PARENTS ARE THE BEST EARLY EDUCATION TEACHERS THOI HOA PHlfO'NG

•

'

A'

au

I

I

I

I

I

SI! ket hQl> cua 3 phllctng phap giao d�c

tot nhat tren the giOi

***

***

***

......

......

.... ........

Se mang 4en m9t nen giao d�c toan di�n cho tre,

�n se � ti€p �n nhung phlldng phap goo d�c toi uu nhat

cte tie a> the phat huy pt.am mat

phat men tri tu� va trothanh ngllm xuat sac nhat

https://thuviensach.vn

�

.

....

�. . .

.

. .

.

MUC LUC

•

•

TIEP THU PHUGNG PHAP GIAO DljC CUA KARL WITTE

.

.

..

. .

.

.

.

·-

--------- .----------------.------------------------�---------p�--------------·

.

. -

•

"'

..

s.

.

.,

.,

.

#

1. THIEN TA I LA KET QUA CUA GI AO Dl)C

2

1.1 Giao d1,1c tre ngay tu khi trong b1,Jng me

2

.. . 1.2 l<huyen khich tre tim toi sang t�o·.

10

: ·

1".3 T�p d9c-tif .sem lam tre thay d61' -.

.

19

.

.

.

. 2. Til LAP LA BUOC l <HOI DAU CHO·cuec 901 CUA TRE

25

•

•

•

•

2.1 Sam dt;1y tre hQc each tlJ l�p .

25

2.2 Buong tay d� tre tlJ lam

33

2.3 Boi duang a tre nhan each d(}c l�p

42

. .

. �

3. cAcH GtAo ovc vA eoJ ouiNG DUNG BAN LA vo CUNG QUAN TR�NG

49

3.1 Bung che l�p I i trf.cua ·tr� · :

49

.

3.2 Phai tin tuiJng con minh

55

3.3 Cho phep tre lam hong

61

3.4 Khong khin ngc;ti tre qua muc_

68 \

4. HOC TAP TRONG Mil TRUONG TU NHIEN .:

74

•

•

•

4.1 Trau dei kien thuc tu cac tri> ehdi . ·

75

4.2 HQe tu euQe s6ng

82

. 4.3 Qoan �at cae sl} v�t trong the·gidi tl,I nhien

88

.

. s. NEN GIA9 BUC NGON NGO TU SOM

•

97

•

5.1 S�m·tien hanh gia·o dl;IC ngon ngil

97·

5.2 Sdm dt;1y tre ngo;;ii ngO

.

105

.

6. CHU TRfJNG SU PHAT TRIEN TOAN DI EN ·o TRE

109

•

•

•

•

6.1 Boi .duang cho tre long tl} trQng theo �ung nghia .

109

6.2 Chu tr9ng giao d1,Je pham ch�t dt;10 due cho tre

115

·

6.3 Hay de am nh�.c vun due tam hon tre

121

.. 6.4 De tre ren luy�n sue khoe bang the d1,Jc th� thao

127

·.

.

. .

. ..

.

.

. .

https://thuviensach.vn

CHU'ONG 2: NAM BAT THin Ki MAN GAM

TRONG QUA TRiNH TRuONG THANH CUA TRE

TIEP THU PHUONG PHAP GIAO DUC CUA MARIA MONTESSORI

---------------------------------------------------------------------------·

1. NAM BATTH01 1<v MAN cAM cuA cAc G1Ac QU AN

136

1.1 Xem trQng Sl$ gan be tinh cam cua tre

136

1.2 Phat trien thi giac cho tre

143

1.3 Phat trien thinh giac cho tre

150

1.4 Phat trien vj giac cua tre

154

1.5 Phat trien xuc giac cua tre

159

2. NAM BAT THOl t<i N HAV cAM cuA NGON NGO o TRE NHO

164

•

2.1 Tre bat dau nei tu khi nao

164

2.2 Lam the nao khi tre n6i ng9ng?

173

2.3· Lam the nao l<hi tre n6i lap?

178

2.4 Noi chuy�n m9t minh lieu co phai la benh Ii?

183

2.5 Nhung thay dei sau khi vao hQC mau giao

187

3. NAM BAT THO I Ki N HAV CAM CUA BONG TAC

192

•

•

3.1 T�p luyen cho tre doi chan m�nh me

193

3.2 Cho tre quyen lam viec

•

198

3.3 D�y tre cac d(ing tac tay chan va hinh the

203

3.4 Ph at trien kha n�ng phoi h�p giua tay va mat

208

4. NAM BATTHOI l<i NHAVcAM CUATiNHTRATTUOTRE NHO

212

.

.

.

4.1 Khong du�c dao IQn tr�t ti! cua tre

213

4.2 Boi duing cho tre nho cam giac tot ve tr�t tl,I

219

4.3 Boi duang cho tre nhung thoi quen tot

226

s. NAM BATTHOI t<i N HAV cAM cuA v1ec uoc VIET

232

•

•

•

5.1 Nat thoi l<y nh�y cam nh�n biet m�t chu

233

s.2 Bai di.long thoi quen dQc

239

•

5.3 Bai duang kha nang viet cho tre

247

..:,

..:,

.

.

.,

.

....

.

.,

.,

.,

6. NAM BAT THOl l<I N HAV CAM Vdl VAN HOA 0 TRE NHO

251

•

6.1 Nhin nh�n sl! mo phong cua tre m<;t each chinh dang 251

6.2 Bai duong tri thong minh ve am nhc;1c cha tre

257

https://thuviensach.vn

�

6.3 Boi duang nang khieu h9i h9a tho tre

263

6.4 Boi dueng tho tre thoi quen tim toi nghien cuu

268

6.5 Boi duang nang khieu so h9c cho tre

275

6,6 Boi duang tham mi cho tre

282

CHU'01Vli 3: DEM NllON& VAN DE

CHUYEN HOA THANH Hi NANG

TIEP THU PHUONG PHAP GIAO DUC !'ii NANG CHO TRE

----------- ---- --------·-------- ----- ---------- --- --- ------------- ------- ·

1. TRE NHO THUC RA KHONG co "VAN DE"

288

•

1.111Van de" cua tre la chua biettim hieu

288

1.2 va.n d&:1ng phuang phap giao d&:1c ki nang cho tre nhu the nao? 293

2. XU Li THE NAO VOi NHONCi "VAN DE" THUONCi GAP CUA TRE'?

•

299

2.1 Thieu mat SI.I thong cam - de tre hQC each llldng thien 299

2.2 Tinh ich ki - d\ly tre hQt each biet chia se voi nglloi khac 306

2.3 Noi doi - d�y tre biet noi tha,t

312

2:4 Noi loi tho tl,JC - d�y tre hQC each noi chuyen than thien 321

2.5 An c�p v�t - d\IY tre hoc each muc;in do cua nguoi khac 327

2.6 Tinh cau tha - d\IY tre hQt each can th�n, ti mi

332

2.7 Bo kj voi ngUoi khac - d\IY tre hQc each vui ve tiep nh�n 337

2.8 Nhut nhat - d�y tre hQt each dung cam doi dien

341

2.9 Hu vinh - d�y tre biet hQC each kiem the ham muon

345

2.10 Uc hiep b�n be - d�ytre hQc each chung

song hoa thua.n vdi m9i nguoi

350

https://thuviensach.vn

Albert Einstein tirng n6i: "M9i tre em khi sinh ra dSu la thien tai, thS nhung trong nhung giai do�n bit dftu tim hiSu va hQc hoi, nhung phuang phap giao dµc sai lftm c6 thS bop chSt t6 chftt thien tai s�n c6 trong cac be". D6i v6i cac em, cha mt; chinh la nguai thfty dftu tien, nguai thfty cu6i cling, cling la giao vien mftm non t6t nhftt. Chinh vi v�y, quan ni�m cling nhu phuang phap giao dl)c cua cha mt; c6 anh hu6ng tn.rc tiSp dSn S\l' tm6ng thanh cua tre.

Cu6n sach nay tuySn ch9n ba quan ni�m va phuang phap giao d\lc xuftt sic nhftt tren thS gi6i: phuang phap giao dl)c cua Karl Witte, phuang phap giao dl)c cua Maria Montessori, phuang phap giao dl)c va b6i du6ng ki nang cho tre. N ai day t�p hqp nhfrng phuang phap va kinh nghi�m giao dl)c thvc tiSn, dinh hu6ng cho cha mt; each giao dl)c tre m9t each khoa hQc ngay tir thai ki dftu, dS b6i duang nhfrng phftm chftt t6t dt;p, phat huy tiSm nang tri tu�, giup tre c6 nhfrng kh6i dftu thing lqi !

��: :>ea���ff81!f-��VrtJ ��: 11$%=

Copyright © by Chemical Industry Publishing House Vietnamese copyright © by MINHLONG-TDV CO.,LTD

Ban quySn tac phftm da duqc bao h(). MQi hinh thuc xuftt ban, sao ch\lp,phan ph6i du6i d�ng in ftn ho�C van ban di�n Ur ma khong CO S\l' cho phep b�ng van ban cua cong ty TNHH M9t thanh vien TM & DV Van h6a Minh Long la bftt hqp phap.

https://thuviensach.vn

L0I N6I DAU

Albert Einstein tirng n6i: "M9i tre em khi sinh ra dSu la thien tai, thS nhung trong nhung giai do�n bit dftu tim hiSu va hQc hoi, nhung phuang phap giao dµc sai lftm c6 thS bop chSt t6 chftt thien tai s�n c6 trong cac be." D6i v6i cac em, cha mt; chinh la nguai thfty dftu tien, nguai thfty cu6i cling, cling la giao vien mftm non t6t nhftt. Chinh vi v�y, quan ni�m cling nhu phuang phap giao dl)c cua cha mt; c6 anh hu6ng tn.rc tiSp dSn sv tm6ng thanh cua tre.

DS giup cac b�c cha mt; c6 thS nim bit m9t each nhanh ch6ng nhfrng phuang phap va quan ni�m giao d\lc dung din, cu6n sach nay tuySn ch9n ba quan ni�m va phuang phap giao dl)c xuftt sic nhftt tren thS gi6i: Phuang phap giao dl)c cua Karl Witte, Phuang phap giao dl)c cua Maria Montessori, Phuang phap giao dl)c va b6i duang ki nang cho tre. Cu6n sach t�p hqp nhfrng phuang phap va kinh nghi�m giao dl)c thvc tiSn, dinh hu6ng cho cha mt; each giao dl)c tre m()t each khoa hQc ngay tu thai ki dftu, dS b6i duang nhfrng phftm chftt t6t dt;p, phat huy tiSm nang tri tu�, giup tre c6 nhfrng kh6i dftu thing lqi 1. Phu<Yng phap giao dl}c cua Karl Witte

N 6i dSn thien tai va nhfrng phuang phap giao dl)c mftm non, nguai ta dSu nh6 t6i Karl Witte - m()t nguai Due thS ki XIX. Karl Witte la v6n la m9t vi ml)c su 6 lang Lochau - Due, 6ng n6i tiSng nha da giao dl)c thanh c6ng con trai minh tr& thanh m9t thien tai. Con trai ten Karl cua ong: 8 tu6i da c6 thS n6i thanh th�o 6 thu tiSng, d6ng thai am hiSu mQi kiSn thuc vS d()ng thvc v�t hQc, d�c bi�t la s6

hQc; 1 4 tu6i nh�n duqc hQc vi tiSn si; 1 6 tu6i duqc b6 nhi�m lam giao su giang d�y t�i tmang d�i hQc Berlin - Due.

Trong thai d�i cua Karl Witte, nguai ta cho r�ng tai nang thien phu quan tr9ng han giao d\lc, nhung ong da nghi nguqc l�i va dung hanh d()ng thvc tS dS

chung minh quan diSm giao dl)c cua minh, kien tri giao dl)c con trai tr& thanh m9t thien tai cua nu6c Due. Karl - con trai 6ng luon thS hi�n m9t nang Ive bac hQc phi pham v6i tinh thftn tri Ive khoe m�nh, phong thai cao thuqng.

https://thuviensach.vn

M�c du cho dSn ngay nay, m(H vai quan diSm cua Karl Witte duqc danh gia c6 chut n6ng v(>i, nhung n6 khong gay tr& ng�i cho cac b�c phµ huynh trong vi�c tiSp thu nhfrng phuang phap va quan ni�m giao dl;lC tich C\fC tu ong 2. Phu<Yng phap giao dl}c cua Maria Montessori

Maria Montessori duqc biSt dSn la m(>t tiSn si y hQc, d6ng thai cling la m(>t nha giao d\lc n6i tiSng cua nu6c Y. Hi�n nay, c6 rftt nhiSu truang mftm non ma nhfrng 16p thvc nghi�m phuang phap giang d�y cua ba, d6ng thai SU dl;lng chinh nhfrng giao C\l do ba sang t�o ra.

NhiSu nguai cho r�ng, nhfrng thanh tl,fu ma Montessori d�t duqc c6 thS sanh ngang v6i Kh6ng Tu (Trung Qu6c ), b6i Montessori da phat hi�n ra tiSm nang va rung giai do�n tru6ng thanh cua tre. Ba tim hiSu qua trinh phat triSn cua tre tu khi sinh ra dSn khi tru6ng thanh thu�n theo nhfrng ban nang tv nhien, tu d6 dua ra phuang phap giao d\lc tre m(>t each hqp li, chu tr9ng dSn giai do�n phat triSn nh�y cam, CO nhfrng tac d(>ng tich C\fC d6i v6i S\f truang thanh cua cac be.

Cu6n sach nay chu ySu xoay quanh tu tuang giao d\lc trong thai ki nh�y cam, dua ra m(>t s6 phuang phap giup cac b�c cha mv biSt each dinh hu6ng phat triSn cho con cai trong CUQC s6ng Va hQC t�p

3. Phu<Yng phap giao dl}c va b8i dufrng ki nang cho tre Tre c6 vftp nga thi m6i tru6ng thanh duqc, v�y khi d6i m�t v6i nhfrng 16i lftm ho�c vftn dS cua tre, chung ta nen lam thS nao? N en phe binh hay d(>ng vi en dS

giup cac be hiSu ro 16i cua minh, tu d6 c6 dinh hu6ng dung d�n cho cac be? Cau tra lai duang nhien la dap an thu hai.

Phuang phap giao dl;lc va bf>i duang ki nang cho tre do Ben Furman - m(>t bac si tam 1i nguai Phftn Lan nghien Clru ra, la phuang phap va quan ni�m giao d\lc thinh hanh nhftt 6 Phftn Lan. Ben Furman cho biSt, nguyen nhan tftt ca nhfrng vftn dS cua tre la 6 S\f phat triSn. Vi v�y, khi d6i m�t v6i muon van nhfrng vftn dS

cua tre, chung ta cftn CO tinh thftn l�c quan, tich C\fC Va nhfrng d6i sach kip thai, khoa hQC. Cu6n sach nay chia se nhfrng tinh hoa trong phuang phap giao dl;lC va b6i duang ki nang cho tre, d6ng thai dua ra m9t vai phuang phap giai quyst nhfrng vftn dS thuang g�p 6 tre em.

https://thuviensach.vn

Ba phuong phap tren c6 y nghia hSt sue quan tn;mg d6i v6i giao d\lc tre tu 0-6 tu6i. Hi v9ng chung c6 thS giup cac b�c ph\l huynh giao d\lc con cai minh t6t hon.

Xin chan thanh cam an Vuong Ba, Vuong Mftn, Hua Tinh, Thi�u Minh, Truong Dao, Truong Hfru Tran, Thang B�ng Phi, T� Li Quyen da nhi�t tinh giup do toi trong qua trinh bien so�n cu6n sach nay.

THOI HOA PHUONG MQi dua tre khi m6i sinh ra dSu gi6ng nhau, nhung t�i sao c6 tre sau nay tr& thanh nhfrng b�c anh tai, trong khi c6 tre l�i chi tr& thanh nhfrng nguai binh thuang, th�m chi la ngu ng6c? D6i v6i tre em, moi truang s6ng c6 anh huang rftt 16n, diSu quan tr9ng nhftt khong phai la tai nang thien phu ma la phuong phap giao d\lC chung duqc huang. Tai nang thien phu nhiSu hay it khong quySt dinh tre se tr& thanh nguai thien tai hay VO d\lng ma phuong phap giao d\lC cua cha m� trong giai do�n 6 nam dftu dai m6i la nhan tf> chinh. Duong nhien, tai nang cua m6i tre la khac nhau, nhung S\f khac nhau d6

khong nhiSu. Vi thS, ngoai nhfrng dua tre khi sinh ra da c6 tai nang thien b�m, thi chi cftn nhfrng dua tre c6 t6 chftt binh thuang, nSu duqc giao d\lc m9t each dung d�n dSu c6 thS tr& thanh nhfrng con nguai phi thuang.

https://thuviensach.vn

?

::..

'

"

'

J:.

MOI TRE EM BEU LA THIEN TAI TIEP THU

•

PHUONG PHAP GIAO DUC CiJA KARL

•

WITTE

1. THIEN TAI LA KET QUA CUA GIAO Dl)C

T�i sao giao d\lc mftm non l�i c6 thS dao t�o ra nhfrng thien tai? Bai con nguai khi sinh ra da mang trong minh nhfrng kha nang tiSm ftn, nSu cac b�c ph\l huynh biSt ap d\lng nhfrng phuang phap giao d\lc hqp 1i va khoa hQc thi co thS

danh thuc duqc nhung tiSm nang do cua tre, d6ng thai giup tre phat huy duqc mQi kha nang trong CUQC s6ng sau nay

1.1 GIAO DUC

. TRE NGAY TU KHI TRONG BUNG

.

ME

.

Toi luon tin tu&ng vao hi�u qua ma vi�c giao dl;lC tre ngay tu trong bl;lng mv dem l�i; tru6c khi kSt hon toi da rung dQc nhiSu sach vs vi�c sinh con va b6i duang nang khiSu cho con, cung rung dQc m(>t vai cu6n sach vS giao dl;lc tre tu trong bl;lng mv. Sau nay khi c6 bftu, toi mong mu6n C\lC cung trong bl;lng minh sinh ra se thong minh, ho�t bat, ds sau nay co m9t tuang lai tuai sang, vi v�y ma toi thuang xuyen chu y diSu chinh cam xuc cua ban than, luon giu tam 1i thoai mai trong thai ki thai nghen, d6ng thai an u6ng dfty du chfrt dinh duang.

Mang bftu duqc b6n, nam thang toi b�t dftu thµc hi�n kS ho�ch giao d\lc cho be.

Toi chu ySu nghe nh�c, ch9n nhfrng lo�i nh�c nhv nhang thich hqp cho thai nhi dS be nghe duqc. DS tri h;rc cung nhu tinh thftn cua thai nhi duqc 6n dinh, toi kien tri nghe nh�c m6i ngay, m6i lftn khoang 1 O phut, vao nhfrng gia c6 dinh la 9

gia t6i va 7 gia sang.

C6 luc, toi cho be nghe nhfrng bai hat dan gian b�ng tiSng Anh, thinh thoang https://thuviensach.vn

hat ru cho con, ho�c phat nhfrng do�n h()i tho�i don gian.

N goai ra, toi con hay n6i chuy�n v6i be, d�c bi�t la nhfrng luc be d�p, toi nh�

nhang xoa hµng, thu thi dS be cam nh�n duqc tinh yeu va S\f quan tam ma m�

danh cho minh.

Trai qua mfry thang duqc giao dµc trong bl,lng m�, C\JC cung cua toi - m()t cong chua nho cu6i cling da chao dai khoe m�nh. Nhin khuon m�t h6ng hao non n6t, doi m�t long lanh cling doi ban tay be nho cua con, toi tin tuang ring vi�c giao dl,lC cua minh da c6 kSt qua tich C\fC.

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Thai giao la phuang phap giao dl,lC tre ngay tu luc con trong bl,lng m�.

Phuang phap nay nhim kiSm soat moi truang trong va ngoai CO' thS nguai m�, tranh duqc nhfrng kich thich gay anh huang khong t6t, d6ng thai t�o nhfrng tac d()ng tich eve giup thai nhi phat triSn khoe m�nh. Thai giao c6 lqi cho sv phat triSn khoe m�nh cua tre sau khi chao dai, la bu6c kh&i dftu cua giao dl,lc mftm non va la d()ng Ive dS phfrn dfru dSn ml,lc tieu"sinh con khoe m�nh, nuoi duang t6t, giao d\lc gioi".

Tre khi sinh ra da c6 dfty du nhfrng chuc nang sinh li va ca quan n()i t�ng, c6

du nam giac quan nh�y cam ( thinh giac, thi giac, khll'u giac, vi giac, xuc giac ), vi v�y CO' thS tre 16n len nhanh ch6ng. Duang nhien, sue s6ng nay khong phai khi ra dai m6i c6 ma n6 da t6n t�i tlr luc tre con nim trong bl,lng m�.

Karl Witte da tirng n6i: "Mu6n giao dl,lc con cai thi tru6c tien phai b�t dftu tu nguai m�. M�c du CO' quan nao b9 hay cac chuc nang tam li cua be con non ySu nhung tfrt ca dSu la kSt qua tac d()ng cua h� th6ng thftn kinh. Nhfrng kha nang ySu at khi con trong bl,lng m� chinh la CO' so cho S\f phat triSn cua tre sau nay. Vi v�y, vi�c nguai m� ap dl,lng phuang phap giao dl,lc nao d6i v6i thai nhi mang m()t y nghia vo cling quan tn;mg.

C6 nhiSu ba m� chi quan tam dSn sue khoe cua con minh ma khong quan tam dSn vi�c b6i duang phat triSn tri tu� cua cac be, Karl Witte cho ring day la m()t sai lftm va la hanh d()ng thiSu trach nhi�m. Nguai m� dung cam ho�c luon vui ve se tac d()ng tich C\fC dSn dua tre, tri tu� va tinh yeu ma nguai m� danh cho con se https://thuviensach.vn

giup cac be vfrng vang han khi g�p kh6 khan trong qua trinh gia nh�p xa h(>i va tru6ng thanh.

CHUYEN GIA KHUYEN: Chung ta dSu biSt, nguai m� c6 anh hu6ng rftt 16n d6i v6i tre nho, vi v�y, m6i nguai m� trong qua trinh thai nghen dSu phai chu y dSn vftn dS giao d\lc thai nhi

LOI KHUYEN 1 : M� la nguOi gifr vai tro chu d�o trong vi�c giao dl}c thai nhi

Con trai cua Karl c6 duqc nhfrng thanh t\fll 16n nhu v�y tru6c tien phai cam an dSn nguai m� - chinh la VQ' cua ong. Ba khong chi la m(>t nguai hiSn lanh, luang thi�n ma con VO cling hiSu biSt. Ba luon y thuc ring: nSu trong thai ki thai nghen ma tam tqmg khong vui ve, hay phiSn mu9n thi se anh huang khong t6t cho S\f phat triSn cua thai nhi, khi 16n len tre se tr6 nen ySu at. Vi mu6n con minh khi sinh ra c6 m(>t trai tim dung cam, nen trong luc mang thai cho du c6 g�p chuy�n khong vui ba cung c6 ging diSu tiSt, kiSm chS cam xuc, khong dS nhfrng diSu phiSn mu(>n anh hu6ng dSn con minh.

Trong thai ki mang thai, m� cua Karl cung hSt sue chu y dSn chS d9 dinh duang bai ba biSt ring tftt ca mQi thu cua nguai m� se dSu anh huang dSn thai nhi dang nim trong b\lng. Vi v�y, trong thai ki nay, ba kieng an nhfrng d6 cay, chua va nhiSu mu6i nhu dua gop, thit lqn mu6i . . . ngay ca mon an yeu thich nhu ca ran, d6 chien ba cung h�n chS, b6i nhfrng m6n an nay dSu khong c6 lqi cho S\f tru6ng thanh khoe m�nh cua thai nhi

LOI KHUYEN 2: NguOi cha ciing cftn tham gia giao dl}c thai nhi Theo nghien cuu cua khoa hQc hi�n d�i, khi con nim trong b\lng m�, thai nhi khong chi c6 quan h� m�t thiSt v6i nguai m� ma con c6 lien h� khang khit v6i nguai cha. Ngay nay, 6 cac qu6c gia phat triSn nhu Nh�t Ban hay Han Qu6c . . .

rftt nhiSu ong b6 da cling cac ba m� tham gia ho�t d(>ng giao d\lc thai nhi. V�y nguai sip duqc lam cha phai thvc hi�n nhfrng ho�t d(>ng nao 1. Quan tam cham soc CUQC sBng cua ba bftu

N Su nhu tru6c kia, nguai ph\l nfr da luon cham soc cho cu(>c s6ng cua ch6ng, thi khi nguai ph\l nfr mang bftu, nguai ch6ng nen ganh vac m(>t vai nhi�m V\l https://thuviensach.vn

nhu: lam cac c6ng vi�c nha, c6 g�ng cham s6c vq, giam b6t nhfrng ap lµc ma vq phai chiu trong thai ki mang thai ..

2. Dem lai

. ni�m vui cho VO'

.

Khi mang bftu, ngoai nhfrng biSn d6i 16n vS sinh li, nguai phv nfr con xuftt hi�n nhfrng tqmg thai tam 1i nhu: khung hoeing, lo au, nghi ngqi, th�m chi trftm cam . . . Nhfrng cam xuc nay se anh hu&ng trµc tiSp dSn thai nhi, nSu tam tq1ng nay cu keo dai mai se c6 anh hu&ng rftt xftu dSn tre. Nhfrng luc nhu v�y, nguai ch6ng nen danh tinh yeu thuang nhiSu han cho vq, thong cam, tim each an ui, ks nhfrng cau chuy�n cuai hay cling vq lam nhfrng vi�c ma c6 fry thich . . . T 6m l�i, cftn tim each lam cho vq cam thfty vui ve, diSu nay c6 lqi cho S\f 6n dinh tinh thftn cua thai nhi

3. Cung vg giao d\lc thai nhi bing ngon ngfr

Gi9ng n6i trftm ftm cua nguai cha se dS truySn cam han, kich thich S\f phat triSn thinh giac cua tre, d6ng thai co ths lam tang kha nang thich ung va cam giac duqc yeu thuang cua tre

4. Mat xa cho vg

Nguai ch6ng mat xa cho vq se giup x6a bo nhfrng cang th�ng hay cam giac kh6ng thoai mai, giup vq tha long CO' thS

5. Nh�c nhO' vg tfr ho nhfrng thoi quen xAu

Theo nghien cuu, chS d9 an u6ng hay th6i quen trong CUQC s6ng cua nguai mt; se anh hu&ng dSn thai nhi trong b\lng 6 m9t muc d9 nao d6. Vi thS, nhi�m V\l quan tr9ng ma nguai ch6ng phai lam la khuyen vq tir bo nhfrng th6i quen kh6ng t6t nhu: b6 sung dinh duang kh6ng dfty du, hay u6ng ca phe, kh6ng ngu dung gia giftc . . . Ca cha va mt; dSu phai s6ng, sinh ho�t m9t each lanh m�nh va khoa hQC.

T 6m l�i, nguai ch6ng cftn phai yeu thuang, quan tam han dSn nguai vq dang mang thai, t�O khong gian sfJng thoai mai, dem l�i CUQC sfJng dfty du ca VS V�t chftt va tinh thftn, thuang xuyen di d�o, tam S\f dS vq c6 thS vui ve cham s6c cho

"C\lC cung" trong b\lng

LOI KHUYEN 3: Chu y bB sung dinh dU'O'ng hQ'P Ii

DS thai nhi 16n len khoe m�nh, ca thS nguai mt; cftn duqc hftp thu nhiSu chftt https://thuviensach.vn

dinh duang khac nhau. Han nfra, trong nhfrng giai do�n khac nhau cua thai ki, nguyen t�c b6 sung dinh duang cho ca thS mv cling khac nhau.

Trong thai ki dftu mang thai, thai nhi con nho, phat triSn ch�m, cac chftt dinh duang cftn duqc hftp thu khong nhiSu, nguai mv chi cftn b6 sung nhfrng thvc phftm chua nhiSu vitamin va khoang chftt la duqc. Nhung trong giai do�n gifra thai ki, thai nhi phat triSn rftt nhanh, cac chftt dinh duang cftn hftp thu ngay cang nhiSu han, h1c nay nguai mv l�i cAn an dfty du va da d�ng cac thvc phftm nhu trung, thit, ca, rau xanh, hoa qua, ngu c6c . . . Vao giai do�n cu6i, nao b(), da thit, xuang cua thai nhi phat triSn nhanh ch6ng, nguai mv cftn b6 sung nhiSu nhfrng thvc phftm c6 ham luqng vitamin, protein, calcium cao nhu ca, thit, trung, gan ..

LOI KHUYEN 4: Luon gifr tam tr�ng vui ve, thoai mai

Cho dSn nay, nguai ta vftn chua phat hi�n ra m6i lien h� tinh thftn twc tiSp nao giua nguai mv va thai nhi, nhung cac thanh phftn hoa hQc co trong huyst m�ch cua nguai mv c6 thS giup hai mv con trao d6i thong tin v6i nhau.

N ghien cuu sinh 1i hQc hi�n d�i phat hi�n, tam tr�ng cua nguai mv anh hu&ng twc tiSp dSn n()i tiSt t6 ben trong ca thS, nhfrng n()i tiSt t6 nay thong qua m�ch mau va truySn vao ca thS thai nhi, vi thS ma anh hu&ng dSn thai nhi. N Su nhu nguai mv cam thfty cang th�ng, lo au, SQ' hai, cac hormone trong th�n Se tang len, thong qua tuftn hoan mau se lam tim cua thai nhi d�p nhanh, thai nhi cu d()ng bftt thuang, anh hu&ng dSn S\f phat triSn binh thuang cua be sau nay. NSu nhu tam tr�ng vui ve, ca thS mv se tiSt ra m9t lo�i hormone c6 lien quan dSn S\f vui ve fry, d6ng thai truySn vao thai nhi thong qua day r6n, trong qua trinh tha long cua huyst quan trong day r6n, thai nhi se duqc tiSp them nhiSu duang khi va cac chftt dinh duang.

Trong thai ki mang thai, nguai mv nen gifr cho tinh thftn thoai mai, dung suy nghi nhiSu vS nhfrng diSu phiSn mu()n, thu&ng thuc nhfrng ban nh�c nhv nhang, di d�o cong vien, duy tri CUQC s6ng diSu d(). Nhfrng luc ranh r6i nen xem nhfrng tac phftm ngh� thu�t tao nha hay dQc cac cau chuy�n thftn tho�i . . . Cung c6 thS

d�t a dftu giuang m9t con bup be, tuang tuqng r�ng minh cling se sinh ra m()t em be xinh nhu bup be v�y.

https://thuviensach.vn

T 6m l�i, trong thai ki mang thai, nguai my nhftt dinh phai vui ve, bi St t�o ra cam giac h�nh phuc cho minh, tam Ii vui ve se tiSt ra nhfrng chftt c6 lqi cho S\f phat triSn cua thai nhi, day Ia ngu6n dinh duang tinh thAn t6t nhftt ma nguai my c6 thS dem l�i cho con minh

LOI KHUYEN 5: V�n d{)ng cung thai nhi

Nhfrng cam giac khi v�n d()ng hay tiSp xuc cua nguai illy dSu c6 thS thong qua day thftn kinh ma truySn dSn d�i nao cua thai nhi. Cung v6i S\f phat triSn cua nao b(), thai nhi tu hai dSn ba thang da b�t dftu c6 nhfrng cu d()ng dftu tien, nhfrng cu d()ng nay se ngay m()t tang dftn. Nguai my khi mang thai thang thu tu da c6

thS cam nh�n duqc thai nhi dang d()ng d�y. Thai nhi c6 thS nu6t, nha nu6c 6i, nheo m�t, xoay nguai, mut tay, da chan, Ian 19n trong tU cung nguai my, tftt ca nhung hanh d9ng nay dSu Ia nhung v�n d9ng mang tinh ban nang trong qua trinh phat triSn cua con nguai. Tren ca sa fry, nguai illy cftn biSt kich thich nhfrng cam giac vS v�n d()ng hay tiSp xuc cho tre, giup con phat triSn m9t each toan di�n.

Khi v�n d()ng cung thai nhi, nguai my cftn chu y nhfrng di Sm sau: - N guai my khi vu6t ve con cftn tha long toan b9 ca thS, dung ng6n tay xoa nhy nhfrng vung ma be hay d�p, cu nhu v�y m9t ngay vai lftn, dftn dftn thai nhi se dem l�i cho illy nhfrng diSu VO cung bftt nga: b�n xoa m9t chut, be se d()ng d�y, day chinh la tac d()ng qua l�i gifra hai illy con, giup thuc dfty S\f phat triSn nao b9 va d9 nh�y hen ca ths cua thai nhi.

- N guai illy mang thai 6 thang thu bay va thu tam c6 thS nhy nhang thuc dfty S\f v�n d()ng cua thai nhi trong tU cung, d6ng thai cho thai nhi nghe nhfrng ban nh�c em ai, dS be cam thfty vui ve.

- Doi khi, nguai my cftn t�p m9t vai d()ng tac nhy nhang danh cho thai ph\l, dS giup cho ban than cam thfty thoai mai, giup thai nhi v�n d9ng, tu do thuc dfty sv phat triSn toan di�n cho be.

Nhfrng thai nhi duqc giao d\lc theo phuang phap v�n d()ng nhu v�y, khi ra dai kha nang phat triSn vs v�n d9ng cua cac be se s&m han nhung be khac, them nua, v�n d9ng con giup cho nao phat triSn, giup cac be ngay cang thong minh, khoe m�nh

https://thuviensach.vn

LOI KHUYEN 6: Tranh nhfrng kich thich khong tAt Ca thS nho be non n61 cua thai nhi khong thS ch6ng da duc;rc nhfrng tac d(mg xftu du chi rftt nho. Nguai m� khong biSt duc;rc ring, nhfrng tac d(mg fty c6 thS

khiSn thai nhi bi t6n thuang nghiem tr9ng. Vi thS, thai phµ cftn biSt bao v� thai nhi, tranh dS cac be phai chiu t6n thuang do nhfrng kich thich khong t6t dem l�i.

C6 rftt nhiSu vi�c phµ nfr mang thai cftn tranh, dftu tien la phai chu y dSn sue khoe cua ban than, tranh bi cum, tranh mic cac b�nh truySn nhiSm. . . N goai ra, khong nen u6ng ruqu, hut thu6c, cftn th�n khi SU dµng thu6c, tranh cac tia ph6ng x�, khong ng6i qua tau tru6c man hinh may tinh, khong tim nu6c qua n6ng, khong nuoi d(mg v�t trong nha, khong nghe am thanh m�nh, c6 tinh kich d(mg, khong trang diSm qua d�m . . . Tom l�i, trong su6t thai ki mang thai, cftn gifr cho CO' thS luon khoe m�nh. Thai phµ cung nen nghe theo lai khuyen cua bac si ph\l san, di Su hoa t6t tam Ii, khong duc;rc v�n d9ng qua m�nh va khong di du !ich xa ..

1.2 KHUYEN KHiCH TRE TIM TOI SANG TAO

.

Luc nho, Thanh cung nhu bao b�n be cung lua tu6i, VO cung hiSu ki tru6c nhfrng S\I v�t xung quanh, trong dftu luc nao cung dfty ip nhfrng cau hoi. C�u be thuang quftn lfty cha hoi, nhung cha cua Thanh cho ring m{)t dua tre con nho tu6i nhu v�y khong nen co qua nhiSu cau hoi, ong thuang ph&t Ia, miSn cuang cho qua, cho ring nhfrng thic mic cua con ch�ng dang dS minh b�n tam. ThS nhung, tre nho luon c6 tam Ii phai hoi bing duqc m6i thoi, va Thanh cung chi mong nh�n duqc m9t cau tra lai chinh xac tlr nguai cha.

M9t lftn, c�u be hoi cha: "T�i sao khi ning bftu trai l�i c6 mau xanh, ma khi ram bftu trai l�i nhiSu may am d�m ?" N guai cha l�ng di m9t luc, hinh nhu ngay be ong cung da tirng hoi qua cau hoi nhu v�y, nhung nguai Ian l�i tra lai ring bftu trai nhu thS la nhu thS, ch�ng vi sao ca. N guai cha dem dap an ma h6 fty tra lai dua tre, c�u con trai khong hai long, n6i Ii nhi: "Khong dung, con nghi bftu trai tr6 nen nhu v�y phai c6 Ii do chu! :

N guai cha thfty kh6 chiu: "Khong c6 Ii do gi ca, b6 n6i nhu thS nghia la nhu https://thuviensach.vn

thS, hoi nhiSu dS lam gi, hiSu v6i khong hiSu thi c6 lien quan gi?: Dua tre lip bip: "Nhung . . . con mu6n hiSu . . . : Nhfrng thic mic cua c�u be hSt lftn nay dSn lftn khac bi nguai cha khu6c tu, tinh thftn ham hQC hoi s�n c6 trong ban nang cua tre cling tu d6 ma dftn mfrt di, c�u be se khong bao gia mong mu6n hay c6 kha nang tim ra dap an cho bfrt ki cau tra lai nao nfra.

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

C6 le m(H s6 pht;t huynh cho r�ng, khi con be, tre chi thich an va chai dua.

Tren thµc tS, mong mu6n tim toi kham pha thS gi6i cua tre da bit dftu nay mftm tir khi tre duc;rc hai dSn ba tu6i. BiSu hi�n C\l thS cua kha nang nay d6 la, tre thuang lam nhfrng vi�c ma cha m� cho la khong nen lam, kem theo d6 la VO van nhfrng cau hoi vi sao. Nhfrng thic mic cua tre c6 thS hai ngay ngo, c6 h1c bu6n cuai, doi khi l�i rfrt ki qu�c, muon hinh muon ve. Tren thµc tS, day la diSu ma le ra cac b�c ph\l huynh phai cam thfry vui mung, n6 ch-Ung to tre nho da bit dftu biSt dung con mit cua chinh minh dS quan sat, nhin nh�n thS gi6i va suy nghi vS

n6. Tuy nhien, rfrt nhiSu b�c cha m� cam thfry nhfrng thic mic ma tre dua ra th�t V\ln v�t, tftm thuang, nSu khong ph6t la nhfrng cau hoi d6 thi cling chi giai thich cho tre m()t each hai hc;rt. Nhfrng thai d9 nhu v�y in sau trong tiSm thuc cua tre, kim ham tinh thftn tim toi hQC hoi cua cac be.

Karl Witte da dung nhfrng kinh nghi�m cua minh trong vi�c giao d\lc con trai dS chia se cung cac b�c ph\l huynh: Khi nang lgc suy nghi cua tre bit dAu nay mftm, nSu nhu cha m� khong tim duc;rc d6i tuc;rng thich hqp dS tre vui dua ho�c khong xem tr9ng nhfrng cau hoi ma tre d�t ra, dftn dftn tinh thftn ham tim toi hQC

hoi cua tre se bi phai nh�t di. N Su cha m� xem thuang nhfrng cau hoi cua tre, khong d9ng vien; th�m chi con da kich -y thuc tu duy tg l�p cua tre thi dSn khi cac be di hQc, cha m� se phai keu len r�ng: "Sao thanh tich cua con minh l�i kem thS? T�i sao vfrn dS gi con minh cling khong neu ra duc;rc, t�i sao vi�c gi cling phai dga vao cha m�?" Nhfrng nguai cha nguai m� nhu v�y chi biSt trach m6c con minh ma chua m()t lftn xem xet l�i nhfrng hanh d()ng lai n6i cua ban than.

Chinh nhfrng hanh vi, lai n6i cua hQ da kim ham S\f phat triSn tam li, huy ho�i https://thuviensach.vn

'

tiem nang cua tre.

M()t vai b�c ph\l huynh khong nhfrng thiSu kien nhftn trong vi�c b6i duang tinh thftn ham hQC hoi cua tre, ma con luon tt;r cho minh la dung, d6i XU v6i con m9t each tho b�o, cho r�ng con con nho nen cai gi cling khong hiSu, ca ngay chi biSt nghi ngqi linh tinh. Nhfrng b�c cha mv khong biSt d6i xu v6i con cai m(>t each binh ding, th�m chi bit con nho phai tiSp thu vo diSu ki�n nhfrng quan diSm cua minh, da mic phai m(>t sai lftm 16n trong vi�c d�y d6 con cai .

Tre tuy tu6i con nho, hiSu biSt khong nhiSu nhung khong bao gia chiu thua hay chiu dvng bftt ki m(>t sv kiSm chS nao cua uy quySn. NSu cha mv cu ap d�t tre thi nang Ive tu duy tv l�p cua cac be se dftn mftt di. M(>t khi nang Ive nay khong con nfra, thi tinh thftn sang t�o hay sv nhin nh�n vftn dS m(>t each d�c bi�t cling se mftt dftn. Khong chi nhu v�y, nhfrng ap d�t ma cha mv danh cho tre con t�o nen tam 1i phai chftp nh�n, Iau Iau cac be se khong dam phan d6i l�i hay ch6ng l�i nhfrng uy quySn cua cha mv nfra, chi biSt ngoan ngoan nghe lai.

CHUYEN GIA KHUYEN: C6 le nhiSu b�c cha mv se cam thfty dau dftu khi phai d6i m�t v6i nhfrng thic mic ki qu�c cua tre. Ban dftu, thuang thi cha mv vftn kien nhftn tra lai, dftn dftn, cau hoi cua cac be ngay cang nhiSu va hQ bit dftu cam thfty phiSn phuc, bit dftu ph&t la, co luc con quat thao : "Sao may lim chuy�n thS, phi Sn phuc qua di mftt ! C6 le vi thS ma vS sau tre khong dam thic mic nfra.

"

Nhfrng phuang phap sai lftm fty c6 thS giup cha mv tim duqc nhfrng khoanh khic yen l�ng, nhung vo tinh l�i kim ham tinh hiSu ki, nghiem tr9ng han la mftt di tinh thftn ham tim toi hQc hoi - diSu dang quy nhftt 6 m6i dua tre.

Tinh tt;r l�p hay kha nang tim toi sang t�o cua tre phai duqc b6i duang ngay m khi con nho, diSu nay doi hoi cac b�c cha mv phai biSt kien nhftn, d6i vai nhung thic mic cua tre, du biSt giai thich hay khong cling khong nen phan ung v6i sv hiSu ki cua cac be. V�y lam thS nao dS nang cao tinh thftn yeu thich tim toi sang t�o d6

LOI KHUYEN 1 : Dinh hU'O'ng cho tre kham pha th� giOi tir sO'm f)a s6 cha mv dSu hSt sue quan tam dSn sv phat triSn cua tre, d�c bi�t la vftn dS giao d\lC cac be. ThS nhung, chi dSn khi cac be bit dftu di hQC, hQ m6i d�c bi�t https://thuviensach.vn

chu y dSn vftn dS nay ma xem nh� vi�c giao d\lc con a giai do�n sa sinh hay mftm non. M()t diSu it nguai biSt dSn, d6 la tre cang nho thi sv giao dl)C cua gia dinh l�i cang c6 hi�u qua, vi thS nen giao d\lc tre ngay tu s6m, cang s6m cang t6t.

Phftn 16n dftng sinh thanh cua nhfrng nguai do�t giai Nobel dSu ap dl)ng phuang phap giao dl)c con ngay tu khi con nho. Vi d\l nhu Marie Curie da bit dftu b6i duang cho con gai ba vS nang Ive tri tu� ngay tir khi co be chua dfty m(H

tu6i. Richard Kuhn, nha h6a sinh nguai flue g6c Ao do�t giai Nobel h6a hQc nam 1 93 8 cling rung duqc cha m� ren luy�n, b6i duang vs phuang di�n tri nh6

hay cam hung ngay tu rftt s6m.

Thvc tS cho thfty, xem tr9ng vi�c giao dl)c tu s6m chinh la kinh nghi�m quy bau ma cha m� cua nhfrng nguai do�t giai Nobel c6 duqc trong qua trinh giao dl)C, b6i duang con cai CUa hQ.

Trong giao dl)c tre, c6 m(>t nguyen tic la: "Nang Ive cua tre t6n t�i theo qui tic giam dftn". M(>t dua tre duqc trang bi du 100 phftn nang Ive, nSu duqc giao dl)c t6t ngay tir khi sinh ra thi c6 thS phat huy du 100 phftn nang Ive fty, nhung nSu chi duqc giao dl)c tu luc 5 tu6i thi du c6 lam t6t dSn mfty cling chi phat huy duqc 80 phftn, nSu bit dftu tir luc 10 tu6i thi nang Ive chi phat huy t6i da duqc 60

phftn, nghia la thai diSm bit dftu cang mu(>n bao nhieu thi kha nang phat huy nang Ive s�n c6 cang giam di bfty nhieu.

V�y lam thS nao dS nang Ive cua tre khong con t6n t�i theo quy tic giam dftn d6 nfra? Bi quySt duy nhftt chinh la hay giao dl)c tre ngay tu s6m. Karl Witte chu truang giao d\lC Va b6i duang cho tre cang ScJm cang t6t, t6t nhftt la ngay tu khi tre duqc sinh ra. Tuy ring, con trai Karl cua ong khi ra dai khong duqc khoe m�nh, cling khong thong minh bing nhfrng dua tre khac, nhung Witte luon tin ring chi cftn con trai duqc giao d\lc theo dung each thi tiSm nang cua c�u nhftt dinh se phat huy hi�u qua. Thvc tS chung minh, phuang phap giao d\lc cua Karl Witte da thanh cong, con trai ong cu6i cling cling vuqt qua duqc bao dua tre khac, tr& thanh m(>t trong nhfrng nhan tai xuftt sic nhftt nu6c Due.

MQi nang Ive trong giai do�n sa sinh hay mftm non nSu khong duqc kham pha va phat huy kip thai, se rftt kh6 phat triSn vs sau. N Su ti Sm nang cua tre duqc https://thuviensach.vn

kham pha tu sam, m9i CO' quan chuc nang trong nao cling Se phat huy hi�U qua t6i da, diSu nay c6 nghia la tre c6 thS tr& thanh nhfrng con nguai c6 tri tu� phi pham trong tuang lai

LOI KHUYEN 2: T�o ra nhfrng kich thich co IQ'i cho tre

Khi m&i sinh, thinh giac cua tre da rftt nh�y ben, cha m� nen t�n dl;lng h1c tre thuc dS n6i chuy�n, kS chuy�n ho�c hat cho tre nghe.

Am nh�c cling c6 thS dinh hu&ng cho tinh each cua tre sau nay. Vi dl;l, m()t dua tre dang nghich nuac trong b6n tim nsu nghe thfty tiSng nh�c se tr& nen ho�t bat, tinh nghich han. Nhfrng thay d6i trong tiSt tftu, am di�u, am thanh trong tiSng nh�c la phuang phap tuy�t di�u dS gay sv chu y cua tre. M()t s6 c�p vq ch6ng thuang c6 hung thu ghi am l�i nhfrng do�n nh�c nh� nhang va hat cho con nghe.

Duong nhien, cha m� c6 thS tv bien tv diSn nhfrng bai hat do chinh minh sang tac, nhu v�y khong chi lam cho tre thfty thich thu ma con c6 tac dl;lng kich thich tri tuang tuqng cua chung.

Cha m� phai thuang xuyen thay d6i tu thS cua tre, dS tre n�m tren giuang hay tren ghS, khuySn khich tre ho�t d9ng tay chan, than thS. M9t dua tre c6 thS kiSm soat duqc phftn dftu hay phftn c6 cua ca thS thi thuang rftt thich Ian qua Ian l�i hay nghich ngqm tay chan. Luc nay, b�n c6 thS keo nh� chan con dua di dua l�i, cling c6 thS d�t vao tay con m()t v�t gi d6 dS con nim ch�t. Tuy nhien, nhfrng tro chai nay chi co ths keo dai trong vai phut d6ng h6, t6t nhftt Ia thvc hi�n khi thay bim hay tim cho tre. B�n cling c6 thS d�t tren san nha nhfrng thu d6 chai khac nhau dS thu hut S\f chu y cua tre, khuySn khich tre t�p bo, ren luy�n gan c6t LOI KHUYEN 3 : Trong hie choi dua, bAi duO'ng tinh thAn tim toi sang tao O' tre

.

Tre nho luon thich tham gia cac tro chai, b&i khi chai tre c6 thS ren luy�n duqc sv chu d()ng. Cha m� cling nen khic ph\lc nhuqc diSm lfty ban than lam trung tam, dS cho tre c6 ca h9i phat triSn tinh chu d()ng khi tham gia cac tro chai.

Thong qua kiSu ho�t d9ng giao d\lc theo s& thich nay, giup tre c6 thS vua chai vtra h9c, vua lam vtra h9c, vua hoi vtra h9c, tu d6 dem l�i cho tre hung thu tim toi, sang t�o.

https://thuviensach.vn

Xin gqi y m(H vai tro chai nho khong chi dan thufrn la mang tinh thu vi ma con chua d\fng nhfrng kiSn thuc khoa hQC VO cung phong phu nhu: t�o bong hinh b�ng ban tay, th6i bong bong, soi guang, giftm bong . . . Tren ca s6 chai cac tro chai nhu v�y, cha mv co thS kich thich cho tre hQc each tim hiSu vS nhfrng hi�n tuqng hay kiSn thuc khoa hQc trong do.

Vi d\l nhu chai tro th6i bong bong. Tre dung nhiSu lo�i 6ng th6i khac nhau xem, quan sat hi�n tuqng gi se xay ra, tr(m nhung nguyen li�u khac nhau ds xem bong bong khi th6i ra se co nhfrng sic mau gi va 6 hinh d�ng nhu thS nao. KiSu tro chai nhu v�y se tung bu6c giup tre co duqc y thuc hay cam hung trong vi�c chu d(mg tim hiSu m()t S\f v�t nao do, d6ng thai tre cung dfrn hiSu duqc m9t vai kiSn thuc hay hi�n tuqng khoa hQc t6n t�i trong cu9c s6ng hang ngay LOI KHUYEN 4: Kjp thOi djnh hrr<Yng nhfrng phat hi�n cua tre Trong qua trinh tre tim toi hQc hoi, cha mv nen quan sat va phan tich nhfrng hanh d{)ng cua tre, d6ng thai co nhfrng diSu chinh phu hqp. Tre du6i 3 tu6i cang cfrn cha mv phai kien nhftn han nfra dS hiSu duqc suy nghi va hanh d{)ng cua ch-Ung, d6ng thai cfrn tich C\fC tim ra nhfrng phat hi�n cua con.

Vi d\l, khi tre dang nghich nu6c ch�ng h�n, phat hi�n chai thuy tinh r6ng n6i tren m�t nu6c, nhung khi d6 nu6c vao chai l�i chim xu6ng, tre se thfry phat hi�n cua minh th�t thu vi va lam di lam l�i nhiSu lfrn.

Cha mv nen thfry vui mung vs phat hi�n do cua con, d6ng thai khuySn khich con thu nghi�m v&i nhfrng chiSc binh khac. Cam hung thich tim toi cua tre se kich thich tre co nhfrng hanh d{)ng dS thS hi�n S\f thich thu fry, co tre con dem phat hi�n cua minh khoe v6i cha mv.

NhiSu khi khong phai la cha mv dinh hu&ng cho tre di tim toi ma co khi chinh tre la nguai khiSn cha mv phai di tim toi phat hi�n. Tfrt nhien trong qua trinh tim hiSu fry, nSu co S\f tham gia cua cha mv, tre se cang them phfrn hung thu LOI KHUYEN 5: Khong drrQ'c th� hi�n quy�n uy trrr<Yc m�t tre Khi tre thic mic, nSu b�n hiSu, hay kien nhftn cho tre m9t dap an, nSu khong biSt cung nen thanh th�t noi v&i con r�ng minh khong biSt, tuy�t d6i khong nen lira g�t ch-Ung.

https://thuviensach.vn

M6i nguai cha nguai mv dSu phai hiSu, trong giao dl;lc con cai thi diSu cfrm ki nhfrt la d�y con nhfrng diSu sai trai. Bai frn tuqng dftu tien luon sau sic nhfrt, nhfrng sai lftm d6 c6 thS se anh hu6ng dSn ca CUQC dai cua tre.

Karl Witte luon luon d6i xu binh d�ng v6i con trai, tuy�t d6i khong vi ban than hiSu biSt ban ma to ve ra m�t tru6c con. Khi con trai hoi nhfrng vfrn dS ma ong khong hiSu, ong cung khong ngftn ng�i thua nh�n ban than khong hiSu.

C6 lftn, con trai hoi Witte m9t cau hoi vS thien van h9c, ong danh n6i th�t v6i con ring: "Vfrn dS nay cha cfing khong biSt." ThS la hai cha con cung dSn thu vi�n tim hiSu vfrn dS fry. Sau lftn d6, ong con cam an con trai: "NSu horn nay con khong thic mic, thi c6 le cha se khong bao gia biSt duqc dap an, sau nay con cu hoi th�t nhiSu, nhu v�y thi kiSn th-Uc m6i khong ngung duqc ti ch lfiy". Duqc cha khuysn khich, nen nhung cau hoi cua c�u be tu do cu nhiSu dftn nhiSu dftn Ien.

Khi con nho, cha mv c6 thS tf\l'C tiSp dua ra dap an cho thic mic cua tre. DSn khi tre co du kha nang tv di tim dap an thi h1c fry b�n khong nhfrt thiSt phai tra lai con ngay, tru6c tien nen dS cac be tµ suy nghi dS tim lai dap. C6 thS d6 la dap an sai, cling dung nen phu dinh no, hay cung cac be phan tich va tim ra diSm thiSu sot cua vfrn ds.

N Su b�n khong bi St phai giai dap thic mic cua tre thS nao, ho�c khong bi St phai tim dap an 6 dau, thi it nhfrt cfing c6 thS tra lai v6i be ring: "Cha (mv) khong biSt dap an, nhung cau hoi cua con rfrt hay dfry, mu6n hiSu ro ban, chi cAn ti ch lfiy nhiSu kiSn th-Uc, c6 le trong sach se c6 cau tra lai ma con cftn." Nhu thS, tinh hiSu ki va tinh thftn tim toi cua tre se duqc duy tri, tre se tv giac di kham pha, h9c hoi.

T 6m l�i, trong qua trinh giao dl;lc b6i duang cho tre, cha mv dung nen thS

hi�n quySn uy hay hiSu biSt ban con, hay cung con phat triSn, nhu v�y c6 thS

giup tre xay dµng duqc tinh thftn h9c hoi, kien tri theo du6i chan li va khong nhu nhuqc truac bfrt ki uy quysn nao

1.3 TAP

. DOC TU SOM LAM TRE THAY DOI

.

https://thuviensach.vn

Tu khi sinh ra dSn h1c 2 tu6i, Thao s6ng a que cung ba ngo�i. N guai gia thuang nghi chi cftn Thao an ngon, khong b�nh t�t, chai vui ve la tron trach nhi�m v6i cac con r6i, ba hoan toan khong chu y dSn vi�c giao dl)c chau. Vi thS, ba chi biSt danh hSt tinh yeu thuang cho Thao. Khi b6 mv don Thao vS, c�u be vftn chi la m()t dua tre ca ngay chi khoc loc an v�, l�i nghich ngqm, ngang bu6ng, tinh tinh hay thay d6i, mQi vi�c dSu dva dftm vao cha mv, khong biSt gifr v� sinh.

Rftt may, nha sv giao dl)c cua cha mv, c�u tu m()t dua tre dfty khuySt diSm, dSn nam 3 tu6i da co thS nh�n di�n m�t chfr, 5 tu6i biSt dQc, 6 tu6i co thS di hQc nhu bao dua tre khac, hQc hSt 16p 2 da co thS len 16p 4, sau do l�i duqc chuySn tiSp len 16p 6. C�u be Thao ngay nao nay da duqc 9 tu6i, la m9t hQc sinh cftp II, rftt nhiSu tmang cftp II tr9ng diSm mu6n nh�n c�u vao hQc.

DiSu dang ng�c nhien la c�u be thong minh nay, khong chi dan thuftn la m9t dua tre ngoan, chi biSt hQc; ma con rftt ho�t bat va co nhiSu sa thich, biSt danh ca vua, ca tu6ng, l�i thich ve tranh, bai l()i, tmqt patin. Trong nam dftu tien cua cftp II, ngoai tham gia 16p hQc bai 19i va ve tranh thi Thao khong tham gia them m9t 16p ph\l d�o nao ca.

Nhfrng thay d6i dang kinh ng�c cua Thao dSu bit ngu6n tu S\f dinh hu6ng dung din cua cha c�u be. V�y anh da ap dl)ng phuang phap giao d\lc nao dS

Thao co thS tmang thanh duqc nhu bay gia?

N guai cha tam S\f, phuang phap giao dl)C tre la VO cung quan tr9ng, kha nang phat triSn va b6i du0ng nen nhung phfrm chftt t6t dvP a tre khong phai tv nhien ma co, diSu nay phftn 16n ph\l thu9c vao S\f giao dl)C tu s6m ma tre nh�n duqc, d�c bi�t la vi�c tre s6m duqc t�p dQc. Vi�c Thao co thS lien tiSp nhay 16p hay co s6 thich phong phu nhu thS, va vi�c c�u be duqc hQc each t�p dQc tu s6m co quan h� m�t thiSt v6i nhau. Thvc tS, Thao chi bit dftu duqc giao dl)c tu nam 2

tu6i, nhu v�y la da bi mu9n mftt 2 nam. Giai do�n sa sinh ho�c mftm non la thai ki t6t nhftt cho tre hQc each nh�n biSt cac m�t chfr, t�p dQc, diSu nay se d�t nSn mong vfrng chic cho S\f phat triSn nang Ive va hQC t�p cua cac be sau nay.

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

C�u be Thao ngang nguqc, bu6ng binh ngay nao tr& thanh m9t dua tre ho�t https://thuviensach.vn

bat thong minh, chu ySu la do cha c�u da ap d\lng phuang phap giao d\lc s&m, d�c bi�t la phuang phap t�p dQc, diSu nay da giup phat triSn tiSm nang cua be m(>t each m�nh me.

T �P dQc ti:r s&m - ma chu ySu la nhin tranh t�p dQc c6 thS giup tre hinh thanh th6i quen nghe, n6i, tiSp xuc v&i mo hinh ngon ngfr t6t nhftt, tu d6 tim ra ngon ngfr phu hqp dS giao tiSp. Tren CO' sa fty, c6 tre con tµ giao tiSp b�ng ngon ngfr ma chinh minh sang t�o ra. Khong chi v�y, nang khiSu t�p dQc, kha nang ghi nh&, tri tuang tuqng, hay y thuc sang t�o cua cac be cling se duqc phat triSn.

Duong nhien, tr9ng tam cua vi�c d�y tre t�p dQC tu s&m la phai lam cho tre cam thfty hung thu v&i vi�c d6, chu khong phai 6 vi�c nh�n biSt duqc bao nhieu m�t chfr, tre c6 biSt viSt hay khong va viSt duqc bao nhieu chfr. Li do rftt dan gian, bai cac CO' (y tay cua tre vfrn chua phat triSn hoan thi�n, khong thich hqp v&i vi�c dung but dS viSt, nSu viSt chfr 6 tu thS khong dung, dSn khi di hQc se rftt kh6

chfra.

DS khai gqi 6 tre ngu6n cam hung v&i chfr viSt va t�p dQc s&m nhftt c6 thS, cac b�c cha illy nen ap d\lng nhfrng phuang phap tµ nhien va phu hqp v&i ban tinh cua tre. NSu tre ren luy�n duqc th6i quen yeu thich dQC sach tu khi con nho gi6ng nhu c�u be Thao thi kiSn thuc tich lliy duqc cling nhu s6 thich cua se ngay m9t nhiSu han, tre se tr& thanh nhan tai cua dftt nu&c.

CHUYEN GIA KHUYEN: Duqc t�p dQc tu s&m chinh la diSu ki�n quan tr9ng quySt dinh S\f thanh cong trong hQC t�p sau nay cua tre, bai nang khiSu dQC

cling la CO' sa cho vi�c hQC t�p. M(>t trong nhfrng nhi�m V\l quan tr9ng cua vi�c giao d\lc s&m la b6i duang cho tre kha nang dQc, d6ng thai d�t nSn m6ng cho hQC t�p cling nhu S\f phat triSn tren nhiSu m�t cua tre sau nay.

V�y khi ap d\lng phuang phap giao d\lC s&m, cAn dinh hu&ng thS nao dS giup tre phat triSn nang khiSu dQc

LOI KHUYEN 1 : T�o moi trU'O'ng dQC sach phong phu

Trong can nha c6 dAy du anh sang, nen dvng m(>t g6c dQc sach cho tre, d�t m(>t gia sach v&i nhiSu t�p san, atlas dS tre tha h6 Iva ch9n.

Duong nhien, tre m&i m(>t hai tu6i thi khong thS tv dQc cac cau chuy�n trong https://thuviensach.vn

sach duqc, cha my c6 thS danh ra m()t it thai gian trong ngay dS cling tre dQc sach, hat ho�c tv sang tac truy�n dS kS . . . M6i lftn tham gia ho�t d()ng giao luu biSu diSn, hay cling tre hqp tac biSu diSn, thong qua nhiSu hinh thuc nhu diSn theo kich ban, ks truy�n, tiSu phfrm, hay sang tac truy�n, tre se ths hi�n hSt nhfrng n()i dung da duqc dQc dS m9i nguai cling thu&ng thuc. T�o cho con m9t moi truang dQC sach hai hoa, thoai mai, Se giup tre cam thfty khong bi go b6, CO

thS tv do t�n hu&ng nhfrng giay phut dQc sach vui ve

LOI KHUYEN 2: Ll}·a ch9n nhfrng cuBn sach phu hqp vOi hra tuAi nhi dBng

Sach danh cho tre mftm non chu ySu g6m 3 lo�i: Sach d6 chai, chftt li�u chu ySu la vai ho�c bia cung. Lo�i sach nay gi6ng nhu d6 chai v�y, bS m�t ch6 chim ch6 n6i, con co ca cua s6 dS ma ra, them nua mau sic l�i tuai sang, rftt dS thu hut anh nhin cua tre. Lo�i sach nay con c6 m9t uu diSm khac la kh6 xe nen c6 thS SU

d\lng nhiSu lftn, rftt c6 sue hut d6i v6i tre.

Sach kh6 16n, dS l�t trang. Thong thuang, lo�i sach nay c6 nhiSu mau sic, hinh anh kem theo dyp mit, khong chi v�y ma cau chuy�n trong d6 cling rftt sinh d()ng va thu vi. Thuang thi m()t trang chi c6 m9t tranh, chfr khong nhiSu, n()i dung dan gian nen dS dQc hiSu, tre nho cling rftt thich lo�i sach nay.

Nhfrng chfr viSt va hinh anh dSu dan gian, ti�n cho tre sip xSp, ra ngoai du lich cling c6 thS mang theo dS dang, tre cling c6 thS hQc dQc bftt cu khi nao.

Cac b�c cha my luu y khi ch9n sach cho tre mftm non, hinh ve phai to, ro rang, mau sic tuai sang, hinh tuqng phai chan thvc, ro net va dang yeu. Cac chfr tren tranh chu ySu la do cha my dQc cho tre nghe, vi thS phai ch9n cau ngin gQn, dan gian, c6 tinh thfrm mi r6i nhic di nhic l�i nhiSu lftn, nhu v�y tre m6i thich duqc nghe va bit dftu thich hQC

LOI KHUYEN 3: HU'O'ng dftn tre each nh�n bi�t m�t chfr

Tren tuang, g6c dQc sach, c6 thS dan nhfrng ph\l am, nguyen am c6 tftn suftt xuftt hi�n cao trong qua trinh dQc ho�c xuftt hi�n nhiSu trong cu()c s6ng hang ngay. B�n cling c6 thS tv lam ra nhfrng the anh v6i m9t hen la hinh anh, m9t hen la chfr viSt d6i chiSu nhau, giup tre ren luy�n tri nh6. Ngoai ra nhfrng d6 v�t nhu https://thuviensach.vn

gia sach a goc tuang, ban, ghS, cua ra vao phong hay th�m chi la nhung b6n cay, 19 hoa a phong khach dSu c6 thS la cong C\l dS tre hQC ch fr. Nhfrng b�c cha m�

c�n th�n han thuang dung may tinh in chfr ra, dan vao nhfrng d6 v�t d6, giup con hQc chfr nhanh han.

f)uang nhien, t�p dQC trong giai do�n mftu giao Se khac SO v6i vi�c chinh thuc dQc. Vi�c dQc m(H each chinh thuc, lfty ca so m van tµ, chu ySu n6i dSn d6i tuqng la hQC sinh Va nguai 16n, con t�p dQC a giai do�n mftm non lfty vi�c dQC

sach c6 tranh ve danh cho d6i tuc;rng tre em a lua tu6i mftm non lam chu ySu. C6

thS dS dang nh�n thfty, tr9ng tam cua t�p dQc trong giai do�n mftm non khong phai la cac tu cac chfr ma la cac hinh ve minh hQa, th�m chi c6 luc khong phai la hinh anh ma dan gian chi qua trinh hQC dQC fty. Day la qua trinh ma cha m�

muc;rn tranh anh dS cling trao d6i, giao luu cling tre nho, thong qua sach VO ma ma r(mg lam phong phu han tAm hiSu biSt cling nhu kinh nghi�m cua cac be d6i v6i thS gi6i xung quanh.

Tom l�i, cha m� nen hiSu, t�p dQc tu s6m khong phai la bu(>c tre biSt chfr, viSt chfr, nSu khong, cam hung d6i v6i vi�c t�p dQc d6 a tre con chua kip duc;rc khai gc;ri thi c6 thS da bi pha va r6i

LOI KHUYEN 4: Choi tro choi d� khoi nguBn cam hfrng dQc sach cho tre

Phftn 16n tre em dSu thich dQc sach, nhung luc nao cling b�t tre dQc sach, cac be tµ nhien se thfty nham chan. Vi thS, cha m� khon kheo thuang thay d6i phuang thuc hQc b�ng each 16ng ghep n6 vao m(>t tro chai nao d6 tuy theo d�c diSm tam Ii cua tre, giup cac be luon co cam hung d6i vai vi�c nay.

Cha m� c6 thS dao l(>n thu tµ nhfrng hue hinh tre thich sau d6 khuySn khich chung xSp l�i cho dung tren CO' so hiSu duc;rc y nghia cua nhfrng hue hinh, can cu vao m6i quan h� logic trong cau truy�n va thong qua S\f hiSu biSt, phan tich cua chinh minh.

Cha m� cling c6 thS dS tre thu lam hQa si hay nha van, tv sang tac tranh ve.

Vi d\l nhu, dS tre ve ra nhfrng diSu tre mu6n biSu d�t, ho�c dung gifty phS li�u c�t thanh nhung hinh ma minh thich, ho�c cling co ths theo mieu ta cua tre ma cha https://thuviensach.vn

mt; viSt them chfr, r6i dong bia, sau d6 lam thanh m()t quySn sach hoan chinh.

Nen t�o cho tre CO' h()i dS khoe tac phAm cua minh v6i mQi nguai va b�n be.

B�n con c6 thS d�t tru6c m�t tre m()t nh6m nhfrng buc hinh g6m 3 hay 4 cai, sau vai giay thi rut l�i, dS cac be tra lai xem da nhin thfty nhfrng gi. KiSu tro chai nhu v�y khong chi khai ngu6n cam hung d6i v6i vi�c dQC cho tre, ma con ren luy�n duqc kha nang ghi nh6, b6i duang kha nang nh�n biSt va 1i giai S\f v�t, cac be se dftn hiSu duqc n9i dung cua tung buc tranh, tir do nang cao kha nang nh�n biSt chu

2. TV

. LAP

. LA BVOc KH01 DAU CHO cuoc DOI ciJA TRE

.

D()c l�p t\f chu la m()t trong nhfrng biSu hi�n cua nhan each lanh m�nh, vi�c nay CO anh huang VO cling to 16n d6i v6i CUQC s6ng, hQC t�p Va thanh Cong trong S\f nghi�p sau nay cua tre. Karl Witte cho ring, b6i duang tinh tv l�p cho tre chinh la thS hi�n tinh yeu thvc sv d6i v6i cac be, nguqc l�i nSu qua nu6ng chiSu hay lam theo y tre thi d6 chinh la b�n da tv t�o v�t can 16n nhftt cho vi�c hinh thanh tinh tµ l�p a cac be, diSu nay chi lam cho cac be khi bu6c vao CUQC s6ng se g�p nhiSu kh6 khan han

2.1 SOM DA

. y TRE HOC cAcH TU

. LAP

.

.

Ch6ng t6i c6 m()t anh b�n d6ng nghi�p nu6c ngoai ten Larry, l�p gia dinh duqc 3 nam thi vq anh fty sinh duqc m()t c6 c6ng chua v6 cling xinh dt;p. Di dau anh fty cung khoe ring con gai minh rftt xinh va dang yeu, ds mQi nguai chia se niSm vui cling minh.

Trong dip nghi IS Qu6c khanh, Larry c6 ht;n ca gia dinh t6i di da ngo�i. Con gai t6i han con gai anh fty 4 thang. Anh fty va ba xa dua c6 con gai chua tron 6

thang tu6i di chai cling, c6 be qua th�t dang yeu nhu thien thftn v�y.

Chung minh cling ng6i an ngoai trai, tren m()t tftm tham to. Toi gifr ch�t con trong long, kh6ng luc nao rai m�t khoi con. Khi con kh6c, t6i d6 con ngay, luc https://thuviensach.vn

con mu6n bo nghich tren tham, toi nhftt dinh om con khong rai, toi gftn nhu ch�ng c6 thai gian dS vui chai. Nhung ba xa anh La thi khac, h1c dung bfra ma con gai kh6c, chi fty chi dua cho con m(H binh sfra tµ u6ng; sau bfra an, d9n d�p s�ch se, chi fty dS con gai ng6i tren tftm tham, r6i ca hai vq ch6ng d�t tay nhau di chai.

Toi cam thfty kha phi Sn long khi nhin thfty nhfrng di Su, con cin nhin v6i ong xa: "Ai dai l�i c6 cha m� nhu thS, con minh khong cham, l�i lo di chai ! " Tren duang vS, toi quySt dinh dem chuy�n fty n6i v6i vq cua Larry. Chi fty nghe xong cling khong giai thich gi, chi mai vq ch6ng minh t6i tham nha va cho xem m(H

do�n bang giao d\lC cua gia dinh h9.

Trong do�n bing ghi hinh la hinh anh m(H ba m� nguai MI, dfty con tren chiSc xe dfty di sieu thi, tir h1c a sieu thi dSn khi ra ben ngoai khi m�t trai da len cao, c�u be vftn cu ngu su6t. VS dSn nha, nguai m� liSn d�t dua tre xu6ng giuang, thing be tinh giftc kh6c oa len, nguai m� d6 khong om con vao long, ba chi kiSm tra xem bim c6 vftn dS gi khong, sau d6 lfty m(H binh sfra dS con tµ

u6ng. TiSp theo d6 la hinh anh cua c�u be khi duqc han m(H tu6i Ion ton ch�y sau lung m� r6i bi nga, nguai m� chi dung m(>t ben nhin con tµ bo d�y.

Larry cuai, bao v6i toi va ong xa: "N guai ph\l nfr trong hinh fty la m� toi, con dua be d6 la toi dfty." Cu6i cung, anh fty con n6i m(>t cau th�t y nghia: "Trong cu(>c dai m6i con nguai, c6 hai vi�c quan tr9ng nhftt, m(>t la giao d\lc, vi�c con l�i chinh la tµ l�p."

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Tµ l�p, xet tren m(>t g6c d(> nao d6 chinh la thoat li. Sµ tµ l�p cua tre cling chinh la sµ thoat li khoi cha m�. Thoat li la m(>t qua trinh duqc b�t dftu ngay tu h1c tre duqc sinh ra. Tinh tµ l�p cua tre ph\l thu(>c vao S\f sinh trnang va phat triSn ho�c kha nang tµ giai quySt m9i vi�c trong cu(>c s6ng. Cha m� nen biSt ch9n h1c thich hqp va buong tay dS con c6 thS tl,l' di, tµ an cam, r6i dua con dSn h9c trnang mftm non . . . C6 rftt nhiSu cha m� nghI ring, tre con nho chua hiSu chuy�n nen khong nhftt thiSt phai b�t cac be lam vi�c nay vi�c n9, dqi con Ian m(>t chut r6i h9c each tµ l�p cling chua mu(>n. Thµc ra, c6 thS tre vftn chua thS tµ

https://thuviensach.vn

giac lam m(H vi�c gi d6, nhung y thuc va tinh n;r l�p cftn phai duqc b6i duang

,

cang s6m cang tot.

Khi tre duqc khoang m(H tu6i la cha mv c6 thS d�y cac be tinh n;r l�p. Con r6i cling se co Iuc phai rai xa cha mv ds s6ng n;r I�p, v�y tha dS tre hQc each n;r I�p tu s6m con han dS cac be sau nay cu mai dµa dftm vao cha mv, khong thoat Ii duqc CUQC s6ng ch�t hvp cua gia dinh.

CHUYEN GIA KHUYEN: Trong qua trinh tru&ng thanh cua tre luon t6n t�i m9t thu c�m bfty VO cling ng9t ngao, chinh la S\l' nuong chiSu cua cha mv, n6

khiSn tre mfrt di nhiSu CO' h9i dS ren luy�n, vi thS ma tre khong thS tv l�p duqc.

V�y phai lam gi m6i c6 thS ren luy�n kha nang tµ l�p cho cac be LOI KHUYEN 1 : Buong tay d� tre tl}· I�p

Trong CUQC s6ng, chung ta thuang g�p canh m9t nguai cha hay nguai mv nao d6 cftm bat cam ch�y theo dua con, dua tre vua no dua vua an, thinh thoang an duqc vai ba miSng ma nu6t mai khong xong. Nguai 16n phai mfrt dSn han m9t tiSng d6ng h6 m6i b6n xong m9t bfra cam cho con, thS ma tre vftn gfty nhu cay gia d6 v�y. Tre an cam la m9t vi�c v6n di hSt sue binh thuang, nhung rfrt nhiSu cha mv l�i khong mu6n dS con minh tv xuc.

Thvc ra, du tre tv xuc cam, tv di hay tv lam nhfrng vi�c khac thi dSu la biSu hi�n cua tinh hiSu ki va mong mu6n duqc hQC hoi. Duang nhien, nhin tu qua trinh phat triSn tam sinh Ii cua tre nho, c6 thS thfry tre sau m9t tu6i da bit dftu tv y thuc duqc nhiSu thu, bit dftu c6 nhfrng biSu hi�n cua vi�c mong mu6n tµ l�p, vi d\l, tre thich n6i nhfrng cau nhu: "Con c6 thS" ho�c "DS con". Tre luon khat khao duqc tµ lam m9t vi�c nao d6, luc t�p di, tre cling bit dftu mu6n hQc an cam; mu6n tv minh cftm thia dS tv xuc, dSn n6i m�t mlii nhem nhu6c toan cam cling khong chiu dS cha mv giup. Tv minh xuc cam cling gi6ng nhu t�p di hay chai d6

chai v�y, dSu la biSu hi�n cua tinh hiSu ki va mong mu6n duqc hQc hoi a tre.

Tinh each hiSu ki va khat v9ng hQC hoi fry se ma r{)ng ph�m vi nh�n biSt, d6ng thai b6i duang kha nang tv I�p cua cac be. Khong nhung ths, tre con cam thfry minh c6 kha nang thvc hi�n nhfrng vi�c minh thich, d6ng thai cling bu6c dftu duqc nSm trai mui vi thanh cong.

https://thuviensach.vn

Con trai cua Karl Witte khi sinh ra ru chi co gi�t, th6 gftp cho thfty sue khoe suy nhuqc, nhung diSu d6 kh6ng hS gay tr6 ng�i dSn vi�c b6i duang tinh tµ l�p.

Khi cAn dS con tµ t�p di, 6ng liSn bu6ng tay dS con tµ h9c. M�c du Karl cu nga hSt lAn nay dSn lAn khac, 6ng vftn dS con trai tµ bo d�y. Nha d6, con trai Karl nhanh ch6ng c6 nhfrng bu&c di vfrng chai.

C6 le kh6ng nguai mv nao c6 thS quen duqc khoanh khic xuc d(mg khi con minh ch�p chfrng nhfrng bu&c di dAu tien. M9i m�t trong qua trinh tru6ng thanh va phat triSn cua tre cling gi6ng nhu vi�c tre ch�p chfrng di bu&c dAu tien v�y: nguai mv lui m()t bu&c r6i dua tay ra phia dua tre, be bit dAu bu&c them m()t bu&c, nhung kh6ng v&i t&i mv, mv dung tinh yeu va S\l' tin tu6ng tiSp tµc c6 vii cho con bu&c tiSp, cho con kh6ng gian dS tv h9c, nhung kh6ng phai la hoan toan kh6ng quan tam. NSu nhu cac ba mv dSu biSt each d�y con tv l�p ngay tu s&m, dung tinh yeu va S\l' tin tu6ng khuySn khich con bu&c t&i phia tru&c, thi dua tre d6 th�t may min! Thuang chiing cha mv nao c6 y gay t6n thuang cho con b�ng vi�c d()ng ch�m vao kha nang d9c l�p, tv giai quySt vftn dS cua cac be. Nhung trong CUQC s6ng, nSu cu bao b9c con mai se chi lam kha nang tv l�p cua be mftt dAn di. Tren truySn hinh hay internet, chung ta duqc xem rftt nhiSu clip hai hu&c ma nhfrng gia dinh phuang Tay ghi l�i: hinh anh m9t c6 be tv minh xuc cam dSn n6i ca m�t nhem nhu6c, hay m9t c�u nh6c vua ng6i tren b6n cAu vua keo gifty v�

sinh dai t&i hang met . . . nhung chiing c6 nguai cha nguai mv nao trong s6 chung ta l�i d6ng y dS con minh lam nhu thS. Thvc ra, tre 1 2 tu6i m�c nguqc quAn ao,

-

te dAm ra quAn ho�c an cam lam rai ra ban. . . cling chiing sao ca. Theo quan ni�m giao d\lC tre nho cua nguai phuang Tay thi vi�c tim ma s�ch se cho tre sau khi cac be nghich bftn con dS han rftt nhiSu so v&i vi�c b6i duang l�i tU dAu cho cac con dung khi va tinh tich C\l'C khi hanh d()ng. Vi thS, m6i b�c cha mv nen biSt buong tay dung luc ds cac be tv ren luy�n kha nang tv l�p va y thuc tv l�p LOI KHUYEN 2: DBi v6i tre nho phai bi�t kien nhftn

C6 nhfrng tre 2 tu6i ma vftn chua biSt tv xuc cam cho minh, diSu nay kh6ng hoan toan la 16i cua cac be, phAn l&n la do each giao d\lc cua cha mv.

Tre 1 2 tu6i do tinh ph6i hqp d()ng tac con kem nen luc bit dAu tv xuc cam

-

https://thuviensach.vn

thucmg ch�ng an duc;rc mfty, th�m chi lam m�t mui dinh dfty cam ho�c thuc an rai vai ra khip nha. M()t vai cha m� se n6ng v(>i, thiSu kien nhftn, nhfrng luc nhu thS

hQ thuang to tiSng ming con, kh6ng dS con tg xuc nfra. KSt qua la nhfrng hanh d9ng nhu v�y da lam h�n chs tinh thftn tim toi cua cac be, gay ra cam giac thftt v9ng, sau nay c6 thS hinh thanh tinh y l�i, dga dftm vao nguai khac.

Thgc ra, qua trinh tre nho hQc each tg xuc cam cung chinh la qua trinh quan tr9ng cua S\f phat triSn tam Ii lanh m�nh. DSn m(>t luc nao d6, tre se n6 lgc tg minh an no, cac be se co cam giac thanh cong va cam thfty tg tin han rftt nhiSu.

Tre an khong duc;rc mfty, th�m chi con lam cam dinh dfty nguai, cling la m(>t trai nghi�m t6t, nhu ths co ths tang cuang them sue chiu dgng vs tam Ii cua ban than. Vi thS, v6i vi�c tre tg xuc cam, cha m� nen biSt kien nhftn, cftn buong tay dS con c6 thS tg lam nhfrng vi�c cftn lam.

Nhfrng vftn dS khac a tre cung cftn duc;rc XU Ii theo hu6ng nhu v�y, d6i XU v6i cac be cftn phai kien nhftn, c6 ging t�o ca h(>i dS con tg di trai nghi�m, t�n hu&ng niSm vui tg l�p

LOI KHUYEN 3: Khong duQ'c xem nh� nhii'ng cam xuc cua tre Tinh tg l�p a tre nho khong chi bao g6m vi�c tre tg minh lam m(>t thu gi d6

trong CUQC s6ng, ma con bao g6m ca vi�c tre tg kiSm soat duc;rc tam Ii. Phftn 16n cac b�c cha m� dSu hi v9ng con minh c6 thS tg l�p trong cu(>c s6ng ma quen mftt nhfrng cam xuc cua cac be. f)�c bi�t, d6i v6i tre mftm non, cha m� nh�n thfty vi�c giang giai vs can ban se khong giup cac be hiSu duc;rc vftn ds, nen ep bu9c cac be phai lam theo y minh. Khong chi v�y, nguai Ian cling hay vi�n ca tre con nho khong hiSu chuy�n ma nhim mit lam nga trn6c S\f hinh thanh nen nhfrng hanh vi khong dung a tre, dSn m(>t muc d(> nao d6 m6i bit dftu chi trich n�ng nS. Cach lam nhu v�y se chi khiSn tam h6n nho be cua tre tra nen chai s�n, khong ths nao tg l�p duc;rc.

Trong CUQC s6ng hang ngay, cha m� khong chi nen ren luy�n cho con tinh d9c I�p, ma phai Iuon chu y dSn tinh tr�ng tam Ii cung nhu kha nang tri tu� cua tre, dS tre c6 thS tg l�p ca vs tam Ii va sinh Ii.

6 nu6c Mi, cac b�c cha m� khi ren luy�n cho tre tinh tg l�p thuang bit dftu https://thuviensach.vn

m vi�c b6i duang long can dam. HQ biSt r�ng dS con minh 16n len c6 long dung cam cAn phai ren luy�n ngay m khi con nho, vi ths khi tre bu&c vao giai do�n mftm non, hQ cho con a rieng m()t phong. Khi tre duqc 3 4 tu6i bit dftu biSt sq

-

hai, cha m� thuang mua cho con m()t cai den ngu, giup be xua di n6i sq bong t6i.

HQ kien quySt khong vi thfty tre sq hai ma ngu cling con, b&i nSu lam nhu v�y se t�o thanh th6i quen cho tre.

Duang nhien, tre luon cftn duqc yeu thuang, va tinh yeu thuang m cha m� se vun dip cho S\f tru&ng thanh khoe m�nh cua cac be. Nhung tre nho ngay nay thuang khong phai la thiSu tinh yeu thuang ma la duqc yeu chiSu qua muc, vi ths nguai l&n cung phai hQc each kiSm chs tinh cam cua minh, cftt bat tinh yeu fty di m(H chut

LOI KHUYEN 4: D�y con h9c each t11 bao v�

M()t m�t, trong qua trinh trn&ng thanh cua tre, cha m� nen d(mg vien cac be phai biSt dung cam, dam m�o hiSm, d6ng thai cung phai n6i v6i con r�ng xa h()i c6 vo van c�m bfty, vi thS phai biSt hQc each tl,f bao v� minh.

Trong cu()c s6ng thuang ngay, cha m� nen d�y cho tre nhfrng kiSn thuc ca ban vs an toan, d�y tre hQC each tv bao V�. Chi c6 nhu v�y m6i giup tre tranh khoi nhfrng m6i nguy h�i khi vui chai va hQc t�p.

Ch�ng h�n nhu khi dua tre di d�o ph6, a mQi luc mQi nai nen d�y tre nhfrng quy tic giao thong va m9t vai di Su cAn chu y, nhic nha cac be di nhu ths nao thi dS g�p nguy hiSm, di thS nao thi m6i an toan.

DS tre khong bj t6n thuang ho�c g�p nguy hiSm trong nhfrng trnang hqp d()t xuftt, nen giup con ghi nh6 s6 di�n tho�i lien h�, nhu s6 di�n tho�i a ca quan cha m�, s6 di�n tho�i bao canh sat, s6 di�n tho�i Clru hoa hay cftp Clru . . . LOI KHUYEN 5: D�y tre d6i di�n thvc tS m()t each khach quan NSu tre khong cfrn th�n vftp phai ban hay ghS, bj nga va kh6c, thuang thi ong ba se gia VCr danh chua cai ban, trot gi�n thay cho chau minh dS be nin kh6c. Nhung lam nhu v�y, tre se khong nh�n ra nguyen nhan la do minh khong cfrn th�n ho�c khong chu y ma bi nga, lftn sau c6 le cac be cung se khong cfrn th�n nhu v�y. Vi thS, cac b�c cha m�

khong chi nen d�y tre biSt nhin nh�n thvc ts m9t each khach quan, ma con phai https://thuviensach.vn

d�y con nSu mic 16i thi khong duqc d6 cho nguai khac, day cling la m()t biSu hi�n quan tn)ng cua tinh tv l�p

2.2 BU ONG TAY DE TRE Tl/ LAM

Ly m6i di h9c mftm non, vi a nha duqc cha mv qua yeu chiSu (tu an dSn m�c dSu phai c6 mv giup do), nen kha nang tv lam cua be rftt kem. Ly khong thS nao thich nghi dUQ'C v6i CUQC sf>ng trong truang, an CO'm thi lam CO'm vai ra san, di ngu thi khong ths tµ thay quAn ao. . . thanh thu co be gao khoc nhftt dinh khong chiu di h9c, mv cua Ly vi thS ma bu6n phiSn.

Minh la b�n cling 16p v6i Ly, nhung so v6i co be thi Minh hiSu biSt han nhiSu, a nha khong cAn cha mv phai cham qua, a tmang cung tv an, tv m�c, th�m chi con giup co giao lau ban, be ghS . . .

Khong nhu phµ huynh cua Ly, cha mv Minh vi�c gi cling dS con tv lam. Thvc tS da chung minh ring phuang phap nay rftt c6 lqi cho S\l' trn&ng thanh va phat triSn cua Minh.

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Cha mv thuang hay trach m6c tre: "Khong biSt cai gi ca, cam dSn mi�ng thi ha, quftn ao dSn nguai chi vi�c gia hai tay, g�p chuy�n gi cling g9i cha, g9i mv."

Thvc ra, nguyen nhan la do cha mv da om d6m hSt m9i vi�c cua con, khiSn tre mftt di kha nang va CO' h(>i dS lam vi�c m(>t each d(>c l�p.

C6 m(>t c�u be h9c sinh cftp I, cu di h9c vS la l�i kh6c nhe, mv c�u hoi nguyen nhan, thi ra la do con minh khong biSt dung keo, cit khong n6i m(>t hinh tron, nen bi cac b�n cuai nh�o.

N guai mv nghe thS, cuai nh�t: "C6 gi dau? Cung chi la khong bi St dung cai keo thoi ma. Dqi lat mv cit cho con m(>t tram hinh tron to nho khac nhau, con dem dSn lap xem co b�n nao con dam cuai con nua khong ! : Thvc tS, vs Iau dai, each lam cua nguai mv nay se mang l�i h�u qua xftu: M(>t la tu6c mftt CO' h(>i duqc m(>t lftn ren luy�n kha nang tri tu� cua tre, khiSn con mftt di ca h(>i duqc tv tay lam m(>t vi�c gi d6.

https://thuviensach.vn

Hai la tu6c mftt CO' h9i phat triSn kha nang s6ng cua tre.

Ba la kim ham khat vc;mg tim toi h9c hoi cua tre.

Khong nhfrng thS, hanh d{)ng nhu nguai m� trong vi dµ tren con thS hi�n ring phµ huynh d6 khong tin tu&ng vao kha nang cua con minh. Khi tre duqc nuong chiSu qua muc cling d6ng nghia v&i vi�c tre luc nao cling phai dva vao cha m�, khong c6 tinh tv giac va cling rftt kh6 dS t�o ra sv khac bi�t.

Trong m6i dua tre dSu luon �n chua m9t ngu6n nang luc;rng rftt 16n, chi cftn buong tay ds cac be tv trai nghi�m thi cha m� nao cung se ng�c nhien va tv hao vS con. Vi thS, ngay tu nho, cha m� phai biSt kien tri khi dS tre lam m9t vi�c nao d6, dS con tv rut ra kinh nghi�m, nhu v�y m6i c6 thS b6i duang, ren luy�n long dung cam va S\f tv tin, khiSn tre ngay cang tru&ng thanh va tv l�p han.

Mftm non la giai do�n quan tr9ng trong qua trinh b6i duang kha nang tv l�p cua tre, vi thS cac b�c cha m� nhftt dinh phai kien tri diSu nay: Nhfrng vi�c cua tre thi nen dS tre tv lam.

Thvc ra, cha m� ngay nay luon rftt coi tr9ng vi�c giao d\lc tre tu s6m, d�c bi�t la S\f phat triSn tri tu�, nhung h9 l�i khong mfty chu tr9ng vS vftn dS ren luy�n tinh tv l�p cho tre. Doi khi, cha m� khong thS kien nhftn bao ban khi tre an cam qua ch�m, th�m chi lam cam rai vai lung tung, m�c quftn ao khong dung chiSu . . .

ma thay vao d6 la lam h9 con luon. Lau dftn, tre se hinh thanh m{)t lo�i tu duy quan tinh, cho ring cha m� da lam thay r6i thi ban than minh khong biSt lam hay khong mu6n lam cling ch�ng sao.

Cho nen, lai khuyen d6i v&i cac b�c cha m� la nhfrng vi�c tre nho c6 thS lam duc;rc thi hay c6 g�ng dS cac be tv lam, dung lam thay con. N guai 16n lui m9t bu6c, tre nho tiSn m9t bu6c, nhu thS m6i la phat triSn.

CHUYEN GIA KHUYEN : Phftn 16n cac b�c cha m� dSu cho ring tre duqc lam gi, khong duqc lam gi khong phai do chung quySt dinh. Cha m� quan cang nhiSu thi cang an tam, day chinh la tinh tr�ng cua da s6 tre nho bay gia. Nguy en nhan cua tinh tr�ng nay la do cha m� thiSu tin tu&ng vao kha nang XU 1i tinh hu6ng cua cac be.

N Su tftt ca m9i vi�c dSu do cha m� lo li�u thi ro rang cac be se mftt di CO' h9i https://thuviensach.vn

c9 sat thvc tS - m(H ySu t6 quan tr9ng cftn c6 trong qua trinh tru6ng thanh. M()t dua tre nSu khong c6 CO' h9i CQ sat thvc tS, hay khong c6 CO' h9i duqc ren luy�n thi rftt dS nay sinh tinh y l�i, luc g�p kh6 khan se khong ths tv minh tim ra each giai quySt, chi biSt trong cha vao S\l' giup d5 cua nguai khac LOI KHUYEN 1 : D� tre tl}' m�c quftn ao va tl}' xuc CO'm Lfty vi�c tre m�c quftn ao lam vi d\l, m�c du tre da c6 g�ng hSt sue nhung vi�c tv m�c quftn ao d6i v&i cac be vftn khong hS dS chut nao, luc nay cha mv nen nghi each giup con.

Ch�ng h�n khuyen con chuftn bi s�n quftn ao horn sau phai m�c vao t6i horn trn&c, s�p xsp theo thu tv, cai nao m�c trn&c thi xsp Ien tren.

Luc hu6ng dftn tre m�c d6, dftu tien phai d�y be each phan bi�t m�t trn6c -

m�t sau, day la di Su quan tr9ng nhftt. N en cho tre quan sat: "Con nhin xem, m�t trn6c cua ao c6 cai hinh nho" ho�c "Con thfty khong, d�ng sau quftn c6 hai tui nho 6 mong", nhu thS tre c6 thS hi Su duqc khai quat vS khai ni�m trn6c - sau.

N Su nhu tre vftn chua phan bi�t duqc m�t trn6c - m�t sau, b�n c6 thS dinh m9t cai mac nho 6 m�t trn6c dS con dS nh�n biSt, sau khi m�c xong thi thao ra.

Sau d6, hay kien nhftn lam mftu cho tre, d�y cac be lam thS nao dS m�c duqc

'

quan ao.

Cach m�c quftn nho cling tuang tv nhu v�y. Da s6 quftn trong va quftn ngoai cua tre dSu khong co nut th�t, chi co day chun, nguai Ian co ths giup tre khau m9t cai nut nho 6 vi tri r6n, chi cho tre thfty cai nut 6 quftn phai xoay dung vi tri trn6c r6n. L6n han m9t chut, quftn tre thuang m�c se c6 nut th�t ho�c kh6a keo 6

vi tri d6, day la dftu hi�u quen thu9c dS phan bi�t lo�i quftn 6 tung d9 tu6i tu nho dSn 16n.

Duong nhien, khi d�y tre m�c d6 cling nen luu y m9t chut, Iva ch9n nhfrng d6 dS m�c dS d�y cho con tru6c, hu6ng dftn con tu dan gian dSn phuc t�p. V 6i tre, vi�c c6i ra dS han m9t chut so v6i m�c vao, nhfrng ao chui dftu thuang dS

m�c han ao cai CUC . . . N goai ra, khi mua quftn ao cho tre, nen ch9n mua gifty, tftt, quftn ao co size to han ca nguai thvc ts m9t chut, nhu ths se thu�n ti�n han khi luy�n t�p.

https://thuviensach.vn

Khi an, nen nhic tre biSt gifr v� sinh. Se la m()t qua trinh kha dai tu 1-Uc tre hQC duc;rc each SU dl;lng b9 d6 an, r6i biSt each dua thuc an vao mi�ng, cho dSn 1-Uc tv xuc an thanh th�o va khong lam rai vai d6 an ra ngoai. DiSu nay doi hoi phai CO thai gian Va SV kien nh�n cua cha mv.

Sau khi dung cam, cha mv nen d�y tre xSp gc;m bat dfia, lau s�ch ban an, xSp l�i ghS, nhung vi�c nay khong <ls d6i vai tre, nsu tre lam chua t6t, hay nhic nha LOI KHUYEN 2: D� tre tl}· Iam vi�c cua minh

Nam nam nay 3 tu6i, c�u be khong chi ho�t bat, dang yeu ma con rfrt thich bit chuac. Luc an cam xong, thfry mv thu dc;m bat ma, Nam cfing bit chuac mv, nhung mv thi nghi Nam con nho, nhfrng vi�c c6 thS lam duc;rc khong nhiSu, nen bit con ng6i yen m9t ch6. Mv khong chi sq con nga, lam va bat gay phiSn phuc ma han nfra con SQ' Nam bi thuang.

Tinh ca m9t lftn, sau khi nghe duc;rc bai giang cua m9t chuyen gia giao d\lc mftm non, mv Nam mai bit dftu nh�n ra minh da tuac di quySn tv l�p cua con.

ThS la chi thay d6i each lam tu d6, vi�c gi cfing cho con tv lam. Bat va thi c6 thS

mua cai mai, quftn ao gi�t khong s�ch thi c6 thS gi�t l�i. Cu nhu v�y, dSn khi Nam 5 tu6i da c6 thS tv ma bat, ma rau; quftn ao hay khan tay dSu c6 thS tv gi�t.

Khi hQc ti Su hQc, c�u be da c6 thS tv lam bai t�p vs nha. Co giao khen Nam la c6

tinh tv l�p rfrt cao, g�p vi�c gi cfing tv giai quySt, c6 ca tinh. Nhu v�y, sv buong tay cua mv da giup Nam dftn hQc duc;rc tinh tv l�p.

"Cha, giup con thu dc;m sach v& duc;rc khong?" "Mv, giup con d9n <lvP phong duc;rc khong?:

M6i lftn nghe con trai n6i nhu v�y, Karl Witte dSu kien quySt tu ch6i. Ong con nhic VQ' va nguai than tuy�t d6i khong tuy y giup da Karl. Trong qua trinh tru&ng thanh cua con trai, chi cftn vi�c ma sue Ive cua con c6 thS lam duc;rc, Witte tuy�t d6i khong ra tay giup da.

KhuySn khich tre tv thvc hi�n nhfrng vi�c minh c6 thS lam duc;rc la vi�c rfrt c6

ich cho sv phat triSn cua cac be. Khi nhin thfry thanh qua lao d{)ng cua minh, tre se tv nhien co duc;rc cam giac thanh cong, ma thanh cong fry se khiSn cac be ngay cang tv tin han, sv tv tin l�i chinh la ngu6n d{)ng Ive dS tre vuan tai thanh cong.

https://thuviensach.vn

Vi�c cua tre nen dS tre 1\f lam, nhu v�y c6 thS b6i duang cho cac be kha nang sinh t6n, ren luy�n kha nang lam vi�c d9c l�p

LOI KHUYEN 3: Cho tre err h(H trai nghi�m

Hftu nhu m9i dua tre dSu trai qua m9t giai do�n d�c bi�t, d6 la khi nhin thfty v�t gi l� tre cling cam thfty hiSu ki, mu6n cftm thu, so thu, sau d6 khong do dµ

cho t9t vao mi�ng. Binh thuong, d6i ph6 vai tinh tr�ng nay, nguoi l&n se rftt cang th�ng ch�ng khac nao canh sat rinh bit tr{)m, khong phut nao roi mit khoi C\lC

cung cua minh, nSu chi la la m9t chut thi cac be da bo ngay m9t thu gi d6 khong an duqc vao mi�ng. ThS la, cha m� luon c6 d�t d6 v�t a nai tre khong thS vai tai, ho�c khong nhin thfty duqc.

Thvc ra, lam theo m9t each khac c6 le se t6t han, d6 la dung thvc tS dS giao d\lc cac be, giup cac be tv dua ra kSt lu�n cua rieng minh.

Vi d\l, tre 1 2 tu6i hay to mo mu6n so nut barn nuac n6ng a binh nuac n6ng

-

l�nh, m� cang khong cho tre d9ng vao thi tre l�i cang mu6n biSt do la cai gi, ths la m� liSn rut di�n ra vi sq con bi bong. ThS nhung l�i c6 nguoi m� khong ngftn ng�i dS con tv trai nghi�m: Lfty m9t chiSc c6c, nhftn nut barn nuac n6ng, dS con t�n mit nhin thfty nuac tu voi chay vao c6c, sau d6 dS con tv tay so vao, be thfty n6ng bong tay, sau nay tv khic khong dam d{)ng vao d6 nfra.

Duang nhien, khi dS tre 1\f trai qua nhfrng tinh hu6ng c6 phftn nguy hiSm, nhftt thiSt phai c6 sv kiSm soat cua cha m�, nSu c6 chuy�n gi xay ra thi d6 chinh la 16i thiSu cftn tr9ng cua nguoi l&n

LOI KHUYEN 4: Ren luy�n cho tre each lam vi�c hQ'P Ii, co tr�t t\f Cha m� phai ren cho tre each lam vi�c c6 tr�t tv, c6 thS khuyen tre hay gifr cho phong ngu luon g9n gang s�ch se, d�y tre each d9n phong, gftp chan va quftn ao cua minh. Bu6i t6i truac khi di ngu phai thu d9n d6 d�c, xSp g9n d6 chai vao tU. . . Thu d9n m9t s6 d6 chai hay quftn ao dSu la nhfrng d{)ng tac hSt sue CO' ban, c6 ich cho vi�c phat triSn kha nang ph6i hqp gifra mit va tay, d6ng thoi nang cao tinh thftn tv giac a tre, diSu nay la VO cling quan tr9ng khi tre bit dftu di h9c mftm non.

N goai ra, tre 3 6 tu6i thuong thich lam nhfrng cong vi�c nha nhu r6t nuac,

-

https://thuviensach.vn

nh�t rau, xSp bat ma . . . ' diSu nay c6 lqi cho vi�c th-Uc dfry S\f phat triSn ki nang v�n d{)ng a tre, cha mv c6 thS c6 y sip xSp m9t vai vi�c nha dS tre hoan thanh LOI KHUYEN 5: Khuy�n khich tre tv tay lam vi�c

M9t horn, Karl Witte dang n6i chuy�n cung b�n, d9t nhien nghe thfty tiSng go Ieng keng tu phong kS ben. Khi ch�y qua xem thi ong thfty c�u con trai dang cftm bua go vao m9t tftm sit hinh vong cung.

Witte hoi con: "Con dang lam gi v�y?" "Con dang lam m9t con Ian. : Nguai b�n Witte dung ben c�nh liSn nhic: "Day khong phai vi�c chau c6 thS

lam duqc dau, chau co ths nha nguai thq sua chua lam giup chau ma. : V 6i guang m�t dfty tv tin, c�u be tra lai: "Khong, chau c6 thS lam duqc ma, chau nghi vi�c nay cling khong kh6 lim. :

Karl Witte c6 vu con trai: "Con trai, gioi lim, nghi ra each lam m9t thu d6

chai thS nay. DS cha chi cho con lam sao dS can miSng sit tron m9t chut nhe."

Sau khi lam mfru cho con, ong tr& vS phong tiSp chuy�n b�n.

Khong Iau sau, c�u be da lam duqc con Ian d6 chai, tuy la khong mfty tinh xao, nhung chai cling kha thu vi.

Thvc ra, cha mv cho tre ca h9i dS "d9ng tay d{)ng chan" lam vi�c gi d6 chinh la da b6i duang m9t each t6t nhftt y thuc tv giac cua tre. Khong cftn phai t�n tay giup tre, chi cftn d�y cac be each giai quySt vftn dS, cling chinh la S\f giup da t6t nhftt cho tre

LOI KHUYEN 6: Giup con bBi drrO'ng tinh thAn trach nhi�m

C6 m9t s6 vi�c phai dS cho tre thu sue m6i biSt la be c6 lam duqc hay khong, nSu chi ng6i phan doan r6i dua ra kSt lu�n thi vinh viSn khong thS nao chinh xac duqc. Cha mv nen khuySn khich tre thu sue, tv kham pha kha nang cua ban than, thS hi�n chinh minh. Rftt nhiSu b�c cha mv luon cho r�ng tre nhftt dinh lam khong t6t, nhung tren thvc ts thi nhung biSu hi�n cua cac be l�i hoan toan ngoai sue tuang tuqng cua hQ.

M9t nguai cha nQ thuang c6 thai d9 hoai nghi, ong luon cam thfty sao con trai minh ths nay cling khong duqc ma ths kia cling khong xong, vi�c gi trong nha cling khong them quan tam, vi�c v�t cling lam khong n6i, l�i con hay lam https://thuviensach.vn

cho mv tuc gi�n. Khi dan vi cu nguai cha di cong tac xa, tru6c luc di ong d�n con: "Mv con sue khoe v6n khong t6t, cha di r6i, mQi vi�c trong nha con phai biSt lo li�u, m6i t6i tru6c khi di ngu thi nh6 dong cua cftn th�n, kiSm tra khi ga, chu y an toan dfty. Con nh6 nhe, mQi vi�c trong c�y ca vao con dfty. : Sv tin tu&ng cua nguai cha khiSn c�u con trai c6 chut ng�c nhien, nhung c�u vftn ngoan ngoan g�t dAu.

M()t nam sau, nguai cha tr& vS va thfty con minh tru&ng thanh han hin, mQi vi�c trong nha ngoai nha dSu do m9t tay c�u lo li�u.

Nguai vq vui mung kS cho ch6ng: "Sau khi anh di, con minh nhu biSn thanh nguai khac v�y, vi�c nha sieng nang, l�i luon quan tam dSn em, th�ng be th�t la ngoan. :

N guai mv thvc sv khong hi Su vi sao con trai l�i thay d6i nhu v�y, thvc ra la vi C�U da nh�n duqc S\f tin tuang tu cha ma cam thfty minh phai CO trach nhi�m, chinh bai tinh thAn trach nhi�m ay ma c�u da luon c6 g�ng tv ren luy�n minh.

C6 thS thfty trong cu9c s6ng hang ngay, nhiSu cha mv khong ngAn ng�i t�o ca h9i cho tre ganh vac m9t vai trach nhi�m nao d6. Lam nhu v�y se giup cho tinh thAn trach nhi�m, dung khi, S\f 1\f tin va kha nang cua tre ngay cang 16n m�nh, th�m chi con khiSn nguai khac phai kinh ng�c

2.3 BOI DUONG CHO TRE TiNH DOC

. LAP

.

Sau bfra cam t6i, mv dang b�n dQn dvp trong bSp, d9t nhien nghe Hai het m9t tiSng to r6i m trong phong ngu ch�y ra: "Mv ai, giup con v6i ! Khong m9t lai

"

giai thich, c�u be keo mv vao trong phong ngu, ng6i c�nh ban may tinh.

Thi ra, Hai dang chai tro chai cau ca, cu6i cling c6 m9t con ca to thAn bi bai ra, nsu cau duqc thi se duqc them diSm, nhung van ds la c�u be cau khong duqc.

BiSt duqc nguyen nhan, mv om c�u be vao long: "Mv biSt con khong cau duqc nen rftt s6t ru()t, nhung mv khong thS cau ca giup con duqc, b&i chai la vi�c cua con, g�p vftn dS thi con phai tv minh nghi each giai quySt chu. : Hai cam thfty ftm uc: "Nhung ma con cau khong duqc." "Mv biSt con rftt https://thuviensach.vn

n6ng ru(H. Nhung con phai thu vai lftn, chic chin se cau duqc n6 thoi, duqc khong? Con thu di ! :

Hai h�m hµc ng6i c�nh cai may tinh.

Chua dfty 2 phut, c�u be l�i ch�y qua doi mv giup: "Vftn khong cau duqc mv ai, phai lam sao �?:

M�c du rftt thuang con nhung mv Hai khong hS nuong chiSu, ba rftt kien quySt: "Hai, mv da n6i khong thS giup con ma, vi�c cua con thi con phai tµ giai quyst lfty. :

C�u be nghvn ngao: "Nhung con thu nhiSu lftn lim r6i ma vftn khong duqc.:

"V �Y con thu l�i vai lftn nfra di ! :

"Thu vai lftn nfra cling khong duqc, con khong lam duqc !" Hai bit dftu kh6c.

"Con lam l�i lftn nfra di, mv se a ben c�nh c6 vu cho con, luc con ca sip xuftt hi�n, chi cftn con chu�n bi s�n sang la 6n thoi ma, xem lftn nay thS nao?: Hai lau nu6c mit, t�p trung tinh thftn dS bit duqc con ca thftn bi fry. Lftn nay, c�u be da rut ra duqc bai hQC tu nhfrng lftn thftt b�i tru6c, ca 16n sip xuftt hi�n la c�u khong cau ca be nfra, ma dung ca be lam m6i nhu, rinh cho ca 16n xuftt hi�n.

Khi con ca thftn bi xuftt hi�n, Hai nhanh nhvn di chu(>t, t6m gQn con ca, c�u be vui mung cu6ng quyt om lfty m(f.

Mv om Hai vao long: "Cung gi6ng nhu chai tro chai v�y, duang dai cua con se con co rftt nhiSu kh6 khan ma tµ con phai d6i m�t, tµ nghi each ds giai quyst.

M�c du nhin con n6ng ru(>t mv cling thuang lim, nhung mv khong thS luc nao cling a c�nh con trai mv duqc, cho nen con phai hQC each tµ lam nhfrng vi�c cua minh. Duang nhien, khi kh6 khan mv se vftn luon a ben c�nh, c6 vu cho con."

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Tinh d(>c l�p a tre thS hi�n a ch6 tre khong bi ph\l thu(>c ai, ca vs tu tuang va hanh d(>ng trong cu(>c s6ng hang ngay, khong lam theo nguai khac, c6 thS suy nghi m(>t each d(>c l�p.

MQi dua tre dSu c6 y thuc vs S\f tµ l�p. Cang 16n thi y thuc nay cling se ngay cang ro rang han, no duqc biSu hi�n ra ngoai qua nhiSu phuang di�n khac nhau nhu hQc t�p, tu tuang, hanh vi . . . Nhung nSu cha mv khong chu y dinh hu6ng, https://thuviensach.vn

bf>i duang hay t�o CO' h(}i cho tre thi y thl:rc d(}c l�p fry Se bi dinh tr�, tinh tt;f l�p trong con nguai tre cling se khong duqc khai pha.

DS tre nho c6 du dung khi va kha nang d6i m�t v6i nhfrng kh6 khan thu thach hay thfrt b�i trong CUQC s6ng, cac b�c cha m� phai biSt each yeu thuang con, nhung cling phai biSt khi nao nen kim nen tinh yeu fry, t�o diSu ki�n dS con c6 CO'

h9i duqc trai nghi�m cu9c s6ng, ti:r d6 t�o dvng cho tre m9t nhan each d9c l�p.

CHUYEN GIA KHUYEN : B6i duang cho tre m9t nhan each d9c l�p thvc ra rfrt dan gian, cfrn biSt d�t niSm tin vao tre, tin tu&ng vao nang Ive cua cac be, t�o CO' h9i dS cac be duqc ren luy�n. Chi trong hoan canh kh6 khan, tre m6i tr& nen kien cuang, hQC duqc each tt;r l�p. Sv trai nghi�m se dem l�i nhiSu kinh nghi�m, nhung kinh nghi�m do co ths Ia thanh cong, cung co ths Ia thfrt b�i, nhung xet cho cung thi chung dSu gifr nhfrng vai tro VO cung quan tr9ng trong CUQC s6ng cua tre. Sv toi luy�n m9t nhan each c6 thS bit dfru tu nhfrng phuang di�n sau: LOI KHUYEN 1 : Phai thvc S\f hiSu tre Cha m� nen hiSu ro nhfrng kha nang ma tre phai c6 a tung ll:ra tu6i, nen biSt a d9 tu6i nao cac be hQC lam vi�c gi. C6 nhu thS, cha m� m6i c6 thS buong tay dung luc dS tre tv di lam vi�c cua minh, khong y l�i vao nguai khac.

Cac b�c cha m� con phai nim duqc con minh c6 nhfrng diSm gi khac so v6i nhfrng b�n be cung ll:ra. Chu ySu la xem con minh c6 nhfrng uu nhuqc diSm gi,

-

ti:r d6 tim each giao dµc cac be. Vi dµ, c6 m()t vai tre khi ra dai da c6 ban tinh m�nh d�n, thi cha m� c6 thS d�t cho con nhfrng yeu cfru cao han m9t chut; nSu tre sinh khi ra da rfrt nh�y cam ho�c ban tinh nhut nhat, thi nen biSt c6 vu con m�nh d�n han nfra

LOI KHUYEN 2: D� cu()c sBng toi luy�n cho tre

Trong qua trinh giao dµc con trai, Karl Witte khong bao gia to ra qua nuong chiSu c�u be, ong Iuon ds con tt;r lam nhung vi�c ma ban than be co ths lam duqc. C6 luc, du Karl chi la m9t dl:ra tre, nhung chi cfrn la vi�c nguai 16n phai lam thi c�u be cling mu6n thl:r, d�c bi�t la nhfrng cong vi�c bSp nuc. Karl Witte cho r�ng Ia m9t thanh vien cua gia dinh, tre cung nen hQc lam vi�c nha, vi ths ong dS con tich C\fC tham gia vao nhfrng cong vi�c trong gia dinh. Theo yeu cfru https://thuviensach.vn

cua con trai, hai vq ch6ng 6ng da lam rieng cho con m(H b(> d\lng C\l nftu an d�c bi�t, khong chi v�y Karl Witte cling thuang khuySn khich con quan sat dS trai nghi�m cu(>c s6ng, diSu nay giup c�u be tich lliy duqc nhiSu kiSn thuc han.

C6 thS thfty, cu(>c s6ng chinh la truang hQc t6t nhftt. Nhfrng cha mv kh6n kheo, biSt dung chinh cu(>c s6ng dS ren luy�n cho tre se phat hi�n ra ring, khi duqc trai nghi�m CUQC s6ng, tre se tv tr& nen d(>c l�p. Nhfrng cha mv sang su6t thi khong ngftn ng�i hQc theo each lam cua nguai Mi: Tren 6 tu6i, cac be se duqc hQC each SU d\}ng bSp ga, n6i ap suftt hay may gi�t. . . nhfrng d6 v�t trong gia dinh nSu bi hong, hQ thuang khuySn khich con tim toi sua chfra. T 6m l�i, trong CUQC

s6ng chi cftn vi�c tre c6 thS lam duqc thi dung ngftn ng�i dS cac be tv lam, nhu v�y y thuc tv l�p a tre se ngay cang 16n m�nh

LOI KHUYEN 3: D� tre ti�p nh�n S\f ren luy�n cua moi truerng Tinh each d(>c l�p cua tre nay sinh va phat triSn ngay tir nhfrng tro chai mang tinh d(>c l�p, mu6n ren luy�n duqc, cha mv phai t�o ca h(>i cho cac be d(>c l�p vS

suy nghi, d(>c l�p khi giai quySt cac vftn dS. M(>t nha giao d\lc tung xuftt ban cu6n

"Tftm quan tn;mg cua thvc tiSn d6i v6i tinh each d(>c l�p cua tre", n6i: "Toi nhin qua r6i, toi quen r6i; toi nghe qua r6i, toi nh6 khong ro; toi lam qua r6i, toi da nh6 r6i. :

6 Mi, nguai ta hay dua con nho cling di du lich a nhfrng vung rung nui hiSm tra. Khi g�p khe su6i phai bang qua, cha mv thuang d�y tre tru6c tien phai quan sat hu6ng di cua dong nu6c, tim ch6 nao nong va nu6c chay ch�m, sau d6 cha mv se danh gia con c6 duqc di qua ch6 d6 khong. NSu tre chc;m khong dung thi sau khi di qua, cha mv se giai thich t�n tinh cho cac be, sau d6 d�y con lam thS

nao ds phan bi�t nuac nong-sau va t6c d9 chay cua nuac. Khi g�p vach da hay v�t can, hQ cling se ds tre tv phan doan xem co nguy hiSm hay khong, li�u co leo duqc len hay kh6ng, lam thS nao dS gifr duqc an toan cho ban than . . . Qua nhiSu lftn ren luy�n thvc tiSn nhu v�y, du tre co g�p nui cao, thac ghSnh thi cac be cling khong dftu hang.

Trong qua trinh dinh hu6ng cho tre, cha mv phai khflng dinh nhiSu han, chi trich it han, t�o diSu ki�n dS cac be c6 ca h(>i tiSp xuc thvc tiSn, b6i duang tinh https://thuviensach.vn

tv l�p ca vS hanh d9ng va tu tuang. Chi cftn tuan theo nguyen tic nhu v�y, tre nho se ngay cang tµ l�p, tµ cuang

LOI KHUYEN 4: Tin tufrng vao kha nang cua tre

Karl Witte cho ring, cha mv giup ho�c thay tre hoan thanh cong vi�c la m()t S\f da kich 16n dSn tinh tich C\fC trong con nguai tre, bai nhu v�y se khiSn cac be mftt di ca h9i tiSp xuc thvc tiSn, diSu nay cung d6ng nghia v6i vi�c n6i v6i tre ring: "Cha khong tin vao kha nang cua con! ", quan tr9ng han la each lam nay cua cha mv se gay t6n h�i nghiem tn;mg dSn nhan each d9c l�p a tre.

Tftt Thu Mftn, nha van duang d�i Trung Qu6c, vi mu6n con h9c duqc each xem b�nh ma m()t lftn con bi cam s6t da dS m�c con tv di kham b�nh, ba n6i:

"Con da 16n thS nay r6i, cftn phai biSt khi bi 6m thi nen lam thS nao.:

"N Su con 6m thi mv se dua con di kham b�nh." C�u be tra lai ranh r9t.

"N Su nhu mv khong a hen c�nh con thi sao ?" "ThS thi con g9i di�n tho�i tim mv.:

"N Su khong tim duqc mv thi sao?:

"ThS thi con se dqi, ding nao mv ch�ng phai vs nha chu. :

"C6 m9t vai truang hqp khong thS dqi duqc, mu9n m9t phut cung nguy hiSm. :

"Mv, con hi Su y r6i, mv mu6n con tv dSn b�nh vi�n kham b�nh. :

"Phai r6i ! " N guai mv kien quySt, c6 ging khong thay d6i y dinh.

Dua tre danh chftp nh�n: "Vang. :

"Con ra ngoai bit taxi dSn b�nh vi�n, vao dSn nai, dftu tien phai lfty s6 thu tv, nsu khong bi St thi hay hoi co h9 li trvc ban a ngoai sanh nhe. : Cung gi6ng nhu tftt ca nhfrng ba mv khac, m�c du khong di cling con, nhung trong long nguai mv vftn thftp thorn khong yen, chi dSn khi nghe thfty tiSng bu6c chan con tra vS, Tftt Thu Mftn m6i tho phao nhv nhom.

C�u be tv hao tu yen b6: "Con da h9c duqc each kham b�nh, hai ling nhing m9t chut, nhung cung khong kh6 lim. Bae si da tiem thu6c h� s6t, bay gia con do han r6i. :

Cac b�c cha mv khong nen luc nao cung nghi con minh con nho, khong thS

https://thuviensach.vn

lam vi�c nay vi�c kia, nhftt nhftt phai lam thay con. Thvc ra, cho tre ca h9i dS tv trai nghi�m CUQC s6ng chinh la dang nang cao nang Ive tv l�p cho cac be LOI KHUYEN 5: D� tre dqc l�p suy nghi

M9t chuyen gia giao d\lc n6i tiSng tung n6i: "NSu tre nho c6 thS tv nghi, thi hay ds cac be tv nghi. :

Khi tre g�p kh6 khan, cha mv khong nen v9i vang giup tre, hay lui thai gian giup do fty l�i m9t chut, khuySn khich cac be tv tim each d6i ph6, nhu v�y m&i c6 thS ren luy�n cho con kha nang giai quySt vftn dS m9t each d9c l�p.

Khi tre g�p nhfrng vftn dS kh6, tru&c tien dung v9i giang giai cho tre biSt phai lam ths nao, nen ds tre suy nghi, r6i my theo trinh d9 cua tre ma cha mv co ths neu ra m9t hu&ng tu duy nao d6. Tre c6 thS giai quySt duqc vftn dS nha vao chinh suy nghi cua ban than thi t\l' nhien se c6 cam giac thanh cong, sau d6 khong ngung ren luy�n kha nang nay, nSu co g�p kh6 khan them lftn nua thi cac be se dS

dang tim dUQ'C each kh�c ph\}C.

Cho nen, cha mv mu6n b6i duang nhan each d9c l�p cho tre thi cftn ren luy�n kha nang tµ giai quySt vftn dS cua cac be, t�o nhiSu CO' h9i dS con duqc trai nghi�m, tv minh d6i m�t v&i mQi vftn dS. N goai ra, vi�c b6i duang nen m9t nhan each d9c l�p la ca qua trinh mu <lai, cAn duqc tiSn hanh tuAn tv, khong ths nong v9i, dung ki v9ng qua nhiSu vao tre, cac b�c cha mv phai hSt sue kien nhftn trong qua trinh b6i duang fty

3. cAcH GIAo nuc v A B61 nuONG DUNG DAN LA vO

.

CUNG QUAN TRQNG

Phuong thuc giao d\lC duqc phan chia va hinh thanh trong qua trinh cha mv va tre ho�t d9ng, tuang tac cling nhau, day cung d6ng thai la nguyen nhan chu ySu t�o nen S\f phan h6a cao thftp vs trinh d9 cua tre trong xa h()i. N ghien CUu cho thfty, phuang thuc giao d\lc theo kiSu chuyen chS se chi mang l�i nhiSu tac d()ng tieu C\fC cho S\f phat triSn tam sinh li cua tre. Karl Witte khuyen m6i gia dinh nen giao d\lC tre theo phuang thuc dan chu

https://thuviensach.vn

3.1 DUNG CHE LAP Li TRi CUA TRE

My An tu nho da la m9t dua tre rftt biSt nghe lai, tu an dSn m�c, chuy�n gi cling nghe theo m�. Cung c6 luc co be mu6n chia se y kiSn cua minh, nhung m�

thuang bao: "Con con nho thi hiSu chuy�n gi chu, m� cling chi la mu6n t6t cho con thoi." V�y la My An khong mfty khi n6i ra y kiSn cua minh.

Luc hQc tiSu hQc, c6 luc My An tam sv v6i cha vS suy nghi cua minh, nhung cha l�i chi cuai, chS giSu con ngay tha, ftu tri. Dftn dftn, My An thanh ra ch�ng con y tu&ng hay suy nghi vs vi�c gi nfra.

Khi chuftn bi len cftp 2, m� hoi co be mu6n vao hQc tmang nao, My An cling ch�ng b�n tam suy nghi, m9t chut chinh kiSn cling khong c6. KSt qua la m� l�i phai ch�y don ch�y dao tim hiSu dS giup co be tim duqc tmang hQc phu hqp.

V ao hQc cftp 2, m� ngay cang thfty ro My An khong tv quySt dinh duqc vi�c gi, cha hoi nghi he mu6n hQc gi, co be cling chi tra lai la tuy cha. C6 luc m� bao di mua it rau, My An cling khong biSt la mua rau gi, phai hoi m� c�n ke m6i thoi.

Duqc m� dua di mua quftn ao, m� c6 hoi con gai mu6n mua gi co be cling chi n6i nghe theo y m�. M� cua My An rftt lo l�ng li�u sau nay con minh c6 thS tv lo li�u lfty CUQC s6ng cua ban than hay khong?

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Tre nho la m9t ca thS d9c l�p, chung luon c6 nhfrng suy nghi va phan doan cua rieng minh. La nguai lam cha lam m�, nSu khong hiSu duqc thS gi6i n9i tam CUa tre, khong ton tr9ng nhfrng yeu cftu t\l' chu CUa cac be, m<)t m\fC b�t con phai s6ng theo khuon kh6 ma minh d�t ra, Iau dftn, cac be se hinh thanh th6i quen y l�i vao nguai khac. Nhfrng dua tre nhu v�y sau nay 16n len rftt c6 thS se tr& thanh nhfrng nguai nhut nhat, hay do dv, khong c6 chu kiSn trong bftt cu vi�c gi.

Trong qua trinh giao d\lc con, Karl Witte luon luon chu tr9ng vi�c dinh hu6ng dung d�n cho suy nghi cua con. Tung c6 nguai hoi ong r�ng: "Trong vi�c nuoi d�y con cai thi diSu gi la quan tr9ng nhftt?" Karl Witte tra lai: "Nuoi d�y con nho la m9t vi�c vo cling phuc t�p, lien quan dSn rftt nhiSu khia c�nh, nhung diSm quan tr9ng nhftt la dung che lftp mftt 1i tri cua tre, dung huy ho�i nang Ive https://thuviensach.vn

phan doan cua cac con. :

CHUYEN GIA KHUYEN : Mu6n b6i du5ng m(H dua tre thanh nguai c6

chinh kiSn, cftn phai ton tr9ng sv khai dftu cua tre, phai tin tuang ring tre c6 thS

hinh thanh duqc nang Ive phan doan dung din cua ban than, c6 kha nang tv lam t6t cong vi�c cua minh, d6ng thai phai t�o khong gian dS con t\f chu. DS lam duqc diSu nay, cha mv c6 thS tham khao nhfrng lai khuyen du6i day LOI KHUYEN 1 : Tin tufrng r�ng tre co nang l\fC phan doan Tuy giao dµc con vo cung nghiem khic, nhung Karl Witte luon dS con tv phan bi�t dung sai, nhin nh�n con trai nhu m(H nguai d(>c l�p. M�c du tre con nho tu6i, c6 nhiSu hanh d(>ng khong logic, nhung cha mv cling khong nen cuai nh�o cac be, phai tra lai cau hoi cua con nhiSu han, truySn d�t cho tre nhiSu kiSn thuc ma chung khong biSt. Nuoi d�y con cling khong nen qua cung nhic, bai nhu v�y se lam t6n thuang dSn long tv tr9ng cua cac be, khi do, tre co ths se tr& thanh m(>t nguai thiSu 1i tri.

Trong cu(>c s6ng hi�n t�i, rfrt nhiSu b�c cha mv khong dS con duqc lam chu.

Vi khong tin tuang tre, SQ' con se lam hong chuy�n, nen khong cho tre lam vi�c nay vi�c kia, khiSn tre tra nen thiSu tv tin vs ban than minh.

Thvc ra, tre nho luon mong mu6n cha mv c6 thS tin tuang vao minh, c6 thS

dS cho minh t\f Iva chc;m. N Su cha mv hay n6i v6i tre nhfrng cau nhu: "Con c6 thS

lam duqc dfry" hay "Con c6 thS tv dua ra Iva chc;m cho ban than" . . . thi tre se cam thfry duqc d(>ng vien rfrt nhiSu, va se c6 them dung khi tv trai nghi�m CUQC s6ng LOI KHUYEN 2: Cho tre crr h(H tl}· dua ra phan doan

Suy nghi cua cha mv va tre nho c6 luc khong d6ng nhfrt, nhfrng luc nhu thS

dung nen g�t bo y kiSn cua con, vi tre se nghi ring b�n khong ton tr9ng tre. N Su nhu suy nghi CUa cac be luon bi cha mv phu dinh, thi tinh tich CVC CUa cac be Se bi t6n h�i nghiem tr9ng. Tren thvc tS, cha mv c6 thS thong qua vi�c phan tich tuang t�n mQi phuang di�n dS giup con hiSu vfrn dS, sau d6 dS tre tv suy nghi va dua ra quySt dinh, tuy�t d6i khong Iva ch9n thay tre. N Su tre da suy nghi th�t ki r6i mai dua ra kSt lu�n thi b�n nen ung h9 con.

Vi dµ, vao ngay sinh nh�t tre, nen mai nhfrng b�n nao, dSn cl:ra hang mua https://thuviensach.vn

nhfrng quftn ao gi, ch9n lo�i d6 chai nao . . . hay dS tre tµ quySt djnh. Cha m� cftn ths hi�n thai d9 nghiem tuc ds cac be cam nh�n duqc b�n dang tin tucmg vao kha nang lam vi�c cua con, d6ng thai d9ng vien khuysn khich con thu sue.

N en t�o di Su ki�n dS tre c6 CO' h9i tham gia vao m9t vai ho�t d{)ng cua gia dinh. Vi d\l nhu bai tri phong, lµa ch9n d6 dung gia dinh . . . B�n cling c6 thS cling tre ve ra nhung thiSt ks, ton tr9ng nhung y tu&ng cua con, khuysn khich con dua ra y tuang, df>ng thai tich C\fC ap d\}ng nhfrng y tuang fty.

Tre cling la m9t ca thS d{)c l�p, c6 nhfrng quan ni�m va phan doan cua rieng minh. C6 thS, kinh nghi�m s6ng cua tre con chua du, nhiSu kha nang se dua ra nhfrng phan doan khong chinh xac, nhung nhfrng sai lftm fty dSu c6 thS thong cam duqc, va cling la diSu bit bu9c phai co, b&i no giup tre tim duqc nhiSu bai h9c qui gia. N Su khong c6 du khong gian phat triSn tg do, khong c6 ca h9i ti Sp xuc thgc tiSn thi sau nay, dSn khi cftn phai dua ra phan doan, tre c6 thS cam thfty bS tic. Ban dftu, hiSm ai c6 thS dua ra cho minh m9t phan doan chinh xac ngay duqc

LOI KHUYEN 3: D�y tre khong SQ' hai truO'c quy�n uy

La cha m�, tru6c tien b�n nen hiSu r�ng khong nen lfty quySn uy cua minh dS

ap d�t cac con, d6ng thai cling phai dS tre hiSu r�ng, quySn uy chi duy tri trong m9t ph�m vi nhftt djnh chu khong phai la tftt ca. QuySn uy cling chi diSn ra trong m9t luc nao do, va theo da phat triSn cua xa h9i thi quysn uy m&i se thay ths quysn uy cli, vi v�y, m9i nguai khong nen mu quang di theo m9t uy lgc nao, nhftt djnh phai gifr thai d9 hoai nghi, phai h9c each tg minh suy nghi, kien tri v&i chu kiSn cua minh.

Rainwater - nha v�t 1i h9c nguai Mi luc con nho rftt gioi tu duy. Khi h9c tiSu h9c, trong m9t bu6i h9c ngfr van, thfty giao c6 dua ra cau hoi: "Cac tro, m9t c{)ng m9t b�ng mfty?:

H9c sinh nhftt lo�t tra lai: "B�ng hai �· :

Chi c6 minh Rainwater la dang ngay nguai, khong tra lai cau hoi cua thfty.

Thfty giao lfty lam l�, hen hoi c�u be: "Rainwater, sao tro khong tra lai?

Ch�ng le tro khong biSt dap an cua cau hoi nay sao?:

https://thuviensach.vn

Rainwater nghi m(H luc r6i dap l�i: "Thua thfty, tro kh6ng phai kh6ng biSt m(>t c(>ng m(>t bing hai, nhung t�i sao thfty l�i hoi ch-Ung em m(>t cau hoi s6 hQc dan gian nhu v�y chu? Hay la thfty co dap an nao khac �?: Thfty giao nghe thS v6 cung vui mung, b&i m\lc dich dua ra cau hoi cua thfty da bi Rain doan trung! Thfty cuai va noi v6i cac hQc tro: "Cac tro, Rainwater noi kh6ng sai, tren phuang di�n toan hQc thi m(>t c(>ng m(>t bing hai, nhung tren nhiSu phuang di�n khac thi co thS kh6ng dung nhu v�y. Cung gi6ng nhu horn nay chung ta da dQC m(>t bai van, trong do CO noi hai nguai cung giup do nhau thi sue m�nh cua hai nguai se 16n han sue m�nh cua tung nguai c(>ng l�i. Vi v�y, ch-Ung ta cftn biSt giup do lftn nhau, quan tam lftn nhau, lam m(>t nguai thich giup do nhfrng nguai khac.:

LOI KHUYEN 4: Lam h�u phuang cho tre Khi tre dua ra bftt ki m9t phan doan nao do, cha mv cung nen thu tim hiSu m9t chut vs nhung can cu hay d9ng ca dS cac be dua ra phan doan nhu thS. Cha mv co thS dem kinh nghi�m cung nhu suy nghi cua minh ds chia se cung cac be, nsu nang h;rc phan doan cua cac be thµc sv t6n t�i vftn dS thi nen cung con suy nghi tim ra each giai quySt.

N goai ra, tv Iva ch9n kh6ng co nghia la nh�m m�t ch9n bua, ch9n m(>t each mu quang. Khi tre dua ra m9t quyst dinh quan tr9ng, cha mv co ths giup tre thu th�p m(>t vai tu li�u, tim hiSu ki m9i phuang an Iva ch9n, vi�c nay giup tre biSt each Iva ch9n m(>t each khoa hQC han. N Su nhu kha nang 1\1' Iva ch9n cua tre con kem, cha mv co ths cung cac be phan tich tu li�u, tim ra diSm ysu - m�nh cua m6i Iva ch9n, cu6i cung khiSn tre hi Su duqc d(>ng ca dua ra Iva ch9n. N Su kha nang tv Iva ch9n cua tre tuang d6i t6t, thi co thS hoan toan dS cac be dua ra Iva ch9n cho ban than. Chi cftn trong nhfrng vi�c quan tr9ng, tre nh�n duqc sv giup do tir cha mv thi ngan ch�n duqc nhfrng sai lftm xay ra la diSu hoan toan co thS.

Duang nhien, a nhfrng d9 tu6i khac nhau thi tre se co kha nang tv chu khac nhau, vi ths muc d9 ngan ch�n nhung sai sot ay cua cha mv cung khac nhau 3.2 PHAI TIN TUONG CON MINH

https://thuviensach.vn

H� ho hftp cua Gia Bao h1c vi:ra sinh khong duqc t6t, vi thS ma tu nho c�u da bi suy nhuqc ca thS va thuang hay mic b�nh. Do ch�m phat triSn nen h1c m()t tu6i, c6 lftn Gia Bao bi chftn doan la mic b�nh nao ung thuy. Mt; Gia Bao khong luc nao rai con, khi c�u be ba tu6i, cu each vai ba ngay la phai dSn vi�n m(H lftn, luc nao cling phai u6ng thu6c.

Mt; thfty c6 16i vai Gia Bao vi da khong thS cho c�u m9t than thS khoe m�nh.

ThS la mt; vua tim each chfra b�nh cho con trai, vi:ra tim each giao dvc con. Mt; nghi, dSn dua tre c6 IQ thftp nhu con trai cua Karl Witte ma khi duqc giao d\lc dung phuang phap vftn tr& thanh m9t thien tai, nSu Gia Bao cling duqc giao d\lc nhu v�y, thi chi cftn duqc bing b�n bing be, ngay ngay cip sach dSn trnang la mt; da man nguy�n lim r6i.

Quan sat thfty Gia Bao rftt thich chai tro chai nen mt; hay ng6i chai cling con.

Trong m6i tro chai, mt; luon c6 ging ren luy�n cho Gia Bao kha nang biSu d�t ngon ngu va kha nang dSm s6.

Dftn dftn mt; phat hi�n Gia Bao thich lam phep tinh c{)ng, nen l�i cang hay chai tro nay cling con, lftn nao c�u be cling chai rftt vui. DSn nam 6 tu6i, cac phep tinh c{)ng tru trong ph�m vi 100, Gia Bao dSu c6 thS lam rftt nhanh va chinh xac. Len tiSu hQC, c�u da thµc S\f h6i phvc sue khoe, v�y la n6i lo ling v6n de n�ng trong long nguai mt; tlr rftt Iau cu6i cling cling da tan biSn.

Nam lap 3, mt; thfty Gia Bao vftn con nhiSu tiSm nang hen cho c�u thi tuySn vao lap Olympic toan, nhung kSt qua khong mfty li tuang. Mt; cam thfty c6 thS

do t6c d9 hQc cua lap Olympic toan qua nhanh khiSn Gia Bao khong thS theo kip, nen quySt dinh mua tftt ca cac sach vs Olympic toan dS cling con hQC a nha.

Nam hQc lap 5, m9t lftn nfra mt; quySt dinh cho Gia Bao thi olympic toan hQc a tmang va kSt qua la c�u da d6 vao lap ch9n toan. Nhung mai hQC duqc m9t hQc ki, vi li do diSm thi thftp ma Gia Bao l�i bi chuySn xu6ng lap thuang. Lftn nay long tv tin cua Gia Bao bit dftu bi dao d{)ng, vS nha c�u da kh6c rftt to. ThS

nhung mt; khong hS trach Gia Bao, xem bai thi cua c�u xong, mt; n6i: "Lftn nay bai thi kem khong phai t�i con khong biSt lam, ma la each giai chua dung quy chuftn, nSu c6 thS ren luy�n th6i quen giai dS theo m9t chuftn mvc nhftt dinh thi https://thuviensach.vn

con se khong thS mftt nhiSu di Sm nhu thS nay." Nghe duqc nhfrng lai d(mg vi en m mv, c�u be t\I tin han h�n.

DSn nam 16p 6, Gia Bao l�i dAy tv tin tham gia va gianh duqc giai thu&ng trong CUQC thi tai nang toan hQC quf>c gia.

Mv Gia Bao thfty kha nang hQC t�p cling nhu S\f tv tin cua con trai da duqc thS hi�n rftt t6t nhung Gia Bao vftn la m()t c�u be s6ng rftt n()i tam, it khi n6i chuy�n. Bai v�y, khi vao cftp hai, mv bit dAu chu y dSn vi�c ren luy�n va phat triSn kha nang giao tiSp cho c�u. Mv cho Gia Bao tham gia rftt nhiSu cac ho�t d()ng xa h()i, cho con tham gia ti�c sinh nh�t b�n be, d6ng thai mai b�n be con dSn nha chai. Mv luon d�y c�u khi g�p nguai quen thi phai biSt chao hoi, m�c du Gia Bao khong mfty chu d()ng trong vi�c giao tiSp xa h()i, nhung nha cac ho�t d9ng tren nen mQi vi�c tr& nen t6t han rftt nhiSu so v&i tru&c kia.

M\lc tieu tiSp theo cua mv la c6 thS b6i duang Gia Bao tr& thanh m()t dl:ra tre vui ve, duqc mQi nguai yeu quy.

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Cho du t6 chftt cua dl:ra tre khi ra dai nhu thS nao di chang nfra, cha mv cling phai ganh vac trach nhi�m nuoi d�y tre khon 16n. Khi Karl Witte nh�n ra con trai minh thvc sv bi thiSu nang bftm sinh, dS vq c6 thS vuqt qua nhfrng thang ngay dau bu6n, ong khong hS than than trach ph�n ma luon dung cam nhin nh�n S\f th�t, d6ng thai kien tri v6i phuang phap giao d\lc cua minh. Bai ong hiSu r�ng, ban than khong thS thay d6i duqc hi�n thvc, con trai khong thong minh b�ng nhung dua tre khac, nhung chi cAn tin tuang a con va thong qua phuang phap giao d\lc dung din thi c6 thS phat huy m()t each t6i da tiSm nang trong con, cu6i cling con trai Karl cua ong cling da vuqt qua tftt ca nhfrng dl:ra tre khac, tr& thanh m()t thien tai xuftt ch-Ung.

MQi c6 ging cu6i cling cling duqc dSn dap, khong bao Iau, nha sv giao d\lc cua Karl Witte ma nhfrng biSu hi�n han nguai cua c�u con trai nga ngh�ch fty da lam chftn d()ng nguai dan dia phuang, tr& thanh cau chuy�n kinh ng�c nhftt trong lich su nganh giao d\lc nai day.

N guai mv trong vi d\l tren cling gi6ng nhu Karl Witte, tin tu&ng vao ti Sm https://thuviensach.vn

nang cua con trai minh, df>ng thai danh cho con phuang phap giao d\lC thich hqp, giup con trer thanh m(H dua tre thong minh xuftt sic. Thµc tS da chung minh, chi cAn tin tuerng tre co kha nang nay, thi tiSm nang cua tre se duqc phat huy m(H

each t6i da.

CHUYEN GIA KHUYEN: Trong cu()c s6ng, vi�c cha mv thiSu tin tuerng vao nang Ive cua tre la rftt thuang g�p. Chinh vi khong tin tuerng a cac be, ma cha mv da ap d\lng cac phuang phap giao d\lc thiSu hi�u qua, lam h�n chS tiSm nang cua tre, tre rftt kh6 thS hi�n duqc nang Ive cua ban than ra ben ngoai. M�c du c6 rftt nhiSu b�c cha mv n6i r�ng hQ tin tuerng vao con cai minh, nhung tren thvc ts hQ

vftn chua thvc sv kham pha nang Ive cua cac be, th�m chi dS tiSm nang cua con bi thui ch()t di m()t each dang tiSc. Vi thS, chuyen gia khuyen cha mv khong chi tranh thu giao d\lc tre ngay tu sam ma con phai biSt tin tuerng vao kha nang cua con, d6ng thai giup con ngay cang tv tin han

LOI KHUYEN 1 : Tin tufrng r�ng giao dl}c co th� lam thay dAi tre Cho du nang Ive cua con minh khi sinh ra thS nao, thi b�n cling phai c6 hSt sue minh ds ganh vac trach nhi�m cua nguai lam cha lam mv, dung hSt tam sue dS nuoi d�y con khon Ian. C6 thS nhfrng nguai xung quanh se khong d6ng tinh vai each lam cua b�n, nhung b�n phai luon luon tin tuerng r�ng: "Toi da c6 m()t phuang phap giao d\lc hSt sue dung din va ch�t che, m�c du con toi hi�n gia vftn chua c6 gi xuftt sic, nhung toi nhftt dinh nuoi d�y be trer thanh m()t nguai tai gioi. :

Cha mv phai truySn l�i cho tre thai d() tich eve nay, tin tuerng r�ng con nhftt dinh c6 thS lam duqc, gi6ng nhu Karl Witte, khi nguai ta dung con mit xem thuang dS nhin nh�n con trai ong, d6ng thai dung nhfrng lai le tham do dS hoi han vs kSt qua, ong luon kien dinh vai cau tra lai cua minh r�ng: "Vang, toi nhftt dinh se cho mQi nguai m()t bftt nga Ian. :

LOI KHUYEN 2: Giao d\lc tiSu hQc la rftt quan tr9ng Khi tre bit dAu c6 hung thu vai vi�c hQc t�p, cha mv nen biSt each dinh huang cho tre, d�c bi�t Ia thai ki giao d\lc tiSu hQc, khong nhftt thiSt phai mai m()t thAy giao c6 trinh d9 qua cao, hay phai thvc hi�n vi�c d�y hQc qua quy each, chu ySu chi cAn khai gqi hung thu https://thuviensach.vn

hQC t�p cua tre, lam cho cac be tinh nguy�n hQC.

C6 m(H cao thu chai ca, h6i nho s6ng cling 6ng n()i. Ong n()i thuang hay chai ca nen c�u be cling luon duqc 6ng dua di xem danh ca, m6i lftn 6ng n()i chai ca v6i ai, c�u cling a hen qmh xem. C6 lftn, d6i phuang cua 6ng c6 vi�c gftp nen chai nua van phai bo do, c�u be h1c do mai 4 tu6i da co ths ti Sp U;tc di ca h9

nguai khac. Ong n9i thfty chau co hung thu nen da mai m9t thAy giao vs d�y cho chau, Ien 6 tu6i, c�u be da tra thanh m9t ki thu nhi n6i tiSng a dia phuang.

v ao ti Su hQc, niSm hung thu vai ca vftn khong bi mftt di, c�u b�t dftu nghien cuu cac CUQC thi dftu. Chai ca tra thanh m()t phftn khong thS thiSu trong CUQC

s6ng, c�u chu d()ng khong ngung hQc t�p va ren luy�n ban than. Cha da xem xet tinh hinh chai ca cua con va khuysn khich c�u tham gia thi dftu, ds t�o diSu ki�n so tai cung cac cao thu, nhu v�y se c6 ca h()i nang cao kha nang han nfra. vs sau, c�u be chai ca ngay m9t gioi, duqc nh�n vao d9i tuysn qu6c gia, cu6i cung tra thanh m()t cao thu xuftt s�c nhftt trong mon thi dftu nay.

C6 thS thfty, mu6n giup tre thanh tai, khong nhftt thiSt phai ep bu()c cac be ren luy�n qua muc, chu ySu la phai khai gqi cam hung a tre. Tu d6, tiSm nang trong con nguai tre Se dUQ'C phat huy m()t each nhanh nhftt. Khi tre da thµc S\f CO hung thu, d6ng thai ths hi�n nang khiSu vs m9t m�t nao dfty, b�n nen mai giao vien co chuyen mon ds giang d�y bai ban cho be

LOI KHUYEN 3: Hay d� tre tin ring minh co th� lam drrqc

"I can do it" (toi c6 thS lam) la cau n6i ma tre em Mi hay n6i, nguai Mi cho r�ng thay tre lam vi�c ma cac be c6 thS lam la m()t S\f da kich rftt 16n dSn tinh tich C\f C cua tre.

Ch�ng h�n, khi tre len tiSu hQC, phai tham gia ho�t d()ng da ngo�i tren nui, m�c du kh6ng hS c6 kinh nghi�m d6i v6i vi�c nay, nhung cac be vftn rftt tv hao khoe v6i cha m� minh c6 thS tv chuAn bi hanh li. Tru6c luc di, m� phat hi�n con khong mang theo quftn ao da chuAn bi, nhung l�i khong hS nh�c nha. Luc tra vS

dua tre n6i l�i v6i m� r�ng, lftn sau con se li�t ke tftt ca d6 cftn mang theo ra m()t ta gifty, gi6ng nhu cha lam tru6c khi di cong tac, nhu v�y se khong bo quen d6.

Cho tre m()t ca h()i dS trai nghi�m, khong ngung tich lliy kinh nghi�m va long https://thuviensach.vn

dung cam la each lam ma rftt nhiSu ong b6 ba mt; MI ap dvng, chung ta cfing nen thu lam xem sao.

Chi khi duqc hQc t�p trong moi truang chit d()ng tµ giac, tre nho m6i c6 thS

thµc S\f phat huy tiSm nang cua ban than, each giao dvc cua cha mt; m6i c6 hi�u qua. N Su khong, vi�c cha mt; thay tre lam vi�c nay vi�c kia se chi lam anh hu&ng dSn S\f phat triSn khoe m�nh vs tam sinh 1i a cac be

LOI KHUYEN 4: D� tre trai nghi�m S\I' thanh cong

TiSm nang cua tre t6n t�i a nhiSu m�t, khong chi la tren phuang di�n ngon ngfr ma con c6 thS a linh V\fC khac nhu hat, ve tranh . . . N Su cha mt; kip thai phat hi�n va b6i duang, se lam tiSm nang cua tre tren nhung m�t nay duqc khai pha m9t each tri�t ds, d6ng thai giup tri tu� cua tre duqc phat triSn m9t each toan di�n.

Khi tre b�t dftu c6 m()t vai thanh tµu, cha mt; nen c6 vfi con, d6ng thai t�o diSu ki�n dS cac be c6 CO' h()i thS hi�n han nfra kha nang cua ban than, khi c6 CO'

h9i duqc nSm thu mui vi cua thanh cong, cac be se cang tv tin han.

Khong nhfrng thS, khi tre hQc duqc each hoan thanh nhi�m vv trong m()t thai gian nao d6, b�n nen kip thai khuySn khich, d()ng vien con, sau d6 dinh hu6ng cho tre d�t ra mvc tieu tiSp theo, d6ng thai t�o moi truang va diSu ki�n hQc t�p t6t nhftt, dS tre khong ngung tiSn b(), bu6c gftn t6i thanh cong han nfra 3.3 CHO PHEP TRE LAM HONG

Duang thich tftt ca cac lo�i o to d6 chai, chi cftn duqc di sieu thi la c�u be cu quftn lfty mt;, doi mua cho o to. Nhung bftt kS la d6 chai d�t hay re gi, hS vao tay Duang la y nhu r�ng hong: cai thi VO dSn bay tam manh, cai thi meo m6 khong con hinh d�ng ban dftu nfra . . .

Du mt; n6i thS nao thi c�u vftn ch-Ung nao t�t fty, khong thS sua duqc cai tinh hay lam hong mQi thu. Ngay sinh nh�t, Duang lam gay ngay chiSc o to canh sat diSu khiSn tu xa ma co hang x6m vua m6i t�ng, mt; gi�n qua danh c�u m()t tr�n.

Sau S\f vi�c d6, mt; b�t dftu l�p ra nhfrng guy t�c b�t Duang thvc hi�n, nSu https://thuviensach.vn

khong se khong mua d6 chai o to cho c�u nfra. Duang eve Ive phan d6i, nhung vi m� la nguai quan 1i tiSn nen c�u danh phai tuan theo quy tic cua m�. Tu ngay d6 khi chai d6 chai o to, duang nhu c�u be khong con thfty hung thu gi nfra.

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Trong mit cua cha m�, tre luc nao cling chi biSt pha phach, diSu nay lam cho rftt nhiSu ph\l huynh phai dau dfru. Thvc ra, d6i v6i tre, vi�c pha tan tanh m()t thu gi d6 se dem l�i cam giac hai long b6i day la tac phftm cua cac be. Thvc tS trong qua trinh "pha ho�i" fty, tinh sang t�o cua tre VO hinh chung l�i duqc ren luy�n.

N ghien cuu phat hi�n, tftt ca m9i nguai dSu c6 tinh sang t�o, chi la 6 muc d9

cao thftp khac nhau. Nhfrng hanh d()ng mang tinh sang t�o bit dfru nay sinh ngay tU khi chung ta vua chao dai. Theo nhiSu nghien Clru khoa hQC, cac tS bao nao duqc hoan thi�n tri�t dS trong giai do�n tU tiSu hQc dSn trung hQc. Nhung khoang 6-7 tu6i thi tinh sang t�o 6 tre da bit dfru c6 xu hu6ng di xu6ng, rftt nhiSu cha m�

c6 le khong bi St nguyen nhan sau xa cua vftn dS nay. N ghien Clru chi ra r�ng, tinh tr�ng tren dUQ'C gay nen bai nhfrng hanh vi cua con nguai: quan ni�m giao d\lC

truySn th6ng l�c h�u, thai d9 giao d\lc cua cha m�, mo hinh d�y hQc 6 truang . . .

dSu tf\l'C tiSp anh hu6ng dSn S\f phat triSn tinh sang t�o trong con nguai tre.

N Su chung ta danh thai gian tim hi Su m9t chut vS thai thanh thiSu nien cua cac nha khoa h9c thi c6 thS thfty, rftt nhiSu nhfrng nha khoa hQc do�t giai Nobel h6i nho dSu rftt nghich ngqm, con hay c6 nhfrng suy nghi ki qu�c, c6 luc con gay ric r6i. Nguyen nhan cua hi�n tuqng tren la vi nhfrng nguai c6 tinh sang t�o thuang thich lam nhfrng vi�c ma nguai khac chua tung lam ho�c thvc nghi�m qua, ma nhfrng sv c6 do sv thvc nghi�m fty t�o thanh thi nhiSu vo kS. Chflng h�n nhu: Compton Crick do�t giai Nobel Sinh 1i va Y hQc nam 1 962, Leon Cooper do�t giai Nobel V�t 1i nam 1 972, Davis Hunter Hubel do�t giai Nobel Sinh hQc va Y hQc nam 1 98 1 , Richard R.Ernst do�t giai Nobel H6a hQc nam 1 99 1 . . . hQ

dSu tung la thu ph�m cua nhfrng V\l "danh born".

C6 thS thfty, cha m� khong thS dung con mit cua nguai 16n dS phan doan dung sai nhung hanh vi cua tre, cang khong ths vi mu6n giu cho phong s�ch se gQn gang ma ngan cftm tre pha phach nghjch ngqm. Tre lam nhu v�y cling chi vi https://thuviensach.vn

cam thfty hiSu ki va mong mu6n duc;rc tim toi hQc hoi, nSu nhu tre c6 thS tv hQc each Hip d�t m(H thu gi d6 ma khong cftn nguai l&n hu&ng dftn, thi tinh thftn sang t�o trong tre se lam cho chung ta kinh ng�c.

CHUYEN GIA KHUYEN : Spencer - nha giao dl;lc n6i tiSng nguai Anh tung n6i: "Khong c6 dua tre nao ma khong bu&ng binh, kh6 bao, nhung sv nghich ngc;rm l�i thuang lien quan dSn tinh sang t�o, d6 la d9ng Ive ban dftu cho sv phat triSn tri tu� cua tre." Tu nhfrng suy lu�n nay, ch-Ung ta c6 thS thfty, sv tinh nghich cua cac be chinh la khuc d�o dftu cho nhfrng sang t�o sau nay. Cha m� dung nen cho ring con minh thong minh nim o thanh tich hQc t�p t6t, biSt nghe lai, khong gay ric r6i. Bu&ng binh la ban nang cua tre, nhfrng tre tinh nghich thi thuang thong minh, boi cac be can dam, c6 chu kiSn, y chi kien cuang. V�y trong cu9c s6ng, cha m� cftn c6 thai d9 nhu thS nao v&i nhfrng tre bu&ng binh, tinh nghich LOI KHUYEN 1 : Cho phep tre tham gia nhfrng ho�t d{>ng kham pha Trong qua trinh trnong thanh, tre luon c6 so thich tim toi va nghich pha. Cai gi dSn tay tre cfing dSu c6 m9t kSt C\lC tham h�i, th�m chi c6 thu bi pha dSn tan tanh, c6 luc khiSn cac b�c cha m� lam vao tinh tr�ng phai do kh6c do cuai. Thvc ts, day la m9t phuang thuc dS tre kham pha ths gi&i ben ngoai va hQc hoi them nhiSu kiSn thuc. Khi tham gia vao ho�t d9ng kham pha, cai ma tre se thu l�i duc;rc d6 la niSm vui, sv thich thu, sv phat triSn vs tu duy va nang Ive, sv phat triSn vs tinh sang t�o. Giao dl;lc MI rftt xem tr9ng vi�c dS tre duc;rc tv minh trai nghi�m mQi tinh hu6ng, kham pha thS gi&i m&i 1�.

C6 m9t vai cha m� vi mu6n gifr gin, bao quan d6 chai hay nhfrng v�t dl;lng trong gia dinh ma khong cho tre tuy y nghich d6, cang khong cho cac be tv y thao ga d6 chai. Cach lam nay thvc ra la da lftn 19n gifra cai nen va khong nen, d�t cai thu ysu Ien tren cai chu ysu, vi mu6n bao quan d6 chai ma lam mftt di tinh thftn tim toi hQC hoi va y thuc sang t�o cua tre.

Linus Pauling, nguai do�t giai Nobel H6a hQc nam 1 962 c6 cha la m9t duc;rc sI. Tu nho Pauling da rftt thich duc;rc chai trong phong thi nghi�m cua cha. C�u be vo cling ham m9 tai nang pha chS thu6c cua cha, cfing rftt mu6n duc;rc tv tay thu chS thu6c.

https://thuviensach.vn

Cha cua Pauling da s6m phat hi�n ra con trai minh c6 ngu6n cam hung d�c bi�t v6i vi�c thi nghi�m, dAn dAn ong bit dAu d�y con lam sao dS chS thu6c, thi nghi�m nhu thS nao, c�u be VO cung thich thu. M6i ngay, cu sau gia hQC la Pauling l�i dSn phong thi nghi�m cua cha, c�u da hQc duqc rftt nhiSu kiSn thuc ma quan tr9ng nhftt la hQc duqc tinh thAn tµ tim toi sang t�o cua cha.

C6 thS thfty, tre nho luon cam thfty hiSu ki v6i nhfrng sv v�t xung quanh, bftt kS la chuy�n gi cling mu6n tim hiSu b�ng duqc m6i thoi, ch�ng c6 thu gi khiSn cac be thfty SQ' ca. Tre rftt thich kham pha, thich chai m9t vai tro chai m�o hiSm va tim duqc niSm vui trong d6. Cac b�c cha m� khong nen ngan tre tham gia vao cac ho�t d(>ng tim hiSu, kham pha, nen khuyen tre m�nh d�n suy nghi, cho phep con duqc thoa sue sang t�o

LOI KHUYEN 2: Cho phep tre ph�m Ifii

N guai 16n doi khi thfty tre nho lam sai chuy�n gi liSn la ming th�m chi danh con ma khong biSt duqc r�ng lam nhu v�y khong chi khiSn tre phai cam chiu ph\lc tung ma con lam mftt di ngu6n cam hung va niSm vui tu vi�c kham pha nhfrng thu m6i l�.

Trong lAn n6i chuy�n vs vi�c lam thS nao dS b6i duang tinh thAn va y thuc sang t�o a tre nho, hi�u tru&ng cua m9t truang tiSu hQc tung n6i: "Cac ho�t d9ng tren l&p cAn co moi truang binh d�ng va than thi�n, giup hQc sinh cam thfty an toan, nhu v�y tu duy m6i nh�y hen, m6i phat huy tinh duqc sang t�o." Cung gi6ng nhu v�y, cha m� nen t�o cho tre m9t moi truang phat triSn an toan, thich hqp, dan chu; d6ng thai phai hiSu, ton tr9ng va chu y t&i sa thich tim toi cua cac be, dung dS hµng khi con lam sai chuy�n gi; cling dung trach con bu6ng binh kh6 bao, lam mftt thai gian cua cha m�. Tre nho chi c6 thS kham pha va sang t�o khi duqc tru&ng thanh trong moi truang hqp 1i

LOI KHUYEN 3: Kich thich ti�m nang sang t�o cua tre

Cac qu6c gia phuang Tay rftt xem tr9ng vi�c nghien c-UU vS hanh d(>ng nghich ngqm, bu6ng binh cua tre. H9 cho r�ng nhfrng dua tre nghich ngqm, kh6

bao, hay phan khang thi thuang c6 kha nang sang t�o rftt 16n, cling c6 y chi vo cung kien cuang, c6 thS dung chinh nang lµc phan doan cua ban Duang Chftn https://thuviensach.vn

Ninh - nha v�t 1i n6i tiSng nguai Trung Qu6c tung do�t giai Nobel chia se: "Toi nghi cha mv nao ma co con nho bu&ng binh, tinh nghich la m(H niSm h�nh phuc l&n chu khong c6 vftn dS gi hSt. . . Toi bi St rftt nhiSu nguai thanh cong, hQ dSu ch�ng phai con ngoan, ma ngUQ'C l�i, chinh vi khong S\f ngoan ngoan fty ma gia hQ dSu rftt thanh cong, c6 nhiSu thanh tvu. H9 kha liSu linh, dam but pha va sang t�o, chinh diSu d6 da san sinh ra nhfrng con nguai thanh d�t ( ch�ng h�n nhu Bill Gates). Nhfrng thu ma hQ sang t�o ra c6 anh huang VO cung to l&n d6i v&i thS

gi&i.:

Ch�ng c6 dua tre nao ma khong nghich ngqm ca, chi la khac nhau a muc d9

ma thoi. Cha mv nen biSt each tim kiSm va phat hi�n tiSm nang sang t�o cua tre ngay trong S\f bu&ng binh fty.

Charles Thomson Rees Wilson do�t giai Nobel V�t 1i nam 1 927, luc nho la m(>t dua tre VO cung bu&ng binh va kh6 bao. Tu sang dSn t6i, chan tay khong luc nao ngung nghi, ch�ng c6 luc nao chiu ng6i yen. Nhfrng y nghi ki quai cua Wilson thi nhiSu vo kS, cu m(>t lat, m(>t "y tuang t6i t�" l�i nay sinh, lam cho mQi thu trong nha 19n x(>n hSt ca, duang nhu vi�c t�o ra nhfrng ric r6i nho hay lam nhfrng vi�c ngoai S\f tuang tuqng chinh la vi�c ma Wilson thich nhftt va cling gioi nhftt. Vi thS ma cha mv khong thuang c�u, cho ring sau nay c�u se chi tr& thanh m(>t ten ham chai, vo cong r6i nghS, ch�ng c6 tiSn d6 gi hSt. H9 duang nhu khong hi v9ng gi a tuang lai cua c�u con trai pha ho�i nay, buong xuoi vi�c nuoi d�y con, m�c k� c�u be thoa sue pha phach.

Luc d6, a thi trftn c6 m(>t m\lC SU cam thfty rftt thich thu v&i Wilson, ong cho ring day la m(>t dua tre thong minh, ong n6i v&i cha cua c�u be ring: "Wilson nghich ngqm kh6 bao khong phai la c6 y gay r6i. Tinh nghich ngqm cua thing be xuftt phat tu tinh hiSu ki va mong mu6n duqc tim toi hQC hoi VO cung manh li�t, them vao d6 l�i khong c6 sv dinh hu&ng hqp 1i nen m&i nhu v�y. N Su c6 thS giup thing be tim ra m(>t hu&ng di thich hqp, n6 se bi cu6n vao nhfrng hung thu va hoai bao cua chinh minh. Wilson bay gia dang thiSu mftt sv dinh hu&ng dung din. :

Lai n6i cua vi m\lC SU da thoi thuc cha cua Wilson, ong bit dftu thay d6i each https://thuviensach.vn

nhin nh�n vS con trai. Ong kien nh�n quan sat va nh�n ra duqc s6 thich cua con, d6ng thai tim hiSu vs nhfrng vftn dS ma Wilson thfty hung thu va dinh hu6ng cho con. V�y la s6 ph�n cua c�u be da c6 nhfrng bu6c chuySn biSn can ban chinh nha S\f thay d6i tu trong each giao dl;lC cua cha c�u. Wilson bit dftu thich hQC, con uac ma sau nay tr& thanh m(H nha v�t 1i n6i tiSng, va cu6i cling c�u be cling da thanh cong, u6c ma da tr& thanh hi�n thvc.

Nhu v�y, nSu cha m� biSt nim bit ca h()i, chu y phat hi�n va b6i duang tiSm nang cua tre, d6ng thai c6 dinh hu6ng dung din cho con, thi sue sang t�o 6 tre se duqc khai d�y va se lam mQi nguai phai kinh ng�c

LOI KHUYEN 4: Cho phep tre co nhii'ng y ki�n khac nhau

C6 nhfrng luc tre nghich ngqm, khong nghe lai nguai 16n l�i chinh la biSu hi�n thai d9 phan khang v&i each giao d\lc chua dung din cua cha m�. C6 nhiSu b�c ph\l huynh qua ap d�t tre, nhfrng dua tre c6 ca tinh duang nhien se phan khang, ho�c dung each khac ds ch6ng l�i cha m�, day chinh la biSu hi�n cua y thuc 1\f chu va tinh d()c l�p. C6 nhfrng cha m� l�i nuong chiSu tre qua muc, thanh ra tre khong coi tr9ng lai cha m�. C6 thS thfty, sv phan khang cua tre la c6 nhiSu nguyen nhan khac nhau.

Thong thuang, khi ch6ng d6i l�i nguai 16n, tre cling cftn phai c6 dung khi, y chi va S\f tv tin, vi v�y lam nhu thS cling chinh la tre dang tv ren luy�n kha nang cua minh tren nhfrng phuang di�n nay. Cha m� nen cho phep tre duqc dua ra y kiSn phan d6i cua rieng minh, d6ng thai cling phai c6 nhfrng phan h6i d6i v&i nhfrng y kiSn hqp 1i cua tre, v&i nhfrng y kiSn phan d6i khong hqp 1i thi cftn tu ch6i kheo leo d6ng thai dua ra nhfrng 1i giai phu hqp. Nhu v�y, tu trong sv bu&ng binh hay phan d6i fty, tre hQc duqc each phan bi�t dung sai, thach thuc l�i quySn uy, d6ng thai nim bit duqc CO' h9i dS thS hi�n y kiSn cua ban than.

La cha m�, khong thS luc nao cling bit tre phai nghe theo lai minh, nhfrng dua tre qua nghe lai nguai l&n thi thuang thiSu h\lt kha nang tu duy, tinh each f\lt re, tuang lai co ths tr& thanh nguai khong co chinh kiSn va kha nang sang t�o.

T 6m l�i, d6i v6i sv bu6ng binh kh6 bao hay ch6ng d6i cua tre nho, cha m�

cftn c6 cai nhin tich eve, biSt nhin r5 ban chftt hay nhfrng m�t t6t 6 con, hQc hoi https://thuviensach.vn

each nhin nh�n con tir nhfrng nguai xung quanh, qua d6 c6 nhfrng dinh hu6ng dung din cho sv phat triSn cua con cai. Cho du tre c6 nhiSu khiSm khuySt, cha mt; cfing khong nen bvc tuc, d�p tit mftt ng9n ll:ra u6c ma va tuang lai cua tre 3.4 KHONG KHEN NG<}I TRE QUA MUC

Co be Minh Nguy�t 5 tu6i khong thich chai dan, nhung vi dS con c6 s6 thich chai dan, d6ng thai mu6n ren luy�n th6i quen chu d(mg chai dan, cha mt; thuang hay khen be: "Minh Nguy�t cua mt; horn nay dan hay qua, hay han Ng9c Anh nhiSu, con nghe b�n fry dan chua, chan lim. :

Nghe nhfrng lai khen ngc;ri qua muc nhu v�y, co be Minh Nguy�t vo cling vui su6ng, con doi mt; mua cho m()t con bup be. Mt; dap ung liSn, con n6i, chi cftn co be cham chi luy�n t�p thi sau nay mu6n gi mt; cfing chiSu.

Luc dftu, Minh N guy�t luy�n t�p kha cham chi, nhung Iau dftn, nhfrng lai khen ngc;ri cling nhfrng m6n qua cua mt; cho con gai dftn mftt tac d\lng.

M(H lftn, Minh N guy�t danh sai ban nh�c, mt; nhic nh6 khiSn co be khong hai long, liSn cai l�i: "Chflng phai mt; luon khen con danh dan hay sao, con lam sao c6 thS dan sai duc;rc chu, con khong sai, khong sai gi hSt! : Tir luc d6 tr& di, sv nhi�t tinh v6i hQc dan cua co be cfing ngay m(H giam dftn, 1i do la: "Con khong c6 hung thu nfra." B6 mt; co danh bftt Ive.

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Chung toi luon dS nghi cha mt; c6 vfi, d()ng vien, khen tre nhiSu, khong nen trach ph�t; nhung khi khen con thi cha mtt cftn phai biSt khen dung luc va co muc d().

Karl Witte cho ring, khi d�y tre cftn phai tuan theo nhfrng d�c diSm tam 1i cua cac be, phai hQc each tan thu6ng, khen ngc;ri con. Thong thuang, tre rftt thich nguai 16n khen ngc;ri, vi thS cha mt; nen khong ngirng tim toi va phat hi�n nhfrng uu diSm vuc;rt b�c cua tre, tan duang cac be nhiSu han. Hay dS cho tre duc;rc c6

cam giac thanh cong, khong ngirng phat triSn theo chiSu hu6ng t6t dt;p. Luc con trai c6 thanh tich hQc t�p t6t, Karl Witte thuang biSu duang con, nhung ong cfing https://thuviensach.vn

mu6n nhic nha cac b�c cha mv rftng: Dilng nen khen con qua muc, bai khen ngqi m(H each tuy ti�n se rftt dS gay phan tac d\lng.

Karl Witte cung khong ngAn ng�i canh cao con trai rftng: "H9c vftn chi to han h�t g�o m(H chut ma da tg cao tg d�i thi khong lam n6i vi�c gi hSt." Khong nhu each giao d\lc cua Karl Witte, rftt nhiSu cha mv luc bfty gia dSu thich khoe khoang con minh tru6c dam dong, khen con gioi hSt diSm nay dSn diSm kia, h9

cho rftng lam nhu v�y thi c6 thS khiSn tre ngay cang tg tin han. Nhung thgc ra, khen ngqi bua phua nhu v�y dS lam cho tre theo du6i hu vinh, kieu ng�o tg man.

Nhfrng dua tre da quen s6ng trong qua nhiSu lai khen ngqi, khi c6 m9t chut biSu hi�n t6t ma khong duqc chu y dSn se cam thfty ftm UC, c6 khuySt diSm thi khong chiu thua nh�n, diSu nay rftt khong c6 lqi cho S\f phat triSn va truang thanh cua tre. Cu{)c s6ng cua tre nho luon gin liSn v6i S\f c6 vii, d{)ng vien cua cha mv va nguai than, nhung khen ngqi cung la m9t ngh� thu�t va cha mv phai biSt each nim bit mon ngh� thu�t nay.

CHUYEN GIA KHUYEN: Nhfrng each biSu duang hay khen thuang d6i v6i tre rftt nhiSu, trong d6 c6 each dung phAn thuang bftng v�t chftt dS d{)ng vien tre, tre se vi mu6n thoa man niSm vui nhftt thai ma t�m d6ng y theo yeu cAu cua cha mv, nhung long nhi�t tinh fty ch�ng duy tri duqc bao Iau.

Thgc ra, cha mv ap d\lng nhfrng chieu thuc khen ngqi thich hqp dS giup tre tiSn b9 la rftt phu hqp v6i nguyen tic giao d\lc, nhung diSm mftu ch6t chinh la phai khen thS nao thi m6i khiSn tre thgc S\f phat huy duqc uu diSm va khic ph\lC

nhfrng khuySt diSm cua minh. Chung toi khuyen cac b�c cha mv nen ap d\lng m9t trong nhfrng each sau

LOI KHUYEN 1 : Khen ngQi nhfrng ca g�ng ciia tre chll' khong phai v�

nhfrng y�u t6 bftm sinh

Nha van Tftt Thu M�n (Trung Qu6c) tung c6 m9t bai viSt ngin c6 ten "Hay n6i lai xin 16i v6i nhfrng lai khen qua muc cua b�n", bai vi St kS vS m9t nguai b�n cua ba sang m9t qu6c gia a Bic Au lam giang vien thinh giang. M9t ngay cu6i tuAn, anh nay dSn tham nha m9t vi giao SU cung truang. Sau bfra ti�c han huyen, nguai b�n nay nhin thfty co con gai m6i 5 tu6i cua vi giao su, co be t6c https://thuviensach.vn

vang m�t xanh, VO cling xinh d�p hen trftm tr6 khen ngqi: "Chau th�t xinh va dang yeu ! " Co be Ii Sn lich sv cam an.

Dqi khi con gai di khoi, vi giao su mai nghiem kh�c n6i vai hQc gia kia:

"C�u n6i nhu v�y la lam t6n thuang con gai toi r6i dfty, c�u nen xin I6i con be."

N guai hQc gia c6 chut ng�c nhien, vi 6 Trung Qu6c nguai ta vftn thuang khen ngqi nhau nhu v�y.

Vi giao su n6i: "C�u khen con be xinh, nhung xinh d�p khong phai la cong lao cua con be, vs CO' ban ch�ng lien quan gi dSn nhfrng n6 Ive cua n6. C�u khen ngqi nhu thS, con be con nho, khong biSt phan bi�t l�i nghi ring minh han nguai, c6 thS n6 se coi khinh nhfrng dua tre binh thuang khac ho�c th�m chi la nhfrng dua tre c6 bS ngoai xftu xi. Nhung tre vftn con c6 ca h9i dS bu d�p l�i nhfrng khuySt diSm fty. C�u c6 thS khen con be IS phep hay cuai tuai, day mai chinh la kSt qua sv n6 Ive cua n6. :

Tu luc d6, nguai b�n b�t dftu nh�n ra: Khi biSu duang tan thu6ng tre, nhftt dinh phai d9ng vien sv n6 Ive cua tre, chu khong phai nhfrng t6 chftt bftm sinh cua chung. Cho du nhfrng ySu t6 trai phu c6 t6t d�p dSn thS nao thi cling khong dang dS khen ngqi. N guqc l�i, nhfrng c6 g�ng va phftn dftu ma tre tv minh c6

duqc duang nhien nen duqc mQi nguai kh�ng dinh va khen ngqi LOI KHUYEN 2: Khen ngqi tre phai dung Iuc

Khi tre c6 nhfrng biSu hi�n t6t hay c6 nhfrng hanh d9ng d�t duqc sv ki v9ng cua cha m�, phai ngay l�p tuc khen ngqi cac be. Bai biSt khen ngqi dung luc c6

lqi cho vi�c t�o cho tre nhfrng th6i quen hanh d9ng t6t, vai tre cang nho thi cang nen nhu v�y.

v ai tre con nho, m6i lftn khen ngqi, nen t�ng them cho cac be m9t n\l hon, hay c6 khi la m9t cai om, nhfrng cu chi than m�t nhu thS se lam tre VO cling vui suang. V ai nhfrng tre Ian han m9t chut, cling vai vi�c khen ngqi thi nen v6 vai hay dung biSu tuqng ng6n cai dS d9ng vien tre, thS hi�n ring nguai Ian da chu y dSn nhfrng vi�c ma tre da lam, thvc sv la khong t6i, nhu thS hi�u qua se t6t han.

N Su nhu quen khong kip khen ngqi tre thi cftn nghi each dS bu d�p, hay dua tre di chai m9t lftn ho�c lam nhfrng d()ng tac khiSn tre vui thich . . . NSu khong, https://thuviensach.vn

thai gian troi qua, tre se ch�ng con frn tuqng gi v6i nhfrng lai khen cua cha mv nfra, vi v�y ma cling kh6 b6i duang them cho tre nhfrng hanh vi, cu chi t6t dvp LOI KHUYEN 3: Khen ngqi tre, nhU'ng phai co mrrc d()

Cha mv nen nh6 ki, khen ngqi tre cling cftn phai c6 muc d(>. D6ng thai phai chu y, doi khi khen cling gay ra nhfrng h�u qua khong t6t, cftn chu y m(>t nguyen t�c quan tr9ng la: Tan duang tre phai xufrt phat tu chinh nhfrng n6 h;rc va thanh tich C\l thS chu khong duqc tuy y d(>ng ch�m t6i ph�m chfrt ca nhan cua tre.

Ch�ng h�n, vao cu6i tuftn, m(>t minh tre 6 nha d9n dvp v� sinh. Mv nhin thfry duang nhien rfrt vui mung, nhung phai n6i v6i con ring: "Mv th�t khong nga con mv l�i thao vat nhu v�y, horn nay mv c6 thS nghi ngai duqc r6i, cam an con, con trai! " Nhfrng cau d�i lo�i nhu: "Con cu qua" hay "Dung la "c\lC cung" cua mv"· . . thuang khong mang l�i hi�u qua bing cau tren.

Tam hf>n be nho cua tre luon mong mu6n nhfrng cu chi cua minh duqc m9i nguai chu y dSn, mong mu6n nh�n duqc tinh yeu thuang vo ba bSn cua cha mv, tinh yeu thuang fry chinh la ca s6 dS tre c6 nhfrng hanh d(>ng tich eve, hoan toan khong ph\l thu(>c vao vi�c cha mv khen ngqi nhiSu hay it. Vi thS, nguai 16n cftn chu y: khen ngqi thi dung qua phuc t�p, cling dung khen con tru6c m�t nguai khac, tranh ds tre tra nen tv man

LOI KHUYEN 4: Khen ngqi tre phai C\I th�

Lai khen cang C\l thS, ro rang thi tre cang dS hiSu, quan tr9ng han la tre se biSt ro ring nhfrng hanh d(>ng nao cua minh la t6t dvp va se tich C\fC lam l�i nhfrng hanh d(>ng fry.

Vi d\l, khi tre thuc gifrc va chu d(>ng thu d9n giuang chiSu, sau d6 danh rang ma m�t, mv thfry v�y liSn khen: "Con lam rfrt t6t ! " Nhu v�y, tre se khong hi Su la minh da lam t6t vi�c gi ma duqc mv khen ho�c co ths se hiSu nhftm, vi ths nguai mv phai cho tre biSt con minh da lam gi dS duqc khen ngqi nhu v�y, nen thay d6i m(>t chut each khen ngqi. Vi d\l nhu: "Con ngu d�y ma biSt d9n <lvP giuang chiSu nhu v�y la rfrt t6t!" N6i nhu v�y, tre se biSt duqc vi sao minh duqc mv khen ngqi, tre Se tich C\fC tuan theo Va phat huy hanh d(>ng do LOI KHUYEN 5: Sir dl}ng nhi�u each khen ngqi khac nhau tuy theo tinh https://thuviensach.vn

each cua tre

Kha nang va tinh each cua m6i dua tre la khac nhau, vi ths, nen dung nhung each khen ngqi khac nhau cho tung be. v 6i nhfrng dua tre nhut nhat, kha nang con kem, thi chi cAn cac be co m(H chut tiSn b9, cha m� cling nen khen ngqi ngay, dS giup cac be tµ tin han. v ai nhfrng tre dS tµ man thi each khen ngqi cua cha m� cftn c6 muc d(). Khi khen ngqi, t6t nhftt la nen d6ng thai giup cac be dinh ra m\lc tieu m6i, khong nen dS tre tµ kieu. M9t diSm cling kha quan tr9ng, d6 la phai giup tre nh�n ra nhung khuyst diSm va sai sot cua minh.

Duang nhien, trong cu()c s6ng hang ngay, cac b�c cha m� ngoai vi�c kh�ng dinh va biSu duang tre, cling phai biSt kheo leo dua ra nhfrng sai lftm va khuySt diSm cua tre theo each ma tre co ths chftp nh�n duqc, nhu v�y mai giup tre phat triSn lanh m�nh

4. HOC

.

TAP

. TRONG M6I TRUONG TU

. NHIEN

Rftt nhiSu b�c cha m� c6 thS nh�n ra r�ng, tre chi cftn duqc tiSp xuc v6i tµ

nhien la se thfty phftn khich, hiSu ki dSn l� thuang. Dan gian b&i vi tre c6 trai tim gftn glii v6i thien nhien. Vi thS, cha m� nen cho tre tiSp xuc nhiSu v6i thien nhien, dS cac be duqc t�n m�t quan sat nhfrng S\f v�t minh yeu thich, c6 thS trong m9t khoanh khic nao d6 tre l�i tim kiSm duqc nhfrng diSu bi m�t dang ftn chua trong thS gi6i tµ nhien

4.1 TRAU DOI KIEN THUC TU cAc TRO CHOI

Tir nho Duang da rftt thich chai nhfrng tro chai cling v6i m�. Luc m6i han 2

tu6i, m� da d�y Duang each chai ca ngµa, tren ban ca c6 cac 0 tir 1 dSn 1 00, nguai chai se dung xuc xic dS quySt dinh xem minh di duqc bao nhieu o, g�p cftu thang thi leo Ien, g�p cftu truqt thi phai truqt xu6ng, cu6i cling xem ai di hSt 1 00 o d6 va ch�m dich tru6c. Luc m6i chai, Duang toan thua m�, vi thS ma cling khong it lftn thftt v9ng, nhung trong nhfrng luc chai, m� thuang giang cho c�u be https://thuviensach.vn

cac quy tic, Ian duqc bao nhieu o thi di bfty nhieu, khong duqc h6i h�n, cling khong duqc an v�, kh6c nhe. Tu tro chai nay ma Duong bit dftu hQc duqc nguyen tic cong b�ng.

Khong chi v�y, qua tro chai nay, Duong tv nhien hQC duqc each dSm thu tv cac con s6, sau 1 9 la 20, sau 29 la 30 . . . M�c du mv khong ep c�u be phai hQc thu(>c thu tv tu 1 dSn 1 00, nhung tro chai nay da giup Duong hQC thu(>c hSt nhfrng con s6 du&i 1 00.

Duang con d�c bi�t thich chai tro chai lie s6, cling bit dftu chai tro nay tu luc han 2 tu6i. Tro chai dung m9t vai kh6i ban cftu lam b�ng g6, ben du&i c6

khic cac con s6 tu 1 dSn 5, tru&c ti en up m�t c6 s6 xu6ng, mv va Duong m6i nguai gifr m9t cai c6c nho mau xanh ho�c do, up len tren kh6i ban cftu sau d6

dung Ive dS lie sao cho kh6i ban cftu l�t len, khi m�t c6 s6 l�t len r6i thi so sanh cao thftp. Ben nao c6 s6 16'n han thi duqc quySn thu l�i ca hai kh6i ban cftu vS

cho minh, nSu ca hai kh6i la b�ng nhau thi hai ben hoa, cu6i cling ai gifr nhfrng kh6i ban cftu nhiSu diSm han thi nguai d6 chiSn thing. Qua tro chai nay, Duong da hQc duqc nhfrng con s6 tu 1 dSn 5 va biSt each so sanh to nho. Cu6i cling khi phan bi�t thing thua, phai g9p tAt ca cac s6 l�i ds so sanh Ian nho, vi�c nay co ve hai kh6 d6i v&i nhfrng tre chi m&i han 2 tu6i. Luc dftu, Duong dSm di dSm l�i, c6

s6 bi s6t, c6 s6 thi bi l�p l�i, mv liSn d�y c�u be dSm theo m(>t thu 1\f nhftt dinh, sau d6 Duong hQc duqc each bo nhfrng kh6i ban cftu da dSm qua sang m(>t ben.

C�u be chai tro chai nay su6t mfty nam, sau d6 bit dftu nghi ra nhiSu each chai khac nhau nhu "ai nho han ai", "xSp lo�i" . . . Khi cling Duong chai tro chai, mv nh�n ra r�ng, hQc s6 hQc tu cac tro chai la m(>t phuang phap khong t6i. Nhin thfty con trai thich s6 hQc nhu v�y, ch�y di ch�y l�i hoi mv, mv Duang vo cling vui mung.

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

0-3 tu6i duqc xem la khoang thai gian quan tr9ng nhftt cho S\f phat triSn tri tu� cua tre, vi thS nSu nim bit duqc giai do�n nay dS giao d\lc tre thi hi�u qua thu duqc se cao ma l�i khong mftt nhiSu cong sue. Nhung cftn nim bit CO' h(>i nay nhu ths nao, rAt nhiSu b�c cha mv cling chua hiSu ro.

https://thuviensach.vn

NhiSu ph\l huynh cho ring chi cftn con minh an khoe la duqc, phftn con l(;li dS

ong ba lo l�ng. Nhung tren thvc tS, each nuoi d(;ly nhu v�y hoan toan khong c6

lqi cho S\l' phat triSn tri tu� cua tre.

Cung c6 nhiSu cha my n6ng v(>i day con viSt chfr, s6 hQc ngay khi tre con qua nho, nhung each lam thiSu kien nhftn nhu ths se chilng dem l(;li hi�u qua gi ma nguqc l(;li con anh hu&ng khong t6t dSn S\l' phat triSn khoe ffi(;lnh cua tre.

Tre nho sinh ra da rftt thich chai dlia, chai tro chai cung la m(H lo(;li ho(;lt d(>ng ma a d6 tre c6 thS tl,l' do tham gia. Tham gia cac tro chai chinh la tre dang mo phong l(;li cu(>c s6ng hang ngay, cung la m(>t each dS tim hiSu nhfrng thu chua biSt. Tro chai c6 m(>t sue hut tv nhien d6i vai tre nho, khiSn tre tham gia ma khong hS thfty m�t.

DfJi vai nguai Ian, phuang phap nuoi d(;ly tre duai 3 tu6i dung d�n nhftt la giao luu vai tre nhiSu han, cling cac be chai tro chai va hQc t�p tu nhung tro chai fry. Cung nhu each lam cua illy Duong, chai tro chai cling con va bftt chqt dSn m(>t luc nao d6, c�u be da c6 s& thich vai s6 hQc.

Rftt nhiSu cha my cho ring tro chai chi lam t6n thai gian, lam 15 d& hQc hanh.

Thvc ra, day chi la each nhin phiSn di�n va sai lftm. Da c6 rftt nhiSu hQc gia tung nghien Clru vs tftm quan tr9ng cua tro chai dfJi vai S\l' phat triSn cua tre nho.

Nha tam 1i hQC John Murray tung c6 m(>t nghien Clru kha thu vi: ong thvc hi�n thi nghi�m bing vi�c tach m(>t vai con khi chua thanh nien thuang hay dlia nghich, du6i nhau trong chu6ng sang chu6ng khac, khong cho chung chai dlia nfra. Sau m(>t thai gian, nhfrng con khi bi mftt di ca h(>i vui dlia cling bfty dan, khi Ian len trong rftt dftn d(>n, gifJng nhu mftt tri, th�m chi mftt kha nang va ham mu6n sinh san. Tu thi nghi�m nay, c6 thS thfty duqc chai dlia chinh la ca sa dS nhfrng con khi nho phat triSn thanh nhfrng con khi trn&ng thanh khoe m(;lnh vS sau.

D6i vai tre nho, chai tro chai khong chi dan gian la vi�c nghich d6 chai, d6

chai chi la m(>t cong C\l dS giao dl,lc, con tro chai l(;li mang m(>t sue s6ng khac, d6

chinh la cftu n6i giup cha my va con cai c6 thS trao d6i vai nhau. Ngoai tro chai, thi vi�c hat nhfrng bai hat danh cho tre tha hay kS cac cau chuy�n cung c6 tac dl,lng vo cling to Ian. V ai tre nho, chai tro chai khong phai la Iang phi thai gian https://thuviensach.vn

ma d6 la m()t trong nhfrng each rfrt hi�u qua dS tre hQC t�p. Nhfrng thu ma tre hQC

duqc phAn 16n dSu bit dAu tir nhfrng tro chai, vi v�y ma khong thS danh gia thfrp vai tro cua tro chai d6i v6i S\f phat triSn tam sinh 1i cua tre.

Cha m(f nen tham gia chai tro chai cung v6i tre, va diSu quan tr9ng cAn phai nh6 la: Tro chai cling la diSm mfru ch6t trong vi�c nuoi d(;ly tre.

CHUYEN GIA KHUYEN : Tro chai thuang c6 tac d\lng tich eve d6i v6i sv phat triSn cua tre nho. N6 khong chi dem l(;li cho tre nhfrng ki UC tu6i tha vui ve, ma con la phuang phap vua chai vua hQC, d�t nSn tang vfrng chic cho S\f phat triSn cling nhu hQC t�p cua tre sau nay. V�y phai v�n d\}ng tro chai thS nao m6i co ths khai sang tiSm nang cho tre

LOI KHUYEN 1 : Dung tro choi d� thuc dfty tam sinh Ii tre phat tri�n lanh manh

.

Thai fru tha duqc coi la giai do(;ln quan tr9ng trong cu9c dai m6i con nguai.

Trong giai do(;ln nay, xuang c6t, CO' hip, d�c bi�t la d(;li nao cung h� th6ng thAn kinh dSu phat triSn nhanh ch6ng. Sv phat triSn cua cac CO' quan trong CO' thS tuy thu9c vao vi�c tre c6 duqc tiSp nh�n du nhfrng kich thich tu hen ngoai hay khong. Tham gia vao cac tro chai m9t each thoai mai, tv do rfrt phu hqp v6i yeu cAu phat triSn tam sinh 1i cua tre trong giai do(;ln nay. Trong nhfrng ho(;lt d()ng tro chai thien biSn V(;ln h6a fry, tam sinh 1i cua tre se duqc tiSp nh�n dAy du nhfrng kich thich, tu d6 phat triSn m9t each nhanh ch6ng.

Nhfrng ho(;lt d()ng trong tro chai nhu: bo, nhay, ch(;ly, nem . . . khong chi giup CO' thS tre phat triSn khoe m(;lnh, ma con tung bu6c tang tinh linh ho(;lt trong v�n d9ng, tinh ph6i hqp, tang cuang sue dS khang, kha nang tv bao v� . . . Khi tham gia cac tro chai, tre se thfry vui ve, tinh thAn l(;lc quan fry l(;li co lqi cho vi�c thuc dfty tam 1i ds cac be phat triSn lanh m(;lnh.

Cha m(f phai chu y: KhuySn khich tre tham gia cac tro chai khong d6ng nghia v6i vi�c buong long khong quan tam. Tre con nho, doi luc chai quang da, nghich cat c6 thS gay thuang tich cho ban than ho�c nguai khac, rfrt nguy hiSm. Vi v�y, khi tre dang chai dua, nguai lan khong nen lam phiSn tre, nhung phai luon dS

mit t6i cac be, tranh dS tre bi thuang ho�c g�p nguy hiSm https://thuviensach.vn

LOI KHUYEN 2: Dung tro choi d� nang cao kha nang ngon ngii' cua tre Vi�c tham gia vao cac tro chai se t�o cho tre nhfrng moi truang ngon ngfr nhftt dinh. Tre co thS thong qua nhfrng tro chai ma trao d6i qua l�i lftn nhau, tung buac hQc duqc each biSu d�t, nnh h9i duqc v6n tu vµng phong phu.

Ch�ng h�n, nhfrng bai hat thiSu nhi trong tro chai co tiSt tftu nh� nhang va kha dS hat. Hay xem tre chai tro lai tau hoa nhu thS nao nhe: Tro nay cftn co nhiSu tre, m9t tre lam dftu tau, m9t tre lam nguai lai tau, nhung tre con l�i lam toa tau, ch-Ung barn vao lung nhau va hat "M9t doan tau, nho ti xiu, fty la ch-Ung em. N guai di dftu la chu lai tau. Con phia sau n6i duoi nhau, thanh hang dai chau bu&c m()t, hai, m()t, hai." Dua tre lam dftu tau keu Ien tu tu, nguai lai tau noi: "Hi hi, tau hoa cua toi sip khai hanh r6i." Nhfrng b�n khac cling hoi: "Tau di dSn dau v�y?" Nguai lai tau hen noi: "Tau di dSn HuS nhe ! " B9n tre vua hat vua hanh d9ng, diSu nay khong chi giup tre cam thfty thoai mai, ma con giup tang cuang kha nang biSu d�t ngon ngfr cling nhu S\f giao luu trao d6i v&i cac b�n cling lua

?

tuoi

LOI KHUYEN 3: Giup tre tich Iiiy ki�n thrrc qua cac tro choi Karl Witte vo cling xem tr9ng nhfrng ho�t d()ng vui chai cua tre nho, ong tlrng khuyen cha m� nen tich C\fC tham gia VcJi m(}t vai tro nao do trong tro chai cua tre, diSu nay giup tre co CO' h9i duqc trai nghi�m va nh�n biSt CUQC s6ng.

DS con trai co thS nang cao kiSn thuc khi chai cac tro chai, Karl Witte da rftt ki cong lam nen m9t san chai ngay trong vuan nha minh, bS m�t phu m9t l&p cat 60 cm, xung quanh tr6ng nhiSu cay va hoa. 6 day, con trai Karl khong chi dan gian la chai dlia, ma han nfra con CO CO' h(}i quan sat cac loai hoa thu hut con trung, b6i duang tinh yeu d6i v&i thien nhien. Karl Witte con lam cho con trai rftt nhiSu kh6i g6 hinh d�ng khac nhau dS c�u be chai xSp nha, xay cftu, sua chfra thap . . . Tro chai xay dvng la kiSu tro chai doi hoi tre phai tu duy, vi thS ma rftt co lqi cho S\f phat triSn tri tu� cua tre. Khi chai tro chai, Karl Witte va con trai cling nhau thoa sue vui dlia, m6i khi con trai t�o nen duqc m9t hinh gi m&i la ong l�p rue khen ngqi va khuysn khich c�u be nghi them nhiSu nhung hinh d�ng mai nfra.

https://thuviensach.vn

Tren thgc tS, cac thS lo�i va phuang thuc tro chai VO cung da d�ng, chi cfrn cha mv biSt each dinh hu6ng thi tre c6 thS hQc duqc rfrt nhiSu thu m nhfrng tro chai fry. Duang nhien, b�n khong nen dS tre tuy y nghich ngqm, gay nao lo�n khi chai

LOI KHUYEN 4: Dung tro choi d� lam phong phu them tri tU'O'ng tll'Q'llg cua tre

M�c du tro chai la m9t lo�i ho�t d(>ng ma tre dung dS mo phong l�i CUQC

sf>ng hi�n thgc, nhung S\f phan anh cua tro chai df>i VcJi hi�n thgc khong gif>ng nhu vi�c soi guang, ma do la S\f phan anh khai quat cua hi�n thgc fry.

Ch�ng h�n, trong tro chai bac si, vi bac si ma tre dong vai hoan toan khong nhu nhfrng bac si ma chung rung g�p. Nhfrng S\f vi�c ma tre diSn l�i hay nhfrng nhan v�t ma tre nh�p vai hoan toan tuy theo cam hung va nhung hiSu hist cua tre.

Vi thS, cha mv cfrn tuy theo S\f tucmg tuqng cua tre ma t�o nhfrng moi truang phu hqp v6i y nguy�n cua cac be.

M9t vai ph\l huynh khong hiSu duqc thS gi6i tu6ng tuqng trong cac tro chai cua tre, nhiSu khi con can thi�p hay lam hong tro chai cua tre, nhu v�y se lam be mfrt di niSm vui va h�nh phuc khi tham gia tro chai

LOI KHUYEN 5: Dung tro choi nang cao kha nang giai quy�t vAn d�

cua tre

Khi tham gia cac tro chai t�p thS, tru6c tien cfrn biSt nhuang nhin, hqp tac, biSt chia se, nhu v�y m6i c6 thS giai quySt duqc mau thufrn hay nhfrng vfrn dS

phat sinh trong qua trinh tham gia gifra nhfrng nguai cung chai v6i nhau. Vi thS, m6i tre tham gia tro chai cfrn tuan thu theo quy lu�t cua tro chai fry. Bai tro chai luon c6 m9t sue hut ki l� d6i v6i tre, bu(>c tre phai kiSm chS nhfrng hanh vi cua ban than Va tuan theo quy lu�t cua CUQC chai, tro chai cfing giup tre hQC dUQ'C

each dung tu vi tri cua nguai khac dS nhin nh�n vfrn dS. Nhu v�y, trong tro chai, tre hist each nim bit cac quy lu�t, hQc each v�n d\lng nhung quy lu�t do dS diSu chinh cac m6i quan h�, kiSm chS ban than - lo�i ho suy nghi ban than la trung tam, ds cung huang ra ths giai xung quanh

https://thuviensach.vn

4.2 HQC TU CU(>C SONG

Cha di cong tac xa tu luc M�nh chua dfty 2 tu6i, m6i thang cha chi vS nha m(>t lftn. M�c du m(>t minh mt; cham soc M�nh rftt vftt va, nhung mt; cam thfty duc;rc cung con 16n len la m(>t trai nghi�m th�t sv hiSm c6. Vi v�y, du vftt va dSn mfty mt; v�n luon quan tam sat sao dSn sv tru&ng thanh khoe m�nh cua M�nh.

Mt; bi St ro, tre tU 2 dSn 3 tu6i la dang a trong giai do�n "nay mftm"' dS con sau nay co thS h9c hanh dS dang, mt; da t6n khong it cong sue trong vi�c dinh hu6ng cho M�nh tren con duang tim kiSm tri thuc.

Tre a giai do�n mang non, bftm sinh da c6 khat v9ng h9c hoi VO cung m�nh me, d6i v6i nhfrng S\f v�t hi�n tuc;rng m6i 1� tre dSu quftn lfty nguai 16n, thic mic VO van cau hoi, thu gi cling mu6n biSt. Tftt ca nhfrng diSu nay dSu la d(>ng Ive m�nh me dS tre kham pha thS gi6i khach quan, tich lliy kiSn thuc. DS b6i duang cho con hung thu d6i v6i tri thuc, mt; M�nh da kheo leo 16ng ghep qua trinh h9c t�p vao nhfrng diSu rftt nho be trong cu(>c s6ng.

Ch�ng h�n, khi tim, M�nh rftt thich nghich nu6c, mt; liSn lfty cai bat nho b�ng nhva lam thuySn, M�nh khong ngl:rng tat nu6c vao trong thuySn, xem khi nao thi no chim xu6ng, m do c�u be co ths cam nh�n duc;rc sue n�ng cua nu&c.

Luc gi6 th6i, dS con trai cam nh�n duc;rc sv chuySn d(>ng cua gi6, mt; bS

M�nh dung tren cua sf> a nhfrng hu6ng khac nhau cam nh�n gi6 va sue gi6. Mt; con dung qu�t dS M�nh cam nh�n S\f t6n t�i cua gi6. Mt; lfty m(>t cai tui ni-lon, bao M�nh th6i khi vao d6 r6i bu(>c ch�t, nha d6 c�u ma c6 thS cam nh�n duc;rc S\f t6n t�i cua khong khi. Nhu thS, nhfrng hiSu biSt cua M�nh vs gi6 ngay cang sau

,

sac.

Vi M�nh con nho nen mt; cling khong quan tam nhfrng S\f vi�c d6 c�u c6 hiSu hay khong, cling khong cftn biSt c�u hiSu nhiSu hay it, nhung chi cftn nhin thfty thu gi hay thi mt; se d�y c�u thu d6, dung phuang thuc 16ng ghep gifra h9c va chai giup M�nh cam nh�n duc;rc niSm vui khi tim toi h9c hoi kiSn thuc. v6n kiSn thuc cua M�nh ngay cang tr& nen phong phu, c�u be cling ho�t bat han tru6c, dfty hung kh&i v6i nhfrng S\f v�t xung quanh.

https://thuviensach.vn

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Karl Witte dS nghi nen dinh hu6ng cho tre h9c t�p ti:r trong cu()c s6ng hang ngay, bai cu()c s6ng hang ngay khong chi chua dvng m()t luqng kiSn th-Uc phong phu, ma day con la moi truang VO cung thu vi dS tre c6 thS trai nghi�m thvc tiSn, nha d6 ma thanh tich h9c t�p cling se t6t han.

Gi6ng nhu a vi dµ tren, mv cua M�nh da t�n dl;lng nhfrng hi�n tuqng thuang g�p trong cu()c s6ng hang ngay, dinh hu6ng dS con di kham pha bi m�t trong d6, tim kiSm nhfrng kiSn th-Uc m6i.

Trong CUQC s6ng, khong nai nao ma ta khong tim thfty duqc nhfrng kiSn th-Uc, tri th-Uc nhiSu nhu la tren cay v�y. Chi cftn cha mv dinh hu6ng cho tre di tim kiSm, thi se phat hi�n ra CUQC s6ng VO cung ki di�u, nhfrng thu cftn h9c hoi trong d6 th�t nhiSu.

CHUYEN GIA KHUYEN: Cu()c s6ng luon chua dvng hang ngan thu ki 1�, va tre nho luon thfty to mo tru6c nhfrng S\f v�t xung quanh minh. Chi cftn cha mv biSt each phat hi�n va nim bit thi co ths phat huy tinh thftn ham h9c hoi, tim toi sang t�o a tre. Chung toi c6 nhfrng lai khuyen nhu sau danh cho cha mv: LOI KHUYEN 1 : DS tre tv tim kiSm kiSn th-Uc trong cu()c s6ng Tre bftm sinh da c6

tinh hiSu ki, tinh each nay duqc ths hi�n thong qua vi�c tre quan sat va d�t cau hoi vs nhfrng thu xung quanh. Ban tinh hiSu ki thoi thuc cac be di tim toi, phat hi�n, day la d()ng Ive hen trong cua tinh thftn mu6n tv minh kham pha a tre.

Nhfrng ngu6n cam hung vS khoa h9c cua tre cling duqc thoi thuc, duy tri va phat huy ti:r chinh S\f hiSu ki fry.

Leonardo da Vinci la m()t h9a si n6i tiSng. Thanh cong ma ong c6 duqc m()t phftn cling la do tiSp nh�n duqc sv giao dl;lc dung din cua cha ngay tu thai ki mang non.

Luc nho, Leonardo da Vinci sinh s6ng a Venice, m()t thanh ph6 tren m�t nu6c rftt n6i tiSng, a day c6 dSn mfty tram cay cftu. M6i ngay, cha dSu danh khoang 1

-2 tiSng d6ng h6 dS dua Leonardo di b9 khip cac cay cftu, hai cha con vua di d�o vira n6i chuy�n.

Leonardo luon dua ra nhfrng cau hoi ki qu�c. Cha c�n ke giai thich cho ong https://thuviensach.vn

m9t vai vfrn ds, cling co nhung cau hoi bu9c ca hai cha con phai cling nhau di tim cau tra lai. Chinh vi v�y ma kha nang quan sat va tri tu&ng tuqng cua Leonardo da Vinci ngay cang phat triSn. DiSu nay da d�t nSn m6ng vfrng chic cho vi�c ong tr& thanh m(>t hQa si tai danh sau d6.

DS giao dµc con trong thai ki mang non, m6i ngay cac b�c cha mt; nen danh chut thai gian dS cling tro chuy�n v6i tre, dua cac be di d(;lo. Dua con dSn nhfrng miSn ngo(;li 6 hay nai c6 phong canh thien nhien, t(;lo diSu ki�n dS cac be duqc tiSp xuc, nh�n biSt nhfrng S\f v�t hi�n tuqng xung quanh, d6ng thai khuySn khich cac con dua ra cau hoi, thao lu�n, tu do lam phong phu them kinh nghi�m CUQC

s6ng cho be

LOI KHUYEN 2: H9c t�p tit' nhfrng trai nghi�m trong cu()c sfing Trong CUQC s6ng luon chl:ra dvng VO van kiSn thl:rc, diSu quan tr9ng la cha mt; se dinh hu&ng nhu ths nao ds tre di tim kiSm nhung kiSn thuc fry.

Karl Witte luon biSt each t�n dl;lng nhfrng S\f v�t trong cu(>c s6ng dS kich thich hung thu cho con trai, muqn nhfrng S\f v�t hi�n tuqng fry dS khai d�y tiSm nang cua c�u tren mQi phuang di�n. Duang nhien, khong chi c6 minh ong m6i lam nhu v�y, vq ong cling rfrt chu y dSn vi�c dS con minh t�n hu&ng cu(>c s6ng vui ve va nang tftm hiSu biSt trong CUQC s6ng.

C6 luc, ba dS con trai lam chu gia dinh, ba la dftu bSp. Ba dua ra cho con rfrt nhiSu cau hoi, nsu tra lai khong dung thi c�u se bi mfrt vi tri lam chu nha, phai xu6ng lam dftu bSp. Luc nay, nguai m6i len chl:rc chu nha la mt;, ba se yeu cftu dftu bSp phai nfru nhu thS nay nhu thS kia, chi cftn lfry sai gia vi thi c�u be cling khong duqc lam dftu bSp nfra.

C6 rfrt nhiSu tro chai mang mau sic cu(>c s6ng nhu thS rfrt nhiSu, con trai cua Karl cling vi thS ma linh h(>i duqc khong it nhfrng kiSn thl:rc va niSm vui.

Qua minh chl:rng tren c6 thS thfry, cu(>c s6ng chinh la moi truang hQc t�p t6t nhfrt, ch-Ung ta nen biSt t�n dl;lng mQi g6c d9 cua CUQC s6ng dS dinh hu6ng cho tre hQc t�p tu nhfrng trai nghi�m binh di nhfrt

LOI KHUYEN 3: Ghio dl}c khoa h9c trong cu()c sfing

Cu(>c s6ng chinh la nai bit ngu6n cho vi�c tiSn hanh giao d\lc khoa hQc d6i https://thuviensach.vn

v6i tre, vi thS vi�c giao dµc cfing cftn phai phu hqp v6i cu9c s6ng hang ngay cua tre.

C6 m9t nguai b�n nho, trong luc nghich d6 chai da phat hi�n ra nguyen 1i bay, c�u be liSn ghi l�i trong nh�t ki cua minh nhu sau: C6 m9t lftn, sau khi tan hQc, toi vS nha lam hSt bai t�p va bit dftu nghich con chu6n chu6n b�ng tre. Toi l�t ngua cai canh Ien, hai tay ra sue qu�t, con chu6n chu6n liSn bay Ien, trong y nhu may bay tn.rc thang v�y! Toi lam l�i mfty lftn va d9t nhien nghi dSn m9t vftn dS, chu6n chu6n tre t�i sao l�i bay duqc len nhi? Toi nghi mai khong ra, liSn lfty quySn bach khoa toan thu ra dQc. Thi ra, canh cua chu6n chu6n nghieng nen khi xoay chuySn n6 lam khong khi chuySn d{)ng theo, sinh ra lt,rc lam chu6n chu6n bay len. DiSu nay th�t la thu vi, h6a ra vi�c chu6n chu6n bay len cfing ch�ng khac mfty so v6i tn.rc thang cftt canh, day chinh la cai gQi la nguyen 1i bay.

Khoa hQc bit ngu6n tu cu9c s6ng, quan tr9ng la tre c6 thS phat hi�n ra hay khong va cha mt; co dinh huang cho tre tµ giac di tim kiSm va phat hi�n nhung chan 1i khoa hQc trong cu9c s6ng hay khong? Khi nuoi d�y tre, t6t nhftt nguai 16n nen tim nhfrng S\I v�t, hi�n tuqng xung quanh dS sip xSp cac ho�t d{)ng cho tre.

Duang nhien, cha mt; c6 thS hu6ng tre t6i moi trnang thien nhien hay moi trnang xa h9i dS tre duqc ma r{)ng tftm mit. Vi dµ nhu cho tre quan sat la a nhfrng lo�i cay khac nhau, SO sanh S\I khac bi�t gifra chung, trong qua trinh thu th�p nhfrng la cay, mt; c6 thS giup tre phan lo�i ch-Ung. Cach hQc nhu v�y khong chi dem dSn niSm vui cho tre ma con lam phong phu han v6n kiSn thuc vs CUQC s6ng cua cac be

LOI KHUYEN 4: D� tre hqc t�p trong qua trinh lam vi�c

Ch�ng c6 dua tre nao la khong hay nghich ngqm, cfing khong c6 dua tre nao l�i khong thich ho�t d{)ng. Vi thS, nguai 16n nen tim each dS tre c6 thS hQC t�p ngay m trong nhfrng hanh d{)ng cua ch-Ung, d6ng thai c6 duqc kinh nghi�m tn.rc tiSp m nhung hanh d9ng ay va tiSp thu duqc nhiSu kiSn thuc.

C6 m9t nguai mt; da lam rftt t6t khi tiSn hanh giao d\lc khoa hQc cho con a d9

?

tuoi mang non.

C6 lftn, dua tre hoi mt;: "Sao la a mfty cai cay tren cl:ra s6 l�i hu6ng ra ngoai https://thuviensach.vn

ha mv?" Nguai mv khong tra lai c�u be ngay, ma cling con nghien Clru tinh hu&ng sang cua thµc v�t.

Chi bao con tr6ng m()t cay d�u tuang trong nha, dqi d�u nay mftm liSn bao con bit kin l�i, hai mv con hvn nhau khoang 2 ngay sau cling nhau ma 16ng ra xem c6 nhfrng biSn chuySn gi.

Khi c�u be c�n th�n ma 16ng ra da phat hi�n ra ring, ds hftp thu duqc anh sang m�t trai ma cai mftm nho da VUO'n qua tftm ch�n. Tu horn d6, ngay nao c�u be cling tu&i nu&c cho cay d�u, sau do nhv nhang ma 16ng, quan sat th�t ki, viSt l�i nhfrng diSu minh quan sat duqc. Nha v�y ma c�u da hiSu ra ring thµc v�t phai dµa vao anh sang m�t trai m&i co ths sinh truang duqc.

Cac b�c cha mv cftn luu y ring, chi cftn la vi�c ma tre c6 thS lam duqc thi nen cho cac be tµ thµc hi�n. Chi trong qua trinh tµ tay lam vi�c gi d6, tre m&i c6 ca h(>i tiSp xuc tf\l'C tiSp v&i cac S\f v�t hi�n tuqng, m&i tf\l'C tiSp rut ra duqc nhfrng kinh nghi�m qui bau, tU d6 con nh�n biSt duqc ban chftt cua S\f v�t thong qua nhung biSu hi�n cua chung.

Cac b�c cha mv nen hiSu ro, nhfrng kiSn thuc trong CUQC s6ng doi hoi tre nho phai tv di tim hiSu. Trong qua trinh tim hiSu d6, tre khong ngung thu sue, thftt b�i, suy nghi, r6i l�i thu sue, nhu v�y m&i c6 thS t�p hqp duqc nhfrng ki nang va kiSn thuc. Qua do, tre se hQc duqc each suy nghi, each ren luy�n, nhung diSu nay chinh la kh6i tai san VO gia cua chung

4.3 QUAN SAT cAc Sl/ v �T TRONG THE GIOI Tl/ NHIEN

Hai Phong tU nho da rftt thich nhfrng con con trung nho dang yeu nhu kiSn, chau chftu, bu&m . . . C6 luc dang cling cac b�n dlia nghich, c�u be chqt nhin thfty dan kiSn rai t6, ths la c�u l�i say me nim bo tren san dS ng�m chung, m�c nhung dua tre khac no dlia.

Mv Hai Phong cling c6 sa thich d�c bi�t v&i con trung, thfty con trai thich thu nhu thS, mv rftt vui, chi cftn c6 thai gian la mv l�i dua c�u ra ngoai chai, quan sat.

v ao h�, khi nghe thfty tiSng ve la mv l�i dua Hai Phong ra ngoai, dSn mfty cai cay https://thuviensach.vn

nho dS tim t6 ve. Mua thu, chau chftu thanh dan, m� hay dua con trai ra d6ng co, quan sat chung bay nhay, r6i bit vS nha nuoi. Mua dong, con trung it di, nhung m� vftn djnh hu&ng cho con tµ tim dSn thien nhien dS kham pha, quan sat. Luc di d�o, c�u be phat hi�n tren canh cay dao c6 m()t b9c nho, thi ra la con trung dang ngu dong, chung dang l�ng ie cha dqi mua xuan ftm ap sip dSn.

Luc di h9c mftu giao, Hai Phong vftn hiSu ki nhu ngay nao, chi cfrn duqc tha ra ngoai la y r�ng c�u be l�i so hSt ch6 n9 r6i nhin ng6 ch6 kia: Thfty hoa co cling phai ng6 m(>t chut, ngui m(>t chut; thfty con trung la nhin khong rai mit, khong biSt chan . . . M� Hai Phong cam nh�n r�ng duang nhu con trai minh thu(>c vS

thien nhien. d trong tµ nhien, c�u be khong bi tr6i bu(>c, luc nao cling tran dfry sv hiSu ki.

Chi c6 thien nhien m&i lam cho tre me mftn dSn v�y, chi c6 thien nhien m&i lam khat v9ng tim toi a tre tra nen manh li�t dSn v�y!

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

NhiSu b�c cha m� cam thfty bu6n phiSn vi nhfrng hanh vi khong t6t cua tre; ch�ng h�n, hi�n nay rftt nhiSu tre nho me mftn v&i cac tro chai di�n tlr nhung cha m� khong thS lam gi han ngoai vi�c quat ming chi trich. Theo Karl Witte, vi�c nay chu ysu do cha m� khong hiSu ro d�c diSm cua tre, khong biSt phai dinh hu&ng cho con thS nao, day ro rang la m(>t S\f lang phi cong sue va tri Ive.

T�i sao cha m� khong tim each danh l�c hu&ng chu y cua tre, cu6i tufrn m�c d6 thoai mai dua con ra ngo�i o, dS con tha h6n vao thien nhien?

Karl Witte luon biSt t�n d\lng thai gian dS cho con trai tiSp xuc v&i thien nhien. Luc a nha, ong thuang bao con d9n vuan, cham s6c cay co, nuoi nhfrng d(>ng v�t nho. Con trai Karl cua ong th�t S\f rftt yeu thich nhfrng cong vi�c nay, ngay nao cling cham chu quan sat tinh hinh sinh trnang cua chung. Mua he m6i nam, chi cfrn thai tiSt d�p la Karl l�i dua con trai d�o chai a bia rirng, hai cha con duqc hit th& khong khi trong lanh va no dua rftt vui ve.

Mau xanh cua thien nhien giup thfrn kinh cua tre duqc thu gian, t�o ra tam tr�ng vui ve thoai mai. Nu&c, khong khi va anh sang m�t trai dSu c6 thS giup tam h6n va thS xac duqc ren luy�n va thu thai. M�c du nhfrng dua tre s6ng trong https://thuviensach.vn

thanh ph6 kho co dip duqc tiSp xuc v6i hoa co tµ nhien, nhung tre luon co cam giac gftn gui v6i thien nhien m9t each l� thuang va niSm mong mu6n duqc tiSp xuc v6i tv nhien luon luon t6n t�i trong con nguai tre.

Vi thS, Karl Witte khuyen cac b�c cha illy nen dua tre dSn v6i tµ nhien, duqc tiSp xuc v6i thien nhien khong chi giup CO' thS tre phat triSn khoe m�nh ma con giup tam h6n tre tr& nen phong phu. Tµ nhien la m9t cu6n sach ma nguai ta dQC

mai khong hSt, nha tiSp xuc v&i n.r nhien, co ths kham pha va phat triSn tri tu� a tre. Khi hoa minh vao thien nhien, vi�c tre quan sat nhiSu, hoi nhiSu, suy nghi nhiSu, hanh d(>ng nhiSu se thuc dAy cac be biSt phat hi�n va tim toi. Tre khong chi co thS trai nghi�m duqc nhiSu thu thu vi, ki bi cua thS gi6i tµ nhien cling v6i niSm vui va cam giac than thi�n ma no dem l�i, ma con co ths xay dvng cho minh S\f t\f tin Va cam giac thanh Cong.

CHUYEN GIA KHUYEN: Tv nhien luon chua dvng vo van nhfrng diSu thftn ki va co sue cu6n hut l� thuang, nhung ho�t d9ng lien quan dSn thuang ngo�n phong canh thien nhien se luon thu hut tre. T6 chuc cac ho�t d(>ng ngoai trai khong chi giup tre co CO' h(>i duqc thuang thuc cai dyp ma con giup tre phat triSn toan di�n, khoe m�nh. Thvc ra, chi cftn dS tam m9t chut, thi du chi la m9t canh cay ng9n co cling co ths la m9t ysu t6 quan tr9ng ds b6i duang kha nang quan sat cua tre, tftt ca dSu la d6i tuqng dS tre nh�n biSt va tim toi, kham pha. V�y phai lam thS nao dS dinh hu6ng cho tre quan sat nhfrng S\f v�t, hi�n tuqng trong tv nhien day? Chung toi co m9t vai lai khuyen nhu sau: LOI KHUYEN 1 : ChuAn bi chu dao tru6c khi ra ngoai Dua tre ra ngoai quan sat thien nhien, vi�c dftu tien cha my nen lam la chuAn bi th�t chu dao cho ks ho�ch nay.

Tru6c tien, hay cling tre nghien Clru va xac dinh nhfrng nhi�m V\l trong chuySn di. Vi d\l, lftn nay chung ta ra ngoai phai thu th�p duqc 1 0 lo�i la cay khac nhau, 5 lo�i canh hoa co hinh d�ng khac nhau, con phai quan sat m9t s6

hang con trung. . . Tru6c khi ti Sn hanh ho�t d(>ng quan sat, nen chi cho tre bi St ffi\lC dich va nhi�m V\l quan sat ro rang dS cong vi�c d�t hi�u qua. M\lC dich cang ro rang thi tre cang t�p trung tinh thftn han, quan sat cang ti mi han. Vi d\l, khi di chai cong vien, nsu hai cha con chi dan gian ti�n duang di d�o vai vong, khong https://thuviensach.vn

c6 m\lc dich, thi khi vS dSn nha tre se rftt nhanh quen tftt ca nhfrng gi minh da quan sat duc;rc. N Su tru6c khi di, b�n yeu cftu con dSn cong vi en dS quan sat hoa anh dao thi nhftt dinh khi tr& vs, be se ti mi ks ra hinh d�ng, huang tham va mau sic cua hoa . . . Nhu v�y, tre se quan sat c6 m\lC dich, tu d6 nhfrng thong tin ma cac be thu th�p duc;rc cling se nhiSu han.

M6i lftn dua con di d�o tr& vS, Karl Witte luon bao con tucmg thu�t l�i m()t each ti mi m9i thu da nhin duc;rc. Lftn nao c�u be cling quan sat rftt cham chu, nghiem me nghe cha giai thich, nhu ths kSt qua cua vi�c quan sat l�i cang ro rang han, c�u be nim vfrng duc;rc rftt nhiSu kiSn thuc.

Duong nhien, a nhfrng d9 tu6i khac nhau cftn phan nhfrng nhi�m V\l tim kiSm va quan sat khac nhau tuy theo s& thich va kha nang cua tre.

Lftn sau, tru6c khi xuftt phat c6 thS kS cho tre nghe m(>t vai cau chuy�n lien quan dSn nhfrng diSu ki di�u cua tt;r nhien, S\f thay d6i cua b6n mua . . . giup tre tich lliy duc;rc m(>t luc;rng kiSn thuc CO' ban vs thS gi6i tv nhien, khai gc;ri cam hung v6i vi�c kham pha cho tre.

DS ren luy�n cho con trai kha nang quan sat th�t tinh tS, m6i lftn tru6c khi di du ngo�n, Karl Witte dSu cho con trai d9c tru6c nhfrng kiSn thuc lien quan. NSu da c6 sv chuftn bi vS 1i thuySt th�t chu dao, thi khi ban than duc;rc tiSp xuc trvc tiSp v6i nhfrng sv v�t hi�n tuc;rng fry, tre se thu th�p duc;rc cho minh m(>t luc;rng 16n nhfrng kiSn thuc va thong tin b6 ich. Thong qua quan sat trvc tiSp, nao b9 se tr& nen d�c bi�t nh�y ben, niSm khao khat di tim kiSm dSn t�n g6c rs cua vftn dS

cling tr& nen manh li�t han. D6i m�t v6i VO van thic mic cua con trai, Karl Witte luon danh hSt sue minh ds giang giai cho con, ong luon giai thich m9t each ti mi, c�n ke, sau r(>ng chu khong hS qua loa. Phuong thuc truySn d�t kiSn thuc nhu v�y thvc ra la tt;r nhien nhftt, c6 hi�u qua nhftt, kha nang quan sat cua tre cling nha d6 ma duc;rc nang cao.

Cu6i cung, tru6c khi di quan sat, phai chuftn bi t6t cac lo�i phuang ti�n.

Nhfrng d6 dung nhu may anh, gifty, but, tui . . . dSu la nhfrng thu khong thS thiSu khi ra ngoai quan sat va ghi chep. Khi g�p nhfrng canh quan hay nhfrng d(>ng thvc v�t ma tre yeu thich ho�c c6 hung thu thi nen Ch\lp anh l�i, cling c6 thS tuy https://thuviensach.vn

hung ve vai hue tranh. G�p nhfrng lo�i cay, da, hoa, co ma tre yeu thich c6 thS

thu th�p, vs nha c6 thS giup tre lam m(H triSn lam nho nho ..

LOI KHUYEN 2: Khuy�n khich tre d't nhi�u cau hoi

Tre nho v6n VO cung hiSu ki, cac be luon c6 nhfrng thic mic ma khong bao gia tra lai hSt duqc, d�c bi�t la khi duqc dim chim trong thS gi6i tv nhien, chi cAn nhin thfty gi khong hiSu la se mu6n hoi. Tre dua ra thic mic chung to cac be c6 long nhi�t tinh tim hiSu, c6 mong mu6n kham pha tri thuc thvc sv. KhuySn khich tre dua ra nhiSu cau hoi chinh la dS b6i duang kha nang suy nghi va quan sat sv v�t xung quanh.

Tre c6 rftt nhiSu nhfrng cau hoi thu vi nhu: "Con chau chftu an gi, n6 s6ng duqc bao Iau?", "T�i sao qua cua cay dao canh l�i nho va khong ngon?", "T�i sao la cua m6i cay l�i c6 hinh d�ng khac nhau?", "Con ong lfty m�t nhu thS

nao?", "T�i sao con b9 <lira l�i c6 7 cai d6m nho?" . . . Nguai 16n va tre nho c6 thS

vira chai, vira quan sat, vira giai thich. N Su cha m� bi St each truySn d�t nhfrng kiSn thuc nay m9t each ti mi, cu6n hut thi se lam tang niSm hung thu d6i v&i vi�c tim toi sang t�o cua tre, dSn m9t luc nao do, tre tv nhien se tiSp thu duqc rftt nhiSu kiSn thuc.

C6 luc, cha m� ch�ng thS nao tuang tuqng duqc, sao con minh l�i c6 thS dua ra nhfrng thic mic nhu v�y, ho�c c6 luc cam thfty nhfrng cau hoi d6 ch�ng dS tra lai. Nhfrng du a hoan canh thS nao, chi cAn tre dua ra thic mic thi nguai 16n nen kien nhftn giai thich cho cac be. NSu biSt tru6c dap an, cha m� cling nen dinh hu6ng cho tre cung minh di quan sat va tim ra cau tra lai.

Duong nhien, nhfrng cha m� sang su6t se khong trvc tiSp dua ra cau tra lai ma hu&ng <lftn cho con tv tim dSn thien nhien va tim cau tra lai cho chinh minh.

Bai hQ biSt ro, khong c6 nguai thAy nao d�y tre t6t han moi truang tv nhien. Chi cAn cha m� co tam thi du la m9t nhanh cay ng9n co cling co ths tr& thanh cong C\l tim kiSm kiSn thuc hfru hi�u, m9t hon da cling la d6i tuqng dS tre nh�n biSt va chu y dSn. ThS gi6i tv nhien c6 thS dem l�i cho tre VO van kiSn thuc, cling la moi truang t6t b6i duang cho tre kha nang quan sat

LOI KHUYEN 3: D�y tre cam nh'n b�ng IDQi giac quan

https://thuviensach.vn

Dim minh trong thien nhien la vi�c rftt c6 lqi cho sv phat triSn cac giac quan 6 tre, d6ng thai, t�o ca h(>i cho tre nhin nh�n quan sat sv v�t 6 nhiSu g6c d(>.

N guai 16n khi dua tre di chai ngoai thien nhien, dung bit con ngim nhin theo kiSu cuai ngva xem hoa, cling dung nen thao thao bftt tuy�t vs nhfrng S\f v�t ma minh thich. Hay dS cac be tv quan sat, 1\f ngui, 1\f nghe, tv cam nh�n, tv phat hi�n, tv trai nghi�m thien nhien b�ng chinh con mit va nhfrng giac quan cua minh.

T 6t nhftt cha m� nen cung tre trai nghi�m, cung nhau chi a se nhfrng di Su minh cam nh�n duqc. Ban dftu c6 thS tre se khong biSt phai quan sat nhu thS nao, cha m� nen thvc hanh truac, ds tre h9c duqc each quan sat khi theo <loi cha m�

lam. Vi dµ, hu6ng dftn tre di tim mau xanh trong tv nhien, sau d6 phan thanh cac sic d(> mau khac nhau; ngui mui co xanh, mui dftt, huang vi cua trai cay; sa cac lo�i VO cay, da, bS m�t la cay, sau d6 phan bi�t cac lo�i cam giac khi duqc tiSp xuc v6i chung. Bao con nhim mit va dung tai ling nghe phan bi�t tiSng chim hot, tiSng con trung keu, tiSng gi6 th6i, tiSng nu6c chay . . . Duong nhien, khong nen ep tre phai di xem cai gi, nghe tiSng gi, hay dS cac be tv Iva ch9n. Chi c6

nhu thS tre m6i thfty duqc m(>t thS gi6i tv nhien cua rieng minh, khac h�n nhfrng gi ma cha m� cam nh�n

LOI KHUYEN 4: D�y tre phU'O'ng phap quan sat hi�u qua

Kha nang quan sat a tre khong phai ngay m9t ngay hai co ths b6i duang nen duqc. Vi thS, hen c�nh vi�c khuySn khich tre di quan sat thi phai chu y giup con h9c duqc each quan sat.

M6i lftn con trai ra ngoai chai, Karl Witte dSu tranh thu d�y cho c�u be m(>t vai phuang thuc quan sat. Ch�ng h�n, khi hai cha con dang cung di d�o tren m(>t con duang lang, bftt giac nhin thfty m(>t vai bong hoa nho, ong liSn ti�n tay ngit m(>t bong, ong vira chi vao bong hoa vira giang giai c�n ke cho con trai nghe vS

nhung d�c diSm sinh truang cua hoa cung nhung tac <l\lng cua no, chi cho con dau la canh hoa, dau la nh\ly hoa, dau la dai hoa, va ca nhfrng phftn hoa bay theo chi Su gi6 . . . Lam nhu v�y, ong da dem tftt ca nhfrng kSt cftu cua bong hoa cung nhfrng tac dµng cua chung truySn d�t l�i cho con trai nghe, dS c�u h9c duqc https://thuviensach.vn

phuang phap va ki xao quan sat.

C6 rftt nhiSu phuang phap quan sat, nguai 16n my vao tung thai gian, dia diSm ma d�y cho tre: Phuang phap quan sat toan di�n. Tue la quan sat theo t6ng thS tru6c, sau d6 dSn C\JC b9 ho�c nguqc l�i nh�m m\}c dich dS tre c6 duqc nh�n thuc vs d6i tuqng quan sat m(>t each toan di�n. Quan sat toan di�n c6 lqi cho vi�c nim bit t6ng thS S\f v�t.

Phuang phap quan sat tn�mg diSm. Chinh la chi quan sat diSm quan tr9ng cua S\f v�t, b6i du5ng cho tre each nim bit vftn dS chu ySu, nim bit tinh tiSt trung tam.

Phuang phap quan sat so sanh, d6i chiSu. Thong qua so sanh dS nang cao kha nang quan sat. Vi d\l nhu thong qua vi�c quan sat hai hay nhiSu lo�i S\f v�t khac nhau, giup tre nho phan bi�t ro rang han diSm gi6ng va khac gifra cac S\f v�t, d6ng thai tiSp thu duqc nhiSu kiSn thuc han.

Phuang phap quan sat l�p l�i. Tue la quan sat nhiSu lftn m(>t S\f v�t, nhu v�y c6 thS hiSu duqc tuang t�n han S\f v�t a nhfrng giai do�n va dia diSm khac nhau, d6ng thai tre c6 duqc nh�n thuc toan di�n vs S\f v�t ma minh quan sat. Phuang phap quan sat l�p l�i nay cling giup tre hinh thanh th6i quen nh�n thuc m(>t each t6ng thS vS S\f v�t.

Phuang phap quan sat tuftn tv. Sv sinh truang cua thvc v�t la ca m(>t qua trinh. Mu6n tre c6 duqc m(>t dinh nghia hoan chinh vs S\f sinh truang cua thvc v�t thi phai quan sat theo tuftn tv, tir luc h�t nay mftm cho dSn luc phat triSn thanh cay. Quan sat theo thu tv co ths giup tre suy nghi m�ch l�c va tu tuang ro rang han. Sv tuftn tv trong lai n6i, kha nang tu duy logic cling tir d6 ma duqc nang cao.

Tren thvc tS con c6 nhiSu phuang phap khac nfra, chi cftn biSt sl:r d\lng dung each thuc thi hi�u qua cua vi�c quan sat se d�t duqc t6t nhftt, kinh nghi�m cling se duqc nang cao han

LOI KHUYEN 5: Giup tre mang thien nhien v� nha

ThS gi6i tv nhien chua dvng rftt nhiSu thu ma tre yeu thich, cha m� c6 thS

dem theo may anh dS Ch\lp l�i nhfrng canh v�t d�p mit hay nhfrng khoanh khic https://thuviensach.vn

vui ve dang yeu cua cac be, trong h1c ranh r6i co ths mang ra cho tre ngim nhin, khuysn khich con ve l�i nhung canh d�p ma minh nhin thfty, tu do lam sau sic han tinh cam t6t d�p cua tre d6i v6i thien nhien.

Cha m� c6 thS d�y tre thu th�p nhfrng la cay v6i nhiSu hinh d�ng khac nhau lam thanh nhfrng b(> suu t�p dan gian. Ch�ng h�n nhu lam tieu ban gan la: Dung nuac ma s�ch la sau d6 lu(k la trong nu6c, cftn th�n tu6c bo phftn xac la, tiSp d6

san len mau sic minh yeu thich, nhu v�y la m(>t tieu ban tht;rc v�t da hoan thanh.

DS tre phan lo�i nhfrng tieu ban d6 r6i bao quan cftn th�n, day cling la m(>t each hay dS khai gqi 6 tre S\l' tim toi, sang t�o khoa hQC.

N Su tre thich, hay cho phep tre duc;rc nuoi m(>t con v�t nho mang tlr tv nhien vs, vi d\l nhu nong nQC, ca, 6c sen . . . hay cho tre mang m(>t cay nao d6 vs tr6ng.

Hay giup tre dem d(>ng thvc v�t tu tv nhien vs nha dS c6 thS tiSp t\}C quan sat va thu nghi�m

5. NEN GIAO DUC

.

NGON NGU TU SOM

Kha nang vS ngon ngfr la ca s6 cua mQi kha nang. Einstein tlrng n6i: "Sv phat triSn tri tu� cling nhu phuang phap hinh thanh nhfrng khai ni�m cua m(>t nguai tru6c tien duc;rc quySt dinh b6i ngon ngfr." C6 thS thfty, ngon ngfr va tri tu�

c6 m6i quan h� vo cling m�t thiSt. Giai do�n mftm non la giai do�n quan tr9ng cho vi�c phat triSn nang Ive ngon ngfr. Sam cho tre nh�n biSt ngon ngfr, hQc ngon ngfr la tiSn dS cho sv phat triSn tri tu�, phat triSn kha nang truySn d�t bing mi�ng, kha nang 1i giai kiSn thuc va kha nang biSu d�t tren gifty . . .

5.1 SOM TIEN HANH GIAO Dl)C NGON NGU

M� cua be Chi Bao cho ring nen tiSn hanh ren luy�n ngon ngfr cho con tu s6m, vi thS ma khi vlia m6i ra dai ngay dftu tien, m� da bit dftu n6i chuy�n v6i c�u.

Bu6i sang tru6c khi ngu d�y, chi nh� nhang thi thftm v6i Chi Bao: "C\lc cung https://thuviensach.vn

cua mv ai, d�y thoi nao, trai sang r6i. Mv hat cho con nghe nhe . . . " Sau d6, mv hat cho c�u nghe nhfrng bai danh cho tre em nhu "Chu ga tr6ng" hay "DSm sao". . . Bu6i t6i mv luon danh m(H khoang thai gian ng6i kS chuy�n cho Bao nghe. Mv kS nhfrng cau chuy�n thuang ngay ma minh thfty hung thu, kS m(H

each th�t say me va sinh d(mg, thinh thoang mv con dQC cho Bao nghe m(>t vai mAu chuy�n nhi d6ng. Mv luon hi v9ng, thong qua vi�c khong ngung kich thich bing each truySn d�t ngon ngfr dSn v6i Chi Bao m(>t each s6m nhftt, dS c�u c6

ths trnang thanh trong moi trnang ngon ngu khong ngung biSn d6i.

ThS nhung ba cua Chi Bao l�i khong d6ng tinh tru6c each lam nay, ba n6i v6i mv: "Thing be con nho. D�y d6 s6m lam gi? N6i chuy�n v6i n6, hat cho n6

nghe thi n6 cling c6 hi Su gi dau. :

Ba ngo�i luon nghi Chi Bao chi la m(>t dua tre con qua nho, chua hiSu biSt gi, chi khi nao d6i thi doi an, bu6n ngu thi di ngu, mu6n kh6c thi kh6c, mu6n an v�

thi an v�. Trach nhi�m cua nguai mv chi la t�o cho tre m(H moi trnang yen tinh, cho con an no, ngu ki, khong 6m dau, con vi�c giao d\lC la vi�c sau nay tre di hQc, sao l�i phai bit t<)i dua tre m6i ra dai chu? ! Mv khong thuySt ph\lc duqc ba, nhung vfrn tiSp t\}c lam theo each rieng cua minh. Mv vfrn thuang xuyen n6i chuy�n v6i Chi Bao, khong chi v�y, nhfrng cau chuy�n mv kS dSu c6 lien quan va gftn glii v6i CUQC s6ng cua c�u. Ch�ng h�n, luc u6ng sfra, mv thuang n6i: "Con xem nay, mv mang cho con m(>t binh sfra, rftt ngon dfty nhe ! " Luc Chi Bao kh6c, mv hay d6 danh: "O, hinh nhu con d6i r6i, c6 phai mu6n n6i v6i mv gia u6ng sfra da dSn r6i khong?" Mv cho ring nhfrng cau nhu v�y se giup Chi Bao hQc duqc ngon ngu, ths nhung ba ngo�i l�i khong vua long vai each lam nay.

Sau d6, ba ngo�i thµc sv da rftt ng�c nhien khi phat hi�n, dua chau chua dfty thang tu6i da co ths ch9c cuai nguai khac, mi�ng con hay nhSch ten hong chuy�n. Khi kh6c, chi cftn nghe thfty tiSng nh�c nhv nhang la l�p rue c�u be nin ngay, con cham chu nghe nh�c nfra.

VS sau, khi 6 cling v6i Chi Bao, ba cling hQc each n6i chuy�n v6i chau. Luc an cam, ba d�y Chi Bao n6i: "Sfra", "nu6c cam", "ha mi�ng" . . . Khi di ngu thi n6i: "Di ngu nao", "nhim mit l�i nao" . . . Bay gia, m�c du m6i duqc 6 thang tu6i https://thuviensach.vn

nhung Chi Bao rftt lanh lqi vS ca tinh each lftn ng6n ngfr. Mai 6 thang tu6i ma c�u be da bi St gQi "mv mv, ba ba". Khong chi v�y, khi mv n6i ten m9t s6 d6 v�t xung quanh, tuy kh6ng biSt biSu d�t thS nao nhung Chi Bao dSu c6 thS chi ra hSt.

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Cha mv cua tre sa sinh thuang rftt thich n6i chuy�n vai C\lC cung cua minh, ma thuang n6i nhfrng cau gftn nhu ch�ng c6 n9i dung C\l thS nao. Nguai khac nghe thi cam thfty nhfrng cau n6i fty kh6ng c6 chut y nghia gi, nhung tren thµc tS

n6 l�i giup ich rftt nhiSu cho S\f phat triSn nao b9 cua tre.

M9t nha khoa hQc nguai Nh�t tung tiSn hanh nghien ctru tren 20 tre sa sinh, ong d�t tren dftu m6i tre m9t thiSt bi cam ung dS do l�i muc d9 linh ho�t cua nao b9. Ong phat nhung do�n ghi am lai n6i cua cac ba mv, bao g6m m9t do�n chuy�n kS va m9t s6 lai mv n6i vai tre sa sinh. KSt qua la phftn nao trnac cua tre to ra d�c bi�t linh ho�t khi phat nhfrng do�n ghi am lai mv n6i vai tre sa sinh.

NhiSu cha mv va 6ng ba cua tre rftt quan tam dSn S\f phat triSn ca thS cua cac be, nhung khi nhic dSn vi�c tiSn hanh giao d\lc tir sam cho tre thi hQ l�i cho r�ng kh6ng c6 tinh kha thi, gi6ng nhu ba cua Chi Bao trong vi d\l tren. Thvc ra, nguai lan chi cftn dS tam m9t chut thi se phat hi�n, tre tir luc sa sinh da rftt nh�y cam vai tiSng n6i cua nguai khac, diSu nay chung to tiSn hanh giao d\lc cho tre tu sam la hoan toan c6 ca s6. V�y sam nhftt la khi nao?

Dva vao kinh nghi�m giao d\lc con trai, Karl Witte cho r�ng, tiSn hanh giao d\lc ng6n ngfr cho tre m9t each sam nhftt c6 thS la diSu v6 cling quan tr9ng. Ong chu trnang tiSn hanh "thftm nhuftn" tir vvng cho tre ngay tu khi tre duqc 1 5 ngay tu6i, khi tre bit dftu nh�n biSt duqc sv v�t thi c6 thS d�y tre hQc n6i.

Khi con trai mai duqc 1 5 ngay tu6i, Karl Witte dua ng6n tay ra trnac m�t con, con trai nhin thfty ng6n tay la mu6n bit lfty. Mai dftu vi nhin kh6ng chinh xac nen be bit kh6ng chuftn. Cu6i cling khi bit duqc ng6n tay cha, dua tre v6

cling vui suang, cho ng6n tay vao mi�ng mut. Luc nay Karl Witte 6 ben c�nh con khe n6i b�ng gi9ng nhv nhang va ro rang dS con nghe thfty: "N g6n tay, ng6n tay".

Khi con bit dftu c6 kha nang nh�n biSt, Carl Wester da cho con xem rftt nhiSu https://thuviensach.vn

d6 v�t, d6ng thai dung ngfr di�u nhv nhang dS nhic di nhic l�i ten gQi nhfrng d6

v�t d6. DAn dAn, con trai ong da biSt gQi ten nhfrng d6 v�t fry.

Tu kSt qua giao d\lC con cua Karl Witte va dSn kSt qua cac nghien CUu cua chuyen gia, tftt ca dSu ch-Ung minh, tre SO' sinh c6 thS nghe hiSu ngon ngfr ma cha mv thu thi v6i minh. DiSu nay khong chi c6 lqi cho vi�c b6i dip m6i quan h� cha mv va con cai, ma con giup nang cao kha nang phat triSn ngon ngu cua tre.

CHUYEN GIA KHUYEN: HQc ngon ngfr khong thS tach rai ho�t d(mg nghe va n6i, vi thS cha mv cAn t�o cho con moi trnang dS nghe va CO' h(>i dS n6i. N en n6i chuy�n v6i tre ngay tu s6m, bai ngay tlr khi 6 tuAn tu6i tre da c6 thS phan

-Ung l�i v6i nhfrng am thanh phat ra khi cha mv n6i chuy�n. Trong giai do�n nay, nSu nguai cham soc tre khong thich n6i chuy�n hay khong quan tam dSn tre, thi CO' h(>i cho tre t�p n6i cung se bi rut ngin di. Thµc ra, khong phai chi c6 luc nguai 16n n6i chuy�n cling, tre m6i c6 phan -Ung, c6 nhiSu luc tre cung biSt n;r n6i chuy�n. Cha mv nen biSt nim bit khoang thai gian quan tr9ng nay dS trao d6i thong tin cung con, ds kha nang ngon ngu cua tre phat triSn m�nh me.

B6i duang kha nang ngon ngfr nen bit dAu tu khi tre biSt "a, a" va phai xuyen su6t thai ftu tha cua tre. V�y, cha mv - nhfrng nguai thAy giao dAu tien cAn phai lam nhfrng gi dS b6i duang kha nang ngon ngfr cho con minh LOI KHUYEN 1 : Kjp thOi dap ll'ng nhfrng yeu cAu cua tre Trong giai do�n SO' sinh, nen khiSn tre tung bu6c nh�n thuc duqc moi trnang ma tre dang a la m9t thS gi&i an toan, tran dAy niSm vui va h�nh phuc. Khi tre kh6c hay phat ra nhfrng am thanh khac ma duqc cha mv kip thai dap -Ung thi nhu cAu cua tre da duqc them man, dAn dAn hinh thanh nen cam giac tin tuang. N Su cha mv trong m9t thai gian dai khong them quan tam dSn con, tre se co cam giac co dan va l�c long.

Vi thS hay danh ra m(>t it thai gian dS cling tam sv v&i tre hang ngay. Vi d\l nhu mv c6 thS cling n�m va n6i chuy�n v6i tre. Tru6c khi tre c6 thS n6i duqc thi phuang thuc giao tiSp giua cha mv va cac be khong chi dung l�i a giao luu b�ng am thanh ma con dung ca hinh thuc VO thanh nfra. Vi d\l, S\l' vu6t ve v6 vs hay tiSng cuai cua mv . . . tre se phan -Ung l�i b�ng each nhoen mi�ng cuai theo. Thvc https://thuviensach.vn

ts chung minh, chi cAn phat do�n bang ghi am gi9ng n6i cua mv thi se lam tre tra nen phftn khich han nhiSu, va tre se dap I�i nhung am thanh fty b�ng nhung tiSng

"y, a".

Do v�y, cha mv nen n6i chuy�n v6i tre nhiSu han, t�o dµng cho cac be m()t moi trnang vui ve ds hQc t�p ngon ngu, thuc d�y kha nang ngon ngu cua tre ngay cang phat triSn

LOI KHUYEN 2: Phai kien tri theo nguyen tiic lam gi noi v�y Mu6n ren luy�n kha nang ngon ngfr cho tre, phai bit dftu tir nhfrng S\f v�t a xung quanh tre, d6ng thai tuan theo nguyen tic lam gi n6i v�y.

Vi d\l, thuc an va d\lng C\l an khi dung bfra, cac b9 ph�n tren ca thS, mau sic quftn ao, n9i thftt trong nha, cay co trong vuan, tftt ca ten cua nhfrng S\f v�t c6 thS

gay chu y cho tre dSu c6 thS tr& thanh cong C\l d�y tre hQc ngon ngfr.

Khi mv thay ta cho tre, ho�c luc cho con u6ng sfra, hay n6i cho con biSt minh se lam gi. Khi rai con cling phai n6i cho con biSt. Khi nguai mv nhin thfty nhfrng hanh d()ng cua dua tre cling c6 thS thu�t l�i cho con nghe, vi d\l nhu m6i khi thfty con cho ng6n tay cai vao mi�ng thi c6 thS hoi con: "Con yeu, sao con l�i cho tay vao mi�ng thS, mu6n tim thu gi phai khong?" Nhu thS tre se cam nh�n duqc r�ng b�n dang quan tam tai be, bai mQi thong tin ma be phat ra dSu duqc dap I�i.

T6m l�i, hay nhin thfty thu gi thi d�y thu d6. D�y ngon ngfr cho tre thong qua CUQC s6ng hang ngay cua cac be, vira hinh tuqng l�i vira C\l thS, nSu l�p di l�p l�i nhiSu lftn thi c6 thS phat huy tac d\lng m�nh me trong vi�c phat triSn ngon ngfr cho tre nho

LOI KHUYEN 3 : Ngon ngii' ciia cha m� phai chinh xac, ro rang va nh�

nhang, thong tha

Khi ren luy�n kha nang ngon ngfr cho tre nho, doi hoi ngon ngfr ma cha mv SU d\lng phai th�t chinh xac, ro rang va phai nhv nhang, d6ng thai hay biSt l�p l�i va tai hi�n m9t each hqp Ii.

M9t khi tre c6 nhfrng hanh d()ng ro rang nhu cuai, nim tay, da chan, lie dftu thi cha mv ngay l�p tuc phai c6 vu, kip thai dap l�i hanh d()ng cua tre. D�c bi�t la khi tre cftt tiSng gQi "mv" "b6", b�n nen tich eve khuySn khich con n6i nhiSu https://thuviensach.vn

han, duy tri S\f nhi�t tinh fty, d6ng thai t�o dvng cho con moi truang n6i chuy�n

,

tot.

Vi d\l, khi dua tre ra ngoai di d�o, hay kS cho con tftt ca m9i thu minh nhin thfty tren duang, cai cay cao cao, co xanh xanh, nhfrng con chim dang bay len, nhfrng chu kiSn dang b�n r()n . . . , tftt ca dSu c6 thS tra thanh cong C\l dS h9c t�p.

T 6m l�i, nhin thfty thu gi thi d�y con thu d6, v6n tir vvng cua tre cling tir d6 ma tra nen phong phu han

LOI KHUYEN 4: Noi chuy�n vOi tre bing nhfrng cau hoan chinh M9t vai cha m(f d�c bi�t thich n6i v6i tre nhfrng cau n6i kh6ng hoan chinh kiSu nhu "pa pa" . . . C6 le h9 cho r�ng d�y con nhfrng cau b�p b(f nhu thS dS dang han, nhung rftt nhiSu thu nghi�m phat hi�n, khi tre 1 -2 tu6i, chi cftn cha m(f cfrn th�n d�y cac be nhfrng cau n6i hoan chinh thi tre dSu c6 thS h9c duc;rc.

D6i v6i tre sa sinh va mftm non, nhfrng tir lay (du la dS h9c m9t chut) t�o thanh chu6ng ng�i v�t tren con duang h9c t�p ng6n ngfr cua tre sau nay. D6i v6i ngon ngfr thi vi�c h9c nhfrng cau quy ph�m hoan chinh chi la vftn dS s6m ho�c mu9n ma thoi, nhung cau n6i nua chung sau nay tre se khong dung dSn, b�t tre phai h9c hai thu ng6n ngfr nhu v�y, tftt ySu t�o ganh n�ng cho tre. Vi v�y, lam cha m(f thi khong nen d�y con nhfrng cau n6i khong hoan chinh, tranh lang phi thai gian.

Trong qua trinh giao d\lc ngon ngfr, Karl Witte luon nhftn m�nh vi�c d�y cho tre h9c each n6i nhfrng cau hoan chinh ngay tir dftu, nen dung nhfrng tir ngfr ro rang dS lftp dfty b9 nao cua tre. Karl Witte luon ti mi phat am l�i m9t each ro rang, kien nhftn d�y con trai phat am th�t chufrn. Chi cftn c�u be phat am chinh xac, 6ng l�i xoa dftu con va khen ngqi: "N6i t6t l�m, n6i t6t l�m." Khi con phat am khong chufrn, 6ng thuang quay sang n6i v6i vq: "Em xem con trai em khong biSt n6i . . . " thS la vc;r 6ng l�i tiSp lai: "V�y sao, con trai m(f dSn cau dan gian nhu v�y ma cling khong n6i duqc sao ?" Hanh d()ng "nguai tung ke hung" cua cha m(f da thoi thuc con trai h9c th�t t6t dS phat am chufrn han cho du c�u con rftt nho 5.2 SOM DAY

. TRE NGOAI

. NGU

https://thuviensach.vn

Van Huang hQc tiSng Anh tu h6i 1 tu6i ruai, h1c m6i bit dftu co be khong thu(>c n6i mfty chfr dan gian. Ba ngo�i yeu cftu b6 m� khong cho Van Huang hQc nfra, dqi chau 16n m9t chut r6i hQc se dS han. Nhung con gai ba kien quySt dS

Van Huang tiSp tµc hQc tiSng Anh, khong chi b&i giao dt;tc hai lo�i ngon ngfr tu s6m la phuang phap giao d\lC rftt thjnh hanh hi�n nay, ma quan tr9ng han ca, tre du6i 3 tu6i la khoang thai gian t6t nhftt dS hQc ngo�i ngfr. DS tre tiSp xuc v6i tiSng Anh trong giai do�n nay la diSu VO cung quan tr9ng v6i CUQC dai cua tre.

Luc m6i dftu, Van Huang g�p chut kh6 khan trong vi�c hQc tiSng Anh b&i ca quan phat am vftn chua phat triSn hoan thi�n. Duong nhien m� Van Huang cling khong v(>i vang d�y con nhiSu tu, chi dS con nghe nhiSu each phat am chinh xac.

Sau m9t thai gian, co be hQc duqc mfty ch\lc tu m6i. C6 luc m� lfty ra qua bong bay mau xanh, co be liSn n6i "blue", thfty m� cftm qua chu6i thi n6i "banana", han nfra, co be n6i rftt m�ch l�c. C6 luc co be d�y m� phai phat am thS nao, bu6i sang con hay n6i "good morning, teacher"' m� co be thfty thS VO cung ng�c nhien, khong biSt con minh tu luc nao da hQc duqc nhiSu tu tiSng Anh nhu thS, l�i con chu d(>ng n6i tiSng Anh nfra.

CHUYEN GIA CHAN DOAN Lua tu6i nhi d6ng la giai do�n t6t nhftt dS tre hQc ngo�i ngfr. Khi tre duqc 1 -3 tu6i, giai do�n quan tr9ng dS phat triSn ngon ngfr, hay dS cac be tiSp xuc v6i tiSng Anh, d6ng thai v�n d\lng tiSng Anh va tiSng Vi�t dS kham pha va phat triSn kha nang ngon ngfr, diSu nay rftt c6 lqi cho S\f phat triSn ngon ngu cua tre.

Tre du6i 3 tu6i hQc ngo�i ngfr khong gi6ng nhu nguai 16n, khong cftn thiSt phai dung qua trinh trung chuySn tu duy tiSng m� de thanh ngo�i ngfr. Dua tre luc nay c6 cam giac ngon ngfr rftt t6t, chi cftn d�y tre song ngfr, thi cac be dSu c6

thS dung song ngfr dS biSu d�t y nghia.

Vi v�y, cha m� nen t�o dvng m(>t moi truang hQc ngo�i ngfr th�t t6t cho tre, diSu nay giup ich rftt nhiSu cho vi�c phat triSn kha nang biSu d�t ngon ngfr va S\f phat triSn tri tu� cua chung.

CHUYEN GIA KHUYEN : D�y tre hQc ngon ngfr khong phai la m(>t vi�c dS

dang. Cha m� cling tung c6 nhfrng trai nghi�m tren phuang di�n nay, mu6n hQc https://thuviensach.vn

gioi ngo�i ngfr thi bit bm')c phai nh6 nhiSu tu. Nhung tu m6i se quen rftt nhanh.

Cach lam cung nhic, nh6i nhet se khong thS d�t duqc m\lc dich ma nguqc l�i con phan tac d\lng. V�y phai dinh hu6ng cho tre nho hQc ngo�i ngfr thS nao m6i thu l�i duqc hi�u qua nhu mong mu6n

LOI KHUYEN 1 : Cho tre nghe nhi�u

D6i v6i tre du6i 3 tu6i thi vi�c hQc ngon ngfr phfrn nhiSu la chiu sv kich thich cua am thanh, vi thS "nghe" tr& thanh S\f khai dfru cho vi�c tre ti Sp thu ngon ngfr.

6 phuang di�n nay, Karl Witte da lam rftt t6t. Thong qua vi�c n6i chuy�n, ban lu�n vai con trai VS nhfrng d\lng C\l tren ban an, thuc an, CO cay hoa la, chim muong, con trung a trong vuan . . . tu luc nao d6, ong da giup con trai nim chic duqc each phat am va y nghia cua nhfrng tu dan. Luc m6i bit dfru, n6i nhfrng cau dan gian nhftt, nhung m6i ngay hai cha con dSu kien tri luy�n t�p tiSng my de va ngo�i ngfr, thai gian Iau dai se thu l�i duqc hi�u qua rftt cao.

Khi con trai bit dfru c6 thS nghe hiSu nhfrng thu nguai 16n n6i, Karl Witte ngay nao cling kS chuy�n cho con nghe. Qua vi�c nghe kS chuy�n, c�u be bit dfru tiSp nh�n thS gi6i xung quanh minh, ma r(mg v6n tri thuc, d6ng thai cling lam phong phu them v6n tir vvng. Khong chi dan gian kS chuy�n cho con nghe ma c6

luc Karl Witte con khuySn khich con tv kS. Bing each thuc nhy nhang ma vui ve la kS chuy�n, con trai ong khi m6i 5 tu6i da c6 thS dS dang nh6 duqc han 3 v�n tir, 8 tu6i da hQc duqc 6 lo�i ngon ngfr.

Vi v�y, trong CUQC s6ng hang ngay, nen t�o cho tre moi truang nghe nhiSu.

Vi�c nghe nhfrng bai hat nhy nhang, c6 thS giup chinh sl:ra ngfr di�u cho tre, tang v6n tu Vl,l'ng, giup tre hoa nh�p v6i vi�c hQc ngo�i ngfr m()t each vui ve. Khong chi v�y, nhfrng giai di�u nhy nhang vui tuai, c()ng them nhfrng tu ngfr dan gian, as hiSu se kich thich tre hQc duqc nhung tu ngu dan gian trong bai hat, d6ng thai ghi nh6 th�t ki, hQc t�p m()t each vui ve, tu d6 t6c d9 nim bit ngo�i ngfr cang cao LOI KHUYEN 2: Vfra nhin vfra h9c

HQc ngon ngfr ngoai vi�c cho tre nghe nhiSu con phai kich thich thi giac cua tre, lam sau sic them ftn tuqng cua cac be vs ngon ngfr.

Cha my c6 thS Iva ch9n nhfrng do�n phim ho�t hinh bing ngo�i ngfr ma cac https://thuviensach.vn

be yeu thich r6i khuySn khich con h9c theo ngo�i ngfr trong d6. Nhfrng hinh anh s6ng d{)ng cling tinh tiSt hfrp dftn, nhfrng nhan v�t dang yeu se loi cu6n tre bu6c vao moi truang h9i tho�i m9t each rfrt tµ nhien, khong doi hoi phai phien dich m9t each ti mi, chi cftn muqn nhfrng hinh anh sinh d{)ng thi dSu c6 thS dua tre vao ths giai ngo�i ngu, tang cuang kha nang nghe, noi a tre.

Cha m� c6 thS viSt tiSng Anh d6i chiSu tren nhfrng tfrm hinh, sau d6 dan len nhfrng v�t d\}ng trong nha, vi d\l nhu tren cua dan chfr "door"' tren may tinh dan ch fr "computer"' giup tre h9c duqc ten g9i tiSng Anh cua nhfrng v�t d\lng trong gia dinh m9i 1-Uc m9i nai

LOI KHUYEN 3: Vfra choi vfra hQc

Ch�ng c6 dua tre nao l�i khong thich chai. Vi thS, cha m� c6 thS giup tre h9c t�p m9t each vui ve thong qua cac tro chai, nen ch9n mua nhfrng cu6n sach hinh co tinh chfrt tuang tac, thu vi va co tinh gqi ma ds cac be vua h9c vua chai.

Vi d\l, c6 thS lµa ch9n nhfrng tai li�u giang d�y gftn gfii cu{)c s6ng, v6i nhfrng tre con nho tu6i c6 thS SU d\lng tranh ve dS giup tre h9c tlr dan. C6 thS dua tre cftm m9t qua tao, r6i n6i v6i con: "Cho con m9t qua "apple", sau d6 thi c6 thS

dua m9t vai cau hoi xoay quanh tlr nay nhu la: "apple c6 ngon khong?"' "apple c6 mau gi v�y con?"' nhu v�y tre se tµ nhien h9c duqc tu m6i. Khi tre 16n han m9t chut, c6 thS tn;rc tiSp dung nhfrng cau ngo�i ngfr ngin dS giao luu cling con, khai gqi ngu6n cam hung d6i v6i vi�c h9c ngo�i ngfr cua tre https://thuviensach.vn

6. CHU TRON

. G SU PHAT TRIEN TOAN DIEN

.

(J TRE

.

Karl Witte cho r�ng, nSu m9t dua tre co kinh nghi�m d6i dao, kiSn thuc phong phu nhung l�i khong ths thich ung vai xa h9i nhu nhung nguai khac, khong thS tr& thanh nguai co thS giup da hay c6ng hiSn cho xa h9i thi phuang phap giao dl,lc do se ch�ng con y nghia gi hSt. Giao dl,lc tre nho hoan toan khong phai vi�c b6i duang tre tra thanh thAn d6ng, ma phai nuoi d�y tre tra thanh con nguai phat triSn toan di�n. Vi thS, m6i nguai cha nguai mv cAn gifr tam thai nhv nhang, n6 lµc nuoi <l�y tre phat triSn m9t each toan <li�n 6.1 BOI DUONG CHO TRE LONG TT/ TRQNG THEO DUNG NGHiA

Co m9t horn, m9t nguai mv tim dSn toi, chi kS cho toi nghe cau chuy�n vS

con gai ten Bich Ngan cua chi.

Bich Ngan nam nay 4 tu6i ruai, m9i m�t dSu phat triSn rftt t6t, cling rftt hoa d6ng vai b�n be, nhung co m9t diSm khong 6n do la long tµ tr9ng cua be qua cao. Khi nha co khach, luc rot nu6c tu binh ra chen ma khong may lam d6 la l�p rue co be khoc nhe. Co giao 6 truang bao Bich Ngan biSu diSn m9t tiSt ml,lc, ch�ng may diSn khong t6t, co giao chua noi gi thi con be da khoc khong dut. Luc 6 nha, co be chai dan, khong may danh sai m9t n6t nh�c, ban than co be cling biSt va nhftt quySt khong dS nguai khac noi ra.

Cu6i cung nguai mv nay kh�n thiSt hoi toi: "Khong biSt tr�ng thai tam li nhu v�y co binh thuang khong?:

CHUYEN GIA CHAN DOAN Tre tuy con nho nhung cling co long tµ tr9ng.

M9t nghien cuu cho thfty: tre tu 3 tu6i tr& di bit dAu hinh thanh long tµ tr9ng.

Day la m9t trong nhfrng biSu hi�n quan tr9ng cho thfty tam li tre phat triSn lanh m�nh, va S\l' phat triSn cua no chiu anh hu6ng tu nhiSu nhan t6 nhu cha mv, thAy co giao, hoan canh gia dinh . . . Trong do, S\l' quan tam cua cha mv la rftt quan tr9ng d6i v6i vi�c hinh thanh long tv tr9ng 6 tre.

https://thuviensach.vn

Phfrn 16n cha mv dSu yeu chiSu con, nhung chiSu chu(mg khong phai la ton tn;mg, c6 nhiSu tre nh�n duqc S\f yeu thuang hSt mvc Ur cha mv, nhung cac be l�i cam thfty cha mv khong hS tin tu&ng vao kha nang cua chung. Vi d\l, khi n6i chuy�n cung khach, cha mv sq tre n6i linh tinh hay c6 nhfrng hanh d(mg bftt }ich sv, thanh ra phai luon mi�ng n6i chen vao ho�c giup tre giai thich.

C6 m9t vai cha mv l�i vi si di�n cua ban than ma mu6n con minh tru6c m�t nguai khac phai biSu hi�n th�t t6t dS gay ftn tuc;rng, ch�ng may tre c6 lam sai thi l�i trach m6c con. Cung nhu truang hc;rp cua co be Bich Ngan trong vi d\l tren, m�c du mv khong hS to ro thai d9 khi co be lam sai diSu gi, nhung long tv tr9ng cua tre cling chinh la m9t each dS tre bao v� chinh minh. Duong nhien, nhfrng tre dang 6 trong giai do�n ma long tv tr9ng b�t dfru hinh thanh, c6 tr�ng thai tam Ii gi6ng nhu Bich Ngan la hoan toan binh thuang.

Long tv tn;mg la thu ma ban than m6i con nguai phai tv trai nghi�m. Trong qua trinh tv y thuc cua tre, thai d9 va lai phe binh cua cha mv thuang la can cu chu ySu dS tre tv danh gia chinh ban than minh. Khi tre xac dinh duc;rc nhfrng vi�c minh lam, nh�n dUQ'C S\f kh�ng djnh Va ton tr9ng tu cha mv, long t\l' tr9ng cua tre se chuySn h6a thanh S\f tv ton, tre tr& nen tin tu&ng vao gia tri cua ban than minh.

CHUYEN GIA KHUYEN: Tam Ii hQc cho thfty, tre nho 4-5 tu6i c6 long tv tr9ng cao thi sau nay dS tr& thanh nhfrng nguai khoe m�nh vS tam h6n, luon c6

d()ng Ive dS tiSn Ien, l�i cang dS dang tv t�o l�p cho minh th6i quen lam vi�c gi d6. Nguc;rc l�i, nhfrng tre c6 long tv tr9ng khong cao, rftt c6 thS se c6 thai d9 tho a bang quan tru6c mQi S\f vi�c, diSu nay se anh hu&ng trvc tiSp dSn S\f hinh thanh va phat triSn nen nhfrng tinh each t6t dvp 6 tre. V�y cha mv cfrn lam gi dS

b6i duang cho tre long tv tr9ng theo dung nghia

LOI KHUYEN 1 : Ton tn}ng tinh cam cua tre

Tre tuy nho nhung la m9t ca thS d9c l�p, c6 nhfrng tu tu&ng d9c l�p va khong gian phat triSn cua rieng minh. Vi thS, trong CUQC s6ng hang ngay, b�n nen danh cho tre nhfrng n\l cuai va S\f quan tam, chu y dSn tung cir chi cua con.

Khi con trai con rftt nho, Karl Witte da d6i xir rftt binh d�ng v6i con, chu y https://thuviensach.vn

dSn tung hanh vi cua con, t6t thi khen ngc;ri, khong t6t thi phe binh. Khong chi v�y, ong con rftt chu tr9ng dinh hu6ng cho con nhin nh�n s6 truang cua nhfrng b�n be xung quanh, dS con nh�n thfty ring, nhfrng thu nguai khac c6 duc;rc thi chua ch�c minh da c6, nhfrng gi minh c6 nguai khac cung chua ch�c c6 duc;rc, tu do ma hQc duc;rc each binh tinh va biSt each khen ngc;ri nguai khac tu t�n day long.

Trong cu()c s6ng hang ngay, cha mv khong nen dung gi9ng di�u ra l�nh dS

noi chuy�n vai tre, cang khong nen dung nhung tieu chuAn cua nguai l&n ds yeu cAu tre, khong duc;rc ph&t la xem thuang lai n6i cua cac be, d6ng thai phai biSt tin tu6ng va gifr uy tin v6i tre. Lam cha mv, nen khuySn khich d()ng vien con minh ganh vac nhung vi�c ma chung co ths lam duc;rc, d9ng vien tre m�nh d�n phat biSu y kiSn cua ban than, giup tre xay dvng duc;rc long tv tr9ng trong S\f binh d�ng.

N goai ra, cha mv nen bat chut thai gian dS tam S\f va chai tro chai cling tre, kien nhftn nghe y kiSn cua cac be, m9t vai cong vi�c trong nha cung nen trung cAu y kiSn cua tre. Nhfrng each lam nhu v�y dSu giup tre cam nh�n duc;rc S\f ton tr9ng ma cha mv danh cho minh

LOI KHUYEN 2: Phe binh tre phai chinh xac

Do tu6i con nho, kha nang tv phe binh cua tre con rftt kem, chinh vi thS ma nhfrng lai phe binh cua cha mv c6 anh hu6ng rftt 16n dSn cac be. Bai v�y, nhfrng danh gia cua nguai 16n danh cho tre nhftt dinh phai khach quan va cong bing, khong qua cao ma cung khong qua thftp, cang khong ths kSt lu�n vftn ds m9t each qua loa ho�c phiSn di�n.

Vi d\l, m()t dua tre luc r6t nu6c khong cfrn th�n lam rai va c6c, nguai mv liSn to ve kh6 chiu: "Sao ma con d6t thS, dSn m9t vi�c dan gian nhu rot nu&c cung lam khong n6i ! " L6i phe binh nhu thS lam t6n thuang dSn long tv tr9ng cua tre.

N guai mv chi bi St danh gia con tren m()t phuang di�n, d6ng thai vo tinh da gan cho con m()t tinh each la "d6t", diSu nay cung d6ng nghia v6i vi�c dinh nghia

"con la m()t dua tre d6t".

Khi tre d�t duc;rc bftt ki m()t thanh tich nao (du d6i v6i cha mv, thanh tich fty https://thuviensach.vn

th�t qua nho be) cfing nen khen ngqi va d(mg vi en con. Duang nhien phai nh�m vao hanh d(mg C\l thS cua tre dS khen, chu khong phai la tang b6c qua muc.

Vi d\l, m(H dua tre chi viSt chfr hai ngay ngin m(>t chut ma mv da khen ngqi con: "Con cua mv thong minh qua, viSt chfr sao ma dvp thS nay!" Nhfrng lai danh gia nhu thS dS lam tre tra nen die y' tu d6 hinh thanh ti ch each thich S\f hu vinh.

M6i nguai mv nen hiSu r�ng, la nguai ma tre kinh tr9ng nhftt, nhfrng danh gia cua minh d6i vai hanh vi cua con se giup ich cho vi�c t�o dvng long t\l' tr9ng cua cac be

LOI KHUYEN 3: Nhin nh�n tre m{)t each binh thuerng

Khong nen ki v9ng qua nhiSu a tre. N Su tre thfty mftt m�t tru&c nhfrng tinh hu6ng khong co kha nang giai quyst, co nghia la long tv tr9ng cua tre dang bi t6n thuang. Con khi cac be c6 thS d(>c l�p hoan thanh m(>t nhi�m V\l nao d6 thi vi�c nay co ths mang l�i hi�u ung hoan toan khac trong vi�c b6i duang long tv tr9ng.

DS tre lam m(>t vi�c, tru&c tien phai xem li�u con minh c6 kha nang hay khong. Vi d\l nhu da c6 nang khiSu am nh�c hay chua, c6 kha nang lam vi�c kh6

khong, c6 thich danh bong hay ch�y b(> khong. T6m l�i, phai can cu vao d�c diSm cua tre, dS ren luy�n cho be m(>t nang Ive be c6 thS tv hao, nang cao long tv tr9ng, chu khong phai so sanh con minh v&i con nguai khac m(>t each mu quang, bit tre phai lam vi�c ma cac be khong thich ho�c khong co kha nang dS lam.

Cha mv dung nen chi nhin vao nhfrng khuySt diSm cua tre, ma phai tim each phat hi�n nhung uu diSm, d6ng thai giup cac be phat huy sa truang cua minh.

Khi tre thftt b�i thi nen d(>ng vien c6 vu cac con, khi con sq hai thi an ui, giup con vuqt qua kh6 khan

LOI KHUYEN 4: Giao dl}c tre bi�t t\f chu, kien nhftn vuQ1 kho Nguyen nhan khiSn tre c6 long tv tr9ng cao, khong chiu duqc lai phe binh cua nguai khac c6 lien quan m�t thiSt dSn vi�c cha mv khen ngqi hay d(>ng vien tre trong cu(>c s6ng hang ngay. Khi tre lam sai hay n6i sai diSu gi, cha mv it ho�c khong phe binh, cfing se rftt dS dftn dSn tinh tr�ng tre c6 tinh t\f cao.

Cha mv khen ngqi tre qua muc lam tre nay sinh tinh thich hu vinh, khong https://thuviensach.vn

chiu tiSp nh�n nhfrng y kiSn khong t6t vS minh tu nguai khac, luon nh�y cam v&i lai phe binh cua nguai khac. Hi�n tuqng nhu v�y thuang hay g�p 6 nhfrng "c�u ftm co chieu", la con m(>t trong gia dinh, gi6ng nhu Bich Ngan trong vi d\l tren, du ban than biSt minh danh sai n6t nh�c, nhung nhftt dinh khong chiu thua nh�n.

M�c du tr�ng thai tam li nhu v�y d6i v&i tre nho la chuy�n hSt sue binh thuang, nhung trong qua trinh tru6ng thanh, tre vftn phai h9c each chiu dµng duqc va tiSp nh�n nhfrng lai phe binh tu nguai khac. M(>t phuang phap can ban nhftt giup tre h9c each tiSp nh�n nhung lai chi trich va phe binh tu nguai khac chinh la giao gil;lc tre biSt tµ chu, kien nhftn vuqt qua cam xuc tµ tr9ng qua cao, rue la each giao dl;lC tre biSt nh�n 16i va chiu duqc S\f phe binh.

Khi tiSn hanh giao d\lc tre h9c each biSt nh�n 16i va chiu phe binh, tru&c tien nen d�y tre nh�n biSt r�ng m6i nguai dSu se ph�m sai lftm, tre nho duqc tru6ng thanh tu trong S\f ph�m 16i va sira chfra 16i lftm fty. N Su tre mic 16i ma ban than chung khong biSt va cha m� cling khong kip thai chi ra 16i cua con, thi 16i lftm fty co ths se t6n d9ng mai, cu6i cung nguai chiu thi�t thoi vftn la tre nho.

Trong vi�c lµa ch9n phuang phap C\l thS, cha m� phai tuan theo nguyen tic bao v� long tµ tr9ng cua tre, ti Sn hanh theo tuftn tµ.

Khi thfty tre ph�m sai lftm, b�n c6 thS sir dl;lng m(>t trong nhfrng m�o du&i day dS tre vui ve tiSp nh�n y kiSn va lai phe binh tu b�n: M(>t la, phai chu y dSn ngfr khi khi n6i chuy�n. Dung dung nhfrng lai le sic hen, cay nghi�t dS chi trich tre, ma phai dua ra vftn dS t6n t�i, dung ngfr khi yeu cftu, kiSn nghi dS tre cam thfty minh duqc nguai l&n ton tr9ng. Vi d\l nhu: "M� nghi thS nay se t6t han . . . " ho�c

"thir l�i each khac xem sao ! :

Hai la, dua ra nhiSu phuang an giai quySt khac nhau dS tre tµ phan tich r6i lµa ch9n. Hay dung gi9ng di�u kiSn nghi dS dua ra nhfrng phuang an giai quySt cua minh, d6ng thai cung tre thao lu�n, khong khi thoai mai nhu v�y lam tre nh�n ra 16i cua minh, va biSt phan tich uu nhuqc diSm cua cac phuang an, cu6i cung se tµ minh chu d(>ng sira d6i

6.2 CHU TRONG

.

GIAO DUC

. PHAM CHAT DAO

. DUC CHO TRE

https://thuviensach.vn

Co be Ha An m�c du con rftt nho, nhung vi luon duqc ong ba chiSu chu(mg nen da coi minh la nguai c6 quySn nhftt trong nha, n6i gi la nguai khac cling phai tuan theo, bftt ks thu ma co be mu6n la gi thi chi cAn khoc loc an v� m(H h6i la se duqc dap ung hSt. M(f r5 biSt con gai minh c6 tinh nhu v�y, nhung vi thai gian m(f a nha khong nhiSu, c9ng them ong ba luc nao cling quftn lfty chau, nen m(f khong thS giao d\lc tu sam cho Ha An duqc.

M9t horn, nguai d6ng nghi�p cua m(f dSn nha chai, Ha An cu keo tay m(f su6t, bit m(f phai chai cung minh, hS m(f quay sang n6i chuy�n vai d6ng nghi�p la co be bit dftu lam lo�n Ien. Luc ra vs, nguai d6ng nghi�p khe hoi m(f Ha An:

"Chi c6 thfty con be qua ySu at vs y chi va rftt "chuyen quySn" khong? Phai chu y dfty vi sv nuong chiSu cua nguai Ian c6 thS lam h�i dSn n6. : Lai n6i cua nguai d6ng nghi�p da thuc tinh m(f Ha An, khong thS tiSp t\lc dS

cho con gai lam theo y minh nhu thS, phai l�p cho n6 m()t quy tic nhftt dinh, phai tang cuang giao dl;lC con be vS d�o due.

ThS la chi bit dftu l�p ra m9t vai nguyen tic dS diSu chinh l�i hanh vi cua Ha An: Truac tien la lam guang cho con. Trong nha c6 d6 gi ngon phai mai cho ong ba an trnac, ong ba a ben ngoai vs phai chuftn bi s�n nuac ftm mai ong ba u6ng . . . m(f c6 ging dS Ha An chung kiSn minh kinh IS vai nguai gia nhu thS

nao.

TiSp d6, nhfrng vi�c ma Ha An c6 thS lam duqc, chi dSu dS co be tv lam. Nga phai tv dung d�y, g�p kh6 khan phai tv minh nghi each giai quyst, tv hQc each m�c quftn ao, di gifty. . . Sau d6, chi d�y con gai hQc each quan tam dSn nguai khac. Chi thuang d�y con phai biSt yeu qui d()ng v�t va m9i thu xung quanh, quan tam dSn nhung nguai ysu at, khong duqc cuai nh�o nguai tan t�t, khi nguai khac cftn duqc giup do, nSu c6 thS giup thi khong duqc tU ch6i . . .

Nha S\l' d�y bao cua ffi(f ma chi it Iau sau, Ha An khong con ngang buang, luai biSng nfra. Ong ba cling khen co be: "Ha An Ian r6i, hiSu chuy�n han r6i. : CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Hi�n nay c6 nhiSu cha m(f tre, vi phai chiu ap Ive cong vi�c qua Ian ma khong c6 thai gian dS quan 1i con, m�c cho tre tv do, thich gi lam nfty. Tren thvc https://thuviensach.vn

tS, vi�c giao d\lc d�o due cho tre phai duqc tiSn hanh cang sam cang t6t.

Rftt nhiSu cha mv chi quan tam vi�c hQc t�p cua tre, hQ cho ring chi cftn hQc t6t thi cai gi cling t6t, rftt it khi chu y dSn giao dl;lc d�o due cho tre. Tht;rc ra, so vai hQc hanh thi vi�c giao dl;lc d�o due quan tr9ng han rftt nhiSu. Vi phftm chftt d�o due tre nho se anh hu&ng dSn su6t CUQC dai cua chung. Tre nho c6 phftm chftt t6t dvp hay khong, se quySt dinh phftn Ian dSn vi�c tre c6 thS tr& thanh m(>t nhan tai toan di�n hay khong, cling quySt dinh vS sau tre c6 d�t duqc nhfrng thanh tt;ru 16n khong. Han nfra, S\l' hinh thanh phftm chftt d�o due cua tre l�i duqc quySt dinh b&i S\l' giao dl;lC cua cha mv danh cho cac be.

Karl Witte khi giao dl;lc con trai rftt chu tr9ng dSn vi�c b6i duang d�o due, d�c bi�t la tinh each cua con. Khi c�u be Ian han m(>t chut, ong thuang xuyen dQc cho con nghe nhiSu lo�i tha van sach bao d�o due, nhfrng cau chuy�n giau tinh nhan van dS b6i duang con tr& thanh m(>t nguai c6 phftm chftt d�o due t6t.

Karl con d�y con trai dung tren l�p truang cua minh dS suy nghi vftn dS, nuoi d�y c�u be tr& thanh m(>t nguai luang thi�n va giau tinh cam.

Duong nhien, a nhfrng d(> tu6i khac nhau thi vi�c giao dl;lc d�o due cling khac nhau. Khoang thai gian truac khi di hQc chinh la thai ki quan tr9ng hinh thanh nen tinh each a tre nho, cha mv c6 thS dinh huang b6i duang cho tre vs S\l' r(>ng luqng biSt nhuang nhin, ho�t bat . . . Giai do�n di hQC la thai ki xay dvng nen nhfrng th6i quen vS ngon ngfr, cha mv c6 thS b6i duang tr9ng diSm cho tre nhfrng hanh vi d�o due t6t dvp nhu biSt IS phep, khoan dung, biSt quan tam, d6ng cam . . . Giai do�n thanh thiSu nien la thai ki hanh thanh cac phuang thuc hQC t�p, co ths b6i duang cho con thoi quen hQc t�p va sinh ho�t vui ve . . .

CHUYEN GIA KHUYEN : M(>t nguai quan tam dSn giao dl;lc con cai khong dan gian la nguai chi xem con minh nh�n biSt duqc bao nhieu chfr, hat duqc bao nhieu bai, dQc duqc mfty bai tha, ma han hSt phai chu y dSn hanh vi d�o due cua cac be. Cac chuyen gia cho ring, vi�c giao dl;lc d�o due cho tre quan tr9ng han nhiSu vi�c hQc t�p cua cac be. Khi b6i duang nhfrng phftm chftt t6t dvp cho tre, cha mv c6 thS tham khao m(>t vai lai khuyen sau day: LOI KHUYEN I : Cha mv lam tftm guang t6t cho con Cha mv c6 vai tro vo cling quan tr9ng trong vi�c giao https://thuviensach.vn

d\lc d�o due cho tre. M9i hanh vi lai n6i cua nguai Ian dSu la d6i tuqng dS tre mo phong. Vi v�y, cha my phai th�t nghiem khic v6i ban than minh, lam m(H

tftm guang t6t cho con, dinh hu6ng cho tre b6i du5ng nhfrng phAm chftt t6t dyp.

DS nghiem cftm tre lam nhfrng vi�c khong t6t, tru6c tien chinh minh phai khong lam nhfrng vi�c nhu thS; d�y con lam nhfrng vi�c t6t, ban than cling phai lam guang lam vi�c t6t cho con. M9i h1c m9i nai, cha my phai lam mftu cho tre noi theo, day m6i chinh la phuang phap can ban cua giao d\lC trong gia dinh, cling chinh la cai gQi la "gftn ffi\l'C thi den, gftn den thi r�ng" ma nguai ta thuang n6i

LOI KHUYEN 2: D� tre cam thfty vinh d\f

Tre rftt thich nghe nhfrng lai n6i ng9t ngao, cha my hay khen ngqi tre se giup tre c6 d(mg Ive dS tiSp t\lc lam nhiSu vi�c t6t han, day thvc ra chinh la m9t biSu hi�n cua vi�c tre dang bao v� danh d\f cua minh. B6i du5ng cho tre cam giac vinh dv la m9t phuang phap quan tr9ng cua vi�c giao d\lc s6m, cling la con duang quan tr9ng CUa vi�c giao d\lC d�o due.

Trong giao d\lc gia dinh, b6i du5ng cho tre cam giac vinh dv con cftn phai kSt hqp v6i nhfrng hanh vi t6t dyp a tre, nhu v�y m6i d�t duqc hi�u qua nhu mong

,

muon

LOI KHUYEN 3: Phe binh va trirng ph�t

Nhfrng nam gftn day, giao d\lc theo kiSu tan thuang rftt thinh hanh, nhiSu cha my luon thS hi�n S\f khoan h6ng r9ng luqng d6i v6i con cai, c6 nhiSu nguai khong ng6t lai khen ngqi hay biSu duang con. Tren thvc tS, b�n phai hiSu r�ng d6i vai nhung hanh vi t6t dyp cua tre, khi khen ngqi cac be phai biSt phan bi�t thS nao la hanh vi va thS nao la d()ng CO'' chu khong phai khen ngqi m9t each tuy ti�n. Phai cho tre nh�n thuc ro rang r�ng nhfrng hanh d()ng nao cua minh duqc cha my ki v9ng, nhfrng hanh d()ng nao m�c du t6t nhung d()ng ca chua dung din va cftn duqc sua chfra . . . Thong qua each giao d\lC chinh xac va khach quan nay, cha my co ths giup tre b6i duang nen nhung phAm chftt t6t dyp, d6ng thai xay dvng duqc nhan sinh quan va gia tri quan dung din.

Nhung khi nhfrng hanh vi va phAm chftt cua tre nay sinh cac vftn dS, cha illy https://thuviensach.vn

cAn tim each trirng ph�t con, dS tre c6 thS sua chfra l�i hanh d(mg cua minh. DS

tre c6 thS phat triSn khoe m�nh thi S\f trirng ph�t va phe binh duang nhien khong ths thiSu.

Khi tre c6 nhfrng hanh vi khong t6t nhu n6i d6i, bo hQc, danh nhau, ftu da . . .

thi khong nen tfl,fc ti Sp phu dinh tre, ming tre la "h9c d6t", "khong trung thvc",

"dua tre hu"' th�m chi la danh ming . . . NhiSu tre se cam thfty ftm UC khi cha m�

ming mo chung m9t each bua bai, cam thfty cha m� khong hS hiSu minh, be se cho ring sai r6i thi cho sai Iuon, khong them sua sai ma co khi con phat triSn theo huang xftu han.

N guai Ian t6t nhftt nen tim m9t thai di Sm thich hqp dS cling tre tro chuy�n, tim hiSu ki vi sao be l�i mic I6i. Tre con nho tu6i, vi thS ma kha nang phan doan c6 thS chua chinh xac, c6 khi c6 d{)ng ca t6t nhfrng l�i lam hong chuy�n. Cha m�

cAn dung trai tim ds cam nh�n d9ng ca cua cac be, d6ng thai phai kien nhftn d�y con each phan bi�t dung sai, chi cho tre nhfrng vftn dS tfl,fc di�n, dam ganh vac trach nhi�m. Hay cho phep con duqc ph�m sai IAm va dS con c6 dung khi n6i ra S\f th�t.

Khi trach ph�t tre, nhftt dinh phai nhim vao hanh vi cua tre, chu khong phai phu nh�n phftm chftt d�o due cua tre. Ml;lC dich cua S\f trirng ph�t chi nhim giam bat nhfrng hanh vi khong t6t. Sau khi ph�t, hay chi cho be nh�n ra sai IAm minh da ph�m phai va nsu sau nay g�p truang hqp tuang 1\f thi phai lam ths nao, diSu nay con quan tr9ng han ca vi�c trirng ph�t tre. N guai Ian khi trirng ph�t tre phai nhim vao m\lc dich la giup tre hiSu: Khi lam sai vi�c gi thi nen biSt ganh vac h�u qua, tftt ca mQi nguai dSu phai lam nhu ths

6.3 HAY DE AM NHAC

. VUN DAP TAM HON TRE

M9t nguai m� rftt mu6n cho co con gai 5 tu6i hQc chai dan. Chi ben gui con dSn m9t truang hQC nh�c rftt n6i tiSng a trong vung dS con hQC dan piano. M6i ngay khi thfty con vui ve tir truang tra vS nha, chi cho ring, ch�ng mfty ch6c la con gai c6 thS dan cho m� nghe r6i, mfty ban nh�c dan gian c6 la gi dau. Nhung https://thuviensach.vn

m6i lftn chi h6i con gai horn nay h9c duqc gi thi con chi n6i: "Hom nay b9n con luy�n hat", r6i "horn nay b9n con h9c danh tr6ng", ho�c "horn nay b9n con h9c v6 tay".

N guai mv cam thfty co giao nay th�t ki l� va thfty rftt s6t ru(>t vi con gai chua h9c danh dan. Con gai vao trnang h9c duqc nl:ra nam, chi thgc S\f khong kien nhftn them duqc nfra, danh tim dSn h6i giao vien d�y nh�c trong trnang, r6t cu(>c thi phai dSn luc nao con gai chi m6i biSt chai dan.

Co giao d�y nh�c tra lai: "Chai dan la m(>t ngh� thu�t, nSu khong phai la nguai c6 hung thu v6i am nh�c thi khong nen h9c lam gi. N Su con gai chi khong c6 cam giac v6i ti St tftu, cam th\l v6i am nh�c thi sao c6 thS h9c dan duqc day?: Nghe cau n6i cua co giao, nguai mv nay m6i chqt tinh ng(>. M�c du con gai h9c trong trnang da duqc m(>t nam, chua m(>t lftn tiSp xuc qua phim dan, nhung chi phat hi�n niSm hung thu va kha nang cam th\l am nh�c cua co be tang Ien dang kS. Khi bftt giac nghe thfty m(>t ban nh�c nao d6, co be liSn v6 tay theo di�u nh�c, c6 luc con hat theo rftt c6 h6n. C6 khi day l�i la diSu quan tr9ng nhftt cua vi�c h9c nh�c.

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Nhfrng nam gftn day, nhiSu b�c cha mv bit dftu chu tr9ng tiSn hanh giao d\lc am nh�c cho tre tu s6m, va h9c dan piano la m(>t trong nhfrng phuang phap giao d\lC am nh�c dUQ'C Ua chu(>ng nhftt.

C6 m(>t nguai mv, vi mu6n con minh c6 thS gianh duqc thanh tich t6t trong cu(>c thi chai dan piano ma su6t ki nghi he hit con phai a trong nha t�p dan. M�c du dua tre cu6i cung cling gianh duqc giai thuang cao trong cu(>c thi, nhung vS

sau co be khong chiu chai dan nfra.

N Su cha mv dS tre ti Sp nh�n giao d\lc am nh�c v6i m\lc di ch chi dS tre gianh dUQ'C giai thuang 16n trong cac CUQC thi tre Se khong bao gia cam thfty yeu thich am nh�c duqc, cac be cling se khong cam thfty h�nh phuc khi chai dan, co ths con vinh viSn ghet ho am nh�c.

Tren thvc tS, tiSn hanh giao d\lC am nh�c d6i v6i tre nh6 khong nhftt thiSt phai cho cac be tiSp c�n v6i nh�c C\l ngay tu dftu. Cach lam chinh xac nhftt la hay https://thuviensach.vn

b6i duang kha nang cam nh�n am nh�c cho tre ngay tu giai do�n SO' sinh. Hay cho tre nghe di nghe l�i nhiSu lftn nhfrng nhip di�u, tiSt tftu, am lu�t phu hqp v&i d9 tu6i cua tre, cac be se tµ nhien hiSu duqc am nh�c, d6ng thai co ths tai hi�n ho�c tu&ng tuqng ra am nh�c ngay ca khi dang a trong khong gian khong c6 am nh�c. DiSu nay yeu cftu nguai l&n trn&c khi d�y tre m(>t thS lo�i am nh�c C\l thS

nao do nhu piano hay violon . . . thi phai khiSn cac be yeu thich am nh�c trnac da.

Cach lam nay tuang tµ v&i phuang phap ma co giao d�y nh�c trong vi d\l tren da ap d\lng.

Trong qua trinh giao d\lc con trai, Karl Witte khong chi dung l�i a vi�c ren luy�n ba phuang <li�n d�o due, tri tu�, ths chftt, ma ong con b6i duang cho con trai tinh yeu am nh�c. Ong hat cho con nhfrng bai hat ru, cho con nghe nhfrng giai di�u am nh�c em <liu, con khuysn khich con tham gia cac ho�t d9ng am nh�c. f)uqc S\f VUn due cua am nh�c, C�U da tra thanh m(>t dua tre ho�t bat, khoe m�nh, giau tri tu&ng tuqng.

CHUYEN GIA KHUYEN: Tre sinh ra da rftt yeu thich am nh�c, khong chi v�y, vi�c tiSp nh�n giao d\lc s&m nhftt cfing chinh la bit dftu tu vi�c cam th\l am nh�c. V�y cha mv cftn lam gi dS thong qua giao d\lc am nh�c c6 thS khai sang ti Sm nang tri tu� cho tre, thuc dfry tre phat triSn to an di�n? Chuyen gia kiSn nghi cha mv nen tham khao nhfrng phuang di�n du&i day: LOI KHUYEN 1 : Cac ho�t d(>ng cua tre nen di kem v&i am nh�c Am nh�c c6 sue Ian truySn manh li�t va rftt dS t�o anh hu&ng v&i cam xuc cua tre. Nhfrng dua tre m&i 1 -2 tu6i, bu&c di con ch�p chung, ths nhung da bit dftu co cam giac vai nhung tiSt tftu cua am nh�c.

Nghe thfty am thanh tren truySn hinh la l�p rue phan ung theo, c6 luc con lie lu CO' thS trn&c nhfrng tiSt tftu ma minh cam nh�n duqc.

Vi v�y, cha mv nen t�o cho tre m(>t moi trnang am nh�c lanh m�nh. Luc thuc giftc thi phat m9t vai do�n nh�c vui ve ho�t bat, tiSt tftu nhanh; khi an cam thi b�t nhfrng bai hat nhv nhang, ngon tu dvP de; trn&c luc di ngu cho tre nghe nhfrng ban nh�c em ai. Luc chai tro chai cfing c6 thS dS tre nhay mua ho�c biSu diSn nhung d9ng tac tuy theo tiSt tftu va nhip di�u ma tre nghe duqc tu bai hat, nhu v�y co ths b6i <luang cho tre kha nang cam nh�n tiSt tftu va cam th\l am nh�c.

https://thuviensach.vn

Khi di chai hen ngoai, dung quen cho tre duqc cam nh�n nhfrng thu am thanh 6 xung quanh nhu tiSng chim h6t, tiSng Sch keu, tiSng gi6 th6i lam la cay xao x�c . . . cung co ths dS cac be mo phong I�i nhung thu am thanh quen thu9c, d6ng thai khuySn khich tre dung nhfrng d()ng tac dan gian dS biSu d�t sv cam nh�n cua minh d6i v6i cac tiSt tftu. Hay dS tre duqc v6 tay, da chan, n6i mo phong am thanh . . . diSu nay khong nhung nang cao kha nang trai nghi�m va cam nh�n, ren luy�n sv ph6i hqp nhip nhang gifra tay, chan, m�t, mui, mi�ng, ma con giup diSu chinh cam xuc cho tre, nang cao t6 chftt am nh�c m9t each toan di�n LOI KHUYEN 2 : Cho tre tham gia cac ho�t d{)ng am nh�c t�p th� nhi�u hO'n

Thong qua cac ho�t d()ng am nh�c, tre se am thfrm cam th\l duqc nhfrng kiSn thuc vS am nh�c nhu ti St tftu, nhip di�u, cao d9 . . . , d6ng thai tre c6 ca h9i duqc tiSp xuc lam quen vai nhiSu b�n nho, tre se cang ngay cang yeu thich nhung ho�t d()ng am nh�c han. Trong cac ho�t d()ng nhu v�y, hay quan sat th�t ki xem con minh c6 hung thu ho�c yeu thich linh vvc nao, diSu nay c6 lqi cho vi�c dinh hu6ng va b6i duang vS sau.

C6 rftt nhiSu hinh thuc su d\lng am nh�c dS phat triSn tri tu� cho tre, vi d\l nhu mo phong cac lo�i am thanh trong CUQC sf>ng dai thuang, xem nhfrng chuang trinh ca mua nh�c va nhay theo, tham gia Iuy�n t�p vii d�o, hinh ths . . .

N goai ra, tren CO' s6 t6ng hqp di Su ki�n sue khoe, kha nang va thien hu6ng am nh�c cua tre, ch9n cho tre lo�i nh�c C\l thich hqp. Vi�c hQc m9t lo�i nh�c C\l khong chi b6i duang tai nang am nh�c cho tre, ma con ren luy�n cho cac be nghi Ive kien cuang va th6i quen hQc t�p t6t.

Vi�c hQC chai nh�c C\l doi hoi tay, m�t, nao b9 cua tre phai ph6i hqp nhip nhang, nhfrng d()ng tac cua tay chiSm vai tro quan tr9ng nhftt. C6 nghien cuu cho r�ng: Nhfrng d()ng tac cua ng6n tay khong chi giup cac CO' ho�t d()ng hai hoa han, nhanh nh�y han, ma con dong vai tro quan tr9ng trong vi�c thuc dfry h� thfrn kinh phat triSn, d�c bi�t la ho�t d()ng cua nao phai, diSu nay rftt c6 lqi cho sv phat triSn tri tu� cua tre nho.

Khi giup tre nho Iva ch9n m9t lo�i nh�c C\l phu hqp, cha mv nen ton tr9ng s6

https://thuviensach.vn

thich cua con, hay ds con tµ chu, dung ep tre phai lam theo y mu6n cua minh hay quySt dinh thay cho tre, ep cac be phai h9c . . . Bai lam nhu v�y, se khong c6 lqi cho vi�c giao d\lc am nh�c va con c6 thS bi phan tac d\lng, lam cho tre cam thfty ghet bo vi�c h9c nh�c

LOI KHUYEN 4: Cha m� phai h9c each thtrO'ng th.re am nh�c Khi tiSn hanh giao d\lc am nh�c d6i v6i tre nho, ban than nguai 16n cling phai h9c each t�n huang am nh�c, dung nen chi chu y dSn vi�c con minh co luy�n t�p dSu d�n hay khong. Am nh�c la ngh� thu�t cua cam xuc. Lo�i cam xuc nay se khong tµ nhien san sinh ra, n6 doi hoi phai c6 sg b6i duang va vun due m6i c6

thS hinh thanh duqc.

Trong giao d\lc am nh�c tu sam, cftn b6i duang cho tre tinh cam tinh tS va nhfrng cam xuc vs am nh�c. Long yeu thich va S\f t�n huang am nh�c cua cha m�

c6 thS truySn sang tre. Ch�ng h�n nhu cha m� thuang xuyen nghe nh�c hay c6

hung v6i vi�c ban lu�n vS nhfrng vftn dS lien quan dSn am nh�c, ho�c thS hi�n sg ham m9 va yeu thich cua minh d6i v6i nhfrng nh�c si n6i tiSng . . . dSu c6 tac d(>ng dSn tre. Nhfrng so thich d6 cua cha m� dSn m()t luc nao d6 se dinh hu6ng cho tre tiSp c�n, huang th\l va yeu mSn am nh�c.

f)uang nhien, b6i duang cam xuc am nh�c cho tre con c6 m()t phuang phap trgc tiSp han ca; d6 la cham chu nhin theo, cham chu l�ng nghe tre chai nh�c C\l, thgc S\f cam thfty tµ hao vi nhfrng diSn tftu cua con. Tre diSn tftu khong doi hoi phai c6 nhiSu khan gia, cling khong cftn hoa tuai, chi cftn cha m� kien nhftn l�ng nghe, khong ngung d(>ng vien khich l� va danh cho con nhfrng lai khen ngqi chan thanh la du. Tre ngay cang 16n ten thi trinh d9 diSn tftu cling ngay m9t thanh th\lC han, hay dua ra nhfrng lai khuyen cong b�ng cho tre, thgc S\f giup tre hiSu duqc y nghia cua am nh�c. Sg l�ng nghe va huang th\l cua cha m� c6 thS giup tre hiSu duqc r�ng: Thi ra am nh�c cling chua dgng nhiSu cam xuc tinh tS, tre cling se cam thfty tµ hao vi minh da co ths dung am nh�c ds biSu d�t nhung xuc cam hen trong tam h6n minh

6.4 GIUP TRE REN LUYEN sue KHOE BANG THE DUC THE THAO

.

.

https://thuviensach.vn

C�u be Bao Nam khi m6i sinh da duqc 3 ,5 kg, vt'ra tring treo l�i vira m�p m�p, nhung khong ai nga r�ng, khi len 4 tu6i, c�u be tra nen xanh xao vang v9t, gfty di trong thfty, than hinh mong manh, ysu at.

M�c du tu tru6c t6i gia chua bao gia Bao Nam bi 6m n�ng, nhung thfty than hinh con nhu v�y, mv c�u thµc S\f da rftt lo ling, dung m9i each dS c6 ging cai thi�n, dSn cam cling phai lam theo thvc dan mftu, c6 dfty du chftt dinh duang, nhung c�u be cling chi an duqc vai miSng. Mv cling khong tiSc tiSn mua cho Nam nhfrng thu thu6c b6 dit tiSn nhung thu6c u6ng da nhiSu ma c�u vftn khong beo len duqc chut nao.

Mv Bao Nam nhin c�u be con nha hang x6m, than hinh khoe m�nh, cao han con minh tai nua cai dftu, ca ngay no dua ch�y nhay ch�ng biSt m�t la gi ma ch�nh long. Mv ch�ng thS nao hi Su n6i sao Bao Nam l�i thS, t�i sao hai dua tre san san tu6i nhau ma ths tr�ng l�i khac nhau dSn v�y?

Khong con each nao khac, mv danh dua Bao Nam dSn b�nh vi�n dS kiSm tra.

M�c du c�u be khong mic b�nh gi nhung bac si vftn khuyen: Mu6n ca thS cua be tra nen khoe m�nh thi thu nhftt phai an u6ng hqp li, thu hai phai chu y t�p luy�n, hai thu nay kSt hqp mai co ths giup tre tra nen khoe m�nh han.

Nghe lai khuyen cua bac si, mv khong mua nhfrng san phftm b6 sung dinh duang cho con nfra, thay vao d6 chu tr9ng diSu chinh dinh duang cho con, m9t ngay ba bfra dSu d�n. Khong chi v�y, m6i ngay mv dua Bao Nam ra ngoai t�p thS

d\lc, c6 luc ch�y b(), c6 luc chai bong, c6 luc chai tro chai. Dftn dftn, Bao Nam tim l�i duqc khftu vi, an u6ng binh thuang, cling c6 sue ch�y nhay, no dua va lam nhfrng vi�c minh thich thu.

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

M()t ca thS khoe m�nh la ca sa va tiSn dS cho m()t CUQC s6ng va h9c t�p thu�n lqi. Vi v�y, dS tre c6 duqc m9t ca thS khoe m�nh, cuang trang la diSu ma m6i nguai cha nguai mv dSu VO cung quan tam.

Dang ti Sc la trong cu()c s6ng hi�n nay, vftn con nhiSu dua tre gi6ng Bao Nam, than thS suy nhuqc, an u6ng khong ngon mi�ng, cling khong c6 sue Ive dS h9c t�p. DiSu nay khong chi lam cho cac b�c cha mv thfty phiSn mu()n ma con anh https://thuviensach.vn

hu&ng dSn S\f phat triSn cua tre, vi v�y, cAn phai chu y XU 1i vftn dS nay.

M()t vai cha m� mu6n con cai khoe m�nh nen cho con an, u6ng th�t nhiSu nhfrng san phftm b6 sung dinh duang, each nay thgc ra khong hfln la dung. Tren thgc tS, chi cAn tre khong m�c b�nh n�ng, khong suy dinh duang, thi mu6n tre tr& nen khoe m�nh han, chi cAn tang cuang v�n d9ng la duqc.

Trong qua trinh nuoi d�y con trai, 1i tu&ng giao dt;tc Karl Witte n6i dSn chinh la b6i duang nen m9t nhan tai phat triSn toan di�n. Vi thS ong khong chi chu tn;mg vi�c phat triSn tri tu� va b6i duang d�o due cho con ma con xem tr9ng vi�c phat triSn can bing thS lgc cho c�u be, ong khong hi v9ng con trai minh l�i tr& thanh m9t bong hoa mSm ySu, chiu khong n6i m9t tr�n gi6, m9t can mua.

Hai cha con ong thuang xuyen vao thanh ph6 chai, c6 luc l�i cling di d�o a trong thon hay vl:tng ngo�i o. Con trai Karl tu nho da rftt thich v�n d()ng. T�p thS

d\lc giup ca thS tr& nen khoe m�nh, tinh tinh ho�t bat. Ca thS khoe m�nh ma c�u c6 duqc chinh la nha vi�c c�u hay duqc di b9 cling cha va dam me luy�n t�p thS

thao.

Khi luy�n t�p thS d\lc, cac day thAn kinh trong ca b�p se gui kich thich dSn nao b(), thuc dfty cac chuc nang cua nao, lam d�i nao cang tr& nen nh�y ben han v6i nhfrng phan ung cua d()ng tac. Khong chi v�y, t�p luy�n thS d\lc con lam tang luu luqng tuAn hoan mau trong nao, cung cftp cho nao nhiSu duang khi, thuc dfty nao b9 phat triSn m9t each binh thuang, diSu nay c6 lqi cho S\f phat triSn tri tu� (y tre.

CHUYEN GIA KHUYEN : T�p luy�n thS d\lc giup tang cuang cac chuc nang cua cac h� th6ng va ca quan trong ca ths, giup ths tr�ng cua tre duqc cai thi�n.

Vi v�y cac chuyen gia kiSn nghi, tre nho cfing nen tham gia ho�t d()ng thS d\lc thS thao. V�y, vi�c hu6ng dftn tre tham gia vao cac ho�t d()ng thS d\lC cAn chu y dSn nhfrng diSu gi

LOI KHUYEN 1 : Ren luy�n th� dl}C d� nang cao kha nang phan frog nhanh nh�y cho tre

M9i cha m� dSu c6 thS thfty ring nhfrng dua tre ma binh thuang hay nghich ngqm bu6ng binh, thich ch�y nhay thi ca thS rftt linh ho�t, it khi 6m dau va cfing https://thuviensach.vn

it bi thuang t�t, nhfrng dua tre ca thS ySu 6t khong thich v�n d()ng l�i thuang hay va ch�m va bi thuang. NhiSu cha illy khong biSt nguyen nhan ben trong cua tinh tr�ng nay. Tht,rc ra 1i giai diSu nay VO cling dan gian, nhfrng tre khong thich v�n d()ng thi d()ng tac thuang khong nhip nhang, thiSu linh ho�t, khi g�p nhfrng tinh hu6ng d()t xuftt thi phan ung ch�m, duang nhien nhu thS se dS bi t6n thuang. Tre nao nghich ngqm, thich v�n d()ng thi khi g�p nhfrng tinh hu6ng d�c bi�t c6 thS

my CO' ung biSn, nhu v�y kha nang bi t6n thuang se it han.

C6 thS thfty, m9t ca thS khoe m�nh khong chi dam bao cho vi�c hQc hanh duqc thu�n lqi ma con giup tre nang cao kha nang ung biSn, tang cuang kha nang tµ bao V�. Bai v�y, nguai 16n cAn coi tr9ng vi�c ren luy�n thS thao cho tre, thong qua thS d\lc thS thao dS nang cao thS chftt cho cac be.

Ch�ng h�n, mua xuan c6 thS dua tre ra ngoai du ngo�n, thai tiSt t6t thi dua con di leo nui; mua he thi dftn con di t�p bai, vira giup h� nhi�t l�i con tang cuang ths chftt; mua thu ra ngoai ngim canh; mua dong thi ch�y b9, da bong, nhay day. . . T 6m l�i, chi cAn tre c6 thai gian ranh thi hay hu6ng con di tham gia cac ho�t d()ng thS d\lc, diSu nay khong chi giup cac be tr& nen linh ho�t nh�y ben ma con nang cao ths chftt, gop phAn cai thi�n ths tr�ng

LOI KHUYEN 2: Ren luy�n y chi thong qua t�p luy�n th� dt}c T6ng Di�u Nhu - cha cua T6ng Khanh Linh luon ap dl;lng phuang thuc "dam lam nguai tien phong" trong vi�c nuoi d�y con cai. Ong d�y cac con phai biSt tµ

l�p, tµ tin, 1\f cuang, chu y b6i duang tinh thAn phftn dftu. T6ng Khanh Linh s6 di c6 thS tr& thanh m()t nhan v�t hiSn hach trong gi6i chinh tri Trung Hoa thai ki bfty gia cling la nha nh�n duqc sµ giao d\lc dung din tu cha minh.

M9t lAn, T6ng Di�u Nhu ch9n m()t ngay thai tiSt khong dvp, l�i c6 sftm set dua cac con di ngim canh. Ong bao cac con bo o tren tay ra ds ngim nhin canh chua chiSn a d6, con n6i: "Cac con nhin xem cai thap kia hang ngan nam nay khong SQ' gi6 mua sftm set, vftn c6 thS dung cao vai vqi. Nguyen nhan la do nSn m6ng cua n6 kien c6, kSt cftu ben trong ch�t che. N Su cac con da c6 y chi, mu6n sau nay dAu quan cho each m�ng thi ngay tir nho phai t�o dµng cho minh m9t ca sa vfrng chic, xuang c6t vfrng vang. Bay gia cac con hay thi nhau ch�y quanh https://thuviensach.vn

thap 6 vong xem ai la nguai vs dich tru6c nao.: T6ng Di�u Nhu ch�y cung cac con, h9 dung hSt sue minh dS ch�y, khong c6

ai chiu ch�y sau ca, ai khong can th�n ma bi nga tren dftt bun liSn l�p rue dung d�y ch�y theo m9i nguai . . . .

T 6ng Khanh Linh nh6 rftt ki lai d�y cua cha. Sau d6, khi sang Mi h9c t�p, ba luon luon n6 Ive, khong ngung tiSn len, tich eve tham gia cac ho�t d()ng cong ich xa h()i, tu d6 d�t nSn m6ng vfrng chic cho sv nghi�p sau nay.

C6 thS thfty, t�p luy�n thS dl;lC khong chi giup CO' thS them khoe m�nh ma con giup ich cho vi�c toi luy�n y chi cua tre.

N guai Nh�t Ban rftt xem tr9ng vi�c ren luy�n than thS va toi luy�n y chi cho tre nho. Khi tre da dSn tu6i di h9c mftu giao, thi bftt ks mua xuan, h�, thu hay dong dSu phai t�p thS dl;lc. Nhfrng ngay dong tuySt rai, thfty giao yeu cftu tre c&i bo quftn ao r6i dung tuySt l�nh dS tim. M�c du gi6 dong bu6t dSn thftu xuang va bang tuySt l�nh dSn muc lam b9n tre tim tai m�t mui, toan than run ray, nhung khong dua tre nao chju lui bu6c ca. M9i ph\l huynh dSu rftt ung h9 quy djnh nay cua nha trnang, b&i h9 nh�n thuc duqc ring phuang phap ren luy�n kha tan kh6c nay c6 thS toi luy�n y chi cho tre.

Con cai ch-Ung ta tuy khong thS dung phuang phap ren luy�n nay, nhung cling dung dS con a 1i trong nha, khong nen dS con luc ranh r6i chi biSt ng6i xem phim, chai tro chai ho�c ve vai lung tung. Nguai 16n duang nhu quan tam qua muc dSn vi�c phat triSn tri tu� va b6i duang tai ngh� cho tre ma la la vi�c ren luy�n than thS va toi luy�n y chi cua tre. Rftt it ai biSt ring, vi�c ren luy�n than ths khong chi giup tre tang cuang ths chftt ma con giup cac be toi luy�n -y chi, d6ng thai thuc dfty tiSm nang phat triSn. Nhfrng va vftp, c�nh tranh tren duang dai cua tre sau nay khong chi a phuang di�n kha nang va tri tu� ma con bao ham ca sv so sanh, thi th6 vs thS tr�ng va y chi. Ren luy�n than thS chinh la phuang phap t6t nhftt dS tang cuang thS Ive va ren luy�n y chi cho tre nho LOI KHUYEN 3: Ren Iuy�n than th� phai co tuin tl}'

Nhfrng n()i dung cua t�p luy�n thS dl;lC a d9 tu6i nhi d6ng VO cung phong phu, c6 thS la ch�y b(), nhay xa, chai bong . . . Cac b�c cha m� nen cho tre tham gia t�p https://thuviensach.vn

luy�n thS d\lc nh�m m\}c dich tang cucmg t6 chftt ca thS, lam cho xuang c6t r�n ch�c han. D6i v6i tre, vi�c t�p luy�n thS d\lc cling phai c6 muc d9 va tinh hqp li.

Nhay, leo treo hay ch�y b9 dSu la nhfrng ho�t d()ng cftn thiSt, phu hqp v6i d�c diSm cua tre, nhung phai duqc tiSn hanh du6i S\f giam sat cua nguai 16n. C6 thS

tham gia m9t vai ho�t d()ng c6 lqi cho vi�c phat huy tinh linh ho�t hay tinh ph6i hqp nhjp nhang gifra cac d()ng tac nhu danh bong, khieu vu . . . khong chi tang cuang ren luy�n ths nang, con giup nhung d9ng tac cua tre tr& nen nhip nhang, thoai mai han.

Cha m(f nen chu y: Tre nho ngoai vi�c tham gia thS d\lc a truang thi m6i tuftn nen t�p luy�n 2-3 lftn, m6i lftn khoang 45 phut la du. B�n c6 thS l\fa ch9n m9t vai dja diSm gftn nha ho�c san v�n d()ng dS tre t�p luy�n. T6t nhftt khong nen cho tre tham gia nhfrng kiSu v�n d()ng n�ng nhu d�p xe qua Iau hay nang v�t n�ng. Nen ch9n nhung kiSu t�p luy�n phu hqp v&i kha nang cua tre d6ng thai duqc tre yeu thich, hay dS vi�c t�p luy�n thS d\lC th\IC S\f giup thS tr�ng cua tre tr& nen khoe m�nh han.

M9t vai cha m(f khi thfty nhfrng dua tre a nhfrng gia dinh khac c6 CO' thS khoe m�nh, thS chftt t6t, cling mu6n ren luy�n con cai minh dS thu duqc hi�u qua nhu v�y. it nguai biSt duqc, nsu ngay tu dftu da luy�n t�p m9t each guqng ep, tho cung thi se rftt kh6 c6 duqc CO' thS khoe m�nh, c6 khi l�i ru6c b�nh vao ban than.

Ch�ng h�n, nhfrng lo�i v�n d()ng nhu ch�y dai, leo nui, di b9 . . . d6i v6i nhfrng tre m6i tham gia luy�n t�p nhftt djnh phai luy�n t�p v6i muc d9 tu thftp dSn cao, d9 m�nh cua d()ng tac tang dftn, phai lam tu dS dSn kh6. Sau m9t thai gian lam quen thi c6 thS tung bu6c tang luqng v�n d()ng, tang d9 kh6 va d9 m�nh. Lam nhu v�y m6i c6 thS d�t t6i S\f m�nh me ca vs thS chftt va tam h6n, d�t dSn m\}C

dich ren luy�n CO' thS t6t nhftt

LOI KHUYEN 4: T�p luy�n th� d\Jc phai b�n bi

T\lc ngfr c6 cau: "Dong luy�n tam ctiu, h� luy�n tam ph\lc" ( tuc la bftt kS thai tiSt thS nao, du n�ng hay mua, du l�nh hay n6ng cling phai bSn bi t�p luy�n thS

d\lc, nhu v�y m6i c6 ca thS khoe m�nh, thich ung duqc v6i m9i lo�i thai tiSt). DS

c6 duqc m9t ca thS khoe m�nh, khong thS chi luy�n t�p ngay m9t ngay hai ma https://thuviensach.vn

phai trai qua nhiSu ngay cham chi ren luy�n m6i c6 thS c6 duqc m\lc dich mong

,

muon.

Marie Curie rftt xem tn;mg vi�c b6i duang phftm chftt va y chi cho con cai.

Khi con gai 16n cua ba vua m6i biSt dung, ba da dua con ra tim song. Luc dftu co be sq dSn n6i phat kh6c, nhung t�p qua vai lftn thi bit dftu thich nghich nu6c.

Ba thuang xuyen khuySn khich con phai m�nh d�n. M6i ngay ba dSu dua hai dua con ra ngoai di b{), bftt kS thai tiSt thS nao cling phai di b9 m9t do�n duang rftt dai, d6ng thai t�p rftt nhiSu d{)ng tac ren luy�n CO' thS. Ba con lam m9t cai xich du trong vuan dS cac con ti�n v�n d{)ng. Marie Curie con d�y con hQC each lam VUCYn, nftu an, may Va . . . v6i m\lC dich ren luy�n cho con y chi sinh tf>n.

C6 thS thfty, kien tri nhfrng ho�t d{)ng t�p luy�n thS d\lc c6 ich cho vi�c b6i

<luang y chi va kha nang tv kiSm chs a tre, tu do hinh thanh nen nhung phftm chftt t6t d�p va y chi kien cuang. T�p luy�n theo kiSu bfra dvc bfra cai thi chi lam cho tre ngay cang tra nen luai biSng han.

Maria Montessori cho ring, qua trinh trnang thanh cua tre luon t6n t�i nhfrng thai ki mftn cam. Thai ki mftn cam la m9t giai do�n d�c bi�t, tre bit dftu biSu hi�n ra hen ngoai sv hung thu d6i v6i m9t sv v�t hay m9t ho�t d{)ng nao d6, khong chi v�y, tre con c6 thS nim bit ho�t d{)ng hay nh�n biSt S\f v�t m9t each nhanh ch6ng. Trong giai do�n nay, tre hQC duqc each t\f diSu tiSt va nim bit mQi thu, gi6ng nhu m9t tia sang phat ra tu hen trong, hay gi6ng thoi pin c6 thS phat ra nang luqng. Chinh thai ki mftn cam nay da thoi thuc tre di tiSp c�n thS gi6i hen ngoai bing m9t tinh thftn hSt sue manh li�t va d�c bi�t. Trong thai ki nay, tre hQC

duqc mQi thu m9t each dS dang, luon tran dfty sue s6ng va long nhi�t tinh. Bai thS, day la luc thich hqp nhftt dS tiSn hanh giao d\lc, nSu ta bo la thi hi�u qua cua vi�c nuoi d�y tre se khong duqc nhu mong mu6n.

https://thuviensach.vn

NAM BAT TH0I Ki MAN CAM TRONG QUA

TRINH TRUONG THANH CUA TRE TIEP THU

PHUONG PHAP GIAO DUC CUA MARIA

•

MONTESSORI

1. NAM BAT TH01 Ki MAN cAM ciJA cAc c1Ac QUAN

Tre tu khi sinh ra da c6 thS dung nhfrng giac quan nhu thinh giac, thi giac, vi giac, xuc giac dS lam quen v6i moi trnang va tim hiSu S\f v�t. Maria Montessori cho r�ng, thai ki nh�y cam cua cac giac quan la tu khi sinh ra dSn luc 6 tu6i, va tU 2 - 2,5 tu6i la thai gian ma cac giac quan tr& nen nh�y cam nhftt. Tre nho tftm 2 tu6i thuang chu y dSn nhfrng v�t thS be nho. Khac v6i nguai 16n, du chi la m9t thu nho nh�t tren b6i canh cua buc tranh r9ng Ian, tre vftn co thS nhv nhang va dS

dang nim bit duc;rc. Sv quan tam dSn nhfrng tiSu tiSt nhu thS khiSn tre khong chi chu y t6i S\f biSn d6i cua moi trnang xung quanh m()t each c6 Iva ch9n ma con khiSn cac giac quan cua tre tra nen nhanh nh�y han.

Trong giai do�n nh�y cam cua cac giac quan, tre c6 thS dS dang h9c duc;rc cac lo�i hinh kh6i, phan bi�t mau sic, phuang hu6ng, d9 cao thftp cua am thanh, va c6 khi nh�n biSt duc;rc ca m�t chfr, nhfrng diSu nay dSu d�t nSn m6ng vfrng chic cho S\f phat triSn han nfra vs tri tu� cua tre sau nay

1.1 XEM TRQNG ST/ GAN BO TINH CAM CUA TRE

Sinh Gia Han chua duc;rc bao Iau thi mv l�i phai di lam, vi c6ng vi�c qua b�n r()n nen ca ngay Gia Han a cling v6i nguai giup vi�c. Mv co be thuang xuyen di s6m vs mu()n, l�i hay di cong tac nen Gia Han hftu nhu khong c6 CO' h()i g�p mv, dSn luc ngu cung la ngu cling nguai giup vi�c. M�c du s6ng trong ngoi nha cua https://thuviensach.vn

chinh minh nhung co be ch�ng khac gi m()t dua tre duqc gui nuOi, thiSu th6n tinh cam va S\f quan tam cua my. Tinh cam cua Gia Han va co giup vi�c VO cling than thiSt. M6i lftn co giup vi�c vs que la Gia Han l�i khong mu6n dS co di, c6 khi con bu6n han ca vi�c my di cong tac.

Luc Gia Han duqc 3 tu6i, co giup vi�c l�p gia dinh va khong thS tiSp tt;tc cham s6c Gia Han duqc nfra, my l�i tim cho Gia Han m()t nguai giup vi�c m&i, nhung co be nhftt dinh khong thich nguai mai nay, ca ngay chi biSt kh6c 16c an v�. My khong con each nao khac danh d6i m()t bao mftu khac. Nhung lftn nao thay d6i, cho du la nguai t6t hay khong t6t co be cung n�ng n�c khong chftp nh�n.

N guai giup vi�c cu thay d6i nhu chong ch6ng, Gia Han cung l&n dftn, khong con hay kh6c 16c an v� nfra nhung co be l�i khong thich n6i chuy�n v&i m9i nguai. Cha my b�n r()n duang nhien khong c6 nhiSu thai gian dS cling con tam sv, co be phai sBng trong sv co dan. Di h9c, Gia Han khong chju n6i chuy�n v&i b�n be, tren lap cung ch�ng chu y nghe thfty giao giang bai, tv khep ban than trong thS gi&i rieng cua minh, khong hoa nh�p duqc v&i truang h9c. Sau d6, thfty giao phai thong bao tinh tr�ng nay vS gia dinh, lftn nay thi cha my Gia Han da thvc sv lo Hing.

HQ da nh�n ra tinh nghiem tr9ng cua vftn dS va bit dftu di tim hiSu nguyen nhan. Thi ra, vi cha my da hoan toan gui gim con gai cho nguai giup vi�c, nhung khi co be bit dftu hinh thanh m6i quan h� than thiSt khong ths tach rai duqc nua v&i co giup vi�c dftu tien thi my l�i d6i cho con m()t bao mftu m&i, r6i my khong c6 thai gian dS cling Gia Han tam sv, d9c sach, chai dua, khiSn quan h� my con tra nen l�nh nh�t, co be luon thfty co d()c, th�m chi sBng khep minh trong m()t thS

gi&i rieng.

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Nhin Ur g6c d9 tam 1i h9c, tinh cam luu luySn gifra illy va con duqc bit dftu tu tru&c khi tre duqc sinh ra. Tinh cam fty tang len ro r�t trong nam dftu dai cua tre.

M�c du lo�i tinh cam gin b6 ch�t che nay se khong ngirng phat triSn trong su6t ca CUQC dai cua tre, nhung S\f gin b6 Ur luc con nho dBi v&i tre la VO cling quan https://thuviensach.vn

tn;mg, no cfing thuc dfty S\l' hinh thanh tinh cam cua cac be df>i VcJi xa h(>i.

Khi tinh cam gin b6 v6i mv bit dftu thuc dfty S\l' phat triSn cua long tin a tre, hang ti nhung tiSp diSm thftn kinh trong cac khu v�n d9ng, giac quan, tri tu� va ngon ngfr cua d�i nao bit dftu hinh thanh. Sv khich I�, tin nhi�m, nhfrng cai om Va vf> vS ma tre duqc trai qua trong nam dftu tien cua CUQC dai Se tra thanh m(>t phftn vinh viSn giua nhung chuc nang va kSt cftu cua d�i nao.

Karl Witte kien quySt phan d6i vi�c gui gim con trai cho nguai khac cham s6c, ong cho ring lam nhu v�y la nguai mv da tu ch6i trach nhi�m cao qui cua minh. Cong vi�c cua nguai mv khong nen dS nguai khac lam thay, d�c bi�t, vi�c nuoi d�y con cai nhftt dinh phai do nguai mv dam nh�n. Dem con cho nguai khac nuoi chi la each lam cua nhfrng ba mv khong c6 kha nang, tr6n tranh trach nhi�m cua minh. DiSu nay VO tinh lam tre cam thfty bu6n phiSn, thftt v9ng, day la m(>t diSu vo cling dang tiSc trong cu(>c dai m6i con nguai.

N Su a tre hinh thanh m(>t sc;ri day lien kSt tinh cam gin b6 ch�t che va bSn vfrng d6i vai nguai mv, thi canh cua ca h9i nay se mai r9ng ma cho dSn khi tre bu6c vao tu6i thu 2. Qua giai do�n nay r6i thi tinh cam gin b6 fry kh6 ma phat triSn duc;rc nhu tru6c.

CHUYEN GIA KHUYEN : Tinh cam gin b6 bSn vfrng c6 lc;ri cho vi�c hinh thanh tam Ii khoe m�nh a tre. V�y lam thS nao m6i la thvc S\l' xem tr9ng tinh cam fry cua tre, va phai lam gi ds tre trai qua duc;rc giai do�n tinh cam gin b6 nay m(>t each thu�n lc;ri

LOI KHUYEN 1 : Hay om va va v� tre nhi�u hO'n

Sv luu luySn a tre la khai dftu cho mQi thu tinh cam sau nay. Vi v�y, d6i v6i nhung dua tre mai ra dai, cha mv nen ths hi�n tinh yeu thuang cua minh danh cho tre, va each biSu d�t trvc tiSp cua tinh yeu thuang fry chinh Ia hay om ftp va v6 vS con cang nhiSu cang t6t.

Tre nho cfing gi6ng nhu nguai Ian, rftt cftn duc;rc bao bQc va v6 vS. Tren thvc tS, day la m(>t lo�i tinh each bftm sinh, m(>t cam giac gin b6 gi6ng nhu con nguai ta khong ths thiSu thuc an va nuac u6ng, cac nha tam Ii hQc gQi day Ia "tiSp xuc an ui".

https://thuviensach.vn

Cac nha tam Ii hQc b�ng thi nghi�m tach khi my khoi khi con dS chia re tinh cam hai ben cling da chung minh duqc diSm nay, tuc la d�c diSm tftt ysu cua tinh mftu tu khong chi dan gian la vi�c illy cho con an ma con bao g6m ca cam giac thoai mai khi my tiSp xuc vai con m9t each than thiSt.

M9t dua tre nh�n duqc S\f bao bQC va v6 vs Ur cha illy thi cam giac gin b6

giua cha my va con cai se phat triSn m�nh me, ths tr�ng va tam Ii tre cling tr& nen khoe m�nh, 6n dinh, tre cam thfty tin tu6ng thS gi&i ben ngoai han, m6i quan h�

v&i cha illy ngay cang hoa hqp, Ur d6 ma nhfrng m6i quan h� xa h9i sau nay cling c6 kha nang hai hoa han. N guqc l�i, nhfrng dua tre khong c6 duqc cam giac luu luysn gin b6 vai cha my thi cam xuc thuang khong 6n dinh, hay phiSn nao, co khi tr& nen l�nh lung, thiSu di cam giac tin tuang vai ths giai xung quanh, lam cho m6i quan h� v&i cha my, v&i nhfrng nguai xung quanh tr& nen cang th�ng.

C6 thS thfty om hon hay v6 vS cling gi6ng nhu nguai ta cAn duqc an, u6ng v�y, la m9t lo�i nhu cAu rftt d6i tv nhien. Vi v�y, cha my hay xem tr9ng sv gin b6

vs tinh cam cua tre nho, trong giai do�n tre cAn duqc gin b6 nhftt thi nen om con, v6 vS con nhiSu han.

Chung ta cling thuang nghe thfty cac phuang ti�n thong tin d�i chung khuyen nguai my nen lam theo huang <lftn cua bac sr, m6i ngay dSu d�n mat xa cho tre.

Vi�c nay khong chi thich hqp v&i tre SO' sinh ma v&i tre 6 giai do�n mAm non cling v�y. Sv thoa man khi duqc xoa b6p cling chinh la m9t trong nhfrng ngu6n vui cua tre, cling la illQt S\f dam bao cho vi�c hinh thanh nen long tin vfrng chai a tre sau nay.

Vi thS, nguai my ngoai luc tiSp xuc khi cho con bu, m6i ngay nen c6 y thuc giao luu v&i con nhiSu han. Hang ngay mat xa cho con, dS con cam thfty vui ve thoai mai m6i khi duqc vu6t ve va trai qua thai ki cAn duqc gin b6 tinh cam m9t each thu�n lqi

LOI KHUYEN 2: T�o nen S\f gin ho co tinh an toan giii'a m� va con Giai do�n tu khi sinh ra dSn luc 2 tu6i la giai do�n ma tinh cam gin b6 luu luySn gifra illy va be manh li�t nhftt. Trong thai ki nay, nSu khong vi nhfrng Ii do d�c bi�t, nguai my t6t nhftt nen cling tre t�o dvng m9t m6i quan h� gin b6 bSn https://thuviensach.vn

vfrng, dung ds con phai s6ng trong m(H moi truang thiSu di tinh yeu thuang cua nguai mv. Nhfrng luc c6 vi�c ma tre nhftt dinh khong rai khoi mv thi cling khong duc;rc d�m n�t hay danh ming con, b&i lam nhu v�y chi lam xftu di m6i quan h�

gin b6 bfty Iau, lam r�n nut tinh cam mv con.

Nua dem, dua tre d()t nhien tinh giftc va oa kh6c, ngoai nguyen nhan la bu6i t6i cho con bu lam con kh6 ngu ra thi phftn nhiSu do tre thfty lo ling khi tach khoi mv. Luc nay, nguai mv t6t nhftt nen l�p tuc v6 vS con, tuy�t d6i khong lam tre cau gi�n. Tren tht;rc tS, rftt nhiSu nghien ct'ru trong va ngoai nu6c chi ra ring, each t6t nhftt dS tre di vao giftc ngu m9t each an lanh la hay gftn con nhiSu han, giam b6t nhfrng lo ling cua con khi bi tach khoi cha mv.

Nhfrng dua tre khong c6 duc;rc tinh cam gin b6 bSn ch�t v6i mv, m9t khi rai xa cha mv se rftt dS sinh ra cam giac lo ling va bftt an, sau nay rftt co kha nang se khong thS ho�c kh6 thich ung duc;rc v6i CUQC s6ng a truang mftm non LOI KHUYEN 3: Hay cung tre choi dA choi

Hay chai cung tre, t�o CO' h9i dS mv con cung tim duc;rc niSm vui chung, diSu nay giup ich rftt 16n cho vi�c giam b6t lo ling va thuc dfty m6i quan h� gin b6

gifra hai mv con.

Luc m6i bit dftu, cha mv hay om con vao long va cung chai d6 chai v6i con, sau d6 dS con ng6i m9t minh va ng6i ngay ben c�nh r6i cung chai. Luc nay, nSu c6 nhfrng b�n nho khac cung tham gia tro chai v6i tre thi khong con gi t6t han.

C6 thS chai cac tro nem bong hay chai nhfrng d6 chai bing g6 . . . N guai mv cling c6 thS chai mftu cho tre nhin tru6c, sau d6 dS tre tt;r chai, dftn dftn dS con ng6i chai m9t minh.

Khi tre dang chai rftt vui ve, b�n c6 thS tranh thu thai gian di lam m9t s6 vi�c nha, nhung nh& ki la nhftt dinh phai dung a vi tri ma tre co ths dS dang nhin thfty minh

LOI KHUYEN 4: Khong giao pho tre cho ngrrOi khac nuoi

Vi cong vi�c qua b�n r()n, l�i phai chiu ap lt;rc 16n nen rftt nhiSu cha mv ngay nay sau khi sinh con xong thi gui con cho ong ba n9i ngo�i hay bao mftu cham s6c, lam nhu thS d6ng nghia v6i vi�c b�n da tu ch6i trach nhi�m cua ban than.

https://thuviensach.vn

M�c du ban dftu, chung ta chua thS nhin ra duc;rc nhfrng tac h�i ma phuang thuc nuoi d�y nay mang l�i cho tre, nhung kiSu chi sinh ma khong duang nhu v�y se la nguyen nhan tiSm �n anh huang trvc tiSp dSn S\f truang thanh cua tre sau nay, d6ng thai cling dem l�i khong it ric r6i cho gia dinh.

M(H c�p vc;r ch6ng tre, vua m6i sinh con, diSu ki�n kha du da. Vi khong mu6n lang phi tu6i tre va cong danh nen hQ mu6n ra nu6c ngoai l�p nghi�p. H9

cho r�ng, bay gia con con nho thi nen tranh thu thai gian dS di, dSn luc con 16n r6i thi se khong con thai gian di dau nfra. ThS la hQ gui con cho m()t nguai hQ

hang cham s6c, du nguai nay cling khong c6 nhiSu thai gian dS nuoi d�y. Dua be duqc 3 tu6i, doi VQ' ch6ng nay tr& vs va da hSt sue kinh ng�c, dua con hQ dut ru()t de ra bay gia nhu nguai xa l�, con khong chiu s6ng cung hQ. Dua tre thuang ph6t la tru6c nhfrng cau hoi cua cha mv, khong chiu nghe lai. Bay gia, hQ m6i h6i h�n thi da qua mu()n.

Tu cau chuy�n tren c6 thS thfty, cha mv khong nen my y dua con vs que gui ai d6 cham s6c, hay c6 ging gifr con ben c�nh minh, t6t nhftt la ngay nao cling nhin thfty con. N Su c6 kh6 khan thi chinh cha mv nen la nguai phai tim each khic ph\lc, chu khong phai d6 ganh n�ng len vai m()t dua tre con qua nho. Cha mv cling dung nen ca ngay chi nghi dSn cong vi�c, khong quan tam dSn nhung nhu cftu cua tre. Hay nghiem tuc d6i xu v6i con, m6i giay m6i phut 6 cung con, hay ling nghe nhfrng lai tu trai tim con nhiSu han

LOI KHUYEN 5: H�n ch� tAi da cam giac m§t mat hl}t hftng O' tre M()t s6 cha mv vi li do cong vi�c hay m()t vai li do d�c bi�t ma khong thS t�n tay cham con, nhung nhftt dinh phai nghi each dS tre biSt duc;rc cha mv cling rftt quan tam dSn chung, c6 ging hSt sue khong dS cho con cam thfty h\lt hftng.

Vi d\l, khi gui be cho ong ba hay nhfrng nguai khac nuoi d�y t�m thai, cftn xay dvng tinh cam giua be va nguai do tu s&m, ds tre tiSp nh�n hQ tru&c thi khi tre (y cung hQ se khong thfty xa l�.

Khong 6 ben c�nh con, b�n nen thuang xuyen gQi di�n cho be dS cai thi�n tinh cam, d6ng thai nen dinh ki vs tham con, ds dua tre cam nh�n duc;rc cha mv quan tam dSn chung tung giay tung phut. N Su lam duc;rc nhu thS thi cam giac h\lt https://thuviensach.vn

hftng cling dftn mftt di, diSu nay cling c6 lqi cho S\f phat triSn thS tq1ng va tinh thftn tre

1.2 PHAT TRIEN THI

. GIAC CHO TRE

Tuftn Tu m6i duqc 3 thang tu6i, c�u be rftt dang yeu. Cu m6i luc tinh giftc la y ring c�u dua ng6n tay mum mim vao mi�ng mut chun ch\}t, mit thi dao qua dao l�i hSt nhin len tren l�i nhin xu6ng du6i, trong rftt ng(> nghinh. C6 luc c�u be nhin chim chim vao mt; r6i cuai pha len. Mt; vui su6ng: "Tuftn Tu nh�n ra mt; dfty a!" Nhung ba n(>i thi l�i bao: "Thing be m6i duqc 3 thang tu6i, bay gia thi biSt cai gi, lam gi c6 chuy�n nh�n ra duqc ai v6i ai. Nhfrng luc ranh r6i thi dung lam phi Sn thing be, dS n6 ngu m(>t luc la t6t nhftt". Nhung nguai mt; l�i cam thfty con trai nh�n ra hinh dang cua minh, vi thS da c6 ging t�o cho con m(>t moi truang phong phu da <l�ng ds kich thich thi giac cua be phat triSn.

CHUYEN GIA CHAN DOAN Thi giac chinh la ngu6n tiSp nh�n thong tin quan tr9ng nhftt dS con nguai nh�n biSt thS gi6i xung quanh. Thi giac cua tre sa sinh vs CO' ban da phat triSn hoan thi�n ngay tu khi con nim trong b\,lng mt;. Dua tre m6i ra dai duqc 3 ngay da c6 thS dua mit t�p trung theo m(>t v�t thS nao d6.

Tre m6i sinh duqc 1 thang da c6 thS nhin nhfrng v�t each minh 20 cm; 2 thang c6

ths diSu tiSt thi lgc my theo khoang each cua mit vai v�t thS; 3 thang co ths diSu chinh anh mit tu v�t thS nay sang v�t thS khac. Tuy nhien, h� th6ng thi giac cua tre SO' sinh vftn la m(>t phftn nim trong qua trinh phat triSn cua tre, chuc nang thi giac vftn phai cftn tung bu6c duqc cai thi�n.

Nhin tren phuang di�n phat triSn kha nang nh�n d�ng hinh anh cua tre SO'

sinh, thi tu 0-2 tu6i, tre vftn chua c6 nh�n thuc vS hinh anh; dSn tu6i thu 3, tre m6i bit dftu phan bi�t kha ro rang bS m�t cua hinh anh. Nhung kha nang nh�n biSt mau sic 6 tre l�i phat triSn m rftt s6m, tre duqc 3 thang tu6i da c6 thS nh�n biSt 3 mau sic la do, vang, xanh; dSn khoang 1 tu6i thi c6 thS phan bi�t duqc 4

mau la do, vang, xanh, xanh la cay.

Rftt nhiSu thgc nghi�m chung minh, tre nho chua dfty 1 tu6i da c6 thS hinh https://thuviensach.vn

thanh trong tri 6c nhfrng ftn tuqng kh6 phai d6i v6i nhfrng sv v�t hi�n tuqng xung quanh, d6ng thai c6 thS nh�n ra nhfrng sv v�t fty khi nhin vao hinh anh. Nhung khi tre c6 duqc nhfrng fin tuqng d6, thi hung thu se nhanh ch6ng bi mftt di.

Tre m6i ngay m()t 16n len, nh�n thuc, cam giac va ca kha nang v�n d(mg cling ngay cang duqc nang cao. Trong con mit cua m�, tre c6 khong it ban linh, ngay cang tr& nen ho�t bat va dang yeu. Chung tran dAy sv hiSu ki, hSt nhin dong l�i nhin tay, quay dAu quan sat cac v�t ths tu nhung goc d9 khac nhau, co luc con cho d6 v�t vao mi�ng nSm thir. D6i m�t v6i thS gi6i ben ngoai phong phu va da d�ng, tre tran dAy niSm cam hung kham pha va sv to mo, tre khong con me mftn trong thS gi6i nho be cua rieng minh nfra, ma dua mit nhin ra xa han. Vi thS, cha m� nen t�o cho tre nhung moi truang phu hqp ds kich thich thi giac cua tre.

CHUYEN GIA KHUYEN: Tu 0-5 tu6i la thai ki nh�y cam dS b6i duang nang Ive quan sat va kha nang thi giac cua tre, cha m� nen biSt nim bit thai ki nay dS c6 sv luy�n t�p thich hqp cho thi giac cua cac be, thuc dfty sv phat triSn vs kha nang t�p trung va kha nang phan bi�t

LOI KHUYEN 1 : Treo m()t sA dB v�t tren giuirng tre

Nen treo m9t vai d6 v�t xung quanh giuang tre, thinh thoang dua cho con nhin, nhu thS vl:ra c6 thS kich thich sv phat triSn cua CO' a vl:tng mit, l�i c6 thS t�p cho be cac d()ng tac ngftng dAu, xoay dAu. Khi treo d6 v�t xung quanh giuang, cAn chu y nhfrng vftn dS sau: Tru6c tien, vi tri treo phai thich hqp, nen treo trong ph�m vi ma tre c6 thS nhin duqc. D6i v6i tre khoang 3 thang tu6i, nen treo d6 a vi tri each mit tre khoang 60 cm. Trong giai do�n nay tre n�m ngira la chinh nen dung treo v�t a ngay phia chinh di�n ben tren, ma hay treo chSch sang trai ho�c sang phai m9t chut; d6ng thai phai thay d6i vi tri v�t treo thuang xuyen, tranh dS

mit tre chu y mai vao m9t diSm sinh ra bi lac.

Thu hai, Iva chc;m d6 v�t treo c6 mau sic d�p mit. D6i v6i tre sa sinh, nhfrng qua bong mau sic s�c sa, nhfrng con vit nho biSt keu, ho�c nhfrng buc tranh c6

hinh m�t nguai dSu la nhfrng d6 v�t thich hqp dS treo. Nhfrng d6 chai nhiSu mau sic se lam phong phu them nhfrng cam nh�n thi giac cho tre. Duang nhien, tre m6i ra dai thi khong thS phan bi�t duqc cac lo�i mau sic, chung chi c6 niSm yeu https://thuviensach.vn

thich duy nhftt v6i mau do.

Cu6i cung, cha my nen thuang xuyen thay d6i nhfrng v�t treo dS thu hut S\f chu y cua tre nho. Duang nhien, b�n cling c6 thS tv lam ra nhfrng nay. Ch�ng h�n, dung day c6 dinh nhfrng buc hinh dyp mit cua cha my r6i treo len cling la m9t each hay dS kich thich thi giac cua tre

LOI KHUYEN 2: BA tri moi trrr01lg kich thich hQ'P Ii

Trong m6i tmang kich thich thi giac phu hqp, tre nho c6 thS tm&ng thanh m9t each t6t nhftt.

Dftu tien, cha my c6 thS cho tre chai nhfrng d6 v�t v6i nhiSu lo�i mau sic, cho con xem nhung phong canh khac nhau, nhung khong ds cac be n�m mai tren giuang ho�c tv chai m(>t minh trong 6-7 tiSng d6ng h6 m6i ngay. D6ng thai, hay bat chut thai gian b6i duang cam hung cho tre, dftn dftn d�y con nh�n biSt sv v�t a xung quanh. Trong giai do�n nay nhfrng thu c6 mau sic tuai sang, c6 nhiSu biSn d6i rftt dS thu hut anh mit cua tre. Nhfrng d6 chai nhiSu mau sic, nhfrng v�t co ths phat ra anh sang dSu co ths gay chu y va khiSn tre thich thu.

Thu hai, vi�c b6 tri cac v�t dl;lng trong phong va d6 v�t treo phai hSt sue hqp Ii. Tranh dS nhfrng d6 v�t qua phuc t�p hay qua nhiSu mau sic lam nhiSu thi giac cua tre, khiSn tre hoa mit ch6ng m�t, tinh thftn hoang lo�n. N Su cha my mua cho tre nhiSu d6 chai thi kh6ng nen cho tre xem hSt m9t luc, hay cftt di m(>t it, dS tre lam quen tir tir v6i tung lo�i d6 chai. Lam nhu v�y kh6ng chi phat huy dfty du tac dl;lng cua d6 chai ma con giup thi giac cua tre duqc trai nghi�m m(>t each phong phu.

Thu ba, tuy�t d6i kh6ng dS nhfrng d6 v�t c6 g6c c�nh sic nh9n lam t6n thuang dSn mit tre. Khi con 16n dftn len, cha my cling phai d�y tre each bao v�

an toan cho mit, kh6ng duqc dung tay dS dl;li mit. N guai 16n cling phai chu y, khong ds thai gian tre ma mit qua tau khiSn mit phai diSu tiSt nhiSu; nen tiSn hanh vai d(>ng tac mat xa hen ngoai mit ho�c cho be nhin ra xa dS mit kh6ng bi m�t moi.

N goai ra, cha my nen thuang xuyen kiSm tra thi Ive cho tre, chu y phong va phat hi�n kip thai m9t s6 b�nh thuang g�p a mit cua tre dS co nhung bi�n phap https://thuviensach.vn

chfra tri phu hqp

LOI KHUYEN 3: Djnh hU'O'ng cho tre dung m�t quan sat

Thanh Nga nam nay da 2 tu6i r6i, co be khong con hung thu v6i nhfrng thu d6 chai d�p m�t hay nhfrng hue hinh nhiSu mau s�c ma cha m� mua tru6c kia nfra. Kha nang v�n d{)ng cang phat triSn, co be cang thich ra ngoai chai. Khi di chai hen ngoai, Thanh Nga c6 m9t so thich la nh�t la cay, thu luqm nhfrng hon da nho hay nhfrng thu qua d�i hen duang, khong chi v�y, co be con d�c bi�t thich ng6i x6m ng�m nhin nhfrng con kiSn hay nhfrng con con trung nho bo qua bo l�i.

Nhfrng thu ma nguai 16n cho la VO cung nho be, ch�ng c6 tac d\lng gi thi v6i tre l�i la niSm hung thu VO t�n, hi�n tuqng nay ch-Ung ta thuang thfty a nhfrng tre nho 2 tu6i. DiSu d6 chung minh r�ng, tre luon c6 m9t khat v9ng manh li�t di tim toi va kham pha ths giai hen ngoai.

N guai 16n b�n r9n thuang ch�ng c6 thai gian dS y dSn nhfrng sv v�t nho be xung quanh minh, nhung tre nho l�i khac, cac be c6 thS kham pha nhfrng diSu ki bi hen trong. Vi v�y, khi tre nay sinh hung thu d6i v6i nhfrng chu kiSn tren m�t dftt, nhfrng con con trung nho hay nhfrng hinh ve nho tren ao thi day chinh la luc thich hqp ds b�n b6i <luang cho tre d9 nh�y cam vs thi giac va thoi quen quan sat ti mi.

Trong CUQC s6ng hang ngay, a bftt cu thai diSm va thai gian nao, cha m� cling co ths tiSn hanh ren luy�n kha nang thi giac cho tre.

Vi d\l nhu, n6i v6i tre: "Hom nay con m�c ao mau do xinh qua, con nhin xem m� m�c ao mau gi nao?:

N goai ra, dua tre di xem nhfrng con v�t nho cling la m9t Iva ch9n thu vi. 6

nhfrng nai frn nftp cua kiSn hay con trung, bo m9t it d6 ng9t nhu mfru banh mi hay vai h�t duang r6i cung tre cha dqi, quan sat kiSn se tha m6i vs t6 ths nao, cling co ths cho cat va kiSn vao m9t cai binh co mi�ng to ds cung xem kiSn xay t6 thS nao. Lam nhu v�y khong chi khiSn tre chu y dSn nhfrng chi tiSt nho, ma con giup b6i duang hung thu quan sat a tre. Dua tre di xem bu6m hut m�t hoa, thu nh�t co d�i, ho�c dua con cung di chg tim mua nhfrng lo�i qua va rau d�c trung theo tung mua, tftt ca nhung vi�c nay dSu co lqi cho vi�c b6i <luang kha https://thuviensach.vn

nang quan sat va nang lµc thi giac nh�y hen a tre LOI KHUYEN 4: Cung tre choi nhfrng tro choi thj giac

Cha m� nen thucmg xuyen chai cac tro chai phu hQ'P v6i tre dS kich thich thi giac tre phat triSn. Du6i day la hai tro chai kha thu vi vS thi giac: 1 ) Tro chai thap do Tru6c tien, hay chuftn bi m(H it kh6i g6 hinh l�p phuang mau do, duang nhien nSu khong c6 nhfrng kh6i g6 ta c6 thS thay thS b�ng bia cung gftp thanh nhfrng hinh l�p phuang r6i SO'n mau do len.

TiSp d6 trai m()t cai tham tren san, r6i tha nhfrng kh6i hinh l�p phuang Ien tham.

Cha m� c6 thS lam mfru cho tre m9t lftn, xSp cac kh6i ch6ng Ien nhau t�o thanh m9t cai thap.

Cu6i cung hay dS cho tre n.r lam.

M\lC dich cua tro chai nay la ren luy�n cho tre kha nang phan bi�t hinh d�ng 16n nho.

2) Banh quy hinh d()ng v�t d6i chiSu v6i hinh anh Tru6c tien, chuftn bi cho tre b6n lo�i banh quy hinh d()ng v�t khac nhau cung anh tuang -Ung v6i chung.

TiSp dSn, lftn luqt gi6i thi�u v6i tre nhfrng chiSc banh quy hinh d()ng v�t fty.

Cha m� dao 19n vi tri nhfrng chiSc banh tren ban.

Cu6i cung dS tre nh�t tung chiSc banh quy d�t dung vao vi tri hue hinh tuang ung, ha chi Sc banh con I�i cung lam tuang n.r.

M\lc dich cua tro chai nay la giup tre nh�n biSt duqc b6n lo�i d()ng v�t, tang cucmg kha nang quan sat, t�p trung va nh�n di�n.

T 6m l�i, nguai 16n va tre nen thuang xuyen chai cac lo�i tro chai thi giac nhu thS, se giup ich rftt nhiSu cho vi�c nang cao kha nang quan sat va nang Ive thi giac cua tre

1 .3 PHAT TRIEN THINH GIAC CHO TRE

Co be Ha Chi m6i 4 thang tu6i da khong chiu n�m giuang m9t minh. Nhfrng luc thuc, co be rftt thich duqc m� om va nghe m� hat. Chi cftn ch6 nao c6 am https://thuviensach.vn

thanh la l�p tuc co be hu6ng anh m�t vS phia d6. Nhung m� cam thfty con gai con qua non n6t, SQ' nhfrng tiSng d()ng m�nh lam co be SQ'. Vi thS, can phong h1c nao cling rftt yen tinh, dSn n6i chuy�n m� cling phai nho nh�, di l�i cling rftt cfrn th�n, diSu nay lam chi cam thfty vo cling cang thing. C6 luc rftt mu6n nghe ban nh�c minh yeu thich, nhung vi sq Ha Chi vftn con nho, minh nghe nh�c c6 khi l�i gay t6n h�i cho thinh giac cua con nen chi l�i thoi.

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

M� cua Ha Chi khong biSt ring tre nho cling rftt cftn phai c6 sv kich thich cua am thanh.

Thinh giac cua tre b�t dftu phat triSn tir thai ki phoi thai, giai do�n tir 0-2 tu6i la thai ki ma cac CO' quan thinh giac cua tre phat triSn nhanh nhftt, tre b�t dftu c6

kha nang cam nh�n am thanh m9t each rftt nh�y ben. C6 nghien CUu chung minh, tre m&i sinh duc;rc 12 gia d6ng h6 da co ths phan anh l�i m9t each d6ng b9 nhung am thanh cua nguai 16n; tre SO' sinh 3 thang tu6i da c6 nhfrng biSu cam tren m�t khi nghe thfty am thanh nhu trc;rn m�t, nhiu may, khoa tay mua chan, ha mi�ng, ho�c phat ra am thanh . . . ; tre 4 thang tu6i da c6 thS nghe nguai 16n n6i "ngon ngfr tre tha" m9t each rftt vui ve va thich thu. (N gon ngfr tre tha dung dS chi lo�i ngon ngfr mang tinh khoa truang, c6 am lu�t, cuang d9 cao, l�p di l�p l�i nhiSu lftn ma cha m� sir dl;lng khi n6i chuy�n v6i tre sa sinh).

N ghien CUu con phat hi�n, tre rftt thich nghe nhfrng thS lo�i am nh�c hay va nh� nhang. C6 nhfrng luc, khi nghe thfty tiSng m�, tre se cuai, con nghe thfty tiSng nguai 1� la y ring se kh6c.

M9t vai ong b6 ba m� tre thuang hay SQ' con bi gi�t minh bai cac lo�i am thanh, nen tim mQi each dS gifr cho can phong th�t im �ng, ho�c am thanh eve nho. Cach lam nay thvc ra la khong cftn thiSt, bai n6 khong t6t cho sv phat triSn thinh Ive. Kha nang nghe cua tre nhftt dinh phai duc;rc b6i duang trong moi truang c6 am thanh. Han nfra, kip thai cho tre tham gia nhfrng ho�t d()ng ren luy�n kha nang nghe m&i co ths lam thinh giac cua tre tra nen nh�y ben, d6ng thai t�o CO' SCT cho vi�c hQC t�p ngon ngfr sau nay.

CHUYEN GIA KHUYEN : Thinh Ive cua tre phai duc;rc b6i duang trong moi https://thuviensach.vn

truang c6 am thanh, d6ng thai tren CO' so fry hinh thanh kha nang ng6n ngfr. Han nua, 0-2 tu6i la thai ki mfrn cam dS phat triSn thinh giac, trong giai do�n nay tiSn hanh ren luy�n thinh h;rc cho tre se thu duqc hi�u qua cao ma l�i khong mftt nhiSu c6ng sue. V�y phai lam thS nao m6i phat triSn kha nang thinh giac cua tre LOI KHUYEN 1 : T�o moi trU'O'ng am thanh phu hQP

Cha mv nen t�o cho tre m(H m6i truang c6 am thanh, tftt ca mQi ho�t d(mg binh thuang trong nha dSu se phat ra am thanh nhu tiSng quet nha, tiSng dong cua, tiSng voi nuac chay, tiSng nguai Ian n6i chuy�n, tiSng xe . . . nhung am thanh phong phu nay dSu co ths kich thich va phat triSn them thinh giac cho tre.

Duong nhien, nhfrng am thanh 16n d9t ng9t thi phai h�n chS hSt muc, tranh lam tre gi�t minh sq hai.

6 nha, cha mv c6 thS thuang xuyen phat nhfrng ban nh�c nhv nhang, hai hoa, ngon tu dvP de, ds vua phat triSn thinh giac, wa nang cao kha nang cam nh�n ngh� thu�t cho tre

LOI KHUYEN 2: T�ng cho tre nhfrng dA choi thinh giac phu hQP

N guai 16n c6 thS can cu vao d9 tu6i va so thich cua tre dS ch9n mua nhfrng d6 chai thinh giac thich hqp. Ho�c c6 thS dung nhfrng v�t d\lng c6 s�n trong nha ho�c phS li�u dS tt;r t�o ra nhfrng d6 chai thinh giac, vira thu vi l�i vira tiSt ki�m.

Ch�ng h�n, cai mu6ng b�ng inoc trong nha c6 thS la m9t d6 chai t�o am thanh rftt thu vi, hay cai chu6ng cfi tren xe d�p cfing la thu d6 chai kha hay.

Duong nhien, d6i v6i tre nho, d6 chai thinh giac t6t nhftt la nhfrng thu dSn tu tl;r nhien, trong cu9c s6ng thuang ngay: TiSng gi6 th6i, tiSng mua rai, tiSng chim h6t, tiSng nu6c chay r6c rach . . . Tftt ca dSu c6 thS lam phong phu them sv trai nghi�m cua thinh giac, nang cao kha nang phan bi�t am thanh cua tre. Vi v�y, cha mv t6t nhftt nen thuang xuyen cho con ra ngoai d�o b{), dS tre cam nh�n duqc muon van am thanh cua tl;r nhien

LOI KHUYEN 3: Cung tre choi nhfrng tro choi sfr dl}ng thinh l\fc Chai nhfrng tro chai thinh Ive chu ySu la dS luy�n nghe cho tre, giup cac be c6 thS phan bi�t duqc nhfrng am thanh xung quanh. Du6i day la hai tro chai thinh Ive ma b�n c6 thS cung tre chai trong nha.

https://thuviensach.vn

1 ) Nh�c C\l tim b�n Chuftn bi: Tr6ng, chuong nho, ca g6, dui tr6ng, m6i thu hai cai.

Ml;tc dich dS tre phan bi�t cac lo�i am thanh.

Cach chai nhu sau: Mv va tre quay lung vao nhau, d�t nh�c Cl;t phia tru6c m�t, mv tuy y go m()t lo�i nh�c C\l nao d6, tre cfing go m(>t tiSng tuang -Ung, sau d6 d6i chiSu nhau xem lo�i nh�c C\l ma minh sir dl;tng c6 gi6ng nhau hay khong.

2) Tro chai nghe tinh Chuftn bi: Cha mv ghi am s�n m(>t vai am thanh hay t�p am. Vi dl;t nhu tiSng hat, tiSng chim hot, tiSng nu6c chay ti tach, tiSng thia go vao bat hay tiSng keo ghS, tiSng coi 0 to . . . Ml;tC di ch: DS tre l�ng yen l�ng nghe, tu do phat triSn d9 nh�y ben cua thinh giac.

Cach chai nhu sau: DS tre n�m ho�c ng6i trong tu thS tha long a m(>t nai th�t yen tinh, nh�m mit l�i va t�p trung nghe am thanh ma cha mv ghi s�n trong khoang 3 o giay; sau do tre ma mit, noi cho mv bi St da nghe thfty tiSng gi, am thanh nao hay, am thanh nao khong hay

LOI KHUYEN 4: Tranh nhfrng trO' ng�i cho thinh Il}·c cua tre N ghien Clru cho thfty, nSu s6ng qua Iau trong moi trnang chua nhiSu t�p am se lam cac ca quan thinh giac trong tai sinh b�nh khi chftt ( tuc lo�i b�nh do nhiSu nguyen nhan gay ra tac d(>ng dSn m(>t ca quan ho�c m(>t h� th6ng nao d6 trong ca ths, khiSn ca quan ho�c h� th6ng nay bi t6n thuang mu dai), tu do dftn dSn bi diSc. Trong nha, cfrn tranh nhfrng thu am nh�c qua cung nhic ho�c gay kich thich thfrn kinh.

Khong duqc dS tre nghe may nghe nh�c, lam anh huang dSn thinh Ive. Tre nho khong thich hqp dS nghe b�ng tai nghe, bai am thanh t�p trung qua Ian va m�nh se anh huang khong t6t cho tai.

D6ng thai, cfing nen dS y phong ngua nhfrng b�nh thuang g�p a tai. Trong su6t lua tu6i nhi d6ng, tai la b9 ph�n dS bi lay nhiSm nhftt. Ong tai cua tre vua ngin l�i vua hvp, nhfrng b�nh thuang g�p nhu viem tai trong hay b�nh vS ho hftp dSu c6 h�i cho thinh Ive, doi hoi nguai 16n phai hSt sue chu y 1.4 PHAT TRIEN VI GIAC CUA TRE

.

https://thuviensach.vn

Minh N g9c nam nay 1 tu6i, rftt thong minh va dang yeu, co be rftt thich lam nhfrng kiSu m�t ki qu�c dS ch9c mv cuai. Nhim phat triSn kha nang nh�n biSt cua con, mv Minh Ng9c mua cho co be rftt nhiSu d6 choi Nhung chi l�i phat hi�n ra la con gai rftt thich bo nhfrng d6 v�t I� vao mi�ng cin. N Su c6 tinh lfty mftt, co be l�p rue cau gi�n, diSu nay lam chi VO cung dau dAu. Sau do chi l�i phat hi�n, nhfrng luc khong chai d6 chai, con gai hay dut tay vao mi�ng mut. M�c du nhiSu IAn nhic nh6: "Con dung cho tay vao mi�ng, cling dung cho d6 chai vao mi�ng, nhu v�y bftn Iim, mau nhe ra cho mv!" thS nhung co be nhftt dinh khong chiu nghe lai, cu co ca h(>i la y ring l�i cho thu gi do vao mi�ng. Chi thµc sv khong hi Su sao Minh N g9c l�i co thoi quen khong t6t (hay cin d6 v�t, mut ngon tay) nhu v�y, co luc chi nghi nSu kien quySt sua cho con thi li�u tinh nSt co be co tra nen xftu di khong?

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Cac CO' quan vi giac cua tre bit dAu hinh thanh tu trong thai ki thai nhi. Vi giac cua tre m6i sinh VO cung nh�y hen, nhfrng thu kich thich vi giac khong gi6ng nhau thi d�n t6i nhfrng phan ung vi giac khac nhau. Rftt nhiSu cha mv phat hi�n, tu giay phut tre cftt tiSng khoc chao dai, chi cAn la thu gi co thS cho duqc vao mi�ng Ia cac be dSu mu6n nSm thu.

Xet tu goc d(> tam Ii h9c, vi�c tre dua thu gi do vao mi�ng cin tru6c tien la mu6n thu xem no co vi gi, sau do Ia mu6n dung Iuai ds cam nh�n d�c tinh cua v�t thS. Bai d6i v6i tre nho, su d\lng luai chinh la each dS cam nh�n sv v�t, chinh vi�c cin hay liSm m(>t thu gi do cling lam cho tre cam thfty vui thich.

Trong cu(>c s6ng, chung ta thuang thfty cha mv hay ming tre: "Cai do bftn Iim dfty, con khong mau nhe ra a!" Tren thvc tS, tre chi mu6n thong qua mi�ng dS tim hiSu vS d�c trung cua S\f v�t, mu6n tim hiSu xem nSu cho vao mi�ng r6i thi se co cam giac thS nao, mui vi ra lam sao, co d�c bi�t khong. Duong nhu khi cho thu gi do vao mi�ng, tre mu6n noi ring: "NSu nhu minh khong bo cai nay vao mi�ng thi minh se chrtng thS bi St duqc r6t CUQC no la cai gi ! " Co thS thfty, SU

d\lng vi giac chinh la giai do�n dAu tien dS tre nh�n biSt sv v�t.

Tre ngay m(>t Ian khon, va niSm hung thu v6i vi�c tim hiSu m9i thu cling https://thuviensach.vn

ngay cang sau sic han. Tre khoang 1 tu6i, cho du b�n c6 ngan can con my y cin thu gi d6 thi tre cling se nay sinh hung thu v6i nhfrng thu khac. Luc nay, cha m�

cling khong cftn phai lo ling qua muc d6i v6i hanh d{)ng nay cua tre. Chi cftn qua giai do�n khoang 1 tu6i ruai la kha nang di l�i cua cac be cling se t6t han, hung thu cua tre nha do ma cang nhiSu, nhung hanh d9ng nhu mut tay hay cin d6 v�t cling it dftn di.

CHUYEN GIA KHUYEN: D6i v6i tre nho, mi�ng khong chi c6 chuc nang dS thu6ng thuc mi vi, ma quan tn;mg han thS, day la cong C\l dS tre tim hiSu thS

gi6i hen ngoai. Tre tim hiSu mQi sv v�t xung quanh thong qua hanh d{)ng nhin, nghe, so, ngiri, nSm, vi v�y mi�ng chinh la phuang ti�n khong thS thiSu dS tre tim hiSu vs thS gi6i. Nhung nSu cu tuy ti�n bo thu gi d6 vao mi�ng thi se khong an toan va mftt v� sinh, nguai l&n nen chu y dSn vi�c t�o cho tre nhung kich thich vi giac an toan dS lam phong phu han nhfrng trai nghi�m cua vi giac. V�y c6

phuang phap nao thich hqp dS lam phong phu han S\l' trai nghi�m cua vi giac a tre nho

LOI KHUYEN 1 : Cho tre choi nhii'ng dA choi an toan

Cha m� nhftt dinh phai bao dam, trong ph�m vi ho�t d{)ng cua tre khong d�t nhfrng thu d6 chai qua nho V\ln ho�c nhfrng d6 v�t nho. D6ng thai, bo ra nhfrng thu d6 chai dS va' nh9n, sic tranh truang hqp tre khong may nu6t phai se VO

cling nguy hiSm. Gia dinh nao c6 diSu ki�n, c6 thS tim mua cho con nhfrng d6

chai c6 thS cho duqc vao mi�ng, dS tre phat triSn kha nang cam nh�n thong qua nhfrng d6 chai khong d9c h�i, giup cac be thoa man yeu cftu sinh 1i trong giai do�n nay.

ng6n tay Nguyen nhan khiSn tre mut ng6n tay VO cling da d�ng nhung tieu biSu nhftt la do tre thfty VO vi va nhan r6i qua.

Trong tinh hu6ng nhu thS thi n6i chuy�n ho�c chai tro chai cling tre la phuang phap t6t nhftt.

NSu tre c6 thS nghe hiSu, luc tre sip dut tay vao mi�ng, b�n c6 thS nhic kheo:

"Cai tay, cai tay", n6i nh� nhang dS nhic nh& con, luc d6 tre se l�p tuc bo tay ra.

Khi tre bit g�p anh mit cua nguai 16n, t6t nhftt b�n hay lie dftu, to y r�ng "mut https://thuviensach.vn

tay la khong t6t chut nao". N goai ra, con c6 thS vira bao con "minh ra ngoai chai di" hay "minh ra ngoai chai d6 chai di", vira keo tay con ra khoi mi�ng.

Duang nhien, cha mv nen dS tre lam m()t vai vi�c ma cac be cam thfty hung thu dS con quen di thoi quen mut ngon tay.

M(H vai tre khi cam thfty bftt an cling thuang mut ng6n tay. Nhfrng luc nhu ths, cha mv khong ths giai quyst vftn dS b�ng each nhic nha tre khong duqc mut ng6n tay. Tru&c tien, nen tim hiSu xem vi sao con l�i c6 cam giac bftt an, sau d6

nghi each dS be cam thfty nhv nhom, binh tinh han. Sau d6, cho con chai nhfrng tro chai hay d6 chai ma con thfty hung thu. Nhu thS, tre se dung tay nh�t d6 chai ma quen di vi�c mut ng6n tay

LOI KHUYEN 3: Cung tre choi tro choi vj giac

Cha mv chuAn bi s�n m()t it nu&c ep trai cay dS tre thu6ng thuc.

Trong qua trinh thgc hi�n cac thao tac, hay n6i v&i tre: "Thu xem, mi�ng con c6 nh�y khong nao, nSm thu xem r6i cho mv bi St day la vi gi nhe. : Bao tre nhim mit l�i, b6n cho tre m9t it nu&c hoa qua ma b�n da chuAn bi s�n, sau d6 hoi con: "N g9t hay la chua, con doan xem day la nu&c ep cua qua gi?:

Tro chai nay c6 thS giup tre nh�n biSt duqc vi cua nhiSu lo�i trai cay khac nhau, tu do thuc dAy nang h;rc phan doan cua vi giac

LOI KHUYEN 4: D�y tre dung tay d� sir cac dA v't

V &i nhfrng dua tre c6 th6i quen cin d6 v�t, c6 thS tn;rc tiSp dS tre tl;r tay lfty d6 v�t fry ra, sau d6 chuySn hu&ng hung thu cua tre sang "sa thu xem sao, xem la cai gi".

Trong CUQC s6ng hang ngay, cha mv nen dS tre sa nhiSu v�t b�ng g6, nhfrng h�t cat nho min, nhfrng sqi long mSm nhv, hay nhfrng ta gifty tring min . . . dS tre biSt duqc cam giac khi sa chung. Tren thl;rc tS, khong cAn thiSt cu phai la d6

chai, vi�c cho tre sa nhfrng d6 v�t xung quanh cling rftt mang l�i nhiSu lqi ich.

Thong thuang, v&i nhfrng tre hay mut ng6n tay ho�c cai gi cling cin, cha mv phai tim each khiSn tre dung hai tay dS chai, nhu thS m&i c6 thS lam cho cac be khong con each nao ds dua tay vao mi�ng nua.

https://thuviensach.vn

B�n cling co thS cling con chai tro "con chim bay bay". Tro chai nay doi hoi tre phai dung ca hai tay dS ho�t d9ng. Nhftt thai, cac be se quen di vi�c dua tay vao mi�ng ma t�p trung chai tro ma minh thich.

N goai ra, nhfrng d6 chai co thS phat tiSng d9ng nhu tr6ng, chuong . . . cling rftt hay. Nhfrng d6 chai nhu v�y khong chi doi hoi tre phai dung dSn hai tay ma con co nhfrng biSn d6i rftt thu vi, thu hut S\l' chu y cua tre, cac be se tv nhien khong cho tay vao mi�ng nfra

1.5 PHAT TRIEN XUC GIAC CUA TRE

Th\ly Mien chua dfty 2 tu6i ma cang ngay cang kho bao. Vira m6i dQn d�p d6

d�c xong xuoi, chap m�t m9t cai co be da lam mQi thu bua b9n hSt ca. Con c6 y vut mfty quySn sach xu6ng san nha, co luc tv minh nh�t len r6i sau do l�i c6 tinh nem ra xa. Bftt kS la quySn sach minh thich hay khong, Th\ly Mien dSu lfty ra xe, co luc con d�p va tan tanh nhfrng d6 v�t co gia tri, diSu nay thvc S\l' khiSn mQi nguai phai dau dftu. Khong nhfrng thS, co be con rftt thich sa so�ng, nhin ngo nhfrng d6 v�t trong nha, khong cho d9ng vao thi nhftt quySt phai d()ng bing duqc m6i thoi. Th\ly Mien nhanh tay nhanh m�t, d9ng tac nhanh nh�y dSn mire khong tuang tuqng duqc, thuang xuyen gay r�c r6i; thanh ra m� khong luc nao dam rai m�t khoi con gai. Chi cam thfty hai s6t ru9t, b6n ch6n, con be nay dung la d6 pha phach, li�u co phai no dang tim hiSu mQi v�t xung quanh bing each sa vao chung?

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Thai ki SO' sinh la giai do�n nh�y cam dS phat triSn xuc giac a tre, thai ki nay, xuc giac cua tre se phat triSn VO cling nhanh chong. B�t dftu tu thang thu 3' tre se dung xuc giac cua minh dS gom nh�t thong tin cua S\l' v�t trong thS gi6i xung quanh. Luc m6i b�t dftu, tre dung mi�ng dS tiSp xuc d6ng thai tim hiSu vS v�t thS. Sau 1 tu6i, vi�c tim hiSu bing mi�ng b�t dftu giam dftn, cac d9ng tac cua tay tang len. Gi6ng nhu co be Th\ly Mien trong vi d\l tren, thich sa mo kh�p nai, l�i hay ho�t d9ng, trong con m�t cua m�, co be tr& thanh m9t dua tre hu chi biSt pha https://thuviensach.vn

ho�i.

Tre luon thich d(mg vao m(H chut, sa m6 m9t chut nhfrng d6 v�t xung quanh.

Thvc ra, day la vi�c tre dang tv ren luy�n xuc giac cho minh. D6i vai tre, ho�t d9ng sa cling gi6ng nhu dang hftp thu chftt dinh duang v�y, thiSu di Io�i "dinh duang" nay thi tam Ii tre khong thS phat triSn duqc. C6 thS n6i, xuc giac c6 vai tro VO cung quan tn�mg d6i vai S\f phat triSn cua tre. Nhfrng cam nh�n vs khoang each, mui vi, hinh thu, tinh chftt cua v�t thS dSu phai phµ thu9c vao S\f trai nghi�m cua nhung d9ng tac tiSp xuc.

DiSu dang chu y la, xuc giac la ca so dS tre phat triSn nh�n thuc sau nay, vi thS dung xem thuang vi�c phat triSn kha nang tiSp nh�n thong tin qua xuc giac cua tre, cang khong nen ngan cftm tre sa m6 khip nai. Bai d{)ng ch�m vao v�t ths Ia nhu cftu phat triSn tam Ii cua tre trong giai do�n nay, khong cho tre ho�t d{)ng, sa m6 chinh la da tuac di kha nang tim hiSu S\f v�t xung quanh cua tre.

"Con nguai sinh ra c6 duqc hai thu qui gia nhftt, d6 la doi ban tay va tri 6c, dung tay ma khong dung nao ch�ng mfty ch6c se bi qu�t nga, dung nao ma khong dung tay thi CO'm an cling khong no, dung ca tay l�n nao mai th\fC S\f la nguai tuy�t vai, la nguai c6 thS khai thien l�p dia." C6 thS thfty r�ng, tay cua tre la khong luc nao ngung ho�t d{)ng, nhu v�y mai c6 thS tang cuang duqc nang Ive tren cac linh V\fC. Tren CO' so cua vi�c tiSp xuc, cac ki nang cua cam giac va d{)ng tac mai dftn phat triSn duqc. Tre Ian Ien se dftn h9c duqc each kSt hqp gifra cam nh�n va cac d{)ng tac, day cling la m9t sv buac tiSn Ian d6i vai vi�c phat triSn tri tu�.

Vi v�y, khi tre c6 thS tha long ban tay nim ch�t, c6 thS sl:r dl;lng ng6n tay, mi�ng, mit dS di tim hiSu nhfrng tinh chftt khac nhau hay nhfrng d9 cung khac nhau, nhfrng hinh thai khong gi6ng nhau cua sv v�t hi�n tuqng, thi cha m� hay bit dftu ren luy�n cho tre vs kha nang tiSp xuc. C6 thS dem nhfrng v�t dl;lng hay d6 chai trong CUQC s6ng hang ngay dS tre tiSp xuc tim hiSu, dS tre cam nh�n va c6 duqc nhfrng trai nghi�m khac nhau vS cam giac tu vi�c tiSp xuc nhiSu v�t thS.

CHUYEN GIA KHUYEN: Maria Montessori tung n6i: "Ban tay chinh la thfty giao t6t nhftt cho tre." M9t nha giao dl;lc c�n d�i n6i tiSng nguai Trung Qu6c https://thuviensach.vn

c6 ten la Dao Hanh Tri cling rftt xem tr9ng tac dµng cua ban tay, ong con tung tµ

sang tac m9t bai hat mang ten "Trnong ca nao va tay" dS nhftn m�nh tinh quan tr9ng cua vi�c b6i duang kha nang hanh d()ng va tiSp xuc. Vi v�y, d6i v6i tre nho, d�c bi�t la tre du6i 2 tu6i, vi�c dS cac be tµ minh d()ng tay di tim hiSu nhfrng thu xung quanh la vo cling quan tr9ng. Cha mv dung ngftn ng�i khi sir d\lng m9t trong nhfrng phuang phap du6i day dS phat triSn xuc giac cho tre LOI KHUYEN 1 : Xay d\fng moi truerng kham pha an toan

Tre tu 1 -2 tu6i la giai do�n ma xuc giac phat triSn nhanh nhftt. Trong giai do�n nay, tre thuang dung nhiSu each khac nhau nhu nem, vut, d�p th�t m�nh . . .

cac d6 v�t dS thu nghi�m, d6ng thai con cam thfty VO cling hung thu v6i nhfrng kSt qua hanh d()ng cua minh. Vi d\l nhu, tre c6 thS nem cai thia nho tren ban xu6ng dftt, nhin xem n6 rai di dau, sau d6 l�i nh�t Ien r6i l�i nem, nem r6i l�i nh�t, r6i l�i nem, cu thS ma khong hS cam thfty nham chan. Nguai 16n thuang nghi ring tre th�t nghich ngqm, nhung tren thµc tS, day la sµ kh6i dftu cua vi�c tre bit dftu di tim hiSu cac S\f v�t, vi thS cha mv cang nen dinh hu6ng cho con, t�o m9t moi trnang kham pha an toan cling nhfrng d6 v�t dS dung tay tiSp xuc v6i nhfrng hinh dang kich thu6c khac nhau, giup tre cam thfty thoa man khi chai dua. Nhfrng thu nhu chai dftu g()i dftu r6ng, cac quang cao tren bao, qua bong da . . . dSu c6 thS thu th�p l�i dS lam d6i tuqng cho tre tiSp xuc.

DiSu ma nhiSu b�c cha mv nen chu y d6 la, c6 nhfrng tre thich cho nhfrng thu c6 thS cftm nim vao mi�ng, vi v�y, dung mua cho con nhfrng d6 chai be dSn mire c6 thS nu6t duqc vao trong b\lng, nhfrng chi tiSt, ph\l ki�n tren d6 chai cling phai th�t chic chin. D6ng thai, d6 chai phai tuy�t d6i khong d9c h�i, v� sinh s�ch se, tranh gay h�i cho S\f phat triSn cua tre

LOI KHUYEN 2: Mua cho tre nhfrng dB choi cftm, n�m thich hqp Hi�n nay, tren thi trnang, nhfrng d6 chai giup phat triSn xuc giac cho tre nho khong nhiSu. Vi v�y, nguai 16n c6 thS tim trong cu9c s6ng hang ngay m9t vai nguyen v�t li�u nao do thich hqp ds tre tiSp xuc.

Trong nha, nhfrng lo�i vai c6 chftt li�u khac nhau nhu vai sqi gai, vai b�t, vai l\la, vai sqi h6a h9c, vai nilon, vai cotton, chftt li�u da thu9c hay nhfrng thu d6

https://thuviensach.vn

chai lam m nhfrng chftt li�u tren dSu co thS la d6 chai xuc giac cho tre.

Cat, dftt set, b(>t mi la nhfrng thu hSt sue tg nhien giup phat triSn xuc giac cua tre.

Thvc ra, chi cftn cha m� dS tam m(>t chut, thi co thS phat hi�n ho�c tv t�o ra VO van nhfrng thu d6 chai xuc giac cho tre ngay trong CUQC s6ng va tv nhien LOI KHUYEN 3: Cung tre choi cac tro choi sfr dt}ng xuc giac Trong cu(>c s6ng hang ngay, b�n co thS thuang xuyen cling tre chai nhfrng tro chai phai su dµng ca quan xuc giac, noi cho tre biSt m(>t vai cam nh�n khi tiSp xuc, m9t luc nao do cac be se bftt chqt tich luy duqc nhiSu trai nghi�m vs cam giac, thuc dfty xuc giac phat triSn. Du&i day, chung toi gi&i thi�u hai lo�i tro chai dS cha m� cling tham khao: 1 ) Tftm xuc giac Chuftn bi: Nhfrng tftm g6 hinh vuong, phan lam hai lo�i, m(>t lo�i tho rap, m(>t lo�i lang min, m6i lo�i b6n tftm.

M\lC dich: D�y tre phan bi�t duqc S\f khac nhau gifra tho rap va min mang, hQc each tv d6i chiSu.

Cach chai nhu sau: Gi6i thi�u cac mon d6 v�t cho tre dS tre nh�n biSt tr�ng thai cua v�t. Sau do, lfty ra nhfrng tftm g6 co bS m�t tho rap, lam mfru cho con tru&c each tiSp xuc, r6i ds con tv thu lam l�i lftn nua, tu do rut ra nhung cam nh�n nhu "tho rap"' "rftt rap"' "rat tay". TiSp do, lfty ra nhfrng tftm g6 tran min, cung lam mfru cho con tru&c r6i dS con tv lfty tay sa thu, r6i rut ra nhung cam nh�n nhu "lang min" hay "tran muqt".

2) Xac dinh chftt li�u vai Chuftn bi: Cac lo�i vai ni, nilon, bong, da, l\la, m6i lo�i hai manh.

M\lc dich: D�y tre cam nh�n duqc muc d(> mSm cung, day mong khac nhau.

Cach chai nhu sau: Tru6c tien, lfty ra manh vai ho�c dung nhfrng manh vai nay dS t�o ra nhfrng thu d6 chai khac nhau r6i d�t tren bS m�t tran phing.

TiSp do, dS tre tiSp xuc va cam nh�n hai lo�i vai chftt li�u tuang d6i gi6ng nhau r6i so sanh chung v6i nhau.

Tom l�i, cha m� cling con cai chai tro chai khong chi giup nang cao ngu6n cam hung cho tre ma han nfra con trvc tiSp thuc dfty chuc nang cua CO' quan xuc giac

https://thuviensach.vn

2. NAM BAT TH0I Ki NHAY

.

CAM CUA NG6N NGU (J TRE

NH6

Khi tre b�t dftu biSt chu y nhin khftu hinh cua nguai 16n luc n6i chuy�n, d6ng thai phat ra tiSng "a, a" doi h9c tiSng, thi d6 chinh la thai ki nh�y cam cua ngon ngfr. Maria Montessori cho ring, thai ki nh�y cam cua ngon ngfr tre nho b�t dftu m sau khi sinh 2 thang va keo dai dSn t�n khi tre 8 tu6i. H9c ngon ngfr d6i v6i nguai 16n khong phai chuy�n dS dang, day la m()t qua trinh kha vftt va. ThS

nhung, tre nho l�i c6 thS dS dang h9c duqc tiSng m(f de bai vi cac be duqc trai phu cho S\f nh�y cam v6i ngon ngfr.

Montessori con cho ring, vi�c d�t duqc kha nang ngon ngfr va v�n dµng kha nang fry la m()t trong nhfrng biSu hi�n hen ngoai cua S\f phat triSn tri tu� a tre nho. Kha nang ngon ngu twc tiSp anh huang dSn kha nang biSu d�t ngon ngu, khong chi v�y con t�o ca s6 cho cac m6i quan h� xa h()i sau nay 2.1 TRE BAT DAU NOi TU KHI NAO

Duy An duqc m()t tu6i ruai r6i va kha nang v�n d()ng cua c�u be phat triSn rftt t6t. Duy An biSt ch�y b(), di gi�t lui, con biSt di vong tron nfra, d�c bi�t la rftt thich leo treo cftu thang. M6i khi leo cftu thang Duy An ching cftn nguai 16n do, tv minh lfty tay barn r6i treo len, rung bu6c tung bu6c rftt vfrng chai. Bftt kS nai nao co cftu thang la c�u be l�p tuc leo Ien va chai rftt vui ve, m(f cling chiSu theo yeu cftu phat triSn tv than v�n d9ng cua con trai.

Kha nang v�n d()ng m9t each d()c l�p cua Duy An qua th�t phat triSn rftt t6t.

C�u be con xau nhfrng h�t ng9c trai thanh chu6i r6i deo len tay cho m(f. Duy An con rftt thich chai tro xay dvng kh6i g6, xSp nhfrng kh6i hinh rftt cao.

M�c du kha nang v�n d()ng phat triSn nhu v�y, nhung m(f Duy An l�i rftt dau dftu vi khong hiSu sao con trai minh l�i biSt n6i ch�m han nhfrng dua tre khac.

Tu luc 1 1 thang tu6i, c�u b�t dftu cftt tiSng g9i m(f nhung cho dSn gia duang nhu c�u be chi mai dung l�i a giai do�n cftt tiSng g9i, trong do co m9t vai am tiSt dan https://thuviensach.vn

gian nhu "a, a", ma khong thS noi duqc nhung cau dan gian, diSu nay khiSn mv vo cung lo ling. Tru6c gia chi v6n rftt quan tam dSn vi�c giao d\lc tu s6m cho con, hay kS chuy�n, hat cac bai hat thiSu nhi va khong ngung tam S\f cung con, thS ma c�u be vftn n6i kha ch�m.

Duang nhien, m�c du Duy An khong thS n6i ra nhfrng cau n6i dan gian, nhung nhfrng lai n6i hay chi thi cua mv thi c�u be dSu hiSu hSt. Vi d\l nhu mv bao Duy An dong cua, be ghS, r6i hoan ho, t�m bi�t. . . c�u be dSu c6 thS lam theo. Nhung ki l� la, da c6 thS nghe hiSu nhfrng lai nguai 16n n6i thi t�i sao l�i cu nhftt dinh khong chiu n6i, phai chang la do kha nang v�n d(mg qua t6t ma lam h�n chS mftt sv phat triSn cua kha nang ngon ngfr?

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Giai do�n 1 -2 tu6i la thai ki ma ngon ngfr n6i a tre nho phat triSn nhanh ch6ng. Trong giai do�n nay, tre da chuftn bi cho minh m(>t ca sa ngon ngfr vfrng chic, d6ng thai ca h(>i tiSp c�n nguai 16n n6i chuy�n cling nhiSu len, tre bit dftu thu b�p bv n6i ra nhfrng suy nghi va nhu cftu cua ban than.

Duang nhien, h1c bit dftu, tre thuang su d\lng nhfrng tu dan gian. Khi kh6i luqng tlr vvng va cac ki nang hQC t�p khong ngung duqc tang len thi nhfrng cau n6i cua tre khong dan gian chi la biSu d�t yeu cftu nfra. Luc nay, cac be se SU

d\}ng nhung cau noi dai han va y nghia biSu d�t cling phong phu han.

C�u be Duy An trong vi d\l tren vftn dang a trong giai do�n biSu d�t nhu cftu, va biSu d�t rftt t6t thong qua s& trnang cua ban than la ngon ngfr ca thS, c6 thS vi ths ma kha nang phat triSn ngon ngu noi hai ch�m.

Ngoai ra, moi trnang ngon ngfr cua Duy An cling c6 thS la m(>t li do lam h�n chS nguy�n v9ng n6i chuy�n cua be. Bai a nha thi mv n6i tiSng Bic, cha n6i tiSng Bic nhung each phat am l�i mang chut d�c trnng cua nguai Hus (b6 mv c�u la nguai HuS), ba n(>i l�i n6i gi9ng Hus, diSu nay c6 anh hu&ng nhftt dinh dSn vi�c hQc t�p ngon ngfr cua tre.

M(>t khi Duy An c6 nhu cftu mu6n n6i chuy�n v6i nguai 16n, mu6n nghe y kiSn va cam nh�n cua nguai khac, thi co nghia la thai ki bung phat ngon ngu cua c�u be da dSn.

https://thuviensach.vn

Cha mv nen chu y' m6i dua tre dSu c6 nhfrng d�c di Sm phat triSn cua rieng ban than minh. Thuang thi c6 thS chia tre nho thanh hai nh6m: M9t nh6m dung thinh giac dS hQc t�p, nh6m kia dung xuc giac dS hQc t�p. Nhfrng tre dung thinh giac dS hQc t�p se rftt dS dang hQc hoi thong qua vi�c nghe, vi thS ma kha nang ngon ngfr phat triSn nhanh. Nhfrng tre dung xuc giac dS hQc hoi thuang hay c6

hung thu vai mau sic, hinh thu, cac be dung giac quan ds hQc t�p, vi ths kha nang v�n d()ng t6t, nhung d6ng thai kha nang ngon ngfr cling se phat triSn hai ch�m m9t chut. Day cling chinh la 1i do ma c�u be Duy An dSn gia vftn khong biSt n6i nhfrng cau n6i dan gian.

D6i v6i nhfrng tre c6 kha nang v�n d()ng cao thi nguai 16n nen dinh hu6ng cho cac be v�n d\mg S\l' phat triSn cua d()ng tac dS th-Uc d�y S\l' phat triSn ngon ngfr, tu d6 c6 duqc sv phat triSn toan di�n; nhfrng tre c6 kha nang ngon ngfr t6t thi nen dinh hu6ng cho tre phat triSn toan di�n thong qua vi�c n6i chuy�n nhiSu han nfra.

CHUYEN GIA KHUYEN : Kha nang ngon ngfr vo cling quan tr9ng d6i v6i tre nho. M�c du hoan canh cua m6i dua tre la hoan toan khong gi6ng nhau, nhung trong giai do�n tre t�p n6i doi hoi, cha mv phai t�o cho tre nhfrng kich thich ngon ngfr phu hqp, dung nhiSu lo�i ngon ngfr dS khai gqi tre n6i chuy�n, t�o cho cac be m9t moi trnang hQC t�p ngon ngfr 6 hen ngoai. V�y phai lam thS

nao ds xay dvng duqc cho tre m9t moi trnang hQc t�p ngon ngu th�t 1i tuang LOI KHUYEN 1 : Noi chuy�n cung tre nhi�u hO'n

Trong qua trinh hQc t�p ngon ngfr, tru6c tien tre c6 hung thu v6i am thanh tiSng nguai n6i, sau d6 bit dftu c6 cam hung v6i nhfrng kSt cftu ngon ngfr va tu ngfr phuc t�p, d6ng thai c6 y mu6n tiSp thu. Trong thai ki nh�y cam cua ngon ngfr, sv trai nghi�m cua m6i dua tre dSu bit dftu tu luc b�p bv cftt tiSng n6i, dSn noi nhung tu dan, r6i ghep tu hai dSn han hai tu thanh m9t cau noi, r6i dSn mo phong l�i nhfrng kSt cftu cau phuc t�p han, cu6i cling la hQc cac hinh thuc ngfr phap va bu6c vao giai do�n d6i tho�i.

Tre nho bit dftu hQC n6i, thu ngon ngfr ma cac be hQC la nhfrng diSu nghe duqc tu moi trnang xung quanh. Vi v�y, mu6n tre s6m biSt n6i, thi bit dftu sang https://thuviensach.vn

thang thu 2 3 sau khi sinh, dung ng�i ngftn d6i dap v6i con. M�c du ban dftu tre

-

se khong thS hiSu duqc nhfrng lai m� n6i, nhung nSu nhfrng lai n6i cua m� hay nguai khac l�p di l�p l�i nhiSu lftn thi chic chin se phat huy tac dl)ng. N gon ngfr co ths kich thich thinh giac cua tre, thAn thai cung khfru hinh khi noi chuy�n se dS l�i ftn tuqng trong con mit cua tre, l�p l�i nhiSu lftn nhu thS, nhfrng ngon ngfr ma tre nghe duqc se tr& thanh tin hi�u cua v�t ths hay d9ng tac nao do.

Trong giai do�n nay, tre sa sinh chi tiSp nh�n duqc nhfrng ti:r ngfr c6 quan h�

m�t thiSt v6i cu()c s6ng nhu ten gQi, danh ti:r chi nguai, ca thS, thuc an, d6 chai . . .

Khi d�y cac be n6i m9t danh tu nao d6, nhftt dinh phai cho be cam nh�n duqc v�t thS fry. Vi d\l khi n6i "den", nhftt dinh b�n phai chi tay vao cai den dS con c6 thS

thfty duqc. Nhu v�y, trong d�i nao m6i hinh thanh nen m()t m6i lien h� gifra ten gQi va hinh dang cua v�t ths, giup tre nh�n biSt duqc cai den la gi, va dftn dftn biSt n6i tiSng "den". Cha m� nen chu y, khi n6i chuy�n cling tre hay nhin vao mit cac be, duy tri S\f tiSp xuc gifra hai c�p mit, nhu v�y se lam tre phai t�p trung tinh thftn dS nghe nguai 16n n6i chuy�n, tu d6 hQc duqc nhiSu tu m6i han, ren luy�n cho minh kha nang ngon ngfr. Ngoai ra, trong giai do�n nay, tre vftn chua thS hiSu duqc nhfrng thu ngon ngfr tri:ru tuqng, vi v�y khi n6i chuy�n cling cac be, nguai lan nhftt dinh phai kSt hqp ngon ngu, d9ng tac, va hinh anh, nhu v�y m6i giup ich cho vi�c phat triSn kha nang ngon ngfr

LOI KHUYEN 2: Dua ra nhfrng yeu cftu phll'c t�p

Tre han 1 tu6i ruai c6 thS nghe hiSu yeu cftu cua nguai 16n. Trong CUQC s6ng hang ngay, cha m� thinh thoang c6 thS dua ra m9t vai yeu cftu phuc t�p va dS

nghi tre hoan thanh nhu: "V ao phong lfty cho m� quySn sach tren bia co ve hinh con meo nho dang tha diSu" ho�c "vao bSp lfty cai bat b�ng inox cua con ra an cam" . . . N Su nhu tre t�p trung tinh thftn nghe hSt cau n6i cua b�n thi hay tin chic r�ng cac be se hoan thanh t6t nhi�m V\J.

M()t vai tre dang rftt cham chu lam vi�c cua ban than minh ma c6 khi khong dS y r�ng cha m� dang n6i chuy�n v6i ch-Ung. B�n dung nen quat ming con, hay kien nhftn nhic con m()t lftn nfra. Khi da chic chin r�ng, tre dang t�p trung nghe lai minh n6i, hay bao con lam theo chi thi cua minh.

https://thuviensach.vn

N Su tre thucmg xuyen cham chu ling nghe lai n6i cua nguai l&n, cac be se dftn dftn hQc each mo phong, r6i lam theo. Trong qua trinh dftn dftn sir dl,lng ngon ngu, kha nang noi cua tre cling se phat triSn

LOI KHUYEN 3: Khi tre noi sai khong nen ctrOi nh�o

Khi tre hQc n6i, thuang c6 th6i quen "a, a, a, a", khong theo bftt ki m(H quy tic ngfr phap nao ca, nhfrng vi�c nhu n6i sai ho�c hay n6i di n6i l�i nhfrng tu minh thich dSu la nhfrng chuy�n hSt sue binh thuang, khong c6 gi ki l� ca. Bai tre dang a trong giai do�n hQC t�p ngon ngfr, kh6 tranh khoi vi�c dung tu khong dung ho�c c6 luc n6i nhfrng tu hai bu6n cuai. Nhfrng truang hqp nhu v�y hoan toan la binh thuang, cha mt; khong nen qua lo ling, cang khong nen n6ng v9i sira 16i ngfr phap cho tre. Cha mt; chi cftn dung hinh thuc ngfr phap chinh xac dS n6i l�i m(H lftn nfra cho tre nghe, tu ngon ngfr cua nguai l&n, tre bit dftu hQc duqc each n6i chinh xac han.

N goai ra, cha mt; khong nen t�p trung qua muc vao nhfrng nhuqc di Sm vs ngon ngfr cua tre, phai t�o cho con nhfrng kich thich ngon ngfr phu hqp, day la each t6t nhftt dS khuySn khich tre tiSn b(). NSu cha mt; cu t�p trung nhic dSn vi�c vi sao tre khong chiu n6i gi, nhu thS tre se lo nghi. Tren thvc tS, cac be se tuy theo tiSn d9 va t6c d9 phat triSn cua chinh ban than ds tv minh tiSn b9

LOI KHUYEN 4: Cung tre hat bai hat thi�u nhi

Trong giai do�n nay, tre c6 thS khong nh& duqc lai bai hat, nhfrng diSu nay khong thanh vftn dS, tre vftn rftt thich ngam nga cac bai hat thiSu nhi. Khi di chai a ngoai, dung ngftn ng�i mang theo m9t vai bai hat thiSu nhi ma tre yeu thich dS

phat cho be nghe. Nghe bai hat khong chi giup giam b&t khong khi ng9t ng�t tren xe o to, ma con thuc dfty kha nang ngon ngu tre phat triSn.

C6 m9t vai bai hat dan gian, b�n cling c6 thS hat cho tre nghe, dSn khi be cam thfty quen thu9c v&i am lu�t cua bai hat, cha mt; va be c6 thS cung hat. N Su b�n biSt chic con minh da rftt quen thu9c m9t bai hat nao d6 thi khi b�n hat cho tre nghe, hay c6 y ds sot m9t tu trong m9t cau nao do d6ng thai dung anh mit cha dqi tre. Y nhu nhung gi b�n mong dqi, be se l�p rue b6 sung tu con thiSu trong do�n nh�c, bai cac be rftt yeu thich tro chai chu kiSu nay https://thuviensach.vn

LOI KHUYEN 5: D� tre choi tro choi nhi�u h«n Chai tro chai la lo�i ho�t d(mg c6 thS giup tre phat huy m9t each dAy du nhftt tri tuang tuqng va sue sang t�o. Khi tham gia lo�i ho�t d{)ng nay, tre c6 luc se d6i tho�i cling nhfrng d6 v�t trong tro chai, mieu ta l�i tro ma minh dang chai, diSu nay c6 thS lam tang cuang S\f phat triSn kha nang ngon ngfr. Khong chi v�y, c6

luc dang chai tro chai, tre vo tinh dem nhfrng tu ngfr minh nghe duqc trong cu{)c s6ng hang ngay khi nghI dSn n9i dung cua cac mAu chuy�n, ten cua nhung nguai quen thu{)c v6i minh ra mieu ta l�i. C6 m9t s6 tre con dung nhfrng ngon tu phong phu han trong cu{)c s6ng dai thuang rftt nhiSu.

Vi d\l, khi tre bay nhfrng thu d6 chai nhu hinh nguai, d{)ng v�t, hay day hang rao nho vao m9t mo hinh cong vien hay mo hinh canh d6ng nao do, hay ds tre lam hu6ng dftn vien cho b�n, hay dS be gi6i thi�u cho mv biSt vS nhfrng thong tin lien quan dSn cong vien hay canh d6ng fry. us tre ks cho b�n nghe day la nguai nao, nhfrng con v�t nay la nhfrng con gi va h9 hay chung dang lam gi.

Tri tu� cua tre trong khi tham gia cac tro chai c6 thS lam cha mv phai kinh ng�c. D6i v6i biSu hi�n cua tre, cha mv phai biSu 19 ra ring minh vo cling thich thu, d6ng thai tich eve dua ra nhfrng danh gia vS m9t vai vftn dS ca ban. Lam nhu v�y se thoi thuc tre tich C\fC SU dl;lng ngon ngfr khi tham gia cac tro chai, dfry nhanh S\f phat triSn cua kha nang ngon ngfr.

Vi v�y, nhiSu cha mv khi nhin thfty tre dang chai tro chai ma ng6i n6i chuy�n m9t minh thi khong nen l�p tl:rc ngit lai con. C6 le nhiSu b�c cha mv khong biSt ring, thong qua vi�c chai tro chai, kha nang ngon ngu cua tre se phat triSn vuqt b�c

LOI KHUYEN 6: Khuy�n khich tre t'p noi

V 6i nhfrng tre khong thich n6i chuy�n, hay d{)ng vien be m�nh d�n n6i ra.

Dua tre nao cling c6 tinh hiSu ki, nSu be khong n6i, nguai 16n c6 thS thu each chi dung dSn khfru hinh, khong phat ra am thanh. Nhfrng luc nay, hanh d{)ng cua b�n da t�o ra sue hut v6i con, be rftt mu6n biSt b�n dang n6i gi v6i chung, l�p tuc be se cam thfty s6t sing va cftt tiSng hoi ngay: "Mv dang n6i gi thS?: Cha mv c6 thS ap dl;lng each chai tro chai, vi d\l nhu tro am thanh to nho.

https://thuviensach.vn

M(H hen lam cu chi gia h9 dang n6i am thanh rftt to, m()t hen lam cu chi nhu kiSu am thanh rftt nho, thuang xuyen cung tre chai tro nay se sua duqc th6i quen tre khong chiu ma mi�ng n6i.

DiSu dang dS cha mv chu y d6 la: C6 m()t s6 nho nhfrng tre n6i rftt it, cho du nhu v�y, cha mv cling dung nen qua lo ling. Bai le, sv phat triSn kha nang ngon ngfr a m6i tre nho c6 S\f khac bi�t rftt 16n. M()t vai tre cho du da gftn 2 tu6i ma kha nang n6i con rftt kem, khong thich n6i chuy�n, nhung cac be hoan toan c6

thS nghe hiSu nhfrng diSu nguai 16n n6i, d6ng thai cling c6 luc tre phat ra nhfrng cau n6i hoan chinh. DiSu nay chung to kha nang ngon ngfr cua tre da c6 bu6c tiSn triSn. Thong thuang, dSn khoang tftm 3 tu6i, tre da trang bi cho minh kha nang giao tiSp CO' ban.

Ngoai ra, cha mv hay lam tftm guang dS tre noi theo. Vi dt;t, dua con ra ngoai chai nhiSu han, chu d()ng nhi�t tinh chao hoi nguai hang x6m, n6i chuy�n, mai b�n be dSn nha, mai con cua hang x6m sang nha minh chai . . . Hay t�o nhiSu CO'

h9i ds tre tiSp xuc v&i m9i nguai, ds con dftn dftn thich ung duqc v&i moi truang, khuysn khich con hay cai ma han, nhu ths cac be se chu d9ng noi chuy�n.

2.2 LAM THE NAO KHI TRE NOi NGQNG?

Tuftn Tu da han 2 tu6i, tinh each ho�t bat, rftt thich nghich ngqm. Cac b�n cung tu6i v&i c�u be dSu da co ths an noi ro rang luu loat, tung cau tung chu.

Nhung c�u be thi vua khong thich n6i chuy�n, vira con n6i ng9ng, nhfrng pht;t am kep thuang phat am thanh ph\l am dan nhu am "kh" thi hay d9c thanh "h"' tu c6

dftu "nga" thi d9c thanh dftu "hoi" . . . C6 luc, mv Tuftn Tu cam thfty c6 thS do thai gian n6i chuy�n cua con trai khong nhiSu, cling c6 thS do con it n6i, it luy�n t�p, nen chi bit dftu chinh am cho con. Nhung khong nga, cang chinh l�i cang t� han, Tuftn Tu khong nhfrng khong c6 tiSn triSn gi ma n6i con ng9ng han. Mv VO cung lo ling, cu tiSp t\lc nhu thS nay thi khong biSt nen tiSn hanh huftn luy�n cho con theo each nao?

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

https://thuviensach.vn

Hi�n tugng n6i ng9ng hay khong phat am t6t nhfrng phµ am kep la hi�n tugng thuang thfty a tre nho 3-4 tu6i. Tren thµc tS, trong qua trinh phat triSn kha nang ngon ngfr cua tre thi nhfrng hi�n tugng nay la hoan toan binh thuang.

Tre nho du6i 3 tu6i, cac CO' quan phat am vftn chua hoan thi�n, kha nang phan h6a cua thinh giac con kem, rftt kh6 phan bi�t dugc am nao la am kep, am nao la am dan, d6ng thai tre cling khong gioi trong vi�c diSu ph6i cac CO' quan phat am, cling khong am hiSu ro cac phuang phap phat am, vi ths ma am "kh" phat am thanh "h".

M()t vai tre n6i ng9ng la do anh huang cua giao d\lC va moi truang xung quanh. Con duang chu ySu dS tre hQc n6i chinh la mo phong, nSu nguai 16n xung quanh n6i sai chinh ta, tre cling se mo phong theo. C6 nhfrng cha m� khong biSt each n6i chuy�n, khi tre n6i h6n, nling niu ma khong sua, thi sau m()t thai gian, tre cling se sinh ra n6i ng9ng, diSu nay khong hS c6 lgi cho sv phat triSn ngon ngfr.

Duong nhien, do m9t s6 tre nho c6 luai hai ngin, vi thS ma c6 luc phat am khong chuftn, van ds nay thu9c vs nguyen nhan b�nh li, nguai nha nen biSt phan bi�t ds co each d6i pho.

N 6i tom l�i, khi cac CO' quan phat am tr& nen thanh th\lC, thi hi�n tugng n6i ng9ng a tre se dftn mat di, thuang la dSn luc tre vao hQc mftu giao.

CHUYEN GIA KHUYEN: M�c du n6i ng9ng la hi�n tugng thuang g�p trong qua trinh phat triSn kha nang ngon ngu cua tre nho, la cha m�, b�n vftn co ths co m9t vai each giup tre vugt qua giai do�n nay m9t each thu�n lgi LOI KHUYEN 1 : D� tre luy�n t�p nhi�u lftn

Khi tre bit dftu hQc n6i, m6i tu m6i hQc dugc dSu phai n6i di n6i l�i nhiSu lftn m6i c6 thS nim bit dugc. Ma tre nho mu6n nim bit dugc tu m6i d6 thi phai biSt phan bi�t m9t each chinh xac diSm khac nhau trong phat am cua tu do vai nhung tlr khac, diSu nay doi hoi cac CO' quan phat am phai ph6i hgp nhuftn nhuySn v6i nhau.

Tre han 2 tu6i do vftn dang a trong thai ki ma kha nang phan tich, t6ng hgp m6i manh nha va con kha non n6t, them nfra cac CO' hip vftn chua phat triSn, nen https://thuviensach.vn

vi�c diSu hoa ho�t d()ng gifra cac ca quan phat am v6i nhau la rftt kh6. Tu d6, tre sinh ra n6i ng9ng ho�c phat am khong chuftn. Luc nay, cha m� phai dinh hu6ng cho tre r�ng, m6i lftn hQc duqc m9t tu m6i thi phai luy�n di luy�n l�i nhiSu lftn, dS phat triSn tinh hai hoa giua cac ca quan phat am va nhung d9ng tac cua t6

chuc ca, d6ng thai ren luy�n tinh nh�y ben cua ca quan thinh giac.

Trong cu9c s6ng hang ngay, cha m� c6 thS bit dftu d�y tre m nhfrng sg v�t rftt d6i quen thu9c xung quanh, ho�c tu nhfrng thu ma tre cam thfty hung thu nhftt.

Tru6c tien, d�y nhfrng tu dan, sau khi d�y m ngfr, khi luqng tu tang len r6i thi c6

ths bit dftu dSn giai do�n d�y cac cau.

Qua trinh d�y tre t�p n6i phai th�t tg nhien va thu vi. Vi d\l nhu, c6 tre phat am "l" thanh "n"' khong phan bi�t duqc each phat am gifra hai tlr nay, trong tinh hu6ng nhu v�y, sau khi con di ri'ra tay, b�n hay hoi: "Rua tay xong thi phai lam gi ha con?", tre se dap l�i "lau tay" ( nSu tre n6i la "nau tay" thi yeu cftu tre nhic l�i cho dung); dSn khi an cam c6 thS hoi: "M� nftu cam cho ai an fry nhi?", tre l�p rue tra lai :"cho Lan an" . . . T6m l�i, cftn chu d()ng d�y con luy�n t�p phat am hai tlr nay, luy�n t�p khong ngung nhu v�y tg nhien se giup ich cho vi�c sua 16i phat am nhfrng tu d6

LOI KHUYEN 2: Phai kien nhftn lam mftu va giang giai

Vi�c cha m� lam mfru dong vai tro quan tr9ng trong vi�c sua 16i n6i ng9ng cua tre. Khi lam mfru cho tre, cha m� cAn quan tam dSn kha nang cua tre tren hai phuang di�n la nghe va nhin, lam sao dS tre c6 thS mo phong l�i. Doi luc, vi�c lam mfru b�ng khftu hinh thi doi hoi phai di doi v6i nhfrng giai thich phu hqp.

v 6i nhfrng tu kh6 phat am, doi hoi phai c6 S\f tham gia cua luai, tre khong dS

dang nhin thfty duqc, nen c6 luc phat am khong chuftn. Khi d�y tre phat am nhung tu nay, phai noi ro cho tre biSt nhung am nao thi luai phai d�t sat ham, sau d6 dS con nhin th�t ki, cling con thl'r phat am m9t s6 am tiSt. Khi tre nim bit duqc nhfrng tuy�t ki nay thi n6i nang tg nhien se luu loat LOI KHUYEN 3: Yeu cAu tre phai phat am chinh xac dBng thOi cA vii con nhi�u hrrn

Cac b�c cha m� phai chu y, tu khi tre bit dftu hQc n6i, nen yeu cftu be phat https://thuviensach.vn

am m()t each chuftn xac, khong duqc dS tre n6i chuy�n theo 16i ng9ng nghiu. N Su khong, m9t khi da hinh thanh thoi quen nay thi se mftt rftt nhiSu thai gian va sue h;rc dS chinh sira l�i.

D6ng thai, trong giai do�n tre t�p n6i, chi cftn phat hi�n be c6 chut tiSn b9 thi l�p tuc hay d9ng vien, khen ngqi con. Tre nho rftt thich duqc nguai l&n khen ngqi, nhfrng lai khen cua cha mt; Se khong ngung kich thich tinh tich C\fC cua vi�c hQc ngon ngfr.

Khi phat hi�n tre n6i khong ro rang nhung khong sira ma l�i n6i can tam banh, tlrc gi�n th�m chi con danh ming, thi Se lam cho tre SQ' hai, cam thfty ding th�ng, cang n6i ng9ng han, c6 luc con sinh ra n6i lip

LOI KHUYEN 4: Suy nghi, hanh d()ng phai tl}' nhien

Khi tre dang n6i, cha mt; phai dS y phat hi�n c6 nhfrng ch6 nao con phat am chua duqc t6t, hay tftt ca mQi tlr dSu phat am khong ro rang. N Su dSn 4-5 tu6i ma tre vftn phat am khong ro rang, l�i khong co biSn chuysn gi han thi luc fty b�n nen dua be dSn b�nh vi�n dS kiSm tra. N Su phftn l&n cac am tre n6i kha t6t, chi con m9t b9 ph�n nho chua th�t ro rang, thi chic chin la tre g�p kh6 khan trong vi�c nim bit nhfrng am d6. Ca h9i n6i chuy�n cua tre ngay cang nhiSu, nSu nhu cha mt; tich C\fC SUa cho tre thi hi�n tuqng nay cling Se giam bat dftn.

N guai l&n cftn chu y: C6 m9t vai tre phat triSn binh thuang trn vi�c g�p hi�n tuqng n6i ng9ng. Trong y hQc, nguai ta gQi hi�n tuqng nay la rf>i lo�n chuc nang phat am. BiSu hi�n chu ySu la n6i nang khong ro rang, phat am chfr khong chuftn.

Cha mt; nhftt dinh phai chu y dSn vftn dS nay, khong duqc la la dS hi�n tuqng tren ngay cang trftm tr9ng, cling khong duqc qua chu y dSn vi�c tre n6i ng9ng, b&i ca hai each lam nay se dSu gay anh huang dSn vi�c phat triSn thu�n lqi cua ngon ngfr a tre. D6ng thai, nhfrng kh6 khan vs m�t ngon ngfr se ngftm dftn dSn nhfrng v�t can vs tam 1i cua tre sau nay. Vi thS, trong giai do�n tu 1 dSn 5 tu6i, cha mt; cftn c6 dinh hu&ng dung din cho tre, dS cac be c6 thS thS bu&c qua giai do�n then ch6t cua vi�c phat triSn ngon ngu m9t each suon se.

2.3 LAM THE NAO KHI TRE NOi LAP?

https://thuviensach.vn

Be Chi Dung duqc coi la biSt n6i kha s6m so v6i nhfrng dua tre cling tu6i.

Luc 1 tu6i ruai, each biSu d�t ngon ngfr cua c�u be da rftt tinh tS, gi9ng n6i kha lanh lqi, len 2 tu6i, Chi Dung da biSt each n6i chuy�n kheo leo, hai hu6c. ThS

nhung, khong hiSu sao gftn day, c�u be da bit dftu n6i lip. C6 khi chi la m9t cau n6i rftt dan gian ma phai n6i rftt Iau m6i xong. Vi d\l nhu c6 luc "con con . . . mv mv . . . " phai dSn h6i Iau m6i n6i duqc hSt cau. Bay gia cu hS nhin thfty con n6i chuy�n, la mv l�i cam thfty s6t ru9t: N Su khong sua duqc cai t�t n6i lip nay thi phai lam sao?

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Maria Montessori cho ring, tre nho khong h9c ngon ngfr theo kiSu tung chfr m<)t, ma day la m9t hi�n tuqng bung phat, hi�n tuqng nay la cftp t6c, tt;r nhien phat sinh 6 tre nho. Tre nho thuang hay d9t nhien h9c duqc rftt nhiSu tu trong m9t khoanh khic nao d6. Hi�n tuqng nay thuang xay ra 6 tre 2 tu6i, day cung chinh la thai ki bung phat ngon ngfr, m9t hi�n tuqng rftt d6i binh thuang.

C�u be Chi Dung trong vi d\l tren, m�c du cang ngay cang h9c duqc nhiSu tu, dftn dftn h9c duqc nhiSu each SU d\}ng tu ngfr - luc nay du Chi Dung c6 biSt each dung hqp nhfrng tu vµng ma minh c6 v6i yeu cftu va nguy�n v9ng cua minh -

nhung S\f phat triSn cua ngon ngfr va tu duy khong hai hoa, tre l�i khong biSt phai ch9n tu nao m6i phu hqp, nen khi n6i chuy�n se xuftt hi�n tinh tr�ng n6i lip.

Thgc ra, day cung chi la m9t hi�n tuqng tt;r nhien trong qua trinh phat triSn ngon ngfr 6 tre nho. Tre 16n len thi hi�n tuqng nay cung se mftt dftn, vi v�y, cha mv khong nen n6ng VQi trong Vi�c SUa chfra cho con, S\f n6ng VQi CUa b�n Se chi lam tang them ap lgc tam 1i cho be, c6 khi se khiSn tre thgc S\f mic b�nh n6i lip.

N Su thgc sg tre c6 khuynh hu6ng bi n6i lip, thi luc d6 nen tim dSn bac si, c6

phuang phap diSu tri C\l thS, giup tre thoat khoi b�nh nay. Cha mv tuy�t d6i khong duqc vi qua n6ng v9i mu6n chfra cho con ma trung ph�t hay danh ming tre.

CHUYEN GIA KHUYEN: Tre tftm 2-3 tu6i khi g�p chuy�n kich d<)ng la bit dftu n6i lip. C6 luc vi mu6n nhanh ch6ng n6i hSt m9t cau ma thanh ra n6i lip.

G�p nhfrng tinh hu6ng nhu v�y, cha mv phai lam thS nao

https://thuviensach.vn

LOI KHUYEN 1 : Kien nhftn nghe tre noi chuy�n Tre nho tAm 2 tu6i da c6 thS n6i chuy�n kha ranh rQt, c6 thS d6i tho�i v6i mQi nguai trong nha kiSu anh m()t cau, toi m()t cau. Cha mv nen t�o cho tre nhiSu CO'

h(>i n6i chuy�n han va danh du kien nhftn cho con, dS be c6 ca h(>i n6i hSt cau ma minh mu6n n6i, dung v(>i cit ngang lai con.

Khi tre noi qua ch�m, hay dung tren goc d9 cua tre, hiSu duqc kho khan ma be g�p phai khi n6i chuy�n, cho con them chut thai gian dS biSu d�t hSt diSu minh mu6n n6i dung nen ngit lai khi con n6i chua thuAn tht;tc.

Khi tre noi qua nhanh, cha mv nen khuysn khich tre noi ch�m rai han, dung gi9ng di�u nhv nhang dS nhic nha con dung qua v(>i, cu n6i ro rang tung cau m(>t LOI KHUYEN 2: T�o moi trU'Crng thoai mai cho tre

N Su phat hi�n tre n6i lip, hay tim hi Su xem a xung quanh tre c6 ai n6i lip khong. N Su c6 thi t6t nhftt dung dS be ti Sp xuc nhiSu v6i nguai d6, dS phong tre cam thfty hiSu ki nen mu6n mo phong each n6i chuy�n cua hQ. NSu dS tau, tre c6

mu6n thay d6i cung kh6.

D6i m�t v6i vi�c tre n6i lip, cha mv phai gifr thai d9 dung din, t�o bAu khong khi thoai mai ds tre phat triSn ngon ngu, c6 ging hSt muc ds giam bat ho�c xoa bo nhfrng cang th�ng, lo au hay SQ' hai khi tre noi chuy�n, tuy�t d6i khong dUQ'C

vi Ii do tre n6i khong troi chay ma quay ra trach m6c, th�m chi la trnng ph�t. T 6t nhftt la cha mv gia va khong dS y dSn be dang n6i lip va vftn n6i chuy�n nhu thuang. Rftt nhiSu luc tre n6i lip la bai vi nhftt thai chua thS nghi ra duqc tu ngfr nao la thich hqp dS dung, ho�c khong nha tu do phat am ths nao, vi ths ma cha mv phai kien nhftn cha dqi. B�n c6 thS binh tinh n6i cho con biSt tu nay nen phat am thS nao, khftu hinh ra sao, luai phai d�t a vi tri nao. Ngoai ra b�n c6 thS d�y con hat, dQc ca dao. Qua m(>t thai gian, tinh tr�ng n6i lip se dAn mftt di.

Qu6c Trung duqc 2 tu6i ruai, c�u mic t�t n6i lip, mv c�u be nghi di nghi l�i xung quanh ch�ng c6 ai bi b�nh n6i lip ca. Chi cam thfty vo cling s6t ru(>t, nhung nhfrng luc Qu6c Trung n6i lip, chi cung khong nhic nha ma cung khong chS

giSu b�ng each nh�i each n6i cua con bai chi SQ' lam v�y se khiSn con trai tr& nen cang th�ng, nay sinh tam Ii khong tµ tin, tu d6 b�nh tinh ngay cang nghiem tr9ng https://thuviensach.vn

han.

Trong thai gian d6, chi c6 dQc 1i thuySt giao d\lc tre tu s6m cua Maria Montessori va biSt duc;rc tftm 2 tu6i la thai ki bung phat ngon ngfr 6 tre nho, c6

thS tinh tqmg n6i Hip cua con trai l�i c6 lien quan dSn thai ki nay, va cling la m()t hi�n tuc;rng hSt sue binh thuang trong thai gian tre hQc ngon ngfr, thS la chi ban b�c v6i mQi nguai trong nha: Trong giai do�n nay tuy�t d6i khong duc;rc nh�i l�i lai ma Qu6c Trung n6i, cling khong duc;rc cuai nh�o t�t n6i Hip cua be, cang khong duc;rc gi\lc c�u n6i nhanh. Khi Qu6c Trung n6i chuy�n, mQi nguai phai dung tinh thftn c6 vil, d9ng vi en va phai kien nhfrn ling nghe lai be n6i. N Su Qu6c Trung thgc sg khong thS n6i thi chi cftn giup con b6 sung them tu dS hoan thanh hSt cau la duc;rc.

M� Qu6c Trung rftt binh tinh va nhin nh�n vftn dS cua con m9t each khoa hQc. Nha v�y, Qu6c Trung bu6c qua duc;rc giai do�n bung phat ngon ngfr, n6i nang dfty du, ro rang ma cling khong con biSu hi�n noi lip nua.

DiSu dang chu y 6 day la cha m� khong nen dem hai tu "n6i lip" dS phe binh tre. Thai d9 cua nguai 16n cang nghiem khic, cang n6ng VQi trong vi�c chinh sua hi�n tuc;rng tre n6i khong luu loat thi tre l�i cang cam thfty cang th�ng, ganh n�ng tam 1i tang len, hi�n tuqng nay se ngay cang nghiem tr9ng.

Duong nhien, nSu tinh tr�ng nay cu mai keo dai, rftt c6 kha nang dfrn dSn b�nh n6i lip man tinh, cftn duc;rc tiSn hanh diSu tri ngay.

C6 m9t s6 tre nho c6 tri�u chung n6i lip rftt nghiem tr9ng, gay ra m9t vai kh6

khan tam 1i nhu cam giac sq hai, t9i 16i, thftt v9ng . . . cftn duc;rc tu vftn ho�c dSn g�p bac si dS duc;rc di Su tri kip thai. N Su khong, m9t khi da hinh thanh th6i quen, thi khong chi lam cho tri�u chung n6i lip tr& nen nghiem tr9ng han ma con anh hu6ng dSn S\f phat triSn khoe m�nh cua thS tr�ng va tam li.

Thu ma tre nho luon mong mu6n la duc;rc quan tam va d<)ng vien. Vi�c tre duc;rc s6ng trong m9t moi tmang h�nh phuc, tran dfty cam giac an toan, se c6 lc;ri cho vi�c giup tre n6i nang luu loat han. Trong moi tmang c6 nhiSu ap lgc, khong khi luc nao cling cang th�ng, thi nhung kho khan khi noi chuy�n se biSu hi�n ro r�t. Vi v�y, cha m� phai chu y t�o moi tmang an toan thoai mai cho tre mic t�t https://thuviensach.vn

n6i lip.

Tinh b�n gifra nhfrng dua tre luon la m6i quan h� trong sang, t6t dvp nhftt, cha mv nen khuysn khich tre mai cac b�n cung tu6i dSn nha chai, ho�c dSn nha cac b�n khac chai. Hay dS tre bi n6i lip giao luu n6i chuy�n v6i nhfrng b�n n6i nang luu loat, ds cac be cung hat, cung ks chuy�n, nhu v�y co ths giam bat duqc n6i SQ' hai, t�o nen S\l' t\l' tin Va nang cao hung thu tham gia n6i chuy�n cho tre.

Ban tinh cua tre nho la rftt thich chai dua, cac be c6 chung niSm hung thu, chung ngon ngfr, chung cam xuc nen se dS san sinh tiSng n6i chung. Cho du la nhfrng b�n ma tre khong hS quen biSt thi g�p nhau lftn dftu cling y nhu la b�n cu v�y, chai v6i nhau rftt hoa thu�n. Khi cac be cung nhau chai tro chai, nhfrng cau hoi, lai d6i dap hay d9c tho�i trong tro chai dSu la ca h9i t6t dS tre luy�n t�p khftu ngfr. v 6i nhfrng S\l' vi�c ma ban than da qua am hi Su va quen thu9c thi tre hoan toan khong c6 tr& ng�i nao vs tam li, n6i nang cling khong cang th�ng, ngon tir se luu loat han m9t chut. Khong chi v�y, tre vua chai vua n6i chuy�n trong khong khi vui ve thi ngon ngfr se tv nhien duqc biSu d�t ra ngoai. DiSu nay phat huy hi�u qua tich cvc cho vi�c nang cao d9 troi chay khi n6i trong qua trinh ren luy�n khftu ngfr.

2.4 NOi CHUYEN

. MOT MINH LIEU

. CO PHAI LA BENH

.

Li?

.

Gia Linh nam nay 3 tu6i, mv hay dS y va d9t nhien phat hi�n, luc chai m9t minh, Gia Linh thuang d9c tho�i.

Luc nim tren giuang hay ng6i chai, co be hay tv 1i nhi n6i gi d6 v6i chinh minh, gi6ng nhu dang kS chuy�n cho nguai khac nghe v�y, cling c6 khi la dang thuang luqng gi d6 v6i m6n d6 chai dang om trong nguai.

C6 luc Gia Linh vua chai bup be vua tv minh n6i: "Em dung c6 ma nghich ngqm, nSu khong chi se khong chai cung em nfra! " Nhfrng luc chai tro ghep hinh, g�p ch6 nao kh6, co be vua go manh ghep wa n6i: "Sao ch6 nay l�i thiSu mftt m9t manh chu, di dau khong biSt? Lam sao ma tim ra duqc day? A, dS xem may ch�y di ch6 nao. A, tim thfty r6i, phai ghep vao ch6 nay, lftn nay thi duqc https://thuviensach.vn

r6i ! :

Nhin con gai vua chai vl:ra tµ n6i chuy�n rftt vui ve, m� cam thfty vui mung, nhung trong long cling khong khoi lo ling, khong biSt con minh nhu thS c6 binh thucmg khong?

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Sv phat triSn ngon ngfr a tre nho duqc chia thanh hai giai do�n: Giai do�n ngon ngfr phat ra ben ngoai va giai do�n ngon ngfr ben trong (khong c6 am thanh). Co be Gia Linh trong vi d\l tren thu(>c giai do�n ngon ngfr phat ra ben ngoai, cling chinh la dung lai n6i dS biSu d�t ra ben ngoai nhfrng ho�t d(>ng tu duy.

Vi d\l, luc chai tro xSp kh6i g6, tre vua chai vl:ra n6i: "Minh phai xSp m(>t toa nha th�t l(>ng lfry, day la c6ng cua toa nha, sau cai c6ng con c6 m(>t cai cfru truqt rftt 16n. :

Thong thuang, tre tfrm 2-3 tu6i hay c6 th6i quen vua chai vl:ra n6i chuy�n m(>t minh. Vi�c tre tv n6i chuy�n m(>t minh chung to cac be dang a trong qua trinh chuySn d6i ngon ngfr: Tu ngon ngfr ben ngoai thanh ngon ngfr ben trong, la m9t giai do�n bit bu9c phai trai qua trong qua trinh phat triSn ngon ngu cua tre a d(> tu6i nay. Cho nen, cha m� hoan toan c6 thS yen tam r�ng day la m(>t tinh tr�ng hSt sue binh thuang trong qua trinh phat triSn ngon ngu, chu khong phai m9t hi�n tuqng b�nh li.

Duong nhien tre nho rftt thich tv n6i chuy�n m(>t minh trong khi chai cac tro chai, day cling duqc gQi la hi�n tuqng tv chi d�o minh. Trong qua trinh tham gia tro chai, tre tv dung m�nh l�nh cua minh ds hoan thanh tro chai tri tu� tren tay.

N 6i each khac, tre nho dang dung ngon ngfr cua minh dS giai quySt vftn dS cua ban than m9t each chinh xac, tren thvc ts, co rftt nhiSu nguai lan cling nhu v�y.

N gon ngfr cua tre ngay cang tr& nen thufrn th\}C, khoang sau 7 tu6i thi kha nang tu duy truu tuqng va ngon ngu da duqc nang cao dang ks, hi�n tuqng tµ noi chuy�n m(>t minh cling it dfrn di.

Nhfrng nguai m� nao quan tam dSn con thi chic h�n khong ng�i gi vi�c dS

mit m(>t chut, xem con minh li�u c6 luc nao vua chai vl:ra tµ n6i chuy�n rftt to https://thuviensach.vn

khong, th\Ic ra day chinh la luc tre dang 1\I minh diSu tiSt chuc nang v�n d\lng ngon ngfr.

CHUYEN GIA KHUYEN : Suot thai tha ftu, vi�c tre t\I minh n6i chuy�n la rftt ph6 biSn. M(H s6 chuyen gia chuyen nghien cl:ru hi�n tuqng 1\I tho�i a tre nho phat hi�n, vi�c tre t\I n6i chuy�n c6 thS giup chung diSu chinh duqc hanh vi cua minh, d6ng thai nim bit duqc nhfrng ki nang m6i thong qua vi�c n6 l\fc khic ph\lc kh6 khan. Vi thS, cha m� khong cftn phai qua lo ling vi�c con minh 1\I n6i chuy�n, cang khong nen can thi�p vao khi tre dang d9c tho�i, ma phai giup do va dinh hu6ng cho cac be, dS con c6 thS thu�n lqi bu6c qua giai do�n phat triSn ngon ngfr

LOI KHUYEN 1 : Khong can thi�p khi tre t11 dqc tho�i

Vi�c tre t\I n6i chuy�n m9t minh c6 quan h� rftt m�t thiSt v6i tu duy. Khi tre 1\I n6i chuy�n cling chinh la khi tu duy cua tre dang a trong qua trinh ho�t d{)ng.

Trong luc ho�t d{)ng thi vi�c t\I n6i chuy�n m9t minh th\IC ra chinh la dang hu6ng d�n hanh d{)ng cua minh b�ng ngon ngfr. Phai c6 qua trinh hQc t\I n6i chuy�n va hoa nh�p nay thi tre mai dftn dftn tieu hoa va tiSp thu ngon ngu hQc duqc tu ch6 khac, nha d6 dinh hu6ng cho hanh vi cua minh. Trong nhfrng tinh hu6ng nhu v�y, tu duy cua d�i nao tiSn hanh kSt hqp VO bQC cua ngfr am v6i y nghia th�t S\I cua tu, ngon ngfr cua tre nha thS m6i c6 bu6c nhay v9t vS chftt.

N Su cha m� ap d\lng hinh thuc ngan cftm vi�c tre t\I n6i chuy�n, di Su nay se gay t6n h�i cho vi�c phat triSn kha nang ngon ngfr va phat triSn tam 1i lanh m�nh a tre nho. Khi tre t\I n6i chuy�n, nSu nguai 16n c6 nhfrng dinh hu6ng dung din, thi cac be se nhanh ch6ng dem vi�c t\I d{)c tho�i nay n9i h6a thanh ngon ngfr ben trong. Duang nhien, hi�n tuqng nay khong hoan toan mftt di duqc. Bai c6 nhiSu luc d6i m�t v6i kh6 khan, chung ta cling hay c6 hi�n tuqng t\I n6i chuy�n dS diSu chinh hanh vi cua ban than. d m9t muc d9 nhftt dinh, vi�c 1\I n6i chuy�n giup ich cho chung ta trong vi�c khic ph\lc nhfrng kh6 khan.

Sau khi tre nho dem ngon ngfr ben ngoai chuySn h6a thanh ngon ngfr ben trong, c6 luc v�n xuftt hi�n tinh tr�ng nay. Vi d\l nhu luc khong c6 nguai khac a do, ho�c dang nghi dSn vftn ds kh6 khan nao do, kha nang t�p trung cua tre se chi https://thuviensach.vn

nh�m vao ths gi&i n9i tam ben trong, luc nay a tre l�i xuftt hi�n tinh tr�ng tµ noi chuy�n m()t minh. N guai 16n dung nen cho r�ng hanh vi cua tre nho la rftt ki l�, thµc ra day chi la luc tre dang dam chieu suy nghi, nen mu6n dem thu minh nghi biSu d�t ra thanh lai n6i, dS dS dang giai quySt han

LOI KHUYEN 2: D�y tre cham chu l�ng nghe ngtrOi khac noi

Tre nho han 3 tu6i da c6 m()t nSn tang ngon ngfr nhftt dinh, d6ng thai ca h()i duc;rc Hing nghe nguai khac n6i chuy�n cung nhiSu Ien, kha nang ngon ngfr ngay cang duc;rc nang cao. Qua vi�c t�p trung Hing nghe m9i nguai n6i chuy�n, kha nang ngon ngu cua tre tung bu&c duc;rc tang cuang, han nua cac be co ths hQc them duc;rc rftt nhiSu kiSn th-Uc lien quan dSn ngon ngfr trong d6.

Tre cham chu Hing nghe m9i nguai n6i chuy�n se giup ich rftt 16n cho kha nang ngon ngfr cua cac be. Tre con nho, kha nang kiSm chS con kem, nghi gi la lam nfty, rftt it khi dS tam dSn vi�c nguai khac dang nghi gi. Vi thS, mu6n cac be cham chu l�ng nghe lai nguai khac n6i, tru6c tien phai g�t bo nhfrng ngu6n gay nhiSu a xung quanh tre, dS tre c6 thS nghe hiSu lai nguai khac n6i chuy�n, nhu v�y m6i c6 thS tham gia d6i tho�i m()t each t�p trung

LOI KHUYEN 3: Tan g�u vOi tre nhi�u hO'n

Tro chuy�n m()t each than thiSt va thoai mai v6i tre la m()t phuang phap hi�u qua cho vi�c phat triSn kha nang biSu d�t khfru ngfr cua tre. Cha m� nen tuy theo d9 tu6i cua tre dS tiSn hanh tro chuy�n tu dan gian dSn phuc t�p, d6ng thai co nhfrng danh gia thich hc;rp, dua ra nhfrng dinh hu6ng tuy theo tinh tr�ng cua cac be.

Vi d\l nhu, khi don tre tu truang mftm non vS, tren duang cha m� nen hoi han con tinh hinh hQC t�p ngay horn nay thS nao. Sv quan tam cua cha m� se khuySn khich tre noi chuy�n, be cung se thich thu ks cho b�n nghe ngay horn nay da trai qua nhfrng gi. Doi luc, cau n6i cua tre c6 thS rftt V\ln v�t, th�m chi la l�p di l�p l�i nhiSu lftn, b�n phai hSt sue kien nh�n nghe xem con dang mu6n n6i gi.

Khi duc;rc tro chuy�n cung cha m�, nhfrng ki nang vs ngon ngfr cua tre cung se duc;rc cling c6 va nang cao. Cho nen, cha m� phai tro chuy�n v6i tre m()t each thoai mai, d6ng thai t�o cho con nhiSu ca h()i luy�n t�p, diSu nay la rftt quan https://thuviensach.vn

tn;mg d6i vai vi�c nang cao ki nang giao tiSp.

N goai ra, khi noi chuy�n cling tre, t6c d(> noi chuy�n cua b�n nen ch�m rai, am luc;rng phai 16n m(>t chut, d6ng thai phai danh cho tre khong gian va thai gian thich hc;rp dS cac be t�p noi chuy�n

2.5 NHiJ'NG THAY DOI SAU KHI V Ao HQC MAU GIAO

Chi Bao a nha rftt thich noi chuy�n, nhung tu khi di hQc mftu giao, c�u be l�i tr& nen it noi va trftm tinh.

Co giao phan anh v6i gia dinh ring, trn6c gia c�u be khong chiu chu d(>ng giao luu v6i cac b�n. v 6i cac ho�t d(>ng tren 16p, khi co dua ra cau hoi thi hftu nhu c�u be khong chiu tra lai, ho�c co luc cfing tra lai m(>t hai cau nhung vftn khong thS gi6ng nhu nhfrng b�n khac trong 16p - nhanh chong dua ra y kiSn m(>t each hoan chinh, thuang thi chi tra lai nhat girng tirng chfr v6i am luc;rng rftt nho.

VS nha, tre con hang xom thi noi chuy�n v6i cha m� r6i cuai dua khuc khich, noi hSt chuy�n nay dSn chuy�n khac, thS ma Chi Bao cfing khong chiu tam S\f v6i m� nhfrng chuy�n a tmang mftm non. Cho du m� co hoi cfing va nhu khong nghe thfty. DiSu nay lam m� Chi Bao VO cling phiSn nao, khong biSt c�u be g�p phai tr& ng�i gi?

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Khi a nha, tre rftt thich noi chuy�n, nhung khi vao hQC mftu giao l�i tr& nen trftm tinh it noi, khong chiu tra lai cau hoi cua co giao, rftt co ths la do tre vftn chua thich ung duc;rc vi�c cling a chung v6i co giao va b�n be trong trnang mftm non.

Tren thvc tS, rftt nhiSu cha m� g�p phai nhfrng vftn dS tuang tv, do la cho tre di hQc mftu giao rftt kho khan, tre nhftt quySt khong chiu rai xa cha m�. Cu dua tre dSn trnang la cac be khoc loc an v�. N Su an v� ma khong ngan duc;rc vi�c bi dua di mftu giao, thi co ths cac be se chuysn "chiSn thu�t" sang phan ung kich li�t, tuc la dSn trnang khong chiu noi chuy�n, khong tiSp xuc v6i bftt ki ai. Thvc ra diSu nay la rftt binh thuang. Tre khi rai xa cha m� se sinh ra nhfrng cam xuc https://thuviensach.vn

nhu lo au, bftt an, bu6n rftu. Moi trucmg m6i, g�p co giao va b�n be xa l�, tftt ca doi hoi tre phai c6 nhfrng thay d6i tren phuong di�n trao d6i ngon ngfr hay th6i quen sinh ho�t. D6i di�n v6i vi�c mftt can b�ng t�m thai, tre dS sinh ra lo ling khi bi tach rai, biSu hi�n vs ngon ngu la rftt binh thuang khi a nha thi dSn luc di m�u giao, l�i d9t nhien ching them n6i chuy�n v6i ai.

Cung gi6ng nhu c�u be Chi Bao a vi dt;t tren, a nha thi n6i chuy�n v6i cha mv rftt binh thuang, nhung khi dSn trnang l�i khong chiu n6i chuy�n. DiSu nay chung to c�u be ching c6 vftn dS gi vS ngon ngfr ca, chi la khong quen n6i chuy�n v6i nguai l� ma thoi, ho�c la a ben ngoai khong thich n6i chuy�n.

C6 nhfrng tre a tmang mftm non rftt it n6i la vi c6 tam 1i hoai nghi va sq hai.

Tre nho phai sinh ho�t trong m9t moi trnang m6i a tmang mftm non c6 thS se sinh ra m9t chut hiSu lftm trong tam li, vi d\l nhu tre se nghi: "C6 phai mv khong cftn minh nfra?" d�c bi�t c6 nhiSu cha mv rftt hay lfty cau n6i nay ra d9a n�t tre, vi d\l nhu: "Con dung c6 kh6c, kh6c nfra la mv dua dSn trnang mftm non d6." Nhu v�y chi lam tang them a tre nhfrng S\I hiSu lftm d6i v6i trnang mftm non. Tre dSn tmang se cam thfty khong thoai mai, khong duqc t\I do t\I t�i, t\I nhien se khong thich n6i chuy�n cung bftt cu ai.

D6i v6i nhfrng tre nhu thS, cha mv tuy�t d6i khong nen bit ep be, tranh gay ra tam 1i ch6ng d6i. Dqi khi con thich nghi duqc v6i moi trnang m6i thi kha nang ngon ngfr cfing se dftn 6n djnh.

CHUYEN GIA KHUYEN : D6i v6i tre nho, nhfrng nam hQc t�p va sinh ho�t trong trnang mAm non la thai ki ma kha nang ngon ngu phat triSn nhanh chong.

Cha mv nen tich C\IC djnh hu6ng cho tre thich nghi v6i CUQC s6ng a moi trnang m6i, dS tre c6 CO' h9i giao luu v6i cac b�n cung tu6i, thuc dfty kha nang ngon ngfr va kha nang giao tiSp phat triSn

LOI KHUYEN 1 : Trrr6'c tien d� tre hi�u hrrn v� cu{)c sBng trong trrrO'Ilg

'

mam non

Tru6c khi gui tre dSn trnang mftm non, hay cho con quan sat xem trnang mftm non la nhu thS nao. Hay dS tre lam quen v6i co giao, nhin cac b�n trong tmang chai tro chai, d6ng thai khuySn khich con ra chai cung cac b�n. Nhu v�y, https://thuviensach.vn

tre hinh thanh m9t ftn tuc;rng t6t d6i v&i truang mftu giao, khong con cam giac xa l� m1a. N Su chi chinh thuc nh�p hQc m&i bi St truang mftu giao la nhu thS nao, tre Se cam thfty l� lftm, CO luc sinh ra tam li SQ' hai.

Thvc ra, cu()c s6ng t�p thS trong truang mftm non, cung cac b�n vui chai hQc t�p se khiSn tre tra nen ho�t bat cai ma, tinh each vui ve l�c quan, tam hiSu biSt duc;rc nang cao, c6 CO' h9i ren luy�n kha nang tiSp xuc v&i cac b�n khac, cling giup b6i duang nen nhfrng phftm chftt t6t dvP· M9t vai th6i quen khong t6t luc a nha thi dSn khi di hQC mftu giao cling duc;rc thay d6i va cai thi�n. Khong chi v�y, tre nho 3 tu6i da bu&c dftu c6 duc;rc kha nang sinh t6n, c6 thS hiSu duc;rc lai nguai khac noi, cling co ths tro chuy�n nhung cau dan gian cung cac b�n, co ths dung ngon ngu va hanh d9ng ds biSu d�t mong mu6n va nguy�n v9ng cua minh, tre cam thfty r�ng khong gian a nha khong phong phu b�ng moi truang mftm non, c6

thS cung chai dua v&i nhiSu b�n b�ng tu6i, truang mftu giao thvc sv la nai li tuang nhftt.

Duong nhien, b�n cling khong nen d�t ra yeu cftu qua cao d6i v&i tre mai dSn truang mftu giao, dung thuang xuyen d�y tre a truang phai biSt IS phep, khi hat thi phai hat th�t to, tra lai cau hoi thi phai gia tay, vi nhu ths tre se cam thfty a truang th�t la go b6 ap Ive

LOI KHUYEN 2: Tam S\I' v� chuy�n O' truerng mftm non

Tren duang dua con tr& vS nha, hay kheo leo nh�c dSn chuy�n a truang. Vi d\l nhu hoi tre da lam quen duc;rc v&i bao nhieu b�n r6i, c6 biSt cac b�n ten gi khong, cac b�n a truang tinh each thS nao. Hoi con horn nay co giao d�y nhfrng gi, hQc duc;rc gi m&i, xem con c6 thS kS r6 rang duc;rc khong.

Khi tre b�t dftu kS cho cha mv nghe nhfrng chuy�n xay ra trong truang m9t each r6 rang, m�ch l�c thi chung to luc d6 be da b�t dftu thich nghi duc;rc v&i cu9c s6ng nai day.

C6 luc duc;rc hQc m9t bai hat m&i a truang, nhung tre chi hat duc;rc m6i m9t cau, ho�c chi biSt n6i ten cua bai hat thi cha mv cling khong nen qua n6ng v9i n6i vS nhfrng n9i dung nay v&i tre, hay dS tre tv minh hat ho�c n6i ra cho m9i nguai nghe, nhu v�y Se nang cao kha nang ngon ngfr Va S\f nhi�t tinh vai vi�c hQC cua https://thuviensach.vn

ch-Ung.

Duang nhien, nSu cha mv phat hi�n tre khong chiu tra lai cau hoi cua minh, ho�c kh6ng mu6n nhic dSn nhfrng chuy�n a tmang, thi nhftt dinh phai lien h�

v6i co giao, hoi cho ro nguyen nhan vi sao con minh l�i nhu v�y LOI KHUYEN 3: D� tre hqc each v�n dl}ng nhii'ng tir ngii' quen thu()c N gon ngfr truySn mi�ng va ngon ngfr trong sach v& co quan h� tnrc ti Sp v6i nhau, nhung van tµ duc;rc viSt tren sach va co tac d\lng biSu d�t m(H each t6t han tu tuang cua con nguai. Cha mv nen d�y tre hQC each SU d\lng nhfrng tu ngfr ma minh nghe duc;rc, thfty duc;rc, nhfrng m ma tre thfty quen thu(>c. Vi d\l, ten cua sieu thi a gftn nha, bftt cu khi nao di sieu thi hay chi cho con thfty biSn hi�u cua sieu thi, dQC cho con nghe ten CUa no.

Cfing nhu nhfrng chfr tren sach v&, nhfrng ten gQi viSt tren goi kvo, nhfrng ten gQi trong phim ho�t hinh hay do�n bang ghi am ma tre yeu thich cung co ths dung lam tu li�u dS d�y cho tre. Nh�n biSt m�t chfr giup tre hiSu duc;rc m6i lien h� gifra chfr Va CUQC sf>ng hang ngay, tre Se rftt thich thu thu gom nhfrng tu ngfr quen thu9c tren bao bi dong goi san phAm.

Cung tre xem nhfrng cu6n sach co n(>i dung hai hu6c la m(>t each khac dS

kich thich ng6n ngfr. Tre se thfty rftt yeu thich nhfrng hue tranh biSm hQa hay nhfrng ngon tu hai hu6c, thu vi trong sach.

Tre nho co thS su d\lng thuftn th\lc nhfrng tu ngfr quen thu(>c, khi noi chuy�n da co ths xay dvng duc;rc vftn dS ds ban lu�n. Khi khAu ngu cua tre luu loat troi chay, thi kha nang ngon ngfr cfing se duc;rc nang cao nhanh chong 3. NAM BAT TH0I Ki NHAY

.

CAM CUA DO. NG TAC

Trong khoang thai gian tu khi sinh ra dSn luc 4 tu6i, tre rftt thich ho�t d(>ng, cac d(>ng tac ngay cang nhuftn nhuySn, do cfing la CO' s& cho vi�c phat triSn tri tu�

sau nay. Maria Montessori cho r�ng: "N Su trong giai do�n nay, co thS hoan toan thuftn th\LC m(>t d(>ng tac nao do, thi se giup ich cho S\l' phat triSn binh thuang cua thftn kinh va CO' thS, them nfra con co anh hu&ng tich C\l'C d6i v6i vi�c hinh thanh https://thuviensach.vn

nhan each a tre nho." Nguqc l�i, nSu trong giai do�n nay ma tre nho thiSu S\f v�n d(mg, se gay ra tinh tq1ng mftt t\I tin d6i v6i v�n d(mg, hinh thanh nen cam giac khong thoa man trong tinh thftn tre.

Thong thuang tre thich bo, sau d6 m6i thich di b9, tiSp d6 l�i thich cftm nim cac d6 v�t. Khoang tftm 4 tu6i, tre thich nhim mit l�i r6i dung tay sa m6 nh�n biSt cac v�t thS. Vi thS, cha illy nen cho phep tre v�n d()ng, biSn cac d()ng tac CO'

thS tra nen chinh xac nhuftn nhuySn, d6ng thai giup phat triSn can bing hai nao trai - phai.

Duang nhien ngoai vi�c chu tn)ng t�p luy�n CO' hip, Montessori con nhftn m�nh cftn t�p luy�n nhfrng d()ng tac rftt nho nhim diSu hoa gifra tay va mit. Bai nhu v�y khong chi b6i du5ng nen th6i quen hanh d()ng nhanh nh�y a tre ma con giup ich cho phat triSn tri tu�

3.1 TAP

. LUYEN

. CHO TRE DOI CHAN MANH

.

ME

Nh�t nam nay 2 tu6i. Khoang thai gian m6i biSt di, Nh�t rftt thich ch�y qua ch�y l�i, m�c du c6 luc cling vftp ch6 nQ, va ch6 kia, nhung luon to ra rftt dung cam, tv bo d�y ti Sp t\lc di, khong bao gia mu6n duqc nguai 16n d5 d�y. N Su dang di rftt vui ve ma nguai lan b6ng nhien om lfty la c�u be liSn khoc va nhoai ra.

6 nha, Nh�t thuang xuyen di l�i khong ngung, di hSt tu phong nQ sang phong kia. C6 luc dem d6 tir ch6 nay bo vao ch6 kia, r6i l�i mang tu ch6 d6 bo ra ch6

khac, duang nhu khong biSt m�t la gi.

C6 m9t lftn ca nha ra ngoai chai, luc d6 Nh�t vira m6i biSt di, nhung c�u be khong hS cam thfty bu6n chan, tv chai m9t minh, luc thi di b9, luc thi l�t d�t ch�y, ma nhftt dinh la phai di hSt quang duang m6i thoi. C6 khi tren duang c6

nhfrng cai ranh nho, c�u be vftn nhftt dinh khong dung l�i, dSn hen c�nh lu6ng hoa hay tren tham co r6i l�i tiSp t\lc di tiSp, hoan toan khong thfty m�t moi.

Sau d6, my Nh�t dftn dftn phat hi�n, m�c du con trai da biSt di va di kha vfrng r6i, nhung c�u be bit dftu luai biSng, mu6n nguai 16n bS, khong mu6n tv minh di nfra. Ma Nh�t l�i hay tim 1i do, nao la m�t qua, nao la dau chan qua, duang kh6

https://thuviensach.vn

di dS khiSn cha mv phai bS minh.

Mv khong mu6n chiSu con tir be nen kien tri dS con di tiSp. Duang nhien, Nh�t se khong quan tam dSn S\l' ep bu(>c cua mv, cling ch�ng thich mv d�y bao.

Mv phai dung rftt nhiSu each dS khiSn con tiSp tl;1c tv minh buac di, ch�ng h�n, d�y con chai tro chai bit bong, dS con giftm len bong, vira di vira chai; mv con chi cho con trai nhfrng hiSu biSt vS bong, vi thS c�u be rftt vui va s�n long chai tro chai nay cung mv. Khi con trai luai khong mu6n di, mv cling dung nhfrng S\l'

vi�c rftt thu vi a xung quanh dS danh l�c huang sv chu y cua con, vira di vira noi chuy�n, ngoai ra con chai tro chai phftn thuang nh�n biSt chfr. Vi dl;l, khi di chai, hen duang co rftt nhiSu biSn hi�u, hai mv con vira di vira nh�n biSt chfr cai, lam nhu ths se giup con on I�i duqc nhung chu ma minh da biSt, con nha duqc m9t chfr, vuqt qua duqc tro chai thi mv l�i t�ng con m(>t cai om.

Bay gia, c�u be Long Nh�t da hoan toan lam chu duqc kha nang di l�i cua minh, cling khic ph\lc duqc tam Ii luai biSng, doi chan cling tr& nen vfrng chic m�nh me.

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Sau 1 tu6i, tre nho bit dftu t�p di, mu6n thoat khoi S\l' rang bu(>c cua vi�c khong biSt di. Khi biSt di r6i thi hai chan co thS ch�y nhay khip m9i nai, diSu nay thoi thuc kha nang d9c I�p cua tre dftn duqc thS hi�n ra hen ngoai, va day Ia kSt qua tftt ySu cua qua trinh trnang thanh. Khi tre phat hi�n ra minh co thS ch�y nhay khip nai, cac be se cam thfty minh da thanh cong. Nguai Ian ma mu6n bS, l�p tuc cac be se lftn tranh.

Khi tre da bi St di, m\lc di ch tre di b(> khac h�n vai nguai Ian. N guai Ian di b(> la vi m9t m\lc dich hen ngoai nao do, cho nen se chi t�p trung di dSn diSm cftn dSn. Nguqc l�i tre di b9 la mu6n hoan thi�n kha nang cua ban than, mu6n phat hi�n nhfrng thu mai I�. Tre di rftt ch�m, vftn chua co nhfrng buac di co tiSt tftu nhip di�u, han nfra chan l�i ngin nen khong co sue dS di m(>t quang duang dai, vi thS, cho du cac be co thS di duqc thi cling se to ra luai biSng, mu6n nguai Ian bS

minh. Dqi dSn khi tre co buac di vfrng chai, co thS du6i kip t6c d9 di b9 cua cha mv, thi tv nhien be se khong dS nguai khac bs nua.

https://thuviensach.vn

CHUYEN GIA KHUYEN : Tre nho nim bit duqc kha nang di l�i thong qua qua trinh t�p di ch(r khong phai nha vi�c cha dqi kha nang nay tµ dSn. D6i v&i tre nho, bu&c di dftu tien chinh la danh dftu sv tv do da bit dftu. Nhfrng ngay sau do, khi tre thu buac di, khong cAn biSt la se g�p phai nhung kh6 khan gi thi be cling se kien tri dSn cling. V�y, lam thS nao dS dinh hu&ng cho nhfrng tre m&i t�p di

LOI KHUYEN 1 : Nh�c nhO' tre d� y nhfi'ng v�t can duOi chan Khi tre dang di ho�c ch�y, luon luon c6 nhfrng luc vi khong t�p trung ma te nga, diSu nay se anh hu&ng dSn S\l' tv tin khi tre di b9 ho�c ch�y nhay, khiSn tre tra nen nhut nhat, SQ' S�t.

M9t khi cha m� nh�n thfty tre hay nga thi nen luu y m9t chut xem c6 phai la tre chua thvc S\l' t�p trung khong. C6 m9t vai tre nho vi m&i biSt di nen cam thfty rftt thich thu, b�n nhin hSt ch6 n9 ch6 kia ma khong dS y dSn nhfrng chu&ng ng�i v�t nho nho 6 tm&c mit. Cho nen khi tre di b9 ho�c ch�y nhay, cha m� phai don d6c, nhic nh6 con chu y nhfrng v�t can du&i chan

LOI KHUYEN 2: Ren luy�n cho tre sfrc b�n bi, deo dai

M�c du kha nang can b�ng va ph6i hqp cua tre da tung bu&c duqc nang cao, tre da tv tin han khi di b9, han nua con co ths bit chuac kiSu di cua nguai lan, c6 thS nhay tu tren b�c thSm hai thftp xu6ng dftt, nhung d9 bSn bi cua tre vfrn chua du, cha m� nen tich C\l'C ren luy�n cho tre phuang di�n nay.

Ren luy�n cho tre sue bSn bi deo dai, khong chi giup tre bu&c di m9t each binh than, con c6 thS giup be t�p leo len nhfrng d6c nho v&i d9 d6c khong cao lim. Leo d6c c6 thS ren luy�n CO' hip vung chan, tang cuang d9 bSn bi deo dai khi v�n d{)ng. Duong nhien, vi�c nay con tuy theo tinh hinh di l�i cua tre.

N goai ra, khi cling tre di d�o, phai chu y bu&c di cua tre d6ng thai bi Sn vi�c di d�o tr& thanh m9t s6 thich. Vi dµ nhu hay chi cho con xem m9t vai d6 v�t thu vi, thvc v�t ho�c cac lo�i mau sic xuftt hi�n tren duang. C6 thS ch9n nhfrng luc tre dang tran dfty cam hung dua tre di chai, diSu nay co lqi cho vi�c luy�n t�p kha nang di b{).

Tre han 2 tu6i, nhiSu luc se lam nung v&i cha m�, khong chiu di b{). Giai https://thuviensach.vn

do�n nay, b�n nen giup tre hiSu duqc di b9 la m9t phftn khong thS thiSu cua CUQC

s6ng hang ngay, khong phai luc nao cling ng6i xe hay dS nguai 16n bS. Di b9 la vi�c ren luy�n rfrt t6t. Cha m� cling c6 thS dung am nh�c dS tt;r sang t�o nhfrng d{)ng tac thu vi 6 nha. Vi d\l, cling tre nhay theo di�u nh�c ma be yeu thich. C6

ths nhung d9ng tac cua con co luc ch�ng lien quan dSn nhau, nhung diSu nay chung to r�ng be s�n long nhay theo di�u nh�c, s�n long u6n minh, lie m6ng, khua tay mua chan. Day cling la m{)t d�ng tro chai v�n d{)ng giup tre ren luy�n tay chan va toan CO' thS

LOI KHUYEN 3: D� tre t\l· giac di b{)

Cha m� nen ren luy�n cho tre th6i quen tv giac di b{), va cling c6 thS d�y be m9t vai ki nang v�n d{)ng.

Vi d\l, bao con kiSng got chan len thu di, luc bit dftu nhfrng d{)ng tac nay, c6

ths tre se hai hfrp tfrp m9t chut, di khong vfrng, cung co ths bi te nga ma mfrt tv tin.

N guai 16n c6 thS phan nhfrng d{)ng tac nay thanh nhiSu bu6c r6i giup tre ti Sn hanh. Tru6c tien dS be dung vfrng, sau d6 dftn dftn nang phftn phia sau cua ban chan len, m9t khi da dung th�ng r6i thi l�i nhfrc cao han m9t chut, dftn dftn c6 thS

dung vfrng b�ng mfii chan. Bu6c tiSp theo la khuySn khich tre nhfrc m9t chan dua ra phia tru6c vai cm, chan con l�i dung vfrng, sau d6 bit dftu bu6c di, chan nQ

du6i theo chan kia.

DS tre nim bit d{)ng tac nay, dftu tien cftn phai hSt sue kien nh�n, khong duqc n6ng ru9t. Tru6c tien, cho tre t�p 6 nha, khi da nim vfrng cac bu6c thi c6 thS dua con ra c6ng vien t�p. Khi da nim vfrng duqc m9t vai ki xao di b9 thu vi nhu thS, tt;r nhien tre se tv giac di b{).

Cha m� nen chu y: Ki nang v�n d{)ng cua tre duqc nang cao se khiSn cac be tr6 nen nhi�t tinh han trong vi�c tham gia cac tro chai v�n d{)ng, hS c6 CO' h9i la tre se cling cac b�n nho ch�y nhay khip mQi nai, thS hi�n S\l' quySt doan va tinh thftn dung cam cua cac be. Vi d\l nhu chai cftu trnqt ho�c leo len cao. C6 luc, S\l'

m�nh b�o cua tre con vuqt qua ca kha nang ma ban than dang c6. Bai v�y, tre se g�p phai nhfrng kh6 khan Va rfrt cftn S\l' an ui tu ngu<Ji 16n https://thuviensach.vn

3.2 CHO TRE QUYEN LAM vn�:c

Hai (2 tu6i ruai) rftt thich be d6 v�t, nSu khong mang cai ghS trong phong ngu mang ra phong khach thi cfing be cai xo dvng nu6c tu nha v� sinh ra phong khach. M�c du m� khong hS ngan can con dS d6 lung tung, nhung chi luon cam thfty con cu ch�y don ch�y dao be d6 nhu thS th�t la t6n sue, nen cfing mu6n giup con m()t tay.

M()t horn, m� nhin thfty Hai be ra m(>t cai thau ri:ra m�t tir nha t�m di ra, rftt ch�m ch�p va n�ng nh9c di qua can phong, l�i con vua di vira n6i: "Cftn th�n, cftn th�n! "' luc nay, chi thvc S\f khong thS khoanh tay dung nhin nfra ma nhftc lfty cai thau dS vao ch6 ma Hai mu6n d�t. Chi nghi ring lam nhu v�y la dang giup con, nhung khong nga c�u be khong nh�n long t6t cua m� ma nguqc l�i cu nhu bi ftm UC, liSn kh6c oa len.

Sau d6, chi thay d6i sach luge, chuftn bi cho con rftt nhiSu nhfrng d6 v�t nho nho lam bing nhva, c6 th-Ung nho, c6 ghS nho, r6i c6 ca cai xeng nho . . . Chi nhin thfty con be cai th-Ung dvng nu6c nho cftn th�n di tung bu6c, tung bu6c, m6i bu6c l�i dung l�i m(>t chut, cu6i cung thi d�t n6 dSn dich m(>t each an toan, diSu nay khiSn c�u be vui su6ng vo cung. Luc d6, m� m6i nh�n ra ring, tre thich v�n d(>ng. Bung be cac d6 v�t la m(>t lo�i ho�t d(>ng CO' ban cua tre a d(> tu6i nay, tre khat khao c6 duqc m(>t "cong vi�c" nhu v�y. Cong vi�c d6 thoa man nhfrng nhu cAu CO' ban cua tre trong giai do�n d�c bi�t nay va n6 VO cung quan tr9ng d6i v6i vi�c phat triSn tam li a tre.

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

NhiSu luc, nhfrng th6i quen cftn th�n va ban linh ma tre luy�n t�p duqc trong moi truang thich hqp l�i khiSn cho nguai l&n kinh ng�c va than phiSn khong ng6t.

Cha m� thuang phat hi�n, cong sue ma tre tieu t6n khi hoan thanh xong m(>t vi�c gi d6 luon vuqt qua S\f tuang tuqng cua chung ta. Vi d\l, m(>t dua tre om m(>t cai th-Ung gifty con 16'n han ca CO' thS cua be, hai tay gifr khong ch�c, bu(>c phai uan b\lng ra dS da; nhu thS thi khong thS nhin duqc hai chan cua minh, nhung https://thuviensach.vn

khuon m�t l(;li 19 ro ve vui mung, cftn th�n d�t cai thung vao vi tri cAn thiSt.

Khi tre bit dftu tu duy, ch-Ung cam thfty minh da 16n, tru6c luc lam vi�c gi d6

la suy nghi m()t each phan minh m(;lch l(;lc, sau d6 m6i bit dftu ho(;lt d()ng c6 m\lc dich r6 rang. KiSu ho(;lt d()ng nay trong con mit cua tre la m()t "cong vi�c" hSt sue y nghia.

Thong thucmg, tre tir 1 ,5 - 3 tu6i rftt hay c6 nhfrng "cong vi�c" nhu v�y. Vi d\l, khi mv d�t vao tay tre m()t cai gie lau, l�p tuc be se di lau dc;m nha. Tre se dung cai gie ds lau nhung thu d6 chai ma minh yeu thich, d6ng thai cam thfty thich thu VO cung v6i cong vi�c cua minh. Duong nhien, mv se rftt it khi cho tre c6 ca h()i nhu v�y, b6i mv nghi ring cong vi�c nhu v�y thi khong thich hc;rp v6i tre con qua nho.

Tren thvc tS, tre sinh ra da c6 ban nang yeu thich lam vi�c. Nhung diSu dang tiSc la nhiSu cha mv l(;li khong hiSu, nguc;rc l(;li con ph&t la nhung ban nang nay cua tre. Bai nguai 16n va tre nho thuang hay nay sinh xung d()t vi m()t vai vi�c, gi6ng nhu vai d6 v�t bing g6m su trong nha, hay nhfrng thu bing thuy tinh, nguai l&n cang khong cho phep tre d9ng vao thi tre l(;li cang mu6n d9ng, diSu nay c6 thS khiSn tre cau git. Thvc ra, cac be ching mu6n nhfrng thu bing g6m su hay thuy tinh gi d6, ma chi mu6n c6 n6 dS chai, dS ren luy�n kha nang ho(;lt d()ng CO'

ban cua ban than.

NSu nguai 16n khong cho phep tre tiSp xuc v6i moi truang xung quanh, khong hi Su duc;rc tinh quan tr9ng cua vi�c tre thich "lam vi�c", se lam ngan can S\l' tru6ng thanh cua tre, diSu nay khong hS c6 ich cho vi�c phat triSn kha nang v�n d()ng.

CHUYEN GIA KHUYEN: Khi tre nho cftt tiSng n6i dftu tien, cha mv dung v()i chuftn bi cho be m()t m6n qua d�c bi�t nao d6. Nhung khi doi ban tay be nho cua tre mu6n duc;rc lam vi�c, thi cftn phai c6 thu gi d6 dS ph6i hc;rp - nhfrng lo(;li d6 v�t c6 thS kich thich ho(;lt d()ng. N Su nguai 16n khong hi Su tre dang mu6n v�n dl;lng hai tay, khong biSt ring v�n chuySn ho�c sa m6 m()t thu gi d6 cfing la m()t biSu hi�n cua ban nang lam vi�c 6 tre nho, nhu v�y se can tr& S\l' phat triSn cua thS tr(;lng va tam 1i tre. Cach giai quySt vftn dS nay chinh la phai t(;lo cho tre m()t https://thuviensach.vn

moi truang thich hqp, ds cac be co ths tht;rc hi�n khat khao manh li�t cua minh LOI KHUYEN 1 : Tao cO' hoi cho tre dtrO'c thfr sue

.

.

.

Khi m()t ai d6 nhin thfty tre da bo khong it cong sue vao m()t vi�c gi nhung hi�u qua l�i qua nho, liSn l�p tuc ra tay giup do, tren tht;rc ts, hanh d(mg nay d6ng nghia v6i vi�c cu6p di ca h()i "lam vi�c" cua tre.

Vi d\l, m()t co be 2-3 tu6i mu6n tt;r minh chai t6c, khi nguai 16n nhin thfty be da lam t6c r6i tung len thi khong nhfrng khong vui mung vi kha nang cua tre ma c6 khi con che bai, chS giSu. Bai vi tre khong thS nao nhanh ch6ng chai t6c gQn gang duqc, thS la nguai 16n liSn ra tay giup do. Tre v6n di c6 thS rftt thich thu vi duqc m()t lftn thu sue v6i m()t cong vi�c m6i nhung cu6i cling l�i bi nguai 16n vo tinh cu6p di ca h()i d6.

Nhfrng vi�c khac nhu m�c quftn ao hay di gifty cho tre, duang nhien dSu la do cha mt; lam h(). Cu nhu v�y, dSn khi tre da len lap 1 vftn phai nha cha mt; chai t6c, m�c quftn ao, thit day giay . . . luc nay, nguai 16n l�i con ming tre la VO d\lng.

Nhung cha mt; dau c6 nghi duqc ring, chinh minh luc dftu da tu6c di ca h()i thu lam nhung vi�c do cua cac be, vi ths ma bay gia m&i thanh ra ths nay.

Cach lam dung din nhftt chinh la khi nhin thfty tre dS tam dSn nhfrng vi�c V\ln v�t thi t6t nhftt dung nen can thi�p, hay cu dS tre tv nhao n�n la duqc r6i. Day la giai do�n ma dua tre nao cling phai trai qua trong qua trinh tru&ng thanh, mftt di CO' h()i ren luy�n trong giai do�n nay, tre rftt c6 thS se thiSu mftt S\f nhi�t tinh d6i v6i "cong vi�c". Vi d\l khi tre dang can nhic khong biSt nen trai chiSc khan trai ban thS nao, cu m�c k� tre, dS tre tv minh dftn dftn can nhic xem trai thS nao cho ph�ng. Vi�c nay d6i v6i tre nho a d() tu6i 2-3 la m()t hanh d()ng vi d�i, nguai 16n chi cftn dung m9t ben va quan sat, dS tre tt;r minh cam thfty thanh cong khi hoan thanh cong vi�c nay m()t each thu�n lqi

LOI KHUYEN 2: Khoan dung trtrO'c S\f mAt tr�t tv va h8n lo�n ma tre tao ra

.

Khi tre nho thu sue v6i mQi lo�i ho�t d()ng, se khong tranh khoi vi�c bay bua mQi thu d6 d�c trong nha, luc nay nguai 16n nen thong cam cho S\f ho�t bat hiSu d()ng cua tre, hay kien nhftn, dqi be ho�t d()ng xong thi nhic nh& con tv di thu https://thuviensach.vn

dQn "bai chi Sn truang". Sv bao dung cua cha illy se t�o di Su ki�n cho tre tv hoan thanh vi�c ma minh mu6n lam, d6ng thai cung c6 lqi cho vi�c nang cao nang Ive phan doan va tu duy d(>c l�p a cac be

LOI KHUYEN 3: D� tre tl}' do tham gia m9i v�n d()ng thich hQ'P

Tre nho phai thong qua sv n6 Ive cua ban than va tham gia m9i ho�t d(>ng m6i c6 thS tru&ng thanh duqc. Nhu v�y, sv phat triSn cua tre vl:ra phai dva vao ySu t6 tam li, vl:ra phai dva vao ySu t6 thS chftt. D6i v6i tre nho thi v�n d(>ng la rftt quan tr9ng, n6 la m(>t sv biSu hi�n ra hen ngoai nang luqng mang tinh sang t�o, tre cftn thiSt duqc trai qua dfty du cac ho�t d9ng ds ren luy�n cho ca b�p, tu d6 thuc dfty sv phat triSn cua kha nang v�n d(>ng.

N guai 16n nen d(>ng vi en tre hay chai dlia cling cac b�n khac th�t vui ve thoai mai, dS tre tham gia chai bong, leo treo, ch�y b(>, Ian l(>n . . . ' nhfrng ho�t d(>ng nay vi:ra dS lam ma l�i rftt thu vi, khong chi kich thich cac ki nang v�n d9ng phat triSn, ma con b6i duang cho tre kiSn thuc lao d9ng.

Cha illy nen hiSu r�ng, sv hoan thi�n ki nang v�n d(>ng cua tu chi c6 duqc la do tre tham gia cac ho�t d(>ng tro chai. N Su nhu con b�n thich m(>t lo�i ho�t d(>ng tro chai nao d6, dung cam thfty phiSn ha, b&i m6i lftn duqc trai qua sv v�n d(>ng la m(>t lftn ki nang v�n d(>ng v6n c6 cua tre duqc nang cao them m(>t bu6c 3.3 DAY TRE cAc DONG

.

TAC TAY CHAN v A HINH THE

.

Ngan Khanh nam nay 3 tu6i. d truang mftu giao, be duqc co giao rftt yeu qui b&i n6i nang luu loat, kS chuy�n l�i rftt sinh d(>ng, cac b�n dSu thich nghe Ngan Khanh kS chuy�n. Ngan Khanh hai trftm tinh, khong thich nghich ngqm cling cac b�n trong 16p nen co giao rftt nhan khi trong nom be. Tuy nhien, Ngan Khanh c6

m9t nhuqc diSm rftt Ian khiSn co giao phai phan anh l�i vai gia dinh, do la cac d(>ng tac tay chan qua vµng vs, thao tac khong dung va ch�m, kha nang v�n d(>ng m�nh rftt kem.

M(>t lftn, truang mftu giao c6 t6 chuc tro chai v�n d(>ng, hQc sinh trong 16p cling tham dv tiSt ID\lC Sch con nhay mua, thS nhung chi c6 minh Ngan Khanh la https://thuviensach.vn

lam khong t6t. Vi�c nay khiSn mv co be rftt bu6n. Nhung mv khong biSt ring vi�c mv luc nao cling chi thich co be ng6i nha d9c sach, nghe nh�c cling la nguyen nhan dftn dSn vi�c Ngan Khanh khong thich v�n d()ng. Du c6 ra ngoai d�o chai thi co be vftn thich nhfrng ho�t d()ng nhv nhang va khong qua 6n ao. Nhfrng ho�t d()ng nhu di xe d�p, ch�y b9 cung cac b�n, chi cftn tham gia m()t luc la co be thfty chan nan. Mv Ngan Khanh cam thfty hai lo Hlng, khong bi St li�u c6 phai kha nang v�n d9ng cua con co chut vftn dS?

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Giai do�n 3-4 tu6i, tre se phat triSn chiSu cao, cac b9 ph�n khac cua CO' thS

cling phat triSn nhanh. Trong vong 1 nam, tre c6 thS cao them 8 cm, n�ng them 3

kg. So v6i nhfrng b9 ph�n khac cua ca thS thi phftn dftu vftn hai nho. Nhfrng biSn d6i binh thuang nay khiSn CO' thS tre tr6 nen linh ho�t han, tre nho c6 thS v�n d()ng trong thai gian dai m()t each tran dfty sinh Ive ma khong hS cam thfty m�t moi chut nao. Luc nay, nguai 16n con cam thfty duqc, cai ht;mg nho cang tron tru6c kia cua tre nay khong thfty nfra r6i. Day la kSt qua cua vi�c luqng v�n d()ng tang len va tay chan ngay cang tr6 nen linh ho�t.

Duang nhien, 3-4 tu6i la thai ki quan tr9ng dS tre h9c duqc cac ki nang v�n d()ng. Ki nang v�n d()ng chinh la nhfrng kha nang lien quan dSn ca thS khi dang di chuySn trong khong gian, chu ySu bao g6m: di l�i, ch�y, nhay, nhay lo co, ch�y nhanh. . . Tre nho trong d9 tu6i nay tham gia cac ho�t d()ng ngo�i kh6a nhiSu han, khong chi thuc dfty S\f sinh tru6ng cua CO' thS, ma con giup phat triSn tri tu�.

Ki nang v�n d()ng duqc nang cao khiSn tre nho nhi�t tinh han, vui ve va ho�t bat han khi tham gia cac ho�t d()ng vui chai. HS c6 ca h()i la cac be dSu thich cung cac b�n no dua, ch�y nhay, nha ths cang thuc dfty kha nang v�n d9ng phat

?

trien.

Dang tiSc la m()t s6 cha mv l�i luon hi v9ng con minh chiu ng6i yen trong nha, ngoan ngoan xem ti vi va sach, khong cho con ch�y nhay khip nai, ma khong nga ring lam nhu thS se ngan can S\f phat triSn vs cac ki nang v�n d()ng 6

tre.

https://thuviensach.vn

CHUYEN GIA KHUYEN: D6i v6i tre nho 3-4 tu6i, nguai 16n nen t�o th�t nhiSu ca h(>i dS phat triSn kha nang v�n d(>ng cho con, dung bo 15' thai ki quan tn;mg nay. B�n co thS tham khao nhfrng lai khuyen du6i day LOI KHUYEN 1 : Cho tre tham gia ho�t dqng ngoai trOi nhi�u hO'n 6 tre tfrm 3-4 tu6i, kha nang v�n d(>ng da duqc nang cao han rftt nhiSu. DiSu nay co nghia la, tre se ch�y nhay khip nhung nai ma chung thfty co ths chai duqc ho�c leo treo duqc. Duong nhien la bao g6m ca nhfrng dia diSm an toan va nhfrng dia diSm khong an toan. M(>t s6 cha m� qua lo ling dSn vftn dS an toan cua con minh, vi v�y da ngan khong cho be v�n d(>ng. Vi nhu khong cho con ra ngoai ch�y lung tung, tranh bi dau d6n, chi cho phep con 6 nha chai d6 chai . . . , lam cho tre mftt di ca h(>i duqc tµ minh luy�n t�p kha nang v�n d(>ng. KSt qua la nhfrng ho�t d(>ng nhu nhay lo co, nhay cao hay di thang bing, nhfrng dua tre khac co thS lam duqc m(>t each dS dang thi d6i v6i con minh l�i kha kho khan.

Cach lam chinh xac la m6i ngay nen danh chut thai gian nhftt dinh dS dua con ra ngoai ho�t d(>ng, d�c bi�t la vao ba mua h�, xuan, thu.

Khi ho�t d(>ng ngoai trai, hay hu6ng dftn cho con m(>t vai ki nang ho�t d(>ng sau day: 1 ) Di b9 D�y con tiSn len, lui xu6ng, xoay nguai, cung co thS mo phong each di cua m9t vai loai d9ng v�t, cung co ths d�y tre di khom lung, di uan ngvc.

Cha m� cling co thS d�t m(>t sqi day thung tren m�t dftt, dS tre dftm Ien r6i di.

2) Ch�y D�y tre t�p ch�y vS phi a tru6c, ch�y nguqc, ho�c chai tro ch�y theo m�nh l�nh; dia diSm ho�t d(>ng la nai co khong gian r(>ng rai ho�c d6ng co bing ph�ng.

3) Nhay DS tre dung tren b�c cao ho�c tftm van r6i nhay xu6ng, ban dfru b�n nen nim tay con va lam mftu cho con xem. Hay dS tre ch�y nhay, ch�m tay vao nhfrng v�t thS nim 6 nhfrng nai cao. Vi d\l nhu qua cfru hay cai chuong. T�p nhay lo co, d6ng thai khom lung nh�t bong hay tui cat . . . 4) Lan bong Nguai 16n dung each tre khoang 3-4 m, Ian qua bong vS phia chan tre, yeu cfru tre nhan luc qua bong vftn chua dung l�i thi dung chan da no ra xa.

5) Vuqt chu6ng ng�i v�t Tren d6ng co bing ph�ng, sip xSp cac v�t thS lam chu6ng ng�i v�t, ra l�nh cho tre ch�y vong quanh, treo qua hay nhay vuqt qua.

https://thuviensach.vn

Khi tre vuqt qua chu6ng ng�i v�t, hay ghi chep l�i thai gian C\l thS giup con LOI KHUYEN 2: Nang cao cam hung v�n d()ng O' tre

N Su nhu kha nang ph6i hqp v�n d{)ng cua tre con h�n chS thi S\f tham gia cua cha mv chic chin giup ich cho vi�c khiSn tre hung thu han v6i v�n d{)ng han.

Cung tre tham gia chai bong ho�c chai tro chai, cung con ch�y b9. . . dSu la nhfrng each v�n d{)ng rftt t6t.

N Su tre thich chai b�p benh thi hay cung chai v6i con, ng6i tren chi Sc b�p benh r6i nhv nhang nang Ien h� xu6ng, nhu thS c6 thS ren luy�n cho bip chan, canh tay, con khiSn be tr& nen tv tin han. Duang nhien, khi chai tro chai nay, phai chu y duy tri d9 thang bflng cua CO' thS.

Bftt kS la 6 nha, 6 truang mftu giao hay 6 trong cong vien, nguai 16n dSu phai khuySn khich tre chai dua cung cac b�n bflng tu6i khac. Sv trai nghi�m nay chinh la phuang phap t6t nhftt kich thich hung thu chai dua va nang cao kha nang v�n d{)ng cua tre.

T 6m l�i, m6i lfrn chai dua dSu c6 thS khiSn ki nang v�n d{)ng v6n c6 cua tre rung bu6c nang cao. ThS nen cha mv phai xay dvng cho cac be nhfrng trai nghi�m vS v�n d{)ng th�t thu vi, tu d6 nang cao hung thu v�n d{)ng LOI KHUYEN 3: Khong dU'Q'C thuc ep nhii'ng tre nhut nhat

NhiSu tre nho khi sinh ra da rftt nhut nhat, chung sq phai chai dua trong khong gian qua tr6ng trai. Khi thfty tre nhut nhat thi dung nen thuc ep be, cuai nh�o hay cham biSm chi khiSn tre cang tr& nen nhut nhat han. Gia d\l tre SQ' bi te nga, nguai Ian l�i dung nhfrng each thuc thuc ep, luc d6 be chi con each dung yen bftt d{)ng. Cha mv t6t nhftt nen dung nhfrng phuang thuc th�t nhv nhang va c6

sue thuySt ph\lc dS khuyen giai con, b&i tre rftt cfrn duqc sv d{)ng vien va -Ung h9

Ur nguai 16n. Du6i S\f giam h9 cua nguai 16n, nhfrng dua tre nhut nhat se chiu tham gia vui chai. Duong nhien, tre nho cfrn nim bit duqc ki nang v�n d{)ng th�t t6t va cAn them chut thai gian, vi ths cha mv phai hSt sue kien nhftn LOI KHUYEN 4: Phai co long kien nhftn

Gia d\l, khi nhftt thai khong thS nim bit duqc m9t d{)ng tac nao d6, tre se c6

cam giac thftt b�i. N guai Ian nhin thfty b9 d�ng tre nhu v�y thi n6i n6ng, trach https://thuviensach.vn

m6c, khiSn cam giac thftt v9ng trong tre cang tr& nen trftm tr9ng. Vi v�y, khi thfty cac be kh6c hay tuc gi�n, b�n phai dSn an ui con ngay, dua con ra khoi ho�t d(mg d6. Dqi con binh tinh tr& l�i thi tiSp tl;lc dua con vao chai tiSp 3.4 REN LUYEN

. KHA NANG PHOI HOP

. GIUA TAY VA MAT

Tung nam nay 3 tu6i ruai, c�u be da nh6 duqc rftt nhiSu bai tha, cling nh�n biSt duqc khong it m�t chfr, kS chuy�n l�i vo cling sinh d(mg, hftp dftn. Tuy nhien, nhfrng d()ng tac phai cftm but nhu viSt chfr hay ve thi c�u be l�i khong nim bit duqc. 6 truang mftu giao, rftt nhiSu nhfrng d()ng tac cua Tung cho thfty c�u be hai "ng6c nghSch". Co giao phan anh ring luc ve tranh, c�u be khong dung ng6n tay dS cftm but ma dung ca ban tay. Tru6c tinh tr�ng d6, m� Tung da khong chi t�n tay lam mftu cho con, chi con nim tay con r6i hu6ng dftn ti:r each cftm but, nhung cu rai khoi mit m� la c�u be l�i ch-Ung nao t�t nfty. M� cling khong mu6n bit ep con phai thay d6i, SQ' t�o ap lµc tam 1i cho con. Nhung chi thvc S\f khong hiSu n6i, khong biSt la do d9ng tac phat triSn con ch�m hay do tinh each ma con trai l�i thanh ra nhu thS, t�i sao sv phat triSn cac d()ng tac va kha nang ph6i hqp cua Tung l�i thua cac b�n cling tu6i m9t each ro r�t nhu v�y?

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Nhfrng vi�c nho nhu viSt chfr, ve tranh la vi�c duang nhu bftt ki dua tre nao trong truang mftm non dSu c6 thS lam duqc. Nhung mu6n lam t6t thi l�i khong dS dang, bai tre nho nhftt dinh phai c6 kha nang v�n d()ng cua cac CO' hip 16n nho v6i trinh d9 tuang duang thi m6i c6 thS lam duqc. Tren phuang di�n nay, c6

nhfrng tre biSu hi�n thµt lui so v6i cac b�n khac, va da gay anh huang dSn S\f tv tin cua cac be. Thong thuang, cha m� khong mfty nh�y cam vS kha nang phat triSn tren phuang di�n nay, nhung cac thAy co giao trong truang l�i co ths phan doan kha chinh xac.

D()ng tac cftm but cua c�u be Tung khong t6t, vi thS m6i dung ca ban tay dS

cftm but. Vi Tung cam thfty nhu v�y se dS ve han, dung ng6n tay cftm but c6 chut kh6 khan d6i v6i c�u. Luc nay, cha m� nen kien nhftn khuyen bao con trai, lam https://thuviensach.vn

m�u cho con xem, dS c�u be thfty duqc cha m� lam thS nao ma dung duqc ng6n tay cAm but ve m9t each chinh xac, phai cho con biSt dung ngon tay cAm but ve se dS dang kh6ng chs duqc but han la dung ca ban tay.

CHUYEN GIA KHUYEN: Duong nhien, c6 m9t s6 tre nho kha nang v�n d()ng nhftt thai biSu hi�n hai t\lt h�u m9t chut, cha m� cling dung qua cang th�ng, hay ren luy�n kip thai, s&m mu9n gi cung se du6i kip t6c d9 phat triSn cua nhung b�n nho khac. Cho du nhu thS, cha m� cling phai chu y phat triSn kha nang v�n d(}ng cua cac CO' hip, d6ng thai, trong CUQC s6ng hay khong ngung d(}ng Vien khich 1� con. B�n c6 thS tham khao m9t trong cac each sau day LOI KHUYEN 1 : Quan tam tOi nang 11}'C th1}'C t� cua tre Kha nang ph6i hqp d9ng tac a tre nho con kem, vi ths ma cAm but khong chic. Cha m� dung quen ring, kha nang ph6i hqp cac d()ng tac cua tre c6 tiSn b9

hay khong, mftu khich 1� va d()ng vien m6i ngay, S\l' hoan thi�n cua CO' thS va h�

th6ng thftn kinh, cu6i cung la cam hung d6i v6i hQc t�p. Ch�ng h�n, khi b�n t�o ap Ive cho be, n6i v&i con ring: "Con nen h9c t�p chi, viSt chfr ngay ngin va th�ng hang", se c6 thS lam tre nho mftt di hung thu d6i v&i vi�c vi St ch fr. Vi thS, trong linh V\l'C h()i hQa va viSt chfr, dung nen d�t m\lC tieu vuqt qua d() tu6i cua cac be, ma nen nghi dSn lua tu6i cua con va kha nang ph6i hqp cac d9ng tac, khuysn khich con cham chi ren luy�n

LOI KHUYEN 2: D� tre t\I· minh I\l·a ch9n: dung but ve hay but chi Cha m� c6 le cung se phat hi�n, gifra but chi va but ve, tre se thich but ve han, m�c du nhfrng duang net ma tre ve ra v�n chua d�p mit nhu cha m� mong mu6n. M9t s6 nguyen nhan khiSn tre cam thfty dung but ve se thu vi han dung but chi la bai khi ve tranh, dung but ve se dS ve ra duqc nhfrng tac phftm v&i nhiSu mau sic, t6c d9 ve nhanh han; han nua can but cua but ngin thu�n ti�n cho vi�c cftm nim, khong cftn dSn nhfrng d()ng tac diSu chinh ng6n tay qua phuc t�p; khong nhfrng thS, nhfrng mau nu6c t�o nen nhfrng duang net 19n x9n nhung l�i rftt ki di�u tren bs m�t hue tranh va thuang duqc tre nho a d9 tu6i trn&c khi di hQc rftt yeu thich. Cung gi6ng nhu vi�c viSt chfr tren quySn va, tre nho phai thong qua hQC t�p m6i c6 thS nim bit duqc cac ki xao. Vi thS, khi tre ve tranh, https://thuviensach.vn

hay dS be tv Iva chc;m xem nen dung but ve hay but chi, t6t nhftt la m6i hinh thuc dSu cho tre thu m()t lftn. Thong qua ve tranh, kha nang ph6i hc;rp ho�t d()ng gifra tay vai mit se tiSn b9 han nhiSu

LOI KHUYEN 3: Dirng so sanh con vOi nhfrng drra tre khac

Tre nho c6 rftt nhiSu ca h9i sinh ho�t cling cac b�n nho khac, bftt kS la chai v6i cac b�n 6 truang mftm non hay mai cac b�n vs nha minh chai, tre cling se gi6ng nhu nguai 16n, dem ban than minh ra so sanh v6i nhfrng nguai khac. Vi d\l, tre hay dem tac phftm cua minh ra so sanh v6i tac phftm cua cac b�n khac, cling gi6ng nhu nguai 16n hay dem tranh con minh ve dS so sanh v6i con nha nguai khac, dS phan doan kha nang ve tranh cua con gioi hay khong. NSu tre ve khong dvP bing cac b�n khac, luc nay cha mv l�i dua ra yeu cAu cao han, nhu ths long nhi�t tinh v6i cong vi�c ve tranh 6 tre se mftt di. M9t khi tre nho mftt di sv t\f tin d6i v6i nang Ive cua ban than, dftu CO' h()i c6 sip dSn, tre cling se khong tinh nguy�n nhftc but len ve hay viSt chfr nfra.

Cha ffi(f nen chu y: Thong thuang, sv tiSn b9 cua kha nang ph6i hc;rp ho�t d()ng gifra tay v6i mit cua tre la kha can bing, nhung khoang 3-5 tu6i thi kha nang nay tiSn triSn hai ch�m, c6 luc rftt kh6 dS nh�n biSt duc;rc. Luc nay, cha ffi(f nen d()ng vien ring kha nang cua be da thuftn th\lc han vai thang tru6c rftt nhiSu r6i. Tre cftn duc;rc cha mv d()ng vien, khich 1�, nhu thS cac be se nh�n thfty duc;rc ban than minh dang dftn tiSn b9

LOI KHUYEN 4: Dao tao tre co bai ban

.

Tre nho cftn dSn rftt nhiSu lai d()ng vien, khich 1� tu nguai than dS nang cao kha nang ph6i hc;rp tay mit. D6ng thai cling mong mu6n cha mv sip d�t m()t vai tro chai giup phat triSn kha nang nay.

Vi d\l, hay chuftn bi cho tre m9t cai kvP th�t d(fp, bao con dung n6 thu nh�t nhfrng h�t d�u 16n nho trong cai bat, ho�c bao con dung keo cit nhfrng manh gifty nho, dung day xau h�t, ghep tranh . . . Tre nho c6 thS se c6 hung thu v6i nhfrng vi�c nhu v�y

https://thuviensach.vn

4. NAM BAT TH0I Ki NHAY

.

CAM CUA TINH TRAT

.

TU

. (J

TRE NH6

Montessori cho r�ng, tre nho VO cung nh�y cam. N 6i vs vftn dS phat triSn cua ch-Ung, thai ki nh�y cam cua tinh tr�t tµ c6 y nghia rftt quan tr9ng d6i vai qua trinh hinh thanh nen nhan each cua tre nho. Montessori tung n6i: "Tr�t tµ la m()t diSu cftn thiSt cua cu(>c s6ng con nguai, khi n6 duqc tich tt;t dfty du thi con nguai mai c6 duqc S\f vui ve th�t S\f." Trong m(>t thai ki nao d6 cua CUQC dai m6i dua tre, niSm vui chinh la m6n qua ma ch-Ung tim duqc a m(>t nai thich hqp. Thai ki nh�y cam cua tinh tr�t tµ b�t dftu xuftt hi�n tir nam tre 2 tu6i, trung binh keo dai trong 2 nam, khoang 3 tu6i Ia thai gian biSu hi�n ro r�t nhftt cua d�c tinh nay.

Theo each nhin cua Montessori, tre nho c6 hai lo�i y thuc vS tr�t tµ. M(>t lo�i n�m hen ngoai, Ia nh�n hist cua tre vs m6i quan h� giua ban than minh va moi truang xung quanh; Io�i con I�i n�m hen trong, khiSn tre nho nh�n biSt duqc cac b9 ph�n khong gi6ng nhau cua ban than minh va nhfrng vi tri tuang ung cua ch-Ung. N Su nhu tre nho phat hi�n vi tri cua d6 v�t pha hong tr�t tµ v6n c6, tre se cam thfty lo l�ng bftt an, c6 khi cau g�t. us thich nghi duqc vai thai ki nh�y cam cua tinh tr�t tµ a tre nho, cha m� nen d�t, ds cac d6 v�t vao nhung vi tri c6 dinh, d6ng thai con phai qui dinh nhfrng nguyen t�c, phuang phap va trinh tµ C\l thS

khi sir d\lng d6 d�c

4.1 KHONG DUOC

. DAO LON

. TRAT

. TU. ' CUA TRE

Co be Thanh khi gftn 2 tu6i tr& nen khong gi6ng nhu truac nfra. Truac kia, co be rftt dang yeu, ngoan ngoan, m� thfty vo cung tµ hao vS con minh, nhung bay gia chi cam thfty cang ngay cang b6i r6i.

M(>t dip cu6i tuftn, chi dua con gai dSn nha ba n(>i chai, luc di thai tiSt rftt d�p, vi thS ma chi chi m�c m(>t chiSc ao mong. DSn ngay thu hai, khong nga thai tiSt d(>t ng(>t thay d6i, mua to gi6 Ian n6i Ien, khong con each nao khac, chi danh https://thuviensach.vn

phai khoac them ao cua ch6ng.

Khong nga, khi nhin thfty mv m�c ao cua b6, Thanh liSn keo tay mv noi:

"Day la ao cua b6 ma, mv mau c&i ra di ! :

Chi cam thfty rftt ng�c nhien, con be nay binh thuang rftt ngoan ngoan, sao horn nay l�i phan d6i mv gay git. Ching nhe con be dang a trong giai do�n nh�y cam cua tinh tr�t tµ.

Qua nhien, vai horn sau, luc co be dang mai me v&i m9t d6ng d6 chai tren giuang thi nghe tiSng b6 gQi, em l�p tuc nhay xu6ng r6i ch�y vS phia b6. Luc Thanh rai khoi phong, mv nhin thfty vi qua v9i nen Thanh da da phai cai thung rac a ngoai cua, co be nghe thfty am thanh nay liSn quay dftu l�i, liSc nhin ch6 luc nay phat ra tiSng d9ng, sau do thi cAn th�n mang cai thung rac d�t l�i vi tri ban dftu.

Chi m9t hanh d9ng nho nay da lam cho mv Thanh cam nh�n duqc con gai minh dang a trong giai do�n nh�y cam cua tinh tr�t tµ.

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Cau chuy�n cua Thanh cho thfty, ban nang cua tre nho d6i v&i tinh tr�t tµ la rftt m�nh. DiSu khiSn nguai ta kinh ng�c la tuy con nho ma tre da co thS biSu 19

ra duqc S\f nh�y cam dSn v�y.

N ghien Clru phat hi�n, S\f nh�y cam cua tre nho d6i v&i tr�t ti! da bit dftu ngay m thang dftu tien sau khi ra dai. Khi nhin thfty m9t vai d6 v�t duqc d�t a vi tri thich hqp, tre se thfty rftt hung phftn va vui mirng. M9t dua tre 2 tu6i se dung phuang thuc phat ra am thanh dS b9c 19 S\f nh�y cam cua chung d6i v&i tr�t tv, thong thuang khi g�p phai kho khan, tre se b9c 19 cang ro rang han. Trong giai do�n nay, S\f nh�y cam nhu thS tr& thanh kim chi nam cho nhfrng hanh d9ng cua tre.

BiSu hi�n cua m6i dua tre trong thai ki nh�y cam la khong gi6ng nhau.

N guai Ian cftn dS tam quan sat m&i co thS nim bit duqc nhu cftu n9i t�i cua tre nho.

Khi phat hi�n con minh tran dfty sv hiSu ki va tinh thftn tim toi nghien cll'u d6i v&i m9t S\f v�t nao do, ho�c to ra c6 chftp v&i vi tri d�t dS m9t vai d6 v�t, thi https://thuviensach.vn

tru6c tien, b�n hay nghi r�ng li�u c6 phai con minh dang a trong thai ki nh�y cam. Trong giai do�n nay, thuang c6 m9t d{)ng h;rc ma tre khong thS kh6ng chS, n6 thoi thuc con nguai tre san sinh ra sv cu6ng nhi�t, mong mu6n duqc thl:r sue d6i v6i nhfrng S\l' v�t ma tre cam thfty d�c bi�t hung thu, cho dSn khi thoa man duqc nhu cftu ho�c d9 nh�y cam giam dftn thi d{)ng Ive nay cling se tan biSn.

CHUYEN GIA KHUYEN : Sv yeu thich tinh tr�t tv cua tre khac v6i nguai 16n. Trong nam dftu tien sau khi ra dai, tre da cftn c6 duqc nhfrng nguyen tic thich ung tu moi truang s6ng ma sau nay chung phai chi ph6i. Bai tre nho truang thanh trong chinh moi truang ma chung t6n t�i, vi ths doi hoi phai duqc dinh hu6ng b�ng nhfrng qui tic xac dinh. V�y nguai 16n nen lam thS nao d6i v6i tre nho dang CT trong thai ki nh�y cam cua S\l' tr�t t\l'

LOI KHUYEN 1 : Dirng dao U)n tr�t tl}· xung quanh tre

Tinh nh�y cam vS tr�t tv la kha nang ki di�u ma tv nhien da ban t�ng cho tre nho. NSu moi truang ma tre dang sinh s6ng ngan can S\l' phat triSn binh thuang cua tinh chftt nay, tre se c6 biSu hi�n lo ling bftt an, c6 khi n6i cau . . . DiSu nay doi hoi nguai 16n phai kien nhftn quan sat phan ung cua tre, tu d6 hiSu ro S\l' phat triSn cua cam giac tr�t tv. 6 day co m9t cau chuy�n kha thu vi.

M9t co bao mftu vi c6 vi�c nha nen xin nghi phep mfty horn, my liSn thue m9t CO bao mftu khac, nhung CO bao mftu m6i nay th\l'C S\l' cam thfty kh6 chiu, ngay ca luc tim dua be cling khong chiu hqp tac, con kh6c len kh6c xu6ng. Dung hSt each nay dSn each khac, dua tre ci1ng khong chiu chftp nh�n co bao mftu mai.

Khi co bao mftu cu quay l�i, be l�i ngoan han nhiSu.

Sau d6, illy phat hi�n each bS be cua hai co bao mftu khong gi6ng nhau, ma con minh l�i chi thich duqc bS nhu co bao mftu dftu tien tung lam. Co bao mftu m6i VO tinh lam dao 19n mftt cam giac tr�t t\l' v6n c6 cua tre, vi thS ma be m6i kh6c 16c, cau git.

D6i v6i tre nho, tr�t tv se san sinh ra niSm vui m9t each tv nhien, vi thS nSu tr�t tv bi dao l{)n, tre se tv nhien n6i cau. Vi dt;t, m9t dua tre chua dfty 2 tu6i, khi nhin thfty co bao mftu lfty mftt cai ghS cua minh thi se kh6c to ds phan d6i cho dSn khi cai ghS duqc d�t l�i vi tri ban dftu m6i thoi. Thvc ra, d6i v6i tre nho dang https://thuviensach.vn

6 trong giai do�n nh�y cam vS tr�t tµ thi chi cftn d6 v�t thay d6i vi tri v6n c6 m()t chut la tre se phat hi�n ra rftt nhanh, d6ng thai yeu cftu mang v�t vS vi tri ban dftu. NSu nguai 16n khong hiSu duc;rc tinh nh�y cam nay cua tre ma VO tinh lam dao 19n tr�t tv, thi chi lam tam 1i tre nay sinh xung d()t m�nh me, khong c6 lc;ri cho vi�c l�p ra nhfrng qui t�c sau nay

LOI KHUYEN 2: Hay thoa man cam giac tr't t1}· « tre

Khi tre nho phat hi�n m9t s6 d6 v�t nao d6 bi dS 19n x()n, duang nhu be phai chiu m9t S\l' kich thich nao d6, va nh�n duc;rc m9t m�nh l�nh nao d6. Vi dµ nhu, m9t mftu xa bong nim tren cai b6n ma m�t chu khong duc;rc ds vao g9n gang vao h9p ho�c m9t cai ghS d�t 6 vi tri khong thich hc;rp, m9t dua tre 2 tu6i d9t nhien chu y t6i, sau d6 mang n6 tr& vS vi tri cu. Nhfrng tre nho dang 6 trong thai ki nay c6 thS phat hi�n S\l' mftt hai hoa cua m9t vai chi tiSt rftt nho ma nguai 16n hay nhfrng dua tre 16n han l�i khong hS chu y dSn.

Da tung c6 m9t trnang hc;rp nhu sau: M9t co be m6i 6 thang tu6i dang ngoan ngoan a trong phong, luc nay co bao mftu buac vao, ds m9t cai o ien tren ban, co be b�t dftu cam thfty b6n ch6n. Nguyen nhan cua biSu hi�n nay khong phai vi co bao mftu ma 1i do la 6 cai o. Co be nhin chim chim vao cai o m9t luc, sau d6 b�t dftu kh6c, co bao mftu tu6ng ring be dang doi cai 0 nen lfty dua cho be, khong nga co be con kh6c to han, vira kh6c vua dfty cai o ra xa. Dung luc co be kh6c khong ng6t thi duang nhu m� hiSu duc;rc nguyen nhan vi sao con kh6c dfr nhu v�y, liSn lfty cai o mang cftt vao phong khac, co be l�p tuc nin ngay.

C6 khi, nguai 16n vo tinh d�t d6 sai vi tri, se lam dao 19n nghiem tr9ng ki uc d6 d�c duc;rc d�t c6 tr�t tµ cua tre nho.

Cam giac tr�t tµ la m9t thu cftn thiSt trong CUQC dai cua tre, khi cam giac nay duc;rc dong dfty, tre thvc sv c6 duc;rc niSm vui. Cam giac tr�t tµ giup tre nh�n biSt duc;rc vi tri t6n t�i trong moi trnang cua m6i d6 v�t, nh6 duc;rc d6 v�t nao thi duc;rc d�t 6 ch6 nao. DiSu nay cling c6 nghia la tre nho cling c6 thS thich nghi duc;rc v6i moi trnang va co ths chi ph6i moi trnang xung quanh minh qua rat nhiSu nhung chi tiSt nho be, chi a trong moi trnang nhu v�y, tre mai cam thfty binh yen va vui ve. ThS nen, khi tre c6 hung thu di lam m9t vi�c gi d6 lien quan dSn tr�t tv, https://thuviensach.vn

nguai 16n dung ngftn ng�i thoa man nhu cftu cua be LOI KHUYEN 3: T�o cho tre nho m(}t moi trU'irng tr�t tl}'

Tr�t tµ bi pha VO se dem dSn cam giac bftt an cho tre, cac be kh6ng thS kh6ng t�p trung tinh thftn vao vi�c phan d6i sv mftt tr�t tv fty, cling kh6ng thS kh6ng lang phi m()t it thai gian trong qua trinh truang thanh cua ban than. N Su a nha, con b�n bu6ng binh nhftt dinh phai lam m9t vi�c gi d6 theo dung trinh tµ c6 dinh, kh6ng cho phep bftt cu sv thay d6i tru6c sau nao hSt, c6 yeu cftu d�c bi�t v6i vi�c d�t dS cac d6 v�t, khong duqc thay d6i. . . thi luc do chung to tre dang bu&c vao thai ki nh�y cam v6i tr�t tv.

Tre nho kh6ng c6 nhiSu kha nang nim bit duqc tr�t tv v6n c6 cua cu()c s6ng, nhung chung ta dSu hiSu ro ring khi thai ki nh�y cam d6i v6i S\f tr�t tv t6i, thi nhftt dinh phai bao v�, thftu hiSu, ton tr9ng, h6 trq va dung hSt sue minh ds t�o cho con m9t m6i truang c6 tr�t tv.

Tinh nh�y cam vs tr�t tv cua tre nho thuang biSu hi�n a nhfrng yeu cftu cua tre d6i v6i tinh tuftn tv, th6i quen sinh ho�t, va vi tri cua tftt ca cac d6 v�t.

Montessori cho ring: nSu cha mv chua thS dem l�i cho tre nho m9t m6i truang s6ng c6 tr�t tv, tre se thiSu di nh�n thuc vS vi�c thiSt l�p cac m6i quan h�, duang nhien tri tu� se khong ths phat triSn duqc.

Bai v�y, t6t nhftt nhfrng d6 v�t trong gia dinh nen duqc sip xSp c6 tr�t tµ, m6i lftn su d\lng xong thi kip thai mang vS vi tri cu. Nhfrng d6 d�c cua tre nho cang phai chu y d�t dung vi tri, kh6ng duqc tuy y thay d6i, c6 ging dung nen thay d6i qua nhiSu m6i truang ma tre dang sinh s6ng nhu thay ga trai giuang nhiSu lftn, thay d6i m6i truang sinh ho�t ho�c phong ngu . . . Du la bftt die di thi cling nen cho con thai gian dS thich ung, d6ng thai chu�n bi t6t vS mQi m�t d6i v6i nhfrng thu ma tre co ths khong thich ung duqc.

v ai nhung tre dang a trong thai ki nh�y cam vs tr�t w, nguai l&n co ths dinh hu&ng cho tre tv di thu dQn d6 dung sinh ho�t ho�c cac lo�i d6 chai, diSu nay kh6ng chi giup hinh thanh a tre th6i quen dQn dvp mQi thu m9t each tr�t tv, con c6 thS giup tre c6 kh6ng gian truang thanh hoan thi�n han https://thuviensach.vn

4.2 BOI DUONG CHO TRE NHO CAM GIAC TOT VE T�T Tl/

Gftn day, Vi�t bu6c vao giai do�n ma cha mv cho la thai ki nh�y cam vS tr�t tv. Rfrt nhiSu vi�c trong nha dSu phai lam theo y cua c�u be, nSu mv khong may lam dao l(m m9t chut cam giac tr�t tµ cua con thi ngay l�p tire c�u be se n6i cau r6i an v�, doi mv phai dS nguyen nhu cu, mv vi thS ma cling danh lam theo y con.

M9t lftn, nua dem Vi�t tinh d�y va mu6n u6ng nu6c, chi liSn bS con di rot nu6c. Luc u6ng xong, Vi�t nhfrt dinh om binh nu6c khong rai. M9t luc sau, mv dS cai binh xu6ng, c�u be nhfrt dinh khong cho, kh6c nhe r6i chi tay vao cai binh.

Mai dftu, chi khong hiSu chuy�n gi, sau d6 m6i biSt, la vi khong thfry binh nu6c, chi l�p tire nhfrc cai binh len, luc d6 Vi�t m6i an tam n�m trong long mv ngu m9t each ngon lanh.

Vi�t con thich bay nhfrng d6 chai chiSc o to nho xung quanh giuang, nSu mv khong cfrn th�n thay d6i vi tri thi dung la da m�c 16i to r6i, nSu khong khoi ph\lc l�i nguyen tr�ng thi c�u be nhfrt dinh khong bo qua.

C�u be Vi�t dang trong thai ki nh�y cam vS tr�t tµ ben ngoai, nen mv chi c6

thS c6 g�ng duy tri tr�t tµ cua cac sv v�t xung quanh, tuy�t d6i khong thay d6i, m\lc dich chinh la dS con c6 m9t khong gian an toan.

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

D6i v6i tre nho trong thai ki nh�y cam vS tr�t 1\f, thS gi6i t6n t�i theo m9t trinh tv va tr�t tv nhfrt dinh. Lo�i trinh tv va tr�t tv nay m9t khi di vao con nguai tre se tr& thanh nhfrng m6i logic n9i t�i dftu tien. Day la tu duy cua tre nho, c6 luc duc;rc gQi la "tu duy theo duang th�ng". VS sau, kiSu logic nay 6 tre nho b�t dftu thay d6i, cac h�t nhan logic bfrt biSn duc;rc trim tuc;rng h6a, tren ca s6 d6, sv hinh thanh cua sv v�t c6 thS thay d6i, th�m chi la thien biSn v�n h6a.

Tren thvc tS, tinh nh�y cam d6i v6i tr�t tv 6 tre nho la m9t lo�i cam giac n9i t�i. N 6 c6 thS giup tre nho phan bi�t duc;rc m6i quan h� gifra cac sv v�t, sv vi�c, cht'r khong phai chi la ban than S\l' v�t fry. Tinh nh�y cam nay khiSn tre nhin thS

giai nhu m9t chinh ths, ma trong moi truang fry mQi thu dSu co quan h� g�n bo m�t thiSt v6i nhau. Tinh nh�y cam da giup tre thich nghi v6i moi truang, tu d6

https://thuviensach.vn

dinh huang cho ban than lam gi d6 dS d�t duqc m\lc tieu. Gi6ng nhu c�u be Vi�t trong vi d\l tren, ban nang d6i vai tr�t ti;r la rftt m�nh. Cam giac tr�t tµ khiSn tre nh�n thuc duqc vi tri t6n t�i trong moi trnang cua m(H thu gi do, co ths nha duqc thu gi d�t a ch6 nao, cung co ths mang v�t do d�t l�i nai ma trnac kia co thoi quen d�t a d6, day la vi�c ma nhfrng dl:ra tre trong giai do�n nay rftt thich lam.

Trong cu6n "Nim bit thai ki nh�y cam cua tre nho" c6 n6i, m9t khi tre nho xay dvng duqc cho minh cam giac tr�t ti;r thi cac be se chu d()ng duy tri tr�t tv c6

s�n cua m9t doan ths, m6i quan h� giua nguai vai nguai cung tr& nen dan gian va than thi�n. Dua tre nao cung biSt ban than nen lam gi, d6ng thai c6 thS chu y dSn S\f phat triSn cua ban than. DiSu nay c6 nghia la con nguai rftt ton tn;mg tr�t n;r hen trong minh, d6ng thai cung thvc hi�n theo rftt nhiSu nhfrng tr�t n;r hen ngoai khac, tre CO m\lC tieu sf>ng ro rang, huang S\f chu y cua minh vao S\f truang thanh cua ban than va vi�c di tim toi kham pha ths giai xung quanh.

M9t khi cam giac tr�t ti;r duqc hinh thanh, n6 se dfrn chuySn h6a thanh phftm chftt va duqc thS hi�n a mQi m�t cua CUQC s6ng, dfty chinh la t6 chftt. M9t khi tr�t ti;r tr& thanh th6i quen, th6i quen thanh tv nhien, tv nhien tr& thanh nhan each, tftt ca dSu bit dfru tu khi tre buac vao lua tu6i mAm non, chinh thai ki nh�y cam cua tre da t�O nen tf> chftt va phftm each CO' ban cua m()t con nguai.

Vi thS, nim bit duqc giai do�n nh�y cam vs tr�t tv cua tre nho, ren luy�n th6i quen tr�t ti;r va b6i duang cam giac t6t vs tr�t ti;r la vi�c VO cling quan tr9ng.

CHUYEN GIA KHUYEN : DiSu dang tiSc la khi tre biSu hi�n ra hen ngoai nhung d�c trnng hanh vi cua giai do�n nh�y cam vs tinh tr�t tv, rftt nhiSu cha m�

phat hi�n duqc nhung l�i khong chiu tim hiSu, lam mftt m9t ca h9i t6t cua con.

M9t s6 cha m� thi nghi d6 la tre nghich ngqm, khong kien nhftn duqc, da phe binh trach moc nhung hanh vi khong thoa dang cua cac be, khiSn cho tam h6n be nho vua mai buac vao thai ki nh�y cam nay khong co each nao ths hi�n duqc nhfrng diSu t6t d�p cua S\f trnang thanh, nh�n thl:rc tr& nen h6n lo�n, s6ng khep minh, khong con dung khi di tim hiSu nhfrng diSu minh chua biSt nfra. Nhung nSu cha m� lam dung, tl:rc la c6 thS hiSu nhfrng vi�c duang nhu rftt kh6 1i giai duqc trong giai do�n nay cua tre, thi be se cam nh�n duqc tinh yeu thuang sau https://thuviensach.vn

sic ma cha mv danh cho minh. V�y cha mv nen giup do cac be thS nao dS xay dµng nen cam giac t6t vS S\f tr�t tl,f

LOI KHUYEN 1 : Djnh hU'O'ng cho tre vao hie thich hQ'P

Thai ki nh�y cam cua tre nho chiu S\f thuc dAy cua sue s6ng trong con nguai tre, trong m(>t khoang thai gian nao do, tre Se tich C\fC hftp thu ban chftt d�c bi�t cua cac S\f V�t xung quanh, d6ng thai khong ngung thl,fC hi�n Va l�p l�i qua trinh nay. Chi khi tre thu�n lqi bu6c qua duqc giai do�n nh�y cam nay thi tam h6n va tri tu� cua cac be m6i c6 thS phat triSn lanh m�nh. C6 thS thfty, trong giai do�n nh�y cam, cac kha nang cua tre nho phat triSn rftt nhanh, day cling la thai ki tre rftt <ls bi anh hucmg, luc nay nsu biSt kip thai dinh huang, thi hi�u qua d�t duqc VO cung cao ma cha mv l�i khong t6n nhiSu cong sue.

Khi tre nho dang a trong thai ki mftn cam, b�n nen ton tn;mg nhfrng nguyen tic tmang thanh tl,f nhien cua con, khuySn khich be tv do tim hiSu, dung can thi�p qua muc vao ho�t d(>ng cua con. N goai nhfrng hanh vi c6 tinh nguy hi Sm, cha mv nen thoa man nhu cAu cua cac be hSt sue co ths.

DiSu dang luu y la, tre hoan toan khong c6 cam giac vs S\f tr�t tl,f gi6ng nhu nguai 16n. Kinh nghi�m c6 thS khiSn cho suy nghi cua nguai 16n tr& nen phuc t�p, nhung tre nho l�i rftt dan gian, cac be dang a trong qua trinh cam nh�n ths gi6i, thu gi cfing khong hiSu, khong ngung thu nghi�m nhfrng sv v�t m6i. Cho nen, cha mv phai chu y va ton tn;mg thai ki nh�y cam nay cua tre, ds be co ths thu�n lqi vuqt qua khoang thai gian quan tn;mg, d6ng thai giup cac be xay dvng m9t cam giac tr�t tl,f theo dung nghia

LOI KHUYEN 2: D� tre ti�p xuc nhi�u hO'n vm mqi lo�i moi trU'Crng Khong phai khi sinh ra, tre nho da ho an to an tuan theo tr�t tv. N guqc l�i, tre c6 thai ki nh�y cam vS tr�t tl,f. C6 nghien crru chung minh r�ng, 1 -3 tu6i la quang thai gian ma tre nh�y cam v6i S\f tr�t tl,f nhftt, va sau d6 d�c tinh nay vftn tiSp tt;tc

'

ton t�i.

M6i ngay, tre dSu cAn c6 m9t moi tmang tr�t tv dS giup chung nh�n biSt duqc S\f v�t, lam quen v6i moi tmang. Khi moi tmang quen thu9c biSn mftt, tre se cam thfty mftt mat, hµt hftng. D6i m�t v6i moi tmang khong quen thu(>c, ban https://thuviensach.vn

nang tre nho ki vc;mg r�ng day la m6i truang ma minh quen thu(>c, d6ng thai n6

h;rc thong qua S\f hiSu biSt rftt dan gian cua ban than dS dv doan va kiSm soat m6i truang d6, dem l�i cam giac an toan cho minh.

Trong khi quan sat, Montessori da phat hi�n, tre nho 6 trong giai do�n mfrn cam, nSu kh6ng c6 each nao thich nghi duqc v6i m6i truang se sinh ra SQ' hai, kh6c 16c, th�m chi con n6i cau.

Vi thS, cha m� nen dS tre tiSp xuc nhiSu han v6i nhfrng m6i truang ma sau nay cac be se phai d6i m�t, ds tre nhanh chong lam quen, hoa nh�p, xay <lvng nen m9t tr�t tv rftt d6i binh thuang ma cac be mong mu6n, diSu nay rftt co lqi cho vi�c xay dvng va b6i duang tinh ki lu�t trong tuang lai

LOI KHUYEN 3: D� tre hinh thanh y thfrc ki lu�t cang sO'm cang tAt Cha m� nen chu y: Tre sau 2 tu6i cfrn thiSt phai s6ng cu(>c s6ng t�p thS. N Su la con m(>t trong gia dinh, dSn nam 3 tu6i tre duqc dua dSn h9c mfru giao, diSu nay it nhiSu cung se pha va tr�t tv v6n co cua tv nhien nen tre co ths phai chiu m(>t ganh n�ng tam 1i nhftt dinh. Vi thS, khi tre han 1 tu6i, nen t�o CO' h(>i dS be cung chai dua v6i cac b�n nho cung d9 tu6i khac, chuftn bi t6t cho vi�c hoa nh�p CUQC s6ng t�p thS cua tre sau nay. Khi tre dang vui chai, ch-Ung se ph6i hqp lfrn nhau, hinh thanh nen y thuc vs nhfrng qui t�c hay con g9i la y thuc ki lu�t LOI KHUYEN 4: D� tre choi tro choi tim dA vat

.

Tre nho khoang 2-3 tu6i thuang thich chai tro tr6n tim. Chung ta c6 thS thfty tre rftt thich tro chai sau: Tre bo du6i gfrm ban, tren ban trai m(>t chiSc khan phu dSn t�n chan ban. B�n cung chai sau khi nhin thfty b�n minh da chui vao gfrm ban r6i liSn bu6c ra khoi phong, sau d6 ven tftm khan len, khi phat hi�n thfty b�n dang 6 du6i gfrm ban, thi vui mung het toang len, tro chai nay th�m chi l�p di l�p l�i nhiSu lfrn.

Trong con m�t cua nguai 16n, thi tro chai nay ch�ng c6 gi thu vi, nhung tre l�i chai rftt vui ve. DiSu nay kh6ng phai chi vi tro chai c6 thS dem l�i niSm vui cho tre ma quan tr9ng han la tre tim duqc thu cAn tim a m9t nai hiSm hoc, day la

'

niem vui ma cam giac tr�t tv t�o nen.

C6 m(>t lfrn, Montessori tham gia chai tro chai nay, ba nhin thfty b9n tre chai https://thuviensach.vn

rftt vui, co luc con cuai rftt to, hSt het, hSt g9i r6i con v6 tay, bai vi cac be tim duc;rc b�n minh dang tr6n d�ng sau cai cua. B9n tre nhin thfty Montessori liSn tiSn vs phia ba n6i: "Ba chai cung chung chau di, ba tr6n nhe ! " Ba chftp nh�n lai mai cua b9n tre. Lu tre ngay tha ch�y ra khoi can phong va duang nhu khong biSt ba dang tr6n a ch6 nao. Ba hoan toan khong gi6ng nhu cac be la tr6n d�ng sau canh cua, ma tr6n a d�ng sau m()t cai tu. B9n tre tr& vs va tim dSn d�ng sau canh cua nhung khong tim thfty ai. Ba ng6i dc;ri, hi v9ng r�ng cac be se tim thfty minh a d�ng sau cai tu, nhung ba ng6i mai ma khong thfty d(mg tinh gi hSt, ths la danh phai t\l' bu6c ra. Luc nay ba m6i phat hi�n, vi khong tim thfty minh nen cac be thftt v9ng qua va bo di hSt ca r6i.

N Su nhu tre chai tro chai chi vi vui ve, v�y trong thai ki nh�y cam v6i tinh tr�t tµ cua tre, thi niSm vui cua chung chinh la co ths tim thfty m(H v�t a m(H vi tri c6 dinh. Vi�c cha mt; nen lam d6 la t�o cho tre nho m(>t moi trnang c6 tinh tr�t n.r t6t, thuc dfty cam giac tr�t tµ trong con nguai tre phat triSn theo hu6ng t6t dt;p LOI KHUYEN 5: Quan tam d�n S\f tnrO'ng thanh trong tam hAn tre Thong thuang, bftt kS la tre dang a d9 tu6i nao thi cha mt; dSu ki v9ng vao con, hSt diSu nay dSn diSu khac. Nhung b�n khong nen la la nhfrng d�c tinh lua tu6i cua con nho ma ki v9ng qua lan vao tre, ds tre bo la mftt nhung hanh vi trong thai ki quan tr9ng hiSm c6 cua CUQC dai nay.

N guai 16n phai quan tam dSn S\f trnang thanh cua tre, chu y dSn tung thay d6i du la nho nhftt trong tung giai do�n, thftu hiSu duc;rc hanh vi va tam 1i cua con.

Luc tre thfty vui mung, phftn khai thi hay chia se niSm vui cung chung, luc con thftt b�i, bu6n phiSn, hay tuc gi�n, hay danh cho con S\f thftu hiSu va an ui dang c6.

N goai ra, hay dung ngon ngfr hay nhfrng bi Su cam dS cho tre thfty b�n dang quan tam dSn con, tu do khiSn tinh thAn cac be 6n dinh han, co duc;rc cam giac an to an va cang tin tuang vao cha mt; han. N Su tre vi ph�m qui t�c, lam vi�c khong nen lam, thai d9 cua cha mtt phai hSt sue than thi�n va chan thanh, dung khiSn con vi khong biSt nen lam gi ma thanh ra khung hoang.

Vi dl,l, nSu tre d�t m(>t v�t nao d6 vao m(>t vi tri ma be cho la nen d�t, cho du https://thuviensach.vn

trong con mit cua nguai 16n thi vi tri do hoan toan khong hqp Ii chut nao, cling khong nen cam thfty hvc b()i v6i con. Bai trong con mit tre nho thi nhu v�y la chinh xac, tre vi diSu nay ma cam thfty vui ve, phftn khai. Duang nhien, b�n cling co thS thong qua vi�c dinh hu6ng va giao d\lc dftn dftn khiSn tre thich ung duqc v6i tr�t tv m6i, quan tn)ng la phai danh cho con thai gian dS thich t'rng va thai gian dS s6ng trong tr�t tv do

4.3 BOI DUONG CHO TRE NHUNG THOI QUEN TOT

Duqc 2 tu6i ruai, Chi Dling hit dftu di h9c mftu giao. 6 truang mftm non, c�u be duqc coi la dt'ra tre d�c bi�t hiSu d()ng.

M6i vao truang, nhung Chi Dling da dung tay chan dftm da co giao. DSn khi da thich nghi duqc v6i cu()c s6ng sinh ho�t a day, c�u be bit dftu khong tuan theo m9t qui tic nao hSt, u6ng nu6c khong xSp hang, dAy b�n luc di v� sinh . . . M6i lftn don con trai vs nha la hSt cha mv chau nay dSn cha mv chau kia mach t9i, lam mv Chi Dling ch�ng con m�t mlii nao ca.

6 nha cha mv c�u dung m9i each, hSt c6 vli, d()ng vien, dSn phe binh nhung vftn khong mang l�i m()t hi�u qua ro r�t.

Mv Chi Dling danh xin y kiSn cua co giao trong truang, co giao noi: "Cac b�n m6i vao h9c thuang gi6ng nhu Chi Dling, rftt kho quan, biSu hi�n cua cac be chit ySu la do khong co cam giac vS qui tic, cling khong co y tht'rc ki lu�t." V�y t�i sao nhfrng dua tre nay l�i co nhfrng biSu hi�n nhu thS? Thong qua vi�c tham khao nhiSu tai li�u, cu6i cling mv Chi Dling cling tim duqc dap an, thi ra nhfrng dua tre nhu Chi Dling dSu hi ho 15' mftt "thai ki nh�y cam cua S\f tr�t tv".

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Nam 1 978, 75 nguai do�t giai Nobel da t\l h9p a Paris. M()t phong vien dSn hoi m9t nguai trong s6 do: "Ong cho r�ng minh da h9c duqc thu quan tr9ng nhftt duqc h9c tu truang h9c nao, tu phong thi nghi�m nao?:

Nguai do�t giai thuang Nobel v6i mai toe b�c pha diSm tinh tra lai: "La a truang mftm non".

https://thuviensach.vn

Co ph6ng vien cam thfty hSt sue ng�c nhien: "T�i sao l�i la 6 truang mftm non �? Ong cho ring ong da h9c duqc nhfrng gi ti:r trong truang mftm non?".

Ong cuai va tra lai: "Trong truang mftm non, toi da h9c duqc rftt nhiSu thu, nhu chia se nhfrng thu cua minh v&i cac b�n khac, khong phai d6 cua minh thi khong duqc lfty, d6 d�c phai ds g9n gang, phai rua tay truac khi an cam, an trua xong phai nghi ngai, lam sai vi�c gi thi phai biSt h6i 16i; h9c t�p thi phai suy nghi nhiSu, phai quan sat ti mi thS gi&i tµ nhien. Toi cho ring, day la tftt ca nhfrng gi ma toi h9c duqc." Nhan v�t do�t giai Nobel nay cho ring, nhfrng th6i quen t6t d�p ma thfty co trong truang mftm non da d�y ong la quan tr9ng nhftt.

Tre nho khoang 2 tu6i ruai tra di dftn dftn thoat khoi tu tu6ng ban than la trung tam cua ths giai, ma cam thfty hung thu ro r�t vai nhung ho�t d9ng mang tinh t�p thS, kSt giao b�n be. Luc nay, b�n nen giup tre l�p ra m9t qui tic s6ng ro rang va ca phep ung XU trong CUQC s6ng hang ngay, dS giup tre sau nay c6 thS

tuan thu theo nhfrng qui tic xa h()i, c6 duqc 16i cu()c s6ng ki lu�t.

Vi v�y, khi tre nho khoang 3 tu6i, cha m� nen d�y cho tre m9t vai qui tic ung XU CO' ban va nhfrng hanh vi giao tiSp dan gian gifra tre v&i nhfrng b�n be khac, diSu nay rftt co lqi cho vi�c b6i duang a tre thoi quen t6t trong h9c t�p va trong

,

CUQC song.

CHUYEN GIA KHUYEN: John Locke, m9t nha giao d\lc nguai Anh thai ki c�n d�i, tung viSt trong tac phAm cua minh: "Nuoi d�y tre nho khong phai cu ap d\lng nhfrng qui tic giao d\lc la duqc, nhfrng qui tic se thuang xuyen bi tre lang quen. B�n nen t�n d\lng m9i thai CO', danh cho con nhfrng CO' h9i ren luy�n khong thS thiSu, khiSn cho vi�c ren luy�n tr6 thanh c6 djnh d6i v&i tre. Hay dS tre hinh thanh nen m9t th6i quen. M9t khi th6i quen nay duqc thiSt l�p, thi khong cftn phai nha dSn tri nh& nfra, n6 se rftt dS dang va tµ nhien phat huy tac d\lng." V�y, cha m� nen lqi d\lng thai ki nh�y cam vs tr�t tµ nay nhu ths nao ds b6i duang cho tre nhfrng th6i quen t6t

LOI KHUYEN 1 : Giup tre hinh thanh nen nhii'ng thoi quen tfit trong

,

cu(}c song

M9t nguai b�n cua toi c6 con trai 4 tu6i. Co fty bao v&i toi ring, con trai co https://thuviensach.vn

h1c an cam thuang c6 tinh khong ng6i nghiem chinh hen ban an ma ch�y hSt ch6

nQ dSn ch6 kia. Co b�n toi khong thS vua bung bat cam vua ch�y theo sau con, nen chi nhan h1c thing be vui ve thi dut cho m(H miSng cam, tranh dS con cam thfty d6i. Vi vi�c nay ma co b�n toi thfty rftt dau dftu. Co fty hoi toi, li�u c6 each nao c6 thS khiSn con trai ng6i yen tren ban an cam hay khong.

Rftt nhiSu cha m� trong s6 chung ta chi khi thfty con hinh thanh nen nhfrng th6i quen khong t6t m&i bit dftu nghi dSn vi�c sua d6i. Nhung tren thgc tS, vi�c gi cling nen phong tru&c m&i la dung din.

Vi�c b6i duang nhfrng th6i quen va cu chi t6t d�p dSu phai tiSn hanh tu s&m.

Thai ki nh�y cam cua tre c6 thS keo dai dSn t�n luc 5 tu6i; trong su6t thai ki nay, tre co ths cam nh�n va luu l�i ftn tuqng tu trong moi truang s6ng theo each khiSn mQi nguai phai kinh ng�c. Tre nho con la m()t nguai quan sat tich C\IC, be c6 thS

chu d()ng tiSp nh�n nhfrng thong tin tu thS gi&i hen ngoai. Trong giai do�n nay, tre khong chi hQC duqc each ghi nh& nhanh ch6ng, ma th6i quen hinh thanh duqc cling se di theo cac be trong ca CUQC dai. Bai thS, cha m� nen biSt nim bit thai ki quan tr9ng nay, dS d�y cho con nhfrng qui tic -Ung xu dung din, dS con b6i duang cho minh nhfrng th6i quen t6t d�p.

MQi dua tre dSu trai qua thai ki nh�y cam vs tr�t t\I, thuang thi keo dai dSn nam 3 tu6i, cha m� nen dS y quan tam.

6 nha, nguai l&n nen d�y tre nhfrng th6i quen: Ngu s&m d�y s&m, rua tay tru&c va sau khi an, lfty d6 a dau thi phai nh& d�t vao ch6 cu.

N Su tre nho trong giai do�n nay duqc di hQC mftu giao, c6 thS hQC theo co giao mftm non nhfrng th6i quen cu xu t6t nhu biSt xSp hang, ton tr9ng qui tic tro chai, biSt nhuang nhin . . . NSu tre len 3 tu6i ma chua di hQc mftu giao ho�c chua rung tham gia sinh ho�t t�p ths, nhu v�y la tre se bo la mftt thai ki nh�y cam dS

hQc each tr�t t\I, tuan theo qui tic, sau nay co mu6n b6i duang nhung diSu do thanh thoi quen se t6n nhiSu cong sue ma hi�u qua co khi khong t6t.

D6i v&i nhfrng th6i quen, hanh vi t6t d�p cua tre nho, cha m� phai kip thai biSu duang va tan thuang, dS tre c6 duqc nhfrng cam xuc tich C\IC, diSu nay c6

lqi cho vi�c b6i duang nen nhfrng th6i quen t6t a tre.

https://thuviensach.vn

N guqc l�i, nSu trong thai ki nh�y cam nay cua tre nho ma cha mv khong c6

dinh hu&ng b6i duang nhung thoi quen t6t, thi co ths se thfty hgc minh khi tre bi lay nhfrng th6i quen khong t6t m nguai khac, sau d6 m6i v()i vang nh6i nhet nhfrng kiSn thuc cho tre. N Su ho 16' mftt thai ki nay, dSn h1c tre 16n han thi vi�c chinh sua th6i quen cfi la rftt kh6

LOI KHUYEN 2: Yeu cftu dfii vOi tre phai ro rang

Nhfrng th6i quen sinh ho�t t6t phai duqc b6i duang dftn dftn, cha mv khong nen hftp tftp. Vi�c hinh thanh nen th6i quen la m()t qua trinh doi hoi phai c6 tuftn t\l, chu khong phai ngay l�p tire la ch�m t6i thanh cong. N Su mu6n ren luy�n th6i quen di d�i ti�n dung gia thi cAn diSu chinh theo nhu cAu cua tre: vao bu6i sang hay bu6i t6i, mu dftn tre se hinh thanh nhung phan x� co diSu ki�n, cu dSn gia la t\f giac di v� sinh. N goai ra, nhfrng th6i quen nhu rua tay tru6c khi an, di hen phai duang . . . cung cAn ren luy�n nhu ths, tuc la t�p di t�p l�i nhiSu lftn thi se tr& thanh tg nhien.

M()t s6 cha mv hai n6ng v()i trong vftn dS nay, cho nen kSt qua d�t duqc thuang khong nhu mong dqi.

N goai ra, trong qua trinh tre ren luy�n m()t th6i quen nao d6, cha mv nhftt dinh phai chu y dSn hanh vi ma lftn dftu tre biSu hi�n ra. Vi d\l nhu lftn dftu tien tre m�ng nguai khac ch�ng h�n ( vi�c ma tre thuang cam thfty rftt thu vi), luc nay tre se quan sat nhfrng phan ung cua cha mv hay nhfrng nguai xung quanh tru6c hanh vi cua minh, nsu thai d9 cua mQi nguai la l�nh nh�t, nghiem me, tre se hiSu r�ng: "Nguai 16n khong thich hanh d()ng nay cua minh". Vi thS sau nay, be se it thS hi�n nhfrng hanh vi nhu v�y. N Su nhu trong luc nay ma nguai 16n l�i c6 thai d9 tan thu&ng ho�c cuai 16n, tre se cam thfty hanh d()ng cua minh duqc mQi nguai chao d6n, sau nay se cang hanh d()ng nhu thS nhiSu han, r6i dftn hinh thanh nen th6i quen khong t6t. Cho nen, cha mv nhftt dinh phai gifr thai d9 ro rang, khong nen c6 thai d9 ma h6 tru6c hanh d()ng cua tre LOI KHUYEN 3: Khoan dung tru6'c nhii'ng thoi quen xiu cua tre M()t s6 ha mv thuang phe binh nhfrng th6i quen xftu cua con. Rftt nhiSu cha mv hiSu sai r�ng phe binh chinh la giao d\lc. Nhung tren thgc tS, d6 chi la m()t https://thuviensach.vn

phuang thuc giao dt;tc ma thoi, han nfra l�i la m9t phuang thuc tieu C\fC, rftt dS

khiSn tre nho bu6n phiSn ma cling khiSn ban than sc;r hai. Vi v�y, mu6n d�y tre th6i quen tuan theo tr�t tv, doi hoi cha m� phai kien nhftn, biSt t�n tam chu khong phai chi quat ming, d�m n�t.

Khi tre bit dftu xuftt hi�n nhfrng th6i quen xftu, tru&c tien, b�n nen c6 thai d9

khoan dung. Tre c6 th6i quen khong t6t khong hoan toan la m(H dua tre hu. C6

h1c chinh ban than cac be cling khong thich nhfrng th6i quen xftu fty cua minh, nhung l�i khong c6 each nao kiSm chS ban than dS khong lam nhfrng vi�c fty nfra.

Cha m� nen hiSu cho con va c6 thai d9 khoan h6ng; trong qua trinh giup con sua d6i khuySt diSm, hay dung nhfrng ngon tu th�t nh� nhang, on hoa dS con nh�n ra duc;rc I6i sai cua minh, d6ng thai phai c6 vu va d9ng vien con tiSn b9.

Cha m� phai chu y: Khong t�o cho tre ap Ive tam Ii qua n�ng, dung n6i v&i con: "NSu con ma khong sua thi ca nha se khong quan tam dSn con nfra." Nhu thS khiSn tre cam thfty SQ' hai va tr& nen hftp tftp, n6ng VQi, khong t6t cho vi�c thay d6i nhfrng th6i xftu. N en dung nhfrng phuang thuc nhu "da t6t l�i con t6t han", vi dt;t n6i: "Con th�t dang yeu, nhung nSu . . . thi se dang yeu han nhiSu! ", rue Ia khen ngc;ri nhung uu diSm truac mit cua tre va khuysn khich tre lam t6t han ths nua, nhu ths cac be tv nhien se tiSp nh�n

5. NAM BAT TH0I Ki NH�Y CAM CUA VI�C DQC, VIET

Montessori cho r�ng, giai do�n nh�y cam cua vi�c hQC viSt chfr la khoang 3-4

tu6i. Trong thai ki nay, tre bit dftu cam thfty rftt hung thu v&i hinh hQc, d�c bi�t la hinh hQc ba chiSu, d6ng thai bit dftu xuftt hi�n tr�ng thai "bung phat cua vi�c viSt Iach", tuc Ia tre to ra rftt thich vi St Iach va ve vai.

Khi hQc dQc, diSu khiSn cho tre cam thfty hung thu la m6i chfr viSt c6 hinh d�ng va am di�u khac nhau. Thong thuang, kha nang dQc va viSt se phat triSn d6ng dSu. Cho nen, tiSn hanh ren luy�n dQc viSt cho tre trong giai do�n nay c6 y nghia rftt quan tr9ng

https://thuviensach.vn

5.1 NAM BAT THOI Ki NHA

. Y CAM DE GIUP TRE NHAN

. BIET MAT

.

CHU

Con gai cua chi Ly ten la Bao Nhu m6i 2 tu6i ma da nh�n biSt duqc han 50

m�t chfr, b�n be chi dSu khen be Nhu rftt thong minh. Sv thvc thi chi c6 chi Ly m6i biSt S\f thong minh fry cua Nhu la do giao dµc ma nen.

Tu khi con gai chao dai, chi Ly da dan rftt nhiSu bl:rc tranh kich thich thi giac trong phong be. 6 thang sau, chi l�i thay nhfrng bl:rc tranh trn6c d6 thanh nhfrng bl:rc tranh nh�n thl:rc, c6 ca rau qua, d(mg v�t, con nguai . . . Ti Sp d6 la dSn cac chfr cai tiSng Vi�t va tiSng Anh, s6 thl:r tv, . . . Khi con gai 1 tu6i, chi cho con dQc nhung sach co tranh, ks chuy�n cho con nghe, vua ks vua d�y con nh�n biSt cac m�t chfr. Khong dSn nua nam, kha nang ngon ngfr cua be Nhu phat triSn vuqt b�c, khi ma rftt nhiSu b�n nho dang hQc n6i thi con gai chi Ly da c6 thS thu9c cac bai tha ng�n. Chinh vi cam hung dfJi v6i vi�c dQc sach nay ma chi Ly quySt dinh d�y cho con nh�n biSt cac m�t chfr. Chi tv lam ra m9t vai tftm bia c6 viSt chfr, r6i hai mt; con cung nhau chai tro nh�n bi St ch fr. Dftn dftn, be Nhu c6 thS nh�n bi St duqc m9t s6 chfr dan gian.

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Theo quan diSm truySn th6ng, tre nho a d9 tu6i trn6c khi di hQC thi kh6 c6

thS hQc ch fr. Nhung ngay nay nghien cl:ru khoa hQc phat hi�n, nSu tre nho bi St chfr tlr s6m thi se c6 lqi cho vi�c phat triSn tri tu�. 6 Tokyo (Nh�t Ban), nhiSu trnang mftm non da tiSn hanh phuang phap d�y tre nh�n biSt chfr m s6m, theo nghien cl:ru nhiSu nam cua hQ: Nhfrng tre nho b�t dftu hQc ch fr tu luc 5 tu6i thi IQ

d�t 95, nhfrng tre duqc hQc tu luc 4 tu6i thi IQ d�t 1 20, va tre b�t dftu hQc chfr tu nam 3 tu6i IQ d�t 1 30.

Khong chi v�y, nghien cl:ru con chl:rng minh, tre tu 1 -2 tu6i da c6 duqc kha nang nh�n biSt nhftt dinh vS S\f v�t. Vi thS, vi�c hu6ng dftn tre 2 tu6i xem tranh r6i nh�n biSt chfr la hoan toan c6 thS, day cling la m9t trong nhfrng phuang phap giao dµc tre tu sam. 3 tu6i la thai ki ma kha nang nh�n biSt t6ng ths va kha nang ghi nh6 d�t dSn dinh cao, tre tv nhien tiSp xuc va lam quen, nh�n biSt chfr cai https://thuviensach.vn

gi6ng nhu tim hiSu vS cac d6 v�t v�y. Tre 4-5 tu6i c6 thS hQc chfr, ma t6c d() nh�n biSt khong ch�m han so v6i tre 6-7 tu6i.

Duang nhien, c6 m()t s6 cha m� cling lo ling r�ng, nSu khoang 3 tu6i ma da d�y tre biSt chfr, dQC sach, thi li�u c6 anh hu&ng dSn S\f phat triSn cua tre? Li�u c6 lam tang them ganh n�ng cho con. Tren thvc tS, 3-4 tu6i la thai ki ma sv khat khao tim kiSm tri thuc tr& nen manh li�t nhftt. Trong giai do�n nay, hay cung cftp cho tre nhiSu thong tin kiSn thuc, kich thich tre chu d()ng hQc t�p, them man khat khao tim kiSm tri thuc, nhu ths se khiSn tre ngay cang hung thu v&i vi�c tim hiSu. Cac nghien c-UU khoa hQc da ch-Ung minh, hQc t�p trong thai ki mfrm non se thuc dAy S\f phat triSn cua VO nao, b6i duang tri thong minh cho tre. Vi v�y, tre khoang 3 tu6i c6 thS hQC chfr ma hoan toan khong anh hu&ng dSn S\f phat triSn binh thuang cua be.

BiSt chfr giup phat triSn tiSm nang cua tre nho, thuc dAy S\f phat triSn cua kha nang ngon ngfr. Thong qua nhin chfr ren luy�n cho tre d() t�p trung va kha nang quan sat; thong qua nghe am va dQc chfr c6 thS ren luy�n thinh giac va kha nang ghi nh6; thong qua S\f hiSu biSt vs nghia cua tu c6 thS phat triSn kha nang tu duy va tri tuang tuqng. Duang nhien, mftu ch6t cua vi�c hQc chfr la phai c6 dinh hu&ng dung din, tuy theo kha nang cua tre, khong nen guqng ep, hftp tftp. Ep bu()c tre phai hQc ho�c hQc qua nhiSu, thai gian hQc qua Iau dSu khong c6 lqi cho S\f phat triSn tri tu� va CO' thS khoe m�nh cua tre.

CHUYEN GIA KHUYEN: 3 tu6i la thai gian 1i tu&ng nhftt dS tre hQc biSt chfr, nhung cha m� cling phai can cu vao s& thich ho�c hung thu cua tre, tuy theo kha nang cua cac be, khong nen ep bu()c. V�y, cha m� nen lam thS nao dS dinh hu6ng cho tre biSt dQc va viSt chfr

LOI KHUYEN 1 : Bi�t chfr phai k�t hQ'P vOi bi�t S\I' v�t Tu duy cua tre nho luon luon la tu duy hinh tuqng. Vi v�y mu6n tre nh6 duqc cac chu cai, d6ng thai phai hiSu duqc y nghia cua chung, cha m� cAn phai dem vi�c nh�n biSt chfr kSt hqp v6i nh�n biSt S\f v�t, hi�n tuqng, dS khi tre nho da nh�n biSt duqc S\f v�t thi d6ng thai cling d�y cho be nh�n biSt chfr biSu thi S\f v�t d6. M()t s6 cha m� thuang dan nhfrng bang chfr c6 viSt ten len d6 v�t trong nha https://thuviensach.vn

ho�c tren d6 chai cua tre nho nhu cua ra vao, cua s6, ban, ghS, ti vi . . . Nhu v�y khong chi t\l' nhien thu hut S\f chu y cua tre ma con nang cao hung thu VCTi vi�c hQC chfr cua cac be. Trong cu9c s6ng hang ngay, cha mv cAn d�y tre kSt hqp vi�c nh�n biSt cac sv v�t trong thvc tS v6i vi�c nh�n biSt cac m�t chfr, nhu v�y se d�t duqc hi�u qua cao han.

N goai ra, ch fr c6 tinh chftt tuqng hinh, cling nen can cu vao d�c di Sm cua ch fr dS d�y tre, khiSn vi�c hQc t�p tra nen sinh d9ng, cling lam tang t6c d9 biSt chfr cua tre. Vi d\l, d�y tre nh�n biSt chfr 0, c6 thS ve m9t qua trung ga; ho�c d�y tre nh�n biSt s6 1 , c6 thS ve hinh cay but chi, sau d6 dS tre d6i chiSu va tim ra diSm tuang d6ng gifra hinh but chi v6i s6 1 . . . Duong nhien, khi ve cac buc hinh, cha mv cAn chu y phai ve sao cho sinh d9ng m9t chut

LOI KHUYEN 2: Hay lam mfiu bi�u thj d{)ng tir trrO'ng ll'ng Khi <l�y tre hQc nhung chu biSu 19 cam xuc hay biSu thi cac d9ng tac, cha mv nen lam mftu cho tre nhfrng d9ng tac tuang ung v6i d9ng tu d6. Vi d\l nhu di, ch�y, dAy, ma, nhin, cuai, kh6c . . . Ho�c khi tre thS hi�n m9t cam xuc hay m9t d9ng tac nao d6, hay d�y cac be chfr viSt tuang ung. Vi d\l, khi tre an cam c6 thS

d�y tre ch fr "an"; khi tre u6ng nu6c c6 thS d�y tre ch fr "u6ng". T 6m l�i, nen kSt hqp d9ng tu va d9ng tac v&i nhau, nhu ths se d�t kSt qua t6t han.

Trong cu9c s6ng hang ngay, cha mv con c6 thS cling tre chai nhfrng tro chai biSu 19 cam xuc. Nhu khi d�y tre chfr "cuai" thi hay khiSn tre phai cuai; khi d�y chfr "kh6c" thi hai mv con cling gia va dang kh6c. DiSu cAn chu y la, nhfrng d9ng tac va biSu hi�n cam xuc cua cha mv co ths hai khoa truang m9t chut, bai nhu ths se luu l�i an tuqng mu han d6i v&i tre nho

LOI KHUYEN 3: Bi�t chfr thong qua cac tro chO'i

Phuong phap chai tro chai c6 thS nang cao cam hung cua tre. Thong qua cac tro chai v6i chfr, nhu tro chai d6i chiSu ch�ng h�n, dS tre tim va nh�n biSt chfr, co ths phat triSn tri tu� va kha nang tu duy, lam phong phu v6n kiSn thuc, d6ng thai dam bao S\f hung thu cua tre nho d6i vai vi�c hQC ch fr.

Vi d\l, cha mv c6 thS tv lam m9t vai tftm bia hinh con ca, d6ng thai tren m6i tftm hinh viSt Ien m9t chu, sau do tha chung tren san, dua cho tre m9t cai cAn cau https://thuviensach.vn

dS cau ca, khi tre cau duqc con ca nao thi d�y be chu viSt mt; da vist tren con ca d6.

Cha mt; cling c6 thS chai cling con tro chai di mua sim. Chu�n bi m()t it d6, ben tren vi St cac chu tuang ung v&i d6 v�t do, nhu "duang", "banh quy", "sua",

"mu6i", "sach", "but", "cai thia". . . Tre dong vai nhan vien ban hang, va minh lam nguai di mua hang. Khach hang luc mu6n mua cai nay, luc l�i mua cai khac, nhan vien ban hang bit bu(>c phai lfty ra nhfrng hang h6a tuang ung v6i yeu cfru cua khach. Trong nhfrng tinh hu6ng nhu thS, tre nho se nim bit rftt nhanh duqc nhfrng chfr lien quan dSn d6 v�t

LOI KHUYEN 4: H9c chfi' trong qua trinh k� chuy�n

M(>t trong nhfrng vi�c tre nho yeu thich nhftt la duqc nghe kS chuy�n, vi v�y cha mt; c6 thS 16ng ghep vi�c hQc chfr vao qua trinh kS chuy�n cho be nghe. Vi d\l, vua kS chuy�n vua viSt nhfrng tinh tiSt quan tn;mg hay nhfrng nhan v�t trong cau chuy�n len bang, sau khi kS chuy�n xong thi c6 thS dQc l�i m()t lfrn, luc thu�t l�i c6 tinh d�y tre biSt chfr. Nhu thS vua khong anh huang dSn cau chuy�n, vi�c nh�n biSt chu con giup tre ghi nh& mu han cac tinh tiSt cua cau chuy�n LOI KHUYEN 5: HtrO'ng dftn tre h9c chfi' theo phtrrrng thfrc keo theo Khi tre hQc m()t chfr, c6 thS hu6ng dftn tre hQc nhfrng chfr khac lien quan. Vi d\l hQc chfr "tren" thi d6ng thai c6 thS d�y be chfr "du6i"; hQc chfr "l�nh" thi d6ng thai c6 thS d�y them chfr "n6ng"; r6i hQc chfr "phai" - "trai" . . . Phuang thuc hQc t�p theo kiSu "keo theo" nay c6 thS giup tre nhanh ch6ng hQc duqc nhiSu chfr han, con rftt thu�n lqi cho vi�c hiSu duqc y nghia cua tu LOI KHUYEN 6: H9c tirng btrO'c, d{)ng vien khuy�n khich la chinh Tu duy cua tre nho chu ySu la tu duy hinh tuqng, kha nang tu duy truu tuqng con kem. Vi v�y, khi d�y con hQc chfr, cha mt; nen bit dfru tu nhfrng chfr dan gian, c6 ging giup tre tim duqc hung thu trong qua trinh hQC chfr fty. s6 luqng chu trong m6i lAn hQc khong nen qua nhiSu va qua kh6. Khong chi v�y, khi tre ghi nh6 duqc m(h chfr, hay kip thai danh cho con nhfrng lai khen ngqi. NSu nhftt thai tre khong ths nh& duqc m(H chu nao do, cling dung nen phe binh con ma hay tuy theo d�c diSm hQc t�p cua be dS c6 ging giup con ghi nh6 thong qua https://thuviensach.vn

phuang thuc hinh tuqng sinh d(mg, d6ng thai thuang xuyen l�p l�i vi�c nh�n biSt va ghi nh& nhiSu lftn chu do

5.2 BOI DUONG THOI QUEN DQC

Nga nam nay da 3 tu6i, rftt lanh lqi va thich n6i chuy�n, co be cling rftt hoa d6ng v6i b�n be a tmang mftu giao.

Be Nga rftt thich nghe m(f dQc cu6n "DS men phieu luu ki". Day la cu6n sach ma tru&c day anh hQ cua co be da hQc luc vao tisu hQc. Khi nguai anh dem cho be Nga, cu6n sach nay khong c6 bia, nhung co be l�i rftt thich, m6i t6i tru6c khi di ngu dSu quftn lfty m(f, bit m(f kS m9t lftn m6i chiu di ngu. M9t cu6n sach khac la "Truy�n c6 Grim" cling duqc co be rftt yeu thich.

N6i dSn th6i quen dQc sach cua Nga, m(f co be vo cling tµ hao. D6 chinh la kSt qua cua qua trinh chi kien tri d�y con xem sach co hinh va ks chuy�n ngay tu khi con con nho. Bai chi thfty, b6i duang cho tre th6i quen dQc sach tir nho, khong chi khiSn tre dam me sach ma con rftt co ich cho vi�c phat triSn tri tu� cua tre.

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

D9c la ki nang ma mQi dua tre bit bu()c phai ren luy�n. D6i v6i tre nho, dQc la vo cling quan tr9ng, nhu Edison da n6i: "D9c sach, d6i v6i tu tuang cling gi6ng nhu vi�c v�n d()ng danh cho than thS, v�n d9ng khiSn nguai ta tr& nen khoe m�nh thi dQc sach khiSn nguai ta tr& nen thong minh han. : Trong qua trinh dQc sach, tre khong chi nim bit duqc m9t luqng 16n kiSn thuc ma kha nang ngon ngu, cam xuc, ths gi&i quan dSu duqc phat triSn toan di�n.

M9t kSt qua diSu tra cho thfty nhfrng tre c6 kha nang hQc t�p t6t dSu thich dQc sach. D9c nhiSu sach giup tre nang cao kha nang dQc, giup ma r9ng v6n hiSu bi St, kha nang tu duy cling t6t han. N guqc l�i, nhfrng tre c6 kha nang hQc t�p kem thi phftn 16n la khong thich dQC sach. Nhin tir g6c d9 nay thi dQC cling chinh la "chiSc banh tinh thftn" cho S\l' truang thanh cua tre nho.

https://thuviensach.vn

Tre tftm 2-3 tu6i thuang c6 cam giac yeu thich rftt tv nhien v6i nhfrng sach, tranh nhiSu mau sic. Cac be cfing rftt thich duqc nghe nguai 16n kS chuy�n. Vi thS, day chinh la thai gian li tu&ng dS b6i duang cho cac be th6i quen dQc sach.

Cha mv hay tr& thanh tftm guang t6t cho con cai thong qua vi�c tv minh n6

Ive, tich eve hanh d(mg lam guang cho con, dQc nhiSu sach v&, yeu thich chfr viSt. . . nhu v�y m6i c6 thS d�t duqc nhfrng kSt qua t6t, giup ich cho sv tru&ng thanh cua tre.

CHUYEN GIA KHUYEN : Nhfrng th6i quen cua cha mv luon am thftm ngftm sau va anh hucmg dSn vi�c hinh thanh nhfrng th6i quen cua tre. NSu cha mv thich dQc sach, lfty vi�c dQc sach lam niSm vui thi con cua hQ cfing se tv nhien lam theo cha mv. V�y, trong cu9c s6ng hang ngay, cha mv phai hu6ng dftn thS nao dS

bf>i duang duqc th6i quen dQC sach cho tre

LOI KHUYEN 1 : T�o bftu khong khi dqc sach hai boa

Chi c6 t�o ra m9t bftu khong khi ftm ap m6i c6 thS dinh hu6ng m9t each dfty du nhftt cho vi�c b6i duang hung thu dQc sach va niSm yeu thich nhfrng trang sach d6i v6i tre. Vi v�y, cha mv nen chu tr9ng xay dvng dS tre c6 thS thoai mai dQC sach trong moi truang tich C\l'C, giup tre truang thanh trong moi truang dQC

sach li tuang (tuc moi truang tran ng�p sach va va kiSn thuc).

Co Lan Anh tung chia se kinh nghi�m vS vi�c t�o dvng cho con gai m9t bftu khong khi dQc sach li tu&ng nhu sau: Toi la giao vien truang trung hQc ca s&, ch6ng toi la kiSn true su cao cftp trong m9t vi�n nghien ctru, m�c du cong vi�c d�y hQc hSt sue n�ng nS nhung thai gian ranh r6i toi vftn khong ngung hQc t�p them. Ch6ng toi a nha thuang xuyen dao sau nghien CUu, tim dQC tai li�u, viSt lu�n van . . . C6 thS n6i, vq ch6ng toi luon coi sach nhu m9t nguai b�n, thong qua d6 ma khong ngung hoan thi�n ban than. Chung toi khong ngung c6 ging lfty ban than lam tftm guang, tv nhien t�o anh hu&ng t6t dSn th6i quen dQc sach cua con.

Khi con con rftt nho, ch-Ung toi thuang kS chuy�n cho be nghe, d�y be nh�n biSt m�t chfr. Khi con trai chua dSn tu6i hQc mftu giao, ch-Ung toi da d�t mua dinh ki nhfrng t�p chi danh cho thiSu nien nhi d6ng, ngoai ra con mua vS rftt nhiSu https://thuviensach.vn

sach danh cho lua tu6i nay . . . Tan ca tr& vs nha, cho du b�n thS nao, m�t thS nao di nfra chung toi cling danh ra chut thai gian dS ng6i cung con, kS cho con nghe nhfrng cau chuy�n trong sach. Vi thS ma tu nho con trai toi da nh�n biSt duqc rftt nhiSu chfr.

Khi con trai hQc tiSu hQc, chung toi l�i d�t mua nhfrng t�p chi phu hqp v&i lua tu6i, chung toi tich cvc cung cftp cho con nhfrng lo�i sach c6 ich cho be.

Chiu anh hu&ng tu VQ' ch6ng toi ma con trai cang ngay cang thich dQC sach.

Chung toi con hay dua con di tham cac cua hang sach, cac sieu thi sach, lftn nao di cling mua vS rftt nhiSu sach, di ng�m canh, g6p vui cling chinh la dS hu&ng th\l m9t chut khong khi dQc sach. Sach tr& thanh m6n an tinh thftn khong thS thiSu vao m6i dip cu6i tuftn cua gia dinh chung toi. Toi cho r�ng, chung toi c6 thS tiSt ki�m tren m(>t phuang di�n nao do cua CUQC sf>ng, con vi�c mua sach thi tuy�t d6i khong thS ha ti�n.

Mu6n xay dvng m(>t moi trnang dQC sach 1i tu&ng trong gia dinh, cha m�

khong chi phai lftp dfty k� sach trong nha ma con phai c6 y thuc b6i duang b6i duang cho tre niSm dam me dQc sach. Hay b�t dftu tu m(>t vai tac phftm nh�

nhang ma thu vi, kien tri dQc cho con nghe. N goai ra, cha m� con c6 thS l�p kS

ho�ch dQc sach trong gia dinh, vi d\l nhu m6i tuftn danh ra m(>t t6i dS t6 chuc h(>i dQC sach, h(>i kS chuy�n, ho�c t6 chuc cac CUQC thao lu�n vs sach. . . LOI KHUYEN 2: T�o moi trnang dQC sach cho tre NSu c6 diSu ki�n, t6t nhftt hay t�o cho tre m9t nai thoang mat, co dfty du anh sang ds hQc t�p, ho�c t6t nhftt la m9t can phong dQc sach d(>c l�p dS khi tre dQc sach va hQc t�p a d6, c6 thS tinh tam, khong bi ths giai hen ngoai lam phiSn, tre co ths tuy y tu duy va tuang tuqng mQi thu. Ngoai ra, c6 thS s�p xSp m9t g6c nho s�ch se va yen tinh dS d�t k� sach co duqc dfty du anh sang cung chiSc ghS tva th�t thoai mai khiSn tre cam thfty do chinh la nai dS dQc sach, chi cftn mu6n dQc sach la se dSn ch6 d6.

Hay d�t them cho con m(>t chiSc ban sach, d9 cao phu hqp v&i chiSu cao cua tre, hinh dang chiSc ban nen dan gian, r9ng rai, tranh nhung thu ph\l ki�n mom ra ho�c trang tri qua cftu ki. D9 cao cua ghS cling phai phu hqp v&i chiSc ban dS

tre co ths ng6i th�t thoai mai.

https://thuviensach.vn

Phia tren ban d9c sach nhftt dinh phai c6 m9t chiSc den c6 thS diSu chinh anh sang cho phu hqp.

Duang nhien, nhfrng v�t phftm chuftn bi cho tre phai th�t dan gian, hfru d\lng, khong cftn phai qua xa hoa. Bai m9t s6 v�t phftm c6 tinh da nang ho�c nhfrng cu6n nh�t ki nhiSu mau sic qua se chi lam phan tan d9 t�p trung cua tre nho.

Cha mv c6 thS d�t trong phong m(>t gia sach, dS tre xSp sach cua minh Ien d6.

Khi tre nho c6 duqc thien duang d9c sach cua rieng minh thi se cang yeu thich d9c sach

LOI KHUYEN 3: Khoan dung tru6'c ho�t d()ng pha ho�i tin dftu cua tre M9t s6 cha mv danh cho tre khong gian d9c sach d(>c l�p, trong nha cling d�t mua m9t luqng sach l&n, nhung l�i xSp sach 6 gia qua cao, nguyen nhan la sq tre dao 19n thi kh6 xSp l�i duqc. Cac be mu6n d9c sach tru&c tien phai xin phep cha mv, sau d6 cha mv m&i lfty xu6ng cu6n sach ma be mu6n d9c. C6 h1c cha mv con th�n tr9ng nhic nh6: "Tuy�t d6i khong duqc lam hong sach dau dfty, cling khong duqc ve b�y Ien sach, nSu khong thi lftn sau dung d9c ! Nhu v�y m9t hai lftn, tre

"

se khong mu6n d9c sach nfra. R6i cac be se c6 ftn tuqng r�ng d9c sach la m(>t vi�c th�t phiSn phuc va dang ghet.

Tren thµc tS, so v&i m(>t moi truang 19n x(>n hay nhfrng cu6n sach bi pha hong thi th6i quen d9c sach va niSm dam me d9c sach la quan tr9ng han ca. Cha mv nen d�y tre each yeu qui, bao v� va each sip xSp cac quySn sach. Dftn dftn, tre nho khong chi tim duqc niSm vui tu vi�c d9c sach ma con c6 thS sip xSp g9n gang nhfrng cu6n sach cua minh

LOI KHUYEN 4: DQC sach cung tre

Cha mv d9c sach cling tre c6 thS dua cac be tham nh�p vao m9t thS gi&i sach th�t ki di�u va huysn bi, khiSn thai gian ranh r6i cua cac be tra nen phong phu, da <l�ng va tran ng�p niSm vui.

Lan Phuang la giang vien m9t truang d�i h9c, con gai co - Linh Dan - m&i 2

tu6i, vftn chua biSt tµ d9c sach, nhung Lan Phuang da s&m chuftn bi ca m9t kS

ho�ch cho vi�c d�y con d9c sach.

Lan Phuang khuyen cac b�c ph\l huynh m6i ngay nen danh m(>t khoang thai https://thuviensach.vn

gian nhftt dinh dS kS chuy�n cho con nghe. Co cho ring, nen b6i duang niSm hung thu d6i v6i vi�c dQc sach cho tre trn6c khi d�y cac be biSt chfr.

Lan Phuang thuang dQc cho con nghe cac cau chuy�n thiSu nhi nhu: "Nhfrng CUQC phieu luu cua Gulliver"' "Peter Pan"' "N g\l ngon Aesop"' "Pinocchio" . . .

Khi dQc cho con nghe m9t vai cau chuy�n kinh diSn, Lan Phuang con vua mim cuai vira h6i tuang l�i day cung la nhfrng cu6n sach ma luc nho co ma uac c6

duc;rc. Nhung h6i be khong c6 diSu ki�n dS dQc sach, sau nay c6 diSu ki�n thi tu6i da 16n, vi thS nhfrng tac phftm van hQc kinh diSn cho thiSu nhi nay co hoan toan chua duc;rc xem qua. Bay gia c6 con nho, vua dQc truy�n vua kS l�i cho con nghe, con gai co rftt thich ma ban than co cung cam thfty da bu dip duc;rc nhfrng thiSu th6n thai tha ftu.

Lan Phuang n6i, trong qua trinh dQc sach cho con, co nh�n thfty ring, hftu hSt nhfrng cu6n sach thiSu nhi kinh diSn khong chi minh tre thich dQc ma nguai 16n cung thich, va mQi lua tu6i, mQi tftng lap trong CUQC dai dSu c6 thS dQC duc;rc.

Khi dQC nhfrng cu6n sach nay, dQC gia cJ nhfrng dQ tu6i khac nhau Se CO nhfrng suy ngftm khac nhau. Vi d\l dQc cu6n "Nhfrng cu9c phieu luu cua Gulliver", diSu tre nho nhin thfty la sg thftn ki cua vuang qu6c nguai kh6ng 16 va nguai ti hon, nhung nguai 16n l�i c6 thS hiSu duc;rc y nghia sau xa ham ftn chua hen trong; dQc

"Robinson Crusoe"' di Su tre nho thfty duc;rc la S\f m�o hi Sm va phieu luu, nhung nguai l&n l�i co ths thong qua n9i dung cau chuy�n ma cam nh�n duc;rc tinh thAn nhan van sau sic; dQc "Truy�n c6 Andersen" va "Hoang tu be", tre duc;rc khai pha tri tuang tuc;rng tuy�t vai, nguai 16n l�i cam nh�n duc;rc tinh yeu va n6i bu6n

,

cua CUQC song.

Sg phat triSn cua kha nang dQc sach la ca m9t qua trinh tu thftp dSn cao. Cha mt; cftn cung dQC sach vai tre nho, d�y cho tre nhfrng phuang phap dQC sach CO'

ban theo rung thai diSm thich hc;rp, luon luon giup tre b6i duang th6i quen dQc sach t6t, dinh hu6ng cho con bu6c vao canh cira 16n cua tri thuc. Ban dftu, hay danh it thai gian dQc nhung cu6n sach ma con mu6n dQc, hay thir viSt ra gifty vai cau hoi, gc;ri y tre cham chu dQc sach dS tim ra cau tra lai cho nhfrng cau hoi fty.

Qua d6, cha mt; c6 thS b6 sung them kiSn thuc cho con, tranh duc;rc tinh tr�ng tre https://thuviensach.vn

om df>m, khong CO phan tich ho�C suy nghi khi dQC sach LOI KHUYEN 5: HtrO'ng dftn tre tim dap an trong sach vO'

Nhfrng thic mic nhiSu khi c6 thS tr& thanh con duang dinh hu6ng cho tre trong tuang lai. N Su tre thich d�t cau hoi, cha mv nen cam thfry vui mung. N Su tre vi tu6i con nho ma khong biSt dua ra thic mic, sau do tim ra dap an thi cha mv nen dinh hu6ng cho con.

Ch�ng h�n nhu, khi tre bit dftu vao hQc truang mftm non, b�n khong cftn twc tiSp tra lai nhfrng cau hoi cua con nfra ma hay n6i v&i con r�ng: "DiSu nay mv cling khong fO, hay mv con minh cung dQC sach xem sao, rf>i tim dap an, con thfry ths nao?:

Khi mv Hai gi6i thi�u cho con dQc cu6n "DS men phieu luu ki", tru6c tien chi mu6n khai gqi trong con S\f hung thu d6i v6i vi�c dQc cu6n sach nay.

Chi n6i v6i con: "Con nhin xem tren bia cu6n sach c6 rfrt nhiSu b�n nho mong mu6n biSt duqc S\f bi m�t cua thS gi6i dS men, con c6 mu6n dQc thu cu6n sach nay khong?:

Hai tra lai mv: "Nhin bia sach m&i thu vi lam sao, con duang nhien la mu6n bi St cau chuy�n thu vi cua loai ds men trong cu6n sach nay r6i.: Mv n6i: "Mv da tung dQC cu6n sach nay r6i. Luc con ng6i dQC sach m9t minh co khi se tv dung cuai pha Ien, r6i sau do l�i l�ng nguai di, cam thfry ths gi&i tv nhien th�t sv rfrt ki di�u. :

DS dinh hu6ng cho con dQc cu6n sach nay, lftn dftu tien khi c�u be tiSp xuc v&i cu6n sach, chi cho con quan sat bia sach ds khai gqi ngu6n cam hung trong con, hoan thanh duqc m\lc tieu bu6c dftu. Sau d6, thong qua mo ta l�i nhfrng biSu hi�n cua minh khi dQC hSt cu6n sach ma khiSn con cam thfry to mo: "R6t CUQC

cu6n sach thu vi dSn thS nao ?", nhfrng kSt qua ma mv c6 duqc khiSn c�u be c6

m()t S\f ki VQng manh li�t vao n()i dung cu6n sach, Va mu6n dQC no cang SCTm

,

cang tot.

Khi tre bit dftu biSt dQc, b�n c6 thS tim mua cho con nhfrng cu6n sach kham pha ths gi&i tri thuc, ds tre 1\f minh xem sach va tim dap an.

Khi tre dua ra cau hoi ma khong ths tim ra cau tra lai tu nhung cu6n sach a https://thuviensach.vn

nha, hay cung be tim kiSm cau tra lai tu nhung each nhu muqn sach, mua sach hay tim tai li�u, thong tin tren m�ng . . . 5.3 BOI nu·aNG KHA NANG VIET

CHO TRE Tu nho, Huy da rftt thich nhin cha dQc sach. M6i lftn cha ng6i vao ban dQc sach la c�u be cfing hang hai ng6i hen c�nh. Nhung c�u chu ySu la nghich pha, khiSn cha cam thfty khong hai long. Lam sao dS dua niSm hung thu cua tre vao vi�c hQc t�p m()t each chinh dang day? Cha cua Huy cu6i cling da nghi ra m(>t each.

Khi Huy 2 tu6i, m6i luc cha dang dQc sach, c�u be cu keo tay doi cha kS

chuy�n cho minh nghe. Cha hen dua cho c�u be m(>t cai but chi dS Huy ve cac duang net tren ta gifty tring. Nhin nhfrng duang net do chinh tay minh ve ra, c�u be c6 chut hung thu. Nhung sau m9t thai gian, Nh�t Huy khong con hung thu v&i vi�c ve cac duang net nfra, cha l�i chftm len gifty tring nhfrng chftm nho r6i bao con n6i cac chftm nay l�i v6'i nhau. M6i lftn nhfrng diSm ma cha chftm len gifty l�i khong gi6ng nhau, Nh�t Huy phat hi�n ra diSu d6, nhfrng duang net ma minh ve ra cftu thanh m9t hinh dan gian, c6 luc la hinh cai ghS, c6 luc l�i la m9t ng9n nui.

VS sau, cha cfing dung nhfrng di Sm nho fty dS bi Su thi ch fr vi St, sau khi n6i cac diSm l�i v6'i nhau, Huy ng�c nhien phat hi�n ra day dSu la nhfrng chfr ma minh da biSt r6i. Cu nhu v�y, niSm hung thu d6i v6'i vi�c viSt chfr duqc khai gqi.

Cha cfing ch9n mua cho Huy nhfrng cu6n va t�p viSt chfr phu hqp v6'i cac giai do�n khac nhau. Vi thS, khi han 4 tu6i, Nh�t Huy da c6 thS viSt chfr rftt thanh th�o.

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Tru6'c khi tre di hQc, kha nang viSt chfr it duqc cha m� xem tr9ng. Trong giai do�n dftu tre nh�p hQc, thfty co giao thuang yeu cftu tre m9t vai d(>ng tac viSt chfr theo quy ph�m, dSn luc nay S\I lo ling cua cha m� va tre nho vs vi�c viSt chfr m6'i th\IC S\I duqc b(>c 19. Kha nang viSt chfr la biSu hi�n C\l thS va tinh tS cua cac d(>ng tac tay. MQi nguai dSu biSt, nhfrng d(>ng tac tinh tS cua tay cfing gi6ng nhu S\I v�n d(>ng cua CO' thS, dSu la nhfrng ho�t d(>ng tri 6c quan tr9ng. Nha triSt hQC

Kant ttrng n6i: "Tay chinh la biSu hi�n hen ngoai cua d�i nao." Nhin tu g6c d9

kSt cftu thftn kinh cua d�i nao, cac day thftn kinh kh6ng chS tay chiSm khu V\IC VO

https://thuviensach.vn

nao, vi ths kha nang v�n d9ng cua tay, d�c bi�t la nhung ho�t d9ng tinh ts co ths thuc dfty S\f phat triSn cua 16p VO nao, tu d6 kich thich S\f phat triSn tren cac phuang di�n nhu kha nang tu duy, kha nang khai quat, nang Ive phan doan, kha nang tinh toan va cam xuc . . . Thong thuang, cac ho�t d()ng tinh tS cua tay bu6c dftu phat triSn la a giai do�n tre 4 tu6i, a m()t s6 tre c6 thS ch�m han. Vi thS, d6i v6i m()t vai tre c6 kha nang viSt chfr hai kem m9t chut, cha m� cling khong cftn qua n6ng ru()t, day cling la m9t hi�n tuqng hSt sue binh thuang.

CHUYEN GIA KHUYEN: 4-5 tu6i la thai diSm thich hqp dS d�y cac be hQc viSt chfr s6, tren ca sa d6 tiSp tl;1c d�y tre viSt chfr. V�y C\l thS thi phai lam thS

nao

LOI KHUYEN 1 : Ren luy�n cho tre nhii'ng d{)ng tac tay th�t uy�n chuy�n

Vi�c viSt chfr dSu ph\l thu()c vao nhfrng d()ng tac a b9 ph�n tay. Trong CUQC

s6ng hang ngay, cha m� co ths thong qua m9t vai each ren luy�n nhu dung tay gip h�t d�u, cit gifty, xSp hinh, xay kh6i g6, chai dan, xau chu6i h�t, th�m chi la chai cac tro chai tren may tinh. . . ds nang cao kha nang ho�t d9ng cua tay.

Nhfrng hinh thuc ho�t d()ng nay dSu giup ich rftt 16n cho kha nang viSt chfr cua tre nho

LOI KHUYEN 2: Ren cho tre each cAm but

Tru6c khi hQC viSt chfr, cha m� nen ren luy�n cho tre nho m9t vai d()ng tac dS

giup tre dS dang thich nghi.

Cftm but la CO' sa cua vi�c viSt chfr, v�y phai lam thS nao dS tre nim bit duqc tu thS cftm but m()t each chuftn xac day? Cha m� c6 thS thong qua nhfrng each nhu dS tre tv ve tranh ho�c chai tro n6i cac diSm thanh hinh ve. Duang nhien qua trinh fty cling doi hoi nguai 16n phai lam mftu each cftm but chinh xac cho tre.

Khi dua cho tre cay but ds tre tuy hung ve vai nhung thu minh mu6n tren ta gifty tring, tre co ths ve ra nhung duang net da d�ng khac nhau khong theo bftt cu m()t quy lu�t nao ca. M�c du, nhfrng duang net nay tren thvc tS ch�ng c6 y nghia gi, nhung d6i v&i tre nho thi qua trinh ve tuy hung nay l�i co ths b6i duang cam giac viSt lach ben trong tiSm thuc cua cac be, d6ng thai cling b6i duang kha https://thuviensach.vn

nang ph6i hc;rp tay va m�t 6 tre nho. Duang nhien, tren CO' s6 nay, tre se bit dftu c6 y thuc ve nhfrng hinh vong tron hay duang th�ng, t�o da cho vi�c nang cao kha nang viSt chfr.

TiSp d6 cha mv c6 thS yeu cftu tre hay n6i nhfrng diSm c6 s�n thanh hinh thu gi do, tang them hiSu biSt vs khong gian va kha nang dung but ds ve cua tre nho.

N 6i cac di Sm thanh net chinh la chftm m()t vai di Sm theo m9t quy tic nao d6 tren gifty tring, sau d6 dS tre dung but n6i l�i vai nhau. Cha mv nao sang t�o thi c6

thS c6 y chftm cac diSm theo m9t hinh gi d6 c6 tinh d6 hc;m cao, dS tre cam thfty vui ve hung thu trong qua trinh n6i cac diSm, m do nang cao cam hung d6i vai tro chai nay

LOI KHUYEN 3: D�y tre mo phong each vi�t

Tftm 4-5 tu6i la cha mv c6 thS dS tre chinh thuc h<;>c viSt chfr duc;rc r6i. Thong thuang khi h<;>c viSt chu, tre nho nen dung but chi mau ho�c but chi d�ng thuang.

Gifty viSt c6 thS ch9n lo�i gifty t�p viSt binh thuang, cling c6 thS chc;m mua cho con nhfrng quySn v6 t�p viSt chuyen d\lng. Duang nhien, bftt kS la dung lo�i gifty nao thi cha mv cling nen chu y gifty khong duc;rc qua mSm, qua tran.

C6 rftt nhiSu each dS giup tre h<;>c viSt chfr nhu viSt tung net tung net theo chfr c6 tren nhfrng t�p v6 to chfr ho�c b�n cling c6 thS n6i ra m9t chfr r6i yeu cftu tre viSt l�i tren gifty

LOI KHUYEN 4: Khuy�n khich nhi�u hO'n va h�n ch� ep buqc

D6i vai tre nho, h<;>c viSt chfr hoan toan khong phai la m9t vi�c dS dang. Vi thS, cha mv cftn bit dftu ren cho con tu nhfrng chfr dan gian nhftt, tranh nhfrng chfr qua phuc t�p khiSn tre nan long. Dc;ri dSn khi tre thich nghi duc;rc thi hay tang d9 kh6 Ien.

Khi tre c6 hung thu hay n6 lµc lam vi�c nay, b�n nhftt dinh phai khen ngc;ri tre, tuy�t d6i khong duc;rc ep bu9c tre h<;>c chfr

6. NAM BAT THOI Ki NHAY

.

CAM VOi v AN HOA (J TRE

NH6

https://thuviensach.vn

Montessori chi ra ring, niSm hung thu vai vi�c hQC van h6a cua tre hinh thanh tu khoang 3 tu6i; dSn khoang 6-8 tu6i, tre bit dftu xuftt hi�n nhfrng nhu cftu manh li�t mu6n tim toi Va nghien Clru cac S\f V�t, vi v�y giai do�n nay theo each n6i cua Montessori la "tam h6n tre nho gi6ng nhu m(H canh d6ng mau ma, chufrn bi ti Sp nh�n m9t luqng Ian nhfrng h�t gi6ng van h6a". Trong giai do�n nay, cha mt; nen cung cftp cho tre nhfrng kiSn thuc van h6a phong phu, dS nhfrng kiSn thuc fty vun dip tam h6n tre

6.1 NHiN NHAN

. SU

. MO PHONG CUA TRE MOT

. cAcH CHiNH DANG

Co be Quyen da 1 tu6i rnai. DiSu d�c bi�t la co be rftt thich bit chuac nguai Ian.

Khi mai duqc 8 thang tu6i, duqc mt; bS di danh rang, Quyen quay nguai quan sat mt; th�t ki, sau d6 co be doi cftm m9t cai ban chai, gia va danh rang nhu th�t, l�i con hQC theo di�u b9 sue mi�ng cua mt;.

Khi nguai Ian an cam, co be cung thich bit chuac, tv minh an cam, kSt qua la lam cam bin tung toe khip nai. Mt; Quyen thfty v�y liSn dut cho con an. Co be nhin thfty mQi nguai tv gip thuc an chi c6 minh la bi dut cam, liSn dut khoat dung d�y tv vai, b6c thuc an bing duqc.

Khi nghe thfty cha hit hai, co be l�p tuc ngung chuy�n dang lam l�i, nghe va quan sat th�t cham chu, co be vua nghe vua khom lung: "hit xi, hit xi"' bit chuac theo di�u b9 luc cha. Cha nhin thfty thS phi cuai, n6i: "Dang ghet! " Quyen cung bit chuac l�i: "Dang ghet!" Cha l�i bao: "Con dang ghet! " Co be cung dap:

"Cha dang ghet! " ThS la ca nha cung cuai vang.

Luc co be han 1 tu6i, ong n9i gQi di�n tho�i cho nguai ba con 6 xa, co be thfty v�y IiSn Ifty cai diSu khiSn tivi, gia lam di�n tho�i, bit chuac gi9ng di�u Iuc ong n9i n6i chuy�n "y a y a". Mt; da nhanh tay ghi l�i khoang khic d6 cua Quyen, sau nay m6i 1An xem I�i do�n bang, ca gia dinh dSu khong ths nhin cuai.

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Tre tu khi sinh ra da c6 kha nang mo phong nguai khac. Theo nghien Clru https://thuviensach.vn

khoa h9c, tre sa sinh m6i ra dai chua bao lau da c6 thS bit chu6c d(mg tac le luai cua nguai 16n. Trong qua trinh tru6ng thanh cua tre, mo phong chinh la phuang thuc h9c t�p chu ySu.

Nhung S\f mo phong cua tre cling c6 m()t qua trinh. Luc m6i bit dftu, tre chu ySu mo phong l�i nhfrng biSu d�t mang tinh cam xuc. Vi dl;l nhu nguai 16n cuai, tre cling cuai theo; nguai 16n kh6c cling bit chu6c kh6c theo. TiSp theo, tre nho bit dftu mo phong l�i nhfrng d(mg tac cua nguai 16n nhu danh rang, cftm thia an cam . . . R6i tre mo phong l�i ngon ngfr cua nguai 16n bao g6m ca ngon tlr va ngfr khi khi n6i chuy�n.

Nhfrng nhan v�t ma tre mo phong dftu tien la nhfrng nguai than thiSt nhftt, chu ySu la cha my, tiSp theo ong ba n()i, ong ba ngo�i, tiSp d6 la cac b�n nho khac, r6i ca nhung nguai l� dSu co thS tra thanh d6i tugng dS tre mo phong l�i.

N ghien Clru phat hi�n, nhfrng tre khong binh thuang ho�c mic b�nh tv ki se g�p kh6 khan trong vi�c mo phong l�i nguai khac. Vi thS khi tre khoang tftm 1 -2

tu6i ma vftn chua c6 nhfrng hanh d()ng mo phong nhu da n6i 6 tren, thi phai dua be di kham ngay.

CHUYEN GIA KHUYEN: M9i dua tre dSu c6 kha nang mo phong, cha my phai t�n dl;lng kha nang nay nhu ths nao dS khiSn be truang thanh lanh m�nh LOI KHUYEN 1 : Lam tim gurrng t6t cho tre

M()t c�u be nhin thfty my vftt va do ba ma chan, c�u cling bit chu6c lam theo my, be ttr trong bSp m9t cai thau nuac, m�c du co bi rat m9t it nhung c�u van rftt vui ve, c�u be n6i v6i my: "My, my ma chan di . . . .

"

Trong nhfrng nam dftu dai, cha my chinh la d6i tugng tf\l'c tiSp dS tre mo phong, vi ths cha my nhftt dinh phai chu y lai noi va hanh vi cua minh, hay luon la m()t tftm guang t6t cho con.

Khi tre khoang han 1 tu6i, kha nang nh�n biSt va kha nang ngon ngu dftn dugc nang cao. Luc nay, chi cftn cha illy SO' suftt n6i ra m()t cau n6i khong van minh, tre rftt c6 thS se bit chu6c h9c theo ngay. Bftt lu�n la tu vvng, cau cu, ngfr phap CO' ban hay ca nhfrng cau n6i khong t6t, tre dSu c6 thS h9c dugc thong qua vi�c bit chu6c l�i. Khi tre nho bit dftu t�p n6i, cac be chic chin se mo phong https://thuviensach.vn

theo each phat am cua b(;ln, nhfrng tu ngfr b(;ln dung hay ca nhfrng ngon tu khftu ngfr. C6 thS thfty, cha m� cAn phai d�c bi�t chu y dSn lai n6i va hanh vi cua ban than

LOI KHUYEN 2: Khuy�n khich va giup tre mo phong

Mo phong la m()t trong nhfrng phuang thuc hQC t�p chu ySu cua tre. KhuySn khich va giup tre mo phong c6 thS thuc dfty cac be huang tai CUQC s6ng tv l�p.

Vi d\l, ngay nao tre cling thfty nhfrng d()ng tac nhu m�c ao hay danh rang cua b(;ln, dAn dAn be cling se bit chuac cac ki nang nay, yeu cAu "tv minh lam". M9t khi da c6 kha nang tv lam, cac be cling se dAn dAn tr& nen tv l�p han. Luc nay cha m� phai cung cftp cho tre m()t s6 v�t d\lng ma be c6 thS tv dung, khuySn khich be mo phong theo nguai Ian, thoa man dAy du nguy�n v9ng manh li�t cua tre d6i vai vi�c "tv minh lam" nay. Vi d\l nhu danh rieng cho tre m()t cai bat nho dS an, cai c6c nho ds tre co ths tv rot nuac, kem danh rang cho tre em, ban chai danh rang cho tre . . . Duang nhien, khi khuySn khich tre mo phong theo nguai Ian, c6 thS tre se khong lam duqc ho�c mic sai IAm. Luc nay, cha m� nen d()ng vien va khuysn khich tre hay thu l(;li, cho dSn khi tre co ths cam nh�n duqc du vi cua thanh cong.

cua tre Kha nang mo phong cua tre rftt m(;lnh, nhung nang Ive phan doan l(;li rftt kem, c6 luc khong biSt duqc ring hanh d()ng ma minh bit chuac theo la khong dung. Cha m� nSu phat hi�n tre c6 nhfrng hanh vi bit chuac khong t6t cAn kip thai sua chua, d6ng thai huang dftn cho tre biSt cai gi thi nen hQc, cai gi khong nen hQC.

B(;ln nen giang giai cho tre hiSu ring, nhfrng lai n6i va hanh d()ng cua nhfrng nguai xftu se phan anh ban chftt khong t6t cua hQ, nsu khong nghi ngqi gi ma cu bit chuac nguai ta thi ban than cling se tr& nen xftu. Khong chi v�y, phai n6i dS

tre hiSu, nSu bit chuac theo lai n6i va hanh vi cua nguai xftu nhiSu qua, thi nhfrng h�u qua vS sau kh6 ma luang tmac duqc. Tre m()t khi da nh�n ra duqc nhfrng m6i nguy h(;li, se hQC each ung XU van minh lich S\f han, khong bao gia hQc theo nhfrng thu xftu nfra

LOI KHUYEN 4: Giup tre phan doan dung sai, tAt xiu

https://thuviensach.vn

Mo phong la ban nang bftm sinh cua tre nho, tre chi cftn nhin thfty nguai khac lam gi la y r�ng se lam theo nhu thS, nhin thfty nguai khac c6 nhfrng gi thi ban than cling mu6n c6 thu d6. M6i ngay m(>t truang thanh va ph�m vi tiSp xuc cac sv v�t cling ngay cang ma r(>ng, kinh nghi�m va sv hiSu biSt dftn duqc tich lfiy, tre b�t dftu mo phong theo nhfrng hinh tuqng nhan v�t tren phim anh, trong nhfrng cau chuy�n . . . Nhung trong giai do�n nay, kha nang phan bi�t dung sai, t6t xftu con kem, bai v�y rftt nhiSu tre c6 nhfrng hanh vi b�t chu6c khong t6t.

Tren thvc tS, ftn sau nhfrng hanh vi b�t chu6c khong t6t fry chinh la vi�c tre thiSu mftt nang Ive phan doan. Cho nen, nhi�m V\l quan tn?ng nhftt cua cha m� d6

Ia giup tre biSt each phan bi�t t6t xftu, dung sai dS tre tv xay <lvng cho ban than kha nang phan doan.

Vi d\l nhu, b�n phai thuang xuyen cung tre nghien Clru ban lu�n vs nhfrng hinh tuqng nhan v�t tren phim anh hay trong nhfrng cau chuy�n, dinh hu6ng cho tre binh lu�n vS m(>t nhan v�t m(>t each chinh xac. Duang nhien, khi danh gia vS

m9t nhan v�t phai biSt ds tam dSn hinh tuqng trvc quan cua nhan v�t do va nhfrng tinh tiSt hen ngoai, phai d�y tre hQC theo sv ngoan cuang va dung cam cua cac vi anh hung, cam ghet sv tan b�o ngang nguqc cua ke thu. Hay thuang xuyen gi6i thi�u nhfrng hinh tuqng nhan v�t chinh di�n cho tre, giup tre hiSu duqc nhfrng tu tuang t6t, phftm chftt t6t. Tu vi�c b�t chu6c l�i hanh d(>ng bS ngoai cua cac nhan v�t chinh di�n ma nang cao Ien thanh vi�c hQc t�p nhfrng phftm chftt d�o due va tu tuang t6t d�p cua hQ. Lau dftn tre se hinh thanh trong minh nhfrng gia tri d�o due dung d�n.

Cung gi6ng nhu v�y, trong cu(>c s6ng hang ngay, mQi con nguai hay sv v�t hi�n tuqng dSu c6 nhfrng m�t t6t - xftu; chinh di�n - phan di�n; tich eve - tieu eve. La cha m�, b�n phai biSt dinh hu6ng cho tre hQc t�p nhfrng thu t6t d�p, tranh nhfrng thu xftu xa trong qua trinh mo phong, hay dS tre hQC duqc each Iva ch9n cai ma minh se b�t chu6c

6.2 BOI DUONG TRI THONG MINH VE AM NHAC

. CHO TRE

https://thuviensach.vn

Co be MI Van nam han 2 tu6i. M� Van phat hi�n con minh rftt thich am nh�c, d�c bi�t nh�y cam v6i am nh�c. Bftt cu h1c nao, chi cftn nghe thfty tiSng nh�c, co be dSu cham chu ling nghe, t�p trung hSt tinh thftn vao ban nh�c, di�u b9 hSt sue tinh tS va nghiem tuc. M� thfty con gai thich am nh�c nhu v�y nen mu6n cho con di hQc nh�c. Nhung chi l�i dQc duqc trong m9t cu6n sach c6 n6i ring trong giai do�n khoang 5 tu6i c6 m9t thai ki nh�y cam ma kha nang cam thµ am nh�c cua tre phat triSn rftt nhanh, vi ths ma chi khong biSt khi nao thi thich hqp dS b6i

<luang nang khiSu am nh�c cho con gai.

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Cac b�c ph\l huynh thuang kha ma h6 khi danh gia li�u con minh c6 thS hQc nh�c hay khong. Tht,rc ra, m6i dua tre dSu c6 nhfrng thu gQi la "nang khiSu am nh�c".

Trong qua trinh quan sat tre m9t each ti mi, m9t nha giao d\lc n6i tiSng ten Trftn H�c Cftm (nguai Trung Qu6c) phat hi�n, tre sinh ra da rftt yeu thich am nh�c. Tre sa sinh m6i ra dai chua Iau da c6 thS "thuang thuc" am nh�c r6i, be c6

thS nghe duqc lai hat ru cua m� va di vao giftc ngu m9t each em dSm. Lan han m9t chut, tre l�i thich nghe nhfrng ban nh�c nh� nhang, ca tu d�p de, khi nghe nhung ban nh�c co tiSt tau nhanh va vui ve la tre se khoa tay mua chan theo di�u nh�c. DSn tftm 3-4 tu6i, tiSng mQi nguai hat, th�m chi la tiSng chim hot riu rit, tiSng la cay xao x�c, tre dSu dS y ling nghe. Hang ngay, bftt kS la chai tro chai, di b9 hay nghi ngai, tre dSu c6 thS tµ minh cftt tiSng hat, thS hi�n nhfrng nhip di�u cua am nh�c.

C6 thS thfty, trong m6i dua tre dSu s6m t6n t�i m9t kha nang am nh�c tiSm ftn. DiSu nay khong c6 nghia la cha m� nen bit tre hQC dan, hQC thanh nh�c tu s6m ma la t�o cho tre nho m()t moi truang am nh�c. Bai vi�c b6i duang va hinh thanh nang khiSu am nh�c la ca m9t qua trinh mu dai.

CHUYEN GIA KHUYEN : M�c du mQi dua tre dSu yeu thich am nh�c nhung cha m� vftn rftt mu6n biSt con minh c6 duqc thien phu cho m9t nang khiSu am nh�c d�c bi�t nao d6 hay khong, li�u c6 tai gioi nhu nha so�n nh�c n6i tiSng thS

gi6i - Mozart - 3 tu6i da nghe hiSu duqc am nh�c, 4 tu6i chai duqc dan duang https://thuviensach.vn

cAm c6 va organ, 5 tu6i bit dAu so�n nh�c cho dan phim, 6 tu6i viSt nhfrng ban nh�c hoa tftu, 8 tu6i viSt nhfrng ban sonata cho violin; c6 thS n6i ring Mozart da kh6i dAu S\l' nghi�p am nh�c tru6c khi len 5 va theo du6i cho dSn ngay ong qua dai, ng6t 30 nam. NSu cac b�c cha m� mu6n tim hiSu xem con minh li�u c6 nang khiSu am nh�c bfrm sinh hay khong, thi hay thuang xuyen quan sat.

D6i v6i tre, cho du am nh�c la m9t lo�i nang lµc d�c bi�t, nhung kha nang nay hoan toan co ths duqc b6i duang trong m9t moi truang gia dinh tran ng�p nhfrng giai di�u. V�y trong cu9c s6ng hang ngay, cha m� b6i duang nang khiSu am nh�c cho tre ths nao?

d6i v6i am thanh Trong CUQC s6ng hang ngay, cha m� nen quan sat nhiSu han xem tre c6 hung thu d�c bi�t hay rftt nh�y cam d6i v6i m9i lo�i am thanh trong tµ

nhien trong cu9c s6ng khong. Vi d\l dS y xem tre c6 cham chu ling nghe nhfrng thu am thanh khac nhau nhu tiSng gi6 th6i, tiSng nu&c chay, tiSng song, tiSng la cay xao x�c, tiSng mua, tiSng con trung keu, tiSng chim h6t . . . C6 luc d9 mfrn cam cua tre cao dSn muc chi nghe tiSng bu&c chan, tiSng chuong cua hay chuong di�n tho�i la c6 thS do an duqc ring ai dang dSn. N Su phAn 16n cac dap an la chinh xac thi chung to d9 nh�y cam cua tre d6i v&i am nh�c la rftt cao, diSu nay d�t CO' SO vfrng chic cho vi�c cam thl;l am nh�c vS sau.

Cha m� c6 thS thuang xuyen bao tre nhim mit l�i, hoi be nghe thfty nhfrng am thanh gi. Trong CUQC s6ng hang ngay, cha m� c6 rftt nhiSu CO' h9i ren luy�n kha nang thinh giac cho tre, tich luy nhfrng kinh nghi�m phong phu, khiSn tre nh�y cam v6i am thanh ngay ti:r nho.

Ngoai vi�c dS tre cham chu ling nghe nhfrng am thanh cua CUQC s6ng, quan tr9ng han vfrn la tren CO' sa fty cho tre nghe nhiSu am nh�c han, tu d6 b6i duang va nang cao kha nang thu6ng thuc am nh�c. Cha m� nen cho tre nghe nhfrng bai hat co n9i dung lanh m�nh, hinh tuqng m&i me, theo nhiSu phong each khac nhau dS tre thu6ng thuc, phan bi�t r6i so sanh. Hay cho cac be nghe thuang xuyen nhung ths lo�i am nh�c khac nhau, khai gqi niSm vui va giup cac be phat triSn kha nang ghi nh6, tinh sang t�o va tri tuang tuqng phong phu . . . LOI KHUYEN 2: Quan sat S\l' hung thu cua tre d6i v6i am nh�c Trong CUQC s6ng https://thuviensach.vn

thucmg ngay, cha mv con phai quan sat S\f hung thu cua tre d6i vai am nh�c. M()t s6 tre tu khi con rftt be da VO cung yeu thich am nh�c va ca hat. Vi tre con qua nho nen c6 khi khong thS hat ra m9t bai hat hay ngan nga m9t do�n nh�c theo dung am di�u cua n6, c6 khi khong hiSu n9i ham ben trong cua am nh�c. Cha mv chi cftn quan sat khi tre hat c6 nhfrng biSu 19 cam xuc hoan toan phu hqp v&i n9i dung am nh�c khong, am di�u hat c6 chuftn khong, li�u c6 linh h9i duqc nhfrng du vi khac nhau cua nhung ti St tftu khac nhau khong . . . qua nhung nhan t6 nay co thS phan doan duqc li�u tre nho c6 hung thu vai am nh�c khong. NSu dap an la c6, chung to tre duqc thien phu cho kha nang cam nh�n am nh�c.

C6 le nhiSu cha mv se n6i, sao ma dS dang thS ! Duang nhu dua tre nao cling c6 thS lam duqc ! Thvc tS dung la nhu v�y. Hftu nhu m9i dua tre dSu c6 thS phat triSn tai nang am nh�c cua ban than.

Khong chi v�y, cha mv c6 thS b6i duang niSm hung thu d6i vai am nh�c cho tre thong qua nhiSu phuang thuc khac nhau. Vi d\l nhu cho tre h9c cac lo�i nh�c C\l. H9c nh�c C\l doi hoi phai c6 sv ph6i hqp nhip nhang gifra tay va mit, diSu nay cling co tac d\lng nhftt dinh trong vi�c thuc dfty vi�c ren luy�n nang khiSu tren m9t phuang di�n nao d6. Duang nhien, h9c nh�c C\l t6t nhftt nen bit dftu tu sau 4 tu6i, han nfra phai hoan toan ton tr9ng cam hung am nh�c cua tre. Nhfrng tre nho duai 4 tuf>i do tay con be, nen vi�c hQC nh�c C\l Se kh6 khan han.

N goai vi�c cho tre h9c nh�c C\l, con c6 thS thuang xuyen dua tre dSn nhfrng bu6i lien hoan am nh�c, dS khong khi am nh�c b6i duang them cho tam h6n tre.

Khong khi tran ng�p am nh�c trong gia dinh cling VO cung quan tr9ng. Dua tre cung di tham gia nhfrng ho�t d(>ng am nh�c trong h9i truang ngh� thu�t cling la m9t each hay. Lien hoan am nh�c, mua ba le, nh�c kich, hoa nh�c va cac lo�i ho�t d9ng am nh�c khac dSu co ths cho tre tham dv, ds tre tiSp nh�n am nh�c m9t each phong phu. Nhfrng ho�t d(>ng nay c6 thS b6i duang cho tre cam giac vs tiSt tftu va niSm vui thich, d�c bi�t la b6i duang am nh�c, nang cao kha nang cam th\l huang tai cai dvp, ma r9ng tftm mit huang vs ths giai ngh� thu�t LOI KHUYEN 3 : MOi thiy giao chuyen mon ki�m tra nang khi�u am nhac cua tre

.

https://thuviensach.vn

NSu con cam thfry ma h6, cha m� c6 thS mai thfty giao chuyen mon dS kiSm tra xem li�u con minh th�t sv c6 tai nang am nh�c hay khong.

Tru6c tien, kiSm tra xem li�u tre c6 thS hat l�i m(H cau hat nao d6 hay khong.

Vi d\l, thfty giao dan m()t do�n nh�c ng�n hay m()t cau hat, xem tre sau khi nghe m9t ho�c hai lftn co ths mo phong m9t each chinh xac giai di�u vua nghe hay khong. Nhfrng tre 16n han m()t chut ( nhfrng tre da kha quen thu()c v6i phim dan) th�m chi co ths chai l�i nhung giai di�u ma thfty giao vua dan.

TiSp d6, kiSm tra xem li�u tre c6 thS mo phong m()t each chinh xac nhfrng di�u nh�c khac nhau. Xem tre c6 thS hat l�i cac lo�i dan am, song am va ca m()t t6 hqp cac am ma thfty giao da chai hay khong. Khi tre mo phong l�i song am ho�c m9t t6 hqp cac am, co ths b�t dftu ttr nhung am thfrp dSn nhung am cao, lftn luqt phat ra tung am. V 6i nhfrng tre quen v6i phim dan c6 thS kiSm tra xem tre co ths trvc tiSp tim duqc ngay nhung am nay tren ban phim hay khong.

TiSp nfra, kiSm tra xem tre c6 thS dung phuang thuc v6 tay dS mo phong l�i nhfrng tiSt tfru hay khong. Thfty giao dung tay dS v6, b�t dftu tu nhfrng tiSt tfru dan gian r6i dftn dftn dSn phuc t�p, xem tre c6 thS mo phong l�i m()t each chinh xac hay khong.

N Su kSt qua kiSm tra lftn dftu chua t6t, cha m� khong nen v()i va cho r�ng tre khong co tai nang, vi ths ma khong cAn phai t6n cong sue b6i duang nang khiSu am nh�c cho tre nfra. M()t s6 tre c6 tai nang am nh�c thien phu nhung l�i khong ths phat triSn m9t each day du tai nang cua ban than chi vi nhung phuang thuc va n()i dung kiSm tra cua thfty giao hoan toan xa l� v6i tre. Cho du tre khong c6

tai nang am nh�c thien phu nhu cha m� ki v9ng, nhung nguai lan nen biSt r�ng, yeu thich am nh�c chinh la ban nang cua tre, m6i nguai cha nguai m� dSu phai ton tr9ng niSm hung thu d6i vai am nh�c cua tre, hay cho tre m9t "doi tai am nh�c"

LOI KHUYEN 4: BAi dtrO'ng nang khi�u am nh,c tuy theo d(} tuAi Thong thuang, 0-2 tu6i la giai do�n phu hqp dS b6i duang kha nang linh h()i va cam nh�n am nh�c cua tre. D�c bi�t, phai cho tre nghe nhiSu, tiSp xuc nhiSu v6i cac thS lo�i am nh�c kinh diSn, d6ng thai quan sat xem tre c6 thien hu6ng vS

https://thuviensach.vn

am nh�c hay khong, tre c6 hung thu v6i am nh�c hay khong.

Giai do�n 2-3 tu6i la thai ki cung c6 va phat triSn nhfrng t6 chftt cua giai do�n tru6c. Trong giai do�n nay, tre c6 thS nghe thfty tiSng nh�c va bftt giac khoa chan mua tay theo tiSt tftu. Luc nay, cha mt; nen chu y b6i duang cam giac d6i v6i tiSt tftu, c6 thS cho tre nghe nhfrng ban nh�c c6 tiSt tftu m�nh m9t chut.

Giai do�n 3-4 tu6i, c6 thS chuySn hu6ng luy�n t�p tlr tiSt tftu sang giai di�u, am chuAn . . . , d6ng thai dS tre kSt hqp ban nh�c v6i ph6 am. H9c dan di�n tu trong giai do�n nay la ffiQt S\f lµa ch9n khong tf>i.

4-6 tu6i la thai ki quan tr9ng dS b6i duang nang khiSu am nh�c. Luc nay c6

thS cho tre tiSp xuc m9t s6 cac ki nang am nh�c thµc tS, vi d\l nhu diSn tftu dan duang cAm, violon, dan tranh . . . Nhfrng tre c6 kha nang thien phu vs am nh�c, cha mt; thuang rftt xem tr9ng giao d\lc am nh�c cho tre, trong nha khong chi c6

nhiSu nh�c C\l, ma c6 ca nhfrng giao trinh ph\l d�o am nh�c, d6ng thai con khuySn khich tre nhi�t tinh vi�c thvc hanh. M9t moi truang am nh�c 1i tuang trong gia dinh khiSn tre tu nho da d�m chim trong am nh�c, vi�c thS hi�n tai nang am nh�c tµ nhien tr& nen dS dang va d�t kSt qua t6t. Nhfrng dua tre tru&ng thanh trong moi truang nhu v�y, dSn khoang tAm 4-5 tu6i la c6 thS biSu hi�n ra hen ngoai tai nang am nh�c phi thuang

6.3 BOI DUONG NANG KHIEU H(>I HQA CHO TRE

Co be Vi Oanh, 5 tu6i, gAn day c6 hung thu d�c bi�t v6i h9i hQa. Vi Oanh thuang lfty but ve lung tung tren gifty tr�ng. C6 luc thi ve qua, c6 luc ve nguai, c6 luc ve nhfrng hinh ma mt; xem cling ch�ng hiSu. Du la ve gi di nfra thi co be cling luon cam thfty hung thu.

Cu di hQc vS la Vi Oanh l�i ng6i m9t minh trong phong ve tranh. Mt; gQi ra an cam, co be con n6i: "Khong an, khong an, bay gia con phai ve", mt; dSn phong cua con gai, trai ai, con be dang ve Ien tuang, hµc minh l�m nhung nsu la m�ng thi se d9ng ch�m dSn long w tr9ng cua con nen mt; danh kiSm chs.

Ngay horn sau, luc dua Vi Oanh di hQc, mt; dem chuy�n nay kS cho co giao.

https://thuviensach.vn

Co giao liSn n6i vai chi: "May ma chi chua ming co be, lam nhu v�y la rftt t6t cho S\I phat triSn cua Vi Oanh. Vua may, dqt nay truang c6 m()t lap h9c h()i ho�

d�c bi�t, hay la chi dang ki cho be h9c di. BiSt dau, nang khiSu h()i h9a cua Vi Oanh se con phat triSn han nfra." Nghe lai co giao, mv Vi Oanh liSn dang ki cho con vao lap h9c h()i h9a. Khong nga' co be th�t S\I rftt yeu thich h()i h9a, ma trinh d9 ve tranh cling ngay cang nang cao.

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

H()i h9a la m9t linh vvc quan tr9ng trong vi�c giao dµc t6 chftt cho tre, c6 y nghia d�c bi�t d6i vai S\I phat triSn cua tre trong tuang lai.

Tre nho 4-5 tu6i da bit dfru buac vao giai do�n nh�y cam d6i vai h()i h9a, duang nhien do d�c diSm cua m6i ca nhan la khong gi6ng nhau, nen S\I nh�y cam nay se sam han ho�c mu()n ban m9t chut a nhfrng dua tre khac nhau.

Thong thuang, h9i hQa a tre phan thanh ba giai do�n: Giai do�n ve theo kiSu graffiti, giai do�n ve tuqng trung, giai do�n ve thvc tS. Trai qua ba giai do�n nay, kiSn thuc vs ve tranh cua tre se chuysn tu ve tv do sang ve co y d6, va phat triSn ban nfra dSn S\I biSu d�t cac ki nang v�n dl;lng c6 y tu. Cam hung cua tre vai h()i h9a cling tuan theo qua trinh tu dan gian dSn phuc t�p va ngay cang sau sic.

Nhfrng cha mv nao tinh y se coi nhfrng luc tre ve vai lung tung la CO' h()i dS

b6i duang nang khiSu h()i h9a cho con. Duang nhien cho tre h9c ve khong nen chi huang tai m\lc dich biSn con tr& thanh h9a si, ma la mong mu6n c6 thS thong qua h()i h9a ma bf>i duang cam XUC, lam CUQC s6ng cua tre them phong phu.

CHUYEN GIA KHUYEN: C6 thS n6i h9i h9a la tai nang cua hfru hSt mQi tre nho. V�y cha mv nen nim bit thai ki quan tr9ng nay nhu thS nao dS phat triSn nang khiSu h()i h9a cho tre

LOI KHUYEN 1 : Gin giii' ni�m hung thu cua tre d6i v6i h{H hQa Cac b�c cha mv c6 thS dS dang nh�n ra dua tre nao cling rftt thich ve. Khi tre c6 thS t\[ cfrm but, tre se t\[ giac ve nhfrng duang net hay hinh thu gi d6 . . . Nhfrng ki hi�u nay tuy la dan gian, va trong con mit cua nguai Ian thi duang nhu ch�ng c6 chut thftm mi nao, nhung tren thvc tS chinh la S\I phan anh nguyen thuy nhftt cua tre vs thS giai xung quanh, la nh�n thuc dfru tien cua tre vs cai dvP· NSu cha https://thuviensach.vn

mt; c6 thS thuang xuyen khuySn khich tre trong giai do�n nay thi nhfrng nh�n thuc mong lung va niSm hung thu cua tre vai mi thu�t se duqc gin giu.

Tren thµc tS, ban than h(>i h9a la m(>t vi�c c6 tinh chu quan. d phuang Tay, h(>i h9a duqc xem la "khoa h9c khong c6 16i sai" va vi�c tre ve tranh duqc coi la

"ho�t d(>ng tµ chu va thµc thµ nhftt". Vi v�y, cha mt; nen c6 ging hSt kha nang t�o cho tre m9t khong gian tµ do ds cac be tre them sue ve theo y mu6n cua minh, khuysn khich va khen ngqi tre nhiSu m9t chut, dung nen dung con m�t cua nguai Ian hay nhung tu tuang 16i mon ds danh gia cac buc tranh ma tre ve, vi nhung lai danh gia khong dung c6 thS se d(>ng ch�m dSn S\f tg tin va hung thu cua tre d6i v6i h(>i h9a

LOI KHUYEN 2: D� tre thoa sfrc phat buy tri tU'O'ng tU'Q'ng Tri tuang tuqng cua tre la VO cling phong phu. Tre se khong chiu S\f go b6

cua S\f v�t hi�n t�i, suy nghi cua tre c6 thS Ian man lien mien khong ngung, day chinh la diSu ki�n bu(>c phai c6 cua h(>i h9a. Nhung dang tiSc la rftt nhiSu cha mt; l�i quen theo kiSu dung suy nghi cua ban than ds ap d�t ien nhung buc ve cua con. Vi dµ nhu n6i v6i con r�ng: "Hoa phai mau do chu khong phai mau xanh",

"ngoi nha thi phai c6 mai ng6i nh9n, hen du6i la m(>t hinh vuong va hen trong thi ve m(>t canh cl:ra".

M(>t s6 cha mt; nhin nhfrng thu con ve khong gifJng nhfrng quy lu�t thong thuang l�i cu bit con ve l�i cho gifJng v6i hi�n thgc m6i thoi, "qua tao nhftt dinh phai hinh tron", "may nhftt dinh c6 mau tring". . . Cho du di Su cha mt; n6i la khong sai, nhung ban than h(>i h9a yeu cftu phai c6 sue sang t�o va tri tuang tuqng. N Su ngay tu nho tre da h9c ve tranh r�p khuon theo S\f v�t tren thgc tS thi nhung tac phfrm nhu tbs khong tbs nao mang tinh sang t�o, va cling khong co y nghia gi d6i v6i S\f phat triSn tri tu� cua tre.

M(>t nha giao d\lc mi thu�t thiSu nhi da n6i: "D�c tinh cua cac tac phfrm mi thu�t cua nhi d6ng chinh la thoa man nhfrng nhu cftu vs giao luu va chia se tinh cam cua tre." Vi v�y trong qua trinh hu6ng dftn h(>i h9a cho tre, cha mt; ho�c giao vien mi thu�t dSu nen kien tri vi�c it phe binh, it can thi�p ma nen khai gqi nhiSu ban, d(>ng vien nhiSu ban dS tre c6 thS h9c h(>i h9a trong m(>t khong khi vui ve, https://thuviensach.vn

thoai mai, biSn h(>i hc;m tr& thanh m(>t lo�i ho�t d(>ng hay m(>t lo�i tro chai. Nhu v�y, tre mai co ths phat huy m9t each dAy du tri tuang tuc;rng cua ban than, m&i co ths ve ra nhung tac ph�m dAy sang t�o

LOI KHUYEN 3: D� tre tim thfty nguAn cam hll'ng tir trong cac tro choi Tro chai la lo�i ho�t d(>ng ca ban nhftt cua tre, cfing la ho�t d(>ng ma tre thich nhftt. Trong con mit cua tre, tftt ca nhfrng thu thu vi dSu la tro chai. Vi dµ, chai dua cung cac b�n, nuoi nhfrng con v�t nho trong nha, di da ngo�i cung cha m�, xem ti St ml,lc ho�t hinh ma minh yeu thich . . . Nhfrng "tro chai" thu vi nhu v�y se khiSn tre hoa nh�p hSt minh. Trong nhfrng ho�t d(>ng d6, nhiSu cam hung sang t�o se bit dAu nay mAm. Vi dl,l, m(>t s6 tre nho biSt ve nhfrng con v�t nho, day la kSt qua cua vi�c tre duqc quan sat nhfrng con v�t fty; c6 m(>t s6 thi biSt ve nhfrng phong canh rftt thu vi, day cfing la nhfrng gi tre duqc trai nghi�m trong qua trinh tham gia cac tro chai. Vi thS, cha m� nen t�o nhiSu diSu ki�n han dS tre c6 ca h(>i duc;rc tham gia hay quan sat nhung tro chai ma minh yeu thich, ds tre co duc;rc nhfrng trai nghi�m CUQC sfJng Va tim dUQ'C cam hung thong qua chinh tro chai fty, m do phat huy m9t each dAy du sue sang t�o va tri tuang tuc;rng cua ban than LOI KHUYEN 4: MO' r()ng tAm nhin v� h()i hqa

Khi tre con nho, cha m� nen dua cac be dSn tham vi�n bao tang hay tham quan triSn lam ngh� thu�t. . . dS c6 thS nang cao niSm hung thu d6i v6i h(>i hQa cua tre, d6ng thai giup tre ma r9ng tAm mit.

N Su tre da c6 m(>t nSn tang h(>i hQa nhftt dinh, cha m� c6 thS cho tre tham gia m(>t s6 cu(>c thi va giao luu h(>i hQa, dS tre tim kiSm S\f khac bi�t trong c�nh tranh, tim duqc S\f tiSn b9 trong giao luu. Trong qua trinh d6, tre c6 diSu ki�n tiSp xuc nhiSu han v6i nhfrng thong tin va khong khi ngh� thu�t, hQc t�p diSm m�nh cua nguai khac, b6 sung khiSm khuySt cho ban than; han nfra, tAm nhin cua tre cfing duqc ma r(>ng, tu duy tr& nen nhanh nh�y, c6 ich cho vi�c t\l' ren luy�n va nang cao

6.4 BOI DUONG CHO TRE THOI QUEN TIM TOI NGHIEN CUU

https://thuviensach.vn

C�u be Hai Anh (3 tu6i) ngay cang tr& nen kh6 bao, bftt kS la thu gi c�u dSu mu6n tv minh nSm thl:r m(H chut, so thl:r m9t chut, khiSn mv cam thfty khong hai long.

Hom nay cling khong phai la ngo�i l�.

Bu6i sang, mv dua Hai Anh di chai cong vien, c�u be nhin thfty ben duang c6

vien da cu9i rftt dvp, liSn nh�t Ien r6i cho t9t vao mi�ng. Mv thfty v�y v9i vang moi vien da ra r6i m�ng to: "Vien da tren dftt bftn nhu thS, sao con l�i cho n6 vao trong mi�ng, lftn sau khong duqc nhu thS nfra! :

Bu6i trua, mv mua vs m9t qua dua chua g9t VO. Ngay tru6c khi an dua, mv thuang g9t sin VO r6i d�t vao bat cho Hai Anh an. Hom nay vi qua b�n nen mv khong kip g9t VO ma phai tranh thu di ma rau. Luc nay c�u be nhin thfty cai thu ki l� fty. M�c du mv da nh�c nha: "M�t dua c6 gai se dam vao tay dfty, dqi mv g9t VO r6i cho con an". ThS nhung c�u be da nhan luc mv khong chu y ma cftm vao qua dua. Cu6i cling la qua dua da dam vao tay Hai Anh, c�u be dau qua keu Ien va bi mv m�ng cho m9t tr�n.

Bu6i t6i, nftu cam xong, mv liSn cho Hai Anh an tru6c m9t bat cam ma mv chuftn bi. Luc nay, Hai Anh nhin thfty mv bung ra m()t ma dftu ca s6t 6t. Qua 6t do khiSn c�u be thfty th�t hftp d�n, thS la mu6n nSm thl:r xem sao. Nhung 6t v6n di rftt cay, mv nhftt dinh khong cho c�u be nSm thu ben dem cai ma di, ths nen c�u be to ra khong vl:ra long. . . Nhfrng S\f vi�c nhu thS rftt nhiSu, mv Hai Anh rftt mu6n bi St, g�p phai nhfrng truang hqp nhu thS nguai 16n phai xl:r Ii thS nao?

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Belinsky, m9t nha phe binh van h9c nguai Nga tirng n6i: "Cu()c s6ng cua con nguai gi6ng nhu bi Sn r()ng bao la, trong nai sau thiim luon t6n t�i nhfrng ki ti ch."

Trong tv nhien, c6 rftt nhiSu S\f v�t ma con nguai khong thS dung m�t thuang dS

nhin nh�n duqc. N Su chung ta thiSu di tinh thftn kham pha thi vinh vi Sn khong thS biSt duqc S\f th�t ftn khuftt ben trong.

Tre tu khi sinh ra da c6 ban nang kham pha. Tre c6 thS chep mi�ng tim thfty ti mv khi mu6n bu sfra. M()t khi c6 cai gi d6 nhet vao cai mi�ng nho la l�p rue tre se khong ngung mut nfty mut dS. Tre m6i ngay m9t 16n han, nhfrng linh V\fC

https://thuviensach.vn

mu6n tim toi nghien cuu cling ngay m(>t r(>ng han. Tre bit dAu dung tay, dung chan, mit, tri nao dS kham pha thS gi6i.

Chinh vi tre sinh ra da mu6n tim toi kham pha, nen tre luon tran dAy sv kich thich va d(>ng Ive dS hQC t�p. M6i ngay 16n them len, tre bit dAu thoat khoi khuynh hu6ng chiu sv go b6, mftt 1\f do va dva dfrm. Tre ngay cang yeu thich ho�t d(>ng kham pha, n6 Ive tim kiSm dap an cua nhfrng cau hoi trong CUQC s6ng, day la m(>t hi�n tuqng phat triSn tam li hSt sue binh thuang. Thvc ra, trong qua trinh tham gia nhfrng ho�t d(>ng tim hiSu kham pha, tre khong chi thu l�i duqc niSm vui ma kha nang tu duy, sang t�o dSu duqc nang cao. Vi thS, cha m� nhftt dinh phai xem tr9ng tinh thAn tim toi, kham pha cua tre.

CHUYEN GIA KHUYEN : Kinh nghi�m cua nguai 16n khong phai la khong c6 tac dl,lng ma vi rftt nhiSu nguai khong biSt each SU dl,lng n6 nhu thS nao. v 6i nguai tre tu6i, c6 rftt nhiSu vi�c yeu cAu hQ phai tv di tim hiSu, 1\f di linh h(>i. Vi thS cha m� nhftt dinh phai nim bit thai ki nh�y cam d6i v6i vi�c tim toi kham pha cua tre, b6i duang cho tre nhfrng th6i quen t6t di tim hiSu nghien ciru sv v�t.

C\l thS la cha m� nen chu y nhfrng diSm sau: LOI KHUYEN 1 : Cho phep tre duqc tµ do kham pha cu(>c s6ng M(>t ba m� tung n6i: "Con trai toi chi gioi pha ho�i, nhfrng d6 chai t6t nhu thS dSu khong biSt gifr gin, cu mua vS la l�i thao tung ra, mu6n lip l�i cling khong duqc. Cu m6i lAn nhin tren san nha toan nhfrng thu d6 chai bi pha hong la toi l�i VO cung tire gi�n, nhiSu luc bvc qua con du6i con ra khoi nha." Thvc ra, tinh tr�ng ma nguai m� nay hung chiu, tin chic r�ng nhfrng ba m� khac khong it thi nhiSu cling da g�p phai. Vi dl,l nhu m� mua vS cho tre m(>t con ch6 diSu khiSn tlr xa rftt dit tiSn, c6 thS ch�y, c6 thS sua, l�i c6 thS cu d(>ng. Nhung khi nghi ra du nhfrng kiSu chai khac nhau, tre bit dAu nghi t�i sao con ch6 l�i c6 thS ho�t d(>ng nhu thS, cu6i cung tre to mo ben thao tung ra xem ben trong r6t cu(>c la c6 thu gi thu vi?

D6i v6i cha m� thi d6 r6 rang la m(>t vftn dS dau dAu. HQ cho r�ng nSu khong ngan can thi sau nay hS nhin thfty gi, tre cling se thao ra. Bay gia m6i chi la thao da d6 chai, m(>t ngay nao d6 n6i khong chung l�i la cai ti vi hay tU l�nh gi d6

cling nen. DiSu nay khong hoan toan la VO can cu, trong CUQC s6ng thvc sv la da https://thuviensach.vn

c6 nhfrng truang hqp nhu thS. Nhung nSu cha mv ngan cftm, c6 khi l�i lam h�n chS tinh thftn tim toi kham pha cua tre, h�n chS S\f phat triSn cua kha nang tu duy d(>c l�p, pha hong mong mu6n tim toi va tinh sang t�o cua tre.

Thvc ra, vftn dS nay khong kh6 giai quySt. Tha dS tre mu6n gi lam nfty con ban la mu6n ma khong duqc lam.

D6i vai tre khi con nho, hay cu dS tre xe gifty, xSp kh6i g6 hay xSp hinh b�ng kh6i nhva. Cung c6 thS mua cho tre m(>t s6 d6 chai ma yeu cftu tre phai lip ghep mai c6 thS chai duqc, dS tre c6 thS thao ra r6i l�i ghep vao. Nhfrng m6n d6 nho nay dSu co lqi cho vi�c b6i duang kha nang sang t�o.

D6i vai m(>t vai hanh vi mang tinh "pha ho�i" cua tre, cha mv khong nen de d9a m(>t each tho b�o, phai phat hi�n nhfrng nhan t6 mang tinh sang t�o trong nhfrng hanh d(>ng cua tre, d6ng thai tang cuang bao v� nhfrng nhan t6 fty. N Su trong gia dinh c6 nhfrng d6 chai, d6 dl;lng di�n hay cai d6ng h6 hong thi nen khuySn khich tre thao ga chung ra dS kham pha. Cha mv cfing c6 thS cling tham gia qua trinh nay, tim hiSu xem ben trong ftn chua bi m�t gi. Nhung cu6i cung vftn phai tim each dS m6n d6 chai khoi phl;lc l�i nguyen tr�ng LOI KHUYEN 2: D{)ng vien tre m�nh d�n kham pha

Tre thuang xuyen c6 nhfrng suy nghi ki quai. Nhfrng suy nghi nay c6 ve hai hoang duang, khong hi�n thvc m9t chut nao, nhung day l�i la biSu hi�n cua tinh sang t�o cua tre, la ca h(>i tuy�t vai dS b6i duang nang Ive va y thuc sang t�o.

Cha mv nen d(>ng vien tre m�nh d�n tim toi kham pha. Duong nhien, m6i dua tre khi kham pha m(>t S\f v�t mai 1� nao d6 thi dSu c6 tam 1i SQ' hai, SQ' ban than lam khong t6t. Luc nay, vi mu6n bao v� con ma cha mv thuang n6i: "Thoi, nguy hi Sm lim, dung lam nfra", "Cftn th�n dfty, con se tv lam minh bi thuang", "Con khong duqc lam vi�c nay, nguy hiSm 1im" . . . ma khong biSt r�ng lam nhu v�y, m9t chut tv tin nho be ysu at ma tre mu6n co ds di kham pha tbs giai trong chap mit da bi cha mv lam cho tan biSn.

Cha mv nen n6i vai tre: "Khong sao, con cu thl'r di, nhung hay phai chu y . . . ", d(>ng vien con di tim hiSu nhfrng S\f v�t hi�n tuqng mai, nhung phai d�y cho con nhfrng kiSn thuc phong tranh va bao v� bit bu(>c. Nhu v�y mai c6 thS giup tre https://thuviensach.vn

tranh duqc m()t vai S\l' nguy hiSm khong dang c6

LOI KHUYEN 3: Gifr thai d() nghiem tuc m8i lftn tre d�t cau hoi Con nh6 c6 m()t nha giao d\lc da tung n6i: "Nhfrng cau hoi ki quai cua tre luon ti Sm An tinh thftn kham pha VO cung quy bau." Tre tru6c tu6i di h9c luon c6

VO van thic mic ki qu�c, su6t ngay quftn lfty cha m� hoi hSt cai n9 dSn cai kia, diSu nay ch-Ung to trong dftu tre dang khong ngung nghi ra nhfrng cau hoi. Day chinh la luc thich hqp dS tiSn hanh vi�c giao d\lc tre.

D6i v6i nhfrng thic mic cua tre, tuy�t d6i khong nen cam thfty phiSn ha hay ph6t la. Dung nghi r�ng tre con nho khong hiSu chuy�n, thvc ra, tre VO cung nh�y cam v6i thai d9 cua nguai 16n. Giai dap nhfrng thic mic cua tre phai dan gian, ro rang, chinh xac va sinh d9ng, hay c6 ging hSt sue co ths dS giup tre hiSu.

C6 nhfrng cau hoi rftt kh6 ho�c khong thS tra lai ngay duqc, trong truang hqp nay, cha m� nen tich C\l'C Cong nh�n thic mic ma tre dua ra, sau d6 dinh hu6ng cho tre d9c tai li�u dS tim ra dap an. Thvc ra, qua trinh tim kiSm chinh la qua trinh nghien Clru. Khi tre tim duqc cau tra lai cho cau hoi va ca nhfrng kiSn thuc khac, tuc la da lam tang them S\l' hung thu d6i v6i vi�c tim toi nghien Clru sang t�o cua tre

LOI KHUYEN 4: D� tre thfr sfrc mao hi�m

.

Tren thS gi6i nay dau dau cling t6n t�i nhfrng m6i nguy hiSm. Con nguai m9t khi da t6n t�i thi phai h9c each tranh xa ho�c chiSn thing nguy hiSm. Lich SU cua loai nguai cling chinh la lich SU cua vi�c dftu tranh v6i nhfrng S\l' m�o hiSm va chiSn thing nguy hiSm.

Rockefeller - m9t ti phu nguai Mi vi mu6n con minh tir nho da thftm nhuftn tu tuang khong thS s6ng mai trong S\l' bao b9c cua nguai khac nen da thuang xuyen cho phep con tv cheo thuySn d9c m9c hay thuySn bu6m, con dS con m�o hiSm, thu sue v6i nhfrng nguy hiSm. Vi thS, c6 lftn dua con trai 9 tu6i cua ong bi nga tu tren lung ngva xu6ng, 1 2 tu6i da chai sung va lam chan bi thuang. M�c du cha m� cam thfty vo cling sq hai, nhung h9 vftn bftt chftp dS con di thu sue.

Trong CUQC s6ng hang ngay, cha m� khong nen lo ling, quan tam dSn tre qua nhiSu. C6 luc hay dS tre thu nSm m9t chut mui vi cua nguy hiSm, dS c6 thS se toi https://thuviensach.vn

luy�n y chi cho con. Lam nhu v�y, kha nang giai quySt sv vi�c va long tv tin cua tre duqc nang cao, sau nay khi phai d6i m�t vai kho khan va nguy hiSm, tre se n6

Ive tim each khic phµc, chu khong tr6n tranh

LOI KHUYEN 5: Cho tre ti�p xuc vOi thien nhien va xa hqi nhi�u hO'n Trong cu(>c s6ng, cha m� nen t�o khong gian cho tre tiSp xuc v&i tv nhien, ti Sp xuc v&i xa h(>i. N gay nghi IS hay nghi cu6i tuftn c6 thS dua con di da ngo�i, cling c6 thS dua be dSn nhfrng nai nhu cung thiSu nhi, vi�n bao tang, phong triSn lam . . . dS tre hQC each dua ra thic mic trong qua trinh quan sat S\f v�t. TiSp c�n v&i nhiSu S\f v�t thi nhfrng suy nghi se nhiSu han. Bit tre kh6a minh trong nha dS

t�p viSt chfr hay ve tranh se chi c6 thS khiSn tre tra thanh con mQt sach, tuy�t d6i khong ths nao b6i duang tre tra thanh nhung con nguai giau sue sang t�o va tri tuang tuqng duqc

6.5 BOI DUONG NANG KHIEU SO HQC CHO TRE

Tuftn, con trai chi Huang m&i duqc 1 tu6i rnai, m khi duqc cha d�y cho each dSm s6, c�u be tv nhien c6 niSm hung thu vo t�n v&i s6 hQc, cu nhin thfty d6 v�t la l�i dSm " 1 . . . 2 . . . 3 . . . ". Nhin thfty m� mua tao vS nha la Tuftn l�i n6i hung, vua loi ra tung qua trong mi ra vua dSm " 1 . . . 2 . . . 3 . . . ". Ba ngo�i nhin chau dSm s6

vui mung dSn n6i g�p ai cling khoe: "Chau toi thong minh lim, m&i tu6i rnai thoi ma da bi St dSm r6i dfty, Ian Ien chic chin se tra thanh m9t nha toan hQc".

Nhung chi Huang l�i hoan toan khong nghi nhu thS, chi chi cam thfty day la giai do�n mftn cam cua Tuftn, ma giai do�n nay con mang l�i khong it phiSn phuc cho chi.

C6 m(H lftn chi cling con di xe bus, Tuftn nhin thfty tren xe c6 rftt nhiSu nguai l�i bit dftu dSm " 1 , 2, 3 . . . ", m(>t lat sau l�i nim lfty tay m� dSm ng6n tay " 1 , 2, 3 . . . "' luc sau c�u be hu&ng ra ben ngoai thfty nhfrng cai cay cu lftn luqt vut qua cua s6 l�i bit dftu dSm th�t to " 1 , 2, 3, . . . " khiSn chi thfty rftt xftu h6.

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Trong cu(>c s6ng hang ngay, rftt nhiSu cha m� khi thfty tre c6 thS dSm tu 1 dSn https://thuviensach.vn

1 00 la cho r�ng kha nang s6 h9c cua tre rftt t6t. Tren th\fc tS thi each hiSu nhu v�y vS kha nang s6 h9c la chua chinh xac. Kha nang s6 h9c dung dS chi kha nang 1i lu�n va v�n dl;lng con s6 m(>t each hi�u qua. Vi thS, nang khiSu vS s6 h9c hoan toan khong dan thuftn chi la vi�c dSm s6, ma n(>i dung bao ham trong d6 rftt nhiSu. Vi dl;l: Y nghia th\fc tS cua s6, nhu c6 thS hiSu duqc "3" dS chi 3 v�t thS; thu t\f cua s6, c6 thS hiSu 2 6 tru6c 3, 3 6 sau 2, 2 nho han 3 va 3 16n han 2; tren phuang di�n cftu thanh nen s6 thi 3= 1 + 1 + 1 , ho�c 3= 1 +2 . . . Trong cau chuy�n tren, Tuftn nh�n thuc duqc m(>t phuang di�n quan tr9ng cua thS gi6i t\{ nhien chinh la cac m6i quan h� vS s6 luqng, hinh thu, tq1ng thai hay khai ni�m vS

khong gian, d6ng thai lqi dl;lng nhung ph�m tru nay dS tiSn hanh h9c t�p, tung bu6c nang cao nang khiSu s6 h9c. Thong thuang nang khiSu s6 h9c bao g6m nhfrng phuang di�n du6i day.

1 ) D6i ung gifra s6 va luqng Thong thuang, tre nho khoang 4 tu6i da c6 thS

lam phep so sanh s6 va luqng trong ph�m vi 5' cling c6 nghia la s6 d6i v6i tre nho khong con la nhung ki hi�u hay ngon ngu truu tuqng nua ma da chuySn thanh y nghia C\l thS. Vi dl;l, tre biSt duqc 5 qua tao la bao nhieu, va cling hiSu duqc la 5 nhiSu han 3 .

2) Bao nhieu Bao g6m nhfrng nh�n biSt vS hinh d�ng, khoang each, dung luqng, tr9ng luqng, thS tich, di�n tich . . . 3) Sip xSp theo thu t\f Sip xSp theo m(>t tuftn t\f nhftt dinh, vi d\l nhu tu nhiSu dSn it; ho�c xSp theo m(>t quy lu�t nao d6

nhu: do, vang, xanh, xanh la cay . . . 4) T�p hqp Bao g6m nhfrng khai ni�m vS tinh toan c(>ng tru, cac t�p hqp giao nhau, phan lo�i . . . Vi thS, n(>i dung chu ySu cua vi�c b6i duang nang khiSu s6 h9c cho tre la hiSu duqc y nghia cua s6; c6 thS biSu thi s6 b�ng nhiSu each; c6 thS nim bit m6i quan h� 16n nho tuang d6i trong m(>t truang hqp C\l thS nao d6; c6 thS dung s6 dS biSu d�t va trao d6i thong tin; c6 thS

ch9n ra phuang phap tinh toan phu hqp dS giai quySt vftn dS; u6c tinh duqc kSt qua cua phep tinh, d6ng thai dua ra duqc lai giai thich hqp 1i vai kSt qua fty.

CHUYEN GIA KHUYEN: 3-4 tu6i la thai ki quan tr9ng dS phat triSn nang khiSu s6 h9c 6 tre. Cha m� hay cling xem lam thS nao dS b6i duang cho tre nang khiSu vS s6 h9c ! LOI KHUYEN 1 : Huang dftn tre nh�n biSt s6 M9t nghien cl:ru https://thuviensach.vn

vs S\f nim bit cac khai ni�m cua tre nho cho thfty, thong thucmg, tre tAm 3-4 tu6i c6 thS nim bit duqc dSn s6 5, tre 4-5 tu6i c6 thS nim duqc dSn s6 1 0, va tre khoang 5-6 tu6i thi c6 thS nim bit duqc dSn s6 20. Tu d6 c6 thS thfty, khai ni�m va s6 la m9t lo�i ho�t d(>ng tu duy truu tuqng cao cftp, d6ng thai sv phat triSn trinh d9 hiSu biSt phai d�t dSn m9t giai do�n nhftt dinh m6i san sinh ra duqc.

Vi�c dSm cac sv v�t c6 thS giup tre hiSu hon vS con s6 thong qua sv trai nghi�m cua ban than. Trong CUQC s6ng hang ngay, cha m� nen can cu vao d�c diSm hQc t�p cua tre, khi c6 thS nh�n biSt trong ph�m vi 1 0, cho tre t�p dSm s6

nhiSu han xuftt phat tu chinh nhfrng trai nghi�m cu9c s6ng ma tre da c6. Vi d\l, c6 bao nhieu ng6n tay? Tu trong guang c6 thS nhin thfty minh c6 mfty cai tai? C6

mfty 16 mui? Ca nha c6 bao nhieu nguai? Tren ban an c6 bao nhieu doi dua, bao nhieu cai bat? DSm xem tren duang c6 bao nhieu cay CQt di�n, bao nhieu cai d ' ?

en . . . .

D6ng thai, cha m� cling c6 thS cung tre ban lu�n vS each dung s6, d6ng thai dinh hu6ng cho tre di hiSu vS con s6 trong cu9c s6ng. Vi d\l, cung tre tim kiSm nhfrng con s6 trong nha, nhu cac con s6 tren d6ng h6, di�n tho�i, diSu khiSn tivi,

}ich . . . , sau d6 bao tre dung tay chi ra nhfrng con s6 d6. NSu tre vftn chua biSt dQC, hay dQC mftu va cho con dQC theo. Khi tre da Ian han, hay hu6ng dftn tre tim kiSm nhfrng con s6 6 ben ngoai, vi d\l nhu bi Sn hi�u, s6 nha, bi Sn s6 xe o to . . .

Nhu v�y, tre c6 thS biSt m9t each ro rang: Thi ra xung quanh minh l�i c6 nhiSu ca h9i dS su d\lng dSn cac con s6 nhu v�y.

Cha m� nen hiSu r�ng, dfJi v6i tre du6i 3 tu6i, nhfrng khai ni�m vS s6 nhu 1 , 2, 3' 4 . . . la hoan toan khong c6 y nghia gi, b�n dung nen v9i vang d�y tre hQC

dSm s6. Tren thvc tS, chi cAn t�o m9t moi trnang tran dAy nhfrng sv khai gqi vS

s6 hQC, dua s6 hQC vao trong CUQC s6ng, la c6 thS kich thich va nang cao nang khiSu vs s6 hQc cua tre

LOI KHUYEN 2: D�y tre hQC each do luerng

Piaget, m9t nha tam Ii hQc tre em n6i tiSng chi ra r�ng: "Khai ni�m vS s6 hQc cua tre nho bit ngu6n tu nhfrng ho�t d(>ng thao tac C\l thS dfJi v6i khach thS, la vi�c chu thS duqc trnu tuqng h6a trong S\f phfJi hqp lftn nhau cua cac d(>ng tac https://thuviensach.vn

khach thS. s6 h9c tru6c tien va quan tr9ng nhftt la dung trong cac d9ng tac cua S\f v�t." Trong gia dinh, cha m� co thS thong qua luy�n t�p tren phuang di�n do luang dS tre hiSu duqc kich thu6c C\l thS cua S\f v�t d6ng thai biSt each lam thS

nao dS biSu thi dan vi do luang. Vi d\l nhu v6i thai gian thi dung gia, phut, giay dS do; d9 dai, d9 cao, tr9ng luqng . . . cling co nhung dan vi do luang tuang ung.

Du6i day, ch-Ung toi gi6i thi�u tro chai do luang cua m9t gia dinh: Do xem can phong r9ng bao nhieu.

Tru6c tien, cha m� va tre nho cung di tlr dftu phong dSn cu6i can phong, trong qua trinh di hay dung bu6c chan cua minh do d9 r9ng cua can phong, xem no tuang ung v6i bao nhieu bu6c chan. D6ng thai hoi be: "T�i sao s6 luqng bu6c chan m� dSm duqc l�i khong gi6ng nhu cua con?:

TiSp do, cha m� hay dung tay dS do d9 r9ng cua can phong, d6ng thai hoi be:

"KSt qua cua lftn do nay co gi6ng nhu lftn tru6c hay khong? T�i sao?: Cu6i cung dinh hu6ng cho tre tim ra kSt lu�n, dan vi do luang khong gi6ng nhau, thi kSt qua do ra cling khong gi6ng nhau

LOI KHUYEN 3: D�y tre hi�u dU'Q'C vi�c do d�m va cam giac v� khong gian

Cha m� co thS hu6ng dftn cho tre biSt vS nhfrng hinh dang, kich ca to nho, phuang hu6ng thong qua vi�c quan sat thS gi6i xung quanh.

Vi d\l, tren ban an co thu gi la hinh tron, s6 luqng la bao nhieu; nhfrng thu nao co hinh vuong va s6 luqng la bao nhieu, giup tre hiSu duqc nhung khai ni�m vS do dSm thong qua vi�c nh�n biSt nhfrng hinh d�ng khac nhau hay cac d6 h9a ba chiSu khac nhau . . . LOI KHUYEN 4: D�y tre h9c phan s6 Phan s6 d�i di�n cho b9 ph�n trong m9t chinh thS. Hay cho tre tham gia vao nhfrng ho�t d9ng co lqi cho vi�c tim hiSu phan s6, vi d\l nhu phan chia d6 an.

M6i khi dSn sinh nh�t tre, cha m� hay dS tre tv c�t banh sinh nh�t, tu do giup tre hiSu duqc phftn nao vS phan s6: Tru6c tien hu6ng dftn tre nhin xem co bao nhieu nguai tham dv sinh nh�t, sau do dinh hu6ng cho tre nghi xem banh kem nen chia thanh bao nhieu phftn, va chia nhu thS nao. Trong qua trinh chia banh, hiSu biSt cua tre d6i vai phan s6 cling tr& nen sau s�c han https://thuviensach.vn

LOI KHUYEN 5: D� tre hqc dU'Q'C each U'O'C tinh U'&c tinh dung dS chi suy doan c6 can cu vs s6 luqng, kich ca cua m(>t S\f v�t nao d6. DS tre c6 duqc u6c tinh chinh xac, tru6c tien phai khiSn tre hiSu duqc ham nghia cua s6 va kich ca 16n nho.

Thong thuang, nhfrng tre con qua nho thi khong thS dua ra duqc S\f u6c tinh chinh xac. Tre tru6c tien phai hiSu duqc ham nghia nhiSu - it, 16n - nho. Cha m�

c6 thS lqi d\lng nhfrng ho�t d(>ng thuang nh�t nhu an cam hay mua sim dS b6i duang cho tre kha nang u6c tinh. Vi d\l, khi an cam c6 thS dS tre tinh thu xem m(>t bat cam thi minh c6 thS xuc mfty thia la dfty, muc mfty muoi canh thi dfty bat..

LOI KHUYEN 6: Ren luy�n v� phan 10,i va s�p x�p

Thvc ra, trong quan ni�m vS s6 thi ngoai cac con s6 ra con bao g6m cac khai ni�m phan lo�i nhu: thu tv, hinh d�ng, d9 dai ngin, 16n nho . . . Khi an cam, nha tre giup minh chia d\lng C\l an la m(>t ca h(>i luy�n t�p rftt t6t.

v 6i nhfrng tre con nho, c6 thS dS be chia d\lng C\l an can cu vao cac thanh vi en trong gia dinh, nhu cha, m�, r6i dSn tre . . . V 6i nhfrng tre 16n han m(>t chut thi dS be chia dua, thia, gifty an . . . Hay cho tre phan lo�i thuc an tren ban theo lo�i rau, hai san, thit; ho�c phan lo�i theo hinh thu 16n nho tren dia thuc an cung la m(>t tro chai kha thu vi.

N goai ra, cha m� cung c6 thS lfty nhfrng d6 dung sinh ho�t trong nha dS tre quan sat: Nhfrng d6 v�t nay c6 diSm gi gi6ng va khac nhau, 16n nho nhu nao, d(> dai c6 d6ng nhftt khong? Tu d6 c6 thS cho tre chai tro chai phan lo�i va sip xSp can cu theo hinh dang cua d6 v�t

LOI KHUYEN 7: Giao IU'u sfi hqc

Giao luu s6 h9c tlrc la cung tre tro chuy�n va cham chu ling nghe nhfrng lai tre n6i. C6 thS dung ngon ngfr, biSu d6, tranh ve, biSu tuqng . . . dS lam cong C\l giao luu.

Khi tre dang cling cha m� hay nhfrng b�n nho khac dung nhfrng phuang thuc nay dS thao lu�n, chinh la tre dang suy nghi vS vi�c ma minh dang lam, khiSn tu duy tr& nen r5 rang han.

https://thuviensach.vn

Vi d\l, cho tre xem nhiSu nhfrng cu6n sach nhi d6ng c6 tiSt tftu l�p l�i nhiSu lAn ho�c bao ham nhfrng con s6. Muqn nhfrng lai hat c6 tiSt tftu l�p di l�p l�i nhiSu lAn dS tre c6 nhiSu ca h()i luy�n t�p. Khi kha nang tri tu� cua tre da phat triSn dSn muc thanh th\}C, c6 duqc nhfrng ki UC nhu v�y lam ca sa, tre se tl;r nhien co ths gin kSt giua ngon tu va y nghia cua no, nhu v�y nang khiSu vs s6 h9c se phat triSn nhanh ch6ng.

Vi d\}: "M()t con Sch, m()t cai m6m, hai cai mit va b6n cai chan . . . :

" . . . M()t v6i m()t la hai, hai them hai la b6n, b6n v6i m()t la nam, nam ng6n tay s�ch dSu ! :

" . . . M()t, tay gia cao len trai. Hai, tay giang ngang ba vai.

Ba, tay song song tru6c m�t. B6n, buong ca hai tay." Nhfrng phuang thuc thu vi nhu v�y c6 thS giup tre luy�n t�p nhfrng ki nang tren phuang di�n s6 h9c va ngon ngfr

https://thuviensach.vn

6.6 BOI DUONG THAM Mi CHO TRE

Co be Thanh 2 tu6i d�c bi�t thich m�c vay, m6i bu6i sang thuc d�y, mv hoi co be c6 mu6n m�c vay khong la Thanh l�i nfing niu: "C6 �-" "ThS vay c6 dvp khong?" mv hoi.

"DvP �!" co be tra lai.

C6 m(H lftn, mv mua cho Thanh m(H cai mu n)ng vanh mau h6ng, co be d()i cai mu len r6i v()i vang ch�y di khoe v6i cha va ba ngo�i, l�i con khong ngirng lie lie cai dftu, nhung ba ngo�i va cha khong hi Su gi. Nghe mv giai thich m9i nguai m6i biSt thi ra co be mu6n m9i nguai dS y minh dang d()i m()t chiSc mu rftt dvP·

L�i c6 m()t lftn mv mua cho con gai doi giay da mau vang, vira di vao chan, co be l�p tuc ch�y di tim cha, sau d6 gia chan len: "Gifty dvp ! " Cha co be cuai 16n r6i veo nhv vao mui con: "Dung la tiSu thu dom dang. : CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Cha mv c6 thS phat hi�n r�ng, tre tir nho da c6 m()t mi cam nhftt dinh. MI cam chinh la S\l' trai nghi�m vS cai dvp cua S\l' V�t can CU vao m()t tieu chuftn "dvp"

nhftt dinh nao d6, mi cam cung la thai d9 chu quan cua con nguai v6i d6i tuqng thftm mi, la S\l' phan anh cua m6i quan h�: D6i tuqng thftm mi c6 thS thoa man duc;rc nhu cAu cua chu ths.

Mi cam duqc thS hi�n nhiSu a ngh� thu�t, d�c bi�t la thftm mi vs am nh�c, h()i ho�, dieu khic. Sv trai nghi�m cua m()t mi cam nh�y hen chinh la S\l' thS hi�n m()t kha nang tri tu� nao d6 cua thien tai.

Duqc S\l' b6i duang cua giao dl;lC va chiu anh hu&ng cua moi trnang, tre c6

thS nay sinh mi cam d6i v6i sv v�t, d6ng thai nim bit duqc m()t s6 yeu cftu va tieu chuftn danh gia d6i v6i cai dvP·

Nha tac dl;lng cua mi cam, tre c6 thS phat huy long nhi�t tinh v6i h9c t�p va niSm hung thu sang t�o, buac vao con duang thanh cong.

CHUYEN GIA KHUYEN: B6i duang khiSu thftm mi bao g6m kha nang va https://thuviensach.vn

S\f hiSu biSt tren cac phuang di�n: Nh�n biSt, cam giac, thuemg thuc, xem xet danh gia, biSu d�t, sang t�o cai dvP· TAt ca nhfrng phuang di�n nay dSu c6 thS

duc;rc b6i duang tu ngay chinh cu(>c s6ng thuang ngay. C\l thS la phai lam thS nao dS b6i duang khiSu thftm mi cho tre

LOI KHUYEN 1 : Truy�n thl} cho tre nhfi'ng ki�n thrrc v� cai d�p Trong cu(>c s6ng hang ngay, cha mv c6 thS truySn th\l cho tre m(>t s6 kiSn thuc dan gian vS cai dvp, hay nhfrng 1i lu�n va trai nghi�m cua ban than. Tren ca sa nhung kiSn thuc nay, cha mv dinh hu&ng cho tre tiSp xuc vai cai dvP cua tv nhien, xa h9i, ngh� thu�t. . . dS giup tre tv hinh thanh nen cam xuc cua ban than, tU d6 tung bu6c b6i duang trinh d(> thftm mi cua minh.

Vi d\l, cha mv c6 thS muqn nhfrng thu phap ngh� thu�t dS b6i duang cam hung ngh� thu�t, lam phong phu them cho CUQC sf>ng cua tre, b6i duang nen nhfrng phftm chAt cao thuc;rng. D6i v6i tre, van h9c, am nh�c, mi thu�t, vfi d�o . . .

dSu co sue cam nhiSm rAt lan, d6ng thai l�i giau tinh hinh tuc;rng va tinh trvc quan. D9c sach, xem truy�n, nghe kS chuy�n dSu c6 thS b6i duang trong tre niSm hung thu d6i v6i vi�c thu6ng thuc nhfrng tac phftm van h9c, d6ng thai nang cao mong mu6n tim toi kiSn thuc, b6i duang kha nang cam th\l, thuang thuc va giam dinh ngh� thu�t. Am nh�c c6 thS vun due cho tam h6n cua tre, nhfrng giai di�u dvP de co thS giup b6i duang nang khiSu am nh�c

LOI KHUYEN 2: D� tre fl}' minh cam nh'n cai d�p

Khi tre nho da duc;rc trang bi kiSn thuc ca ban vs cai dvP thi c6 thS tv minh thu6ng thuc cai dvp cua thien nhien, cam th\l nhfrng tam h6n va hanh d(>ng

"dvp".

Vi d\l, cha mv c6 thS dung cai dvp cua tv nhien dS vun due cho tam h6n tre, dua be di da ngo�i, di chai cong vien, dSn tham vuan bach thu . . . Nhfrng ho�t d9ng nay co thS khai gc;ri trong tre cam hung va tri tuang tuc;rng, lam sau sic han nhung trai nghi�m d6i vai cai dvP cua giai tv nhien, dS tre di phat hi�n cai dvP va thu6ng thuc cai dvP·

Hay dS tre 1\f minh cam nh�n cai dvP· M(>t m�t khiSn tre cam nh�n duc;rc niSm vui khi tham gia vao qua trinh nay; m�t khac, tre c6 thS dem S\f hiSu biSt, long https://thuviensach.vn

nhi�t tinh, tri tuang tuqng va trai nghi�m vs cai dyp cua chinh ban than minh dS

hoan toan dung hqp chung tra thanh m9t kiSu huang thµ, nhu ths se nang cao mi quan va nang lµc xem xet danh gia cai dyp

LOI KHUYEN 3: D� tre hinh thanh y thfrc thim mi cua ban than M6i nguai dSu c6 each nhin cai dyp d9c dao theo each rieng cua hQ, tre cling v�y. Sv hinh thanh y thuc vs thftm mi cua tre duqc tich lliy dftn qua sv giao dt;tc cua cha illy. Nhfrng trai nghi�m vs thftm mi nay khiSn tre khong ngung nang cao va hoan thi�n han kha nang thftm mi cua minh trong CUQC s6ng thvc tiSn, lam tiSn dS hinh thanh y thuc thftm mi tinh tS han.

Cha illy nen d�y tre hiSu duqc phep bi�n chung vs cai dyp. Tren thvc tS, rftt nhiSu li lu�n cua cac nha triSt hQc dSu c6 thS dung nhfrng vi d\l rftt d6i binh thuang trong thvc tiSn dS chung minh. Vi d\l, nhfrng loai con trung canh cung c6

ve bS ngoai rftt bit mit, m�c du chung c6 mau sic s�c sa, nhung vi chung la loai an cac cay luang thvc cua con nguai nen khong ths coi chung la dyp duqc; nguqc l�i nhfrng con v�t khong hS bit mit nhu dai, Sch l�i c6 thS bit con trung gay h�i dS giup ich cho con nguai, con nguai khong luc nao c6 thS quen Hing chung, ban chftt cua chung la dyp. L�i lfty vi d\l, Helen Keller m�c du bi mu nhung v6i y chi va nghi Ive VO cung kien cuang, phftm chftt va con nguai ba tr& thanh hinh tuqng dyp de trong mit cua m9i nguai, d6 m6i la cai "dyp" thvc th\l LOI KHUYEN 4: Giup tre hoan thi�n k�t cftu tam Ii thim mi, hinh thanh nhan each hoan thi�n

Hoan thi�n kSt cftu tam li thftm mi tuc la nang cao m9t each toan di�n vi�c b6i duang thftm mi, biSu hi�n 6 vi�c phat triSn toan di�n 6 hai m�t: Kha nang cam nh�n cai dyp va kha nang sang t�o cai dyp. Kha nang cam nh�n cai dyp bao g6m cac lo�i nhan t6 tam li nhu nh�n bi St, tu6ng tuqng, tinh cam, d9 am hi Su . . .

Kha nang sang t�o cai dyp mu6n n6i dSn kha nang sang t�o ra nhung san phftm dyp ca vs v�t chftt va tinh thftn dva tren guy lu�t cua cai dyp, day la tftng cao nhftt cua nang Ive thftm mi. Tre m9t khi da duqc trang bi nang Ive nay, cling c6 nghia la kSt cftu tam li thftm mi da duqc hinh thanh m9t each hoan chinh.

Trong CUQC s6ng hang ngay, cac b�c cha illy nen d�y tre hQC each phan tich https://thuviensach.vn

S\f V�t m(>t each khach quan, phat hi�n dUQ'C cai chan, thi�n, mi a nhfrng S\f V�t fty, va ban than cling n6 Ive dS tr& thanh m(H nguai chan, thi�n, mi, tu d6 hinh thanh nen nhan each hoan thi�n.

Cha m� nen hiSu ring, d�y vs cai d�p chinh la m(>t b(> ph�n cftu thanh quan tn;mg cua giao d\lc t6 chftt toan di�n. Nuoi d�y tre nho nen cho tre phat triSn toan di�n nhfrng m�t due, tri, thS, mi, day m6i la sv giao d\lc hoan chinh.

Khi tre nho xuftt hi�n muon van nhfrng "vftn dS", cha m� thuang chi bi St trach m6c, hi vc;mg ring nhu thS thi be se thay d6i. Tren thvc tS, nSu ch-Ung ta dung tren g6c d(> cua tre dS suy nghi thi se phat hi�n: Tre nho chi la chua biSt each lam ths nao dS nim bit ki nang "lam vi�c", chi cAn cac be nim bit duqc phai lam ths nao, thi tv khic se khong xuftt hi�n nhung cai gQi la "vftn dS" nua.

Vi thS, nhfrng nguai cha nguai m� sang su6t nen hQC each dua nhfrng "vftn dS"

fty chuySn h6a thanh ki nang, trvc tiSp d(>ng vien, khuySn khich dS dinh hu6ng cho tre. Khi cac be nim bit duqc nhfrng ki nang lien quan thi se khong bao gia xay ra "vftn dS" gi nfra. Phuang phap giao d\lc ki nang cho tre nho cua Ben Furman - bac si nguai Phftn Lan duqc d6n nh�n rftt n6ng nhi�t, nhfrng tinh hoa trong d6 cling da truySn cam hung dSn v6i rftt nhiSu b�c cha m�.

https://thuviensach.vn

DEM NHUNG VAN DE CHUYEN H6A THANH Ki NANG

TIEP THU PHUONG PHAP GIAO DUC Ki NANG CHO TRE

.

1. TRE NHO THlf C RA KHONG co "VAN DE:

Cho du cha mt; dSu hi v9ng ring tre tu khi ra dai da khong c6 cai gi d6 gQi la

"vftn dS"' nhung tren tht.rc tS, di Su nay la hoan toan khong thS. Bai le, tre khong thS n�m b�t duqc tftt ca cac ki nang ngay tir khi duqc sinh ra. Vi thS ma cha mt; nao cfing thfty xung quanh tre la VO van cac vftn dS khac nhau. M()t khi VO tinh dem cai mu "vftn dS" d9i Ien tren dAu tre, tre l�p tuc se nay sinh suy nghi tv xem thuang ban than, va c6 kha nang tr& thanh dua tre th�t S\l' c6 vftn dS

1.1 "VAN DE" CUA TRE LA CHU A BIET TIM HIEU

C�u be Long 5 tu6i dang hQc lap mftu giao 16n. Tru6c h1c di hQc, Long rftt thich di chai, l�i rftt thich leo treo len nhfrng d6 v�t trong nha. Mt; lo l�ng ring nSu cu dS c�u lam nhu v�y thi c6 thS con se bi thuang ma cac d6 dung trong nha cfing c6 thS bi hong nen danh dua con ra ngoai chai. Cu m6i lAn ra ngoai chai la c�u be l�i thich ch�y nhay kh�p nai, mt; cam thfty con trai minh h1c nao cfing tran dAy sue s6ng, day thvc S\l' la m()t vi�c t6t.

Sau d6, c�u be vao hQc mftu giao, vftn thich treo len treo xu6ng nhu ngay nao, han nfra thuang dua nghich rftt dai, khong nghe lai cua nguai 16n. Nhung diSu lam mt; thfty dau dAu nhftt la h1c chai dua, Long rftt thich dfry nguai khac.

Ban dAu, chi cam thfty con trai lam thS la vi be thfty thu vi.

Nhfrng b�n nho khac dfry Long nga xu6ng dftt, thing be cuai s�c S\la, thS la l�i dfry l�i nguai khac. DSn khi co giao trong trnang phan anh l�i vftn dS nay v6i chi thi luc fty S\l' vi�c da tra nen nghiem tr9ng, nhftt dinh phai Slra cai b�nh nay cho Long.

Nhung, giang giai 1i le chi cfing giang r6i, ma danh thi cfing danh r6i, thS ma https://thuviensach.vn

Long vfrn chung nao t�t fty, khong nh6 duqc lai mt; d�y. Luc mt; n6i thi hua huau hua vuqn, nhung cu hS chai v&i cac b�n vui ve m(H chut la l�i bit dftu chung nao t�t nfty, diSu nay khiSn mt; VO cung phiSn nao.

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Trong qua trinh truang thanh, m6i ngay tre dSu se xuftt hi�n m()t vai vftn dS

m6i, cac ba mt; vi thS ma cling se thfty phiSn long han. Vi d\l nhu c6 m()t s6 tre trong m9t giai do�n nao d6 rftt thich ming nguai khac, ma thuang xuyen dung m9t tu nao d6 dS ming; c6 m9t s6 thi trong giai do�n nao d6 l�i rftt thich dfry nguai khac . . . KiSu so thich nay cua tre ho�c la do anh huang khach quan ho�c la tre mu6n mo phong l�i cu chi cua m9t nguai nao d6 xung quanh. Tren thµc tS, vftn dS cua tre chinh la vfrn chua biSt each lam thS nao dS ung XU m9t each lich S\l' v6i nguai khac. Day chi la m9t giai do�n trong qua trinh phat triSn cua tre.

Chi cftn cha mt; c6 dinh hu6ng dung din, thi giai do�n nay se qua di rftt nhanh.

N Su cha mt; nhftt dinh phai bi Sn nhfrng thu nho nh�t nay thanh vftn dS thµc sv cua tre, d6ng thai khong ngung nhftn m�nh diSu do, se chi cang lam cho tre tra nen kh6 bao han ma thoi.

CHUYEN GIA KHUYEN : M9t khi tre bi gin cai mac "vftn dS" Ien minh, thi dua tre nay toan than dSu c6 "vftn dS". Vi thS, nhfrng nguai cha nguai mt; sang su6t nen hiSu, d6ng thai cling nen cho tre biSt duqc r�ng be chi la chua c6 ki nang nim bit, nSu chu d()ng hQc t�p thi be hoan toan c6 thS nim bit duqc nhfrng ki nang nay. V�y lam thS nao dS tre nho hiSu r�ng ban than cac be khong c6 vftn dS nao hSt, ma dan gian chi la chua nim bit duqc m9t ki nang nao do LOI KHUYEN 1 : Co thai d() ro rang ring each lam cua tre la khong chinh xac

M9t s6 tre luon tran dfty sue s6ng khi tham gia cac ho�t d()ng tro chai. Cac be thich xo dfry nguai khac, thich chai dftu v�t, Ian 19n tren dftt. Nhfrng hanh vi nhu v�y hoan toan khong phai c6 y lam nguai khac dau hay kh6 chiu, ma chi la m9t kiSu dua vui. ThS nhung, nhfrng dua tre nao la d6i tuqng phai chiu nhfrng hanh vi nay thi se luon c6 cam giac bftt an.

N Su cha mt; nhin thfty con minh dfry m9t b�n nho nao d6, nhftt dinh phai kip https://thuviensach.vn

thai nhic nh& tre ro rang ring each lam cua tre la sai, cac b�n nho khac khong thich kiSu dua nghich nhu v�y. N Su tre c6 thS hQC each dung tren l�p trnang cua nguai khac dS cam nh�n, c6 ging dung phuang thuc than thi�n khi cung chai vai cac b�n, v�y thi se c6 rftt nhiSu b�n nho khac cling mu6n chai v&i be.

Vi dµ, trong cau chuy�n tren, m� quan sat Long m9t thai gian va phat hi�n, trong h1c chai diia, m9t khi qua hung thu la c�u be se xo dfty b�n khac r6i bo ch�y. Sau d6, hanh d{)ng cua Long da phat triSn thanh c6 y dfty nguai khac dS

mQi nguai du6i theo minh.

VS sau, m� Long m&i va le, con minh dfty nguai khac khong phai la c6 y lam dau hQ, ma dan gian chi la m9t each chai dua. Khach quan ma n6i thi day khong phai la vftn dS nghiem tr9ng. Nhung bay gia, m6i gia dinh chi c6 m9t dSn hai dua con, chung dSu la bao b6i cua cha m�, nSu Long cu lam nhu thS thi nhfrng b�n nho khac se thfty rftt kh6 chiu. Nhftt la nha xay ra chuy�n gi d6 thi phai lam sao?

ThS la chi hen n6i v&i Long ring dfty nguai khac la m9t hanh d{)ng tho 16, la m9t hanh vi khong t6t chut nao, nsu cu lam nhu ths mai, sau nay se khong co b�n nao mu6n chai v&i c�u nfra. Lftn sau, cu hS chai dua ma Long l�i dfty b�n, bftt kS la Ii do gi, m� dSu phe binh c�u be. N Su nhu Long c6 thS chai v&i cac b�n m9t each than thi�n, m� se thu&ng cho Long nhfrng thu c�u thich. Dftn dftn, Long da it dfty b�n han, tinh thftn hqp tac v&i cac b�n cling duqc nang cao LOI KHUYEN 2 : Tim ra nguyen nhan ding sau nhfrng hanh vi cua tre nho

M9t khi a tre xuftt hi�n nhfrng hanh vi khong dung din, nguai Ian khong nen n6i n6ng ho�c khiSn trach cac be, tru&c tien hay tim ra nguyen nhan ding sau nhfrng hanh vi fty.

Vi d\l, cha m� phat hi�n tre thich xo dfty nguai khac, trn&c tien hay tim hiSu nguyen nhan, xem thai gian gftn day con minh hay chai cung v&i b�n nao; thai gian nay hay ks cho tre nghe nhung cau chuy�n nao, ho�c tre thich chuy�n gi, trong cau chuy�n fty c6 t6n t�i nhfrng tinh tiSt tuang tµ, khiSn tre c6 nhfrng hanh vi tftn cong hay khong; nghi l�i xem li�u tre c6 bit chu&c hanh vi d6 cua ai a xung quanh khong . . . Sau khi da tim hiSu ro rang thi cha m� c6 thS tuy theo https://thuviensach.vn

nguyen nhan dS c6 each diSu chinh phu hqp.

Ch�ng h�n, hanh vi cua m(>t b�n nho nao d6 c6 tinh b�o h;rc thi hay bao tre tranh xa b�n fry ra, khong nen chai vai nhfrng b�n nhu thS. NSu nhan v�t nao d6

trong truy�n c6 hanh vi mang tinh cong kich thi dung tiSp tµc cho tre xem nhfrng cau chuy�n tuang tt;r nfra; d6ng thai cha m� phai nhic nha va khuyen bao tre r�ng, hanh d(>ng cua nhan v�t trong cau chuy�n fry cha m� khong tan d6ng, va nguai khac cling khong thich nhfrng dl:ra tre c6 nhfrng hanh vi nhu thS. N Su nhu nguai lan trong nha vftn hay dua tre nhu v�y, thi cha m� cling c6 thS trao d6i nhiSu han vai hQ, cling hqp tac dS tre tranh xa nhfrng hanh vi nay. M(>t khi khong con nhung ysu t6 kich thich, tre cling se dftn dftn quen di hanh d9ng nhu v�y LOI KHUYEN 3: Lam grrO'ng cho tre b�ng phtrO'ng phap dung din Bfrt kS la tre c6 vfrn dS gi, thi nguyen nhan c6t ySu cling la vi tre chua nim bit duqc m(>t ki nang nao d6 ma thoi. Bai v�y, cha m� nhfrt dinh phai lam mftu cho tre m(>t vai phuang phap dung din. Chi khi nao tre duqc t�n mit chl:rng kiSn cha m� XU 1i cong vi�c m(>t each chinh xac, tre mai c6 thS nim bit duqc ki nang nay.

Vi d\l, khi d6 chai cua tre bi b�n khac cu&p mfrt, tre se ch�y l�i tim m� giup da, cling c6 luc tre mu6n cu&p d6 chai cua b�n khac ma cin hay danh nhau vai b�n. Luc nay cha m� cftn nhic nha tre nen dung hoa khi dS n6i vai cac b�n khac r�ng: "Hay tra l�i d6 chai cho ta! ", "Cho ta muqn d6 chai cua c�u chai m(>t chut duqc khong?" . . . Dung nhfrng cau n6i tuang tt;r nhu v�y dS biSu d�t mong mu6n cua minh chu khong phai dung vfi h;rc ds giai quyst vfrn ds.

Chi khi t�n mit nhin thfry nguai lan XU 1i nhfrng tinh hu6ng nay m(>t each dung din thi tre mai c6 thS hQc duqc each hanh xu dung din trong nhfrng tinh hu6ng tuang tt;r.

1.2 VAN

. DUNG

.

PHUONG PHAP GIAO DUC

. Ki NANG CHO TRE NHU

THE NAO?

TiSn (2 tu6i) binh thuang chai vai b�n be rfrt than thi�n, nhung gftn day c�u https://thuviensach.vn

rftt hay cin b�n.

Luc dang cung cac b�n chai bong cao SU, TiSn d()t nhien xong Ien cin b�n m9t nhat. B�n nho d6 dau dSn n6i kh6c ftm Ien, cha m� dua nho con n6i nhiSu cau rftt kh6 nghe.

Thvc ra, luc TiSn va cac b�n khac cung chai v6i nhau, m� thuang xuyen dS

mit t6i c�u be. Nhung chi la la m9t phut ma da c6 chuy�n r6i, th�t la khong biSt phai lam sao?

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Tre c6 hanh vi cin nguai chu ySu la vi mu6n gay sv chu y v6i nguai khac.

Tre khoang 1 -2 tu6i mu6n danh b�i nguai khac cfing c6 hanh d()ng la dung rang

,

can.

M9t 1i do khac khiSn tre cin nguai khac c6 thS la mu6n c6 duqc lqi ich v�t chftt hay m9t d()ng ca tam 1i nao d6 An sau hanh vi, tuc la khong cftn biSt la luc nao, sau khi cin b�n se khong hai long, vi thS c6 thS c6 duqc m6n d6 chai minh mu6n hay gi d6, khong nhfrng thS l�i con duqc nguai 16n chu y dSn.

Nhung hanh d()ng cin b�n se anh hu6ng t6i tinh cam gifra hai hen. Nhin thfty bftu khong khi than thi�n dang bi pha va, cha m� duang nhien phai tim each dS

khic ph\lc, dinh hu6ng cho tre tr& l�i v6i ho�t d()ng tro chai m9t each binh thuang.

Quan tn;mg nhftt la cha m� cftn chu y nhiSu han, ngan ngl:ra hanh vi cin nguai cua tre ngay ti:r nho, tranh ds no duy tri dSn khi tre truang thanh va tr& thanh hanh vi mang tinh tftn cong.

CHUYEN GIA KHUYEN: Thong thuang, hanh vi cin nguai se dftn dftn giam di theo d9 thanh th\lC va S\f da d�ng h6a cua cac phuang thuc biSu d�t, S\f phat triSn cua ngon ngfr va S\f tang Ien cua d9 tu6i. Tren thvc tS, chi cftn cha m�

biSt each dinh huang thi rftt nhiSu nhung cai gQi la "vftn dS" cua tre dSu se giam dftn theo nam thang. Vi thS, cha m� sang su6t nen hQc each v�n d\lng nhfrng phuang phap giao d\lc ki nang cho tre dS dinh hu6ng cho con minh, giup tre hQc duqc nhfrng ki nang t6t, giam b6t nhfrng "vftn dS" khiSn nguai khac kh6 chiu LOI KHUYEN 1 : Tim ra ki nang An chrra sau nhfrng "vAn d�: https://thuviensach.vn

Ding sau nhfrng vftn dS cua tre nhftt dinh tiSm ftn m9t ki nang nao d6 ma tre vftn chua thS nim bit duc;rc.

Vi d\l, khi tre dang chai ma l�i cin b�n, ching qua la vi chua hQc duc;rc each lam thS nao dS chai v6i cac b�n th�t than thi�n, duang nhien cling c6 m9t s6 tre chua hQC duc;rc each kiSm chS ban than. Luc nay cftn dinh hu6ng cho tre thu dung phuang thuc phu hc;rp dS biSu d�t cam xuc cua ban than, tu d6 d�t duc;rc m\lc dich la cling b�n be chai th�t hoa thu�n.

L�i lfty vi d\l khac, tre n6i nhfrng lai tho 16, luc m6i dftu co ths la do hQc tu nguai khac, tre cam thfty thu vi nen cling mu6n lam theo.

TiSp d6, khi tre da tt;r y thuc duc;rc ban than dang n6i nhfrng lai tho t\lc thi da quen mftt lam sao dS n6i chuy�n c6 thi�n y v6i mQi nguai. Khi m9t dua tre phftn n9

n6i v6i b�n hQc cua minh ring: "May dung la dang ghet, cut di cho tao ! ", tren tht;rc tS, trong nhfrng tinh hu6ng thS nay, tre tht;rc ra cling c6 thS dung nhfrng lai n6i nh� nhang dS biSu d�t, nhu la: "Bay gia ta rftt kh6 chiu, b�n di di, t6 mu6n yen tinh m9t luc." LOI KHUYEN 2: D�y tre biSt nhfrng ki nang nao la cftn thiSt NSu cha m� cam thfty a con minh dang t6n t�i m9t vftn dS nao d6 thi tuy�t nhien nen tranh gin nhfrng cai mac tieu C\fC nhu "vftn dS" hay "b�nh t�t'' dS ap d�t cho con nho, tru&c tien nen tim ra ki nang tiSm ftn ding sau cai gQi la van ds do cua tre, sau d6 n6i cho be hiSu ring minh vftn chua nim bit duc;rc ki nang nay. NSu tre nho co ths nim bit duc;rc ki nang do thi be se tr& nen ngay cang hoan mi han.

DiSu cha m� nen d�y cho tre hiSu, d6 la tre khong phai la m9t dua tre c6 "vftn dS"' ma chi la chua hQC duc;rc m9t vai ki nang nao d6 nen m6i lam nhu v�y. Han nua, m6i nguai dSu phai khong ngung hQc t�p, ren luy�n cac ki nang, va khong ngung tru&ng thanh trong qua trinh hQc t�p fty, chua thS nim bit duc;rc m9t ki nang nao d6 la diSu hSt sue binh thuang. Chi cftn ban than tich C\fC hQC t�p, cu6i cung dSu co ths thanh cong

LOI KHUYEN 3: D� tre bi�t dU'Q'C nhfrng U'U di�m cua vi�c hQC cac ki nang

Khi cha m� hi v9ng tre c6 thS hQc duc;rc m9t ki nang nao d6, nhftt dinh phai https://thuviensach.vn

cho tre biSt nhfrng tac d\lng cua vi�c hQC ki nang d6. DiSu nay kha quan tr9ng d6i v6i tre, bai n6 c6 thS kich thich tinh tich eve d6i v6i vi�c hQc t�p ki nang. Chi c6

thvc SV tich CVC hQC t�p thi m6i thanh Cong dUQ'C.

Vi d\l, "vftn dS" cua m(>t dua tre la khi chai dua thuang hay bit n�t b�n be. Vi thS, mu6n d�y tre hQc ki nang chai v6i mQi nguai th�t hoa thu�n, nguai mv nen ks cho con nghe m9t vai diSm t6t khi hQc t�p ki nang nay.

"H9c t�p ki nang nay se c6 rftt nhiSu cai lqi. Tm6c tien, nSu con c6 thS chai v6i mQi nguai th�t than thi�n, cac b�n se thich chai cling con han, nhu v�y con se ngay cang co nhiSu b�n han, con se co duqc nhiSu niSm vui khi giao luu cung cac b�n. Thu hai, khi con va b�n be than thi�n v6i nhau, nhfrng dua tre khac cling se khong mu6n d6i dftu v6i con, con cling se khong thuang xuyen bi nguai khac bit n�t nfra. Thu ba, nSu con va cac b�n c6 thS than thi�n v6i nhau, cac b�n se mu6n mai con vs nha cac b�n fty chai, con co ths tham gia nhung bua ti�c do cac b�n t6 chuc. Thu tu, nSu nhu a tmang hQC ma con g�p cha mv cua nhfrng b�n khac, con se khong phai nghe nhung lai ming nhiSc cua hQ nua ma thay vao do la nhfrng lai khen ngqi r�ng con la m(>t dua tre ngoan. : TiSp d6, mv con c6 thS kS cho tre nghe nhfrng lqi ich d6i v6i ban than nguai mv khi con minh hQC t�p ki nang d6.

"N Su con hQC duqc ki nang nay thi mv cling c6 rftt nhiSu cai lqi. Tm6c ti en, mv se cam thfty yen tam han khi ds con chai cung cac b�n khac, khong con lo ling la con se bit n�t cac b�n ho�c bi nguai khac tftn cong lam bi thuang; han nua sau nay se khong bao gia co chuy�n co ai do dSn tmac m�t mv ds t6 cao, mv se khong cam thfty mftt m�t nfra. :

Dua tre nghe lai mv, nghi di nghi l�i thfty cling c6 li, thS la chftp nh�n lai dS

nghi cua mv la hQC ki nang nay, d6ng thai dftn dftn cai thi�n hanh vi khi chai cling cac b�n khac

LOI KHUYEN 4: Kjp thOi khen ngQ'i nhii'ng ti�n bq cua tre Lai khen ngqi chinh la d(>ng Ive cho tre hQc t�p, d6ng thai cling la d(>ng Ive tiSn b9 cua tre. Khi tre h� quyst tam hQc t�p m9t ki nang nao do, cha mv nhftt dinh phai nhi�t tinh khuySn khich tre, cho du sv tiSn b9 cua con chi la rftt nho.

https://thuviensach.vn

Chi cftn tre tiSn b9 thi nen d()ng vien va biSu duang tre. Nhu v�y, tre khong chi cam nh�n duqc cam giac thanh cong ma con cam thfry cha mv rfrt quan tam, dS y dSn nhung hanh vi cua minh, vi ths ma se chu d9ng hQc t�p ki nang nay cho dSn khi hoan toan nim bit duqc n6

LOI KHUYEN 5: Cho phep tre dU'gc lid bU'O'c

M�c du chung ta d()ng vien rung chut tiSn b9 cua tre, nhung tre nho thi vfrn cu la tre nho, trong qua trinh hQc t�p, co ths vfrn xay ra tinh tq1ng cac be l�p l�i hanh vi khong dung ho�c lui bu6c.

Vi d\l, nhfrng dua tre hQc each cu xu lich sv ho�c IS phep d6i v6i nguai khac, hai tuftn tru6c d6 vfrn 6n, d9t nhien c6 m9t ngay tre bu9t mi�ng n6i ra m9t cau tho t\lc. Trong tinh hu6ng nay, rfrt nhiSu cha mv ch9n each 16n tiSng phe binh:

"T�i sao con l�i quen r6i, n6i mai ma cling khong sua d6i duqc ! " Nhfrng cau n6i mang tinh phe binh thS nay thvc ra khong c6 nhiSu y nghia d6i v6i tre. Vi thvc ra, tre da cam nh�n duqc la ban than dang lui bu6c r6i, trong tre da sinh ra cam giac ay nay. Nhung nSu cha mv l�i phe binh con qua gay git thi cai cam giac ay nay fry se nhanh ch6ng biSn mfrt. Thay vao d6, tre se nghi, du sao thi cling da bi ming r6i, lam sai them lftn nfra cling c6 sao? Cung chi la bi ming them m9t lftn nfra chu gi? C6 thS thfry phe binh gay git thvc ra khong giup ich gi cho vi�c hQc t�p cua tre.

Luc nay cha mv dung ng�i ngftn gi ma khong khoan dung v6i tre m()t chut, dung phe binh tre ma hay dung phuang phap nhic nha, khiSn tre nh�n ra r�ng cha mv rfrt quan tam dSn hanh d()ng cua minh, nhung cha mv vfrn thfru hiSu S\l'

th\lt lui cua tre, hi v9ng r�ng tre c6 thS dung phuang thuc tv kiSm chS ban than dS sau nay khong con xay ra nhung truang hqp tuang tv nua.

Vi d\l, m()t ba mv nhin thfry con m6i hQc duqc each bo rac vao thung, nhung horn d6, sau khi an cam c�u be l�i vut rac bua bai. Luc nay nguai mv n6i: "Mv biSt la con da rfrt c6 ging hQc duqc each m6i lftn dSu bo rac vao thung, mu6n lam duqc nhu v�y thvc sv la khong dS dang gi. Con xem, lftn nay con quen khong bo rac dung nai quy dinh r6i. Nhung mv tin la con c6 thS lam rfrt t6t. Con se c6 ging han dung khong?" Hin nhien, dua tre se d6ng y v6i mv https://thuviensach.vn

LOI KHUYEN 6: Hay chiic mfrng thanh qua hQC t�p cua tre Trong qua trinh tre khong tht,rc hi�n hay mu6n lui bu6c tm6c lai hua thay d6i, nSu cha m� c6 thS dung tam thai khoan dung, dung con mit khich 1� d6i v6i chut tiSn b9 du chi rfrt nho, chic chin la tre se khong ngl:rng hoan thi�n hanh vi cua ban than, cho dSn khi hoan toan co ths nim bit duqc ki nang nay m&i thoi.

NSu trong vong 1 thang ma tre c6 thS nim bit duqc ki nang nay ma khong hS c6

hi�n tuqng lui bu6c, thi cha m� nen t6 chuc m(>t bfra ti�c nho dS ch-Uc ml:rng thanh cong cua tre.

Vi dµ, dua con di an m6n ma con thich hay mua m(>t m6n d6 chai nao d6 . . .

Khi tre duqc nSm trai cam giac vui su&ng, sau nay khi hQc t�p nhung ki nang khac, S\f quySt tam se cang 16n han, hi�u qua cua vi�c hQC t�p cling cao han !

https://thuviensach.vn

2. xU SU

. THE NAO VOi NHUNG "VAN DE" THU0NG GAP

.

CUA TRE?

Tre kh6ng thS ngay l�p rue biSt duqc m9i ki nang, vi thS, cai duqc g9i la "vftn dS" tftt nhien lu6n lu6n t6n t�i. Vi�c cha mv phai lam chinh la dinh hu&ng cho tre nim bit duqc nhfrng ki nang tuang ung, lam biSn mftt lftn luqt tung vftn dS. V�y, lam sao ds tre nim bit duqc ki nang tuang ung, tu do khiSn nhung "vftn dS" nay kh6ng t6n t�i nfra?

2.1 THIEU MAT ST/ THONG CAM DE TRE HQC cAcH LUONG

-

THI EN

.

Duy An tr& vS tu trucmg mftm non va n6i v&i mv: "Hom nay, h1c chung con dang chai a ngoai thi phat hi�n m(H con chim b6 cau da chSt, n6 n�m tren m�t dftt l�nh Ieo, rftt dang thuang mv �· Nhin thfty tren minh con chim bi thuang, c6

giao con bao co nguai da danh no, va vi thuang tich qua n�ng nen no da chSt.

Chic con chim b6 cau dau lim, cac b�n trong l&p con ai cfing kh6c. C6 giao da cung ca l&p dem n6 di ch6n. :

"ThS con c6 kh6c kh6ng?" mv c6 y hoi.

"Con kh6ng kh6c, con la con trai ma", Duy An ngu&c Ien nhin mv, hai chut ng�i ngung.

"Con trai cfing cftn phai c6 long d6ng cam. Duang nhien, d6ng cam cfing kh6ng nhftt dinh la phai kh6c." Mv da giup Duy An sira l�i 16i suy nghi cua minh.

"Con n6i con chim b6 cau rftt dang thuang to la con da d6ng cam v&i n6, diSu d6 cfing chung to con la dua tre c6 long nhan ai. :

Duy An nghe nhfrng lai mv n6i, suy nghi m(H chut r6i ch�y di chai.

M(H luc sau, c�u be tr& vS, keu mv bit giup con bu&m.

Mv hoi: "Sao l�i phai bit bu&m?:

"0 c6ng vien ben c�nh c6 rftt nhiSu con bu&m dang bay luqn mv �' b�n Hi�p https://thuviensach.vn

beo hen qmh nha minh da b�t duqc m9t con dem vs nha, dinh ep vao quySn VO

�. :

M� liSn hoi l�i Duy An: "Con da quen cau chuy�n cua chu chim b6 cau r6i sao, n6 bi nguai ta danh nen bi thuang n�ng r6i chSt, th�t la dang thuang. N Su con cling b�t nhfrng chu bu&m d�p de vs nha ep vao VO' chung cling se rftt dau d&n, chung cling se ch St, nhu thS khong phai la rftt dang thuang hay sao? Con xem, rftt nhiSu chu bu&m dang bay luqn tren kh6m hoa, dung la m9t canh d�p tuy�t vai cua tµ nhien ! :

Duy An nghi m9t h6i r6i n6i: "Con khong cftn bu&m nfra dau, nhung con bu&m b�n Hi�p beo b�t thi phai lam sao?:

"ThS con nghi phai lam thS nao?:

Duy An dung cam tra lai m�: "Con di bao b�n fty tha con bu&m ra, bao b�n fty sau nay khong duqc b�t bu&m nfra." M� th am Duy An m9t cai, vui mirng d(>ng vien con trai: "Con c6 thS lam duqc nhu thS chung to la con vira nhan h�u l�i vira rftt dung cam. :

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Tre nho bftm sinh da rftt luang thien, c6 thS biSu hi�n sv d6ng cam khi nhin thfty nhfrng cam xuc cua nguai khac.

C6 m9t nghien ciru cho ring, tre sa sinh tu khi ra dai, nghe thfty tiSng kh6c cua nhfrng tre SO' sinh khac da cam thfty khong thoai mai. C6 nguai cho ring, day la biSu hi�n dftu tien cua S\l' d6ng cam 0 con nguai.

Du vftn chua hoan toan hi Su ro khai ni�m "b�n" - "toi"' nhung tre SO' sinh da c6 thS d6ng cam v&i S\l' dau kh6 cua nguai khac. Tre SO' sinh vai thang tu6i nSu nhin thfty b�n nho khac bi nga, tµ nhien c6 thS oa kh6c, sau d6 thi quay vao long m� dS tim S\l' an ui, duang nhu nguai bi nga khong phai ai khac ma la chinh minh v�y.

Tre m6i ngay m9t l&n dftn, dSn khoang 1 tu6i, tre b�t dftu hiSu ring n6i dau kh6 cua nguai khac la cua nguai khac, nhung ban than tre cling vftn cam thfty khong biSt lam thS nao. L&n han m9t chut, cha m� c6 le se nhin thfty con minh tv nguy�n di an ui b�n nao d6 dang kh6c, d6ng thai mang d6 chai cua minh cho b�n https://thuviensach.vn

muc;rn, d6 b�n khong khoc nfra. M()t s6 tre con <lit tay mt; dSn an ui b�n. Khoang 3 tu6i, be da co ths phan bi�t n6i dau cua nguai khac va n6i dau cua ban than minh, cling bit dftu co thS di an ui nguai khac.

Nhfrng hanh vi trong thai ki SO' sinh nay dSu la tµ phat, chung thS hi�n ban tinh luang thi�n s�n co trong nguai tre.

Tuy nhien, trong tre vfrn t6n t�i m9t ban tinh khac d6i l�p v6i ban tinh luang thi�n fty, me la chi them man y mu6n cua ban than ma khong quan tam dSn cam nh�n cua nguai khac. Vi d\l, nhin thfty mon d6 chai minh yeu thich 6 tren tay nguai khac, dua tre 4 tu6i se dfty nguai do dS bao v� d6 chai cua minh. Tren thvc ts, diSu nay hoan toan khong phai la tre co vftn ds, ma chi la be vfrn chua hQc duc;rc each v�n d\}ng ban tinh luang thi�n cua minh m9t each dung din.

Vi thS, cha mt; phai chu d()ng b6i duang S\f d6ng cam va tinh yeu thuang 6

tre nho, ds tre ren luy�n thoi quen lfty vi�c giup da nguai khac lam niSm vui, tr& thanh m9t nguai luang thi�n va giau tinh yeu thuang.

CHUYEN GIA KHUYEN: Dinh hu6ng va khai gc;ri sv d6ng cam trong tre la tr9ng tam cua vi�c giao d\lC s6m. V�y cha mt; nen b6i duang S\f d6ng cam cho tre ths nao

LOI KHUYEN 1 : D�y tre bi�t cam nh�n nhfrng cam xuc cua ngtrOi khac Mu6n b6i duang sv d6ng cam cho tre, phai dS tre nh�n thuc duc;rc n6i dau ho�c S\f bftt h�nh cua nguai khac. Duang nhien, mu6n cam nh�n duc;rc nhfrng n6i dau va bftt h�nh cua nguai khac, doi hoi tre cling phai trai qua nhfrng cam giac nay, nhu ths m&i co ths cam nh�n m9t each sau sic nhftt nhung n6i dau ma nguai khac phai chiu dvng. Cha mt; co thS nim bit ngay nhfrng ca h9i co trong cu()c s6ng, t�o ra nhfrng diSu ki�n dS tre co thS nh�n thuc d6ng thai nSm trai duc;rc nhfrng cam xuc nhu vui mung, sq hai, bi thuang, phftn n9 . . . d6ng thai khuySn khich tre hay biSu 19 nhfrng cam nh�n cua minh ra hen ngoai.

Vi d\l, khi tre bi 6m, nguai 16n dSu cham soc t�n tinh. Luc nay, cha mt; co thS

d()ng vien tre noi ra cam giac cua minh: "Con bi 6m r6i, con thfty rftt kho chiu. :

"Con mong co thS s6m khoe l�i, dS duc;rc di chai v6i cac b�n. :

"Mt; cham soc cho con th�t la vftt va. :

https://thuviensach.vn

Nhfrng cau n6i nhu v�y c6 thS giup tre tich lfiy duqc nhfrng cam nh�n nao d6.

L�i lfty vi d\l, bc;m tre thuang hay cai 19n ho�c danh nhau, ma da s6 dSu do mu6n cu&p gi�t d6 chai cua nhau.

Duy An c6 lftn tung tranh d6 chai v6i Nh�t, con vi thS ma lam Nh�t bi dau.

Thfty Nh�t kh6c 16c ch�y vS nha, Duy An cfing oa kh6c ch�y vS hen my. My nghi day la CO' h9i thich hqp dS d�y c�u be.

ThS la sau khi tim hiSu xem vi sao con minh l�i danh nhau, my m6i hoi Duy An: "NSu la Nh�t lam con bi dau thi con se cam thfty thS nao?:

"Rftt dau. :

"ThS con lam m�t b�n fty bi dau r6i, b�n fty se cam thfty thS nao?:

"Cung se rftt dau. :

My nhy nhang n6i v6i Duy An: "BiSt nguai khac bi con lam cho bi thuang se cam thfty dau, v�y illy tin r�ng sau nay con trai illy se khong danh b�n nfra, dung khong?:

Duy An g�t dftu.

Sau lftn fty, c�u be Duy An khong bao gia danh b�n nfra

LOI KHUYEN 2: Djnh hU'&ng cho tre dung tren l�p trll'irng cua ngll'Oi khac d@ suy nghi vAn d�

Khi con trai Karl cua Karl Witte, luc 3 tu6i, m9t horn nha c�u rftt dong khach, Witte n6i chuy�n v6i hQ rftt vui ve. Luc nay, con ch6 nho ch�y vao trong nha.

Karl cfing gi6ng nhu tftt ca nhfrng dua tre khac, dSu thich lam nhfrng vi�c ma minh cam thfty thu vi. C�u be t6m lfty cai duoi con ch6, keo n6 vS phia minh.

Nhin thfty con trai lam thS, Witte liSn tum lfty t6c con va hoi: "Con c6 thich bi nguai khac tum t6c thS nay khong?" Karl do m�t tra lai: "Con khong thich."

Witte n6i: "NSu nhu thS thi con khong nen d6i xu v6i con ch6 nhu v�y chu. : Witte luon d�y con trai phai biSt dung tren l�p truang cua nguai khac dS suy nghi, thong qua each nay dS b6i duang con tr& thanh m9t nguai luang thi�n, giau tinh cam. VS sau, c�u be Karl khong chi c6 hoa d6ng v6i m9i nguai ma con rftt yeu thuang d()ng v�t

LOI KHUYEN 3: D@ tre bi@u IQ S\I. dAng cam cua ban than

https://thuviensach.vn

Tre nho bftm sinh da rftt luang thi�n va biSt quan tam dSn nguai khac. Nhung nSu 16n len kh6ng duqc giao d\lc dung din thi ban tinh t6t d�p nay cling se mftt di.

Vi d\l, khi xem phim ma thfty nhan v�t anh hung phai chiu S\f bftt c6ng, c6

m9t s6 tre se S\lt sui chay nu6c mit. C6 le cha m� se cho ring tre th�t ySu du6i.

Thvc ra, khi g�p kh6 khan, tric tr& ma kh6ng biSt tim ra each nao dS giai quySt m6i la ySu du6i. Sv thftu hiSu va d6ng cam v6i n6i dau cua nguai khac la m9t biSu hi�n cua tinh luang thi�n a tre. Day la m9t phftm h�nh t6t d�p, cha m�

khong nen khiSn trach.

Nhfrng dt'ra tre luang thi�n thuang c6 tinh each hiSn lanh, diu dang, thich giup da nguai khac va lfty diSu d6 lam niSm vui. Nhfrng ai c6 thS thftu hiSu va thong cam cho n6i dau kh6 cua nguai khac, it tinh toan duqc mftt cho ban than thuang rftt kien cuang, ho�t bat nang d9ng, dS duy tri duqc S\f can bing tam li.

Con nhfrng nguai l�nh lung, h�p hoi, xem tn;mg sv duqc mftt, ngay ngay chi biSt tinh toan v6i nguai khac thi chi khiSn cho ban than thfty bftt an LOI KHUYEN 4: Khen ngqi hanh vi tAt ciia tre

Tre vi tu6i con nho, kh6ng bi St hanh vi nao la c6 thi�n y' hanh vi nao la ich ki. D6ng thai, tre vftn chua hiSu duqc nhfrng h�u qua ma hanh vi cua minh gay ra. Vi d\l, hanh vi luang thi�n se lam nguai ta cam thfty vui ve, con nhfrng hanh vi ich ki thi khiSn nguai ta ghet bo. DiSu nay doi hoi cha m� phai giai thich cho be hiSu hanh vi cua con se t�o nen nhung kSt qua gi.

Khi cha m� phat hi�n con minh c6 nhfrng hanh d9ng biSu 19 thi�n y v6i cac b�n ho�c anh chi em trong nha, ngay l�p tt'rc hay biSu 19 S\f vui mung d6i v6i vi�c fty. Nhfrng lai khen ngqi se lam tre cam thfty minh duqc d9ng vien, d6ng thai khiSn hanh d9ng nay duqc ds cao.

Cha m� cling c6 thS cho tre d9c nhiSu sach vS chu dS long nhan ai dS b6i duang cho tre S\f d6ng cam va tinh yeu thuang d6i v6i con nguai, dS be chiu anh huang nhiSu han tu nhfrng nhan v�t luang thi�n, khiSn be cling c6 mong mu6n sau nay tr& thanh m9t nguai luang thi�n, cht'r kh6ng phai m9t nguai ich ki chi biSt tu lqi

https://thuviensach.vn

2.2 TiNH iCH Ki - DAY

. TRE HOC

. cAcH BIET CHIA SE VOi NGUOI

KHAC

Hai la m9t co be c6 ca tinh m�nh me. Luc m6i vao hQc mfru giao, vi tu6i con nho, nhung l�i kha thong minh nen be duqc co giao quan tam han m9t chut. v 6i m9t s6 khuySt diSm nhu an cam khong ngoan, kha nang tv lam vi�c kem, co giao cling thong cam cho be. Nhung dSn khi chai cung cac b�n thi m9t vftn dS da xay ra. Hai c6 th6i quen la nhfrng d6 chai ma minh thich thi chai khong bao gia biSt chan, cac b�n khac ma cling mu6n chai thi co be gifr ch�t khong cho, m�c cho co giao n6i thS nao be cling khong chiu dua d6 chai cho b�n khac. Vi chuy�n nay ma Hai khong it lftn bi mv ming, nhung trong long co be thi nghi, nhfrng thu minh da thich thi nen thu9c vs minh.

Mv Hai nh�n thfty khong thS dS cho con gai ich ki nhu v�y, nhftt dinh phai b6i duang cho con y th-Uc biSt chia se v6i nguai khac. M9t horn, chi dem ta "Nhi d6ng" ma minh da d�t cho con mang dSn truang mfru giao ds con cung cac b�n xem. Luc dftu, Hai nhftt dinh khong chiu dua ta t�p chi cho cac b�n xem, mv nhiSu lftn khuyen bao nhung khong c6 kSt qua.

Sau d6, c6 b�n nho trong truang mftm non t6 ch-Uc ti�c sinh nh�t, cha mv Hai liSn gui banh sinh nh�t dSn truang dS con cung cac b�n chia se. NhiSu lftn nhu thS, Hai dftn thay d6i tinh each va tr& nen dang yeu han.

M9t lftn, co be chu d{)ng dua ra y kiSn v6i mv, trong ngay sinh nh�t dS tftt ca cac b�n cung chia se banh sinh nh�t v6i minh, mv d6ng y va thvc hi�n lai hua ngay. Hom d6, Hai thvc sv rftt vui mirng, cac b�n da chia se chiSc banh sinh nh�t cung nhau, va co be nh�n duqc lai ch-Uc tlr tftt ca cac b�n trong 16p hQC.

Tuy nhien, trong vi�c chu d{)ng chia se v6i nguai khac, biSu hi�n cua co be vfrn chua th�t t6t. Hanh d{)ng chia se cua co be c6 phftn thftt thuang. C6 luc cho du la mv yeu cftu, Hai cling khong chiu dem nhfrng thu minh khong chai cho cac b�n khac chai. Xem ra, co be mu6n chai v6i cac b�n nhung l�i khong mu6n bo ra nhfrng thu d6 chai ma minh yeu thich.

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

https://thuviensach.vn

Tung c6 m9t ba m� ftm uc kS l�i: "Thing be Tu nha toi c6 ba thanh so co la, toi m6i chi n6i dua ring con cho m� m()t thanh, v�y ma n6 bao la cua n6, nhftt quySt khong cho." Nguai m� nay cam thfty con trai minh th�t ich ki, dSn m9t thanh so co la cling khong chiu cho m�, sau nay phai lam sao?

Thvc ra, d6i v6i tre nho trong lua tu6i di nha tre, nhfrng thu minh thich thuang khong dem cho nguai khac, diSu nay chi n6i Ien ring tre nho da c6 khai ni�m tv y thuc, nhung vfrn chua ro rang "cua b�n"' "cua toi"' "cua nguai khac".

ThS la, cac be se dSu cho ring nhfrng thu minh c6 hung thu hay nhfrng thu minh mu6n c6 thi dSu la "cua minh", va thS hi�n sv chiSm hfru vo cling manh li�t. Tu d6 c6 thS thfty, hanh vi ich ki cua tre chi la m()t hi�n tuqng binh thuang trong qua trinh phat triSn tam 1i cua chung, chu khong phai cai gQi la "ich ki" hay "long <l�

h�p hoi" ma nguai ta vfrn n6i. Nhfrng tinh hu6ng nhu v�y trong truang mftm non rftt nhiSu. Cung v6i S\f tru&ng thanh cua tre nho, them vao la S\f dinh hu6ng cua cha m�, tre nho thong thuang dSu co ths khong con bi chi ph6i b&i cai tinh ma nguai 16n cho la "ich ki" nay. Vi thS, cac b�c cha m� tuy�t d6i khong nen cam thfty qua phiSn nao v6i nhfrng hanh vi d�i lo�i nhu v�y khi tre vfrn con nho.

CHUYEN GIA KHUYEN: Tre nho han 2 tu6i, c6 m()t vai hanh vi ich ki, day dSu la hi�n tuqng hSt sue binh thuang trong qua trinh phat triSn tam 1i cua tre.

Nhung nSu cha m� khong hu6ng dfrn cho con vuqt qua duqc giai do�n d�c bi�t nay, thi hanh vi ich ki se tr& thanh thoi quen, co ths se deo barn tre trong su6t CUQC dai. V�y, lam sao dS tre tu nho da biSt lich S\f, biSt chia se v6i m9i nguai?

Chuyen gia khuyen cac b�c cha m� c6 thS tiSn hanh b6i duang m nhfrng g6c d9

sau

LOI KHUYEN 1 : Khen ngqi nhfrng hanh vi tAt ciia tre

Thong thuang, nguai 16n hay chu y han t6i nhfrng hanh vi khong t6t cua tre nho. Vi thS, nhiSu khi tre c6 nhfrng hanh vi thS hi�n sv than thi�n v6i cha m� hay anh chi em trong nha thi nguai 16n l�i quen mftt vi�c khen ngqi cac be.

Trong qua trinh nuoi d�y con trai, Karl Witte luon chu y d�y con biSt chia se niSm vui v6i m9i nguai, h�n chS (du chi la m()t chut) hanh d()ng ich ki. Chi cftn con trai Karl lam vi�c t6t la ong l�p tuc khen con: "Rftt t6t! : https://thuviensach.vn

Hang x6m xung quanh nSu g�p chuy�n ngoai y mu6n nhu thien tai ho�n n�n, ong vftn thuang dftn con di hoi tham. Luc nay, c�u be Karl da biSt mang tiSn tiSt ki�m cua minh dS giup d5 nhfrng nguai ho�n n�n, va Karl Witte cling khong bo 15 ca h9i dS khen ngc;ri con: "Karl, con lam dung r6i d6. : Nha sv d()ng vien khong ngung tu cha, c�u con trai be nho da quySt tam sau nay se chi lam nhfrng vi�c t6t.

C6 thS thfty, d6i v6i hanh vi khiem nhuang cua tre nho, nguai 16n nhftt dinh phai kip thai khen ngc;ri va d9ng vien, diSu nay hSt sue quan tr9ng ds hinh thanh nen nhfrng hanh vi t6t cho con

LOI KHUYEN 2: T�o cO' h{H d� tre ljch thi�p vOi ngU'Oi khac Ch�c ring c6 rftt nhiSu cha mt; kS cho con nghe cau chuy�n "Chu D6ng Tu"

(da nhuang cho cha chiSc kh6 duy nhftt cua hai cha con). Nhung trong cu()c s6ng hi�n thvc, li�u c6 duc;rc bao nhieu cha mt; t�o ca h9i dS tre c6 thS thvc hanh long hiSu thao d6? NSu nhu cha mt; khong cho tre c6 ca h9i thi lam sao be c6 thS thvc hanh duc;rc?

Thvc ra, dinh hu6ng cho tre nho tren phuang di�n nay rftt dan gian. Vi d\l, khi tre dang an thu gi d6 thi hay d�y con tru6c tien phai mai nguai 16n an tru6c . . .

N guai 16n phai chu y, nhfrng thu ma tre mai thi nhftt dinh phai an th�t, khong duqc gia va an. N Su nhu tre phat hi�n nhfrng thu minh mai ma m9i nguai dSu khong an, sau nay khi tre vui ve dem thu gi do dSn mai b�n, thi be cling chi cho ring day chi la hinh thuc ma thoi chu khong nhin nh�n nghiem tuc, va trong tham tam tre cling khong thvc S\f hiSu duqc hai chfr chia se LOI KHUYEN 3: Trai nghi�m khi dU'Q'C O' cung cac b�n

NSu tre nho c6 ham mu6n chiSm hfru manh li�t, vi d\l khi lam khach a nha nguai khac, tre tuy y v6 lfty m9t m6n an ngon nao d6 hay m9t thu d6 chai thu vi khong rai; luc chai v6i b�n thi khong mu6n lfty d6 chai cua minh ra chia se v6i b�n; c6 luc l�i di cu6p mftt thu d6 chai thu vi nao d6 tu tay nguai khac . . . Luc nay, nsu cha mtt dung bi�n phap m�nh tay, lfty ngay d6 tren tay tre, thi cac be se kh6c 16c, an v�. N Su cha mt; ep bu9c tre phai dua d6 chai minh thich cho b�n https://thuviensach.vn

khac chai, diSu nay se khong giup tre hiSu duqc thS nao la lich S\f khiem nhuang, ma con hiSu nhAm r�ng nguai Ian mu6n cuap mfrt d6 chai cua minh, l�i cang gifr ch�t han nfra.

DiSu cAn lam trong tinh hu6ng nay la cha m� phai n6i nh� nhang vai tre, chu khong nen chi trich gay git. Nhung, trong tinh hu6ng thong thuang, nhfrng lai n6i nh� nhang cua cha m� co ve khong d�t nhiSu hi�u qua.

Cha m� c6 thS dS tre t\f trai nghi�m S\f chia se va nhuang nhin trong qua trinh sinh ho�t cling cac b�n nho khac. Vi d\l khi tre chai dlia ma cuap d6 chai cua b�n khac, trong tinh hu6ng cha m� khuyen bao khong duqc, luc d6 hay cho con cling chai vai nhfrng anh chi Ian tu6i han m()t chut, dS tre c6 thS tv rut kinh nghi�m cho hanh vi cua minh. NSu d6 chai cua con hay bi nhfrng nguai khac cuap thi hay cho be chai vai nhfrng b�n nho tu6i han m()t chut, dS giam bat nguy ca tranh gianh. Trong qua trinh sinh ho�t cling cac b�n, y th-Uc vS ban than cua tre cling

<lAn phat triSn, tre cling ti:rng buac hinh thanh nen khai ni�m vs "toi", "b�n",

"nguai khac"' S\f chiSm hfru ich ki nay cling se duqc cai thi�n ro r�t. D6i vai nhung thu cua nguai khac ma tre thfry hung thu, tre cling se biSt muqn m9t each

}ich S\f, cling Se dem df> chai cua minh chia Se cling b�n LOI KHUYEN 4: D� tre cam nh�n duqc ni�m vui khi choi cung nguOi khac

Khong c6 bfrt cu nguai nao bi co l�p trong thS giai c6 nhiSu m6i quan h� nay.

Vi thS, tu nho cha m� nen d�y cho tre biSt each cling chung s6ng vai mQi nguai, diSu nay rfrt co ich cho vi�c hinh thanh tinh each va kha nang thich nghi vai xa h9i cua tre.

C6 thS chung s6ng hoa thu�n vai mQi nguai thi mai nh�n duqc nhiSu S\f giup do tu hQ. Nhfrng nguai ich ki, luc nao cling cho minh la trung tam thi se luon luon g�p bS tic trong qua trinh kSt giao cling mQi nguai. Cho nen hay d�y tre hQc each chung s6ng hoa thu�n vai mQi nguai, giup be khic ph\lc duqc t�t ich ki, tv cao tv d�i.

Cha m� cling dung nen vi lo ling tre ich ki se tranh gianh vai nguai khac ma nh6t tre a trong nha. N Su lam nhu thS thi tre se kh6 hQC duqc nhiSu di Su hay, l�i https://thuviensach.vn

khong biSt lam ths nao ds sua duqc tinh ich ki, cling khong cam nh�n duqc niSm vui chia se. Nhfrng b�c cha mv sang su6t phai huang dftn con chia se cling nguai khac, tu d6 cam nh�n duqc niSm vui khi cling chung s6ng vai m9i nguai LOI KHUYEN 5: Djnh huO'ng cho tre giai quy�t mau thu�n vm cac b�n theo each lich

. SU'

.

Khi tre nho phat sinh tranh chftp, vi�c lam thS nao dS giai quySt nhfrng tranh chftp nay m()t each hqp 1i va lich sv la diSu VO cling quan tr9ng vai tre nho. Khi cac be nay sinh tranh chftp vai nguai khac, co ths trnac tien se nghi dSn vi�c danh nguai, ho�c cai CQ. Cha mv phai d�y cho tre each giai quySt mau thuftn b�ng phuang phap hoa binh, nhan nhuqng. Quan tr9ng han la dS tre biSt cha mv khong tan d6ng vai hanh vi tftn cong nguai khac cua ch-Ung, hanh vi fty khong chi la ich ki ma con khiSn nguai khac cam thfty bftt an, khiSn tre mat di b�n chai cling.

Ngoai ra, cha mv nen khuyen tre: Hay n6i ra nhfrng cam nh�n cua ban than minh, chu dung danh nhau. Vi d\l nhu, khi b�n khac cuap mftt d6 chai trong tay con, hay d�y tre n6i r�ng: "Ta dang chai cai nay, dqi ta chai xong r6i c�u lfty chai nhe." Dung dS hS tre tuc gi�n la dung dSn vfi Ive dS giai quySt.

Duong nhien, khi dinh huang cho tre thi tu ngfr cua cha mv phai phu hqp, d6i vai nhfrng vi�c thuang xuyen xay ra phai tich eve giang giai, nhfrng lai n6i tieu CVC Se chi lam tre tra nen mftt tV tin.

Vi d\l, c6 thS n6i vai tre: "Chai cling cac b�n thi phai biSt cu xir nhv nhang", chu dung n6i: "Khong duqc tan b�o vai nguai khac nhu thS." Khi phe binh tre thi phai biSt Iva lai, vi d\l n6i: "Con danh b�n lam mv thfty rftt lo ling, binh thuang con d6i vai cac b�n rftt t6t ma. :

Cha mv nen c6 hSt sue tim ra phuang thuc ho�c nhfrng tu ngu thich hqp, dung khiSn tre cam thfty nguai Ian dang chi trich minh. NSu cha mv danh cho tre nhfrng lai khuyen t6t dvp, thi se ngftm dinh huang cho tre biSt d6i xir lich sv vai nguai khac, biSt chia se vai m9i nguai

2.3 NOi DOI - DAY

. TRE BIET NOi THAT

.

https://thuviensach.vn

San Tung da h9c dSn l&p Ch6i truang mftu giao, nhung sang nao cung nim i tren giuang khong chiu d�y, luc thi keu dau bl,lng, luc thi keu dau dftu. Mv khong dS dang keo duqc c�u be ra khoi giuang; khi dSn truang, San Tung vftn keu:

"Mv, con khong mu6n di h9c mftu giao dau." Ban dftu, mv nghi ring day chi la

,

cai c6 vi con trai muon ngu nu6ng.

M()t lftn, San Tung n6i dau bl,lng, luc dua con dSn truang, mv n6i: "NSu dau bl,lng thi con hay n6i v&i co giao, ho�t d(mg thS dl,lc ngoai san con khong phai tham gia nfra. :

Khong nga, qua vai horn, co giao tim dSn mv San Tung hoi: "San Tung c6

n6i v&i chi la thing be dau bl,lng khong?" Chi tra lai: "Thing be vftn dSn truang binh thuang ma co." Co giao bao: "Thi ra c�u be bay gia da biSt tv xin nghi phep r6i. Chi cftn g�p phai ho�t d()ng ngoai trai nao ma c�u khong thich, la liSn n6i v&i co ring em bi dau bl,lng ho�c em khong khoe, khong mu6n tham gia ho�t d()ng.

Thvc ra toi c6 quan sat, San Tung hoan toan khong phai la khong khoe, c�u be thS tr�ng rftt t6t, chi la hinh nhu c�u be da biSt n6i d6i r6i. : Nghe lai co giao n6i, mv San Tung vo cling tuc gi�n. M9t dua tre nho tu6i nhu thS, sao l�i di h9c tinh n6i d6i, lira g�t nguai khac ! Nhung khi d6n San Tung tra vS nha, nhin thfty con trai vui ve h6n nhien, kS hSt chuy�n n9 dSn chuy�n kia, chi l�i khong no long nao trnng ph�t con.

Nghe n6i, tre khoang 3-4 tu6i rftt thich bia chuy�n. Chi th�t sv rftt lo ling.

N Su tre tu nho da c6 th6i quen n6i d6i, thi sau nay d�y bao con thS nao day?

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Cha mv c6 le se dS dang nh�n thfty, cling v&i vi�c ngay cang 16n Ien, tre nho tv nhien h9c duqc each n6i d6i dS che giftu sv th�t. C6 luc, tre n6i m9t ding, lam m9t neo; tru6c m�t thi thS nay, nhung sau lung thi l�i thS khac. D6i m�t v6i hanh vi nay cua tre, rat nhiSu cha mv vua bvc minh l�i vua lo ling, nhiSu lAn trach ming con th�m chi la ra tay trnng ph�t nghiem khic. Nhung each lam nay c6 luc khiSn cho tre cang thuang xuyen noi d6i ban.

Di Su cha mv phai nh�n ra duqc la tre nho n6i d6i khong phai do c6 y. Tre tftm 3-4 tu6i con chua c6 kinh nghi�m s6ng, trinh d9 ngon ngfr va nh�n thuc chua https://thuviensach.vn

thanh th\lc, cac be vftn chua thS nhin ra m6i quan h� tn.rc tiSp gifra hanh d{)ng va lai n6i cua minh, S\f phan anh d6i v6i S\f v�t dS bi l�ch l�c: Tron thi n6i thanh meo, tim c6 khi n6i thanh h6ng, day dSu la nhfrng chuy�n thuang g�p. Trong nhfrng tinh hu6ng nhu v�y, cho du tre c6 n6i con vit 6 cong vien la con thien nga thi cling khong h�n la noi d6i. Do la do tre nho bi thiSu kha nang khai quat cac khai ni�m, kha nang biSu d�t va nhfrng kiSn thuc cfrn c6.

Hi�n tuqng nay cling phan anh d�c diSm tu6ng tuqng cua tre trong giai do�n nay, vira lftn 19n v6i hi�n thµc, l�i vua tach b�ch v6i hi�n thvc. Cha mv khong nen kinh ng�c va trach m6c tre, dung cho r�ng be dang n6i nang lung tung. Day dSu la hi�n tuqng thuang g�p trong qua trinh trnang thanh cua tre, khong nen m�c dinh r�ng tre dang n6i d6i. Chi cfrn cha mv giang giai cho tre thS nao la sv th�t thi nhfrng cau "n6i d6i VO y" nay cling se dfrn mftt di.

Bauer, m{)t nha giao d\lc nguai MI, tac gia cua cu6n sach "T�i sao tre n6i d6i" rung chi ra r�ng: "Lam cha mv, c6 le b�n se rftt kinh ng�c, m9t dua tre ngay tha h6n nhien t�i sao l�i c6 thS n6i d6i nhu cu{)i, luc nay b�n c6 thS thfty hai lo l�ng, cam thfty phftm chftt d�o due cua tre c6 vftn dS. Nhung tren thvc tS "n6i d6i" la m9t giai do�n trong S\f phat triSn tri tu� cua tre nho, la m9t lo�i phan ung binh thuang." C6 thS thfty, lai n6i d6i ban dfru cua tre hoan toan phai thS hi�n r�ng d�o due cua be co vftn ds, ma chi la tre van chua hQc duqc each noi th�t ths nao. Vi thS, nhi�m V\l chu ySu nhftt cua cha mv chinh la dinh hu6ng cho con hQC

each n6i ra S\f th�t.

CHUYEN GIA KHUYEN : D6i v6i nhfrng hanh vi cua tre nho nhu n6i m9t d�ng lam m9t neo hay khong giu lai hua, cha mv nen tim kiSm nguyen nhan tu trong sv phat triSn nh�n thuc cua tre, chu dung nhin nh�n n6 nhu m9t hanh vi b�i ho�i ma danh hay m�ng con. V�y, cha mv nen dinh hu6ng cho tre thS nao dS be n6i th�t, hQc duqc kI nang n6i ra chan tu6ng S\f thvc

LOI KHUYEN 1 : Nghiem toe phan tich nguyen nhan tre noi dAi N 6i d6i la m9t hanh vi khong t6t, cho du la n6 xuftt phat tu m\lc di ch nao, vi v�y dSu khong nen dung tung cho tre. NSu tre nho vi mu6n c6 duqc m9t m6n d6

chai nao d6 ma n6i d6i, cha mv khong nen vi tre tu6i con nho ma dung tung, https://thuviensach.vn

cang khong nen xem con la dua tre thong minh ma di khoe khoang kh�p nai, diSu nay chi lam cho hanh vi n6i d6i cang them gia tang, t�o thanh th6i quen a tre.

Khi tre n6i d6i, sv trirng ph�t nghiem kh�c cua cha m� hoan toan khong c6

tac dt.1ng, ma chi lam cho tre cang s6ng khep kin, ho�c cang noi d6i han nua dS

ne tranh S\f trung ph�t tu cha m�.

Duang nhien, cu nh�m m�t lam nga tmac hanh vi n6i d6i cua tre cling khong t6t. N Su nhu n6i d6i thanh cong, tre se nSm trai vi ng9t cua vi�c n6i d6i, tu d6 ma khong ngung n6i d6i dS thoa man nhu cftu cua ban than. Vi thS, lftn dftu tien tre n6i d6i, cha m� nhftt dinh phai nhan ca h(>i nay dS dinh huang cho con n6i th�t.

Tre nho n6i d6i duang nhien la c6 nguyen nhan, nhfrng cha m� sang su6t se phan tich th�t c�n th�n nguyen nhan vi sao con minh l�i n6i d6i: Li�u c6 phai minh yeu cftu hai nghiem kh�c, lam con sq hai ma khong dam n6i th�t? Li�u c6

phai minh l�nh nh�t vai con qua ma con phai dung each nay dS gay S\f chu y cua cha m�? Li�u c6 phai con thfty tv ti, hi v9ng thong qua n6i d6i dS nh�n duqc lai khen tu mQi nguai? Hay la con mu6n tranh khoi bi trach m�ng ma n6i d6i? Cha m� nen can cu vao nhung nguyen nhan khac nhau dS co nhung bi�n phap giai quySt khac nhau

LOI KHUYEN 2: Djnh hU'O'ng cho tre noi th�t

Phuong thuc n6i d6i thong d\mg nhftt cua tre nho chinh la phu nh�n vi�c minh da lam sai. Khi tre da lam sai diSu gi, dS tranh phai chiu sv trirng ph�t, be se dung each n6i d6i nguai Ian. Vi d\l, Ia tay lam va cai c6c, tre liSn thu�n mi�ng n6i t�i con ch6 hay con meo lam va. Nghien cliu tam Ii hQc cho biSt, biSt phu nh�n chung to tri tu� cua tre dang phat triSn binh thuang, da b�t dftu hiSu duqc m6i quan h� nhan qua.

D6i di�n vai kiSu n6i d6i nhu thS, each lam dung d�n nhftt chinh la lam ySu di khai ni�m n6i d6i trong tre, phai biSt kien nhftn giao d\lc, dinh huang cho tre n6i S\f th�t, thua nh�n I6i lftm cua ban than.

Vi d\l, m()t dua tre dang chim d�m trong tro chai thi bi nguai Ian gi\lc:

"Dung chai nfra, lam bai t�p di r6i hay chai ! Nhfrng dua tre ham chai tai quen

"

https://thuviensach.vn

minh c6 thS se n6i: "Hom nay co giao khong giao bai t�p ! : Tren tht;rc tS thi d6 khong phai la tinh hu6ng chan tht;rc.

Nhung cha mv cling khong cftn thiSt phai chi trich tre ring: "Con n6i d6i, ro rang la co giao c6 giao bai t�p ! " Nhu thS tre se vi mu6n gifr thS di�n cho ban than ma khang khang ring: "Khong c6 bai t�p ma" NSu cha mv thu�n theo tre, to ra thong cam v6i con: "V�y sao? Khong c6 bai t�p thi th�t la t6t, c6 thS vui chai thoa thich r6i, nSu c6 bai t�p ma khong lam hSt, ngay mai se bi co giao ph�t. Hay la horn nay mv con minh chai th�t vui nhe?" Tren tht;rc tS day chi la hanh d(mg am chi m()t each nhv nhang, nhic nh& tre ring nen lam bai t�p tru6c r6i m6i chai, chua lam xong bai t�p thi se bi co giao ph�t. Nhu thS, khi nghe mv mu6n chai cung minh, nghi t6i vi�c bai t�p vfrn chua lam xong, be se n6i v6i mv: "A, con chai m(H h1c r6i se lam bai t�p." Luc nay cha mv khong cftn phai h6i thuc tre nfra, tre se tl;r giac di lam bai t�p thoi.

Vi�c tre nho n6i d6i cling phan anh phftn nao S\l' giao dl;lC khong dung din cua cha mv d6i v6i 16i lftm cua tre, d6 la trirng tri con m(>t each tho 16 ho�c danh ming. Tre nho vi mu6n tranh bi trach ph�t nen danh phai dung dSn each n6i d6i.

Cho nen, cha mv nen suy nghi l�i each giao dl;lc cua minh, diSu chinh ngon ngfr, hanh vi cua ban than. Trong CUQC s6ng hang ngay, nen d(>ng vien tre nhiSu han, it phe binh, tranh vi�c tre sq bi trirng ph�t ma sinh ra n6i d6i LOI KHUYEN 3: Khong duQ'c Iii'a g�t tre

Trong cu(>c s6ng hi�n thvc, rftt nhiSu tre n6i d6i la do chiu tac d(>ng tf\l'c tiSp m phuang phap giao dl;lc cua nguai 16n. NhiSu cha mv vi khong mu6n con cu quftn lfty minh mai nen thuang dung nhfrng each lua g�t dS d�t duqc m\lc dich.

Vi dl;l, khi tre quftn lfty b�n vi mu6n di cung Ien ph6, b�n khong mu6n cho be di nen n6i: "Mv vS se mua ga KFC cho con." Tre tin la th�t nen se ngoan ngoan a nha cha dqi, kSt qua mv tr& vS va khong mua cho con thu gi, khiSn be thfty minh bi lua d6i.

M(>t vi dl;l khac, tre an cam ch�m, b�n mu6n con an nhanh han liSn gil;lc: "An nhanh di, an no r6i mv cho di chai cftu truqt." Dua tre l�p rue an th�t nhanh hSt bat cam, nhung sau d6 b�n l�i khong dua con di chai nhu da hua.

https://thuviensach.vn

Phuang phap lira g�t tre nhu thS cha mv tuy�t d6i khong nen ap dl;lng, dung nghi con con nho ma c6 thS tuy y lira g�t. N Su cha mv n6i d6i con qua nhiSu, tre se biSt cha mv dang lua g�t minh va cling se lam nhu v�y, tre bit dftu noi d6i dS

d�t duc;rc m\lc dich. Xet cho cung thi day chinh la kSt qua cua vi�c cha mv hang ngay da n6i d6i tre.

Vi�c cha mv lira g�t con cai se khiSn tam h6n tre bi chai s�n. D�c bi�t la tre nho 3-4 tu6i, khi cam thfty cha mv n6i ma khong gifr lai, be se cam thfty ftm UC, muf>n chf>ng l�i cha mv, be Se mftt di S\f tin tuang df>i v6i b�c sinh thanh Va con hQC duqc each n6i d6i. N Su cha mv vi thS ma phe binh tre, cac be cling se trach m6c l�i cha mv, day chic chin la diSu ma khong m(H cha mv nao mu6n thfty.

M6i b�c ph\l huynh dSu nen hiSu r�ng, tre nho dang a trong giai do�n hinh thanh cua phftm chftt d�o due va nhfrng th6i quen hanh vi, ch-Ung rftt gioi bit chu6c theo hanh d(mg va lai n6i cua nguai 16n, d6ng thai lfty lai n6i va hanh d(mg cua cha mv lam tftm guang dS minh hQC t�p. Cho nen, cha mv hay la m()t tftm guang t6t cho tre. Makarenko, m(H nha giao d\lc tung n6i: "Nhfrng yeu cftu CUa cha mv df>i v6i minh, S\f ton tr9ng CUa cha mv df>i v6i gia dinh minh, each CU

XU cua cha mv d6i v6i ngon ngfr va hanh d{)ng cua minh, chinh la phuang phap giao dl;lC CO' ban nhftt Va CO vai tro quan tr9ng hang dftu. : LOI KHUYEN 4: Cho phep tre duc;rc thS hi�n nhfrng nhu cftu hqp 1i cua minh C6 nhfrng luc, tre nho n6i d6i la do xuftt phat tu m9t nhu cftu nao d6, mu6n c6

duc;rc m9t thu gi d6. M9t s6 cha mv yeu cftu tre qua nghiem khic, l�i thuang xuyen khong dap ung nhfrng nhu cftu hc;rp 1i cua con. N Su trong CUQC s6ng hang ngay, nhfrng nhu cftu cua tre thuang xuyen khong duc;rc thoa man, be tftt nhien se phai tim each dS thoa man nhu cAu cua ban than, ma each giai quyst do luon luon la n6i d6i.

Vi d\l, vi mu6n c6 duc;rc tftm thiSp ma minh yeu thich, nen Thanh da n6i d6i v6i mv la co giao bao n9p 1 O.000 d6ng phi tai li�u, mv tuang la th�t nen cho c�u be ngay. Thanh cftm duc;rc tiSn, l�p tuc ch�y xu6ng cua hang mua cho minh cai thi�p ma uac.

Bai v�y m6i n6i, cha mv nen cho phep tre duc;rc trinh bay nhfrng nhu cftu hc;rp https://thuviensach.vn

li cua ban than. Khi tre biSu d�t nhung mong mu6n va nguy�n v9ng cua ban than, b�n hay phan tich cho con nhu cftu nao la hqp li va nhu cftu nao la khong hqp li; nhung nhu cAu nao thi co ths them man ngay tuc khic va nhu cAu nao thi vs sau m6i thvc hi�n duqc. Sau d6, hay kip thai thoa man nhu cftu hqp li cua con.

Nhfrng nhu cftu nao ma luc d6 chua cftn thiSt thi c6 thS thvc hi�n dftn dftn. D6i v6i nhfrng yeu cftu khong hqp li, nen n6i ro dS con hiSu.

LOI KHUYEN 5 : Nhuqc h6a "n6i d6i"' cuang h6a "tuang tuqng: Thong thuang, tre nho 4-5 tu6i se vi mu6n thoa man nhu cftu nao d6 cua ban than ma "sang t�o" ra m()t vai S\l' th�t, CO luc nhfrng "S\l' th�t" nay l�i rftt hoang duang. Tinh hu6ng d6 xay ra la do tre bi mftt di kha nang nh�n thuc d6i v6i sv thvc, cling c6 nghia la tinh phuc t�p cua S\l' v�t vuqt qua muc d(> hiSu biSt cua ban than tre, dftn dSn vi�c tre hoan toan khong hiSu thS nao la S\l' thvc, thS nao la tuang tuqng. Nhung tre nho can ban khong nh�n thuc duqc la minh dang n6i d6i.

D6i v6i truang hqp nay, cha m� khong nen trach m6c tre, ma hay khuySn khich con n6i th�t nhiSu han, d6ng thai c6 vfi con dem tri tuang tuqng v�n d\lng vao nhfrng m�t khac cua CUQC s6ng.

Chung ta hay cung xem m� cua Darwin da lam thS nao.

H6i Darwin 7 tu6i, di h9c tiSu h9c, quan h� v6i cac b�n trong 16p khong t6t lim, chu ySu vi cac b�n cho ring c�u be hay n6i d6i. Khi Darwin nh�t duqc m(>t vien da c6 hinh d�ng ki qu�c, c�u be se nghiem me n6i v6i cac b�n ring: "Nhin xem, day la m(>t vi en ng9c qui, n6 la vo gia." Cac b�n thuang cho ring nao c�u be c6 vftn dS, nhung Darwin ho an to an khong dS y, ti Sp t\lc n6i nhfrng cau ki qu�c.

C6 m(>t lftn, Darwin n6i v6i cac b�n ring minh c6 thS diSu chS ra m(>t lo�i chftt long bi m�t, chftt long nay c6 thS lam ra nhfrng bong hoa nhiSu mau sic.

Nhung tru6c gia, c�u vftn chua lam duqc thu nghi�m nay. Lau dftn thfty co va b�n be dSu cam thfty Darwin thich n6i d6i. Thfty giao phan anh l�i chuy�n nay v6i cha c�u, nhung cha Darwin khong cho ring d6 la n6i d6i, ma ong nghi ring con trai minh c6 tri tuang tuqng VO cung phong phu.

L�i c6 m(>t lftn, Darwin nh�t duqc trong dftt set m(>t d6ng tiSn xu, c�u be liSn https://thuviensach.vn

dem vS cho chi xem, con to ve rftt bi m�t, n6i vai chi: "Day la m9t d6ng tiSn c6

Roma." Chi c�u cftm d6ng ti Sn va phat hi�n d6 ch�ng qua chi la m9t dong xu cfi binh thuang, vi bi chon duai dftt Iau qua nen nhin c6 chut cfi ki thoi.

Hanh vi "n6i d6i" cua Darwin khiSn cho chi hµc minh, liSn di mach vai cha, hi vc;mg cha c6 thS d�y c�u be t6t han, dS c�u be khong bao gia n6i d6i khiSn nguai khac hµc minh nfra. Nhung nghe con gai n6i xong, cha Darwin hoan toan khong trach m6c con trai, ma gQi ca hai dSn: "Darwin khong phai dang n6i d6i, diSu nay chi dang chung minh la con co tri tuang tuc;rng vo cung phong phu, noi khong ch�c m9t ngay nao d6 trong tuang lai, con se dem nhfrng tri tuang tuc;rng nay giup ich cho S\f nghi�p cua ban than. :

2.4 NOi LOI THO Tl)C - DA y TRE HOC cAcH NOi CHUY$N THAN

THI$N Nghi phai di hQc m�u giao r6i, nhung diSu khiSn my lo l�ng chinh la tuy mai co 4 tu6i nhung c�u be da biSt noi tt;tc.

M9t horn, my dua Nghi dSn truang, tren duang, m9t nguai khi quay xe, khong cftn th�n da va vao my con c�u, c�u be liSn ma mi�ng m�ng Ian: "Chu khong c6 m�t a? Nao c6 vftn dS a?:

Trong thai gian hQc a truang, co giao n6i vai my cua N ghi la c�u be thuang xuyen m�ng cac b�n khac trong truang. Chi biSt nhfrng lai co giao n6i la sv thvc.

Khi n6i chuy�n, Nghi thuang xuyen khong n6i IS phep kinh tren nhuang duai, trong nha c6 khach c�u be cfing khong hS gifr y, khi an cam thi bai tung thuc an nhu ths khong con t6n t�i ai khac quanh c�u.

Con c6 m9t horn, N ghi dua mfty b�n vS nha chai, my thfty rftt vui, mu6n hoi tham cua cac b�n, khong nga Nghi l�i dfty my ra khoi cua phong va n6i: "My lam vi�c cua my di, dung lo cho bQn con." My danh phai di lam ti Sp vi�c cua minh.

C�u be va cac b�n a trong phong chai, n6i chuy�n, cung xem phim ho�t hinh rftt vui ve. My N ghi phat hi�n khi con chai cling cac b�n thuang n6i m9t s6 cau thiSu van h6a, nhu: "Cai d6 ngu nay" hay "Cftn th�n khong tao danh may dfty", nhfrng dua tre khac cfing thS.

My N ghi thfty VO cung lo l�ng, con trai th�t la khong bi St IS phep va thiSu van h6a, sau nay lam sao c6 thS khiSn nguai khac yeu quy?

https://thuviensach.vn

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

N6i t\lc la m(H hanh vi tho 16, cfing la m9t hanh vi mang tinh cong kich d6i v6i tam Ii va nhan each cua nguai khac. Tre con nho, t�i sao l�i biSt n6i nhfrng lai tho t\lc?

Can cu vao muc d9 phat triSn cua tam Ii tre nho, c6 thS phan tre n6i t\lc thanh ba lo�i hinh: Bit chu6c n6i t\lc, n6i t\IC do th6i quen, c6 tinh n6i t\lC.

Bit chu6c n6i t\lc: Tre nho thuang khong c6 quan ni�m dung sai, ai d6 ming nguai khac m()t cau, tre cam thfry thu vi, cfing hQC each quat ming nguai khac, day la m()t lo�i tam Ii ph6 biSn cua vi�c tre n6i lai tho t\lc.

N 6i t\lC do th6i quen: N Su tre nho bit chu6c nguai khac n6i t\lC ma duqc nguai 16n d6ng y hay tan thu&ng, v�y thi vi�c n6i t\lc fry dftn dftn se tr& thanh m9t th6i quen.

C6 y n6i t\lc: Khi tre du6i 3 tuf>i ma biSt n6i t\lC, ngoai nguyen nhan thfry thu vi va bit chu6c lftn nhau thi con c6 tinh lµa ch9n nhfrt dinh trong d6, tre bu6c dftu c6 thS nh�n biSt duqc ham y cua nhfrng lai n6i d6, d6ng thai chi n6i v6i nhfrng d6i tuqng nhfrt dinh, day chinh la m9t lo�i hanh vi c6 y. Duong nhien cfing c6

m9t s6 tre vi trong qua trinh chai dua cling cac b�n ma nay sinh mau thuftn ho�c bi nguai khac UC hiSp ma bit bu()c phai n6i nhfrng lai tho thiSn dS biSu d�t ra ben ngoai r�ng minh dang thfry khong hai long.

Thong thuang, tre nho du6i 3 tu6i n6i t\lc dSu la vo y, chi m9t s6 it la c6 y n6i ra. Tre nho sa di c6 y n6i nang nhu v�y la vi tu 3 tu6i tr& Ien, tri tu� tre phat triSn rfrt nhanh, sg tg y thuc cua ban than bit dftu manh nha, tre bit dftu biSt dung ngon ngfr dS biSu d�t nhfrng cam xuc cua minh. Trong dftu cac be c6 thS hinh thanh frn tuqng nhfrt dinh d6i v6i sg v�t hi�n tuqng khach quan, khong chi c6 thS

nh6 duqc nhfrng thu C\l thS, nhfrng S\f v�t minh da trai qua ma con c6 thS nh6

duqc nhfrng thu truu tuqng ma minh da duqc nghe ho�c n6i qua, d6ng thai dung nhfrng thu truu tuqng fry dS biSu d�t S\f cam nh�n cua ban than.

C6 thS thfry, tre c6 nhfrng lai n6i tho t\lc dftu tien la vi tre vftn chua hQc duqc each lam ths nao ds biSu d�t suy nghi cua minh b�ng nhung lai le than thi�n.

Cho nen cha mt; phai giup tre hQc each nim bit ki nang n6i chuy�n v6i nguai https://thuviensach.vn

khac, tu d6 giup tre hQC duqc each cu XU lich S\l' v6i mQi nguai.

CHUYEN GIA KHUYEN : N6i tt;1c se t�o nen nhfrng m6i quan h� khong t6t dvp gifra nguai v6i nguai trong xa h(>i. Trong bftt cu hoan canh nao, nhfrng dua tre khong n6i tl;lc, biSt kiSm chS ban than se c6 duqc nhiSu tinh b�n dvP· Cac b�c cha mv nhftt dinh phai dS tre nho hiSu duqc n6i b�y, ming nguai la sai. V�y, trong CUQC s6ng hang ngay, cha mv nen lam thS nao

LOI KHUYEN 1 : Thanh IQC moi truerng ngon ngfr xung quanh tre Nhfrng ngon tu thiSu van minh cua tre nho thuang bit ngu6n tU moi truang xung quanh. Mu6n tre tr& thanh m(>t nguai van minh lich sv, tru6c tien hay thanh 19c moi truang ngon ngfr xung quanh tre. Bit dftu tu 2-3 tu6i, kha nang ngon ngfr a tre phat triSn rftt nhanh, cac be thich bit chuac nhung lai noi cua nguai khac.

Tren thvc tS, c6 luc chinh tre cling khong hiSu nhfrng lai minh n6i ra c6 y nghia gi.

Khi cha mv phat hi�n tre n6i tl;lc, phai tim ra "can nguyen" cua vi�c nay, c6

ging hSt sue dS tre tranh xa ho�c it tiSp xuc v6i moi truang khong t6t d6. Vi d\l, c6 thS h�n chS tre qua l�i v6i nhfrng b�n nho c6 th6i quen n6i t\lc; thuang xuyen lien l�c v6i thfty co giao, nha S\l' giup da cua thfty co dS thuc d�y nhfrng b�n nho khac hinh thanh thoi quen noi chuy�n van minh; cling co ths cung cha mv cua cac be khac trao df>i Va cung nhau giup tre hinh thanh thoi quen van minh lich S\f.

Tren thvc tS, cha mv chinh la tftm guang cua tre, nhfrng lai d�y tu cha mv la each giao d\lc hi�u qua va sinh d(>ng nhftt d6i v6i tre nho. Cha mv c6 thS t�n d\lng ca h(>i nha c6 khach dSn chai dS nhic nh& con, d6ng thai lam guang cho con.

Hay chu y nang cao vi�c tv than tu duang, SU d\lng nhfrng ngon tu van minh, mQi nguai trong gia dinh khong n6i nhfrng lai tho t\lc, su d\lng tu ngfr lich sv, n6i nang hoa nha. Tom l�i, cha mv phai thong qua hanh vi cua ban than dS t�o anh huang t6i tre, giup tre hinh thanh thoi quen van minh lich S\l' trong m(>t moi truang 1i tu&ng

LOI KHUYEN 2: Lam miu cho tre hoc each bi�u dat su· than thien

.

.

.

.

NhiSu truang hqp, khi lftn dftu tien tre n6i t\lc, m(>t s6 cha mv l�i thfty diSu d6

rftt thu vi, con n6i: "Cha, bao b6i cua mv biSt n6i t\lc nfra chu, con hQc tu dau https://thuviensach.vn

v�y?" Thµc ra, tre khong biSt la ban than minh dang n6i tµc, be chi cam thfry nguai 16n rfrt thich minh n6i nhfrng cau nhu thS, thS la khong ngung l�p l�i, lfry diSu do lam tro dua ch9c cuai nguai khac.

Cha m� phai khiSn tre hiSu m9t each ro rang ring, khi n6i chuy�n thi phai van minh, nhfrng dua tre n6i tl;lc khong phai la dua tre ngoan. B�n c6 thS n6i thS

nay v6i be: "Cha m� khong thich nhfrng dua tre hay n6i tµc chut nao, cac b�n khac cling khong thich chai v6i dua tre nhu thS." Hay thS hi�n m9t each ro rang thai d9 cua ban than, giao d\lc tre m9t each nghiem tuc dS tre thay d6i hanh vi.

D6ng thai, hay d�y cho tre nho nhin nh�n dung d�n nhfrng mau thuftn, xung d9t v6i nhfrng nguai khac, dinh hu6ng cho be dung nhfrng ngon tu van minh dS

biSu d�t cam nh�n n9i tam. Vi d\l: "Mai b�n di cho, t6 mu6n yen tinh m9t chut! "

chu khong phai la "Cut di ! "; hay la: "B�n n6i khong c6 1i gi hSt, ta thfry khong vui ! " thay vi "May khong phai la nguai, may la d6 kh6n n�n!" LOI KHUYEN 3 : D�y tre khoan dung tru6c nhfrng sai lftm cua nguai khac Tre nho quat m�ng nguai khac, thµc ra la m9t kiSu biSu 19 cam xuc khi ban than bi t6n thuang. Vi d\l nhu khi d6 d�c bi nguai khac cu6p mfrt, bi nguai khac giftm vao chan . . .

N guai 16n nen d�y tre dung tinh thftn khoan dung, thoai mai dS nhin nh�n nhfrng mau thuftn vai mQi nguai, ds tre hQc each khoan dung vai nhung 16i 1Am cua nguai khac.

Hang ngay, cha m� nen gi6i thi�u nhfrng uu diSm hay tinh each t6t cua cac b�n cho con nghe, khuySn khich be hQc t�p nhfrng diSm t6t tu b�n. Han nfra, phai d�y con tinh khiem t6n, cftn th�n, khong duc;rc kieu ng�o tg man, nhin nh�n m9t each dung d�n nhung diSm ysu va thiSu sot, khong lfry nhung diSm m�nh cua minh ds so sanh vai diSm ysu cua nguai khac, ds tre hiSu duc;rc ring khong ai la hoan hao ca.

D6ng thai, trong cu9c s6ng hang ngay phai d�y tre biSt ton tr9ng nguai khac.

Vi d\l, dSn truang g�p thfty co, b�n be, ra ngoai g�p nguai quen thi phai chu d{)ng chao hoi IS phep, khi nha nguai khac giup da thi phai n6i nang ljch S\f . . . Chi c6

khong ngung ren luy�n thoi quen ton tr9ng nguai khac, mai co ths ngan ch�n tri�t dS vi�c tre n6i tl;lc

https://thuviensach.vn

LOI KHUYEN 4: HtrO'ng dftn tre h9c each t\I· ki�m ch� ban than Chi khi d�y tre hQc duc;rc each kiSm chS ban than thi be m6i c6 thS dfrn dfrn sua duc;rc nhfrng th6i quen khong t6t nhu ming mo nguai khac ho�c n6i lai tho tl;lc.

Cha m� va tre c6 thS cung di dSn m()t thoa thu�n: Khi tre tuc gi�n, cha m�

dung nhung ngon tu hay anh mit ds ngAm bao hi�u tre, nhic be hay kip thai Ifty l�i binh tinh, suy nghi xem lam thS nao dS c6 thS biSu d�t y nghi cua minh m()t each van minh nhftt, ttr bo nhung ngon tu thiSu van hoa.

Duang nhien, ds tre tµ hQc each kh6ng chs ban than minh, cha m� cung cAn phai d�y tre hQc duc;rc each th6 19 hc;rp Ii. Vi dµ nhu d(>ng vien tre hay dem nhfrng chuy�n khong vui tam sv v6i cha m� hay b�n be dS giam bat n6i bu6n trong long, d(>ng vien be hay tv each Ii dS binh tinh tr& l�i, b6i duang trong tre tinh hai hu6c va S\f l�c quan . . . 2.5 AN CAP v ! T DA y TRE HOC cAcH MU'QN DO

-

CUA NGVOI KHAC M(>t horn, trai sip t6i, cha dSn truang mfrm non dS d6n Dinh vS nha, Dinh phftn khai leo Ien xe, su6t quang duang, hai cha con vua cuai vira n6i vui ve.

VS dSn nha, cha nhanh ch6ng lam bfra t6i cho con trai an, con Dinh ng6i chai trong phong khach. Khi bu6c ra, cha ng�c nhien thfty con trai dang cfrm m(>t mo hinh may bay rftt d�p, va chai rftt vui ve. Cha nh�n ra day khong phai la d6 cua nha minh.

Cha hoi: "Mo hinh may bay d�p nhu v�y, con lfty a dau ra thS?:

"Lfty tu ch6 b�n Hoa, con nhin thfty horn nay Hoa quen khong mang may bay vS nha, nen con lfty vS nha minh chai." C�u be vftn mai me v6i m6n d6.

"Cai gi? Con th�t la! Sao c6 thS lfty tr(>m d6 cua b�n ha?" Cha nghe xong vo cung tuc gi�n, tum lfty Dinh, b�t tai con m(>t cai. Dinh SQ' qua kh6c oa.

Th�t khong nga sv d�y bao cua cha l�i ch�ng mang l�i tac dµng gi tich eve, thinh thoang Dinh vftn lfty thu gi d6 a truang mfrm non vS nha, c6 luc la cai but, quySn va, c6 luc l�i la thu d6 chai nao d6 . . . DiSu nay lam cho cha VO cung tuc gi�n, danh ming du kiSu nhung cai tinh tr(>m v�t cua con trai vftn khong thS thay d6i.

https://thuviensach.vn

Sau d6, cha phat hi�n tiSn trong ngan keo tren phong ngu bi thiSu mftt 50

nghin, nhung tiSn khong phai vq lfty thi la ai lfty?

C6 m9t horn, sau khi cho tiSn vao trong ngan keo, cha c6 y nha Dinh vao phong lfty de\ luc c�u be di vao, d9ng tac rftt ch�m, dqi con di ra, cha l�p tuc ch�y vao phong, qua nhien l�i mftt tiSn! Cha rftt bu6n, m9t dua tre nho nhu Dinh, sao c6 thS la m9t "ten tr9m" chu?

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Khong it tre nho trong qua trinh trn&ng thanh thuang lfty tr9m d6 cua nguai khac, vi dt;t nhu d6 chai, khan tay, but chi . . . Tre nho lfty d6 cua nguai khac, c6

khi la do nhftm tu&ng nhfrng thu d6 la d6 cua minh; c6 luc vi rftt thich va to mo nen m6i lfty d6 cua nguai ta; cling c6 luc la hQC theo cha m� lfty d6 nai cong CQng.

Khi cha m� phat hi�n tre lfty tr9m d6 cua nguai khac, luon cam thfty th�t xftu h6, cho r�ng vftn dS nay la VO cung nghiem tr9ng. Thµc ra, d6i v6i tre nho, cac be hoan toan khong biSt la minh dang an c�p, chi la chua hQc duqc each phai biSt thinh cftu nguai khac cho minh muqn d6 thS nao khi minh mu6n su dl,lng m6n d6

,

ay.

Vi thS, cha m� khong thS my ti�n dem chfr "tr9m" g�n len con minh. Tuy ti�n g�n cai mac "an c�p" cho tre se t�o cho cac be m9t ap lµc tam 1i rftt 16n, nen dung tlr "lfty", r6i kip thai dinh hu6ng cho con r�ng: Khi ban than mu6n su dl,lng m9t thu gi do khong phai la cua minh, hay bi St noi "muqn".

CHUYEN GIA KHUYEN : Bftt kS tre nho lfty d6 cua nguai khac v6i ml,lc dich gi, tru6c sau gi cha m� cling phai tra hoi cho ro nguyen nhan, tuy theo muc d9 dS diSu chinh, hu6ng dftn cho con biSt each muqn d6 cua nguai khac. V�y C\l ths nen lam ths nao

LOI KHUYEN 1 : D�y tre hay kjp thOi tra ·�i nhfrng dA v�t khong phai la cua minh

Toi tung duqc nghe qua m9t cau chuy�n nho nhu thS nay.

M9t dua tre lfty chiSc but cua b�n khac, sau khi cha c�u be biSt duqc, ong khong hS trach moc con, cling khong m�ng mo, ong lfty tiSn cua minh di mua https://thuviensach.vn

m9t cai but khac vS t�ng cho con. Ong con n6i v6i con: "Cha biSt d6 cua nguai khac con khong cfrn, nhan luc nguai ta khong dS y, con hay l�ng le tra l�i ch6 cfi nhe. :

NhiSu nam sau, c�u be nay tr& thanh m9t tac gia kha n6i tiSng.

VS sau, c�u be d6 tam sv: "Chinh la cha da dung nhfrng lai n6i dfry tin tuang, thftu hiSu va ton tn;mg dS dinh hu6ng, cho toi ca h(>i giac ng(>." Thvc ra, chinh cha la nguai da bao v� long tv tr9ng ySu 6t cua c�u be, khiSn con ghi nh6 su6t dai.

NSu tre c6 lfty tr(>m d6 cua nguai khac, cha mt; khong nen vi gi�n qua ma danh m�ng con, hay n6i v6i tre r�ng lfty d6 cua nguai khac la m9t vi�c dang xftu h6. NSu y th-Uc vs long tv tr9ng cua tre con kem, cha mt; nen c6 g�ng kiSm chS

t6i da cam xuc cua ban than, hay dung phuang phap C\l thS, tf\IC tiSp, dS tre nh�n ra duqc 16i sai cua minh. Dung each nay c6 thS giam bat ganh n�ng tam 1i cho tre, gifr duqc thS di�n cho be.

Vi d\l, nSu tre lfty tr(>m d6 cua nguai khac, cha mt; hay dem d6 v�t cua con ra so sanh v6i d6 v�t ma con lfty vS, dS be biSt duqc la minh da lfty nhfrm r6i. D6ng thai, hay yeu cfru con dem tra l�i d6 va xin 16i chu nhan cua m6n d6.

Khi cha mt; phat hi�n con minh lfty tiSn trong nha, t6t nhftt tru6c tien hay va nhu khong biSt, sau d6 trong bfra cam c6 thS kS m(>t cau chuy�n tuang tv, cung con thao lu�n xem vi�c d6 la dung hay sai, trong cu(>c n6i chuy�n, tre bftt giac nh�n ra duqc 16i lfrm cua ban than va se kip thai sua d6i LOI KHUYEN 2: D�y tre bi�t ki�m ch� ham muAn cua ban than N Su nhu tre nho vi rftt thich hay cam thfty hi Su ki ma dem d6 cua nguai khac vs nha, cha mt; nen nh�c nha tre, d6 dung cua nguai khac thi khong ths my ti�n dem vS, phai c6 sv d6ng y cua chu nhan m6i duqc lfty. N Su kha nang tv kiSm chS

ban than cua tre khong cao, m�c du hiSu duqc lfty d6 cua nguai khac la khong dung, nhung khi nhin thfty m6n d6 lam minh thich thu thi l�i lfty dem vS, thi hayd�y con thu d�t minh vao vi tri cua nguai bi lfty d6 dS suy nghi, dfrn dfrn b6i duang cho be kha nang tv kiSm chS.

Trong cau chuy�n tren, Dinh thvc S\f khong hiSu lfty d6 cua nguai khac la https://thuviensach.vn

khong dung, chi la c�u be cam thfty mo hinh may bay cua Hoa rftt thu vi, vua hay nhin thfty b�n quen khong mang vS nha, nen c�u be ti�n tay dem vS nha minh chai.

G�p phai tinh hu6ng nay, le ra nguai cha nen n6i v&i Dinh: "O, cai mo hinh may bay nay qua th�t khong t6i, nhung day la d6 chai cua b�n Hoa, con khong nen dem n6 vS nha khi chua duqc S\f d6ng y cua b�n. :

Cha cung c6 thS giai thich them: "NSu nhu cai mo hinh may bay nay la cua con, con quen khong dem n6 vS nha, Hoa nhin thfty liSn dem n6 vS nha b�n fty chai, con c6 thfty vui khong?" B�ng each nay, cha c6 thS khiSn tre nh�n ra hanh vi cua ban than la sai.

Cu6i cung, cha c6 thS n6i v6i Dinh: "Cha biSt con trai khong c6 y dem may bay cua Hoa vs nha, chi la con rftt thich cai mo hinh nay. ThS nay, ngay mai con dem n6 dSn trnang mftm non tra l�i Hoa va xin 16i b�n fty, c6 thS dem xe tang cua con cho Hoa chai m()t lat. Nhu v�y, nhftt dinh Hoa cung se cho con cung chai mo hinh may bay." LOI KHUYEN 3 : Dinh hu6ng cho tre biSu d�t nhu cftu cua minh m9t each dung d�n N Su tre lfty tr9m ti Sn trong nha, cha m� dung nen qua tuc gi�n ma khong kiSm chS duqc ban than. Tre nho lfty tr9m tiSn trong nha chu ySu la vi be c6 nhu cftu phai tieu dSn tiSn, vi d\l nhu mua m6n d6 chai minh thich, d6

dung h9c t�p, d6 an ngon, chai tro chai di�n tl:r ho�c tham gia nhfrng ho�t d()ng vui chai khac. Tre mu6n thoa man nhfrng nhu cftu nay, nhung l�i sq nSu xin cha m� m9t each dang hoang thi cha m� khong cho, thS la danh dung each tv lfty.

Khi cha m� phat hi�n tre lfty tiSn trong nha, c6 thS g9i tre l�i, binh tinh n6i chuy�n v6i con. Cha m� nen nghe xem luc d6 tre nghi gi, dung tiSn mua cai gi.

Luc nay, dung nen chi trich tre, ma hay chu tr9ng phan tich cho be hai vftn dS

sau: M9t la vs d�o due, tuc la dS tre hiSu duqc hanh vi nay la hoan toan khong dung, n6 phan anh phfrm chftt t6t - xftu cua m9t nguai, nSu tiSp t\lc duy tri thi se gay ra h�u qua xftu; hai la giai quySt sv vi�c, tuc la dS tre hiSu duqc mu6n tieu tiSn thi phai lam thS nao. Hay n6i v6i tre, mu6n mua gi thi phai n6i v6i cha m�, chi cftn la nhu cftu hqp Ii thi cha m� se d6ng y, nSu la nhu cftu khong hqp Ii thi tftt ca nhfrng S\f ep bu9c hay cftm doan cua cha m� cung dSu la vi mu6n t6t cho S\f https://thuviensach.vn

phat triSn cua con, khiSn be hiSu duqc cha mv cho tiSn hay khong dSu phai cfrn suy nghi th�t cftn th�n. N Su luc nay cha mv thfty minh tht;rc sv da khong dS y dSn nhung nhu cAu hqp 1i nao do cua con thi tv kiSm diSm ban than ds tre cam thfty tin tu6ng vao nguai lan han.

D6ng thai, trong cu(>c s6ng hang ngay, cha mv nen dap ung m(>t s6 nhu cfru hqp 1i cua tre. N Su be d�c bi�t thich m(>t thu nao d6, ma di Su ki�n kinh tS cho phep, c6 thS mua cho con, tranh nhfrng hanh vi khong t6t cua tre phat triSn dSn muc d(> "an c�p"

2.6 TiNH cAu THA - D�Y TRE HQC cAcH CAN TH�N, Ti Mi

Van la m(>t hQc sinh lap 4, co be rftt l�nh lqi va dang yeu, duqc bfru lam lap ph6 van thS mi. ThS nhung nhfrng vi�c ma Van lam l�i ch�ng ra dau vao dau, tftt ca chi t�i th6i cftu tha.

Mv n6i Van rftt ho�t bat, thanh tich cling khong t6i, nhung khi di hQc, co be thuang quen mang theo v6 bai t�p ho�c quen khong viSt dap an; hQc t�p dQc thi c6 khi dQc thua c6 khi dQc thiSu, viSt chfr l�i hay viSt sai; chep bai cling hay chep sai, khi vist tren gifty nhap thi ro rang la dung, nhung khi chep vao va l�i thiSu s6. M6i lfrn dSn ki thi la co be l�i cang bftt cftn han, cu lam bai thi xong la l�i phat hi�n ra minh viSt thiSu m(>t s6, ho�c quen khong tra lai m(>t cau hoi nao d6.

Cho du mv thuang xuyen nh�c nh6 Van hay cftn th�n ti mi han, nhung duang nhu khong c6 chut hi�u qua nao, Van vftn thuang xuyen la dSnh.

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

M6i b�c cha mv dSu hi v9ng con minh lam vi�c va hQc t�p m(>t each cftn th�n, nhung rftt it tre nho c6 thS ngay l�p tuc hQc duqc due tinh nay. Vi thS, tinh cftu tha la m(>t b�nh rftt thuang g�p 6 tre nho va cling dem l�i khong it phiSn phuc cho cac be.

M(>t s6 tre nho khong thS nao nang cao thanh tich hQc t�p cling chi vi bftt cftn.

Nhfrng dua tre nhu v�y, cu thi xong la l�i than phiSn: "Thvc ra bai nay khong nen sai mai phai, mftt diSm th�t la dang tiSc. :

https://thuviensach.vn

C6 rftt nhiSu nguyen nhan khiSn tre nho tr& nen bftt cftn. Co thS la nguyen nhan xuftt phat m sinh Ii nhu kha nang ghi nh6, thi giac va kha nang nh�n bi St phan bi�t con kem, khong c6 each nao dS lam vi�c cftn th�n duc;rc. Tuy nhien, con c6 nhiSu nguyen nhan khac: C6 thS la do tinh each tre hay hftp tftp, dS xuftt hi�n tinh tqmg lam khong dSn nai dSn ch6n; 6 m(H s6 tre khac la do vftn dS thai d(>, khong lam vi�c nghiem me thi se dftn dSn khong d�t kSt qua t6t; con co ths xuftt phat m vftn dS luy�n t�p, nim bit cac kiSn th-Uc m(>t each ma h6; cling c6 thS la vftn dS nh�n biSt, khong nim duc;rc nhfrng nguy h�i cua vi�c bftt cftn. Trong d6, nguyen nhan chinh vftn la tre khong c6 tinh thftn trach nhi�m, khong xem tr9ng cong vi�c.

Thong thuang, tre cftu tha la diSu dS hiSu, nhftt la 6 nhfrng tre tu6i con nho.

DiSu nay chu ySu la do kha nang nh�n th-Uc qua thinh giac va thi giac cua tre chua phat triSn thanh tht;tc, cling v6i S\l' phat triSn vs tinh thftn va thS tr�ng cua tre thi vftn dS bftt cftn cling se c6 chuySn biSn t6t han. Nhung nSu sv bftt cftn cua tre da anh hu6ng nghiem tr9ng dSn hQC t�p va CUQC s6ng cua be thi cha m(f bit bu(>c phai dung bi�n phap nao do dS giup con sua duc;rc khuyst diSm nay.

CHUYEN GIA KHUYEN: Tre nho cftu tha chu ySu la b&i be chua nim bit duc;rc ki nang hanh d(>ng cftn th�n. Nhung 6 m(>t g6c d9 khac thi chinh la cha m(f da khong b6i duang cho con th6i quen cftn th�n, ti mi ngay tu khi con nho. Vi d\l nhu thuang xuyen ds tre hQc t�p trong moi truang h6n d9n, 6n ao, vua hQc vua xem ti vi. Vi thS, mu6n giup tre sua duc;rc can b�nh bftt cftn doi hoi cha m(f va be phai cling nhau n6 Ive. C\l thS thi nen lam thS nao

LOI KHUYEN 1 : Khong nen nghiem tn}ng boa vi�c tre bftt cAn Rftt nhiSu tre nho biSt minh c6 t�t bftt cftn, cha m(f cling thuang xuyen nhic nh6 cac be khong duc;rc la dang. Vi v�y, m6i lftn lam bai thi, tre cam thfty rftt cang th�ng, ma cang cang th�ng thi se cang khong cftn th�n.

G�p phai tinh hu6ng nay, cha m(f khong nen cu mai nhftn m�nh r�ng con c6

cai t�t khong cftn th�n, ma phai chu d(>ng tang cuang ren luy�n cho tre LOI KHUYEN 2: D� tre hinh thanh thoi quen t�p trung tinh thftn khi lam vi�c

https://thuviensach.vn

Rftt nhiSu tre khong cftn th�n la do lam vi�c khong t�p trung, khong dS tam, hay lam bua. Vi dt;t vlia h9c vlia xem ti vi, vlia lam bai vua hat ngan nga, vi khong t�p trung tinh thAn lam vi�c nen thuang ph�m phai 16i bftt cftn. Vi v�y, cha mt; phai yeu cAu tre nho h9c t�p hay lam bftt cu vi�c gi thi tru6c tien phai t�p trung lam xong m9t vi�c, sau d6 m6i chuySn sang lam vi�c khac. Nhu thS, tre se chi t�p trung tinh thAn vao m9t vi�c nhftt dinh, khic ph\lc duqc "can b�nh" khong cftn th�n.

Cha mt; cling nen d�y tre khi d�t but xu6ng gifty thi phai cftn th�n, khong duqc qua ph\l thu9c vao vien tfty. But tfty x6a chinh la m9t nhan t6 quan tr9ng khiSn tre tr& nen bftt cftn trong h9c t�p. Rftt nhiSu tre nho cho ring, du sao thi khi sai cling c6 thS dung tfty dS x6a 16i d6. Vi thS, cha mt; nen h�n chS tre nho sir d\lng tfty, sai r6i thi khong duqc phep tfty x6a, nhu v�y tre se nghiem tuc han, nghi ki r6i m6i lam, c6 ging lam dung m9t lAn

LOI KHUYEN 3: D� tre hqc t�p trong moi trU'irng yen tinh

Cha mt; nen t�o cho tre nho m9t moi truang h9c t�p th�t t6t. Vi d\l, tren hue tuang trong phong tre, ngoai dan nhfrng cong thuc, bang chfr cai thi t6t nhftt khong nen dan bftt cu thu gi khong lien quan dSn vi�c h9c nhu la tranh anh; ban d9c sach ngoai d�t cac d6 dung h9c t�p hay sach v6 thi khong nen d�t them bftt cu thu gi khong lien quan, tranh dS tre hi phan tam. Khi tre dang h9c ho�c lam bai t�p, cha mt; khong nen b�t ti vi, t6t nhftt cling dung nen n6i chuy�n, tranh lam con xao nhang. Khi tre da ng6i h9c thi cha mt; t6t nhftt khong n6i chuy�n v6i con, cling dung nen di di l�i l�i xung quanh be hay hoi tham tinh hinh h9c t�p.

Nhfrng diSu nay dSu lam mftt kha nang t�p trung cua cac be LOI KHUYEN 4: D�y tre hqc each tl}' ki�m tra bai t�p

Rftt nhiSu b�c cha mt; mong mu6n con c6 thanh tich h9c t�p t6t, vi thS ma rftt xem tr9ng vi�c h9c hanh cua con. Sq con mic 16i trong qua trinh lam bai t�p, khong d�t duqc diSm cao nen ngay nao cling kiSm tra bai t�p cua con. ThS nhung it ai hist duqc la diSu nay se chi khiSn tre nay sinh tam Ii y l�i, lam bai cftu tha, vi be biSt cha mt; se sua bai giup minh. Bai v�y, cha mt; dung giup tre kiSm tra bai t�p, phai ds con hinh thanh thoi quen tv kiSm tra va sua 16i sai trong bai lam.

https://thuviensach.vn

Nhu thS tre m6i nh�n biSt duqc sv nguy h�i cua vi�c cftu tha, h9c duqc each tv minh kiSm tra 16i sai, khic ph\lc duqc tinh cftu tha

LOI KHUYEN 5: D� tre ghi l�i nhfrng IBi sai cua minh

D6i v6i nhfrng dua tre c6 tinh cftu tha, nguai 16n c6 thS mua cho be m()t quysn va, ds be m6i lftn lam bai t�p co ths chep l�i nhung bai lam sai cua minh vao do, d6ng thai tim ra nguyen nhan lam sai va viSt ra dap an dung. Quysn va nay tren thvc tS tr& thanh quySn v& t�p hqp cac 16i sai cua tre. Tre nho khi phan tich nhfrng nguyen nhan lam sai dSu phat hi�n phftn 16n 16i sai la do ban than minh bftt cftn, nhu thS tre se nh�n thuc duqc S\f nguy h�i cua vi�c cftu tha, sau d6

quySt tam cai t�o. D�y tre ghi l�i nhfrng quySt tam cua minh chinh la phuang phap t6t nhftt ds tv d�y ban than.

N goai ra, cha m� phai d�y tre ngay ca khi vi St nhap cling phai vi St ch fr th�t ro rang, khong duqc viSt cftu tha, viSt ngoay. Rftt nhiSu tre cftu tha la vi luc viSt nhap qua lung tung 19n XQn, khong ro rang, dftn dSn vi�c khi di thi cling lam bai khong cftn th�n. Vi thS, cha m� phai d�y tre tu khi viSt nhap da phai nghiem me cftn th�n, viSt phai ro rang, nhu thS c6 lqi cho vi�c khic ph\lc tinh cftu tha LOI KHUYEN 6: Luy�n t'p nhi�u, d{)ng vien nhi�u

Rftt nhiSu tre nho biSt ring tinh cftu tha c6 nhiSu diSm khong t6t, nhung l�i khong sua duqc. Cha m� cling khong it lftn nhic nh&, nhung tre vftn chung nao t�t fry. V�y lam sao day?

D6i v6i nhfrng dua tre nhu v�y, cha m� cling nen h9c theo tre - "gia va cftu tha" xem sao?

Vi d\l, khi chuftn bi bfra sang cho tre thi quen khong cho mu6i; xao rau thi cho nhftm duang thay vi mu6i; di chai thi quen khong mang d6 an v�t cho con; len ph6 quen khong mang vi tiSn, dSn luc con mu6n mua thu gi d6 thi chi danh ng�m ngui khong mua nfra . . . Lau dftn, tin chic la cac be se khong c6 each nao chiu n6i nhung hanh vi cftu tha cua cha m� duqc nua, luc nay, cha m� hay tiSn hanh giao d\lC cho tre, hi�U qua Se rftt cao.

Duang nhien, trong cu9c s6ng thuang ngay, b�n nen t�o ca h9i cho con lam nhiSu vi�c doi hoi S\f ti mi, nhu dung but chi viSt chfr, khau CUC ao. . . dS ren https://thuviensach.vn

luy�n cho tre tinh cftn th�n.

Khi tre khong cftu tha, b�n nen kip thai d(mg vien va khen ngqi ds be khong ngung trai nghi�m S\f thanh Cong Va cang them cftn th�n han 2.7 DO KI . VOi NGUOI KHAC - DAY

. TRE HOC

. cAcH VUI VE TIEP

NHAN

.

Anh Minh la m()t co be c6 long tv tn�mg rftt cao. Trong su6t nhiSu nam hQc, co be dSu dam nhi�m nhiSu vai tro chu ch6t cua 16p, Anh Minh duqc cac b�n rftt yeu qui. Cha my cling rftt chiSu co be, luon mua nhfrng thl:r t6t nhftt cho con. Chi cAn Anh Minh n6i tren 16p cac b�n khac c6 thl:r gi t6t la my liSn mua cho con gai thl:r con t6t han. DAn dAn, Anh Minh sinh ra tinh kieu cang, ng�o m�n.

GAn day, tam tr�ng cua Anh Minh c6 ve khong t6t, illy c6 hoi co be c6

chuy�n gi khong vua y thi Anh Minh lftm bftm: "Ch�ng c6 gi ghe g6m ca, t6 gioi han c�u nhiSu. :

Thi ra, trong 16p c6 m9t b�n hQc Ive binh thuang nhung trong cu()c thi hQc ki l�i d�t duqc thanh tich t6t, duqc co giao khen ngqi, Anh Minh cam thfty b�n hQC

d6 ch�ng qua chi la thinh thoang m6i c6 m9t lAn thi t6t, ch�ng dang duqc co giao khen ngqi. Con ban than lAn nao thi cling t6t han cac b�n, co giao l�i ch�ng khen minh, vi ths ma trong long cam thfty tl:rc t6i.

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Co be Anh Minh trong vi d\l tren r6 rang la c6 thai d9 d6 ki, khong chiu vui ve chftp nh�n S\f thanh cong cua nguai khac. D6 ki la m()t lo�i tr�ng thai tam li khong t6t, nhfrng dl:ra tre hay d6 ki v6i nguai khac thi hay dem minh so sanh v6i nguai khac, nSu nhu tre phat hi�n nguai khac c6 m9t hay m9t vai phuang di�n m�nh han minh, l�p tl:rc trong tre se nay sinh ra m()t lo�i tam tr�ng nao d6 rftt phl:rc t�p bao g6m phfrn n(), oan h�n, bftt man, xftu h6.

Thong thuang, trong m6i nguai dSu c6 S\f d6 ki nhftt dinh, ma tinh d6 ki nay bit dAu nuoi duang tU khi con nho. Vi d\l, khi tre thfty m9t nguai VO cung than thiSt v6i minh om m()t dl:ra tre khac thi tl:rc t6i, kh6 chiu. Tre nho trong giai do�n https://thuviensach.vn

nay co nhfrng biSu hi�n tuang tv cung la diSu hSt sue binh thuemg, khong can thiSt phai ap dl,lng bi�n phap u6n nin nao d�c bi�t ca. Han nfra, cling v6i sv truang thanh va chin chin cua ban than, phftn Ian tre nho dSu se biSt 1\f kiSm chs cam xuc cua minh khi thfty ghen ti v6i nguai khac.

Tuy nhien, nSu dSn m()t d9 tu6i nhftt dinh ma long d6 ki cua tre vftn rftt 16n, khong hQc duqc each tiSp nh�n nguai khac, thi cha mv cftn thiSt phai dS y. Vi d6

ki la m()t tq1ng thai tam 1i khong lanh m�nh, Va h�u qua cua no luon luon la SV

c�nh tranh, cong kich va d6i l�p, tam 1i d6 ki nghiem tr9ng se anh hu6ng khong t6t dSn sv tru6ng thanh cua tre.

CHUYEN GIA KHUYEN: Khong chiu thua nh�n nguai khac m�c du chi la m()t biSu hi�n cua tam 1i chua tru6ng thanh, nhung tre nho bit bu()c phai khic ph\lc tam 1i nay, hQc each tiSp nh�n nguai khac. V�y cha mv nen lam thS nao dS

dinh hu6ng cho tre

LOI KHUYEN 1 : I>jnh hU'O'ng cho tre bi�t each thfra nh�n nhfrng S\I'

khac bi�t ca nhan

Cha mv phai d�y cho tre, m6i con nguai trong hi�n thvc dSu c6 s6 truang va s6 doan rieng, khong 6 m�t nay thi 6 m�t khac. NSu tre nho chi nhin thfty uu diSm cua minh ma khong thfty uu diSm cua nhung nguai khac, thi be se khong thS chftp nh�n duqc sv thvc la nguai ta han h�n minh.

Cha mv nen d�y tre biSt nhin nh�n ban than m()t each dung din, dung danh gia ban than qua thftp ho�c qua cao. Han nfra phai dS tre chftp nh�n nhfrng diSm m�nh cua nguai khac, binh than tru6c vi�c nguai khac xuftt sic han minh. Cha mv phai d6ng thai d�y cho con hiSu, mu6n ban than tiSn b9 han, chi c6 each tv minh n6 Ive phftn dftu.

DiSu dang chu y la cha mv tuy�t d6i khong duqc dung phuang phap che bai hay danh gia thftp d6i tuqng ma con minh d6 ki dS lam giam bat sv d6 ki trong be, nhu v�y se chi dftn dSn vi�c tre chi biSt chu y dSn thiSu sot cua nguai khac ma quen mftt sv n6 Ive cua ban than

LOI KHUYEN 2: Nhin nh�n dung d�n nhfrng thanh tich va ti�n b() cua ngll'Oi khac

https://thuviensach.vn

M6i nguai trong CUQC dai dSu se d�t duqc thanh tich nao d6, cha mv nen d�y cho tre biSt each nhin nh�n dung din thanh tich va sv tiSn b9 cua nguai khac, tuy�t d6i kh6ng nen dung nhfrng thai d9 xem thuang dS nhin nh�n h9.

N Su nguai khac d�t duqc thanh ti ch t6t, cac be nen nhin thfty nhfrng kh6 khan vftt va ma h9 phai bo ra. flung nen dung thai d9 ghen ti, da kich, ma hay phftn dftu n6 Ive dS vuqt qua h9.

DiSu dang chu y la, m9t s6 cha mv khi giao d\lc con cai thuang c6 thai d9 chS

giSu hay danh gia thftp. Vi d\l nhu khi con nguai khac d�t duqc thanh tich t6t, con nha minh cam thfty bu6n ba, rftt nhiSu cha mv da dung each nay ds an ui con:

"N 6 thi c6 cai gi ghe g6m chu, mv thfty con gioi han n6 nhiSu! " Day thvc ra la m9t kiSu ngon ngu d6 ki, thiSu thvc ts, tam 1i d6 ki cua tre nho se dftn dftn phat triSn nha nhung lai am chi khong t6t do cua cha mv.

Phuang phap dung din nhftt la: "Lftn nay b�n fry d�t thanh tich t6t nhu v�y, chic chin da phai n6 Ive rftt nhiSu, mv tin ring nSu cfing n6 Ive nhu v�y thi con se c6 duqc thanh ti ch t6t, dung nan long con nhe ! :

N Su tre nho c6 thS nhin nh�n m()t each khach quan nhfrng thanh ti ch va sv tiSn b9 cua nguai khac, thi be se c6 thS khic ph\lc duqc tam 1i d6 ki cua ban than LOI KHUYEN 3: D� tre phat buy th� m�nh cua ban than

M()t d�c tinh cua tam 1i d6 ki la mong d6i tuqng ma minh d6 ki thay d6i tir t6t thanh xftu. Cha mv nen giao dl;lc tre lfty vi�c "n6 Ive cai thi�n ban than" lam phuang hu6ng dS c6 ging phat huy thS m�nh cua ban than thay vi tuc gi�n, d6

ki.

Con nguai khong c6 ai la hoan hao ca. M6i nguai dSu c6 thS m�nh rieng, m�c du tren m()t phuang di�n nao d6 minh kh6ng bing nguai khac, nhung chic chin se vuqt qua h9 tren m9t phuang di�n khac.

N guai 16n phai d�y tre bi St nhin nh�n ban than m()t each toan di�n, vira phai tv tin v6i nhfrng s6 truang cua ban than, vira phai d6i di�n v6i nhfrng thiSu s6t, khuySt diSm; phat huy thS m�nh va h�n chS diSm ySu, khong ngirng nang cao trinh d9 ban than. Hay d�y tre thuang xuyen tv hoi ban than ring: "BiSu hi�n tren m9i m�t cua minh bay gia thS nao? Minh c6 nhfrng uu diSm gi? Va c6

https://thuviensach.vn

nhfrng khuySt diSm gi? Minh c6 thS tiSn b9 han duqc khong? Thanh tich cua minh con c6 thS t6t han khong? Li�u minh c6 nen nghe theo y kiSn cua cha mv khong?" D6ng thai, khuySn khich tre tim cho minh m()t tftm guang dS theo du6i tren lap, nhin thfty diSm m�nh cua nguai khac, phat huy ths m�nh cua ban than, tlr d6, d�t duqc hi�u qua h9c t�p cao han

2.8 NHUT NHAT - DAY

. TRE HOC

. cAcH DUNG CAM DOI DIEN

.

Huang nam nay h9c 16p 3, diu dang va rftt xinh xin, tuy nhien, co be hai nhut nhat.

Mv Huang n6i, co be tu nho da khong dam 6 nha m()t minh, kS ca vao ban ngay, khi cha mv khong 6 nha, Huang luon phai dSn nha ba ngo�i 6 gftn d6. M6i lftn 6 nha c6 khach la Huang l�i rµt re khong dam chao hoi; tru6c gia khong dam m()t minh di ra duang, c6 vi�c gi cling phai c6 cha mv di cling m6i duqc; nSu nhu c6 bai t�p khong lam duqc, mv bao di hoi anh h9, co be cling khong dam di m()t minh, nhftt dinh bit mv phai di cling.

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Nhfrng dua tre qua nhut nhat dSu se g�p phai rftt nhiSu phiSn phuc trong CUQC

s6ng va giao tiSp xa h()i. M�c du khong c6 phuang thu6c thftn tien nao danh rieng cho tinh nhut nhat cua tre, nhung theo nghien Clru cua cac chuyen gia trong va ngoai nu6c thi vi�c d�y tre h9c each dung cam hay giam bot tinh nhut nhat la diSu hoan toan c6 thS.

CHUYEN GIA KHUYEN : Dung cam la chi tinh each kien cuang vS y chi.

Trong hanh trinh cu()c s6ng cua minh, con nguai khong phai chi cftn dung dSn tinh thAn dung cam dS khic phµc kh6 khan, ma trong m9i cong vi�c dSu cAn phai c6 long dung cam dS d�t duqc nhfrng thanh cong. V�y, phai lam sao dS nhfrng dua tre nhut nhat tr6 nen dung cam han

LOI KHUYEN 1 : Khong duQ'c cuOi nh'o hay dqa n,t tre

N Su tre hai nhut nhat, cha mv dung cuai nh�o, cling khong duqc d9a n�t be, bai nhu ths se chi khiSn be tr& nen nhut nhat han, khong chi v�y con khiSn tre https://thuviensach.vn

giftu kin sv sq hai trong long, khong dam biSu hi�n tru6c m�t cha mv, nhu thS c6

thS gay ra nhfrng vftn dS vS tam 1i cho tre.

Nhfrng dua tre nhut nhat thuang rftt sq nguai khac phe binh, nSu cha mv luon m�ng tre la: "DSn cai nay ma cling SQ'' dung la d6 nhat gan ! " thi luc d6 trong long tre tv nhien hinh thanh nen m9t khai ni�m khong t6t vs ban than, d6 la "toi la m9t dua tre nhat gan". N Su cha mv khong ngung dc;m dftm, dung vi�c dQa n�t dS d�t t6i m\lc dich tr6i bu9c tre se lam cho be cang them f\lt re. Vi thS, cha mv nen c6 vu con khong phai sq hai diSu gi, hay dS be hiSu r�ng cha mv s�n long giup da con giai quySt vftn dS

LOI KHUYEN 2: GiOi thi�u cho tre tim gurrng v� long diing cam M9t lftn, ong Trftn H�c Cftm, m9t nha giao d\lc n6i tiSng Trung Qu6c dua con trai Nhftt Minh dSn chai 6 d6ng co. Hai cha con dang ng�m nhin hoa co rftt vui ve thi d9t nhien, m9t con c6c tu dau nhay dSn tm6c m�t Nhftt Minh.

Nhftt Minh tm6c gia chua duqc nhin thfty con c6c nao to dSn v�y, c�u be sq qua nen cu lui mai. Trftn H�c Cftm thfty tinh hinh luc d6 liSn n6i: "Nhftt Minh, dung sq. Nhin cha chai v6i con c6c nay. :

N 6i do�n, Trftn H�c Cftm nh�t tu du6i dftt len m9t canh cay nho, ch9c ch9c vao nguai con c6c, r6i n6i b�ng m9t gi9ng rftt than thiSt: "C�u C6c, c�u c6 khoe khong? C6 phai c�u cling mu6n chai v6i chung toi khong?:

Nhftt Minh nghe thfty cha "d6i tho�i" v6i con c6c thi cam thfty vua m6i me l�i vua thu vi, liSn rut canh cay tren tay cha, cling dSn dua v6i con c6c. Tam 1i SQ'

hai cua Nhftt Minh l�p tire tan biSn.

C6 thS thfty, tinh nhut nhat cua tre hinh thanh la do chung lo l�ng vs thS gi6i ma minh chua biSt, nSu nhu cha mv c6 thS dung sv thvc hay hanh d{)ng thvc tS

dS lam tan biSn tam 1i SQ' hai hay lo l�ng cua tre, luc d6 be se dung cam hanh d{)ng.

Vi d\l, tre SQ' nguai l�, khi c6 nguai l� dSn nha, cha mv nen n6i tm6c v6i tre khach dSn nha c6 nhfrng ai, nen xung ho v6i hQ thS nao, tinh hinh nghS nghi�p va s6 thich cua hQ ra sao, khi n6i chuy�n v6i hQ thi nen chu y nhfrng di Sm gi . . . Cha mv con co thS d�y tre m9t s6 ki nang khi nh�n qua cua nguai khac, dS tre hiSu https://thuviensach.vn

r�ng khi g�p m9t nguai ma minh chua tung quen, chi cftn biSt tru6c duqc hoan canh cua nguai ta, thi khi noi chuy�n se thoai mai han rftt nhiSu.

N Su tre sq bong t6i, sq ma hay m9t di Su gi khac, cha mv co thS ru tre di tim ma vao bu6i t6i, vi co cha mv di cling nen tam Ii tre cling nhv nhom han. Khi tre n.r minh tim kiSm va phat hi�n ch�ng co thu gi dang SQ' ca, n.r nhien be se khong sq s�t nfra.

NSu tre sq phai di g�p nguai khac m9t minh, cha mv hay di cling con. Nhung khi sip dSn nai, hay yeu cftu tre tv minh di ti Sp, cha mv se a gftn chu y, dS con an tam han. Trai qua nhfrng n6 Ive khong ngung, tinh each nhut nhat cua tre se dftn dftn mftt di, be tra nen m�nh d�n han

LOI KHUYEN 3: D� tre hqc each diing cam dfii m�t

V 6i nhfrng tre sq nhfrng con v�t co long nhu cho, meo . . . , cha mv co thS c6 y dan len tuang nhfrng hue tranh d{)ng v�t nhu con cho hay con meo dS tre quen thUQC han v6i d�c tinh cua nhfrng con V�t nay, cam nh�n dUQ'C S\f dang yeu cua ch-Ung, sau do d�y cho tre khi tam tr�ng vui ve hay vu6t ve nhfrng con v�t tren hue tranh, tuang tuqng ra canh dang cling chai dlia v6i ch-Ung. N Su tre khong con biSu hi�n sq hai d6i v6i nhfrng con v�t trong buc tranh nfra, thi luc do cha mv co thS cho be tiSp xuc v6i con v�t thvc sv ngoai dai.

Khi tre khong ngung ren luy�n, lam m9t vi�c gi do kha m�nh d�n, cha mv nen c6 vu va khen ngqi tre, dS be cam nh�n duqc niSm vui ma S\f dung cam dem l�i, cam thfty S\f nhut nhat trn6c kia cua minh th�t la ftu tri. Nhu v�y, tre se cang ngay cang m�nh d�n.

L�i lfty vi d\l, m9t s6 tre nhut nhat chi biSu hi�n tren m9t ph�m vi rftt nho, vi d\l nhu a tren lap hQC hay ngoai nai cong c{)ng khong dam n.r do phat ngon, khi thfty giao gQi thi ding th�ng dSn n6i khong th6t nen lai. D6i di�n v6i kiSu nhut nhat nay, cha mv khong thS hi v9ng la trong m9t thai gian ngin tre co thS khic ph\lC dUQ'C ngay, ma phai ren luy�n cho be tung buac tlrng bu6c.

f)ftu tien, hay yeu cftu tre nghi tru6c cau tra lai cua nhfrng cau hoi ma thfty giao co kha nang se dua ra, nghi xem biSu d�t nhu thS nao. Sau do, cha mv co thS

dong vai thfty giao, dua ra cau hoi v6i hQc sinh dS tre tra lai. Cung co thS dS m9t https://thuviensach.vn

ai d6 khong phai la cha mv dong vai thfty giao, d�t cau hoi dS be tra lai. Cu nhu ths lam di lam l�i vai lftn, tre se khong con cam thfty ding th�ng tru&c nhung cau hoi cua nguai khac nfra. TiSp d6, hay d()ng vien tre tren 16p hang hai gia tay phat biSu y kiSn, dS tre hiSu ring, cho du tra lai sai, thi kSt qua xftu nhftt cilng chi la bi cac b�n cuai nh�o ma thoi, ch�ng c6 gi ghe g6m ca. Qua vai bu6c luy�n t�p nhu tren, be se b�t dftu m�nh d�n phat ngon

2.9 HU VINH - DAY

. TRE BIET HOC

. cAcH KIEM CHE HAM MUON

Gia dinh Hung khong phai qua giau c6, nhung so v6i b�n be, Hung la m9t nguai kha "phong each", b&i c�u tieu ti Sn rftt thoang, thuang mua hSt thu n9 thu kia, r6i con mai cac b�n cung 16p an cam.

Thu nh�p cua cha mv Hung khong hS cao. M6i lftn Hung xin tiSn la cha mv l�i lfty tiSn minh tiSt ki�m dua cho con. C6 h1c mv khuyen Hung khong nen tuy ti�n mai b�n be an u6ng, b&i cha mv kiSm tiSn cling khong dS dang gi, nhung c�u l�i n6i: "Cac b�n khac thuang xuyen mai con an cam, con khong c6 tiSn gi6ng nhu cac b�n, nhung con cling khong thS lam minh mftt m�t duqc. : Mv Hung m�c du thfty con trai tieu tiSn hai nhiSu, nhung nghi di nghi l�i thi minh cling chi c6 m6i dua con, khong thS dS con thua kem b�n be, cling khong ths dS cac b�n hen ngoai xem thuang, nen danh phai cho con tiSn.

Sau khi vao ph6 thong, tren 16p c6 m9t b�n h9c nha rftt giau, tren nguai toan d6 hi�u, thS la Hung cling doi cha mv phai mua nhfrng hang hi�u cho minh. Luc dftu, cha mv cling thoa man nhu cftu cua con, nhung m9t gia dinh lao d()ng binh thuang lam sao c6 thS dap ung duqc nhiSu thu nhu v�y? Cha mv Hung dftn dftn chiu khong n6i th6i quen tieu tiSn khong biSt kiSm chS cua con trai.

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

Cac nha tam 1i h9c cho ring, tinh thich hu vinh la m9t tr�ng thai tam 1i dung nhfrng phuang thuc gia t�o, khong thich dang dS thoa man S\f tv ton cua ban than. C\l thS la, hu vinh la m()t thu tinh cam xa h()i duqc biSu hi�n ra hen ngoai khi nguai nao d6 mu6n c6 duqc sv ton vinh hay sv chu y tir nguai khac. C6 thS

https://thuviensach.vn

thfty An nftp d�ng sau sv hu vinh chinh la sv khong biSt chinh xac gia tri cua ban than.

Theo nghien c(ru c6 lien quan, rftt nhiSu tre nho c6 tinh thich hu vinh. 20%

tre nho trong s6 nhfrng tre duc;rc diSu tra c6 tinh hu vinh rftt cao, d�c bi�t la nhfrng dua tre con m(H.

Tam Ii ham hu vinh cua tre thucmg biSu hi�n a m(H vai hanh vi sau: 1 ) So bi cai d�p. Nhin thfty nguai khac m�c m{)t b9 quftn ao m6i, ban than nhftt dinh phai mua m9t b9 khac d�p han thS.

2) So bi sv giau c6. Thuang xuyen khoe khoang nhfrng thu d6 dit tiSn trong nha minh, nhu dan am thanh, may tinh, o to . . . , khoe nhung lftn tieu ti Sn hu&ng th\l cua minh nhu di may bay, a khach s�n . . . 3) So bi kha nang. Dung hai tu

"thftn d6ng" dS tg khen minh, cho r�ng ban than cai gi cung biSt. Thuang hay n6i nhfrng cau nhu: "N6 thi c6 gi ma ghe g6m, minh con lc;ri h�i han n6 nhiSu! " Rftt thich duc;rc nghe lai khen, khong thich nguai khac phe binh.

Tinh hu vinh c6 quan h� nhftt dinh v6i nhu cftu thoa man S\f tv ton cua tre.

M6i dua tre dSu c6 mong mu6n duc;rc nguai khac ton tr9ng. Thong thuang, nhu cftu duc;rc ton tr9ng co ths duc;rc thoa man thong qua nhiSu each chinh dang.

Nhung khi m{)t s6 tre khong duc;rc thoa man nhu cftu fry, hay nhu cftu cua minh g�p phai kh6 khan nao d6, thi tre bit dftu dung nhfrng phuang thuc khong chinh dang dS duc;rc thoa man, day chinh la ham hu vinh.

Ham hu vinh chinh la sv tv y thuc vS ban than, theo du6i nhfrng thu bong bAy vs bS ngoai va hao quang d�p de vs hinh thuc, la S\f thS hi�n long tv tr9ng va S\f tg hao vS ban than b�ng nhfrng phuang phap meo m6. Nhfrng dua tre c6 tinh hu vinh thuang g�p nhiSu vftn dS, nhu hay n6i d6i dS thoa man th6i hu vinh cua ban than, tam tr�ng khong 6n dinh, hQc t�p khong cham chi. Nhfrng hanh vi nay se dftn dSn tinh tr�ng tre xuftt hi�n nhfrng vftn dS vS tam Ii, nhu sv d6 ki, tv ti, hiSu chiSn, gay anh hu&ng nghiem tr9ng t6i S\f phat triSn vs thS tr�ng va tinh thftn cua tre, cha m� nen tim each dS h�n chS va khic ph\lc th6i hu vinh cua tre.

CHUYEN GIA KHUYEN : Tinh hu vinh se biSn tre tr& thanh nguai ca ngay chi biSt b�n r9n v6i vi�c theo du6i thS di�n hay cai gQi la long tl;f tr9ng. Vi thS, https://thuviensach.vn

cac b�c cha m� tuy�t d6i khong duqc dS th6i hu vinh t6n t�i trong tam h6n tha ngay cua tre. Lam thS nao dS sua duqc th6i ham hu vinh cua tre nho day LOI KHUYEN 1 : Khong nen kich thich qua mll'c vao ham muAn v�t chftt cua tre

Trong cu9c s6ng hang ngay, cha m� phai dung nhfrng hanh d(mg cua minh dS

lam guang cho tre, hay t�o cho tre m9t tftm guang t6t, biSt nhin nh�n nhfrng ham mu6n v�t chftt b�ng li tri. Cha m� phai biSt chftn chinh l�i tam thai cua ban than, khong nen SO bi vai nguai khac, dung theo du6i SV huang thµ V�t chftt mQt each mu quang; cfing dung n6i VS CUQC sf>ng V�t chftt cua nhfrng nguai giau CO truac m�t tre, d6ng thai biSu hi�n ra cam xuc cua ban than; khong nen co thoi quen mua cho tre mQi thu, kich thich sv ham mu6n v�t chftt trong con nguai tre.

Nhfrng diSu nay dSu se lam cho th6i ham hu vinh a tre ngay cang trftm tr9ng.

Trong cu9c s6ng, dung qua xem tr9ng sv hao boa, xa xi, ma phai cftn ki�m, dS tre hiSu duc;rc kiSm tiSn la khong hS dS dang va phai biSt tran tr9ng d6ng tiSn do cha m� vftt va lam ra.

Khi khen thu&ng, t6t nhftt nen mua cho tre nhfrng m6n qua c6 y nghia, vi d\l nhu sach, d6 dung h9c t�p, hay nhung thu ma tre cAn thiSt phai co, tuy�t d6i khong nen mua nhfrng thu khong cftn thiSt d6i v6i tre. M9t khi tre thuang xuyen bi nhfrng thu V�t chftt kich thich, SV ham muf>n cua cac be Se ngay cang tang them

LOI KHUYEN 2: Ki@m soat m()t each hQP Ii tieu dung cua tre D6i v6i vftn dS chi tieu cua tre, cha m� phai c6 sv kiSm soat nhftt dinh.

Nhfrng thu khong cftn thiSt v6i tre, t6t nhftt khong nen mua vs, d6ng thai d�y tre nen can cu vao nhu cAu cua ban than dS mua d6, khong duc;rc so bi vai nguai khac.

Cac b�c cha m� phai d�y tre khong nen xem tr9ng qua muc sv hu&ng th\l v�t chftt, ma hay xem tr9ng vi�c nang cao t6 chftt cua ban than. Thong qua vi�c khong ngung n6 Ive, dung chinh thvc Ive va sv phftn dftu cua ban than dS c6

duqc SV ton tr9ng Va tin nhi�m tlr nguai khac, df>ng thai CO dUQ'C dia vi Va danh ph�n trong xa h9i

https://thuviensach.vn

LOI KHUYEN 3: BAi dtrfrng cho tre each "ti�p nh�n ban than: Rfrt nhiSu cha m� xufrt phat tu tinh yeu thuang con ma thucmg khen ngqi qua muc nhung uu diSm, khong dS tam dSn khuyst diSm cua tre. Khen ngqi qua thucmg xuyen khiSn

tre cam thfry minh la nguai hoan mi, d6ng thai doi cha m� phai khen ngqi minh bfrt cu h1c nao, a bfrt cu nai nao, iau dAn se hinh thanh nen tinh ham hu vinh trong tre. Trong nhfrng trnang hqp nay, m()t s6 tre se kh6 chfrp nh�n duqc S\f thvc la nguai khac gioi ban minh. M(H khi c6 ai d6 vuqt qua minh, tre se xufrt hi�n tam 1i kh6ng thS chfrp nh�n duqc hi�n thvc.

Nhin tu g6c d9 tam 1i h9c, nhfrng dua tre c6 tinh hu vinh cao thuang thiSu mfrt y thuc "tv ti Sp nh�n ban than". "Tv ti Sp nh�n ban than" thvc ra la vi�c nhin nh�n ban than minh m9t each dung din, vui ve chfrp nh�n ban than, biSt phe binh ban than m9t each thich dang. "TiSp nh�n ban than" la m9t tieu chi quan tr9ng danh gia S\f lanh m�nh vs tam 1i cua tre. Bai "tiSp nh�n ban than" khong chi la chfrp nh�n nhfrng s6 trnang cua minh ma con bao g6m ca vi�c chfrp nh�n nhfrng s6 doan; kh6ng nhfrng tiSp nh�n thS m�nh cua ban than, ma con tiSp nh�n nhfrng thiSu sot; khong chi chfrp nh�n qua khu, ma con chfrp nh�n ca tinh tr�ng hi�n t�i cua ban than.

DS tre h9c each tiSp nh�n ban than la m9t vi�c khong hS dS dang. Nhung m6i b�c cha m� dSu phai y thuc duqc r�ng, cho du tre thS nao, be vftn phai h9c each chfrp nh�n ban than minh. Nhu thS, cho du tre nhin thfry diSm ma nguai khac VUQ't qua minh thi cling Se gift vfrng S\f 1\f tin cua ban than, tinh bu vinh cling vi tbs ma tan biSn.

Trong CUQC s6ng hang ngay, cha m� khong nen qua nuong chiSu tre. Dung khen ngqi con qua muc, ma nen biSt danh gia khach quan, vua khen ngqi nhung uu diSm, d6ng thai cling phai kip thai chi ra nhfrng nhuqc diSm cua be . Phai dS

tre hiSu r�ng, tfrt ca mQi nguai ai cling c6 uu diSm va nhuqc diSm, kh6ng nhfrt thiSt phai danh gia ban than qua cao hay qua thfrp. M6i nguai dSu phai bi St tin tuang vao chinh minh, d6ng thai phai biSt nhin vao nhung uu diSm va tbs m�nh https://thuviensach.vn

cua nguai khac, h9c each tiSp nh�n no

LOI KHUYEN 4: Dung phu«ng thll'c nh� nhang d� giao dl}c tre Khi tre co thoi hu vinh, cha m� khong nen dung each danh ming tre, nhu ths chi them kich thich sv ham mu6n cua tre. Phuang phap t6t nhftt la giang diSu hay le phai cho tre. DS tre hiSu duqc, so bi vai nguai khac hay vi�c minh dung d6

hi�u khong co nghia la ban than co vi tri cao han, chi nhfrng thanh cong co duqc dva tren nhfrng c6 ging, n6 Ive cua ban than mai duqc nguai khac ton tr9ng.

Duang nhien, giang diSu hay le phai nen di doi vai vi�c dung tinh cam dS da thong tu tuang cho tre, dung d�o 1i dS thuySt ph\lc, kS cho tre nghe nhfrng cau chuy�n C\l thS, khong nen chi giang m6i d�o li, tranh dS tre cam thfty nham chan, giao diSu

2.10 UC HIEP BAN

.

.

.

BE - DAY TRE HOC cAcH CHUNG SONG HOA

THUAN

. VOi MOI

. NGUOI

Cong Vinh m nho da co tinh huang ngo�i, thich cung cac b�n chai dua.

Nhung Cong Vinh co m(H t�t xftu la khi chai dua, c�u be thuang hay cin va danh b�n. M�c du cha m� da thuang xuyen d�y bao, nhung Cong Vinh vftn khong thay d6i duqc.

Len ti Su h9c, trong lap Cong Vinh duqc m�nh danh la "d�i ca", nSu nhu c�u be bi thiSu mat m9t thu d6 dung h9c t�p nao do nhu vien tfry, c�u se "muqn" cua b�n khac, ma khong bao gia tra l�i. N Su b�n khong cho "muqn"' l�p tuc c�u be se danh ho�c hftt tung d6 d�c cua b�n. B�n nao ma khong cfrn th�n va phai Cong Vinh la c�u be se l�p tuc ra tay danh nguai. Co luc, du khong co 1i do, nhung c�u be luon tim ra cai ca dS uc hiSp nhfrng nguai khac, vi v�y b�n be dSu lanh xa c�u.

Sau do, cha m� cua cac b�n trong lap dSu tim dSn cha m� Cong Vinh dS t6

cao, yeu cfru quan Cong Vinh cho t6t. Cha m� c�u be hSt sue bu6n phiSn, khong biSt phai quan vi "d�i ca" nay ths nao?

CHUYEN GIA PHAN Ti CH:

https://thuviensach.vn

Rftt nhiSu tre nho dSu vi ham mu6n cua minh khong duqc thoa man ma c6

nhfrng hanh vi qua khich mang tinh pha ho�i hay d6i dich. KiSu tam Ii qua kich d(mg nay thuang duqc biSu hi�n b�ng nhfrng hanh vi mang tinh b�o Ive nhu danh l()n, chui ming, uc hiSp, d�p pha ho�c cu6p d6 cua nguai khac.

Nhin ti:r g6c d9 tam Ii hQc thi thfty, do d�c diSm tam sinh Ii cua tre nho chua thvc sv 6n dinh nen tre c6 thS c6 nhfrng hanh vi b�o Ive. Nhfrng hanh vi nay a mire binh thuang se khong gay tr& ng�i cho sv phat triSn cua tre nho, nhfrng nSu no tiSp tµc phat triSn thi se co kha nang tr& thanh hanh vi lam h�i nguai khac ho�c phat triSn thanh hanh vi phan xa h()i. DiSu nay c6 anh hu&ng VO cling nghiem tr9ng d6i v6i tinh thAn va vi�c giao ti Sp xa h()i sau nay cua tre. N Su hanh vi cong kich keo dai dSn t�n giai do�n thiSu nien va dSn khi trnang thanh, thi se xuftt hi�n nhung tr& ng�i vs nhan each nhu quan h� xa h9i cang th�ng, giao tiSp xa h9i tr& nen kh6 khan, ti:r do ngan can tre tim dSn thanh cong.

CHUYEN GIA KHUYEN : Hanh vi uc hiSp cua tre nho tr& nen cao trao a 2

giai do�n: 3-6 tu6i va 1 0- 1 1 tu6i. Khi cha my phat hi�n con minh thuang xuyen c6 nhfrng hanh vi mang tinh b�o Ive thi khong duqc xem nhy vi�c nay, phai dinh huang cho tre cang sam cang t6t ds be hQc duqc each chung s6ng hoa thu�n vai m9i nguai. V�y, cha illy nen lam thS nao

LOI KHUYEN 1 : Binh tinh xfr Ii hanh vi tftn cong cua tre Khi tre nho c6 nhfrng hanh vi tftn cong, m()t s6 cha my tire gi�n dSn n6i khong kiSm chS duqc ban than, c6 khi trirng ph�t tre rftt tho b�o. Tren thvc tS, lam nhu v�y ch�ng giup ich duqc gi, nguqc l�i con dS tr& thanh m9t tftm guang xftu cho tre hQc theo dS xu sv v6i nguai khac.

N Su cha my quen dung phuang thuc b�o Ive dS ti Sn hanh giao dµc con, tre cling se dung phuang phap tuang tv dS d6i xu v6i nhfrng b�n nho khac. Vi d\l, khi tre mic 16i, cha my khong phan bi�t dung sai ma danh con m()t tr�n. Hanh vi tho b�o fry khiSn tre quen dAn r6i cling hQc theo, danh d�p nguai khac.

Binh tinh XU Ii hanh vi tftn cong cua tre la Iva ch9n sang su6t nhftt. Tru6c tien phai dung Ii tri dS ngan ch�n hanh vi cua tre, sau d6 yeu cAu be thu�t l�i nguyen nhan SV vi�c, nhfrng trai nghi�m Va suy nghi cua be.

https://thuviensach.vn

Trong qua trinh nay, diSu quan tr9ng nhftt chinh la phai lam diu di tam tq1ng kich d9ng cua tre, dS be dung 1i tri nhin nh�n vftn ds da xay ra, tu do nh�n biSt duc;rc hanh vi cua ban than la sai.

Thuang xuyen n6i chuy�n va khai gc;ri dS tre chia se nhfrng cam nh�n cua ban than minh, m\lc dich la dS nhfrng tam tr(;lng khong t6t nhu bftt man hay cam h�n trong long tre duc;rc giai toa. Cha m� hay dS tre b9c 19 nhfrng cam nh�n tieu eve, thong cam va thftu hiSu cho con, giup be binh tinh tr& l(;li, sau do cung be phan tich tinh hinh m9t each khach quan.

Khi phan tich, cha m� hay dinh hu6ng cho tre biSt each d�t minh vao vi tri cua nguai khac dS suy nghi. C6 thS hoi con: "NSu nhu bi danh thi con se c6 tam tr(;lng va cam nh�n thS nao ?" Tre dung tren g6c d9 cua nguai khac, suy nghi vs hanh d9ng tftn cong cua minh se gay ra h�u qua ths nao, tu do hiSu duc;rc hanh vi cua ban than la khong dung din va khong l�p l(;li nfra.

Khi tre da binh tinh tr& l(;li, hay giup con phan tich dung sai, phan tich d9ng ca cua hanh d()ng tftn cong fty, d6ng thai c6 nhfrng hinh thuc XU 1i thich hc;rp d6i v6i hanh vi khong t6t cua tre. Luc nay, tre se tam ph\lC kh�u ph\lC

LOI KHUYEN 2: Tranh d� moi truirng xung quanh anh huO'ng d�n tre Trong qua trinh ngan ch�n hanh vi tftn cong cua tre nho, cha m� phai tv kiSm diSm phuang phap giao d\lc cua minh. Vi d\l: "Con c6 hanh vi nhu thS, li�u c6

phai la chiu anh huang tir nhfrng hanh vi khong t6t tir nguai 16n?" hay "Tre khong sua duc;rc 16i, li�u c6 phai phuang phap giao d\lc cua minh c6 vftn dS?: M9t s6 cha m� th�m chi con n6i v6i tre: "NSu c6 ai d6 danh con, con cling phai gia tay danh tra." Duc;rc cha m� dung tung, tre se cang dS c6 nhfrng hanh vi

,

tan cong.

N Su ban than cha m� c6 khuynh hu6ng b(;lo Ive, thi nen bi St kiSm chS hanh vi cua ban than, hay xay dvng cho tre m9t tftm guang t6t, khong dung dSn b(;lo Ive.

Chi cfrn cha m� chiu bo ra m9t chut long kien nhftn va tinh yeu thuang, t(;lo m9t tftm guang t6t cho con noi theo, ap dl;lng phuang phap giao d\lc phu hc;rp, dung tinh yeu thuang dS tre thfty ftm ap han thi nhung hanh vi tftn cong cua cac be se giam dfrn.

https://thuviensach.vn

N goai ra, khi ti Sp xuc qua nhiSu v6i nhfrng phim anh c6 n9i dung b�o Ive se khiSn tre nay sinh nhfrng hanh vi tieu eve. Luc nay, cha m(f nen giup tre diSu chinh l�i moi tmang s6ng tieu eve xung quanh, dung cho con xem nhiSu phim c6

nhfrng canh quay b�o Ive, cling dung cho be chai nhfrng thu d6 chai b�o Ive, tm6c m�t tre khong n6i nhfrng ngon tl:r mang tinh cong kich, dS tre c6 duqc m9t moi tmang tm&ng thanh lanh m�nh

LOI KHUYEN 3: Tran trqng nhfrng hanh dqng than thi�n cua tre Khi tre nho c6 nhfrng hanh vi than thi�n, cho du chi la m9t vi�c rftt nho, cha m(f cling nen kip thai khen ngqi, tu d6 lam tang len nhfrng hanh vi than thi�n a tre, giam b6t hanh vi tftn cong.

Thinh thoang, khi con minh giup ai d6 m9t vi�c nho nho ho�c biSt suy nghi cho nguai khac, thi hay n6i v6i con m9t each ro rang ring minh tan thanh nhfrng hanh d9ng c6 thi�n y d6 cua con, dS be biSt duqc cha m(f hi vc;mg minh lam nhu ths, dftn dftn se lam nhung vi�c tuang tv nhiSu han.

Duang nhien, nSu tre nhftt thai c6 biSu hi�n khong than thi�n v6i nguai khac, thi cha m(f cling khong nen trach m6c con. Phai dS tre nh�n ra lam nhu v�y la khong t6t, tin tu&ng ring lftn sau con se lam t6t han. Vi d\l, thfty tre vut con bup be xu6ng dftt, hay n6i v6i con ring: "Nay, con lam bup be nga dau r6i, mau v6 vS

cho em fry da dau di. :

Thvc ra, ban chftt cua tre nho la luang thi�n. DiSu cha m(f nen lam la hay ung h9 nhung hanh d9ng luang thi�n cua tre, khiSn nhung hanh vi nay khong ngung duqc tang len

LOI KHUYEN 4: D�y tre hqc each thA H) nhfrng tam tr�ng khong tAt N Su a tre nho xuftt hi�n nhfrng cam xuc dS dftn dSn hanh vi tftn cong nhu bu6n phi Sn, thftt b�i, phftn n9 . . . cha m(f phai d�y tre kip thai b9c 19 nhfrng cam

,

xuc ay ra ngoai.

M�c du cha m(f cho phep tre duqc tv do b9c 19 cam xuc khong vui cua ban than, nhung co luc each biSu d�t cam xuc cua tre kho tranh khoi vi�c mftt can bing, tu d6 nay sinh hi�n tuqng cam xuc qua kich, khong c6 lqi cho ban than va nguai khac.

https://thuviensach.vn

Cuon sach kinh dien,

phU'cmg phap thiet thl!C nhat de boi du'O'ng nhilng thien tai tucmg lai.

"Neu chi bat dau giao d1,1c tre tu ngay thll ba cua CUQC doi th1 chung ta da lo mat hai ngay r6i''.

--- Ivan Pavlov - Nha tam ly hc;ic n6i tieng ngu'i1i Nga -

"Gia dlnh la lop hQC tot nhat cho tre, cha m� la ngUoi thay tot nhat cua tre'.

'

--- Phung Dtlc Toan - Nha giao dµc n6i tieng Trung Quoc ---

Trong 5 nam dau doi, nao b{> cua tre phat trien rat nhanh. TrUoc 6 tuoi, cac thanh phan

"

trong nao da phat trien o muc kha hoan thi�n. Sau thoi gian nay, chuc nang cua nao b¢, tinh each hay nhvng pham chat cua tre se khong phat trien nhanh nhu truClc naa, chung ta se vTnh Vien mat di C<J hqi tot de d�t mqt nen m6ng vltng Chae cho tre': Arnoid Lucius Gesell - Nha gido dµc ngtJai My---

---

"Tinh each cua moi nguoi phan Ion duqc hlnh thanh tlt nhltng nam dau dai. Trong nhang nam nay, nhvng th6i quen duqc hlnh thanh se kh6 c6 the thay doi, n6 tro thanh

'

ban tinh thu hai cua con nguoi''.

--- Ushinski -Nha gido ki�t xuat ngtJai Nga --

"Cho du la nhang dU'a tre blnh thuong, chi can duqc giao d1,1c dung each thl deu c6 the trC1 thanh thien tai:'

---Helvetius - Nha ttJttJ&ng ngtJoi Dtlc --

"NhCJ'ng pham chat, tfnh each hay th6i quen tot cua con ngUoi can c6 deu c6 the dliqc b6i dUO'ng thanh cong o tuoi mam non. TrUClc 6 tuoi la khoang thoi gian quan tr9ng nhat hlnh thanh nen tfnh each cua con nglloi, neu trong thoi gian nay tre duqc giao d1,1c va b6i di.fang tot thl tat yeu tre se tro thanh nhCtng cong dan c6 ich cho xa h¢i:'

--- Dao Hanh Tri - Nha gicio tJu tu ngtJai Trung Qu6c ---

Ch.l m� la nglfm th�y dau t�n t6t nhat

9 3 6 0 4 6 5 9 9 8 0 7

80.000 VNE>

https://thuviensach.vn

Document Outline

- img227 copy

- img229 copy

- img230 copy

- img231 copy

- Untitled.FR12 - 0002

- Untitled.FR12 - 0003

- Untitled.FR12 - 0004

- Untitled.FR12 - 0005

- Untitled.FR12 - 0006

- Untitled.FR12 - 0007

- Untitled.FR12 - 0008

- Untitled.FR12 - 0009

- Untitled.FR12 - 0010

- Untitled.FR12 - 0011

- Untitled.FR12 - 0012

- Untitled.FR12 - 0013

- Untitled.FR12 - 0014

- Untitled.FR12 - 0015

- Untitled.FR12 - 0016

- Untitled.FR12 - 0017

- Untitled.FR12 - 0018

- Untitled.FR12 - 0019

- Untitled.FR12 - 0020

- Untitled.FR12 - 0021

- Untitled.FR12 - 0022

- Untitled.FR12 - 0023

- Untitled.FR12 - 0024

- Untitled.FR12 - 0025

- Untitled.FR12 - 0026

- Untitled.FR12 - 0027

- Untitled.FR12 - 0028

- Untitled.FR12 - 0029

- Untitled.FR12 - 0030

- Untitled.FR12 - 0031

- Untitled.FR12 - 0032

- Untitled.FR12 - 0033

- Untitled.FR12 - 0034

- Untitled.FR12 - 0035

- Untitled.FR12 - 0036

- Untitled.FR12 - 0037

- Untitled.FR12 - 0038

- Untitled.FR12 - 0039

- Untitled.FR12 - 0040

- Untitled.FR12 - 0041

- Untitled.FR12 - 0042

- Untitled.FR12 - 0043

- Untitled.FR12 - 0044

- Untitled.FR12 - 0045

- Untitled.FR12 - 0046

- Untitled.FR12 - 0047

- Untitled.FR12 - 0048

- Untitled.FR12 - 0049

- Untitled.FR12 - 0050

- Untitled.FR12 - 0051

- Untitled.FR12 - 0052

- Untitled.FR12 - 0053

- Untitled.FR12 - 0054

- Untitled.FR12 - 0055

- Untitled.FR12 - 0056

- Untitled.FR12 - 0057

- Untitled.FR12 - 0058

- Untitled.FR12 - 0059

- Untitled.FR12 - 0060

- Untitled.FR12 - 0061

- Untitled.FR12 - 0062

- Untitled.FR12 - 0063

- Untitled.FR12 - 0064

- Untitled.FR12 - 0065

- Untitled.FR12 - 0066

- Untitled.FR12 - 0067

- Untitled.FR12 - 0068

- Untitled.FR12 - 0069

- Untitled.FR12 - 0070

- Untitled.FR12 - 0071

- Untitled.FR12 - 0072

- Untitled.FR12 - 0073

- Untitled.FR12 - 0074

- Untitled.FR12 - 0075

- Untitled.FR12 - 0076

- Untitled.FR12 - 0077

- Untitled.FR12 - 0078

- Untitled.FR12 - 0079

- Untitled.FR12 - 0080

- Untitled.FR12 - 0081

- Untitled.FR12 - 0082

- Untitled.FR12 - 0083

- Untitled.FR12 - 0084

- Untitled.FR12 - 0085

- Untitled.FR12 - 0086

- Untitled.FR12 - 0087

- Untitled.FR12 - 0088

- Untitled.FR12 - 0089

- Untitled.FR12 - 0090

- Untitled.FR12 - 0091

- Untitled.FR12 - 0092

- Untitled.FR12 - 0093

- Untitled.FR12 - 0094

- Untitled.FR12 - 0095

- Untitled.FR12 - 0096

- Untitled.FR12 - 0097

- Untitled.FR12 - 0098

- Untitled.FR12 - 0099

- Untitled.FR12 - 0100

- Untitled.FR12 - 0101

- Untitled.FR12 - 0102

- Untitled.FR12 - 0103

- Untitled.FR12 - 0104

- Untitled.FR12 - 0105

- Untitled.FR12 - 0106

- Untitled.FR12 - 0107

- Untitled.FR12 - 0108

- Untitled.FR12 - 0109

- Untitled.FR12 - 0110

- Untitled.FR12 - 0111

- Untitled.FR12 - 0112

- Untitled.FR12 - 0113

- Untitled.FR12 - 0114

- Untitled.FR12 - 0115

- Untitled.FR12 - 0116

- Untitled.FR12 - 0117

- Untitled.FR12 - 0118

- Untitled.FR12 - 0119

- Untitled.FR12 - 0120

- Untitled.FR12 - 0121

- Untitled.FR12 - 0122

- Untitled.FR12 - 0123

- Untitled.FR12 - 0124

- Untitled.FR12 - 0125

- Untitled.FR12 - 0126

- Untitled.FR12 - 0127

- Untitled.FR12 - 0128

- Untitled.FR12 - 0129

- Untitled.FR12 - 0130

- Untitled.FR12 - 0131

- Untitled.FR12 - 0132

- Untitled.FR12 - 0133

- Untitled.FR12 - 0134

- Untitled.FR12 - 0135

- Untitled.FR12 - 0136

- Untitled.FR12 - 0137

- Untitled.FR12 - 0138

- Untitled.FR12 - 0139

- Untitled.FR12 - 0140

- Untitled.FR12 - 0141

- Untitled.FR12 - 0142

- Untitled.FR12 - 0143

- Untitled.FR12 - 0144

- Untitled.FR12 - 0145

- Untitled.FR12 - 0146

- Untitled.FR12 - 0147

- Untitled.FR12 - 0148

- Untitled.FR12 - 0149

- Untitled.FR12 - 0150

- Untitled.FR12 - 0151

- Untitled.FR12 - 0152

- Untitled.FR12 - 0153

- Untitled.FR12 - 0154

- Untitled.FR12 - 0155

- Untitled.FR12 - 0156

- Untitled.FR12 - 0157

- Untitled.FR12 - 0158

- Untitled.FR12 - 0159

- Untitled.FR12 - 0160

- Untitled.FR12 - 0161

- Untitled.FR12 - 0162

- Untitled.FR12 - 0163

- Untitled.FR12 - 0164

- Untitled.FR12 - 0165

- Untitled.FR12 - 0166

- Untitled.FR12 - 0167

- Untitled.FR12 - 0168

- Untitled.FR12 - 0169

- Untitled.FR12 - 0170

- Untitled.FR12 - 0171

- Untitled.FR12 - 0172

- Untitled.FR12 - 0173

- Untitled.FR12 - 0174

- Untitled.FR12 - 0175

- Untitled.FR12 - 0176

- Untitled.FR12 - 0177

- Untitled.FR12 - 0178

- Untitled.FR12 - 0179

- Untitled.FR12 - 0180

- Untitled.FR12 - 0181

- Untitled.FR12 - 0182

- Untitled.FR12 - 0183

- Untitled.FR12 - 0184

- Untitled.FR12 - 0185

- Untitled.FR12 - 0186

- Untitled.FR12 - 0187

- Untitled.FR12 - 0188

- Untitled.FR12 - 0189

- Untitled.FR12 - 0190

- Untitled.FR12 - 0191

- Untitled.FR12 - 0192

- Untitled.FR12 - 0193

- Untitled.FR12 - 0194

- Untitled.FR12 - 0195

- Untitled.FR12 - 0196

- Untitled.FR12 - 0197

- Untitled.FR12 - 0198

- Untitled.FR12 - 0199

- Untitled.FR12 - 0200

- Untitled.FR12 - 0201

- Untitled.FR12 - 0202

- Untitled.FR12 - 0203

- Untitled.FR12 - 0204

- Untitled.FR12 - 0205

- Untitled.FR12 - 0206

- Untitled.FR12 - 0207

- Untitled.FR12 - 0208

- Untitled.FR12 - 0209

- Untitled.FR12 - 0210

- Untitled.FR12 - 0211

- Untitled.FR12 - 0212

- Untitled.FR12 - 0213

- Untitled.FR12 - 0214

- Untitled.FR12 - 0215

- Untitled.FR12 - 0216

- Untitled.FR12 - 0217

- Untitled.FR12 - 0218

- Untitled.FR12 - 0219

- Untitled.FR12 - 0220

- Untitled.FR12 - 0221

- Untitled.FR12 - 0222

- Untitled.FR12 - 0223

- Untitled.FR12 - 0224

- Untitled.FR12 - 0225

- Untitled.FR12 - 0226

- Untitled.FR12 - 0227

- Untitled.FR12 - 0228

- Untitled.FR12 - 0229

- Untitled.FR12 - 0230

- Untitled.FR12 - 0231

- Untitled.FR12 - 0232

- Untitled.FR12 - 0233

- Untitled.FR12 - 0234

- Untitled.FR12 - 0235

- Untitled.FR12 - 0236

- Untitled.FR12 - 0237

- Untitled.FR12 - 0238

- Untitled.FR12 - 0239

- Untitled.FR12 - 0240

- Untitled.FR12 - 0241

- Untitled.FR12 - 0242

- Untitled.FR12 - 0243

- Untitled.FR12 - 0244

- Untitled.FR12 - 0245

- Untitled.FR12 - 0246

- Untitled.FR12 - 0247

- Untitled.FR12 - 0248

- Untitled.FR12 - 0249

- Untitled.FR12 - 0250

- Untitled.FR12 - 0251

- Untitled.FR12 - 0252

- Untitled.FR12 - 0253

- Untitled.FR12 - 0254

- Untitled.FR12 - 0255

- Untitled.FR12 - 0256

- Untitled.FR12 - 0257

- Untitled.FR12 - 0258

- Untitled.FR12 - 0259

- Untitled.FR12 - 0260

- Untitled.FR12 - 0261

- Untitled.FR12 - 0262

- Untitled.FR12 - 0263

- Untitled.FR12 - 0264

- img228 copy

Table of Contents

img227 copy

img229 copy

img230 copy

img231 copy

Untitled.FR12 - 0002

Untitled.FR12 - 0003

Untitled.FR12 - 0004

Untitled.FR12 - 0005

Untitled.FR12 - 0006

Untitled.FR12 - 0007

Untitled.FR12 - 0008

Untitled.FR12 - 0009

Untitled.FR12 - 0010

Untitled.FR12 - 0011

Untitled.FR12 - 0012

Untitled.FR12 - 0013

Untitled.FR12 - 0014

Untitled.FR12 - 0015

Untitled.FR12 - 0016

Untitled.FR12 - 0017

Untitled.FR12 - 0018

Untitled.FR12 - 0019

Untitled.FR12 - 0020

Untitled.FR12 - 0021

Untitled.FR12 - 0022

Untitled.FR12 - 0023

Untitled.FR12 - 0024

Untitled.FR12 - 0025

Untitled.FR12 - 0026

Untitled.FR12 - 0027

Untitled.FR12 - 0028

Untitled.FR12 - 0029

Untitled.FR12 - 0030

Untitled.FR12 - 0031

Untitled.FR12 - 0032

Untitled.FR12 - 0033

Untitled.FR12 - 0034

Untitled.FR12 - 0035

Untitled.FR12 - 0036

Untitled.FR12 - 0037

Untitled.FR12 - 0038

Untitled.FR12 - 0039

Untitled.FR12 - 0040

Untitled.FR12 - 0041

Untitled.FR12 - 0042

Untitled.FR12 - 0043

Untitled.FR12 - 0044

Untitled.FR12 - 0045

Untitled.FR12 - 0046

Untitled.FR12 - 0047

Untitled.FR12 - 0048

Untitled.FR12 - 0049

Untitled.FR12 - 0050

Untitled.FR12 - 0051

Untitled.FR12 - 0052

Untitled.FR12 - 0053

Untitled.FR12 - 0054

Untitled.FR12 - 0055

Untitled.FR12 - 0056

Untitled.FR12 - 0057

Untitled.FR12 - 0058

Untitled.FR12 - 0059

Untitled.FR12 - 0060

Untitled.FR12 - 0061

Untitled.FR12 - 0062

Untitled.FR12 - 0063

Untitled.FR12 - 0064

Untitled.FR12 - 0065

Untitled.FR12 - 0066

Untitled.FR12 - 0067

Untitled.FR12 - 0068

Untitled.FR12 - 0069

Untitled.FR12 - 0070

Untitled.FR12 - 0071

Untitled.FR12 - 0072

Untitled.FR12 - 0073

Untitled.FR12 - 0074

Untitled.FR12 - 0075

Untitled.FR12 - 0076

Untitled.FR12 - 0077

Untitled.FR12 - 0078

Untitled.FR12 - 0079

Untitled.FR12 - 0080

Untitled.FR12 - 0081

Untitled.FR12 - 0082

Untitled.FR12 - 0083

Untitled.FR12 - 0084

Untitled.FR12 - 0085

Untitled.FR12 - 0086

Untitled.FR12 - 0087

Untitled.FR12 - 0088

Untitled.FR12 - 0089

Untitled.FR12 - 0090

Untitled.FR12 - 0091

Untitled.FR12 - 0092

Untitled.FR12 - 0093

Untitled.FR12 - 0094

Untitled.FR12 - 0095

Untitled.FR12 - 0096

Untitled.FR12 - 0097

Untitled.FR12 - 0098

Untitled.FR12 - 0099

Untitled.FR12 - 0100

Untitled.FR12 - 0101

Untitled.FR12 - 0102

Untitled.FR12 - 0103

Untitled.FR12 - 0104

Untitled.FR12 - 0105

Untitled.FR12 - 0106

Untitled.FR12 - 0107

Untitled.FR12 - 0108

Untitled.FR12 - 0109

Untitled.FR12 - 0110

Untitled.FR12 - 0111

Untitled.FR12 - 0112

Untitled.FR12 - 0113

Untitled.FR12 - 0114

Untitled.FR12 - 0115

Untitled.FR12 - 0116

Untitled.FR12 - 0117

Untitled.FR12 - 0118

Untitled.FR12 - 0119

Untitled.FR12 - 0120

Untitled.FR12 - 0121

Untitled.FR12 - 0122

Untitled.FR12 - 0123

Untitled.FR12 - 0124

Untitled.FR12 - 0125

Untitled.FR12 - 0126

Untitled.FR12 - 0127

Untitled.FR12 - 0128

Untitled.FR12 - 0129

Untitled.FR12 - 0130

Untitled.FR12 - 0131

Untitled.FR12 - 0132

Untitled.FR12 - 0133

Untitled.FR12 - 0134

Untitled.FR12 - 0135

Untitled.FR12 - 0136

Untitled.FR12 - 0137

Untitled.FR12 - 0138

Untitled.FR12 - 0139

Untitled.FR12 - 0140

Untitled.FR12 - 0141

Untitled.FR12 - 0142

Untitled.FR12 - 0143

Untitled.FR12 - 0144

Untitled.FR12 - 0145

Untitled.FR12 - 0146

Untitled.FR12 - 0147

Untitled.FR12 - 0148

Untitled.FR12 - 0149

Untitled.FR12 - 0150

Untitled.FR12 - 0151

Untitled.FR12 - 0152

Untitled.FR12 - 0153

Untitled.FR12 - 0154

Untitled.FR12 - 0155

Untitled.FR12 - 0156

Untitled.FR12 - 0157

Untitled.FR12 - 0158

Untitled.FR12 - 0159

Untitled.FR12 - 0160

Untitled.FR12 - 0161

Untitled.FR12 - 0162

Untitled.FR12 - 0163

Untitled.FR12 - 0164

Untitled.FR12 - 0165

Untitled.FR12 - 0166

Untitled.FR12 - 0167

Untitled.FR12 - 0168

Untitled.FR12 - 0169

Untitled.FR12 - 0170

Untitled.FR12 - 0171

Untitled.FR12 - 0172

Untitled.FR12 - 0173

Untitled.FR12 - 0174

Untitled.FR12 - 0175

Untitled.FR12 - 0176

Untitled.FR12 - 0177

Untitled.FR12 - 0178

Untitled.FR12 - 0179

Untitled.FR12 - 0180

Untitled.FR12 - 0181

Untitled.FR12 - 0182

Untitled.FR12 - 0183

Untitled.FR12 - 0184

Untitled.FR12 - 0185

Untitled.FR12 - 0186

Untitled.FR12 - 0187

Untitled.FR12 - 0188

Untitled.FR12 - 0189

Untitled.FR12 - 0190

Untitled.FR12 - 0191

Untitled.FR12 - 0192

Untitled.FR12 - 0193

Untitled.FR12 - 0194

Untitled.FR12 - 0195

Untitled.FR12 - 0196

Untitled.FR12 - 0197

Untitled.FR12 - 0198

Untitled.FR12 - 0199

Untitled.FR12 - 0200

Untitled.FR12 - 0201

Untitled.FR12 - 0202

Untitled.FR12 - 0203

Untitled.FR12 - 0204

Untitled.FR12 - 0205

Untitled.FR12 - 0206

Untitled.FR12 - 0207

Untitled.FR12 - 0208

Untitled.FR12 - 0209

Untitled.FR12 - 0210

Untitled.FR12 - 0211

Untitled.FR12 - 0212

Untitled.FR12 - 0213

Untitled.FR12 - 0214

Untitled.FR12 - 0215

Untitled.FR12 - 0216

Untitled.FR12 - 0217

Untitled.FR12 - 0218

Untitled.FR12 - 0219

Untitled.FR12 - 0220

Untitled.FR12 - 0221

Untitled.FR12 - 0222

Untitled.FR12 - 0223

Untitled.FR12 - 0224

Untitled.FR12 - 0225

Untitled.FR12 - 0226

Untitled.FR12 - 0227

Untitled.FR12 - 0228

Untitled.FR12 - 0229

Untitled.FR12 - 0230

Untitled.FR12 - 0231

Untitled.FR12 - 0232

Untitled.FR12 - 0233

Untitled.FR12 - 0234

Untitled.FR12 - 0235

Untitled.FR12 - 0236

Untitled.FR12 - 0237

Untitled.FR12 - 0238

Untitled.FR12 - 0239

Untitled.FR12 - 0240

Untitled.FR12 - 0241

Untitled.FR12 - 0242

Untitled.FR12 - 0243

Untitled.FR12 - 0244

Untitled.FR12 - 0245

Untitled.FR12 - 0246

Untitled.FR12 - 0247

Untitled.FR12 - 0248

Untitled.FR12 - 0249

Untitled.FR12 - 0250

Untitled.FR12 - 0251

Untitled.FR12 - 0252

Untitled.FR12 - 0253

Untitled.FR12 - 0254

Untitled.FR12 - 0255

Untitled.FR12 - 0256

Untitled.FR12 - 0257

Untitled.FR12 - 0258

Untitled.FR12 - 0259

Untitled.FR12 - 0260

Untitled.FR12 - 0261

Untitled.FR12 - 0262

Untitled.FR12 - 0263

Untitled.FR12 - 0264

img228 copy