https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

HỘI ĐỒNG CHỈ ĐẠO XUẤT BẢN

Chủ tịch Hội đồng

Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương LÊ MẠNH HÙNG

Phó Chủ tịch Hội đồng

Q. Giám đốc - Tổng Biên tập

Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật PHẠM CHÍ THÀNH

Thành viên

TRẦN QUỐC DÂN

NGUYỄN ĐỨC TÀI

NGUYỄN NGUYÊN

NGUYỄN HOÀI ANH

https://thuviensach.vn

cũng như nhằm góp phần giáo dục, phát huy tinh thần, đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc, nhất là đối với thế hệ trẻ hôm nay, Nhà xuất bản Chính trị

quốc gia Sự thật phối hợp với Nhà xuất bản Văn học LỜI NHÀ XUẤT BẢN

xuất bản cuốn sách Huyền thoại “Tàu không số” .

Cuốn sách kể những câu chuyện hết sức cảm Trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ, cứu động và chân thực về con người thật, sự việc thật; về

nước của dân tộc ta, những con tàu không số làm ranh giới giữa sự sống và cái chết như ngàn cân treo nhiệm vụ chuyên chở vũ khí, lương thực cho chiến sợi tóc; về ý chí sắt đá ra đi là xác định cảm tử; về

trường miền Nam qua tuyến Đường Hồ Chí Minh mối quan hệ gắn kết, đồng lòng của đồng bào và trên biển lịch sử đã trở thành huyền thoại, gây xúc chiến sĩ trong lúc nguy nan; về những con tàu mãi động lòng người về tinh thần quả cảm, khả năng mãi nằm lại biển khơi; về cả những nỗi đau của chịu đựng gian khổ, hiểm nguy, sẵn sàng hy sinh người ở lại.

tính mạng của các cán bộ, chiến sĩ nhằm hoàn thành Cuốn sách đã được nhận Giải thưởng Văn học xuất sắc nhiệm vụ được giao, góp phần không nhỏ

hằng năm của Hội Nhà văn năm 2011. Trong lần vào chiến thắng vĩ đại của dân tộc.

xuất bản này, chúng tôi sửa chữa và lược bớt một Thông qua lời kể của những nhân chứng sống, phần nội dung để phù hợp hơn về dung lượng xuất cùng với những chuyến đi thực tế, lòng nhiệt thành, bản phẩm.

sự thấu hiểu và đồng cảm sâu sắc, nhà văn Đình Xin giới thiệu cuốn sách cùng bạn đọc.

Kính đã khắc họa nên bức tranh sống động về một giai đoạn đấu tranh vô cùng cam go, quyết liệt song Tháng 10 năm 2018

cũng rất đỗi hào hùng, thể hiện ý chí ngoan cường NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA SỰ THẬT

của cán bộ, chiến sĩ Đoàn 125. Những chiến công và sự hy sinh thầm lặng, cao cả của họ đã góp phần viết nên pho sử vàng huyền thoại về tuyến Đường Hồ Chí Minh trên biển lịch sử với những chuyến tàu không số vận chuyển vũ khí trên Biển Đông...

Thực hiện Đề án trang bị sách cho cơ sở xã, phường, thị trấn của Ban Tuyên giáo Trung ương 5

6

https://thuviensach.vn

cũng như nhằm góp phần giáo dục, phát huy tinh thần, đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc, nhất là đối với thế hệ trẻ hôm nay, Nhà xuất bản Chính trị

quốc gia Sự thật phối hợp với Nhà xuất bản Văn học LỜI NHÀ XUẤT BẢN

xuất bản cuốn sách Huyền thoại “Tàu không số” .

Cuốn sách kể những câu chuyện hết sức cảm Trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ, cứu động và chân thực về con người thật, sự việc thật; về

nước của dân tộc ta, những con tàu không số làm ranh giới giữa sự sống và cái chết như ngàn cân treo nhiệm vụ chuyên chở vũ khí, lương thực cho chiến sợi tóc; về ý chí sắt đá ra đi là xác định cảm tử; về

trường miền Nam qua tuyến Đường Hồ Chí Minh mối quan hệ gắn kết, đồng lòng của đồng bào và trên biển lịch sử đã trở thành huyền thoại, gây xúc chiến sĩ trong lúc nguy nan; về những con tàu mãi động lòng người về tinh thần quả cảm, khả năng mãi nằm lại biển khơi; về cả những nỗi đau của chịu đựng gian khổ, hiểm nguy, sẵn sàng hy sinh người ở lại.

tính mạng của các cán bộ, chiến sĩ nhằm hoàn thành Cuốn sách đã được nhận Giải thưởng Văn học xuất sắc nhiệm vụ được giao, góp phần không nhỏ

hằng năm của Hội Nhà văn năm 2011. Trong lần vào chiến thắng vĩ đại của dân tộc.

xuất bản này, chúng tôi sửa chữa và lược bớt một Thông qua lời kể của những nhân chứng sống, phần nội dung để phù hợp hơn về dung lượng xuất cùng với những chuyến đi thực tế, lòng nhiệt thành, bản phẩm.

sự thấu hiểu và đồng cảm sâu sắc, nhà văn Đình Xin giới thiệu cuốn sách cùng bạn đọc.

Kính đã khắc họa nên bức tranh sống động về một giai đoạn đấu tranh vô cùng cam go, quyết liệt song Tháng 10 năm 2018

cũng rất đỗi hào hùng, thể hiện ý chí ngoan cường NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA SỰ THẬT

của cán bộ, chiến sĩ Đoàn 125. Những chiến công và sự hy sinh thầm lặng, cao cả của họ đã góp phần viết nên pho sử vàng huyền thoại về tuyến Đường Hồ Chí Minh trên biển lịch sử với những chuyến tàu không số vận chuyển vũ khí trên Biển Đông...

Thực hiện Đề án trang bị sách cho cơ sở xã, phường, thị trấn của Ban Tuyên giáo Trung ương 5

6

https://thuviensach.vn

nhiều thủ đoạn... Song với tinh thần quả cảm, táo bạo, mưu trí và sáng tạo, cán bộ, chiến sĩ đoàn

“tàu không số” đã lập nên nhiều chiến công đặc biệt xuất sắc. Với chiến công đó, đơn vị đã hai lần LỜI GIỚI THIỆU

được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ, cứu Đường Hồ Chí Minh trên biển là kỳ tích có nước của dân tộc ta, để trực tiếp chi viện vũ khí, một không hai trong lịch sử chống ngoại xâm của trang thiết bị và nhân lực cho cách mạng miền dân tộc, thể hiện nghệ thuật quân sự tài tình, sự

Nam, cùng với con đường vận tải dọc Trường Sơn, độc đáo và sáng tạo của chiến tranh nhân dân Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương quyết định dưới sự lãnh đạo của Đảng.

mở con đường vận chuyển chiến lược trên Biển Đông.

Tôi hoan nghênh Hội truyền thống Đường Hồ

Từ cuối năm 1961 đến 1975, đã có hàng trăm “tàu Chí Minh trên biển đã tổ chức biên soạn và xuất không số” của Đoàn 759 (tức Đoàn 125 sau này) vượt bản cuốn sách Huyền thoại “tàu không số” nhằm biển, đưa được nhiều cán bộ, chiến sĩ, chở hàng ghi lại một cách chân thực những kỷ niệm, câu chục ngàn tấn vũ khí cung cấp kịp thời và có hiệu chuyện của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân đã từng quả cho quân dân ta ở Nam Bộ, Khu 6, Khu 5 và tham gia làm nhiệm vụ vận chuyển vũ khí trên nhiều địa phương khác, những nơi mà vận chuyển biển trong những năm chiến tranh. Đây là việc bằng đường bộ khó lòng vươn tới, góp phần to lớn làm cần thiết và hữu ích, không chỉ để người trong vào thắng lợi vẻ vang của dân tộc.

cuộc ôn lại kỷ niệm hào hùng của quá khứ mà còn Vận chuyển vũ khí vào chiến trường bằng có tác dụng giáo dục con cháu về truyền thống đường biển trong những năm chiến tranh khốc liệt đánh giặc, giữ nước của cha ông.

là công việc hết sức khó khăn, vô cùng gian truân Nhân dịp cuốn sách Huyền thoại “tàu không số”

và nhiều hy sinh. Thiên nhiên khắc bạc1, biển cả

ra mắt và kỷ niệm 50 năm ngày thành lập Đoàn 759 -

mênh mông, sóng to gió lớn; kẻ thù nham hiểm tức Đoàn 125 - (ngày 23-10-1961 – 23-10-2011), lắm mưu kế, trang bị hiện đại, phong tỏa bằng tôi gửi đến cán bộ, chiến sĩ và nhân dân từng làm nhiệm vụ vận chuyển vũ khí chi viện chiến trường _______________

bằng đường biển trong chiến tranh, các đồng chí 1. Khắc bạc (từ cũ), ý chỉ rất khắc nghiệt.

thương bệnh binh, các gia đình liệt sĩ của Đoàn lời 7

8

https://thuviensach.vn

nhiều thủ đoạn... Song với tinh thần quả cảm, táo bạo, mưu trí và sáng tạo, cán bộ, chiến sĩ đoàn

“tàu không số” đã lập nên nhiều chiến công đặc biệt xuất sắc. Với chiến công đó, đơn vị đã hai lần LỜI GIỚI THIỆU

được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ, cứu Đường Hồ Chí Minh trên biển là kỳ tích có nước của dân tộc ta, để trực tiếp chi viện vũ khí, một không hai trong lịch sử chống ngoại xâm của trang thiết bị và nhân lực cho cách mạng miền dân tộc, thể hiện nghệ thuật quân sự tài tình, sự

Nam, cùng với con đường vận tải dọc Trường Sơn, độc đáo và sáng tạo của chiến tranh nhân dân Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương quyết định dưới sự lãnh đạo của Đảng.

mở con đường vận chuyển chiến lược trên Biển Đông.

Tôi hoan nghênh Hội truyền thống Đường Hồ

Từ cuối năm 1961 đến 1975, đã có hàng trăm “tàu Chí Minh trên biển đã tổ chức biên soạn và xuất không số” của Đoàn 759 (tức Đoàn 125 sau này) vượt bản cuốn sách Huyền thoại “tàu không số” nhằm biển, đưa được nhiều cán bộ, chiến sĩ, chở hàng ghi lại một cách chân thực những kỷ niệm, câu chục ngàn tấn vũ khí cung cấp kịp thời và có hiệu chuyện của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân đã từng quả cho quân dân ta ở Nam Bộ, Khu 6, Khu 5 và tham gia làm nhiệm vụ vận chuyển vũ khí trên nhiều địa phương khác, những nơi mà vận chuyển biển trong những năm chiến tranh. Đây là việc bằng đường bộ khó lòng vươn tới, góp phần to lớn làm cần thiết và hữu ích, không chỉ để người trong vào thắng lợi vẻ vang của dân tộc.

cuộc ôn lại kỷ niệm hào hùng của quá khứ mà còn Vận chuyển vũ khí vào chiến trường bằng có tác dụng giáo dục con cháu về truyền thống đường biển trong những năm chiến tranh khốc liệt đánh giặc, giữ nước của cha ông.

là công việc hết sức khó khăn, vô cùng gian truân Nhân dịp cuốn sách Huyền thoại “tàu không số”

và nhiều hy sinh. Thiên nhiên khắc bạc1, biển cả

ra mắt và kỷ niệm 50 năm ngày thành lập Đoàn 759 -

mênh mông, sóng to gió lớn; kẻ thù nham hiểm tức Đoàn 125 - (ngày 23-10-1961 – 23-10-2011), lắm mưu kế, trang bị hiện đại, phong tỏa bằng tôi gửi đến cán bộ, chiến sĩ và nhân dân từng làm nhiệm vụ vận chuyển vũ khí chi viện chiến trường _______________

bằng đường biển trong chiến tranh, các đồng chí 1. Khắc bạc (từ cũ), ý chỉ rất khắc nghiệt.

thương bệnh binh, các gia đình liệt sĩ của Đoàn lời 7

8

https://thuviensach.vn

thăm hỏi ân cần và những tình cảm thắm thiết.

Mong các đồng chí không ngừng phát huy truyền thống vẻ vang trong những năm kháng chiến giải phóng dân tộc, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp bảo vệ đất nước hôm nay và xây dựng một nước Việt Nam giàu mạnh, xã hội dân chủ, công bằng và văn minh.

Cảm ơn nhà văn Đình Kính đã sưu tầm và viết lại những câu chuyện, những chuyến đi một cách trung thực, cảm động.

Hà Nội, ngày 21 tháng 02 năm 2011

LÊ KHẢ PHIÊU

NGUYÊN TỔNG BÍ THƯ

BAN CHẤP HÀNH TRUNG ƯƠNG

ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

9

10

https://thuviensach.vn

thăm hỏi ân cần và những tình cảm thắm thiết.

Mong các đồng chí không ngừng phát huy truyền thống vẻ vang trong những năm kháng chiến giải phóng dân tộc, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp bảo vệ đất nước hôm nay và xây dựng một nước Việt Nam giàu mạnh, xã hội dân chủ, công bằng và văn minh.

Cảm ơn nhà văn Đình Kính đã sưu tầm và viết lại những câu chuyện, những chuyến đi một cách trung thực, cảm động.

Hà Nội, ngày 21 tháng 02 năm 2011

LÊ KHẢ PHIÊU

NGUYÊN TỔNG BÍ THƯ

BAN CHẤP HÀNH TRUNG ƯƠNG

ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

9

10

https://thuviensach.vn

con đường vận tải chiến lược huyền thoại trên biển là công việc chẳng mấy dễ dàng... Và cũng hiểu rằng, bốn mươi năm mới tiến hành công việc CHÚT DUYÊN NHỎ CỦA NGƯỜI VIẾT

mà chúng ta dư điều kiện để làm sớm hơn là quá muộn màng, tệ bạc...

Con đường vận chuyển vũ khí trên Biển Đông Tôi cùng đại tá Tô Hải Nam, nguyên Tổng trong những năm chiến tranh (vẫn gọi là Đường Biên tập báo Hải quân, lên đường vào một ngày Hồ Chí Minh trên biển) mấy thập niên qua trở

nắng gắt. Dịp này hoa phượng đang cháy rực trên nên thân thiết, gắn bó, là đề tài để tôi viết tiểu thành phố Hải Phòng. Chúng tôi mang theo sắc đỏ

thuyết, viết truyện, viết phim tài liệu, phim ấy cùng hương vị mấy cân chè xứ Bắc lên máy truyện và viết báo... Tôi coi đây là chút duyên nhỏ

bay, làm quà cho anh em, bạn bè.

mà số phận ưu ái định ra cho mình.

Và chúng tôi bắt đầu lộ trình bằng cách lần theo Để chuẩn bị kỷ niệm 50 năm ngày thành lập những gì cuốn Lịch sử Lữ đoàn 125 đã ghi lại...

Đoàn 759 - tức Đoàn 125 sau này (1961-2011), Hội NƠI BẮT ĐẦU MỘT CON ĐƯỜNG

truyền thống đường Hồ Chí Minh trên biển nhờ tôi viết một cuốn sách về các sự kiện thật, những

“... Sau Hội nghị lần thứ 15 của Ban Chấp người thật nơi con đường vận chuyển đó, theo hành Trung ương Đảng khóa II, theo chỉ thị của phương cách thông qua lời kể của các nhân chứng.

Bộ Chính trị, tháng 5-1959, Tổng Quân ủy quyết Tôi hồ hởi nhận lời. Nhưng hứa rồi, vừa mừng định thành lập một cơ quan nghiên cứu mở đường vừa lo. Mừng vì thêm cơ may hiểu sâu hơn về con vận tải trên bộ để đưa lực lượng, vũ khí chi viện đường và những người một thời vào sinh ra tử, cho chiến trường miền Nam. Tháng 7 năm 1959, làm nên huyền thoại có một không hai trong lịch Tổng Quân ủy quyết định tổ chức đường vận tải sử chống ngoại xâm của dân tộc. Nhưng lo, bởi trên biển. Đây là một trong những nhiệm vụ lớn, chiến tranh đã qua gần 40 năm, đồng đội của chúng có ý nghĩa chiến lược đối với sự nghiệp đấu tranh ta ai còn, ai mất? Nếu còn, các anh sống ở đâu? Và giải phóng miền Nam. Đồng chí thượng tá Võ đã mất, các anh yên nghỉ chốn nào? Năm mươi Bẩm, Phó Cục trưởng Cục Nông trường quân đội -

năm là quãng thời gian chẳng phải ngắn, đủ để

người nhiều năm công tác ở chiến trường miền thiên nhiên và con người ít ý thức mài mòn, biến Nam, thông thuộc đường bộ và đường biển, được dạng những gì nguyên sơ. Đi tìm lại dấu tích về

giao phụ trách cơ quan nghiên cứu này.

11

12

https://thuviensach.vn

con đường vận tải chiến lược huyền thoại trên biển là công việc chẳng mấy dễ dàng... Và cũng hiểu rằng, bốn mươi năm mới tiến hành công việc CHÚT DUYÊN NHỎ CỦA NGƯỜI VIẾT

mà chúng ta dư điều kiện để làm sớm hơn là quá muộn màng, tệ bạc...

Con đường vận chuyển vũ khí trên Biển Đông Tôi cùng đại tá Tô Hải Nam, nguyên Tổng trong những năm chiến tranh (vẫn gọi là Đường Biên tập báo Hải quân, lên đường vào một ngày Hồ Chí Minh trên biển) mấy thập niên qua trở

nắng gắt. Dịp này hoa phượng đang cháy rực trên nên thân thiết, gắn bó, là đề tài để tôi viết tiểu thành phố Hải Phòng. Chúng tôi mang theo sắc đỏ

thuyết, viết truyện, viết phim tài liệu, phim ấy cùng hương vị mấy cân chè xứ Bắc lên máy truyện và viết báo... Tôi coi đây là chút duyên nhỏ

bay, làm quà cho anh em, bạn bè.

mà số phận ưu ái định ra cho mình.

Và chúng tôi bắt đầu lộ trình bằng cách lần theo Để chuẩn bị kỷ niệm 50 năm ngày thành lập những gì cuốn Lịch sử Lữ đoàn 125 đã ghi lại...

Đoàn 759 - tức Đoàn 125 sau này (1961-2011), Hội NƠI BẮT ĐẦU MỘT CON ĐƯỜNG

truyền thống đường Hồ Chí Minh trên biển nhờ tôi viết một cuốn sách về các sự kiện thật, những

“... Sau Hội nghị lần thứ 15 của Ban Chấp người thật nơi con đường vận chuyển đó, theo hành Trung ương Đảng khóa II, theo chỉ thị của phương cách thông qua lời kể của các nhân chứng.

Bộ Chính trị, tháng 5-1959, Tổng Quân ủy quyết Tôi hồ hởi nhận lời. Nhưng hứa rồi, vừa mừng định thành lập một cơ quan nghiên cứu mở đường vừa lo. Mừng vì thêm cơ may hiểu sâu hơn về con vận tải trên bộ để đưa lực lượng, vũ khí chi viện đường và những người một thời vào sinh ra tử, cho chiến trường miền Nam. Tháng 7 năm 1959, làm nên huyền thoại có một không hai trong lịch Tổng Quân ủy quyết định tổ chức đường vận tải sử chống ngoại xâm của dân tộc. Nhưng lo, bởi trên biển. Đây là một trong những nhiệm vụ lớn, chiến tranh đã qua gần 40 năm, đồng đội của chúng có ý nghĩa chiến lược đối với sự nghiệp đấu tranh ta ai còn, ai mất? Nếu còn, các anh sống ở đâu? Và giải phóng miền Nam. Đồng chí thượng tá Võ đã mất, các anh yên nghỉ chốn nào? Năm mươi Bẩm, Phó Cục trưởng Cục Nông trường quân đội -

năm là quãng thời gian chẳng phải ngắn, đủ để

người nhiều năm công tác ở chiến trường miền thiên nhiên và con người ít ý thức mài mòn, biến Nam, thông thuộc đường bộ và đường biển, được dạng những gì nguyên sơ. Đi tìm lại dấu tích về

giao phụ trách cơ quan nghiên cứu này.

11

12

https://thuviensach.vn

Sau một thời gian nghiên cứu và chuẩn bị, Sau khi Đài Tiếng nói Việt Nam thông báo có ngày 19 tháng 5 năm 1959, Đoàn vận tải quân sự 559

đợt gió mùa đông bắc lớn sẽ tràn về, Tiểu đoàn 603

được thành lập. Lực lượng nòng cốt đầu tiên của quyết định thuyền sẽ nhổ neo vào đêm 27 tháng 01

đoàn gồm hai tiểu đoàn, Tiểu đoàn 301 và Tiểu năm 1960, tức 30 Tết Canh Tý. Đó là chiếc thuyền đoàn 603.

của Đại đội 1. Đi trên thuyền gồm sáu người.

Tiểu đoàn 301 vận tải đường bộ gồm 500 cán Đúng 18 giờ, con thuyền rời bến, đi về hướng đông bộ, chiến sĩ tuyển lựa từ Lữ đoàn 305 do Đại úy nam. Song vì gió mùa đông bắc, sóng to, thuyền bị

Chu Đăng Chữ và Đại úy Nguyễn Danh chỉ huy có chìm, các thủy thủ bị bắt” 1 .

nhiệm vụ mở đường bộ vào Nam.

Cuốn sách chỉ viết mấy dòng sơ lược vậy. Dẫu Tiểu đoàn 603 gồm 107 cán bộ, chiến sĩ do thế, hơn chục năm trước, tôi đã tìm đến đó, sông đồng chí Hồ Văn Xá làm tiểu đoàn trưởng, đồng Gianh, nơi có chiếc thuyền đầu tiên ra đi nhằm chí Thượng úy Lưu Đức làm chính trị viên. Tiểu khai mở con đường, khai mở một phương thức đoàn đóng quân ở thôn Thanh Khê, xã Thạch vận chuyển.

Trạch (huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình), bên bờ

Sông Gianh những ngày ấy trong và xanh đến sông Gianh.

lạ! Gió từ thượng nguồn lướt trên mặt nước hắt Nhiệm vụ của Tiểu đoàn 603 là nghiên cứu và lên se se. Tôi thả bộ hai bên bờ, chân lún chìm thực hiện ý đồ của Tổng Quân ủy Trung ương, chi trong cát. Tôi men theo những làng chài tanh sặc viện cho chiến trường bằng đường biển. Song, để

hơi biển, luồn qua những rặng phi lao tươm tả vì giữ bí mật, Tiểu đoàn ẩn dưới tên gọi: Tập đoàn gió, vì cát... Tôi tìm, quan sát, gắng phát hiện chút đánh cá sông Gianh.

dấu vết, dù mù mờ, của những tháng năm lịch sử

... Cuối năm 1959, mọi sự chuẩn bị cho chuyến xưa. Song vô vọng. Sông Gianh và cả Quảng Bình vượt biển đầu tiên đã xong. Cấp trên đã chuẩn y đã khác trước. Đồng Hới như trong thần thoại vụt kế hoạch. Chỉ chờ thời cơ, đó là khi có gió mùa trở thành một đô thị xinh xắn, khỏe khoắn. Khách đông bắc tràn về. Gió mùa về, thuyền sẽ gặp sạn Hữu nghị, Cung văn hóa, Công ty xuất nhập nhiều thuận lợi khi xuôi gió, xuôi sóng.

khẩu và rất nhiều ngôi nhà bề thế khác đã khiến Theo chủ trương của cấp trên, chuyến thuyền nơi đây mang dáng vẻ mới. Đồng Hới trở thành đầu tiên của Tiểu đoàn 603 (Tập đoàn đánh cá _______________

sông Gianh) sẽ chở 5 tấn vũ khí và thuốc men cho 1. Xem Lịch sử Lữ đoàn 125, Nxb. Quân đội nhân dân, Khu 5. Địa điểm cập bến là chân đèo Hải Vân.

Hà Nội, 2001 .

13

14

https://thuviensach.vn

Sau một thời gian nghiên cứu và chuẩn bị, Sau khi Đài Tiếng nói Việt Nam thông báo có ngày 19 tháng 5 năm 1959, Đoàn vận tải quân sự 559

đợt gió mùa đông bắc lớn sẽ tràn về, Tiểu đoàn 603

được thành lập. Lực lượng nòng cốt đầu tiên của quyết định thuyền sẽ nhổ neo vào đêm 27 tháng 01

đoàn gồm hai tiểu đoàn, Tiểu đoàn 301 và Tiểu năm 1960, tức 30 Tết Canh Tý. Đó là chiếc thuyền đoàn 603.

của Đại đội 1. Đi trên thuyền gồm sáu người.

Tiểu đoàn 301 vận tải đường bộ gồm 500 cán Đúng 18 giờ, con thuyền rời bến, đi về hướng đông bộ, chiến sĩ tuyển lựa từ Lữ đoàn 305 do Đại úy nam. Song vì gió mùa đông bắc, sóng to, thuyền bị

Chu Đăng Chữ và Đại úy Nguyễn Danh chỉ huy có chìm, các thủy thủ bị bắt” 1 .

nhiệm vụ mở đường bộ vào Nam.

Cuốn sách chỉ viết mấy dòng sơ lược vậy. Dẫu Tiểu đoàn 603 gồm 107 cán bộ, chiến sĩ do thế, hơn chục năm trước, tôi đã tìm đến đó, sông đồng chí Hồ Văn Xá làm tiểu đoàn trưởng, đồng Gianh, nơi có chiếc thuyền đầu tiên ra đi nhằm chí Thượng úy Lưu Đức làm chính trị viên. Tiểu khai mở con đường, khai mở một phương thức đoàn đóng quân ở thôn Thanh Khê, xã Thạch vận chuyển.

Trạch (huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình), bên bờ

Sông Gianh những ngày ấy trong và xanh đến sông Gianh.

lạ! Gió từ thượng nguồn lướt trên mặt nước hắt Nhiệm vụ của Tiểu đoàn 603 là nghiên cứu và lên se se. Tôi thả bộ hai bên bờ, chân lún chìm thực hiện ý đồ của Tổng Quân ủy Trung ương, chi trong cát. Tôi men theo những làng chài tanh sặc viện cho chiến trường bằng đường biển. Song, để

hơi biển, luồn qua những rặng phi lao tươm tả vì giữ bí mật, Tiểu đoàn ẩn dưới tên gọi: Tập đoàn gió, vì cát... Tôi tìm, quan sát, gắng phát hiện chút đánh cá sông Gianh.

dấu vết, dù mù mờ, của những tháng năm lịch sử

... Cuối năm 1959, mọi sự chuẩn bị cho chuyến xưa. Song vô vọng. Sông Gianh và cả Quảng Bình vượt biển đầu tiên đã xong. Cấp trên đã chuẩn y đã khác trước. Đồng Hới như trong thần thoại vụt kế hoạch. Chỉ chờ thời cơ, đó là khi có gió mùa trở thành một đô thị xinh xắn, khỏe khoắn. Khách đông bắc tràn về. Gió mùa về, thuyền sẽ gặp sạn Hữu nghị, Cung văn hóa, Công ty xuất nhập nhiều thuận lợi khi xuôi gió, xuôi sóng.

khẩu và rất nhiều ngôi nhà bề thế khác đã khiến Theo chủ trương của cấp trên, chuyến thuyền nơi đây mang dáng vẻ mới. Đồng Hới trở thành đầu tiên của Tiểu đoàn 603 (Tập đoàn đánh cá _______________

sông Gianh) sẽ chở 5 tấn vũ khí và thuốc men cho 1. Xem Lịch sử Lữ đoàn 125, Nxb. Quân đội nhân dân, Khu 5. Địa điểm cập bến là chân đèo Hải Vân.

Hà Nội, 2001 .

13

14

https://thuviensach.vn

nút kinh tế, du lịch của rẻo đất gió Lào này...

dành riêng cho những người lính giao thông vận Chứng tích của chiến tranh đã bật rễ biến mất.

tải xấu số. Tôi lần đến làm gì ư? Cũng không thật Tôi lân la trong các ngõ lưới hỏi chuyện những rõ. Hình như có một vô thức nào đó bất chợt người có tuổi về một đơn vị có tên Tập đoàn đánh cá thoáng qua mách bảo rằng phải làm vậy. Thế thôi.

Sông Gianh. Các cụ nhìn nhau, gõ lên trán, lục lại Đặt một bó hoa rừng, thắp một nén nhang để

trí nhớ, nhưng hết thảy đều lắc đầu. Tôi lần đến tưởng nhớ đến các chị, các anh nằm lại nơi đây, tôi Hội Văn nghệ, nhờ đồng nghiệp giúp đỡ. Các anh xót xa nghĩ, giá có một chốn nào đấy như ở Vạn nhún vai. Nếu có ai đó sốt sắng, cũng chỉ là: “Ờ, Ninh này để những người lính vận tải biển đã hy hình như có nghe nói tới... Nhưng lâu quá rồi”. Tôi sinh có đất mà cùng tụ về...

đành lại ra dòng sông cầu cứu. Cửa sông về sáng Biển mông lung quá, mà con người thì bé nhỏ.

ngái ngủ, sương giăng đầy mặt nước, mông lung, Thác rồi đành lại về với biển thôi...

mờ đục. Chỉ những con sóng thức giấc quyện liếm vào chân vỗ về, an ủi. Và rặng phi lao rủ rỉ như

NHÂN CHỨNG CUỐI CÙNG

thể tiếc nuối, giãi bày!... Đâu là nơi Tiểu đoàn 603

CỦA CHUYẾN ĐI ĐẦU TIÊN

ẩn danh, ẩn tích? Và đâu nữa là vị trí chiếc thuyền Đến Đà Nẵng, như thể linh cảm mách bảo, gỗ mỏng mảnh lặc lè súng đạn cùng sáu con người chưa kịp về nhà khách, tôi và Tô Hải Nam tuông1

(do đặc trưng thể loại cuốn lịch sử không viết được ngay đến phường Hòa Hiệp Nam, quận Liên chi tiết) lặng lẽ ra đi trong mưa phùn gió lạnh Chiểu. Nơi đó có một người, là nhân chứng cuối đêm 30 Tết? Hơn 40 năm, lâu quá rồi, các anh cùng của chuyến đi đầu tiên mà chúng tôi không đang ở đâu, đã về cõi vĩnh hằng hay vẫn tá túc thể không gặp lại.

trần thế này? Thôi thì đành đưa máy ảnh hướng Cách đây đã lâu lắm, tình cờ tôi nghe ai đấy ra nơi con sông gặp biển, nơi có những con thuyền nhắc đến tên một trong sáu người đi chuyến đầu vô tâm căng buồm, lách mù đi về phía mặt trời tiên chở vũ khí vào miền Nam bằng đường biển từ

mọc, ghi lấy một khuôn hình...

những năm 1960, còn sống. Tên anh là Huỳnh Ba, Xong việc, tôi ngược lên xã Vạn Ninh, huyện hiện ở dưới chân đèo Hải Vân. Chuyện đó chìm đi Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình tận tít phía tây, để

cùng thời gian và sự bận bịu, bỗng trong chuyến tìm nghĩa trang các chiến sĩ giao thông vận tải về Đà Nẵng công tác cách đây đã khá lâu, thông tin trên bộ đã ngã xuống trong chiến tranh, yên nghỉ.

_______________

Hẳn đây là nghĩa trang duy nhất có được, chỉ

1. Từ địa phương, có nghĩa là đi, chạy.

15

16

https://thuviensach.vn

nút kinh tế, du lịch của rẻo đất gió Lào này...

dành riêng cho những người lính giao thông vận Chứng tích của chiến tranh đã bật rễ biến mất.

tải xấu số. Tôi lần đến làm gì ư? Cũng không thật Tôi lân la trong các ngõ lưới hỏi chuyện những rõ. Hình như có một vô thức nào đó bất chợt người có tuổi về một đơn vị có tên Tập đoàn đánh cá thoáng qua mách bảo rằng phải làm vậy. Thế thôi.

Sông Gianh. Các cụ nhìn nhau, gõ lên trán, lục lại Đặt một bó hoa rừng, thắp một nén nhang để

trí nhớ, nhưng hết thảy đều lắc đầu. Tôi lần đến tưởng nhớ đến các chị, các anh nằm lại nơi đây, tôi Hội Văn nghệ, nhờ đồng nghiệp giúp đỡ. Các anh xót xa nghĩ, giá có một chốn nào đấy như ở Vạn nhún vai. Nếu có ai đó sốt sắng, cũng chỉ là: “Ờ, Ninh này để những người lính vận tải biển đã hy hình như có nghe nói tới... Nhưng lâu quá rồi”. Tôi sinh có đất mà cùng tụ về...

đành lại ra dòng sông cầu cứu. Cửa sông về sáng Biển mông lung quá, mà con người thì bé nhỏ.

ngái ngủ, sương giăng đầy mặt nước, mông lung, Thác rồi đành lại về với biển thôi...

mờ đục. Chỉ những con sóng thức giấc quyện liếm vào chân vỗ về, an ủi. Và rặng phi lao rủ rỉ như

NHÂN CHỨNG CUỐI CÙNG

thể tiếc nuối, giãi bày!... Đâu là nơi Tiểu đoàn 603

CỦA CHUYẾN ĐI ĐẦU TIÊN

ẩn danh, ẩn tích? Và đâu nữa là vị trí chiếc thuyền Đến Đà Nẵng, như thể linh cảm mách bảo, gỗ mỏng mảnh lặc lè súng đạn cùng sáu con người chưa kịp về nhà khách, tôi và Tô Hải Nam tuông1

(do đặc trưng thể loại cuốn lịch sử không viết được ngay đến phường Hòa Hiệp Nam, quận Liên chi tiết) lặng lẽ ra đi trong mưa phùn gió lạnh Chiểu. Nơi đó có một người, là nhân chứng cuối đêm 30 Tết? Hơn 40 năm, lâu quá rồi, các anh cùng của chuyến đi đầu tiên mà chúng tôi không đang ở đâu, đã về cõi vĩnh hằng hay vẫn tá túc thể không gặp lại.

trần thế này? Thôi thì đành đưa máy ảnh hướng Cách đây đã lâu lắm, tình cờ tôi nghe ai đấy ra nơi con sông gặp biển, nơi có những con thuyền nhắc đến tên một trong sáu người đi chuyến đầu vô tâm căng buồm, lách mù đi về phía mặt trời tiên chở vũ khí vào miền Nam bằng đường biển từ

mọc, ghi lấy một khuôn hình...

những năm 1960, còn sống. Tên anh là Huỳnh Ba, Xong việc, tôi ngược lên xã Vạn Ninh, huyện hiện ở dưới chân đèo Hải Vân. Chuyện đó chìm đi Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình tận tít phía tây, để

cùng thời gian và sự bận bịu, bỗng trong chuyến tìm nghĩa trang các chiến sĩ giao thông vận tải về Đà Nẵng công tác cách đây đã khá lâu, thông tin trên bộ đã ngã xuống trong chiến tranh, yên nghỉ.

_______________

Hẳn đây là nghĩa trang duy nhất có được, chỉ

1. Từ địa phương, có nghĩa là đi, chạy.

15

16

https://thuviensach.vn

tơ nhện ấy được chắp nối, đánh thức. Và tôi, dẫu Tự nhiên, anh ẩn khuất, hòa trộn giữa đời chẳng mấy hy vọng, cũng quyết định lần tới đó, thường với những nhọc nhằn bươn trải hằng ngày lần tới Nam Ô.

kiếm sống. Quá khứ như một nghĩa vụ hiển nhiên Nam Ô là mút cùng phía nam chân đèo Hải đã qua, vậy thôi...

Vân. Trước đây vùng này nổi tiếng về nghề làm

... Ngày ấy, đã lâu rồi, quần dài quấn ngang pháo và nghề làm mắm. Pháo Nam Ô nổ giòn, khi cổ, Huỳnh Ba lội biển tiễn đồng đội đi tập kết. Khi nổ, giấy đỏ được nhuộm bung ra rực rỡ như hoa.

con tàu chỉ còn một chấm đen nhỏ xíu, xa mờ

Mắm Nam Ô đậm, thơm ngọt, nếm một lần, hướng lên phía bắc, anh bì bõm quay lại. Đáng ra hương vị đọng mãi nơi đầu lưỡi...

cũng đi chuyến này, nhưng phút cuối, tổ chức cân Như kẻ nhàn rỗi dở hơi, tôi lân la vào từng nhắc và thấy cần bố trí anh ở lại nằm vùng. Gây nhà, la cà ngoài bãi biển, gợi ý, giải thích, dò hỏi.

dựng cơ sở ven biển là chỉ thị Huyện ủy Hòa Vang Và trời ạ, chẳng rõ có phải do duyên phận, hay do mật giao cho anh. Dưới cái vỏ một ngư dân an đồng đội nằm lại Vạn Ninh phù hộ, cuối cùng kẻ

phận, anh là cầu nối giữa Đảng và dân ở vùng ngu ngơ này đã gặp may. Tôi đã tìm được anh.

biển này. Năm năm sau, tháng 8 năm 1959, anh được lệnh vượt tuyến, lúc đó con gái anh mới 15

Phải, anh Huỳnh Ba, một trong sáu thủy thủ, ngày tuổi. Anh và nhiều đồng chí khác nữa được đêm 30 Tết năm Canh Tý (năm 1960), cách đây đưa về Quảng Bình. Ở đây anh gia nhập “Tập hơn 40 năm vượt biển đi về phía nam...

đoàn đánh cá Sông Gianh”.

Anh Huỳnh Ba quê xã Duy Hải, huyện Duy Đêm 30 Tết năm Canh Tý (năm 1960). Mưa Xuyên, tỉnh Quảng Nam, sinh năm 1925. Gặp tôi phùn. Gió bấc từng cơn từ biển thổi về. Rét. Cửa hồi đó anh đã bước vào tuổi 75. Tóc bạc, lông mày sông Gianh đặc quánh, mù mịt. Sáu con người ôm bạc. Tôi ngắm, và chẳng nhận ra ở con người này chặt đồng đội đưa tiễn, rồi lặng lẽ xuống thuyền.

nét gì đặc biệt. Như nhiều ngư dân đã có tuổi, Con thuyền chất đầy hòm gỗ. Đó là súng đạn, người anh quắt hóp, khắc khổ nhưng vẫn nhanh thuốc men.

nhẹn. Khác chăng là e dè, ít nói. Và cũng dễ dàng

- Thuyền chúng tôi do anh Nguyễn Bất, Đại đội nhận ra ở con người này không một gợn tủa len lỏi trưởng Đại đội 1 làm thuyền trưởng - anh Huỳnh của ý thức, rằng mình là một trong những người Ba kể - anh Trần Mức làm thuyền phó, các thành mở trang sử đầu tiên về con đường vận tải đã trở

viên là Nguyễn Sanh, Huỳnh Sơn, Nguyễn Nữ và thành huyền thoại.

tôi. Theo giấy tờ hợp pháp của tụi ngụy mà tổ chức 17

18

https://thuviensach.vn

tơ nhện ấy được chắp nối, đánh thức. Và tôi, dẫu Tự nhiên, anh ẩn khuất, hòa trộn giữa đời chẳng mấy hy vọng, cũng quyết định lần tới đó, thường với những nhọc nhằn bươn trải hằng ngày lần tới Nam Ô.

kiếm sống. Quá khứ như một nghĩa vụ hiển nhiên Nam Ô là mút cùng phía nam chân đèo Hải đã qua, vậy thôi...

Vân. Trước đây vùng này nổi tiếng về nghề làm

... Ngày ấy, đã lâu rồi, quần dài quấn ngang pháo và nghề làm mắm. Pháo Nam Ô nổ giòn, khi cổ, Huỳnh Ba lội biển tiễn đồng đội đi tập kết. Khi nổ, giấy đỏ được nhuộm bung ra rực rỡ như hoa.

con tàu chỉ còn một chấm đen nhỏ xíu, xa mờ

Mắm Nam Ô đậm, thơm ngọt, nếm một lần, hướng lên phía bắc, anh bì bõm quay lại. Đáng ra hương vị đọng mãi nơi đầu lưỡi...

cũng đi chuyến này, nhưng phút cuối, tổ chức cân Như kẻ nhàn rỗi dở hơi, tôi lân la vào từng nhắc và thấy cần bố trí anh ở lại nằm vùng. Gây nhà, la cà ngoài bãi biển, gợi ý, giải thích, dò hỏi.

dựng cơ sở ven biển là chỉ thị Huyện ủy Hòa Vang Và trời ạ, chẳng rõ có phải do duyên phận, hay do mật giao cho anh. Dưới cái vỏ một ngư dân an đồng đội nằm lại Vạn Ninh phù hộ, cuối cùng kẻ

phận, anh là cầu nối giữa Đảng và dân ở vùng ngu ngơ này đã gặp may. Tôi đã tìm được anh.

biển này. Năm năm sau, tháng 8 năm 1959, anh được lệnh vượt tuyến, lúc đó con gái anh mới 15

Phải, anh Huỳnh Ba, một trong sáu thủy thủ, ngày tuổi. Anh và nhiều đồng chí khác nữa được đêm 30 Tết năm Canh Tý (năm 1960), cách đây đưa về Quảng Bình. Ở đây anh gia nhập “Tập hơn 40 năm vượt biển đi về phía nam...

đoàn đánh cá Sông Gianh”.

Anh Huỳnh Ba quê xã Duy Hải, huyện Duy Đêm 30 Tết năm Canh Tý (năm 1960). Mưa Xuyên, tỉnh Quảng Nam, sinh năm 1925. Gặp tôi phùn. Gió bấc từng cơn từ biển thổi về. Rét. Cửa hồi đó anh đã bước vào tuổi 75. Tóc bạc, lông mày sông Gianh đặc quánh, mù mịt. Sáu con người ôm bạc. Tôi ngắm, và chẳng nhận ra ở con người này chặt đồng đội đưa tiễn, rồi lặng lẽ xuống thuyền.

nét gì đặc biệt. Như nhiều ngư dân đã có tuổi, Con thuyền chất đầy hòm gỗ. Đó là súng đạn, người anh quắt hóp, khắc khổ nhưng vẫn nhanh thuốc men.

nhẹn. Khác chăng là e dè, ít nói. Và cũng dễ dàng

- Thuyền chúng tôi do anh Nguyễn Bất, Đại đội nhận ra ở con người này không một gợn tủa len lỏi trưởng Đại đội 1 làm thuyền trưởng - anh Huỳnh của ý thức, rằng mình là một trong những người Ba kể - anh Trần Mức làm thuyền phó, các thành mở trang sử đầu tiên về con đường vận tải đã trở

viên là Nguyễn Sanh, Huỳnh Sơn, Nguyễn Nữ và thành huyền thoại.

tôi. Theo giấy tờ hợp pháp của tụi ngụy mà tổ chức 17

18

https://thuviensach.vn

chuẩn bị, tôi có tên là Nguyễn Nữa. Sáu anh em đi đánh cá bị lạc, dạt vô đây, song vẫn bị chúng đều là dân Khu 5, hồi chống Pháp từng ở trong đội tách ra giam mỗi người một nơi. Tôi bị nhốt ở Đà thuyền của anh Võ Bẩm và anh hùng Nguyễn Á, Nẵng, rồi chuyển vô Sài Gòn. Ở khám Chí Hòa chuyên bí mật chở vũ khí vào Khu 6. Nhằm che chẳng khai thác được gì, chúng tống qua Phú Lợi.

mắt địch, thường lựa lúc sóng to gió lớn để ra khơi.

Rồi từ Phú Lợi đày ra Côn Đảo. Vài năm bị giải về

Lần này cũng vậy, chúng tôi nhổ neo khi hay tin đất liền. Không bao lâu, lại ra Côn Đảo. Cứ vậy, gió mùa đông bắc về. Đêm đầu cho thuyền chạy suốt 14 năm, tôi bị chuyển tới chục lần. Năm 1974

thẳng ra biển quốc tế, với ý định từ đó sẽ men dần được thả. Lần về đến Nam Ô thì vừa lúc quê vào chân đèo Hải Vân. Ngày hôm sau gió dữ quá, hương được giải phóng.

sóng chồm qua chồm tới, thuyền có nguy cơ bị lật.

- Vậy còn năm người kia, tôi hỏi, các anh ấy Sáu anh em cố sức chèo chống nhưng không lại với quê ở đâu?

gió. Thuyền cứ dạt về phía nam. Đã vậy lại bị gãy Anh Huỳnh Ba rành rẽ:

mất một lái. Với đà này không rõ sẽ trôi tới đâu.

- Anh Nguyễn Bất, Nguyễn Nữ, người Duy Nhớ hồi 9 năm (kháng chiến chống thực dân Pháp), Xuyên; anh Nguyễn Sanh quê Tam Kỳ; Anh cũng xảy ra trường hợp tương tự, và đã có anh em Huỳnh Sơn người Thăng Bình; năm anh em tôi mình dạt sang tận Phi Luật Tân (Philíppin). Đến đều quê Quảng Nam, duy chỉ anh Trần Mức là ngày thứ ba, biết đã lạc vô cù lao Ré (tức đảo Lý dân Quảng Ngãi... Các anh ấy đều đã hy sinh ở

Sơn) thuộc Quảng Ngãi, chúng tôi hơi lo. Định cho chiến trường hoặc đã mất do bệnh tật. Sáu anh thuyền ngược lên thì lái thứ hai gãy nốt. Gió bắt em chỉ còn lại một.

đầu lặng, tàu tuần tra của địch và thuyền đánh cá Tôi cố nén tiếng thở mạnh, không dám hỏi của dân đổ ra nhiều. Loay hoay ở đây sẽ lộ. Anh thêm nữa, e sẽ vô tình chạm tới điều gì đó sâu xa, Nguyễn Bất quyết định, để giữ bí mật con đường thiêng liêng nơi anh.

vận chuyển trên biển, phải phi tang hàng. Phương Tôi ngước lên nhìn bức ảnh thượng tướng án này đã có trong kế hoạch...

Nguyễn Chơn và anh Huỳnh Ba tươi cười ôm Anh Huỳnh Ba ngừng kể, chầm chậm châm nhau, treo trên vách, mới chụp gần đây, cảm được điếu thuốc, rít một hơi, mắt vẫn hướng ra biển, sự thú vị của lịch sử. Cùng chung một nhiệm vụ

nói tiếp:

nhưng mãi gần 40 năm sau, những người trong

- Chiều đó chúng tôi bị bắt. Tuy người và cuộc mới có cơ hội gặp nhau. Thời đó Huỳnh Ba thuyền có giấy tờ hợp pháp, lại khai rất khớp rằng chỉ biết đưa vũ khí vào chân đèo Hải Vân, còn ai 19

20

https://thuviensach.vn

chuẩn bị, tôi có tên là Nguyễn Nữa. Sáu anh em đi đánh cá bị lạc, dạt vô đây, song vẫn bị chúng đều là dân Khu 5, hồi chống Pháp từng ở trong đội tách ra giam mỗi người một nơi. Tôi bị nhốt ở Đà thuyền của anh Võ Bẩm và anh hùng Nguyễn Á, Nẵng, rồi chuyển vô Sài Gòn. Ở khám Chí Hòa chuyên bí mật chở vũ khí vào Khu 6. Nhằm che chẳng khai thác được gì, chúng tống qua Phú Lợi.

mắt địch, thường lựa lúc sóng to gió lớn để ra khơi.

Rồi từ Phú Lợi đày ra Côn Đảo. Vài năm bị giải về

Lần này cũng vậy, chúng tôi nhổ neo khi hay tin đất liền. Không bao lâu, lại ra Côn Đảo. Cứ vậy, gió mùa đông bắc về. Đêm đầu cho thuyền chạy suốt 14 năm, tôi bị chuyển tới chục lần. Năm 1974

thẳng ra biển quốc tế, với ý định từ đó sẽ men dần được thả. Lần về đến Nam Ô thì vừa lúc quê vào chân đèo Hải Vân. Ngày hôm sau gió dữ quá, hương được giải phóng.

sóng chồm qua chồm tới, thuyền có nguy cơ bị lật.

- Vậy còn năm người kia, tôi hỏi, các anh ấy Sáu anh em cố sức chèo chống nhưng không lại với quê ở đâu?

gió. Thuyền cứ dạt về phía nam. Đã vậy lại bị gãy Anh Huỳnh Ba rành rẽ:

mất một lái. Với đà này không rõ sẽ trôi tới đâu.

- Anh Nguyễn Bất, Nguyễn Nữ, người Duy Nhớ hồi 9 năm (kháng chiến chống thực dân Pháp), Xuyên; anh Nguyễn Sanh quê Tam Kỳ; Anh cũng xảy ra trường hợp tương tự, và đã có anh em Huỳnh Sơn người Thăng Bình; năm anh em tôi mình dạt sang tận Phi Luật Tân (Philíppin). Đến đều quê Quảng Nam, duy chỉ anh Trần Mức là ngày thứ ba, biết đã lạc vô cù lao Ré (tức đảo Lý dân Quảng Ngãi... Các anh ấy đều đã hy sinh ở

Sơn) thuộc Quảng Ngãi, chúng tôi hơi lo. Định cho chiến trường hoặc đã mất do bệnh tật. Sáu anh thuyền ngược lên thì lái thứ hai gãy nốt. Gió bắt em chỉ còn lại một.

đầu lặng, tàu tuần tra của địch và thuyền đánh cá Tôi cố nén tiếng thở mạnh, không dám hỏi của dân đổ ra nhiều. Loay hoay ở đây sẽ lộ. Anh thêm nữa, e sẽ vô tình chạm tới điều gì đó sâu xa, Nguyễn Bất quyết định, để giữ bí mật con đường thiêng liêng nơi anh.

vận chuyển trên biển, phải phi tang hàng. Phương Tôi ngước lên nhìn bức ảnh thượng tướng án này đã có trong kế hoạch...

Nguyễn Chơn và anh Huỳnh Ba tươi cười ôm Anh Huỳnh Ba ngừng kể, chầm chậm châm nhau, treo trên vách, mới chụp gần đây, cảm được điếu thuốc, rít một hơi, mắt vẫn hướng ra biển, sự thú vị của lịch sử. Cùng chung một nhiệm vụ

nói tiếp:

nhưng mãi gần 40 năm sau, những người trong

- Chiều đó chúng tôi bị bắt. Tuy người và cuộc mới có cơ hội gặp nhau. Thời đó Huỳnh Ba thuyền có giấy tờ hợp pháp, lại khai rất khớp rằng chỉ biết đưa vũ khí vào chân đèo Hải Vân, còn ai 19

20

https://thuviensach.vn

ra đón, đâu rõ. Cũng khoảng thời gian đó, Tỉnh ủy của ông, nhưng địa phương bảo vẫn thiếu thủ tục Quảng Nam nhận được tin từ miền Bắc điện vào: chi đó, nên không nghe, chỉ cho cái giấy công nhận Chờ đón hàng ở Hồ Chuối (đèo Hải Vân) từ đêm 30

thương binh, mỗi tháng được nhận hơn triệu đồng Tết. Đồng chí Nguyễn Chơn, phụ trách quân sự

tiền chính sách ưu đãi.

tỉnh, được cử đi làm việc ấy. Anh đến Hồ Chuối, Tôi nhìn anh Huỳnh Ba, ve áo không quân thức ngóng ra biển một đêm, hai đêm, không có tín hàm, trên vai không gánh chức tước, địa vị, chỉ là hiệu. Ngóng một tuần cũng không thấy thuyền.

DÂN và lẫn vào dân, thanh thản ngồi bập từng Ngóng một tháng, vẫn bằn bặt. Đành quay về cứ...

hơi thuốc, lơ đãng nhìn ra biển mù sương, chợt Anh đâu hay các thủy thủ trên tàu đã bị bắt!

nghĩ, tiếng là làm văn làm báo, chắc gì mình đã

- Bây giờ anh sống thế nào, anh Ba? - Tôi hỏi.

thấu thế nào là NHÂN DÂN!

Anh Huỳnh Ba cười nhẹ:

Muốn ở lại Nam Ô lâu nữa, chuyện trò với anh

- Vậy vậy... Dân thường...

Ba lâu nữa, nhưng còn nhiều việc phải đi, nhiều

- Không có chế độ gì sao, anh Ba?

chỗ phải đến. Tôi đành chia tay. Rời căn nhà lá

- Người ta đòi giấy chứng nhận của đơn vị cũ.

tuềnh toàng dựng trên cát, tôi miên man nhiều Mình tham gia chở vũ khí cho Nam Bộ kháng điều. Và cứ lẩn thẩn tự vấn rằng, liệu đã có ai đó chiến từ những năm 1946. Đi thuyền từ Nghệ An đến thắp một nén nhang lên mộ năm chiến sĩ đi vào Tam Kỳ, rồi vào cực nam Nam Bộ. Từ năm 1949

chuyến mở đường đầu tiên? Và đã có những cấp đến 1954 chở cho Phú Yên, Bà Rịa... Ra, vô nhiều nào để tâm lo cho thân phận trớ trêu bởi chiến lần. Hồi năm 1950, thuyền vào đến Đà Nẵng, bị

tranh của những người như anh Huỳnh Ba?

lộ, cũng đã cho thuyền chìm xuống biển rồi lội bộ

... Sau hơn chục năm, lần này có thêm Tô Hải ra Nghệ An. Qua hai cuộc kháng chiến, đơn vị đã Nam đi cùng, tôi lại đến thăm anh. Vẫn căn nhà giải tán. Năm 1960, đi chuyến đầu tiên, ở giai tuềnh toàng dựng trên cát, vẫn úi xùi chiếc bàn, đoạn đánh Mỹ, bị bắt cho đến năm 1974...

chiếc ghế và đồ dùng cũ nát... Linh cảm của chúng

- Còn đồng đội cũ?

tôi đúng. Chị Ba và các cháu cho hay, anh Ba đã

- Mấy ai sống sót! Với nữa tuổi đã già, kinh tế

nhập viện cả tuần nay. Có lẽ vết thương ngày xưa khó khăn không thể đi lại được... So với đồng đội, tái phát. Tôi nhẩm tính, năm Canh Dần này mình còn may mắn hơn...! Ngừng thoáng chốc, (năm 2010) anh cũng gần 90 tuổi, trong hoàn anh nói tiếp: Mấy năm qua, nhờ có thượng tướng cảnh của anh, trụ được vậy, đã là mừng. Chúng Nguyễn Chơn tìm đến thăm, lại có cái giấy xác nhận tôi ghi vội mấy dòng về anh theo giấy tờ gia đình 21

22

https://thuviensach.vn

ra đón, đâu rõ. Cũng khoảng thời gian đó, Tỉnh ủy của ông, nhưng địa phương bảo vẫn thiếu thủ tục Quảng Nam nhận được tin từ miền Bắc điện vào: chi đó, nên không nghe, chỉ cho cái giấy công nhận Chờ đón hàng ở Hồ Chuối (đèo Hải Vân) từ đêm 30

thương binh, mỗi tháng được nhận hơn triệu đồng Tết. Đồng chí Nguyễn Chơn, phụ trách quân sự

tiền chính sách ưu đãi.

tỉnh, được cử đi làm việc ấy. Anh đến Hồ Chuối, Tôi nhìn anh Huỳnh Ba, ve áo không quân thức ngóng ra biển một đêm, hai đêm, không có tín hàm, trên vai không gánh chức tước, địa vị, chỉ là hiệu. Ngóng một tuần cũng không thấy thuyền.

DÂN và lẫn vào dân, thanh thản ngồi bập từng Ngóng một tháng, vẫn bằn bặt. Đành quay về cứ...

hơi thuốc, lơ đãng nhìn ra biển mù sương, chợt Anh đâu hay các thủy thủ trên tàu đã bị bắt!

nghĩ, tiếng là làm văn làm báo, chắc gì mình đã

- Bây giờ anh sống thế nào, anh Ba? - Tôi hỏi.

thấu thế nào là NHÂN DÂN!

Anh Huỳnh Ba cười nhẹ:

Muốn ở lại Nam Ô lâu nữa, chuyện trò với anh

- Vậy vậy... Dân thường...

Ba lâu nữa, nhưng còn nhiều việc phải đi, nhiều

- Không có chế độ gì sao, anh Ba?

chỗ phải đến. Tôi đành chia tay. Rời căn nhà lá

- Người ta đòi giấy chứng nhận của đơn vị cũ.

tuềnh toàng dựng trên cát, tôi miên man nhiều Mình tham gia chở vũ khí cho Nam Bộ kháng điều. Và cứ lẩn thẩn tự vấn rằng, liệu đã có ai đó chiến từ những năm 1946. Đi thuyền từ Nghệ An đến thắp một nén nhang lên mộ năm chiến sĩ đi vào Tam Kỳ, rồi vào cực nam Nam Bộ. Từ năm 1949

chuyến mở đường đầu tiên? Và đã có những cấp đến 1954 chở cho Phú Yên, Bà Rịa... Ra, vô nhiều nào để tâm lo cho thân phận trớ trêu bởi chiến lần. Hồi năm 1950, thuyền vào đến Đà Nẵng, bị

tranh của những người như anh Huỳnh Ba?

lộ, cũng đã cho thuyền chìm xuống biển rồi lội bộ

... Sau hơn chục năm, lần này có thêm Tô Hải ra Nghệ An. Qua hai cuộc kháng chiến, đơn vị đã Nam đi cùng, tôi lại đến thăm anh. Vẫn căn nhà giải tán. Năm 1960, đi chuyến đầu tiên, ở giai tuềnh toàng dựng trên cát, vẫn úi xùi chiếc bàn, đoạn đánh Mỹ, bị bắt cho đến năm 1974...

chiếc ghế và đồ dùng cũ nát... Linh cảm của chúng

- Còn đồng đội cũ?

tôi đúng. Chị Ba và các cháu cho hay, anh Ba đã

- Mấy ai sống sót! Với nữa tuổi đã già, kinh tế

nhập viện cả tuần nay. Có lẽ vết thương ngày xưa khó khăn không thể đi lại được... So với đồng đội, tái phát. Tôi nhẩm tính, năm Canh Dần này mình còn may mắn hơn...! Ngừng thoáng chốc, (năm 2010) anh cũng gần 90 tuổi, trong hoàn anh nói tiếp: Mấy năm qua, nhờ có thượng tướng cảnh của anh, trụ được vậy, đã là mừng. Chúng Nguyễn Chơn tìm đến thăm, lại có cái giấy xác nhận tôi ghi vội mấy dòng về anh theo giấy tờ gia đình 21

22

https://thuviensach.vn

cất giữ. Sinh: ngày 12-9-1925. Nhập ngũ: ngày 17

với trên để có thể dựng cho anh Huỳnh Ba ngôi tháng 4 năm 1946, đơn vị T.08, D.248, vận tải thủy nhà tình nghĩa.

Liên khu 5. Vào Đảng: tháng 4 năm 1948. Thời Tôi đưa ý kiến của các anh chỉ huy Vùng 3 Hải gian làm liên lạc Liên khu 5: 10 tháng. Thời gian quân vào dòng cuối phần viết này với hy vọng tâm tham gia kháng chiến: 8 năm 4 tháng. Thương nguyện và tấm lòng của các anh sẽ thành sự thật.

binh 3/4. Quyết định trợ cấp thương tật ký ngày 27

tháng 10 năm 1994 (Sở Lao động Thương binh và NHỮNG NGƯỜI VƯỢT BIỂN RA BẮC

Xã hội Quảng Nam - Đà Nẵng). Và một tờ giấy

“... Chuyến vượt biển đầu tiên đưa vũ khí vào xác nhận của thượng tướng Nguyễn Chơn.

Khu 5 không thành. Đồng chí Lưu Đức ra Hà Nội Cô cháu ngoại đưa chúng tôi đến Bệnh viện báo cáo với Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng Hòa Khánh. Anh Huỳnh Ba nằm kia, người gầy về chuyến đi đó. Quân ủy Trung ương nhận định: nhỏ, mặt quắt hóp. Anh nở nụ cười vui khi hay Việc dùng thuyền gỗ, chạy bằng buồm chở vũ khí chúng tôi tới. Nắm bàn tay chỉ da bọc xương, tôi vào chiến trường có rất nhiều khó khăn và không nghe lòng se sắt, không nỡ nhắc lại chuyện xưa, an toàn. Vì vậy, Bộ Quốc phòng chỉ thị cho Tiểu chỉ loanh quanh hỏi bệnh tình. Anh bình thản cho đoàn 603 tạm ngừng hoạt động để tìm một phương rằng ở tuổi như anh, đổ bệnh là chuyện thường.

thức vận chuyển mới. Trong lúc chờ đợi, số anh em Rồi anh nói:

Tiểu đoàn 603 được điều sang Tiểu đoàn 301, dồn

- Ông Nguyễn Chơn ít tuổi hơn tôi nhưng sức mở con đường xuyên Trường Sơn...

nghe đâu cũng nhiều bệnh lắm. Mấy năm trước

... Ngày 20 tháng 12 năm 1960 tại xã Tân Lập, còn thỉnh thoảng qua lại thăm, nhưng lâu nay huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh, Mặt trận thấy vắng. Chắc sức đã yếu. Ai cũng vậy, thời trai Dân tộc giải phóng miền Nam được thành lập.

trẻ kham khổ, gian lao, nên khi có tuổi lãnh đủ!

Tháng 01 năm 1961, Bộ Chính trị chỉ thị: “... tích Tôi biết bệnh tình anh Huỳnh Ba không mấy cực tiêu diệt sinh lực địch, bảo tồn và phát triển nặng, nhưng vì không có điều kiện kinh tế, lại lực lượng ta, làm tan rã chính quyền và lực lượng chẳng một “chế độ” kèm theo nên khó chuyển lên địch trên phạm vi ngày càng rộng lớn... Tạo điều tuyến trên.

kiện và mọi thời cơ thuận lợi để đánh đổ chính Chúng tôi đem băn khoăn đó thưa với các anh quyền Mỹ - Diệm”.

trong Ban Chỉ huy Vùng 3 Hải quân, các anh Thực hiện chỉ thị của Bộ Chính trị, nhiệm vụ

chăm chú nghe, hứa cố gắng giúp đỡ và sẽ báo cáo vận tải chiến lược phải theo kịp tình hình phát 23

24

https://thuviensach.vn

cất giữ. Sinh: ngày 12-9-1925. Nhập ngũ: ngày 17

với trên để có thể dựng cho anh Huỳnh Ba ngôi tháng 4 năm 1946, đơn vị T.08, D.248, vận tải thủy nhà tình nghĩa.

Liên khu 5. Vào Đảng: tháng 4 năm 1948. Thời Tôi đưa ý kiến của các anh chỉ huy Vùng 3 Hải gian làm liên lạc Liên khu 5: 10 tháng. Thời gian quân vào dòng cuối phần viết này với hy vọng tâm tham gia kháng chiến: 8 năm 4 tháng. Thương nguyện và tấm lòng của các anh sẽ thành sự thật.

binh 3/4. Quyết định trợ cấp thương tật ký ngày 27

tháng 10 năm 1994 (Sở Lao động Thương binh và NHỮNG NGƯỜI VƯỢT BIỂN RA BẮC

Xã hội Quảng Nam - Đà Nẵng). Và một tờ giấy

“... Chuyến vượt biển đầu tiên đưa vũ khí vào xác nhận của thượng tướng Nguyễn Chơn.

Khu 5 không thành. Đồng chí Lưu Đức ra Hà Nội Cô cháu ngoại đưa chúng tôi đến Bệnh viện báo cáo với Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng Hòa Khánh. Anh Huỳnh Ba nằm kia, người gầy về chuyến đi đó. Quân ủy Trung ương nhận định: nhỏ, mặt quắt hóp. Anh nở nụ cười vui khi hay Việc dùng thuyền gỗ, chạy bằng buồm chở vũ khí chúng tôi tới. Nắm bàn tay chỉ da bọc xương, tôi vào chiến trường có rất nhiều khó khăn và không nghe lòng se sắt, không nỡ nhắc lại chuyện xưa, an toàn. Vì vậy, Bộ Quốc phòng chỉ thị cho Tiểu chỉ loanh quanh hỏi bệnh tình. Anh bình thản cho đoàn 603 tạm ngừng hoạt động để tìm một phương rằng ở tuổi như anh, đổ bệnh là chuyện thường.

thức vận chuyển mới. Trong lúc chờ đợi, số anh em Rồi anh nói:

Tiểu đoàn 603 được điều sang Tiểu đoàn 301, dồn

- Ông Nguyễn Chơn ít tuổi hơn tôi nhưng sức mở con đường xuyên Trường Sơn...

nghe đâu cũng nhiều bệnh lắm. Mấy năm trước

... Ngày 20 tháng 12 năm 1960 tại xã Tân Lập, còn thỉnh thoảng qua lại thăm, nhưng lâu nay huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh, Mặt trận thấy vắng. Chắc sức đã yếu. Ai cũng vậy, thời trai Dân tộc giải phóng miền Nam được thành lập.

trẻ kham khổ, gian lao, nên khi có tuổi lãnh đủ!

Tháng 01 năm 1961, Bộ Chính trị chỉ thị: “... tích Tôi biết bệnh tình anh Huỳnh Ba không mấy cực tiêu diệt sinh lực địch, bảo tồn và phát triển nặng, nhưng vì không có điều kiện kinh tế, lại lực lượng ta, làm tan rã chính quyền và lực lượng chẳng một “chế độ” kèm theo nên khó chuyển lên địch trên phạm vi ngày càng rộng lớn... Tạo điều tuyến trên.

kiện và mọi thời cơ thuận lợi để đánh đổ chính Chúng tôi đem băn khoăn đó thưa với các anh quyền Mỹ - Diệm”.

trong Ban Chỉ huy Vùng 3 Hải quân, các anh Thực hiện chỉ thị của Bộ Chính trị, nhiệm vụ

chăm chú nghe, hứa cố gắng giúp đỡ và sẽ báo cáo vận tải chiến lược phải theo kịp tình hình phát 23

24

https://thuviensach.vn

triển của chiến trường; nếu có điều kiện phải đi Chỉ thị của Trung ương Đảng phù hợp với lòng trước một bước. Tuyến đường Trường Sơn chi viện mong mỏi của các địa phương, do vậy chỉ trong cho miền Nam còn vài ba năm nữa mới vươn tới một thời gian ngắn, các tỉnh Bến Tre, Trà Vinh, miền Đông Nam Bộ, còn đồng bằng Nam Bộ thì Bạc Liêu, Bà Rịa đã gấp rút chuẩn bị, tổ chức các thật khó mà vươn tới. Song vũ khí cho chiến trường đội tàu, mua sắm thuyền lưới và chọn người để lên Nam Bộ đang là đòi hỏi cấp bách có tính sống còn đường, vượt biển ra Bắc”1.

đối với phong trào cách mạng ở đây. Tiếp tế cho Nam Bộ, vào thời điểm này, không còn con đường

Chuyện của anh Sáu Giáo và anh Sáu Đức

nào khác hơn là con đường biển. Con đường chi Nhận được chỉ thị của Trung ương, Tỉnh ủy viện trên bộ hiện tại mới tới Khu 5, song do sử

Bến Tre, quê hương phong trào Đồng khởi, đã giao dụng phương thức vận tải thô sơ nên còn hết sức cho anh Nguyễn Văn Khước (Năm Chung hay còn gian nan, hiệu quả không lớn. Mỗi chiến sĩ, giỏi gọi là Mười Khước), Bí thư Tỉnh ủy và chị Nguyễn cũng chỉ gùi được 20 kg hàng. Muốn chở 10 tấn Thị Định, người đã vượt biển ra Bắc xin vũ khí từ

hàng, cần có 500 người, ấy là chưa kể ốm đau, địch năm 1946, lo tổ chức chuyến đi. Trong thời gian đánh phá và người phục vụ cho 500 người gùi hàng ngắn, Bến Tre tổ chức được hai đội tàu.

trên, và tổn thất do nhiều nguyên nhân khác. Vậy Đội tàu thứ nhất do anh Sáu Giáo (tức Đặng 100 tấn hàng, 1.000 tấn hàng và hàng trăm nghìn Bá Tiên) làm đội trưởng; anh Nguyễn Văn Kiệm tấn hàng cho chiến trường cần bao nhiêu người và (Năm Tiến), Bí thư chi bộ. Các thành viên gồm: phải làm trong bao năm? Nếu thông con đường Huỳnh Văn Mai (tức Nguyễn Văn Giới, hay Mai biển, 100 tấn vũ khí, chỉ một con tàu và 15 thủy Đen), Nguyễn Văn Bê (Hai Thọ), Lê Văn Nhung thủ là trong một tuần, hàng có thể tới cực nam (Hai Hùng), và Nguyễn Văn Đức (Sáu Đức).

Nam Bộ. Đó là bài toán để tạo quyết tâm.

Đội tàu thứ hai do anh Lê Công Cẩn (Năm Công) Trong khi chờ đợi một phương thức vận phụ trách, các thủy thủ gồm: Nguyễn Văn Hớn chuyển vũ khí từ miền Bắc đi bằng đường biển (Năm Thanh), Nguyễn Văn Hải (Huỳnh Phước vào miền Nam, Trung ương Đảng chỉ thị cho các Hải, tức Sáu Hải), Văn Công Cưỡng, Bùi Văn Ấn tỉnh Nam Bộ chuẩn bị bến bãi và cho thuyền ra (Năm Thăng), Nguyễn Văn Luông (Hai Sơn), Huỳnh miền Bắc vừa thăm dò, mở đường nghiên cứu Văn Tiến (tức Huỳnh Văn Mười, hay Mười Tiến).

phương tiện vận chuyển trên biển và báo cáo tình _______________

hình, nếu có điều kiện thì chở vũ khí về.

1. Xem Lịch sử Lữ đoàn 125, Sđd.

25

26

https://thuviensach.vn

triển của chiến trường; nếu có điều kiện phải đi Chỉ thị của Trung ương Đảng phù hợp với lòng trước một bước. Tuyến đường Trường Sơn chi viện mong mỏi của các địa phương, do vậy chỉ trong cho miền Nam còn vài ba năm nữa mới vươn tới một thời gian ngắn, các tỉnh Bến Tre, Trà Vinh, miền Đông Nam Bộ, còn đồng bằng Nam Bộ thì Bạc Liêu, Bà Rịa đã gấp rút chuẩn bị, tổ chức các thật khó mà vươn tới. Song vũ khí cho chiến trường đội tàu, mua sắm thuyền lưới và chọn người để lên Nam Bộ đang là đòi hỏi cấp bách có tính sống còn đường, vượt biển ra Bắc”1.

đối với phong trào cách mạng ở đây. Tiếp tế cho Nam Bộ, vào thời điểm này, không còn con đường

Chuyện của anh Sáu Giáo và anh Sáu Đức

nào khác hơn là con đường biển. Con đường chi Nhận được chỉ thị của Trung ương, Tỉnh ủy viện trên bộ hiện tại mới tới Khu 5, song do sử

Bến Tre, quê hương phong trào Đồng khởi, đã giao dụng phương thức vận tải thô sơ nên còn hết sức cho anh Nguyễn Văn Khước (Năm Chung hay còn gian nan, hiệu quả không lớn. Mỗi chiến sĩ, giỏi gọi là Mười Khước), Bí thư Tỉnh ủy và chị Nguyễn cũng chỉ gùi được 20 kg hàng. Muốn chở 10 tấn Thị Định, người đã vượt biển ra Bắc xin vũ khí từ

hàng, cần có 500 người, ấy là chưa kể ốm đau, địch năm 1946, lo tổ chức chuyến đi. Trong thời gian đánh phá và người phục vụ cho 500 người gùi hàng ngắn, Bến Tre tổ chức được hai đội tàu.

trên, và tổn thất do nhiều nguyên nhân khác. Vậy Đội tàu thứ nhất do anh Sáu Giáo (tức Đặng 100 tấn hàng, 1.000 tấn hàng và hàng trăm nghìn Bá Tiên) làm đội trưởng; anh Nguyễn Văn Kiệm tấn hàng cho chiến trường cần bao nhiêu người và (Năm Tiến), Bí thư chi bộ. Các thành viên gồm: phải làm trong bao năm? Nếu thông con đường Huỳnh Văn Mai (tức Nguyễn Văn Giới, hay Mai biển, 100 tấn vũ khí, chỉ một con tàu và 15 thủy Đen), Nguyễn Văn Bê (Hai Thọ), Lê Văn Nhung thủ là trong một tuần, hàng có thể tới cực nam (Hai Hùng), và Nguyễn Văn Đức (Sáu Đức).

Nam Bộ. Đó là bài toán để tạo quyết tâm.

Đội tàu thứ hai do anh Lê Công Cẩn (Năm Công) Trong khi chờ đợi một phương thức vận phụ trách, các thủy thủ gồm: Nguyễn Văn Hớn chuyển vũ khí từ miền Bắc đi bằng đường biển (Năm Thanh), Nguyễn Văn Hải (Huỳnh Phước vào miền Nam, Trung ương Đảng chỉ thị cho các Hải, tức Sáu Hải), Văn Công Cưỡng, Bùi Văn Ấn tỉnh Nam Bộ chuẩn bị bến bãi và cho thuyền ra (Năm Thăng), Nguyễn Văn Luông (Hai Sơn), Huỳnh miền Bắc vừa thăm dò, mở đường nghiên cứu Văn Tiến (tức Huỳnh Văn Mười, hay Mười Tiến).

phương tiện vận chuyển trên biển và báo cáo tình _______________

hình, nếu có điều kiện thì chở vũ khí về.

1. Xem Lịch sử Lữ đoàn 125, Sđd.

25

26

https://thuviensach.vn

Có lẽ nhờ cái duyên với con đường vận chuyển được gợi dậy cũng có sức hút như nam châm đối vũ khí trên biển nên cách đây đã chục năm, tôi với vụn sắt... Hồi đó tôi có tên trong danh sách đi may mắn gặp được anh Đặng Bá Tiên (tức Sáu du học nước ngoài. Nhưng cuối cùng, lý lịch xuất Giáo), người phụ trách đội thuyền thứ nhất của thân trong gia đình Công giáo của tôi có lẽ đã gợi Bến Tre đã vượt biển ra Bắc năm 1961. Anh Sáu mở, loé ra cái gì đó để những người làm công tác tổ

Giáo nhỏ người, sức khỏe không mấy tốt, nhưng chức giàu kinh nghiệm bắt đầu có quyết định khác.

trí nhớ chưa hề cùn mòn.

Một buổi chiều, anh Ngô Thuyền, thời ấy là Bí thư

Tôi và anh ngồi nói chuyện trong ngôi nhà Tỉnh ủy, cho gọi tôi lên. Đến phòng làm việc của số 272 ở đường Minh Phụng, quận 5, nơi gia đình anh, tôi nhận ra vài ba đồng chí cán bộ cao cấp anh cư ngụ. Phía ngoài, tiếng xe máy lào rào, câu của Bộ Công an. Sau những chào hỏi, các anh mật chuyện đôi khi bị gián đoạn bởi những âm thanh giao nhiệm vụ cho tôi: Di cư! Trà trộn vào số giáo ấy vọng vào.

dân đi Nam để tính kế lâu dài. Tôi bất ngờ, ngớ

Đặng Bá Tiên sinh ra trong một gia đình Công ra. Anh Ngô Thuyền nhìn tôi, nói: “Chú đừng sợ

giáo, bố làm trùm họ, nhưng anh lại là đảng viên đơn độc, tổ chức luôn luôn bên cạnh”. Tôi đâu sợ

cộng sản. Một đảng viên trẻ, 18 tuổi. Năm cuối điều ấy, tôi biết tổ chức luôn ở sát mình chứ, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, anh tham nhưng vẫn có cái gì đó ngỡ ngàng, bối rối. Tôi chưa gia vận tải quân lương lên Điện Biên Phủ. Thời đó lường đến tình huống này... Vậy là, đang làm một Thanh Hóa nổi tiếng bởi những chiếc xe đạp thồ.

cán bộ chống cưỡng ép di cư, đang lớn tiếng hô hào Sau này, có người nói rằng chúng ta thắng ở lòng bà con giáo dân đừng tin những lời dụ dỗ xằng bậy chảo Tây Bắc, cũng một phần là nhờ những chiếc mà bỏ quê hương bản quán, lại là kẻ trở mặt, chui xe đạp thồ ấy.

lủi lặng lẽ ra đi... Lúc đó tôi đã có vợ, cô ấy cũng là Sau Hiệp định Giơnevơ, nhiều giáo dân miền đảng viên - Anh Sáu cười - Đảng viên nhưng lúc Bắc, trong đó có giáo dân vùng Nga Sơn (Thanh cưới, chúng tôi vẫn làm lễ ở nhà thờ đó nghe... Tổ

Hoá) quê anh, lũ lượt “theo Chúa vào Nam”. Mê chức gợi ý, nếu cả hai vợ chồng cùng di cư là muội, cuồng tín, họ dắt díu, bồng bế nhau, hớt hải thuận nhất. Tôi cũng nghĩ nên như vậy, ngặt nỗi, xuống tàu.

vào thời gian ấy, vợ tôi đang mang bầu, nên đành

- Nhìn họ nháo nhác như gà con tìm mẹ, vừa lủi thủi đi một mình...

tức, vừa thương. - Anh Sáu kể - Biết họ ăn phải Tôi hỏi:

bùa ngải, bị lừa, mà bất lực. Nhu cầu tâm linh khi

- Chị cũng đồng ý để anh “di cư”?

27

28

https://thuviensach.vn

Có lẽ nhờ cái duyên với con đường vận chuyển được gợi dậy cũng có sức hút như nam châm đối vũ khí trên biển nên cách đây đã chục năm, tôi với vụn sắt... Hồi đó tôi có tên trong danh sách đi may mắn gặp được anh Đặng Bá Tiên (tức Sáu du học nước ngoài. Nhưng cuối cùng, lý lịch xuất Giáo), người phụ trách đội thuyền thứ nhất của thân trong gia đình Công giáo của tôi có lẽ đã gợi Bến Tre đã vượt biển ra Bắc năm 1961. Anh Sáu mở, loé ra cái gì đó để những người làm công tác tổ

Giáo nhỏ người, sức khỏe không mấy tốt, nhưng chức giàu kinh nghiệm bắt đầu có quyết định khác.

trí nhớ chưa hề cùn mòn.

Một buổi chiều, anh Ngô Thuyền, thời ấy là Bí thư

Tôi và anh ngồi nói chuyện trong ngôi nhà Tỉnh ủy, cho gọi tôi lên. Đến phòng làm việc của số 272 ở đường Minh Phụng, quận 5, nơi gia đình anh, tôi nhận ra vài ba đồng chí cán bộ cao cấp anh cư ngụ. Phía ngoài, tiếng xe máy lào rào, câu của Bộ Công an. Sau những chào hỏi, các anh mật chuyện đôi khi bị gián đoạn bởi những âm thanh giao nhiệm vụ cho tôi: Di cư! Trà trộn vào số giáo ấy vọng vào.

dân đi Nam để tính kế lâu dài. Tôi bất ngờ, ngớ

Đặng Bá Tiên sinh ra trong một gia đình Công ra. Anh Ngô Thuyền nhìn tôi, nói: “Chú đừng sợ

giáo, bố làm trùm họ, nhưng anh lại là đảng viên đơn độc, tổ chức luôn luôn bên cạnh”. Tôi đâu sợ

cộng sản. Một đảng viên trẻ, 18 tuổi. Năm cuối điều ấy, tôi biết tổ chức luôn ở sát mình chứ, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, anh tham nhưng vẫn có cái gì đó ngỡ ngàng, bối rối. Tôi chưa gia vận tải quân lương lên Điện Biên Phủ. Thời đó lường đến tình huống này... Vậy là, đang làm một Thanh Hóa nổi tiếng bởi những chiếc xe đạp thồ.

cán bộ chống cưỡng ép di cư, đang lớn tiếng hô hào Sau này, có người nói rằng chúng ta thắng ở lòng bà con giáo dân đừng tin những lời dụ dỗ xằng bậy chảo Tây Bắc, cũng một phần là nhờ những chiếc mà bỏ quê hương bản quán, lại là kẻ trở mặt, chui xe đạp thồ ấy.

lủi lặng lẽ ra đi... Lúc đó tôi đã có vợ, cô ấy cũng là Sau Hiệp định Giơnevơ, nhiều giáo dân miền đảng viên - Anh Sáu cười - Đảng viên nhưng lúc Bắc, trong đó có giáo dân vùng Nga Sơn (Thanh cưới, chúng tôi vẫn làm lễ ở nhà thờ đó nghe... Tổ

Hoá) quê anh, lũ lượt “theo Chúa vào Nam”. Mê chức gợi ý, nếu cả hai vợ chồng cùng di cư là muội, cuồng tín, họ dắt díu, bồng bế nhau, hớt hải thuận nhất. Tôi cũng nghĩ nên như vậy, ngặt nỗi, xuống tàu.

vào thời gian ấy, vợ tôi đang mang bầu, nên đành

- Nhìn họ nháo nhác như gà con tìm mẹ, vừa lủi thủi đi một mình...

tức, vừa thương. - Anh Sáu kể - Biết họ ăn phải Tôi hỏi:

bùa ngải, bị lừa, mà bất lực. Nhu cầu tâm linh khi

- Chị cũng đồng ý để anh “di cư”?

27

28

https://thuviensach.vn

- Không đồng ý sao được, - Anh Sáu cười vui -

đông giáo dân di cư, nhưng toàn người Phát Diệm.

Đảng viên thì phải chấp hành lệnh của Đảng chớ...

Không một ai quen. Người Phát Diệm nơi đây Rồi anh xuống tàu?

sống bằng nghề dệt chiếu. Mình người Nga Sơn, Từ Thanh Hóa, tôi theo ô tô đi Hải Phòng. Từ

làm chiếu là gia truyền, nên hòa nhập rất nhanh.

Hải Phòng xô nhau xuống tàu “há mồm” để ra tàu Tôi làm công nuôi thân...

Mỹ đỗ tít ngoài khơi. Ba ngày sau đến Sài Gòn.

- Nhưng anh là cán bộ của Bến Tre...? - Tôi Hàng ngàn người, nhếch nhác đổ xuống cái thành sốt ruột hỏi.

phố xô bồ xa lạ ấy. Những người đón tiếp thông

- Chuyện dài lắm... Chừng nửa năm sau, nghe báo, ai có người thân khai báo để đoàn tụ; ai đồn ở Bến Tre đang mộ người đắp đê, vậy là đi. Ở

không có thì lên xe. Tôi thuộc diện thân cô thế cô.

Bến Tre mấy năm liền, vừa kiếm sống, vừa hoạt Hôm sau, ô tô chở tới một khu thuộc Châu Thành, động. Lúc nhận nhiệm vụ ra Bắc, tôi là thành viên Mỹ Tho. Tại đây, tôi phát hiện ra điều bất lợi: có của Đoàn chủ tịch mặt trận tỉnh.

nhiều người đến trước là dân Nga Sơn. Họ thừa

- Anh kể kỹ khúc đó nghe, anh Sáu! - Tôi nói.

biết tôi từng giữ vai trò gì. Trong số đó có vị cha

- Ngày ấy chị Ba Định kêu tôi lên, hỏi: “Anh xứ, chắc chắn chưa thể quên người con trai ông trở về Bắc được không?”. Tôi đáp: “Nếu Đảng trùm họ. Một lần tôi và tổ du kích đã phục kích quyết, thì tôi chấp hành”. “Vậy anh chuẩn bị vượt bắt quả tang vị cha xứ này khi lão đang ngủ với biển ra ngoải, nghe. Việc quan trọng đó”. Nhận chỉ

người đàn bà góa trong nhà thờ. Lúc chúng tôi đạp thị rồi, tôi ra Long Hải, mua được chiếc thuyền cửa ập vào, lão hoảng loạn bật dậy. Tay vơ quần cánh dơi của một giáo dân miền Bắc di cư. Về Sài áo, miệng lắp bắp điều gì như thể cầu nguyện.

Gòn, lắp thêm chiếc máy Yamaha 10 sức ngựa1, Còn người đàn bà bản lĩnh hơn, để nguyên cơ thể

rồi dong về Cồn Lợi. Anh Kiệm, anh Nhung, anh ngồn ngộn trắng lốp ấy, chị ta khinh khỉnh bước Hai Bê ra đón. Đó là đầu tháng 5 năm 1961. Tôi qua mọi người, ra ngoài. Sau này nghĩ lại, tôi tuông lên Ba Tri (hồi đó tỉnh ủy đóng ở đây) để

không khỏi buồn cười về sự ấu trĩ, nông nổi và tự

báo cáo. Anh Mười Khước rất vui, hỏi: “Vậy mấy trách mình vớ vẩn... Cái việc riêng tư vặt vãnh ấy anh tính lúc nào lên đường?”. Tôi đáp: “Đầu tháng 6

đâu quan trọng tới mức phải huy động đến súng có gió nam, đi vào dịp ấy thuận. Với nữa cũng cần ống, du kích... Nhưng thời bấy giờ, nó vậy.

_______________

Biết khó ở lại Châu Thành, tôi liền lẩn đi nơi 1. Sức ngựa còn gọi là mã lực (viết tắt là HP - horse power), khác. Tôi tìm cách sang Đồng Tâm. Nơi đây cũng là một đơn vị cũ dùng để chỉ công suất. 1HP = 0,736 kw.

29

30

https://thuviensach.vn

- Không đồng ý sao được, - Anh Sáu cười vui -

đông giáo dân di cư, nhưng toàn người Phát Diệm.

Đảng viên thì phải chấp hành lệnh của Đảng chớ...

Không một ai quen. Người Phát Diệm nơi đây Rồi anh xuống tàu?

sống bằng nghề dệt chiếu. Mình người Nga Sơn, Từ Thanh Hóa, tôi theo ô tô đi Hải Phòng. Từ

làm chiếu là gia truyền, nên hòa nhập rất nhanh.

Hải Phòng xô nhau xuống tàu “há mồm” để ra tàu Tôi làm công nuôi thân...

Mỹ đỗ tít ngoài khơi. Ba ngày sau đến Sài Gòn.

- Nhưng anh là cán bộ của Bến Tre...? - Tôi Hàng ngàn người, nhếch nhác đổ xuống cái thành sốt ruột hỏi.

phố xô bồ xa lạ ấy. Những người đón tiếp thông

- Chuyện dài lắm... Chừng nửa năm sau, nghe báo, ai có người thân khai báo để đoàn tụ; ai đồn ở Bến Tre đang mộ người đắp đê, vậy là đi. Ở

không có thì lên xe. Tôi thuộc diện thân cô thế cô.

Bến Tre mấy năm liền, vừa kiếm sống, vừa hoạt Hôm sau, ô tô chở tới một khu thuộc Châu Thành, động. Lúc nhận nhiệm vụ ra Bắc, tôi là thành viên Mỹ Tho. Tại đây, tôi phát hiện ra điều bất lợi: có của Đoàn chủ tịch mặt trận tỉnh.

nhiều người đến trước là dân Nga Sơn. Họ thừa

- Anh kể kỹ khúc đó nghe, anh Sáu! - Tôi nói.

biết tôi từng giữ vai trò gì. Trong số đó có vị cha

- Ngày ấy chị Ba Định kêu tôi lên, hỏi: “Anh xứ, chắc chắn chưa thể quên người con trai ông trở về Bắc được không?”. Tôi đáp: “Nếu Đảng trùm họ. Một lần tôi và tổ du kích đã phục kích quyết, thì tôi chấp hành”. “Vậy anh chuẩn bị vượt bắt quả tang vị cha xứ này khi lão đang ngủ với biển ra ngoải, nghe. Việc quan trọng đó”. Nhận chỉ

người đàn bà góa trong nhà thờ. Lúc chúng tôi đạp thị rồi, tôi ra Long Hải, mua được chiếc thuyền cửa ập vào, lão hoảng loạn bật dậy. Tay vơ quần cánh dơi của một giáo dân miền Bắc di cư. Về Sài áo, miệng lắp bắp điều gì như thể cầu nguyện.

Gòn, lắp thêm chiếc máy Yamaha 10 sức ngựa1, Còn người đàn bà bản lĩnh hơn, để nguyên cơ thể

rồi dong về Cồn Lợi. Anh Kiệm, anh Nhung, anh ngồn ngộn trắng lốp ấy, chị ta khinh khỉnh bước Hai Bê ra đón. Đó là đầu tháng 5 năm 1961. Tôi qua mọi người, ra ngoài. Sau này nghĩ lại, tôi tuông lên Ba Tri (hồi đó tỉnh ủy đóng ở đây) để

không khỏi buồn cười về sự ấu trĩ, nông nổi và tự

báo cáo. Anh Mười Khước rất vui, hỏi: “Vậy mấy trách mình vớ vẩn... Cái việc riêng tư vặt vãnh ấy anh tính lúc nào lên đường?”. Tôi đáp: “Đầu tháng 6

đâu quan trọng tới mức phải huy động đến súng có gió nam, đi vào dịp ấy thuận. Với nữa cũng cần ống, du kích... Nhưng thời bấy giờ, nó vậy.

_______________

Biết khó ở lại Châu Thành, tôi liền lẩn đi nơi 1. Sức ngựa còn gọi là mã lực (viết tắt là HP - horse power), khác. Tôi tìm cách sang Đồng Tâm. Nơi đây cũng là một đơn vị cũ dùng để chỉ công suất. 1HP = 0,736 kw.

29

30

https://thuviensach.vn

có thời gian để anh em làm quen thuyền, thử

cho quê hương đồng khởi. Các anh Nguyễn Văn thuyền, và sắm lưới cụ”... Anh Mười nhất trí... Đề

Tiến, Huỳnh Văn Mai, Lê Văn Nhung, Nguyễn đạt với bí thư tỉnh cho thuyền ra Bắc vào đầu Văn Đức, Nguyễn Văn Bê đều là những con người tháng 6 còn lý do nữa... Trong lần sắm vai một trung kiên, được đào tạo và trở thành những cán giáo dân đi tìm người nhà từ Bến Tre ra Huế nhằm bộ, nhiều lần cùng đồng đội đưa tàu chở vũ khí thăm dò tình hình địch theo ý kiến chị Ba Định, vào Nam Bộ, lập nên những chiến công xuất sắc...

tôi phát hiện ra, các đơn vị lính ngụy đóng ở miền Rồi anh Sáu khoe rằng anh vừa trở lại Bến Trung, nơi thuyền chúng tôi sẽ đi qua, thường Tre tổ chức cuộc gặp mặt giữa những người vượt nhận lương vào khoảng mồng 2 đến mồng 5. Có biển ra Bắc thời 1961 với lãnh đạo tỉnh và bà con tiền, chúng hay la cà quán xá nhậu nhẹt, chểnh Thạnh Phong, Thạnh Phú, những người đã đùm mảng việc tuần tra... Thuyền đi qua vùng biển bọc cưu mang. Vui và cảm động. Tiếc là sáu anh em miền Trung dịp đầu tháng sẽ nhiều thuận lợi...

đi trên chuyến thứ nhất không còn đủ. Anh Nguyễn Cuối tháng 5, phương tiện của một thuyền Văn Kiệm, tức Năm Tiến, anh Lê Văn Nhung tức làm nghề đánh bắt cá đã sắm đủ. Tổ chức cũng đã Hai Hùng, anh Nguyễn Văn Bê đã qua đời...

lo xong giấy hành nghề và căn cước. Ngày mồng 1

Tôi kể với anh Sáu rằng hơn chục năm trước, tháng 6 năm 1961, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Mười trong lần đi với đoàn làm phim về Bến Tre, tôi có Khước đến giao nhiệm vụ và chia tay với đội tới Thạnh Phú, tìm gặp anh Năm Tiến. Hồi đó thuyền. Anh dặn rằng, phong trào cách mạng Bến anh cũng yếu rồi. Anh sống trong ngôi nhà lá sơ

Tre có phát triển hay không, phụ thuộc khá nhiều sài, ngay trong vườn dừa của mình. Gầy nhỏ. Hom vào chuyến đi của đội; mong rằng khi về, anh em chở thật nhiều vũ khí. Tỉnh ủy và nhân dân Bến hem... Tội lắm! Anh Sáu cắt ngang:

Tre chờ đón từng ngày. Anh cũng dặn là phải

- Anh ấy mất đã mấy năm, cuối đời cũng cực...

tuyệt đối giữ bí mật nhiệm vụ, sống để dạ, chết Trong số sáu anh em, chỉ có Sáu Đức là còn khỏe -

mang theo. Đây là công việc tuyệt mật, một chủ

Anh hỏi - chú gặp Sáu Đức chưa?... Đức đi nhiều trương lớn của Đảng. Mặc dù sau đó, thuyền chuyến, biết nhiều chuyện...

chúng tôi không có điều kiện trở lại Bến Tre, song Tôi lái qua chuyện khác:

những năm kế đấy, sau lần vượt biển ra Bắc của

- Dạo ấy ra Bắc, mọi người đều về đoàn “tàu chúng tôi, đã có 23 lượt con tàu của đoàn “tàu không số”, riêng anh Sáu...

không số” vượt biển, chở hàng ngàn tấn vũ khí vào

- À, chuyện là thế này...

31

32

https://thuviensach.vn

có thời gian để anh em làm quen thuyền, thử

cho quê hương đồng khởi. Các anh Nguyễn Văn thuyền, và sắm lưới cụ”... Anh Mười nhất trí... Đề

Tiến, Huỳnh Văn Mai, Lê Văn Nhung, Nguyễn đạt với bí thư tỉnh cho thuyền ra Bắc vào đầu Văn Đức, Nguyễn Văn Bê đều là những con người tháng 6 còn lý do nữa... Trong lần sắm vai một trung kiên, được đào tạo và trở thành những cán giáo dân đi tìm người nhà từ Bến Tre ra Huế nhằm bộ, nhiều lần cùng đồng đội đưa tàu chở vũ khí thăm dò tình hình địch theo ý kiến chị Ba Định, vào Nam Bộ, lập nên những chiến công xuất sắc...

tôi phát hiện ra, các đơn vị lính ngụy đóng ở miền Rồi anh Sáu khoe rằng anh vừa trở lại Bến Trung, nơi thuyền chúng tôi sẽ đi qua, thường Tre tổ chức cuộc gặp mặt giữa những người vượt nhận lương vào khoảng mồng 2 đến mồng 5. Có biển ra Bắc thời 1961 với lãnh đạo tỉnh và bà con tiền, chúng hay la cà quán xá nhậu nhẹt, chểnh Thạnh Phong, Thạnh Phú, những người đã đùm mảng việc tuần tra... Thuyền đi qua vùng biển bọc cưu mang. Vui và cảm động. Tiếc là sáu anh em miền Trung dịp đầu tháng sẽ nhiều thuận lợi...

đi trên chuyến thứ nhất không còn đủ. Anh Nguyễn Cuối tháng 5, phương tiện của một thuyền Văn Kiệm, tức Năm Tiến, anh Lê Văn Nhung tức làm nghề đánh bắt cá đã sắm đủ. Tổ chức cũng đã Hai Hùng, anh Nguyễn Văn Bê đã qua đời...

lo xong giấy hành nghề và căn cước. Ngày mồng 1

Tôi kể với anh Sáu rằng hơn chục năm trước, tháng 6 năm 1961, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Mười trong lần đi với đoàn làm phim về Bến Tre, tôi có Khước đến giao nhiệm vụ và chia tay với đội tới Thạnh Phú, tìm gặp anh Năm Tiến. Hồi đó thuyền. Anh dặn rằng, phong trào cách mạng Bến anh cũng yếu rồi. Anh sống trong ngôi nhà lá sơ

Tre có phát triển hay không, phụ thuộc khá nhiều sài, ngay trong vườn dừa của mình. Gầy nhỏ. Hom vào chuyến đi của đội; mong rằng khi về, anh em chở thật nhiều vũ khí. Tỉnh ủy và nhân dân Bến hem... Tội lắm! Anh Sáu cắt ngang:

Tre chờ đón từng ngày. Anh cũng dặn là phải

- Anh ấy mất đã mấy năm, cuối đời cũng cực...

tuyệt đối giữ bí mật nhiệm vụ, sống để dạ, chết Trong số sáu anh em, chỉ có Sáu Đức là còn khỏe -

mang theo. Đây là công việc tuyệt mật, một chủ

Anh hỏi - chú gặp Sáu Đức chưa?... Đức đi nhiều trương lớn của Đảng. Mặc dù sau đó, thuyền chuyến, biết nhiều chuyện...

chúng tôi không có điều kiện trở lại Bến Tre, song Tôi lái qua chuyện khác:

những năm kế đấy, sau lần vượt biển ra Bắc của

- Dạo ấy ra Bắc, mọi người đều về đoàn “tàu chúng tôi, đã có 23 lượt con tàu của đoàn “tàu không số”, riêng anh Sáu...

không số” vượt biển, chở hàng ngàn tấn vũ khí vào

- À, chuyện là thế này...

31

32

https://thuviensach.vn

Anh Sáu ngừng lại. Chị Lương Thị Minh Xuân, tốt nghiệp bác sĩ, cũng được phân công đi “B”. Và vợ anh, một phụ nữ phúc hậu, tóc đã điểm bạc, vợ chồng tôi ở lại cho đến tận bây giờ...

đưa vào hai cốc nước. Tôi mời chị cùng ngồi, nhưng Tạm biệt anh Sáu Giáo, tôi tìm đến nhà anh chị ý nhị từ chối.

Nguyễn Văn Đức ở phố Hùng Vương. Xe máy đan

- Bả vừa ở trong đoàn bác sĩ Việt Nam sang như mắc cửi. Lạng lách. Chen lấn. Bóp còi. Nhoang Nhật Bản dự hội nghị “Di chứng chất độc màu da nhoáng đến chóng mặt.

cam” về đó - Anh Sáu đẩy cốc nước sang tôi, nhìn

... Anh Đức chờ tôi nơi cửa. Ở tuổi gần 70, anh theo vợ giải thích - Chú vừa hỏi tại sao tôi không Đức vẫn khỏe. Đỏ đắn. Rắn chắc. Anh vẫn toát lên về Đoàn “tàu không số” phải không? Có lẽ cũng phong thái của một thủy thủ từng lăn lộn trên tại... bà ấy...

sông nước.

- Tại “bà ấy”?

- Trên yêu cầu, còn có thể đi biển ngon! - Anh Biết tôi ngạc nhiên, nhưng anh Sáu không vội.

cười, nói vui.

Anh bảo tôi uống nước, rồi kể, giọng dí dỏm: Nhắc tới những kỷ niệm thời làm lính, anh ham lắm. Không riêng anh Đức, qua các cuộc gặp,

- Ra miền Bắc dịp đó, tôi và anh em trong đội tôi nhận ra rằng những ai từng trải qua cuộc được gặp anh Lê Duẩn. Trung ương muốn biết cụ

chiến, trong cái nhộn nhạo xô bồ cầu danh cầu lợi thể hơn phong trào Đồng khởi ở Bến Tre. Tôi báo hiện tại, những kỷ niệm quá khứ là luồng gió mát cáo những gì đã chứng kiến. Anh Ba Duẩn vui để phần nào được dịu lại, thanh thản. Tình người, lắm... Cuối buổi, anh hỏi chuyện vợ con. Tôi thưa nghĩa đồng đội, đức hy sinh, lòng vị tha,... của một thật. Vậy là anh Ba cho người điện về Thanh Hoá.

thuở là chiếc gậy đỡ để đi nốt quãng đời còn lại...

Thanh Hóa trả lời rằng chị Lương Thị Minh Xuân

- Chú muốn nghe chuyện vượt biển ra Bắc đang học ở trường bổ túc Công Nông. Mấy ngày năm 1961 của “thuyền Bến Tre” phải không?- Anh sau tổ chức bố trí cho vợ chồng gặp nhau... Mừng Đức rót nước ra chén, hỏi. - Vẫn nhớ. Những việc quá, đã tám năm xa cách rồi... Thằng Dũng, đứa như vậy quên sao được... Anh Sáu Giáo nói với con lúc tôi “di cư” còn nằm trong bụng mẹ, lúc này chú rằng ngày 01 tháng 6 thuyền xuất phát hả?

đã lên 7... Chẳng hẳn vì việc ấy mà tôi “không đủ

Đúng đó! Chính xác hơn là buổi chiều. Năm giờ

tiêu chuẩn” về Đoàn “tàu không số” sao?- Anh Sáu chiều tại một bến vắng thuộc Cồn Tra, Thạnh cười - Tôi được đi học trường Nguyễn Ái Quốc, Phong, Thạnh Phú. Chú hỏi có lo không? Trời ơi, sau đó vào lại chiến trường... Năm 1965, bà ấy ai nói không lo là xạo. Thuyền nhỏ, máy không đủ

33

34

https://thuviensach.vn

Anh Sáu ngừng lại. Chị Lương Thị Minh Xuân, tốt nghiệp bác sĩ, cũng được phân công đi “B”. Và vợ anh, một phụ nữ phúc hậu, tóc đã điểm bạc, vợ chồng tôi ở lại cho đến tận bây giờ...

đưa vào hai cốc nước. Tôi mời chị cùng ngồi, nhưng Tạm biệt anh Sáu Giáo, tôi tìm đến nhà anh chị ý nhị từ chối.

Nguyễn Văn Đức ở phố Hùng Vương. Xe máy đan

- Bả vừa ở trong đoàn bác sĩ Việt Nam sang như mắc cửi. Lạng lách. Chen lấn. Bóp còi. Nhoang Nhật Bản dự hội nghị “Di chứng chất độc màu da nhoáng đến chóng mặt.

cam” về đó - Anh Sáu đẩy cốc nước sang tôi, nhìn

... Anh Đức chờ tôi nơi cửa. Ở tuổi gần 70, anh theo vợ giải thích - Chú vừa hỏi tại sao tôi không Đức vẫn khỏe. Đỏ đắn. Rắn chắc. Anh vẫn toát lên về Đoàn “tàu không số” phải không? Có lẽ cũng phong thái của một thủy thủ từng lăn lộn trên tại... bà ấy...

sông nước.

- Tại “bà ấy”?

- Trên yêu cầu, còn có thể đi biển ngon! - Anh Biết tôi ngạc nhiên, nhưng anh Sáu không vội.

cười, nói vui.

Anh bảo tôi uống nước, rồi kể, giọng dí dỏm: Nhắc tới những kỷ niệm thời làm lính, anh ham lắm. Không riêng anh Đức, qua các cuộc gặp,

- Ra miền Bắc dịp đó, tôi và anh em trong đội tôi nhận ra rằng những ai từng trải qua cuộc được gặp anh Lê Duẩn. Trung ương muốn biết cụ

chiến, trong cái nhộn nhạo xô bồ cầu danh cầu lợi thể hơn phong trào Đồng khởi ở Bến Tre. Tôi báo hiện tại, những kỷ niệm quá khứ là luồng gió mát cáo những gì đã chứng kiến. Anh Ba Duẩn vui để phần nào được dịu lại, thanh thản. Tình người, lắm... Cuối buổi, anh hỏi chuyện vợ con. Tôi thưa nghĩa đồng đội, đức hy sinh, lòng vị tha,... của một thật. Vậy là anh Ba cho người điện về Thanh Hoá.

thuở là chiếc gậy đỡ để đi nốt quãng đời còn lại...

Thanh Hóa trả lời rằng chị Lương Thị Minh Xuân

- Chú muốn nghe chuyện vượt biển ra Bắc đang học ở trường bổ túc Công Nông. Mấy ngày năm 1961 của “thuyền Bến Tre” phải không?- Anh sau tổ chức bố trí cho vợ chồng gặp nhau... Mừng Đức rót nước ra chén, hỏi. - Vẫn nhớ. Những việc quá, đã tám năm xa cách rồi... Thằng Dũng, đứa như vậy quên sao được... Anh Sáu Giáo nói với con lúc tôi “di cư” còn nằm trong bụng mẹ, lúc này chú rằng ngày 01 tháng 6 thuyền xuất phát hả?

đã lên 7... Chẳng hẳn vì việc ấy mà tôi “không đủ

Đúng đó! Chính xác hơn là buổi chiều. Năm giờ

tiêu chuẩn” về Đoàn “tàu không số” sao?- Anh Sáu chiều tại một bến vắng thuộc Cồn Tra, Thạnh cười - Tôi được đi học trường Nguyễn Ái Quốc, Phong, Thạnh Phú. Chú hỏi có lo không? Trời ơi, sau đó vào lại chiến trường... Năm 1965, bà ấy ai nói không lo là xạo. Thuyền nhỏ, máy không đủ

33

34

https://thuviensach.vn

sức đẩy, đường xa, sóng gió bất thường, và lúc nào gió đông nam thổi mạnh. Thuyền chồm qua, chồm cũng có thể bị gô vô khám, sao không lo! Mạng tới. Đã có người say sóng. Chiều, cho thuyền chạy mình là chuyện nhỏ, nhiệm vụ trọng đại Đảng sát bờ để xác định vị trí. Biết đã đến Cà Ná, mừng giao mới là mối lo lớn. Phụ giúp chuyến đi chỉ một hết nói... Lại đi. Thay nhau ngủ. Thay nhau lái...

bản đồ thu nhỏ, một la bàn cũ. Hết! Gạo không Khó khăn tưởng đến vậy là hết cỡ, ai dè hôm sau, nhiều, chỉ 50 ký, cá khô đủ ăn dè, nước uống một phát hiện ra phi nước ngọt gỉ sắt thôi vàng khè, phi; và dầu dự trữ 180 lít... Đồ dùng, lưới cụ chất lại thêm nước mặn tạt vào. Cực hết biết. Cũng lên, vừa đầy thuyền. Còn chừng ba mét vuông đành nấu cơm và uống thứ nước lờ lợ đó thôi...

phía sau, sáu anh em thay nhau ngả lưng... Ra Nhưng không ổn. Triệu chứng đau bụng đe dọa khỏi cửa sông, máy ì ra, không thắng nổi sức nước, chuyến đi. Ăn vào, lại thải ra hết. Sức khỏe mọi đành căng buồm lên phụ trợ. Đêm đó mưa lớn.

người giảm sút. Anh Sáu Giáo hội ý chi bộ. Tôi đề

Cơn mưa đột ngột kéo tới khiến chúng tôi không xuất nên tạt vô bờ kiếm nước ngọt và thực phẩm.

kịp xoay trở. Nước ngập lòng thuyền. Anh Nhung Mình có giấy làm ăn hợp pháp, không ngại. Anh trùm tấm ni lon mỏng ngồi phía cuối cầm lái, còn Sáu và anh Năm Kiệm nhất trí. Đến địa phận năm anh em thay nhau tát. Nếu để máy bị ngập, Sông Cầu (thuộc Phú Yên), chúng tôi cho thuyền coi như chuyến đi thất bại, nên ai cũng ráng hết ghé sát thuyền đánh cá của dân, lân la hỏi sức. Cơn mưa hôm đó mới dai chớ! Lại gió nữa. Để

chuyện. Rõ thuyền đi biển bị lạc, bà con thông giữ thuyền không bị lật, đành hạ buồm xuống...

cảm lắm. Có người còn sốt sắng rủ về nhà lấy nước Chừng nửa đêm, gió đỡ hơn, mưa tạnh dần. Đói, và mua hộ thực phẩm. Ở vùng nào, dân mình rét, buồn ngủ. Nhưng không thể nghỉ. Người tát cũng thiệt tốt, sống có nghĩa, có nhân... Nghỉ ở

nước, người sắp xếp mọi thứ đã ướt mèm... Gần Phú Yên gần trọn một ngày, đêm đó chúng tôi kéo sáng, trời tạnh hẳn, chúng tôi nhìn lên và nhận ra buồm, giong thẳng ra khơi... Ngày thứ bảy (tức mình đã tới Bà Rịa. Buồm lại kéo lên. Gió đẩy, mồng 8 tháng 6) thuyền qua đảo Lý Sơn. Chạy máy đẩy, nhưng mỗi giờ cũng chỉ đi được bốn năm khoảng 30 giờ nữa sẽ đến vĩ tuyến 17. Đây là hải lý... Củi, gạo, cá khô, quần áo mang ra phơi.

chặng đường cuối, cũng là chặng đường khó khăn Mười một giờ trưa mới nhóm được bếp. Đói meo...

nhất. Chúng tôi cho thuyền chạy thiệt xa bờ...

Đêm đó, lẫn vào thuyền câu mực của dân, chạy Hôm đó tất thảy đều hồi hộp, không ai ngủ...

miết. Cứ hướng bắc mà đi. Gần bờ, quan sát núi; Ngày thứ chín, chúng tôi rõ là mình đã vượt xa bờ lái thuyền theo sao Bắc đẩu. Ngày hôm sau, qua cửa Tùng. Thấy thuyền đánh cá ngoài khơi 35

36

https://thuviensach.vn

sức đẩy, đường xa, sóng gió bất thường, và lúc nào gió đông nam thổi mạnh. Thuyền chồm qua, chồm cũng có thể bị gô vô khám, sao không lo! Mạng tới. Đã có người say sóng. Chiều, cho thuyền chạy mình là chuyện nhỏ, nhiệm vụ trọng đại Đảng sát bờ để xác định vị trí. Biết đã đến Cà Ná, mừng giao mới là mối lo lớn. Phụ giúp chuyến đi chỉ một hết nói... Lại đi. Thay nhau ngủ. Thay nhau lái...

bản đồ thu nhỏ, một la bàn cũ. Hết! Gạo không Khó khăn tưởng đến vậy là hết cỡ, ai dè hôm sau, nhiều, chỉ 50 ký, cá khô đủ ăn dè, nước uống một phát hiện ra phi nước ngọt gỉ sắt thôi vàng khè, phi; và dầu dự trữ 180 lít... Đồ dùng, lưới cụ chất lại thêm nước mặn tạt vào. Cực hết biết. Cũng lên, vừa đầy thuyền. Còn chừng ba mét vuông đành nấu cơm và uống thứ nước lờ lợ đó thôi...

phía sau, sáu anh em thay nhau ngả lưng... Ra Nhưng không ổn. Triệu chứng đau bụng đe dọa khỏi cửa sông, máy ì ra, không thắng nổi sức nước, chuyến đi. Ăn vào, lại thải ra hết. Sức khỏe mọi đành căng buồm lên phụ trợ. Đêm đó mưa lớn.

người giảm sút. Anh Sáu Giáo hội ý chi bộ. Tôi đề

Cơn mưa đột ngột kéo tới khiến chúng tôi không xuất nên tạt vô bờ kiếm nước ngọt và thực phẩm.

kịp xoay trở. Nước ngập lòng thuyền. Anh Nhung Mình có giấy làm ăn hợp pháp, không ngại. Anh trùm tấm ni lon mỏng ngồi phía cuối cầm lái, còn Sáu và anh Năm Kiệm nhất trí. Đến địa phận năm anh em thay nhau tát. Nếu để máy bị ngập, Sông Cầu (thuộc Phú Yên), chúng tôi cho thuyền coi như chuyến đi thất bại, nên ai cũng ráng hết ghé sát thuyền đánh cá của dân, lân la hỏi sức. Cơn mưa hôm đó mới dai chớ! Lại gió nữa. Để

chuyện. Rõ thuyền đi biển bị lạc, bà con thông giữ thuyền không bị lật, đành hạ buồm xuống...

cảm lắm. Có người còn sốt sắng rủ về nhà lấy nước Chừng nửa đêm, gió đỡ hơn, mưa tạnh dần. Đói, và mua hộ thực phẩm. Ở vùng nào, dân mình rét, buồn ngủ. Nhưng không thể nghỉ. Người tát cũng thiệt tốt, sống có nghĩa, có nhân... Nghỉ ở

nước, người sắp xếp mọi thứ đã ướt mèm... Gần Phú Yên gần trọn một ngày, đêm đó chúng tôi kéo sáng, trời tạnh hẳn, chúng tôi nhìn lên và nhận ra buồm, giong thẳng ra khơi... Ngày thứ bảy (tức mình đã tới Bà Rịa. Buồm lại kéo lên. Gió đẩy, mồng 8 tháng 6) thuyền qua đảo Lý Sơn. Chạy máy đẩy, nhưng mỗi giờ cũng chỉ đi được bốn năm khoảng 30 giờ nữa sẽ đến vĩ tuyến 17. Đây là hải lý... Củi, gạo, cá khô, quần áo mang ra phơi.

chặng đường cuối, cũng là chặng đường khó khăn Mười một giờ trưa mới nhóm được bếp. Đói meo...

nhất. Chúng tôi cho thuyền chạy thiệt xa bờ...

Đêm đó, lẫn vào thuyền câu mực của dân, chạy Hôm đó tất thảy đều hồi hộp, không ai ngủ...

miết. Cứ hướng bắc mà đi. Gần bờ, quan sát núi; Ngày thứ chín, chúng tôi rõ là mình đã vượt xa bờ lái thuyền theo sao Bắc đẩu. Ngày hôm sau, qua cửa Tùng. Thấy thuyền đánh cá ngoài khơi 35

36

https://thuviensach.vn

treo cờ đỏ sao vàng, mừng ơi là mừng!... Miền Bắc phải không? Chuyện vượt biển ra Bắc và được gặp đây rồi! Niềm ao ước bao ngày đây rồi! Chúng tôi các đồng chí lãnh đạo cao cấp của Đảng là khúc thấp thỏm không yên... Tự tin, cứ hướng vô dãy như vậy của cuộc đời tôi.

núi xa mờ trước mặt, cho thuyền giáp tới. Hồ hởi, Chuyện anh Đức kể, vui quá! Mải nghe quên phấn khởi hết mức. Vui, quên cả đói, quên cả

cả thời gian. Khi anh ngừng, đã quá trưa. Trước mệt... Năm giờ sáng 11 tháng 6, gặp hai thuyền lúc chia tay, tôi hỏi:

đánh cá. Anh Sáu Giáo là người miền Bắc, ngoắc

- Sau khi về Đoàn “tàu không số”, bao nhiêu vô hỏi thăm. Bà con cho biết đây là mũi Ròn, và lần anh tham gia chở vũ khí vào Nam?

đồng ý đưa chúng tôi vô bờ.

- Cũng trên dưới 15, 16 chuyến lận. Nhiều Hơn một tiếng đồng hồ sau, sáu anh em “được”

chuyến đi suôn sẻ, nhưng không ít chuyến gặp công an biên phòng Hà Tĩnh bắt. Bị bắt mà mừng địch, phải hủy tàu, vượt Trường Sơn trở về... Gian quá trời. Khi đi, anh Mười Khước có dặn rằng nan, vất vả, hy sinh. Lắm lúc ngẫm lại, chẳng là không được để lộ công việc cho bất cứ ai, trừ các kẻ huênh hoang cũng có thể nói rằng, quả có một cán bộ cao cấp của Đảng, nên chúng tôi “ngoan cố”

giai đoạn anh em chúng tôi đã làm được điều khai rằng thuyền đánh cá bị lạc. Hỏi mãi, cũng ngoài cái khả năng bình thường của con người...

chỉ câu ấy. Cuối cùng anh Sáu đề nghị được gặp Không chỉ là sự gian khổ, thấp thỏm trong mỗi giám đốc công an tỉnh. Trời ơi, đang bị nghi là biệt chuyến đi, còn những mất mát khác phải chịu kích lại đòi gặp chỉ huy cấp cao. Ấy vậy mà gặp đựng... Phía sau mỗi người là bao níu kéo...

thiệt... Như là chuyện không tưởng. Hôm sau nữa Tôi hiểu ý anh... Và những mất mát ấy mới thì có xe con của Trung ương vô, rước sáu anh em thực sự nặng nề. Trong một lần chở vũ khí vào Trà ra Hà Nội. Đi suốt đêm luôn. Chúng tôi về phố

Vinh, Nguyễn Văn Đức nhận được tin sét đánh: vụ

Quán Thánh, ở nhà số 103... Chà, những chuyện thảm sát của địch vào Thạnh Phú hồi đầu năm như vầy làm sao quên chớ!... Rồi chuyện được gặp 1964, gia đình anh gồm: mẹ, chị, và hai đứa cháu anh Ba Duẩn, anh Hai Hùng (tức đồng chí Phạm hy sinh... Trước đó, ba anh, người bí thư huyện ủy Hùng) và các đồng chí lãnh đạo khác của Đảng Thạnh Phú bị bắt và bị đánh cho tới lúc chết...

ngay ngày hôm sau, khi vừa chân ướt, chân ráo Vượt qua những nỗi đau ấy, thật chẳng dễ dàng...

đến Thủ đô, sao lại có thể không nhớ... Cuộc đời Lần này cùng Tô Hải Nam vào Sài Gòn, tôi có con người có những thời điểm để lại dấu ấn không điện cho anh. Hay tin, anh chạy ô tô riêng đến nhà phai mờ, như thể chiếc đinh thuyền đóng vào gỗ, khách Hải quân tại đường Tôn Đức Thắng tìm.

37

38

https://thuviensach.vn

treo cờ đỏ sao vàng, mừng ơi là mừng!... Miền Bắc phải không? Chuyện vượt biển ra Bắc và được gặp đây rồi! Niềm ao ước bao ngày đây rồi! Chúng tôi các đồng chí lãnh đạo cao cấp của Đảng là khúc thấp thỏm không yên... Tự tin, cứ hướng vô dãy như vậy của cuộc đời tôi.

núi xa mờ trước mặt, cho thuyền giáp tới. Hồ hởi, Chuyện anh Đức kể, vui quá! Mải nghe quên phấn khởi hết mức. Vui, quên cả đói, quên cả

cả thời gian. Khi anh ngừng, đã quá trưa. Trước mệt... Năm giờ sáng 11 tháng 6, gặp hai thuyền lúc chia tay, tôi hỏi:

đánh cá. Anh Sáu Giáo là người miền Bắc, ngoắc

- Sau khi về Đoàn “tàu không số”, bao nhiêu vô hỏi thăm. Bà con cho biết đây là mũi Ròn, và lần anh tham gia chở vũ khí vào Nam?

đồng ý đưa chúng tôi vô bờ.

- Cũng trên dưới 15, 16 chuyến lận. Nhiều Hơn một tiếng đồng hồ sau, sáu anh em “được”

chuyến đi suôn sẻ, nhưng không ít chuyến gặp công an biên phòng Hà Tĩnh bắt. Bị bắt mà mừng địch, phải hủy tàu, vượt Trường Sơn trở về... Gian quá trời. Khi đi, anh Mười Khước có dặn rằng nan, vất vả, hy sinh. Lắm lúc ngẫm lại, chẳng là không được để lộ công việc cho bất cứ ai, trừ các kẻ huênh hoang cũng có thể nói rằng, quả có một cán bộ cao cấp của Đảng, nên chúng tôi “ngoan cố”

giai đoạn anh em chúng tôi đã làm được điều khai rằng thuyền đánh cá bị lạc. Hỏi mãi, cũng ngoài cái khả năng bình thường của con người...

chỉ câu ấy. Cuối cùng anh Sáu đề nghị được gặp Không chỉ là sự gian khổ, thấp thỏm trong mỗi giám đốc công an tỉnh. Trời ơi, đang bị nghi là biệt chuyến đi, còn những mất mát khác phải chịu kích lại đòi gặp chỉ huy cấp cao. Ấy vậy mà gặp đựng... Phía sau mỗi người là bao níu kéo...

thiệt... Như là chuyện không tưởng. Hôm sau nữa Tôi hiểu ý anh... Và những mất mát ấy mới thì có xe con của Trung ương vô, rước sáu anh em thực sự nặng nề. Trong một lần chở vũ khí vào Trà ra Hà Nội. Đi suốt đêm luôn. Chúng tôi về phố

Vinh, Nguyễn Văn Đức nhận được tin sét đánh: vụ

Quán Thánh, ở nhà số 103... Chà, những chuyện thảm sát của địch vào Thạnh Phú hồi đầu năm như vầy làm sao quên chớ!... Rồi chuyện được gặp 1964, gia đình anh gồm: mẹ, chị, và hai đứa cháu anh Ba Duẩn, anh Hai Hùng (tức đồng chí Phạm hy sinh... Trước đó, ba anh, người bí thư huyện ủy Hùng) và các đồng chí lãnh đạo khác của Đảng Thạnh Phú bị bắt và bị đánh cho tới lúc chết...

ngay ngày hôm sau, khi vừa chân ướt, chân ráo Vượt qua những nỗi đau ấy, thật chẳng dễ dàng...

đến Thủ đô, sao lại có thể không nhớ... Cuộc đời Lần này cùng Tô Hải Nam vào Sài Gòn, tôi có con người có những thời điểm để lại dấu ấn không điện cho anh. Hay tin, anh chạy ô tô riêng đến nhà phai mờ, như thể chiếc đinh thuyền đóng vào gỗ, khách Hải quân tại đường Tôn Đức Thắng tìm.

37

38

https://thuviensach.vn

Nghe nói anh đang cùng mấy cháu mở công ty,

Anh Mười Tiến và chiếc tàu thứ hai của

làm kinh tế. Anh rủ về nhà, tôi cười khéo: “Còn

Bến Tre đi ra miền Bắc

nhiều người cần gặp quá mà, anh Sáu!”. “Vậy hả, Anh Nguyễn Xuân Thơm, phụ trách Hội cựu chú vội, không ép, anh có cái này gửi chú xem chiến binh đoàn “tàu không số” khu vực Thành phố

qua”. Anh dúi vào tay tôi mấy bài viết, ngồi một Hồ Chí Minh cho hay, trong số anh em đi đội tàu số

lúc nữa rồi ra xe. Hẹn lúc nào rảnh sẽ qua.

hai của Bến Tre vượt biển ra Bắc thời kỳ 1961 có Đêm đó tại nhà khách Hải quân, tôi mở tài liệu anh Đức gửi và ghi tóm tắt thêm mấy điều về

anh Huỳnh Văn Tiến (Mười Tiến) hiện sống ở Vũng anh. Từ năm 1957 đến 1960, anh làm liên lạc xã, Tàu. Mừng quá, chúng tôi vội ra đó ngay.

rồi bí thư đoàn xã Thạnh Phong. Năm 1961, tham Anh Huỳnh Văn Tiến sinh năm 1937 trong gia vượt biển ra Bắc. Tháng 10 năm 1961, biên một gia đình khá đông con tại xã Thạnh Phong, chế về Đoàn 759 (tức đoàn tàu không số sau này).

huyện Thạnh Phú (tỉnh Bến Tre). Năm 14 tuổi, Tháng 01 năm 1962, làm thủy thủ trên tàu Phương anh làm liên lạc công an huyện. Sau đình chiến Đông 4, bí mật chở vũ khí vào Cà Mau. Tháng 3

(năm 1954), anh không tập kết, mà ở lại tham gia năm 1963, làm thủy thủ trưởng tàu 69, chở vũ khí hoạt động phong trào trong xã. Sau Đồng khởi về quê hương Bến Tre. Được thưởng Huân chương (năm 1960), anh nhập ngũ.

Chiến công hạng Ba. Tháng 5 năm 1963, đi tàu 100

- Rồi đầu năm 1961, tôi có lệnh về đơn vị khác -

vào Trà Vinh. Năm 1964, biên chế về tàu 55 rồi Anh Mười Tiến kể - Ông Mười Khước, Bí thư tỉnh tàu 43. Năm đó đi sáu chuyến, ba chuyến vào bảo, đây là đơn vị “tự túc”. Hồi đó đâu có rành tự

Cà Mau, hai chuyến vào Bến Tre, một chuyến vào túc là sao! Biểu làm gì thì làm thôi. Sau mới hiểu, Trà Vinh. Năm 1965 đi hai chuyến vào Cà Mau.

chúng tôi chuẩn bị vượt biển ra Bắc xin vũ khí.

Cuối năm đi học trường Sĩ quan Hải quân. Năm 1968, Trưa 18 tháng 8 năm 1961, chú Mười xuống Cồn làm thuyền phó tàu 43, chở vũ khí vào Quảng Ngãi, Tra, Thạnh Phong, Thạnh Phú, giết con cầy liên gặp địch phải hủy tàu, rồi lội bộ, vượt Trường Sơn hoan tiễn anh em chúng tôi đi. Đội tàu do anh Lê về lại miền Bắc.

Công Cẩn, tức Năm Công phụ trách, có sáu anh Chuyện tàu 43 hai lần vào Quảng Ngãi và cả

em, gồm: Nguyễn Văn Hớn tức Năm Thanh, hai lần phải hủy là câu chuyện dài, lý thú, liên Nguyễn Văn Hải tức Sáu Hải, Văn Công Cưỡng, quan đến chuyện kể của nhiều người, tôi sẽ kể chi Bùi Văn Ấn tức Năm Thăng, Nguyễn Văn Luông tiết ở phần sau.

tức Hai Sơn, và tôi - Huỳnh Văn Tiến. Tôi là con 39

40

https://thuviensach.vn

Nghe nói anh đang cùng mấy cháu mở công ty,

Anh Mười Tiến và chiếc tàu thứ hai của

làm kinh tế. Anh rủ về nhà, tôi cười khéo: “Còn

Bến Tre đi ra miền Bắc

nhiều người cần gặp quá mà, anh Sáu!”. “Vậy hả, Anh Nguyễn Xuân Thơm, phụ trách Hội cựu chú vội, không ép, anh có cái này gửi chú xem chiến binh đoàn “tàu không số” khu vực Thành phố

qua”. Anh dúi vào tay tôi mấy bài viết, ngồi một Hồ Chí Minh cho hay, trong số anh em đi đội tàu số

lúc nữa rồi ra xe. Hẹn lúc nào rảnh sẽ qua.

hai của Bến Tre vượt biển ra Bắc thời kỳ 1961 có Đêm đó tại nhà khách Hải quân, tôi mở tài liệu anh Đức gửi và ghi tóm tắt thêm mấy điều về

anh Huỳnh Văn Tiến (Mười Tiến) hiện sống ở Vũng anh. Từ năm 1957 đến 1960, anh làm liên lạc xã, Tàu. Mừng quá, chúng tôi vội ra đó ngay.

rồi bí thư đoàn xã Thạnh Phong. Năm 1961, tham Anh Huỳnh Văn Tiến sinh năm 1937 trong gia vượt biển ra Bắc. Tháng 10 năm 1961, biên một gia đình khá đông con tại xã Thạnh Phong, chế về Đoàn 759 (tức đoàn tàu không số sau này).

huyện Thạnh Phú (tỉnh Bến Tre). Năm 14 tuổi, Tháng 01 năm 1962, làm thủy thủ trên tàu Phương anh làm liên lạc công an huyện. Sau đình chiến Đông 4, bí mật chở vũ khí vào Cà Mau. Tháng 3

(năm 1954), anh không tập kết, mà ở lại tham gia năm 1963, làm thủy thủ trưởng tàu 69, chở vũ khí hoạt động phong trào trong xã. Sau Đồng khởi về quê hương Bến Tre. Được thưởng Huân chương (năm 1960), anh nhập ngũ.

Chiến công hạng Ba. Tháng 5 năm 1963, đi tàu 100

- Rồi đầu năm 1961, tôi có lệnh về đơn vị khác -

vào Trà Vinh. Năm 1964, biên chế về tàu 55 rồi Anh Mười Tiến kể - Ông Mười Khước, Bí thư tỉnh tàu 43. Năm đó đi sáu chuyến, ba chuyến vào bảo, đây là đơn vị “tự túc”. Hồi đó đâu có rành tự

Cà Mau, hai chuyến vào Bến Tre, một chuyến vào túc là sao! Biểu làm gì thì làm thôi. Sau mới hiểu, Trà Vinh. Năm 1965 đi hai chuyến vào Cà Mau.

chúng tôi chuẩn bị vượt biển ra Bắc xin vũ khí.

Cuối năm đi học trường Sĩ quan Hải quân. Năm 1968, Trưa 18 tháng 8 năm 1961, chú Mười xuống Cồn làm thuyền phó tàu 43, chở vũ khí vào Quảng Ngãi, Tra, Thạnh Phong, Thạnh Phú, giết con cầy liên gặp địch phải hủy tàu, rồi lội bộ, vượt Trường Sơn hoan tiễn anh em chúng tôi đi. Đội tàu do anh Lê về lại miền Bắc.

Công Cẩn, tức Năm Công phụ trách, có sáu anh Chuyện tàu 43 hai lần vào Quảng Ngãi và cả

em, gồm: Nguyễn Văn Hớn tức Năm Thanh, hai lần phải hủy là câu chuyện dài, lý thú, liên Nguyễn Văn Hải tức Sáu Hải, Văn Công Cưỡng, quan đến chuyện kể của nhiều người, tôi sẽ kể chi Bùi Văn Ấn tức Năm Thăng, Nguyễn Văn Luông tiết ở phần sau.

tức Hai Sơn, và tôi - Huỳnh Văn Tiến. Tôi là con 39

40

https://thuviensach.vn

thứ mười nên vẫn được gọi là Mười Tiến. Anh em ảnh Bác Hồ, biết mình đã ra đến miền Bắc, mừng chúng tôi đi trên con thuyền cánh dơi năm tấn, lắm. Anh Năm Công đề nghị được gặp cán bộ cao máy Yamaha 18 sức ngựa. Khoảng ba ngày sau, nhất. Mấy hôm sau có xe từ Hà Nội vào rước đi.

thuyền đi ngang vùng có nhiều núi nhô ra sát Mãi lúc ấy mới rành nơi mình bị bắt là xã Kỳ Lôi, biển, tôi nhìn về hướng tây, thấy trên đó có hòn đá huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh. Đó là ngày 28 tháng 8

mang hình người thiếu phụ bế con, vậy là biết năm 1961. Mười ngày lênh đênh trên biển, tàu ngay đây là vùng biển Phú Yên. Tôi rành vậy bởi chúng tôi đã đến được nơi cần đến.

hồi nhỏ đã thuộc bài ca nói về hòn Đá Bia này nơi

- Rồi các anh được gặp Bác? - Tôi hỏi.

đèo Cả. Đường hải lộ từ Nam ra Bắc/ Khỏi Ba

- Đó là kỷ niệm khó quên nhất trong đời - Anh Ngòi thẳng đến Quy Nhơn/ Chập chùng gò nỗng nhìn chúng tôi, niềm vui đọng trong ánh mắt -

xa xa/ Chợt thấy một núi bên đường cao cao/ Ngay Sau khi các đội tàu của Bến Tre, Trà Vinh, Bà Rịa giữa đỉnh hình nhân lộ vẻ/ Tay ẵm bồng một trẻ

và Bạc Liêu ra được miền Bắc, một hôm, trung hài nhi/ Đó là hòn núi vọng phu/ Là người thiếu tướng Nguyễn Văn Vịnh, Chủ nhiệm Ban Thống nữ con thơ trông chồng... Chúng tôi cho tàu chạy nhất Trung ương đến thăm, và thông báo rằng miết. Hôm sau đến vùng biển lạ, anh Năm Công Bác Hồ sẽ gặp. Mừng quá, thấp thỏm mấy ngày đưa thuyền đi sát một thuyền dân mua cá và hỏi liền. Ba hôm sau, xe chở chúng tôi đến Phủ Chủ

đây thuộc đâu? Người đánh cá trả lời đây là vùng tịch. Hồi hộp quá! Chờ một lát thì Bác đến, cùng biển Đà Nẵng. Mừng rồi. Lại giương buồm, nổ

đi với Bác có đồng chí Lê Duẩn, đồng chí Phạm máy nhằm hướng Bắc chạy tới. Qua Cửa Tùng, Văn Đồng, đồng chí Phạm Hùng, đồng chí Ung nhưng không hay rằng mình đã ra đến miền Bắc.

Văn Khiêm và một số đồng chí khác... Bác hỏi Đêm đến, chúng tôi cho thuyền vô sát chân núi, thăm sức khỏe, hỏi về phong trào đấu tranh trong neo lại xem chừng. Gần sáng, tôi và anh Năm đó. Và cuối cùng Bác muốn biết nguyện vọng của Công lò dò lên bờ. Thấy hơn chục người từ trong mọi người. Anh Bông Văn Dĩa, ở Bạc Liêu, anh xóm đi ra, chột dạ nên dừng lại. Một người hỏi: Hai Tranh ở Trà Vinh đều thưa rằng mọi người

“Mi ở mô đến đó?”. Tôi đáp rằng đi biển bị lạc. Lại chỉ có một nguyện vọng, xin Trung ương cho thật hỏi: “Có giấy tờ chi không?”. Tôi thật thà nói rằng nhiều vũ khí để về đánh giặc. Bác nói rằng Bác và tôi có giấy của chính quyền Ngô tổng thống cấp.

Trung ương sẽ đáp ứng nguyện vọng đó... Đêm ấy, Mấy người dân nhìn chúng tôi, lại nhìn nhau. Vậy nghĩ lại chuyện được gặp Bác, chúng tôi thao thức là cả tàu bị bắt. Sau đó tôi thấy họ dùng tiền có không ngủ được...

41

42

https://thuviensach.vn

thứ mười nên vẫn được gọi là Mười Tiến. Anh em ảnh Bác Hồ, biết mình đã ra đến miền Bắc, mừng chúng tôi đi trên con thuyền cánh dơi năm tấn, lắm. Anh Năm Công đề nghị được gặp cán bộ cao máy Yamaha 18 sức ngựa. Khoảng ba ngày sau, nhất. Mấy hôm sau có xe từ Hà Nội vào rước đi.

thuyền đi ngang vùng có nhiều núi nhô ra sát Mãi lúc ấy mới rành nơi mình bị bắt là xã Kỳ Lôi, biển, tôi nhìn về hướng tây, thấy trên đó có hòn đá huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh. Đó là ngày 28 tháng 8

mang hình người thiếu phụ bế con, vậy là biết năm 1961. Mười ngày lênh đênh trên biển, tàu ngay đây là vùng biển Phú Yên. Tôi rành vậy bởi chúng tôi đã đến được nơi cần đến.

hồi nhỏ đã thuộc bài ca nói về hòn Đá Bia này nơi

- Rồi các anh được gặp Bác? - Tôi hỏi.

đèo Cả. Đường hải lộ từ Nam ra Bắc/ Khỏi Ba

- Đó là kỷ niệm khó quên nhất trong đời - Anh Ngòi thẳng đến Quy Nhơn/ Chập chùng gò nỗng nhìn chúng tôi, niềm vui đọng trong ánh mắt -

xa xa/ Chợt thấy một núi bên đường cao cao/ Ngay Sau khi các đội tàu của Bến Tre, Trà Vinh, Bà Rịa giữa đỉnh hình nhân lộ vẻ/ Tay ẵm bồng một trẻ

và Bạc Liêu ra được miền Bắc, một hôm, trung hài nhi/ Đó là hòn núi vọng phu/ Là người thiếu tướng Nguyễn Văn Vịnh, Chủ nhiệm Ban Thống nữ con thơ trông chồng... Chúng tôi cho tàu chạy nhất Trung ương đến thăm, và thông báo rằng miết. Hôm sau đến vùng biển lạ, anh Năm Công Bác Hồ sẽ gặp. Mừng quá, thấp thỏm mấy ngày đưa thuyền đi sát một thuyền dân mua cá và hỏi liền. Ba hôm sau, xe chở chúng tôi đến Phủ Chủ

đây thuộc đâu? Người đánh cá trả lời đây là vùng tịch. Hồi hộp quá! Chờ một lát thì Bác đến, cùng biển Đà Nẵng. Mừng rồi. Lại giương buồm, nổ

đi với Bác có đồng chí Lê Duẩn, đồng chí Phạm máy nhằm hướng Bắc chạy tới. Qua Cửa Tùng, Văn Đồng, đồng chí Phạm Hùng, đồng chí Ung nhưng không hay rằng mình đã ra đến miền Bắc.

Văn Khiêm và một số đồng chí khác... Bác hỏi Đêm đến, chúng tôi cho thuyền vô sát chân núi, thăm sức khỏe, hỏi về phong trào đấu tranh trong neo lại xem chừng. Gần sáng, tôi và anh Năm đó. Và cuối cùng Bác muốn biết nguyện vọng của Công lò dò lên bờ. Thấy hơn chục người từ trong mọi người. Anh Bông Văn Dĩa, ở Bạc Liêu, anh xóm đi ra, chột dạ nên dừng lại. Một người hỏi: Hai Tranh ở Trà Vinh đều thưa rằng mọi người

“Mi ở mô đến đó?”. Tôi đáp rằng đi biển bị lạc. Lại chỉ có một nguyện vọng, xin Trung ương cho thật hỏi: “Có giấy tờ chi không?”. Tôi thật thà nói rằng nhiều vũ khí để về đánh giặc. Bác nói rằng Bác và tôi có giấy của chính quyền Ngô tổng thống cấp.

Trung ương sẽ đáp ứng nguyện vọng đó... Đêm ấy, Mấy người dân nhìn chúng tôi, lại nhìn nhau. Vậy nghĩ lại chuyện được gặp Bác, chúng tôi thao thức là cả tàu bị bắt. Sau đó tôi thấy họ dùng tiền có không ngủ được...

41

42

https://thuviensach.vn

- Trong những lần đưa tàu chở vũ khí vào Anh Mười lặng đi một lúc. Chị Quỳnh - vợ anh miền Nam sau này, chuyến đi nào đáng nhớ nhất áy náy nhìn chúng tôi. Chị nói:

trong đời làm lính đoàn “tàu không số”, thưa anh?

- Nhà tôi dễ xúc động. Hễ nhắc đến các anh

- Nhiều... mỗi chuyến đi là một kỷ niệm. Mà em hy sinh là khóc. Mà phải thôi, một thời chia kỷ niệm nào cũng ấn tượng. Lần đầu tiên tôi tham nhau bát nước, say sóng lả người, chung cái sống, gia chở vũ khí vào Nam là năm 1962. Sau khi tàu cái chết, nay người còn, người mất, thật tội.

Phương Đông 1 của anh Dĩa, anh Một vào Vàm Tôi hỏi thêm về chuyến đi của tàu Phương Lũng (Cà Mau) thành công, đoàn tổ chức đi hai Đông 4. Anh Mười Tiến kể:

chuyến nữa, mang tên Phương Đông 2 và Phương

- Tàu chúng tôi xuất phát ngày 14 tháng 12

Đông 3. Tàu chúng tôi là tàu Phương Đông 4. Đây năm 1962, chở hơn 30 tấn vũ khí vào Cà Mau.

là chiếc tàu gỗ cuối cùng tham gia đưa vũ khí vào Hôm đó gió mùa đông bắc. Gió cấp 6. Biển động.

trong đó. Sau này chúng tôi đi toàn tàu sắt. Tàu Tàu cố tình đi trong thời tiết ấy là để tránh sự

có 12 người, do anh Lê Văn Thêm làm thuyền tuần tra của địch. Ra đến vùng biển quốc tế, trưởng, anh Trương Xuân Quang làm thuyền phó, nhiều người say sóng. Tôi cũng say. Ói ra mật anh Đặng Văn Thanh làm bí thư chi bộ. Anh xanh, mật vàng... Sau bốn ngày vượt sóng, chúng Thanh sau này được phong anh hùng đấy. Bộ

tôi bắt được hòn núi, ngỡ là Côn Đảo, nên vội phận máy có anh Nguyễn Thanh Thưởng và anh chuyển hướng vào bờ. Tới gần mới nhận ra đấy là Thôi Văn Nam; anh Nghiêm làm báo vụ; thủy thủ

Cà Ná. Vội cho tàu quay ra vùng biển quốc tế, có Nguyễn Văn Thanh, Bùi Văn Thắng, Nguyễn xuôi xuống phía nam. Mấy ngày sau thì bắt được Văn Đức, anh Dương Văn Lộc, anh Trần Nhợ và Côn Đảo, vậy là cho tàu chuyển vô. Đến gần vàm, tôi - Huỳnh Văn Tiến. Anh Lộc và anh Nhợ hồi ấy đánh tín hiệu gọi bến, nhưng không thấy trả lời.

nhiều tuổi rồi, nên chúng tôi vẫn gọi vui là già Lo lắng vô cùng. Tôi đề nghị với chỉ huy tàu được Lộc, già Nhợ. Hai anh là người thiệt tốt. Được giao bơi vào bờ nắm tình hình. Anh Thêm, anh Thanh làm hậu cần, chu đáo hết sức, chăm lo cho mọi đồng ý, còn cử thêm anh Quang cùng đi. Sau hai người từng ly từng tí. Sau này nghe tin hai anh hy giờ lần mò bám gốc đước, chúng tôi bắt được liên sinh, lại không tìm thấy xác trong vụ hủy tàu 41 ở

lạc với du kích. Mừng khôn xiết... Ở lại Vàm Lũng, Quảng Ngãi, chúng tôi thương tiếc vô cùng. Tại Cà Mau một thời gian, chúng tôi trở về miền Bắc sao những người đức độ, chỉ biết vì mọi người như

để chuẩn bị những chuyến đi khác... Năm 1963, tôi anh Lộc, anh Nhợ, lại chết? Vô lý quá!

được đi trên đội tàu số 5, chở vũ khí về cho Bến Tre.

43

44

https://thuviensach.vn

- Trong những lần đưa tàu chở vũ khí vào Anh Mười lặng đi một lúc. Chị Quỳnh - vợ anh miền Nam sau này, chuyến đi nào đáng nhớ nhất áy náy nhìn chúng tôi. Chị nói:

trong đời làm lính đoàn “tàu không số”, thưa anh?

- Nhà tôi dễ xúc động. Hễ nhắc đến các anh

- Nhiều... mỗi chuyến đi là một kỷ niệm. Mà em hy sinh là khóc. Mà phải thôi, một thời chia kỷ niệm nào cũng ấn tượng. Lần đầu tiên tôi tham nhau bát nước, say sóng lả người, chung cái sống, gia chở vũ khí vào Nam là năm 1962. Sau khi tàu cái chết, nay người còn, người mất, thật tội.

Phương Đông 1 của anh Dĩa, anh Một vào Vàm Tôi hỏi thêm về chuyến đi của tàu Phương Lũng (Cà Mau) thành công, đoàn tổ chức đi hai Đông 4. Anh Mười Tiến kể:

chuyến nữa, mang tên Phương Đông 2 và Phương

- Tàu chúng tôi xuất phát ngày 14 tháng 12

Đông 3. Tàu chúng tôi là tàu Phương Đông 4. Đây năm 1962, chở hơn 30 tấn vũ khí vào Cà Mau.

là chiếc tàu gỗ cuối cùng tham gia đưa vũ khí vào Hôm đó gió mùa đông bắc. Gió cấp 6. Biển động.

trong đó. Sau này chúng tôi đi toàn tàu sắt. Tàu Tàu cố tình đi trong thời tiết ấy là để tránh sự

có 12 người, do anh Lê Văn Thêm làm thuyền tuần tra của địch. Ra đến vùng biển quốc tế, trưởng, anh Trương Xuân Quang làm thuyền phó, nhiều người say sóng. Tôi cũng say. Ói ra mật anh Đặng Văn Thanh làm bí thư chi bộ. Anh xanh, mật vàng... Sau bốn ngày vượt sóng, chúng Thanh sau này được phong anh hùng đấy. Bộ

tôi bắt được hòn núi, ngỡ là Côn Đảo, nên vội phận máy có anh Nguyễn Thanh Thưởng và anh chuyển hướng vào bờ. Tới gần mới nhận ra đấy là Thôi Văn Nam; anh Nghiêm làm báo vụ; thủy thủ

Cà Ná. Vội cho tàu quay ra vùng biển quốc tế, có Nguyễn Văn Thanh, Bùi Văn Thắng, Nguyễn xuôi xuống phía nam. Mấy ngày sau thì bắt được Văn Đức, anh Dương Văn Lộc, anh Trần Nhợ và Côn Đảo, vậy là cho tàu chuyển vô. Đến gần vàm, tôi - Huỳnh Văn Tiến. Anh Lộc và anh Nhợ hồi ấy đánh tín hiệu gọi bến, nhưng không thấy trả lời.

nhiều tuổi rồi, nên chúng tôi vẫn gọi vui là già Lo lắng vô cùng. Tôi đề nghị với chỉ huy tàu được Lộc, già Nhợ. Hai anh là người thiệt tốt. Được giao bơi vào bờ nắm tình hình. Anh Thêm, anh Thanh làm hậu cần, chu đáo hết sức, chăm lo cho mọi đồng ý, còn cử thêm anh Quang cùng đi. Sau hai người từng ly từng tí. Sau này nghe tin hai anh hy giờ lần mò bám gốc đước, chúng tôi bắt được liên sinh, lại không tìm thấy xác trong vụ hủy tàu 41 ở

lạc với du kích. Mừng khôn xiết... Ở lại Vàm Lũng, Quảng Ngãi, chúng tôi thương tiếc vô cùng. Tại Cà Mau một thời gian, chúng tôi trở về miền Bắc sao những người đức độ, chỉ biết vì mọi người như

để chuẩn bị những chuyến đi khác... Năm 1963, tôi anh Lộc, anh Nhợ, lại chết? Vô lý quá!

được đi trên đội tàu số 5, chở vũ khí về cho Bến Tre.

43

44

https://thuviensach.vn

Đây là chiếc tàu sắt đầu tiên đưa vũ khí về quê phố chiều đó, anh Nguyễn Xuân Thơm mới cho tôi hương, nên hồi hộp lắm! Tàu do anh Trần Phong hay, cuộc đời anh Mười Tiến cũng trắc trở. Những làm thuyền trưởng, anh Đỗ Sạn làm chính trị

năm anh theo tàu ra Bắc xin vũ khí, người vợ

viên, anh Lê Quốc Thân và anh Lê Văn Thêm làm trước ở quê có thêm hai đứa con ngoài giá thú. Hồi thuyền phó. Tôi được tham gia trong tư cách thủy đưa tàu vào Bến Tre, bà con quê hương thương thủ - Anh Mười chợt quay qua anh Nguyễn Xuân anh, mới bảo: Chị ấy sang ngang rồi, anh lo việc Thơm, hỏi: Lúc đó Thơm làm hàng hải, đúng không?

của mình đi. Anh buồn, nhưng là người sống nhân

- Đúng - Anh Thơm đáp - Tôi làm hàng hải.

hậu, nên sau giải phóng, anh vẫn có trách nhiệm Đang kỳ gió tây nam, sóng đánh lớn nên tàu dạt với mấy đứa con riêng của vợ, nuôi ăn học và tìm lên Cửa Đại, Mỹ Tho. Tôi nhớ lúc ấy anh Trần cho công ăn việc làm...

Phong hỏi: “Đi hướng nào, Mười?”. Anh bảo: “Cho Anh Mười nói rằng, chuyến theo tàu 143 của tàu cắt sóng xuôi xuống phía nam”. Chừng 6 giờ

ông Thêm vào Vũng Rô rồi phải hủy, tiếng nổ hồi sáng thì nhận ra Cồn Lợi. Tàu men Khâu Băng, đó vẫn để lại di chứng, anh bị lãng tai. Lại cười.

tấp vào bến.

Lại ôn chuyện mắc cạn ở Hoàng Sa năm 1964 và năm 1967, hai lần hủy tàu.

- Phải, phải - Anh Mười hồ hởi - Thấy tàu to

- Không chỉ vì sóng gió quá to tàu ủi vào đá vào, anh em ở bến mừng quá trời, tổ chức lấy hàng ngầm, mắc cạn, mà thời đó kinh nghiệm chưa mấy luôn. Ba ngày sau thì 66 tấn vũ khí đã đưa được nhiều, lại chủ quan. Sau này thuyền trưởng vào kho. Sau khi tàu Phương Đông 1 của anh Bông Nguyễn Tấn Ích bị kỷ luật, thương ông quá. Cũng Văn Dĩa và anh Lê Văn Một đưa 30 tấn vũ khí vào tội, một người hiền lành, rất trách nhiệm nhưng Cà Mau thành công, ngày 19 tháng 9 năm 1962, không may mắn. Ông Ích thương tôi lắm. Thời ấy Quân ủy Miền quyết định thành lập Đoàn 962 để

thật nhiều người tốt. Ông già Lộc, ông già Nhợ, xây dựng bến bãi và tiếp nhận vũ khí từ miền Bắc tuyệt vời. Trần Hoàng Chiếu, tuyệt vời; Thạnh, đưa vào. Bến Bến Tre là một bộ phận của Đoàn 962, thuyền trưởng tàu 41, tuyệt vời; ông Lê Văn có biệt danh là A101. Gặp lại người quen cũ, mừng Thêm, ông Lê Quốc Thân cũng hết sức tuyệt vời...

vui lắm. Chuyện trò suốt đêm. Sau chuyến đó, tôi

- Tôi không tuyệt vời sao, anh Mười? - Nguyễn có đưa tàu vào Bến Tre mấy lần nữa... Chuyện Xuân Thơm hỏi vui.

cũng xa rồi...

- Nguyễn Xuân Thơm hả? Nguyễn Xuân Thơm Kể đến đây, tôi phát hiện nơi khóe mắt anh cũng tuyệt vời. Hai lần hủy tàu, lội bộ vượt Mười thoáng một nỗi niềm. Trên đường về thành Trường Sơn ra Bắc sao lại không tuyệt chớ.

45

46

https://thuviensach.vn

Đây là chiếc tàu sắt đầu tiên đưa vũ khí về quê phố chiều đó, anh Nguyễn Xuân Thơm mới cho tôi hương, nên hồi hộp lắm! Tàu do anh Trần Phong hay, cuộc đời anh Mười Tiến cũng trắc trở. Những làm thuyền trưởng, anh Đỗ Sạn làm chính trị

năm anh theo tàu ra Bắc xin vũ khí, người vợ

viên, anh Lê Quốc Thân và anh Lê Văn Thêm làm trước ở quê có thêm hai đứa con ngoài giá thú. Hồi thuyền phó. Tôi được tham gia trong tư cách thủy đưa tàu vào Bến Tre, bà con quê hương thương thủ - Anh Mười chợt quay qua anh Nguyễn Xuân anh, mới bảo: Chị ấy sang ngang rồi, anh lo việc Thơm, hỏi: Lúc đó Thơm làm hàng hải, đúng không?

của mình đi. Anh buồn, nhưng là người sống nhân

- Đúng - Anh Thơm đáp - Tôi làm hàng hải.

hậu, nên sau giải phóng, anh vẫn có trách nhiệm Đang kỳ gió tây nam, sóng đánh lớn nên tàu dạt với mấy đứa con riêng của vợ, nuôi ăn học và tìm lên Cửa Đại, Mỹ Tho. Tôi nhớ lúc ấy anh Trần cho công ăn việc làm...

Phong hỏi: “Đi hướng nào, Mười?”. Anh bảo: “Cho Anh Mười nói rằng, chuyến theo tàu 143 của tàu cắt sóng xuôi xuống phía nam”. Chừng 6 giờ

ông Thêm vào Vũng Rô rồi phải hủy, tiếng nổ hồi sáng thì nhận ra Cồn Lợi. Tàu men Khâu Băng, đó vẫn để lại di chứng, anh bị lãng tai. Lại cười.

tấp vào bến.

Lại ôn chuyện mắc cạn ở Hoàng Sa năm 1964 và năm 1967, hai lần hủy tàu.

- Phải, phải - Anh Mười hồ hởi - Thấy tàu to

- Không chỉ vì sóng gió quá to tàu ủi vào đá vào, anh em ở bến mừng quá trời, tổ chức lấy hàng ngầm, mắc cạn, mà thời đó kinh nghiệm chưa mấy luôn. Ba ngày sau thì 66 tấn vũ khí đã đưa được nhiều, lại chủ quan. Sau này thuyền trưởng vào kho. Sau khi tàu Phương Đông 1 của anh Bông Nguyễn Tấn Ích bị kỷ luật, thương ông quá. Cũng Văn Dĩa và anh Lê Văn Một đưa 30 tấn vũ khí vào tội, một người hiền lành, rất trách nhiệm nhưng Cà Mau thành công, ngày 19 tháng 9 năm 1962, không may mắn. Ông Ích thương tôi lắm. Thời ấy Quân ủy Miền quyết định thành lập Đoàn 962 để

thật nhiều người tốt. Ông già Lộc, ông già Nhợ, xây dựng bến bãi và tiếp nhận vũ khí từ miền Bắc tuyệt vời. Trần Hoàng Chiếu, tuyệt vời; Thạnh, đưa vào. Bến Bến Tre là một bộ phận của Đoàn 962, thuyền trưởng tàu 41, tuyệt vời; ông Lê Văn có biệt danh là A101. Gặp lại người quen cũ, mừng Thêm, ông Lê Quốc Thân cũng hết sức tuyệt vời...

vui lắm. Chuyện trò suốt đêm. Sau chuyến đó, tôi

- Tôi không tuyệt vời sao, anh Mười? - Nguyễn có đưa tàu vào Bến Tre mấy lần nữa... Chuyện Xuân Thơm hỏi vui.

cũng xa rồi...

- Nguyễn Xuân Thơm hả? Nguyễn Xuân Thơm Kể đến đây, tôi phát hiện nơi khóe mắt anh cũng tuyệt vời. Hai lần hủy tàu, lội bộ vượt Mười thoáng một nỗi niềm. Trên đường về thành Trường Sơn ra Bắc sao lại không tuyệt chớ.

45

46

https://thuviensach.vn

Anh Mười cười khà khà. Chúng tôi và chị

Tư Báo, Ba Mang, Hai Danh, Lâm Văn Vĩnh (Sà Quỳnh cười theo. Bên ngoài trời vẫn ong ong. Gió Vĩnh). Ngày mồng 3 tháng 8 năm 1961, thuyền lặng. Và nắng vẫn hối hả đổ nóng xuống mặt đất.

xuất phát. Song đi ngang Huế, thuyền bị thủng, nước tràn vào, anh em đành cho thuyền quay lại,

Ra miền Bắc, đi trinh sát và chở vũ khí về

và cập vào Trà Vinh sửa chữa. Sau đó thuyền trở

“Tỉnh Bạc Liêu cử hai đội thuyền đi ra Bắc về Cà Mau...” 1 .

(còn gọi là đội thuyền Cà Mau) - Trước đây Bạc Trong số những người của tỉnh Bạc Liêu vượt Liêu và Cà Mau là một tỉnh, có tên là Bạc Liêu.

biển ra Bắc năm 1961, chúng tôi biết anh Ngô Sau này tỉnh Bạc Liêu tách làm hai tỉnh, tỉnh Bạc Văn Tân (tức Năm Kỷ) hiện đang sống ở Thành Liêu và tỉnh Cà Mau - Đội thuyền thứ nhất do phố Hồ Chí Minh. Mấy năm qua tôi có ý tìm, đồng chí Bông Văn Dĩa (Hai Dĩa) phụ trách. Các nhưng thành phố mênh mông quá. Lần này may đội viên gồm Tư Phước, Ngô Văn Tân (Năm Kỷ), có anh Nguyễn Xuân Thơm nhiệt tình, nên chúng Nguyễn Dũng (Sáu Dũng), Bảy Cửa, Trần Văn tôi mới có cơ hội gặp được người đã cùng với ông Đáng (Ba Cụt), Võ Tấn Thành (Ba Thành) và đến Bông Văn Dĩa ra Bắc thời ấy. Anh Nguyễn Xuân ngày lên đường bổ sung thêm đồng chí Tư Quang Thơm tham gia chở vũ khí vào Nam Bộ bằng (Hai Chiếu). Tất cả có tám người.

đường biển từ những chuyến đầu tiên. Năm 1975, Đêm mồng 1 tháng 8 năm 1961, thuyền rời anh là một trong ba thuyền trưởng của Đoàn 125

rạch Cá Mòi (Mũi Cà Mau), chuyến đi khá thuận chở bộ đội đi giải phóng quần đảo Trường Sa...

lợi nên đến chiều mồng 7 tháng 8 năm 1961, Không có anh, khó mà tìm ra người cần tìm.

thuyền cập cửa sông Nhật Lệ (Quảng Bình).

Buổi chiều, anh Thơm đưa anh Năm Kỷ đến Tại đây, thuyền của đồng chí Hai Dĩa bị công nhà khách Hải quân... Anh Năm khỏe, đẹp lão và an Quảng Bình bắt giữ vì tình nghi là biệt kích trẻ hơn tôi nghĩ.

của chính quyền Sài Gòn. Sau ít ngày thẩm vấn,

- Thì thời vượt biển ra ngoài đó, anh chưa tới đoàn được đưa về nhà khách tỉnh. Ngày 11 tháng 8, mười tám mà, trẻ nhất đội. - Anh Năm vui vẻ kể: -

anh em trong đoàn được đồng chí Lê Duẩn - Bí Ông Bông Văn Dĩa kêu anh là thằng út. Đêm mồng 1

thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng tháng 8 thuyền tụi anh rời rạch Cá Mòi, bảy ngày tới thăm. Hôm sau đoàn ra Hà Nội.

đi biển thì tấp được vô Nhật Lệ, Quảng Bình, Đội thuyền thứ hai do đồng chí Nguyễn Thanh _______________

Trầm (Tư Lưới) phụ trách. Các thủy thủ gồm: 1. Xem Lịch sử Lữ đoàn 125, Sđd.

47

48

https://thuviensach.vn

Anh Mười cười khà khà. Chúng tôi và chị

Tư Báo, Ba Mang, Hai Danh, Lâm Văn Vĩnh (Sà Quỳnh cười theo. Bên ngoài trời vẫn ong ong. Gió Vĩnh). Ngày mồng 3 tháng 8 năm 1961, thuyền lặng. Và nắng vẫn hối hả đổ nóng xuống mặt đất.

xuất phát. Song đi ngang Huế, thuyền bị thủng, nước tràn vào, anh em đành cho thuyền quay lại,

Ra miền Bắc, đi trinh sát và chở vũ khí về

và cập vào Trà Vinh sửa chữa. Sau đó thuyền trở

“Tỉnh Bạc Liêu cử hai đội thuyền đi ra Bắc về Cà Mau...” 1 .

(còn gọi là đội thuyền Cà Mau) - Trước đây Bạc Trong số những người của tỉnh Bạc Liêu vượt Liêu và Cà Mau là một tỉnh, có tên là Bạc Liêu.

biển ra Bắc năm 1961, chúng tôi biết anh Ngô Sau này tỉnh Bạc Liêu tách làm hai tỉnh, tỉnh Bạc Văn Tân (tức Năm Kỷ) hiện đang sống ở Thành Liêu và tỉnh Cà Mau - Đội thuyền thứ nhất do phố Hồ Chí Minh. Mấy năm qua tôi có ý tìm, đồng chí Bông Văn Dĩa (Hai Dĩa) phụ trách. Các nhưng thành phố mênh mông quá. Lần này may đội viên gồm Tư Phước, Ngô Văn Tân (Năm Kỷ), có anh Nguyễn Xuân Thơm nhiệt tình, nên chúng Nguyễn Dũng (Sáu Dũng), Bảy Cửa, Trần Văn tôi mới có cơ hội gặp được người đã cùng với ông Đáng (Ba Cụt), Võ Tấn Thành (Ba Thành) và đến Bông Văn Dĩa ra Bắc thời ấy. Anh Nguyễn Xuân ngày lên đường bổ sung thêm đồng chí Tư Quang Thơm tham gia chở vũ khí vào Nam Bộ bằng (Hai Chiếu). Tất cả có tám người.

đường biển từ những chuyến đầu tiên. Năm 1975, Đêm mồng 1 tháng 8 năm 1961, thuyền rời anh là một trong ba thuyền trưởng của Đoàn 125

rạch Cá Mòi (Mũi Cà Mau), chuyến đi khá thuận chở bộ đội đi giải phóng quần đảo Trường Sa...

lợi nên đến chiều mồng 7 tháng 8 năm 1961, Không có anh, khó mà tìm ra người cần tìm.

thuyền cập cửa sông Nhật Lệ (Quảng Bình).

Buổi chiều, anh Thơm đưa anh Năm Kỷ đến Tại đây, thuyền của đồng chí Hai Dĩa bị công nhà khách Hải quân... Anh Năm khỏe, đẹp lão và an Quảng Bình bắt giữ vì tình nghi là biệt kích trẻ hơn tôi nghĩ.

của chính quyền Sài Gòn. Sau ít ngày thẩm vấn,

- Thì thời vượt biển ra ngoài đó, anh chưa tới đoàn được đưa về nhà khách tỉnh. Ngày 11 tháng 8, mười tám mà, trẻ nhất đội. - Anh Năm vui vẻ kể: -

anh em trong đoàn được đồng chí Lê Duẩn - Bí Ông Bông Văn Dĩa kêu anh là thằng út. Đêm mồng 1

thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng tháng 8 thuyền tụi anh rời rạch Cá Mòi, bảy ngày tới thăm. Hôm sau đoàn ra Hà Nội.

đi biển thì tấp được vô Nhật Lệ, Quảng Bình, Đội thuyền thứ hai do đồng chí Nguyễn Thanh _______________

Trầm (Tư Lưới) phụ trách. Các thủy thủ gồm: 1. Xem Lịch sử Lữ đoàn 125, Sđd.

47

48

https://thuviensach.vn

chuyện ấy sử sách ghi rồi. Vài ba hôm kế đó, anh Nam Bộ là: báo cáo với Khu ủy chủ trương của Ba Duẩn cho rước về Hà Nội. Chuyến vượt biển Trung ương về việc đưa vũ khí vào Nam Bộ. Nhưng suôn sẻ, ai cũng mừng, cũng vui. Nhưng đến khi muốn như vậy, phải có bến bãi để nhận hàng. Có ba được cử trở lại Bạc Liêu để trinh sát và truyền đạt phương án trong việc tổ chức xây dựng bến bãi:

chủ trương mở bến của trên thì sinh chuyện. Anh 1. Lấy các đảo Thổ Chu, Phú Quốc, Nam Du, Võ Tấn Thành và anh Tư Quang biết thuyền trở

Hòn Ông, Hòn Bà làm căn cứ lâu dài để xây dựng về không chở vũ khí, nhất quyết không đi. Kỳ cục các hầm cất giấu hàng. Chuẩn bị các đội tàu hết mức. Hai cha nói rằng, Tỉnh ủy cử ra Bắc là để

thuyền để tiếp tục chở hàng vào đất liền.

xin súng đạn về chiến đấu, vượt sóng gió ra được 2. Lấy khu vực Hòn Chuối và cửa sông Bãi Hấp rồi, lại đi thuyền không trở vô, nghĩa là sao? Mấy để làm chỗ sang hàng hoặc thả hàng xuống biển. Lợi cha cũng có lý của mấy cha... Anh Trần Văn Đáng, dụng khu vực này, nhiều ngư dân ra đánh cá để trà vì chỉ còn một tay, sợ địch nghi, đành ở lại. Trên trộn nhằm bí mật vớt hàng lên rồi đưa vào bờ.

cử anh Hai Tranh bên thuyền Trà Vinh qua, bổ

3. Lấy các cửa sông khu vực Cà Mau làm nơi sung cho chuyến đi. Vậy là chuyến trinh sát ấy có chuyển hàng vào. Song đây là phương án dự phòng ông Dĩa, ông Hai Tranh, Tư Phước, Bảy Cửa, Sáu nếu hai phương án trên không thực hiện được.

Dũng và anh...

Đồng chí Bông Văn Dĩa phải học thuộc lòng Về chuyến trinh sát đầu tiên ấy, cuốn Lịch sử

chỉ thị của Trung ương và nhiệm vụ của chuyến Lữ đoàn 125 do Nhà xuất bản Quân đội nhân dân đi, cùng một số mật danh để liên lạc với Trung phát hành năm 2001, viết:

ương khi cần thiết.

“... Sáu người được đoàn bố trí ở 18 Nguyễn Tuy thuyền trở về không hề có một viên đạn, Thượng Hiền (Hà Nội). Đầu tháng 4 năm 1962, một khẩu súng, song anh em rất phấn chấn vì rõ trung tướng Trần Văn Trà, người đã hoạt động rằng cái quý nhất lúc này không hẳn chỉ là mấy những năm kháng chiến chống Pháp ở Nam Bộ, tấn vũ khí mà là chủ trương của Đảng được hiểu biết nhiều địa phương, thông thuộc nhiều truyền đạt tới miền Nam, đặng mở con đường trên bến bãi được Quân ủy Trung ương giao đặc trách biển nhằm có hàng trăm, hàng ngàn tấn vũ khí.

theo dõi mở con đường biển, cùng trung tướng Cuộc chiến đấu còn lâu dài!

Nguyễn Văn Vịnh, Chủ nhiệm Ủy ban Thống nhất Mọi giấy tờ hợp pháp như giấy thông hành, Trung ương, đến gặp anh em và trực tiếp giao căn cước, giấy làm ăn của ghe, thuyền cùng lương nhiệm vụ. Nhiệm vụ của đội thuyền khi trở lại thực, thực phẩm, dầu mỡ được Đoàn 759, Ủy ban 49

50

https://thuviensach.vn

chuyện ấy sử sách ghi rồi. Vài ba hôm kế đó, anh Nam Bộ là: báo cáo với Khu ủy chủ trương của Ba Duẩn cho rước về Hà Nội. Chuyến vượt biển Trung ương về việc đưa vũ khí vào Nam Bộ. Nhưng suôn sẻ, ai cũng mừng, cũng vui. Nhưng đến khi muốn như vậy, phải có bến bãi để nhận hàng. Có ba được cử trở lại Bạc Liêu để trinh sát và truyền đạt phương án trong việc tổ chức xây dựng bến bãi:

chủ trương mở bến của trên thì sinh chuyện. Anh 1. Lấy các đảo Thổ Chu, Phú Quốc, Nam Du, Võ Tấn Thành và anh Tư Quang biết thuyền trở

Hòn Ông, Hòn Bà làm căn cứ lâu dài để xây dựng về không chở vũ khí, nhất quyết không đi. Kỳ cục các hầm cất giấu hàng. Chuẩn bị các đội tàu hết mức. Hai cha nói rằng, Tỉnh ủy cử ra Bắc là để

thuyền để tiếp tục chở hàng vào đất liền.

xin súng đạn về chiến đấu, vượt sóng gió ra được 2. Lấy khu vực Hòn Chuối và cửa sông Bãi Hấp rồi, lại đi thuyền không trở vô, nghĩa là sao? Mấy để làm chỗ sang hàng hoặc thả hàng xuống biển. Lợi cha cũng có lý của mấy cha... Anh Trần Văn Đáng, dụng khu vực này, nhiều ngư dân ra đánh cá để trà vì chỉ còn một tay, sợ địch nghi, đành ở lại. Trên trộn nhằm bí mật vớt hàng lên rồi đưa vào bờ.

cử anh Hai Tranh bên thuyền Trà Vinh qua, bổ

3. Lấy các cửa sông khu vực Cà Mau làm nơi sung cho chuyến đi. Vậy là chuyến trinh sát ấy có chuyển hàng vào. Song đây là phương án dự phòng ông Dĩa, ông Hai Tranh, Tư Phước, Bảy Cửa, Sáu nếu hai phương án trên không thực hiện được.

Dũng và anh...

Đồng chí Bông Văn Dĩa phải học thuộc lòng Về chuyến trinh sát đầu tiên ấy, cuốn Lịch sử

chỉ thị của Trung ương và nhiệm vụ của chuyến Lữ đoàn 125 do Nhà xuất bản Quân đội nhân dân đi, cùng một số mật danh để liên lạc với Trung phát hành năm 2001, viết:

ương khi cần thiết.

“... Sáu người được đoàn bố trí ở 18 Nguyễn Tuy thuyền trở về không hề có một viên đạn, Thượng Hiền (Hà Nội). Đầu tháng 4 năm 1962, một khẩu súng, song anh em rất phấn chấn vì rõ trung tướng Trần Văn Trà, người đã hoạt động rằng cái quý nhất lúc này không hẳn chỉ là mấy những năm kháng chiến chống Pháp ở Nam Bộ, tấn vũ khí mà là chủ trương của Đảng được hiểu biết nhiều địa phương, thông thuộc nhiều truyền đạt tới miền Nam, đặng mở con đường trên bến bãi được Quân ủy Trung ương giao đặc trách biển nhằm có hàng trăm, hàng ngàn tấn vũ khí.

theo dõi mở con đường biển, cùng trung tướng Cuộc chiến đấu còn lâu dài!

Nguyễn Văn Vịnh, Chủ nhiệm Ủy ban Thống nhất Mọi giấy tờ hợp pháp như giấy thông hành, Trung ương, đến gặp anh em và trực tiếp giao căn cước, giấy làm ăn của ghe, thuyền cùng lương nhiệm vụ. Nhiệm vụ của đội thuyền khi trở lại thực, thực phẩm, dầu mỡ được Đoàn 759, Ủy ban 49

50

https://thuviensach.vn

Thống nhất Trung ương và Tổng cục Hậu cần lo chí Bông Văn Dĩa đi gặp Khu ủy. Tiếp đồng chí chu đáo, đầy đủ.

Dĩa có anh Ba Bường (Ba Bình), Bí thư Khu ủy; Ngày mồng 5 tháng 4 năm 1962, Đoàn 759

anh Mười Khẩn; anh Tư Bình (Vũ Đình Liệu); anh đưa sáu anh em từ Hà Nội vào Quảng Bình. Sau Bảy Thạng (Trần Văn Bỉnh); anh Mười Kỹ (Phạm khi kiểm tra lại một lần nữa thuyền, máy, đêm Ngọc Sến) và một số ủy viên khác. Sau khi nghe mồng 10 tháng 4 năm 1962, chiếc thuyền rời cửa báo cáo, Khu ủy đồng ý để đồng chí Bông Văn Dĩa Nhật Lệ (Quảng Bình) đi về hướng nam. Bốn ngày đi ra các đảo nắm tình hình theo ý kiến của Trung sau, 14 tháng 4, thuyền đến vùng biển Nha ương. Cùng đi có đồng chí Tư Mao và hai đồng chí Trang, cách bờ chừng 150 hải lý thì gặp hai tàu nữa. Họ sắm thuyền, lưới và ngày 19 tháng 5 năm Mỹ từ Philíppin chạy về. Chúng cho tàu chạy vòng 1962, bắt đầu ra Hòn Chuối, Thổ Chu, Nam Du, quanh, cách thuyền mấy chục mét. Và cứ vậy Hòn Ông, Hòn Bà... Sau khi xem xét, thấy rằng: quần đảo cho tới 14 giờ. Nhờ bình tĩnh xử lý, đóng Hòn Chuối quá nhỏ, không có chỗ cất giấu hàng.

vai những dân chài ra khơi đánh cá bị gió đẩy xa Thổ Chu quá xa bờ. Hòn Ông, Hòn Bà lực lượng bờ, nên mọi người trên thuyền không bị bọn Mỹ

Campuchia đang đóng giữ. Nam Du, Phú Quốc nghi ngờ. Tuy vậy, để đối phó với mọi tình huống quá đông bà con đến lập thôn ấp trên đó sinh bất trắc, anh em thủ tiêu hết hải đồ, la bàn. Từ

sống. Phương án thả hàng xuống biển rồi thuyền đây, họ cứ nhằm hướng nam mà đi, “đi vo”. Bảy ra vớt quá mạo hiểm và dễ mất hàng. Chỉ còn cách giờ sáng 15 tháng 4, bắt được “cù lao Bảy Xã” (tức cho tàu thuyền đi vào các kênh rạch, giấu thuyền cù lao Thu), từ đó có thể xác định phương hướng vào đó để lấy hàng. Trong số kênh rạch thì Vàm bằng mắt tương đối chính xác. Ngày 18 tháng 4, Lũng là nơi có nhiều thuận lợi nhất, khi nước thuyền về tới cửa Bồ Đề (thuộc xã Tân Ân, huyện cường, tàu to có thể vào được.

Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau). Thuyền đi vào cửa Rạch Được Khu ủy đồng ý, ngày 26 tháng 7 năm 1962, Ráng. Đến 10 giờ đêm hôm đó thì cập cửa Vàm đồng chí Bông Văn Dĩa trở ra Trung ương báo Lũng. Chuyến đi trinh sát đã thành công!

cáo tình hình. Chuyến đi này có sáu người: Bông Nhận được tin “thuyền Bạc Liêu” trở về, Khu Văn Dĩa, Sáu Danh, Sáu Thông, Ngô Văn Tân ủy cử đồng chí Phan Văn Nhờ (Tư Mao) ra cửa (Năm Kỷ), Bảy Cửa và Sà Vĩnh, là người Thái Vàm Lũng đón. Đồng chí Phan Văn Nhờ và đồng Lan. Như vậy trong lần trở ra, chỉ có Năm Kỷ, chí Bông Văn Dĩa vốn là bạn cũ, đã từng hoạt Bảy Cửa là người cũ, còn Sáu Danh, Sáu Thông và động thời đánh Pháp. Đồng chí Tư Mao đưa đồng Sà Vĩnh là “lính mới”.

51

52

https://thuviensach.vn

Thống nhất Trung ương và Tổng cục Hậu cần lo chí Bông Văn Dĩa đi gặp Khu ủy. Tiếp đồng chí chu đáo, đầy đủ.

Dĩa có anh Ba Bường (Ba Bình), Bí thư Khu ủy; Ngày mồng 5 tháng 4 năm 1962, Đoàn 759

anh Mười Khẩn; anh Tư Bình (Vũ Đình Liệu); anh đưa sáu anh em từ Hà Nội vào Quảng Bình. Sau Bảy Thạng (Trần Văn Bỉnh); anh Mười Kỹ (Phạm khi kiểm tra lại một lần nữa thuyền, máy, đêm Ngọc Sến) và một số ủy viên khác. Sau khi nghe mồng 10 tháng 4 năm 1962, chiếc thuyền rời cửa báo cáo, Khu ủy đồng ý để đồng chí Bông Văn Dĩa Nhật Lệ (Quảng Bình) đi về hướng nam. Bốn ngày đi ra các đảo nắm tình hình theo ý kiến của Trung sau, 14 tháng 4, thuyền đến vùng biển Nha ương. Cùng đi có đồng chí Tư Mao và hai đồng chí Trang, cách bờ chừng 150 hải lý thì gặp hai tàu nữa. Họ sắm thuyền, lưới và ngày 19 tháng 5 năm Mỹ từ Philíppin chạy về. Chúng cho tàu chạy vòng 1962, bắt đầu ra Hòn Chuối, Thổ Chu, Nam Du, quanh, cách thuyền mấy chục mét. Và cứ vậy Hòn Ông, Hòn Bà... Sau khi xem xét, thấy rằng: quần đảo cho tới 14 giờ. Nhờ bình tĩnh xử lý, đóng Hòn Chuối quá nhỏ, không có chỗ cất giấu hàng.

vai những dân chài ra khơi đánh cá bị gió đẩy xa Thổ Chu quá xa bờ. Hòn Ông, Hòn Bà lực lượng bờ, nên mọi người trên thuyền không bị bọn Mỹ

Campuchia đang đóng giữ. Nam Du, Phú Quốc nghi ngờ. Tuy vậy, để đối phó với mọi tình huống quá đông bà con đến lập thôn ấp trên đó sinh bất trắc, anh em thủ tiêu hết hải đồ, la bàn. Từ

sống. Phương án thả hàng xuống biển rồi thuyền đây, họ cứ nhằm hướng nam mà đi, “đi vo”. Bảy ra vớt quá mạo hiểm và dễ mất hàng. Chỉ còn cách giờ sáng 15 tháng 4, bắt được “cù lao Bảy Xã” (tức cho tàu thuyền đi vào các kênh rạch, giấu thuyền cù lao Thu), từ đó có thể xác định phương hướng vào đó để lấy hàng. Trong số kênh rạch thì Vàm bằng mắt tương đối chính xác. Ngày 18 tháng 4, Lũng là nơi có nhiều thuận lợi nhất, khi nước thuyền về tới cửa Bồ Đề (thuộc xã Tân Ân, huyện cường, tàu to có thể vào được.

Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau). Thuyền đi vào cửa Rạch Được Khu ủy đồng ý, ngày 26 tháng 7 năm 1962, Ráng. Đến 10 giờ đêm hôm đó thì cập cửa Vàm đồng chí Bông Văn Dĩa trở ra Trung ương báo Lũng. Chuyến đi trinh sát đã thành công!

cáo tình hình. Chuyến đi này có sáu người: Bông Nhận được tin “thuyền Bạc Liêu” trở về, Khu Văn Dĩa, Sáu Danh, Sáu Thông, Ngô Văn Tân ủy cử đồng chí Phan Văn Nhờ (Tư Mao) ra cửa (Năm Kỷ), Bảy Cửa và Sà Vĩnh, là người Thái Vàm Lũng đón. Đồng chí Phan Văn Nhờ và đồng Lan. Như vậy trong lần trở ra, chỉ có Năm Kỷ, chí Bông Văn Dĩa vốn là bạn cũ, đã từng hoạt Bảy Cửa là người cũ, còn Sáu Danh, Sáu Thông và động thời đánh Pháp. Đồng chí Tư Mao đưa đồng Sà Vĩnh là “lính mới”.

51

52

https://thuviensach.vn

Ngày mồng 1 tháng 8 năm 1962, thuyền cập Nguyễn Văn Nhung; Nguyễn Xuân Lai, tức Sáu bến Nam Định. Ngày mồng 2 tháng 8, đoàn Lai; Sáu Rô; Thanh Đen; Tám Kết và anh, Năm Kỷ.

trưởng Đoàn Hồng Phước vào đón ra Hà Nội.

Tàu rời bến Đồ Sơn đêm 11 tháng 10 năm 1962.

Đồng chí Bông Văn Dĩa báo cáo lại với đồng Nhưng trước đó có chuyện thế này. Khi chuẩn bị

chí Lê Duẩn và đồng chí Trần Văn Trà toàn bộ

lên đường, bọn anh phát hiện ra máy tàu có sự cố.

chuyến đi trinh sát và ý định của Khu ủy Khu 9

Ông Phạm Hùng và ông Trần Văn Trà biết để xin Trung ương phê duyệt. Ý kiến của Khu ủy chuyện, lo lắm. Ông Hùng đề nghị thay máy khác.

Khu 9 là không có đảo nào đủ điều kiện đặt bến.

Lúc đó thợ máy Năm Sao đứng bên cạnh nói: Việc đặt bến trong đất liền thuận lợi và có thể

“Thưa anh Hai, thời cơ chở vũ khí vô chiến trường thực hiện được. Khu ủy đã chọn một vài cửa rạch chỉ có một, đây là chuyến mở đường, vạn sự khởi và chừng một tháng nữa có thể đón tàu vào. Đồng đầu nan, tôi không duy tâm, nhưng quyết rồi là chí Lê Duẩn hỏi: “Theo đồng chí, nơi nào có thể

đi. Tôi xin lấy sinh mạng mình ra bảo đảm rằng cho tàu vào được?”. Đồng chí Bông Văn Dĩa đáp: sẽ sửa để máy chạy tốt”... Và, cứ như có phép lạ,

“Vàm Lũng có thể vào được!”. Đồng chí Lê Duẩn ổng sửa được thiệt. Con tàu chở 30 tấn vũ khí rời hỏi tiếp: “Tàu 30 tấn có thể vào Vàm Lũng được bến ngon lành. Trên đường đi, mấy lần nó trở

không? Nếu chắc thì trên giao cho đồng chí đi bệnh, ông Năm trị hết. Không có ổng, dập dềnh chuyến đầu tiên”...

giữa trùng khơi, mạng tụi anh hồi đó coi như bỏ.

Tôi hỏi anh Năm Kỷ:

Con người này ít chữ, mà thiệt giỏi, thiệt thông

- Rồi những ai đi chuyến đầu tiên, đưa vũ khí minh. Sau đó, chuyến đi nào quan trọng, đoàn lại vào Nam Bộ hồi đó, thưa anh?

vời đến Năm Sao. Mở đường vô Bà Rịa: Năm Sao.

- Chuyến đi này vẫn do ông Dĩa làm chính trị

Đưa vũ khí đến Khu 5, những chuyến đầu tiên, lại viên, còn thuyền trưởng là ông Lê Văn Một, chà, Năm Sao... ổng đi miết. Không biết say sóng. Sinh chuyện ông Lê Văn Một cũng thú vị lắm nghe.

ra như thể để sống trên biển vậy...

Ông từng làm thủy thủ cho Pháp, sau giác ngộ

Hôm ở Cần Thơ, nhờ anh Khưu Ngọc Bảy giáp cách mạng, năm 1954, ra Bắc, làm cảng trưởng mối, chúng tôi may mắn gặp được Đại tá Nguyễn cảng Cẩm Phả, rồi chuyển qua làm thuyền trưởng Xuân Lai, tức Sáu Lai, người đi chuyến đầu tiên đầu tiên của “tàu không số”. Các thành viên gồm: cùng anh Năm Kỷ hồi 1962, tức tàu Phương Đông 1, Huỳnh Văn Sao, tức Năm Sao; Nguyễn Văn Bé, chở được 30 tấn vũ khí vào Cà Mau. Hỏi về

gọi là Tư Bé; Võ Tấn Thành; Nguyễn Văn Luông; chuyến đi đó, anh Sáu vui lắm, hào hứng nói: 53

54

https://thuviensach.vn

Ngày mồng 1 tháng 8 năm 1962, thuyền cập Nguyễn Văn Nhung; Nguyễn Xuân Lai, tức Sáu bến Nam Định. Ngày mồng 2 tháng 8, đoàn Lai; Sáu Rô; Thanh Đen; Tám Kết và anh, Năm Kỷ.

trưởng Đoàn Hồng Phước vào đón ra Hà Nội.

Tàu rời bến Đồ Sơn đêm 11 tháng 10 năm 1962.

Đồng chí Bông Văn Dĩa báo cáo lại với đồng Nhưng trước đó có chuyện thế này. Khi chuẩn bị

chí Lê Duẩn và đồng chí Trần Văn Trà toàn bộ

lên đường, bọn anh phát hiện ra máy tàu có sự cố.

chuyến đi trinh sát và ý định của Khu ủy Khu 9

Ông Phạm Hùng và ông Trần Văn Trà biết để xin Trung ương phê duyệt. Ý kiến của Khu ủy chuyện, lo lắm. Ông Hùng đề nghị thay máy khác.

Khu 9 là không có đảo nào đủ điều kiện đặt bến.

Lúc đó thợ máy Năm Sao đứng bên cạnh nói: Việc đặt bến trong đất liền thuận lợi và có thể

“Thưa anh Hai, thời cơ chở vũ khí vô chiến trường thực hiện được. Khu ủy đã chọn một vài cửa rạch chỉ có một, đây là chuyến mở đường, vạn sự khởi và chừng một tháng nữa có thể đón tàu vào. Đồng đầu nan, tôi không duy tâm, nhưng quyết rồi là chí Lê Duẩn hỏi: “Theo đồng chí, nơi nào có thể

đi. Tôi xin lấy sinh mạng mình ra bảo đảm rằng cho tàu vào được?”. Đồng chí Bông Văn Dĩa đáp: sẽ sửa để máy chạy tốt”... Và, cứ như có phép lạ,

“Vàm Lũng có thể vào được!”. Đồng chí Lê Duẩn ổng sửa được thiệt. Con tàu chở 30 tấn vũ khí rời hỏi tiếp: “Tàu 30 tấn có thể vào Vàm Lũng được bến ngon lành. Trên đường đi, mấy lần nó trở

không? Nếu chắc thì trên giao cho đồng chí đi bệnh, ông Năm trị hết. Không có ổng, dập dềnh chuyến đầu tiên”...

giữa trùng khơi, mạng tụi anh hồi đó coi như bỏ.

Tôi hỏi anh Năm Kỷ:

Con người này ít chữ, mà thiệt giỏi, thiệt thông

- Rồi những ai đi chuyến đầu tiên, đưa vũ khí minh. Sau đó, chuyến đi nào quan trọng, đoàn lại vào Nam Bộ hồi đó, thưa anh?

vời đến Năm Sao. Mở đường vô Bà Rịa: Năm Sao.

- Chuyến đi này vẫn do ông Dĩa làm chính trị

Đưa vũ khí đến Khu 5, những chuyến đầu tiên, lại viên, còn thuyền trưởng là ông Lê Văn Một, chà, Năm Sao... ổng đi miết. Không biết say sóng. Sinh chuyện ông Lê Văn Một cũng thú vị lắm nghe.

ra như thể để sống trên biển vậy...

Ông từng làm thủy thủ cho Pháp, sau giác ngộ

Hôm ở Cần Thơ, nhờ anh Khưu Ngọc Bảy giáp cách mạng, năm 1954, ra Bắc, làm cảng trưởng mối, chúng tôi may mắn gặp được Đại tá Nguyễn cảng Cẩm Phả, rồi chuyển qua làm thuyền trưởng Xuân Lai, tức Sáu Lai, người đi chuyến đầu tiên đầu tiên của “tàu không số”. Các thành viên gồm: cùng anh Năm Kỷ hồi 1962, tức tàu Phương Đông 1, Huỳnh Văn Sao, tức Năm Sao; Nguyễn Văn Bé, chở được 30 tấn vũ khí vào Cà Mau. Hỏi về

gọi là Tư Bé; Võ Tấn Thành; Nguyễn Văn Luông; chuyến đi đó, anh Sáu vui lắm, hào hứng nói: 53

54

https://thuviensach.vn

“Ông Năm Sao là ân nhân của tụi này đó. Chuyến Phương Đông 2 do đồng chí Đạt làm thuyền đầu tiên ấy, không có ổng sửa máy, tụi tôi làm mồi trưởng, đồng chí Huấn làm thuyền phó và đồng cho cá rồi. Tàu tới cù lao Thu thì máy hỏng, vì là chí Lê Công Cẩn (Năm Công) làm chính trị viên, máy cũ của Mỹ mà. Nhưng máy trưởng Huỳnh đồng chí Nhạn làm máy trưởng... lên đường. Mấy Văn Sao đã khắc phục được. Mặc dù thả trôi mất ngày sau tàu Phương Đông 2 cập bến Cà Mau một ngày một đêm, nhưng cuối cùng con tàu lại giữa ban ngày...”1.

hướng về phía nam đi miết . Khi tàu đi vô hải Chúng tôi vào Nha Trang tìm gặp anh Phan phận miền Nam, ổng cũng là người đầu tiên phát Nhạn, máy trưởng tàu Phương Đông 2 đi vào Cà hiện ra Côn Đảo. Nhiều kinh nghiệm, ổng giúp Mau năm 1962, nay sinh sống ở đó.

thuyền trưởng Lê Văn Một chỉnh hướng đi, bởi Anh Nhạn đã trên 70 tuổi, người cao lớn, khi vậy bắt được đất liền không mấy khó khăn...

bắt tay, tôi nhận ra bàn tay anh rất ấm, chắc và Chừng 5 giờ chiều thì chúng tôi nhìn thấy hàng khỏe. Tôi hỏi:

đáy nơi cửa sông. Ông Năm khẳng định: tới rồi”...

- Có bao nhiêu lần anh đi trên “tàu không Tôi hỏi thêm đôi điều về cuộc sống sau này của số”đưa vũ khí vào miền Nam?

ông Năm Sao, anh Sáu Lai cũng chỉ: “Ông Năm bị

Anh Nhạn nhìn ra phía biển, chắc để cố nhớ

bệnh, mất ở Trà Vinh”. Mọi thông tin, chỉ thế. Khi lại, rồi đáp:

tôi kể chuyện đó với anh Năm Kỷ, anh lấy làm tiếc.

- Cũng không nhớ hết nữa. Nhiều đấy. Lần Lần vào Trà Vinh để gặp ông Bảy Thắng, cách đây thứ nhất đi trên chiếc Phương Đông 2 do ông Đạt gần chục năm, tôi có ý định tìm mộ chú Năm Sao, làm thuyền trưởng. Lần thứ hai đi theo chiếc tàu đặng thắp cho ông nén nhang, nhưng không thực gỗ Phương Đông 3 do ông Nguyễn Đức Dục làm hiện được. Những người đi chuyến Phương Đông 1

thuyền trưởng, trở về Bắc. Chuyến thứ ba vào Cà đầu tiên đó, ông Bông Văn Dĩa, ông Lê Văn Một, Mau, tàu do ông Nguyễn Minh Châu làm thuyền Nguyễn Văn Bé, Tám Kết cũng đã qua đời...

trưởng, ông Nguyễn Đắc Thắng làm thuyền phó.

Chuyến thứ tư vào Kiến Vàng, do ông Phạm Vạn CHUYỆN NHỮNG NGƯỜI ĐI TRÊN TÀU GỖ

làm thuyền trưởng. Chuyến thứ năm đi tàu sắt, MANG TÊN “PHƯƠNG ĐÔNG”

cũng vào Cà Mau. Chuyến thứ sáu ông Trần Phong

Chuyện của người máy trưởng

làm thuyền trưởng, vào Cà Mau. Chuyến thứ bảy

“Ngày 16 tháng 10 năm 1962, khi tàu Phương _______________

Đông 1 vào Vàm Lũng, thì đêm hôm đó tàu 1. Xem Lịch sử Lữ đoàn 125, Sđd.

55

56

https://thuviensach.vn

“Ông Năm Sao là ân nhân của tụi này đó. Chuyến Phương Đông 2 do đồng chí Đạt làm thuyền đầu tiên ấy, không có ổng sửa máy, tụi tôi làm mồi trưởng, đồng chí Huấn làm thuyền phó và đồng cho cá rồi. Tàu tới cù lao Thu thì máy hỏng, vì là chí Lê Công Cẩn (Năm Công) làm chính trị viên, máy cũ của Mỹ mà. Nhưng máy trưởng Huỳnh đồng chí Nhạn làm máy trưởng... lên đường. Mấy Văn Sao đã khắc phục được. Mặc dù thả trôi mất ngày sau tàu Phương Đông 2 cập bến Cà Mau một ngày một đêm, nhưng cuối cùng con tàu lại giữa ban ngày...”1.

hướng về phía nam đi miết . Khi tàu đi vô hải Chúng tôi vào Nha Trang tìm gặp anh Phan phận miền Nam, ổng cũng là người đầu tiên phát Nhạn, máy trưởng tàu Phương Đông 2 đi vào Cà hiện ra Côn Đảo. Nhiều kinh nghiệm, ổng giúp Mau năm 1962, nay sinh sống ở đó.

thuyền trưởng Lê Văn Một chỉnh hướng đi, bởi Anh Nhạn đã trên 70 tuổi, người cao lớn, khi vậy bắt được đất liền không mấy khó khăn...

bắt tay, tôi nhận ra bàn tay anh rất ấm, chắc và Chừng 5 giờ chiều thì chúng tôi nhìn thấy hàng khỏe. Tôi hỏi:

đáy nơi cửa sông. Ông Năm khẳng định: tới rồi”...

- Có bao nhiêu lần anh đi trên “tàu không Tôi hỏi thêm đôi điều về cuộc sống sau này của số”đưa vũ khí vào miền Nam?

ông Năm Sao, anh Sáu Lai cũng chỉ: “Ông Năm bị

Anh Nhạn nhìn ra phía biển, chắc để cố nhớ

bệnh, mất ở Trà Vinh”. Mọi thông tin, chỉ thế. Khi lại, rồi đáp:

tôi kể chuyện đó với anh Năm Kỷ, anh lấy làm tiếc.

- Cũng không nhớ hết nữa. Nhiều đấy. Lần Lần vào Trà Vinh để gặp ông Bảy Thắng, cách đây thứ nhất đi trên chiếc Phương Đông 2 do ông Đạt gần chục năm, tôi có ý định tìm mộ chú Năm Sao, làm thuyền trưởng. Lần thứ hai đi theo chiếc tàu đặng thắp cho ông nén nhang, nhưng không thực gỗ Phương Đông 3 do ông Nguyễn Đức Dục làm hiện được. Những người đi chuyến Phương Đông 1

thuyền trưởng, trở về Bắc. Chuyến thứ ba vào Cà đầu tiên đó, ông Bông Văn Dĩa, ông Lê Văn Một, Mau, tàu do ông Nguyễn Minh Châu làm thuyền Nguyễn Văn Bé, Tám Kết cũng đã qua đời...

trưởng, ông Nguyễn Đắc Thắng làm thuyền phó.

Chuyến thứ tư vào Kiến Vàng, do ông Phạm Vạn CHUYỆN NHỮNG NGƯỜI ĐI TRÊN TÀU GỖ

làm thuyền trưởng. Chuyến thứ năm đi tàu sắt, MANG TÊN “PHƯƠNG ĐÔNG”

cũng vào Cà Mau. Chuyến thứ sáu ông Trần Phong

Chuyện của người máy trưởng

làm thuyền trưởng, vào Cà Mau. Chuyến thứ bảy

“Ngày 16 tháng 10 năm 1962, khi tàu Phương _______________

Đông 1 vào Vàm Lũng, thì đêm hôm đó tàu 1. Xem Lịch sử Lữ đoàn 125, Sđd.

55

56

https://thuviensach.vn

đi tàu 41 do ông Thạnh chỉ huy, vào Trà Vinh...

mình phải tự cứu lấy mình thôi! Thuyền trưởng Chuyến thứ mười đi tàu 41 vào Bến Tre. Chuyến cho thả tiếp neo sau và tính toán thủy triều. Tôi này bị mắc cạn ở Hoàng Sa. Tưởng phải phá tàu.

lặn xuống kiểm tra chân vịt và bánh lái, thấy vẫn Nhưng cuối cùng thoát được. Riêng điều ấy không không cong vênh, hư hỏng, mừng quá. Khi nước thôi đã là một chiến tích lớn lắm nghe.

lên cao nhất, tôi cho nổ máy, anh em khác đứng Tôi ngắt lời:

hai bên mạn chống sào, đẩy tàu. Khi neo sau bị

- Anh kể chuyện mắc cạn nhé!

kẹt, anh Thạnh lệnh tháo chốt, bỏ lại. Vừa cho

- Tàu qua Hoàng Sa, không dính vào san hô ở

máy chạy vừa xem chừng... Loay hoay từ 4 giờ đến đó mới là chuyện lạ - Anh Nhạn cười to và kể -

6 giờ thì ra khỏi bãi san hô ngầm, kết thúc vụ 24

Hoàng Sa có bãi đá ngầm rất hiểm, như cái bẫy giờ mắc cạn. Mừng ơi là mừng! Anh Thạnh báo đánh lừa tàu bè. Chẳng rõ ai đã đặt cho cái tên cáo về Sở chỉ huy. Sở chỉ huy hỏi rằng đi được ngộ ngộ, bãi Hạm Trưởng. Chắc vì quá nhiều tàu không? Anh Thạnh xin tiếp tục hành trình. Và mắc cạn ở đó. Năm 1964, tàu ông Ích và ông trên đồng ý.

Thanh chỉ huy giao hàng cho bến Trà Vinh xong, Tôi lại hỏi:

quay ra, đi tới Hoàng Sa, húc vào san hô, không

- Đó là chuyến thứ 10?

gỡ được, phải phá tàu. Năm 1967, lại cũng tàu ông Anh Nhạn đáp:

Ích mắc cạn thêm lần nữa... Chỗ ấy sóng to, địa

- Chuyến thứ 11, 12 và 13 là theo tàu 41 đi hình rất khó lường. Tàu 41 của thuyền trưởng vào Vũng Rô. Chuyện vào Vũng Rô chắc anh Thạnh lần đó đi ngang qua, cũng mắc cạn. Trên Thạnh kể rồi?

tàu có mấy tân binh, lần đầu tiên đưa vũ khí vào

- Anh còn đi chuyến nào nữa?

Nam, đó là các anh Trần Văn Lịch, Hoàng Gia

- Còn, sau đó lại đi tàu 41 vào Đức Phổ, phải Hiếu, Trần Tiền Vệ, và bốn cán bộ bổ sung cho phá, rồi vượt Trường Sơn ra. Năm 1968 đi tàu 56

bến Cà Mau. Ai cũng nghĩ chuyến này chắc nằm do anh Nguyễn Văn Ba làm truyền trưởng, anh lại làm mồi cho cá. Thuyền trưởng Thạnh báo cáo Đỗ Sạn làm chính trị viên, gặp địch, may mắn quay với trên và đề nghị tàu bạn ra hỗ trợ. Đêm ấy tàu về được, không bị tổn thất. Trước đó theo tàu 41, bạn ra song cách tàu ta 1 hải lý, dừng lại đánh tín tàu 42 đi trinh sát... Tất cả chừng 15 chuyến.

hiệu hỏi: “Sài Gòn hay Hà Nội?”. Anh Thạnh đáp:

- Trong những lần đi ấy, anh chỉ làm máy trưởng?

“Hà Nội”. Chắc họ cũng sợ mắc vào san hô ngầm

- Phải. Chỉ máy trưởng! - Anh Nhạn cười -

nên không dám tới gần. Không ai cứu mình thì Máy trưởng chuyên nghiệp luôn. Chuyến đi nào 57

58

https://thuviensach.vn

đi tàu 41 do ông Thạnh chỉ huy, vào Trà Vinh...

mình phải tự cứu lấy mình thôi! Thuyền trưởng Chuyến thứ mười đi tàu 41 vào Bến Tre. Chuyến cho thả tiếp neo sau và tính toán thủy triều. Tôi này bị mắc cạn ở Hoàng Sa. Tưởng phải phá tàu.

lặn xuống kiểm tra chân vịt và bánh lái, thấy vẫn Nhưng cuối cùng thoát được. Riêng điều ấy không không cong vênh, hư hỏng, mừng quá. Khi nước thôi đã là một chiến tích lớn lắm nghe.

lên cao nhất, tôi cho nổ máy, anh em khác đứng Tôi ngắt lời:

hai bên mạn chống sào, đẩy tàu. Khi neo sau bị

- Anh kể chuyện mắc cạn nhé!

kẹt, anh Thạnh lệnh tháo chốt, bỏ lại. Vừa cho

- Tàu qua Hoàng Sa, không dính vào san hô ở

máy chạy vừa xem chừng... Loay hoay từ 4 giờ đến đó mới là chuyện lạ - Anh Nhạn cười to và kể -

6 giờ thì ra khỏi bãi san hô ngầm, kết thúc vụ 24

Hoàng Sa có bãi đá ngầm rất hiểm, như cái bẫy giờ mắc cạn. Mừng ơi là mừng! Anh Thạnh báo đánh lừa tàu bè. Chẳng rõ ai đã đặt cho cái tên cáo về Sở chỉ huy. Sở chỉ huy hỏi rằng đi được ngộ ngộ, bãi Hạm Trưởng. Chắc vì quá nhiều tàu không? Anh Thạnh xin tiếp tục hành trình. Và mắc cạn ở đó. Năm 1964, tàu ông Ích và ông trên đồng ý.

Thanh chỉ huy giao hàng cho bến Trà Vinh xong, Tôi lại hỏi:

quay ra, đi tới Hoàng Sa, húc vào san hô, không

- Đó là chuyến thứ 10?

gỡ được, phải phá tàu. Năm 1967, lại cũng tàu ông Anh Nhạn đáp:

Ích mắc cạn thêm lần nữa... Chỗ ấy sóng to, địa

- Chuyến thứ 11, 12 và 13 là theo tàu 41 đi hình rất khó lường. Tàu 41 của thuyền trưởng vào Vũng Rô. Chuyện vào Vũng Rô chắc anh Thạnh lần đó đi ngang qua, cũng mắc cạn. Trên Thạnh kể rồi?

tàu có mấy tân binh, lần đầu tiên đưa vũ khí vào

- Anh còn đi chuyến nào nữa?

Nam, đó là các anh Trần Văn Lịch, Hoàng Gia

- Còn, sau đó lại đi tàu 41 vào Đức Phổ, phải Hiếu, Trần Tiền Vệ, và bốn cán bộ bổ sung cho phá, rồi vượt Trường Sơn ra. Năm 1968 đi tàu 56

bến Cà Mau. Ai cũng nghĩ chuyến này chắc nằm do anh Nguyễn Văn Ba làm truyền trưởng, anh lại làm mồi cho cá. Thuyền trưởng Thạnh báo cáo Đỗ Sạn làm chính trị viên, gặp địch, may mắn quay với trên và đề nghị tàu bạn ra hỗ trợ. Đêm ấy tàu về được, không bị tổn thất. Trước đó theo tàu 41, bạn ra song cách tàu ta 1 hải lý, dừng lại đánh tín tàu 42 đi trinh sát... Tất cả chừng 15 chuyến.

hiệu hỏi: “Sài Gòn hay Hà Nội?”. Anh Thạnh đáp:

- Trong những lần đi ấy, anh chỉ làm máy trưởng?

“Hà Nội”. Chắc họ cũng sợ mắc vào san hô ngầm

- Phải. Chỉ máy trưởng! - Anh Nhạn cười -

nên không dám tới gần. Không ai cứu mình thì Máy trưởng chuyên nghiệp luôn. Chuyến đi nào 57

58

https://thuviensach.vn

cũng chui dưới hầm máy. May mà không biết say được phổ biến tình hình hoạt động của địch trên sóng là gì.

biển. Từ những nhận định trên, cấp ủy và chi bộ

Tôi lại hỏi:

thống nhất tiếp tục hành trình. Trường hợp máy

- Cuốn sử của Đoàn viết rằng tàu Phương hỏng thì tấp vào bờ gần nhất để xử lý. Nếu gặp Đông 2 dạo ấy cập bến ban ngày?

địch thì chiến đấu. Và có thể lao tàu vào địch để

- Đúng! Vào bến ban ngày. Nói là tàu, nhưng cùng nổ. Trên tàu lúc nào cũng cài sẵn 60 kilô (kg) thực chất là một chiếc thuyền gỗ, trọng tải chỉ 30

thuốc nổ và các kíp nổ... Sáng hôm sau, nghe đài tấn, nhưng mỗi chuyến đi đều cố nén nhiều hàng, Hà Nội báo gió mùa đông bắc tăng cường, ngoài trên cả sức chở. Trang bị lại thô sơ. Đi biển, dựa khơi gió cấp 6 cấp 7, mừng lắm. Thời tiết này địch vào địa hình, dựa vào kinh nghiệm là chính. Hai ít tuần tra. Mừng vậy, nhưng tàu nhỏ, sóng to nên mươi ba giờ 30 ngày 16 tháng 10 xuất phát tại bến lắc quá trời. Mấy ngày ăn lương khô thay cơm nên Đồ Sơn. Hôm ấy gió đông bắc cấp 4, trời mưa ai cũng mệt. Chiều hôm sau nữa, chúng tôi quyết phùn. Càng ra khơi, sóng càng lớn. Tàu chở quá định chuyển hướng vào bờ. Máy chạy công suất tối trọng tải, lại sóng to nên chạy rất chậm. Tôi phải đa để rút ngắn thời gian. Chừng 3 giờ sáng, gặp thường xuyên đứng bên máy để xử lý mỗi khi máy một tàu cá, vội đuổi theo. Anh Sáu Danh, người gầm. Chạy được hai ngày đêm, sóng to quá, liền Cà Mau hỏi sang: Chúng tôi đi đánh cá bị lạc. Cho điện về Đoàn xin chạy “đường trong”, nghĩa là đi hỏi từ đây xuống Vàm Lũng còn bao xa? Rồi theo phía trong đảo Hoàng Sa. Đoàn đồng ý. Đi đến người dân chỉ, chạy về hướng nam. Chừng 4 giờ

ngày thứ ba thì mất liên lạc với Sở chỉ huy. Chắc sáng thì thấy bờ. Anh Sáu Danh và anh Ba Trung là do máy thông tin công suất quá yếu. Lênh đênh nhìn lên, nhận ra địa hình quen thuộc, liền báo giữa biển không có sự chỉ đạo của trên, khác gì cáo thuyền trưởng. Tàu tiếp tục chạy vào lạch.

người mù đi không có gậy. Bốn bề là biển và kẻ

Gần sáng thì gặp được hai thuyền nhỏ của cứ.

thù... Đã có ý kiến, hay là quay trở về? Cấp ủy họp Mấy anh nói rằng đã ba ngày qua, các anh chờ

và nhận định: tàu đã vượt qua vĩ tuyến 17 và đã miết, đón lõng từ cửa Vàm Lũng đến cửa Bồ Đề

đi được một phần ba đoạn đường. Đã có kinh mà không thấy tàu vô. Trên cho biết bị mất liên nghiệm khắc phục sự cố của máy và các khó khăn lạc với tàu nên lo lắm. Nay gặp được các anh rồi, khác. Tàu ta là tàu đánh cá, có thể trà trộn với thiệt mừng. Mấy phút sau thì xuồng của các đồng tàu của dân. Nhiều đồng chí quê Cà Mau có thể

chí lãnh đạo, gồm anh Tư Đức, anh Sáu Toàn, anh nhận dạng ra bến khi tàu vào. Trước khi đi đã Bảy Đường đến. Chúng tôi ôm nhau, vui quá.

59

60

https://thuviensach.vn

cũng chui dưới hầm máy. May mà không biết say được phổ biến tình hình hoạt động của địch trên sóng là gì.

biển. Từ những nhận định trên, cấp ủy và chi bộ

Tôi lại hỏi:

thống nhất tiếp tục hành trình. Trường hợp máy

- Cuốn sử của Đoàn viết rằng tàu Phương hỏng thì tấp vào bờ gần nhất để xử lý. Nếu gặp Đông 2 dạo ấy cập bến ban ngày?

địch thì chiến đấu. Và có thể lao tàu vào địch để

- Đúng! Vào bến ban ngày. Nói là tàu, nhưng cùng nổ. Trên tàu lúc nào cũng cài sẵn 60 kilô (kg) thực chất là một chiếc thuyền gỗ, trọng tải chỉ 30

thuốc nổ và các kíp nổ... Sáng hôm sau, nghe đài tấn, nhưng mỗi chuyến đi đều cố nén nhiều hàng, Hà Nội báo gió mùa đông bắc tăng cường, ngoài trên cả sức chở. Trang bị lại thô sơ. Đi biển, dựa khơi gió cấp 6 cấp 7, mừng lắm. Thời tiết này địch vào địa hình, dựa vào kinh nghiệm là chính. Hai ít tuần tra. Mừng vậy, nhưng tàu nhỏ, sóng to nên mươi ba giờ 30 ngày 16 tháng 10 xuất phát tại bến lắc quá trời. Mấy ngày ăn lương khô thay cơm nên Đồ Sơn. Hôm ấy gió đông bắc cấp 4, trời mưa ai cũng mệt. Chiều hôm sau nữa, chúng tôi quyết phùn. Càng ra khơi, sóng càng lớn. Tàu chở quá định chuyển hướng vào bờ. Máy chạy công suất tối trọng tải, lại sóng to nên chạy rất chậm. Tôi phải đa để rút ngắn thời gian. Chừng 3 giờ sáng, gặp thường xuyên đứng bên máy để xử lý mỗi khi máy một tàu cá, vội đuổi theo. Anh Sáu Danh, người gầm. Chạy được hai ngày đêm, sóng to quá, liền Cà Mau hỏi sang: Chúng tôi đi đánh cá bị lạc. Cho điện về Đoàn xin chạy “đường trong”, nghĩa là đi hỏi từ đây xuống Vàm Lũng còn bao xa? Rồi theo phía trong đảo Hoàng Sa. Đoàn đồng ý. Đi đến người dân chỉ, chạy về hướng nam. Chừng 4 giờ

ngày thứ ba thì mất liên lạc với Sở chỉ huy. Chắc sáng thì thấy bờ. Anh Sáu Danh và anh Ba Trung là do máy thông tin công suất quá yếu. Lênh đênh nhìn lên, nhận ra địa hình quen thuộc, liền báo giữa biển không có sự chỉ đạo của trên, khác gì cáo thuyền trưởng. Tàu tiếp tục chạy vào lạch.

người mù đi không có gậy. Bốn bề là biển và kẻ

Gần sáng thì gặp được hai thuyền nhỏ của cứ.

thù... Đã có ý kiến, hay là quay trở về? Cấp ủy họp Mấy anh nói rằng đã ba ngày qua, các anh chờ

và nhận định: tàu đã vượt qua vĩ tuyến 17 và đã miết, đón lõng từ cửa Vàm Lũng đến cửa Bồ Đề

đi được một phần ba đoạn đường. Đã có kinh mà không thấy tàu vô. Trên cho biết bị mất liên nghiệm khắc phục sự cố của máy và các khó khăn lạc với tàu nên lo lắm. Nay gặp được các anh rồi, khác. Tàu ta là tàu đánh cá, có thể trà trộn với thiệt mừng. Mấy phút sau thì xuồng của các đồng tàu của dân. Nhiều đồng chí quê Cà Mau có thể

chí lãnh đạo, gồm anh Tư Đức, anh Sáu Toàn, anh nhận dạng ra bến khi tàu vào. Trước khi đi đã Bảy Đường đến. Chúng tôi ôm nhau, vui quá.

59

60

https://thuviensach.vn

Anh Tư Đức, bến trưởng nói: Mất liên lạc mà tàu Tạm biệt nắng vàng, biển xanh Nha Trang, vẫn vô được, thật là kỳ tích... kỳ tích. Sau tàu chúng tôi lại tiếp tục lên đường. Chắc còn nhiều Phương Đông 2 là Phương Đông 3, do Anh Nguyễn chuyện để nghe và để được viết.

Đức Dục làm thuyền trưởng, anh Hồ Đức Thắng làm chính trị viên lên đường. Một tháng sau, MỞ BẾN VÀO KHU 5

ngày 14 tháng 12 năm 1962, tàu Phương Đông 4

“... Trên con đường vận chuyển đầy sóng gió, lên đường. Chuyến này do anh Lê Văn Thêm làm trước sự ngăn chặn, phong tỏa của quân thù, để

thuyền trưởng, anh Đặng Văn Thanh làm chính đưa được một khẩu súng, một viên đạn đến tay trị viên. Bốn chiếc tàu gỗ đã mang vào Cà Mau đồng chí, đồng bào đang chiến đấu ở chiến trường, được 111 tấn súng đạn. Số súng đạn đó, nếu đi các chiến sĩ Đoàn 125 đã phải vượt qua muôn vàn theo đường Trường Sơn suôn sẻ cũng mất 6 tháng, khó khăn, gian khổ và những thử thách ngặt và phải có 4.000 người mang vác. Tôi nói vậy nghèo. Song với lòng dũng cảm, trí thông minh, không phải để khoe, mà để thấy rằng hiệu suất với tinh thần hy sinh cao cả, với tấm lòng tất cả vì vận chuyển của những con tàu đi trên đường biển miền Nam ruột thịt, hầu hết những chuyến đi ở

là rất cao.

giai đoạn này đều thắng lợi. Nổi bật là các tàu 41,

- Còn chuyện anh theo Phương Đông 3 ra Bắc?

56, 67, 69, 42, v.v.. Nhiều tàu trong một thời gian

- À, chuyện thế này. Hồi đó địch càn rất gắt, ngắn đã đi liền ba chuyến. Từ thuyền trưởng đến anh em bốn tàu Phương Đông phải ở lại Cà Mau chính trị viên, thủy thủ, tất cả đều quên mình vì một thời gian. Trong bốn chiếc tàu gỗ vào Cà Mau nhiệm vụ. Trong tập thể kiên cường dũng cảm đó, dạo ấy, tàu Phương Đông 1 hư hỏng nặng nên nhiều cán bộ tàu đã có những cống hiến xuất sắc, phải ở lại bến, ba tàu còn lại được lệnh trở về miền điều khiển tàu đi đúng hành trình, độc lập, sáng Bắc. Đêm 25 tháng 3 năm 1963, tàu Phương Đông 2

tạo trong chỉ huy, đã xử lý khôn khéo, táo bạo, đầy xuất phát. Đêm 26 tháng 3, tàu Phương Đông 3 ra trách nhiệm để giành thắng lợi.

khơi. Do một tàu không ra Bắc, tổ chức sắp xếp lại Các đồng chí: Nguyễn Phan Vinh, Hồ Đắc nhân sự, tôi được điều xuống Phương Đông 3 làm Thạnh, Huỳnh Ngọc Trạch, Nguyễn Đức Thắng, máy trưởng trong lần ra Bắc ấy. Đêm 27 tháng 3, Nguyễn Văn Cứng, Lê Văn Thêm, Đinh Đạt, tàu Phương Đông 4 tiếp tục đi về phía bắc. Các Phạm Vạn, Lê Quốc Thân, Nguyễn Hữu Phước, tàu đi cách nhau một ngày. Mấy hôm sau chúng Nguyễn Ngọc Ẩn, Trần Ngọc Ẩn, Trần Phong, tôi cập bến Đồ Sơn...

Đặng Văn Thanh, Trần Hoàng Chiếu, Lê Hồng Phước, 61

62

https://thuviensach.vn

Anh Tư Đức, bến trưởng nói: Mất liên lạc mà tàu Tạm biệt nắng vàng, biển xanh Nha Trang, vẫn vô được, thật là kỳ tích... kỳ tích. Sau tàu chúng tôi lại tiếp tục lên đường. Chắc còn nhiều Phương Đông 2 là Phương Đông 3, do Anh Nguyễn chuyện để nghe và để được viết.

Đức Dục làm thuyền trưởng, anh Hồ Đức Thắng làm chính trị viên lên đường. Một tháng sau, MỞ BẾN VÀO KHU 5

ngày 14 tháng 12 năm 1962, tàu Phương Đông 4

“... Trên con đường vận chuyển đầy sóng gió, lên đường. Chuyến này do anh Lê Văn Thêm làm trước sự ngăn chặn, phong tỏa của quân thù, để

thuyền trưởng, anh Đặng Văn Thanh làm chính đưa được một khẩu súng, một viên đạn đến tay trị viên. Bốn chiếc tàu gỗ đã mang vào Cà Mau đồng chí, đồng bào đang chiến đấu ở chiến trường, được 111 tấn súng đạn. Số súng đạn đó, nếu đi các chiến sĩ Đoàn 125 đã phải vượt qua muôn vàn theo đường Trường Sơn suôn sẻ cũng mất 6 tháng, khó khăn, gian khổ và những thử thách ngặt và phải có 4.000 người mang vác. Tôi nói vậy nghèo. Song với lòng dũng cảm, trí thông minh, không phải để khoe, mà để thấy rằng hiệu suất với tinh thần hy sinh cao cả, với tấm lòng tất cả vì vận chuyển của những con tàu đi trên đường biển miền Nam ruột thịt, hầu hết những chuyến đi ở

là rất cao.

giai đoạn này đều thắng lợi. Nổi bật là các tàu 41,

- Còn chuyện anh theo Phương Đông 3 ra Bắc?

56, 67, 69, 42, v.v.. Nhiều tàu trong một thời gian

- À, chuyện thế này. Hồi đó địch càn rất gắt, ngắn đã đi liền ba chuyến. Từ thuyền trưởng đến anh em bốn tàu Phương Đông phải ở lại Cà Mau chính trị viên, thủy thủ, tất cả đều quên mình vì một thời gian. Trong bốn chiếc tàu gỗ vào Cà Mau nhiệm vụ. Trong tập thể kiên cường dũng cảm đó, dạo ấy, tàu Phương Đông 1 hư hỏng nặng nên nhiều cán bộ tàu đã có những cống hiến xuất sắc, phải ở lại bến, ba tàu còn lại được lệnh trở về miền điều khiển tàu đi đúng hành trình, độc lập, sáng Bắc. Đêm 25 tháng 3 năm 1963, tàu Phương Đông 2

tạo trong chỉ huy, đã xử lý khôn khéo, táo bạo, đầy xuất phát. Đêm 26 tháng 3, tàu Phương Đông 3 ra trách nhiệm để giành thắng lợi.

khơi. Do một tàu không ra Bắc, tổ chức sắp xếp lại Các đồng chí: Nguyễn Phan Vinh, Hồ Đắc nhân sự, tôi được điều xuống Phương Đông 3 làm Thạnh, Huỳnh Ngọc Trạch, Nguyễn Đức Thắng, máy trưởng trong lần ra Bắc ấy. Đêm 27 tháng 3, Nguyễn Văn Cứng, Lê Văn Thêm, Đinh Đạt, tàu Phương Đông 4 tiếp tục đi về phía bắc. Các Phạm Vạn, Lê Quốc Thân, Nguyễn Hữu Phước, tàu đi cách nhau một ngày. Mấy hôm sau chúng Nguyễn Ngọc Ẩn, Trần Ngọc Ẩn, Trần Phong, tôi cập bến Đồ Sơn...

Đặng Văn Thanh, Trần Hoàng Chiếu, Lê Hồng Phước, 61

62

https://thuviensach.vn

Tăng Văn Huyến, Nguyễn Văn Đức, Nguyễn Văn Bộ Quốc phòng chỉ thị cho Bộ Tổng tham mưu Tiến,... đã nêu những tấm gương mẫu mực về chủ

(Bộ phận B) kết hợp với Bộ Tư lệnh Hải quân nghĩa anh hùng cách mạng, đức hy sinh, sự tài nghiên cứu nhiệm vụ mở bến, chi viện vũ khí cho giỏi, sự vững vàng trong mọi tình huống khó vùng ven biển Khu 5.

khăn, phức tạp để đưa hàng đến bến an toàn...

Vận chuyển vũ khí vào Khu 5 là công việc Mùa thu năm 1964, đường Trường Sơn mới phức tạp và vô cùng khó khăn. Mặc dù cung vươn tới vùng ba biên giới, chủ yếu chi viện cho đường so với mút cùng đất nước có ngắn hơn, song Tây Nguyên và vùng giáp ranh Liên khu 5. Tuy việc đặt bến chẳng thuận lợi. Vùng biển Khu 5

vậy, việc vận tải bằng đường bộ, do nhiều nguyên không có nhiều kênh rạch và vườn cây um tùm nhân, mà chủ yếu là sự đánh phá ác liệt của kẻ

phủ xuống như ở Nam Bộ. Các cửa sông hẹp, đồn địch, nên gặp rất nhiều khó khăn.

địch ken dầy và có rất nhiều căn cứ hải thuyền Thực hiện chủ trương phối hợp toàn Miền của của ngụy. Đây là vùng sát giới tuyến lại sát quốc Trung ương Cục, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 mở đợt lộ 1, nên hệ thống ra đa, tàu chiến và máy bay của hoạt động vũ trang trong sáu tháng cuối năm địch kiểm soát khá cẩn mật.

1964, nhằm tiêu diệt sinh lực địch, bồi dưỡng lực Việc mở bến vào Khu 5, Bộ Tổng tham mưu lượng ta, phá ấp chiến lược. Mùa thu năm 1964, và Bộ Tư lệnh Hải quân tiến hành từng bước rất nhân dân Khu 5 đã đồng khởi, phá tan 1.485 ấp chặt chẽ, thận trọng; phương châm là khẩn chiến lược ở đồng bằng, 292 ấp chiến lược ở miền trương nhưng không nóng vội. Đã đi là chắc núi, giải phóng 123 xã. Nhiều vùng quần chúng thắng. Một bộ phận cán bộ của Hải quân do đồng nổi dậy làm chủ từ 15 đến 20 xã liền nhau, sát chí Huỳnh Kim và Phan Võ dẫn đầu đã vào Khu 5

quốc lộ 1, tạo thế cho bộ đội chủ lực về đứng chân.

truyền đạt ý kiến của Bộ Quốc phòng và cùng cán Phong trào đấu tranh vũ trang và đấu tranh bộ tham mưu Quân khu 5 đi nghiên cứu địa chính trị phát triển. Nhưng khó khăn lớn nhất hình, mở bến bãi.

của Khu 5 là thiếu vũ khí. Các tỉnh ở đây liên tục Sau khi nhận được tin tức của bộ phận trinh điện ra Trung ương xin chi viện. Có lần tỉnh Quảng sát và cơ quan quân sự các địa phương báo ra, Bộ

Ngãi đã chủ động tổ chức đưa thuyền ra Bắc: Tư lệnh Hải quân thông qua phương án vận Chúng tôi chẳng thể dùng cùi chỏ để đánh giặc...

chuyển vào Khu 5 do cơ quan Tham mưu Đoàn 125

Việc cung cấp vũ khí cho Khu 5 trở thành một trình bày. Bộ Tư lệnh nhấn mạnh: Các tàu vào nhiệm vụ cấp bách.

Khu 5 phải thật khôn khéo đánh lừa địch trên 63

64

https://thuviensach.vn

Tăng Văn Huyến, Nguyễn Văn Đức, Nguyễn Văn Bộ Quốc phòng chỉ thị cho Bộ Tổng tham mưu Tiến,... đã nêu những tấm gương mẫu mực về chủ

(Bộ phận B) kết hợp với Bộ Tư lệnh Hải quân nghĩa anh hùng cách mạng, đức hy sinh, sự tài nghiên cứu nhiệm vụ mở bến, chi viện vũ khí cho giỏi, sự vững vàng trong mọi tình huống khó vùng ven biển Khu 5.

khăn, phức tạp để đưa hàng đến bến an toàn...

Vận chuyển vũ khí vào Khu 5 là công việc Mùa thu năm 1964, đường Trường Sơn mới phức tạp và vô cùng khó khăn. Mặc dù cung vươn tới vùng ba biên giới, chủ yếu chi viện cho đường so với mút cùng đất nước có ngắn hơn, song Tây Nguyên và vùng giáp ranh Liên khu 5. Tuy việc đặt bến chẳng thuận lợi. Vùng biển Khu 5

vậy, việc vận tải bằng đường bộ, do nhiều nguyên không có nhiều kênh rạch và vườn cây um tùm nhân, mà chủ yếu là sự đánh phá ác liệt của kẻ

phủ xuống như ở Nam Bộ. Các cửa sông hẹp, đồn địch, nên gặp rất nhiều khó khăn.

địch ken dầy và có rất nhiều căn cứ hải thuyền Thực hiện chủ trương phối hợp toàn Miền của của ngụy. Đây là vùng sát giới tuyến lại sát quốc Trung ương Cục, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 mở đợt lộ 1, nên hệ thống ra đa, tàu chiến và máy bay của hoạt động vũ trang trong sáu tháng cuối năm địch kiểm soát khá cẩn mật.

1964, nhằm tiêu diệt sinh lực địch, bồi dưỡng lực Việc mở bến vào Khu 5, Bộ Tổng tham mưu lượng ta, phá ấp chiến lược. Mùa thu năm 1964, và Bộ Tư lệnh Hải quân tiến hành từng bước rất nhân dân Khu 5 đã đồng khởi, phá tan 1.485 ấp chặt chẽ, thận trọng; phương châm là khẩn chiến lược ở đồng bằng, 292 ấp chiến lược ở miền trương nhưng không nóng vội. Đã đi là chắc núi, giải phóng 123 xã. Nhiều vùng quần chúng thắng. Một bộ phận cán bộ của Hải quân do đồng nổi dậy làm chủ từ 15 đến 20 xã liền nhau, sát chí Huỳnh Kim và Phan Võ dẫn đầu đã vào Khu 5

quốc lộ 1, tạo thế cho bộ đội chủ lực về đứng chân.

truyền đạt ý kiến của Bộ Quốc phòng và cùng cán Phong trào đấu tranh vũ trang và đấu tranh bộ tham mưu Quân khu 5 đi nghiên cứu địa chính trị phát triển. Nhưng khó khăn lớn nhất hình, mở bến bãi.

của Khu 5 là thiếu vũ khí. Các tỉnh ở đây liên tục Sau khi nhận được tin tức của bộ phận trinh điện ra Trung ương xin chi viện. Có lần tỉnh Quảng sát và cơ quan quân sự các địa phương báo ra, Bộ

Ngãi đã chủ động tổ chức đưa thuyền ra Bắc: Tư lệnh Hải quân thông qua phương án vận Chúng tôi chẳng thể dùng cùi chỏ để đánh giặc...

chuyển vào Khu 5 do cơ quan Tham mưu Đoàn 125

Việc cung cấp vũ khí cho Khu 5 trở thành một trình bày. Bộ Tư lệnh nhấn mạnh: Các tàu vào nhiệm vụ cấp bách.

Khu 5 phải thật khôn khéo đánh lừa địch trên 63

64

https://thuviensach.vn

đường hành trình; táo bạo, bí mật thọc sâu vào đi vào Khu 5, đồng chí Phan Hàm báo cáo rất tỉ

bến; nhanh chóng dỡ hàng và rút ra ngay trong mỉ với Đại tướng, Đại tướng thường nhắc lại: “Con đêm. Gặp trường hợp đặc biệt mới ở lại ban ngày, đường biển là con đường dành cho đồng bằng sông song phải có phương án chiến đấu nếu bị lộ.

Cửu Long”. Ý Đại tướng muốn chỉ ra rằng, Khu 5

Tổ trinh sát của Hải quân và Quân khu 5

dù khó, vẫn có thể chi viện bằng đường bộ, còn trước mắt đã chuẩn bị được một số bến có khả

nếu lộ con đường biển là cắt mọi sự chi viện cho năng nhận hàng như: Lộ Giao (Bình Định), Đạm Nam Bộ. Vậy nên phải thận trọng khi dùng đường Thủy (Phổ An - Quảng Ngãi), Bình Đào (Quảng biển tiếp tế cho Khu 5 và không nên quá lạm dụng.

Nam), Vũng Rô (Phú Yên),...

Sau khi cân nhắc, Bộ Tư lệnh Hải quân chọn Các bến ở Khu 5 đa phần là bến ngang. Bến bến đầu tiên mở đường vào Khu 5 là bến Lộ Giao ngang là loại bến không cầu cảng, không kênh (Hoài Nhơn - Bình Định). Bến Lộ Giao chỉ có một rạch, chỉ có bãi cát tự nhiên nối biển vào bờ, vì vậy con suối cạn, nên tàu vào phải dỡ hàng ở bến tàu nằm lại, dễ bị lộ. Việc cập tàu ở bến ngang ngang, ngay bờ biển.

cũng rất khó. Gần bờ sóng to, bãi cát thoải dễ mắc Đoàn 125 và Bộ Tư lệnh Hải quân cũng chọn cạn, nên tàu không vào được gần. Việc bốc dỡ hàng chiếc tàu gỗ số 401 thực hiện nhiệm vụ khó khăn không thuận lợi như ở Nam Bộ. Vì vậy, Đoàn 125

này. Tàu có 12 người, do đồng chí Phạm Vạn làm chuẩn bị hai phương án. Một là, nếu bến lấy hết thuyền trưởng, đồng chí Đặng Văn Thanh làm hàng trong đêm là thuận lợi nhất. Hai là, nếu chính trị viên. Phó thuyền trưởng là hai đồng chí trường hợp hàng dỡ không xong đã gặp trời sáng Trần Phấn và Trần Phi Khanh. Các thủy thủ gồm: thì thả hàng xuống biển để bến mò vớt sau.

Nguyễn Văn Hiệu, Đặng Hồng Hoàng, Lê Quang Phương án chọn bến và chở hàng vào Khu 5, Hiến, Phạm Trường Nam, Lê Nót, Ngô Dầu, đồng chí Phan Hàm, Cục phó Cục Tác chiến, Phạm Văn Đon, Trần Kim Hiền.

người chuyên trách theo dõi vận chuyển cho “B”

Tàu 401 đóng theo dạng tàu đánh cá miền bằng đường biển của Cục Tác chiến đã báo cáo lên Nam, dài 12m, rộng 4m, có trọng tải 35 tấn.

thường trực Quân ủy Trung ương. Đồng chí Võ Ngày 15 tháng 9 năm 1964, tại hội trường Nguyên Giáp, Bí thư Quân ủy Trung ương nhắc Đoàn 125 ở cảng Bính Động, các đồng chí Nguyễn nhở, đường biển là con đường duy nhất có thể chi Bá Phát, tư lệnh; đồng chí Hoàng Trà, chính ủy; đồng viện cho đồng bằng sông Cửu Long. Vậy nên phải chí Kim Sang, Phó Tham mưu trưởng phụ trách giữ cho được bí mật con đường đó. Sau mỗi chuyến quân báo và công tác “B” của Bộ Tư lệnh Hải quân; 65

66

https://thuviensach.vn

đường hành trình; táo bạo, bí mật thọc sâu vào đi vào Khu 5, đồng chí Phan Hàm báo cáo rất tỉ

bến; nhanh chóng dỡ hàng và rút ra ngay trong mỉ với Đại tướng, Đại tướng thường nhắc lại: “Con đêm. Gặp trường hợp đặc biệt mới ở lại ban ngày, đường biển là con đường dành cho đồng bằng sông song phải có phương án chiến đấu nếu bị lộ.

Cửu Long”. Ý Đại tướng muốn chỉ ra rằng, Khu 5

Tổ trinh sát của Hải quân và Quân khu 5

dù khó, vẫn có thể chi viện bằng đường bộ, còn trước mắt đã chuẩn bị được một số bến có khả

nếu lộ con đường biển là cắt mọi sự chi viện cho năng nhận hàng như: Lộ Giao (Bình Định), Đạm Nam Bộ. Vậy nên phải thận trọng khi dùng đường Thủy (Phổ An - Quảng Ngãi), Bình Đào (Quảng biển tiếp tế cho Khu 5 và không nên quá lạm dụng.

Nam), Vũng Rô (Phú Yên),...

Sau khi cân nhắc, Bộ Tư lệnh Hải quân chọn Các bến ở Khu 5 đa phần là bến ngang. Bến bến đầu tiên mở đường vào Khu 5 là bến Lộ Giao ngang là loại bến không cầu cảng, không kênh (Hoài Nhơn - Bình Định). Bến Lộ Giao chỉ có một rạch, chỉ có bãi cát tự nhiên nối biển vào bờ, vì vậy con suối cạn, nên tàu vào phải dỡ hàng ở bến tàu nằm lại, dễ bị lộ. Việc cập tàu ở bến ngang ngang, ngay bờ biển.

cũng rất khó. Gần bờ sóng to, bãi cát thoải dễ mắc Đoàn 125 và Bộ Tư lệnh Hải quân cũng chọn cạn, nên tàu không vào được gần. Việc bốc dỡ hàng chiếc tàu gỗ số 401 thực hiện nhiệm vụ khó khăn không thuận lợi như ở Nam Bộ. Vì vậy, Đoàn 125

này. Tàu có 12 người, do đồng chí Phạm Vạn làm chuẩn bị hai phương án. Một là, nếu bến lấy hết thuyền trưởng, đồng chí Đặng Văn Thanh làm hàng trong đêm là thuận lợi nhất. Hai là, nếu chính trị viên. Phó thuyền trưởng là hai đồng chí trường hợp hàng dỡ không xong đã gặp trời sáng Trần Phấn và Trần Phi Khanh. Các thủy thủ gồm: thì thả hàng xuống biển để bến mò vớt sau.

Nguyễn Văn Hiệu, Đặng Hồng Hoàng, Lê Quang Phương án chọn bến và chở hàng vào Khu 5, Hiến, Phạm Trường Nam, Lê Nót, Ngô Dầu, đồng chí Phan Hàm, Cục phó Cục Tác chiến, Phạm Văn Đon, Trần Kim Hiền.

người chuyên trách theo dõi vận chuyển cho “B”

Tàu 401 đóng theo dạng tàu đánh cá miền bằng đường biển của Cục Tác chiến đã báo cáo lên Nam, dài 12m, rộng 4m, có trọng tải 35 tấn.

thường trực Quân ủy Trung ương. Đồng chí Võ Ngày 15 tháng 9 năm 1964, tại hội trường Nguyên Giáp, Bí thư Quân ủy Trung ương nhắc Đoàn 125 ở cảng Bính Động, các đồng chí Nguyễn nhở, đường biển là con đường duy nhất có thể chi Bá Phát, tư lệnh; đồng chí Hoàng Trà, chính ủy; đồng viện cho đồng bằng sông Cửu Long. Vậy nên phải chí Kim Sang, Phó Tham mưu trưởng phụ trách giữ cho được bí mật con đường đó. Sau mỗi chuyến quân báo và công tác “B” của Bộ Tư lệnh Hải quân; 65

66

https://thuviensach.vn

đồng chí Phan Hàm, Cục phó Cục Tác chiến Bộ

gặp tàu Mỹ, song chúng không ngờ rằng ta lại có Tổng tham mưu và nhiều cán bộ lãnh đạo Đoàn 125

thể táo bạo như vậy.

đã tiễn các đồng chí thủy thủ lên đường. Đại tá Trưa 30 tháng 10, trên đường chuyển hướng Nguyễn Bá Phát phát biểu, nêu tầm quan trọng có vào bờ, máy bay địch bám theo. Thuyền phó Trần tính lịch sử của chuyến đi mở đường vào Khu 5, Phấn phất cờ “Ba que” ra hiệu là tàu đánh cá. Sau thể hiện quyết tâm của Trung ương Đảng, tạo mọi nhiều vòng lượn nghiêng ngó, thấy không có gì khả năng chi viện cho chiến trường. Đồng chí khả nghi, nó bay ra khỏi khu vực.

nhắc lại chuyến đi vào Khu 5 không thành đêm 30

Đêm 31 tháng 10, tàu 401 bắt được bờ. Song vì Tết Canh Tý (năm 1960) của “Tập đoàn đánh cá máy trục trặc nên mãi đến 4 giờ sáng, tàu mới tới sông Gianh” trước đây. Năm anh em trên tàu hiện được bến.

còn bị địch giam giữ, nhưng con đường vận tải Sóng ở bãi ngang rất lớn, việc dỡ hàng gặp trên biển vẫn tồn tại, kẻ địch vẫn bị bất ngờ. Như

nhiều khó khăn. Trời sắp sáng, đồn địch ở gần.

vậy, việc chở vũ khí vào Khu 5 bằng đường biển, Anh em quyết định cho tàu vào gần bờ. Chỉ một Quân ủy Trung ương đã có dự định cách đây bốn lát, tàu sục vào bãi cát, mắc cạn.

năm. Đồng chí nhắc nhở, dù bất luận trường hợp Một tiếng nữa trời sáng. Bến huy động mọi lực nào, phải giữ được tuyệt đối bí mật. Đồng chí xúc lượng ra lấy hàng, đồng thời tung tin: “Có một tàu cá bị mắc cạn” để đánh lạc hướng kẻ thù. Không động nói: “Cuộc chiến đấu của chúng ta khó tránh còn cách nào khác, đành lấy hàng vào ban ngày.

khỏi mất mát, hy sinh, nhưng Bộ Tư lệnh giữ niềm Thận trọng và bình tĩnh, những thùng súng, tin nơi các đồng chí, các đồng chí sẽ thắng lợi và trở

thùng đạn được đưa xuống thuyền nhỏ, chở đi.

về khỏe mạnh”. Rồi đồng chí bắt tay từng người.

Chiều hôm đó, vũ khí về vị trí an toàn.

Ngày hôm sau, tàu 401 chở 33 tấn vũ khí rời bến.

Tàu 401 hỏng nặng, do vậy chỉ huy quyết định Ra khỏi Long Châu, gió mùa đông bắc tràn về, đốt cháy, nhằm xóa mọi dấu vết. Bọn địch cho sóng cấp 5, cấp 6 và ngày càng lớn... Biết không rằng đó là một vụ hỏa hoạn lớn do dân đánh cá thể tiếp tục hành trình được nữa, chi ủy hội ý và đốt và sơ ý gây cháy nên không chủ tâm điều tra.

quyết định cho tàu quay trở lại.

Theo lệnh của Đoàn 125, đồng chí Phạm Vạn Ngày 10 tháng 10, tàu xuất phát lần thứ hai.

và đồng chí báo vụ ở lại điều tra tình hình bến, Song lần này lại gặp bão, đành tạm trú ở đảo Hải còn lại 10 anh em, dưới sự chỉ huy của chính trị

Nam (Trung Quốc)... Ngày 25 tháng 10, bão ngớt, viên Đặng Văn Thanh đi bộ vào Vũng Rô, chờ tàu tàu lại nhổ neo. Trên đường đi, thỉnh thoảng tàu 401

của đoàn vào đón.

67

68

https://thuviensach.vn

đồng chí Phan Hàm, Cục phó Cục Tác chiến Bộ

gặp tàu Mỹ, song chúng không ngờ rằng ta lại có Tổng tham mưu và nhiều cán bộ lãnh đạo Đoàn 125

thể táo bạo như vậy.

đã tiễn các đồng chí thủy thủ lên đường. Đại tá Trưa 30 tháng 10, trên đường chuyển hướng Nguyễn Bá Phát phát biểu, nêu tầm quan trọng có vào bờ, máy bay địch bám theo. Thuyền phó Trần tính lịch sử của chuyến đi mở đường vào Khu 5, Phấn phất cờ “Ba que” ra hiệu là tàu đánh cá. Sau thể hiện quyết tâm của Trung ương Đảng, tạo mọi nhiều vòng lượn nghiêng ngó, thấy không có gì khả năng chi viện cho chiến trường. Đồng chí khả nghi, nó bay ra khỏi khu vực.

nhắc lại chuyến đi vào Khu 5 không thành đêm 30

Đêm 31 tháng 10, tàu 401 bắt được bờ. Song vì Tết Canh Tý (năm 1960) của “Tập đoàn đánh cá máy trục trặc nên mãi đến 4 giờ sáng, tàu mới tới sông Gianh” trước đây. Năm anh em trên tàu hiện được bến.

còn bị địch giam giữ, nhưng con đường vận tải Sóng ở bãi ngang rất lớn, việc dỡ hàng gặp trên biển vẫn tồn tại, kẻ địch vẫn bị bất ngờ. Như

nhiều khó khăn. Trời sắp sáng, đồn địch ở gần.

vậy, việc chở vũ khí vào Khu 5 bằng đường biển, Anh em quyết định cho tàu vào gần bờ. Chỉ một Quân ủy Trung ương đã có dự định cách đây bốn lát, tàu sục vào bãi cát, mắc cạn.

năm. Đồng chí nhắc nhở, dù bất luận trường hợp Một tiếng nữa trời sáng. Bến huy động mọi lực nào, phải giữ được tuyệt đối bí mật. Đồng chí xúc lượng ra lấy hàng, đồng thời tung tin: “Có một tàu cá bị mắc cạn” để đánh lạc hướng kẻ thù. Không động nói: “Cuộc chiến đấu của chúng ta khó tránh còn cách nào khác, đành lấy hàng vào ban ngày.

khỏi mất mát, hy sinh, nhưng Bộ Tư lệnh giữ niềm Thận trọng và bình tĩnh, những thùng súng, tin nơi các đồng chí, các đồng chí sẽ thắng lợi và trở

thùng đạn được đưa xuống thuyền nhỏ, chở đi.

về khỏe mạnh”. Rồi đồng chí bắt tay từng người.

Chiều hôm đó, vũ khí về vị trí an toàn.

Ngày hôm sau, tàu 401 chở 33 tấn vũ khí rời bến.

Tàu 401 hỏng nặng, do vậy chỉ huy quyết định Ra khỏi Long Châu, gió mùa đông bắc tràn về, đốt cháy, nhằm xóa mọi dấu vết. Bọn địch cho sóng cấp 5, cấp 6 và ngày càng lớn... Biết không rằng đó là một vụ hỏa hoạn lớn do dân đánh cá thể tiếp tục hành trình được nữa, chi ủy hội ý và đốt và sơ ý gây cháy nên không chủ tâm điều tra.

quyết định cho tàu quay trở lại.

Theo lệnh của Đoàn 125, đồng chí Phạm Vạn Ngày 10 tháng 10, tàu xuất phát lần thứ hai.

và đồng chí báo vụ ở lại điều tra tình hình bến, Song lần này lại gặp bão, đành tạm trú ở đảo Hải còn lại 10 anh em, dưới sự chỉ huy của chính trị

Nam (Trung Quốc)... Ngày 25 tháng 10, bão ngớt, viên Đặng Văn Thanh đi bộ vào Vũng Rô, chờ tàu tàu lại nhổ neo. Trên đường đi, thỉnh thoảng tàu 401

của đoàn vào đón.

67

68

https://thuviensach.vn

Hàng tháng trời chịu đói, chịu khổ, tránh địch Anh người Bình Định, ra Bắc rồi được đào tạo phục kích, anh em mới tới được Vũng Rô, sau đó bài bản và trở thành một cán bộ Hải quân có năng theo tàu 41 ra Bắc, tiếp tục làm nhiệm vụ” 1 .

lực, một thuyền trưởng giỏi.

Mười hai thủy thủ đi trên tàu 401 vào Lộ Giao

- Chuyến đi Lộ Giao, anh Phạm Vạn làm năm đó, người hy sinh, người đã qua đời, những trưởng, nhưng anh mới từ tập đoàn đánh cá quốc người còn sống cũng tản mát mỗi người một doanh, dân sự chuyển qua, nên cấp trên cần một phương. Hôm ở Thành phố Hồ Chí Minh, tôi hỏi người giúp việc là Hải quân gốc, giỏi thiên văn -

anh Nguyễn Xuân Thơm rằng có ai đi trên tàu mở

Anh Trần Phấn kể - Hồi ấy tôi đang công tác tại bến vào Khu 5 hiện sống ở Thành phố không, anh sông Gianh thì có điện triệu ra Hải Phòng, làm Thơm sốt sắng:

phó tàu 401, phụ trách hàng hải và phụ trách

- Có. Anh Trần Phấn thời ấy là thuyền phó chiến đấu... Chiến đấu trên biển và đưa tàu đi trên tàu 401.

trên biển là sở trường rồi. Hai cái đó mình làm Chiều đó anh Nguyễn Xuân Thơm cùng anh ngon, ha - Anh cười rất to, và kể tiếp - Suốt trên Trần Phấn đến Nhà khách Hải quân. Anh Trần đường đi, hầu như lúc nào cũng có tàu địch và Phấn người cao, có tuổi rồi nhưng da vẫn hồng máy bay “hộ tống”. Không bình tĩnh, xử lý thiếu hào. Khi nói chuyện, rất sôi nổi. Anh Trần Phong, khôn ngoan là lộ ngay. Khi ta chuyển hướng vào anh Nguyễn Xuân Thơm, anh Hồ Văn Khiêm gặp bờ, hình như địch đánh hơi thấy nên bu đến. Chi anh đều kêu vui bằng từ “đại ca”. Chẳng hẳn anh bộ họp quyết định vừa tránh địch, vừa tìm đường Phấn nhiều tuổi hơn, cũng chẳng hẳn một thời, vào. Hồi ấy tôi chưa đảng viên, nghe phổ biến vậy, khi anh là thuyền trưởng, các anh đó từng làm phấn khởi lắm. Đi thêm khúc nữa tôi phát hiện ra phó, mà mọi người gọi vậy là vì nể trọng trình độ

hòn Nhạn, hòn Đụn, trời ơi, đây là vùng biển quê hàng hải nơi anh. Biển mênh mông, trời bao la là tôi, sao không rành chớ. Vậy là đúng hướng rồi!

thế, nhưng tàu đang nằm ở vị trí nào trên hải đồ, Gần bờ, sóng to, tôi bèn nói với máy trưởng chỉ vài ba con tính là Trần Phấn có thể xác định Nguyễn Văn Hiệu tăng độ mở chân vịt nhằm hạn được ngay. Thời đi trinh sát đảo Trường Sa nhằm chế sóng... Khi tàu chạm bãi cát, Nguyễn Văn tìm vị trí trung chuyển vũ khí, bạn bè trong đoàn Hiệu bơi vào bắt liên lạc. Chuyến đi nào anh Hiệu vẫn gọi anh là cá kình của biển.

cũng là người nhiệt tình, năng nổ, xông xáo và _______________

trách nhiệm. Sau này, hay tin anh một mình ở lại 1. Xem Lịch sử Lữ đoàn 125, Sđd.

hủy tàu, hy sinh tại vùng biển tây nam cùng tàu 645, 69

70

https://thuviensach.vn

Hàng tháng trời chịu đói, chịu khổ, tránh địch Anh người Bình Định, ra Bắc rồi được đào tạo phục kích, anh em mới tới được Vũng Rô, sau đó bài bản và trở thành một cán bộ Hải quân có năng theo tàu 41 ra Bắc, tiếp tục làm nhiệm vụ” 1 .

lực, một thuyền trưởng giỏi.

Mười hai thủy thủ đi trên tàu 401 vào Lộ Giao

- Chuyến đi Lộ Giao, anh Phạm Vạn làm năm đó, người hy sinh, người đã qua đời, những trưởng, nhưng anh mới từ tập đoàn đánh cá quốc người còn sống cũng tản mát mỗi người một doanh, dân sự chuyển qua, nên cấp trên cần một phương. Hôm ở Thành phố Hồ Chí Minh, tôi hỏi người giúp việc là Hải quân gốc, giỏi thiên văn -

anh Nguyễn Xuân Thơm rằng có ai đi trên tàu mở

Anh Trần Phấn kể - Hồi ấy tôi đang công tác tại bến vào Khu 5 hiện sống ở Thành phố không, anh sông Gianh thì có điện triệu ra Hải Phòng, làm Thơm sốt sắng:

phó tàu 401, phụ trách hàng hải và phụ trách

- Có. Anh Trần Phấn thời ấy là thuyền phó chiến đấu... Chiến đấu trên biển và đưa tàu đi trên tàu 401.

trên biển là sở trường rồi. Hai cái đó mình làm Chiều đó anh Nguyễn Xuân Thơm cùng anh ngon, ha - Anh cười rất to, và kể tiếp - Suốt trên Trần Phấn đến Nhà khách Hải quân. Anh Trần đường đi, hầu như lúc nào cũng có tàu địch và Phấn người cao, có tuổi rồi nhưng da vẫn hồng máy bay “hộ tống”. Không bình tĩnh, xử lý thiếu hào. Khi nói chuyện, rất sôi nổi. Anh Trần Phong, khôn ngoan là lộ ngay. Khi ta chuyển hướng vào anh Nguyễn Xuân Thơm, anh Hồ Văn Khiêm gặp bờ, hình như địch đánh hơi thấy nên bu đến. Chi anh đều kêu vui bằng từ “đại ca”. Chẳng hẳn anh bộ họp quyết định vừa tránh địch, vừa tìm đường Phấn nhiều tuổi hơn, cũng chẳng hẳn một thời, vào. Hồi ấy tôi chưa đảng viên, nghe phổ biến vậy, khi anh là thuyền trưởng, các anh đó từng làm phấn khởi lắm. Đi thêm khúc nữa tôi phát hiện ra phó, mà mọi người gọi vậy là vì nể trọng trình độ

hòn Nhạn, hòn Đụn, trời ơi, đây là vùng biển quê hàng hải nơi anh. Biển mênh mông, trời bao la là tôi, sao không rành chớ. Vậy là đúng hướng rồi!

thế, nhưng tàu đang nằm ở vị trí nào trên hải đồ, Gần bờ, sóng to, tôi bèn nói với máy trưởng chỉ vài ba con tính là Trần Phấn có thể xác định Nguyễn Văn Hiệu tăng độ mở chân vịt nhằm hạn được ngay. Thời đi trinh sát đảo Trường Sa nhằm chế sóng... Khi tàu chạm bãi cát, Nguyễn Văn tìm vị trí trung chuyển vũ khí, bạn bè trong đoàn Hiệu bơi vào bắt liên lạc. Chuyến đi nào anh Hiệu vẫn gọi anh là cá kình của biển.

cũng là người nhiệt tình, năng nổ, xông xáo và _______________

trách nhiệm. Sau này, hay tin anh một mình ở lại 1. Xem Lịch sử Lữ đoàn 125, Sđd.

hủy tàu, hy sinh tại vùng biển tây nam cùng tàu 645, 69

70

https://thuviensach.vn

chúng tôi thương tiếc vô chừng... Ngừng một lát, bến gồm các anh Trương Trọng Hạng, Lê Châu anh lại kể, nhưng giọng trầm xuống, không sôi nổi (tức Tâm), Bí thư; Nguyễn Xuân Phương (tức như lúc mới gặp chúng tôi: Những đồng đội cùng Nguyễn Xích Nhạn), Thường vụ Huyện ủy Hoài vào sinh ra tử, cứ lần lượt ra đi, mà toàn người Nhơn để tổ chức lực lượng bảo vệ, bốc dỡ, vận tốt. Anh Phạm Vạn, đáng quý hết sức, hiền lành, chuyển... Lộ Giao thuộc xã Hoài Mỹ, huyện Hoài lo toan cho mọi người như chị cả trong nhà... Khi Nhơn, là vùng đất hẹp nằm trên một eo biển như

lên bờ, nhận được lệnh ở lại chuẩn bị bến mới, anh bao eo biển khác trong vùng biển này, giữa hai rất hồ hởi. Chia tay chúng tôi, anh bịn rịn hết mức...

mỏm nhô ra của dãy núi Chóp Chài. Bởi vậy khi Vậy mà mấy năm sau, trong một lần đi công tác, tàu vào, địa phương cho gác hai đầu mỏm núi, anh bị địch phục kích, rồi hy sinh. Thiệt tội!

chặn mọi sự qua lại. Lực lượng lấy hàng gồm bộ

Anh Phấn dừng kể. Tôi cũng không hỏi thêm.

phận HB.15 và quần chúng hai thôn, Lộ Giao và Tôi biết để có chuyến đi vào Lộ Giao năm 1964 đó, Phú Thứ (xã Mỹ Đức). Vũ khí được cất giấu dưới từ Trung ương đến địa phương đã chuẩn bị rất những chiếc hầm đào tạm trên cát, sau đó được công phu. Đồng chí Phan Võ và một cán bộ điện chuyển lên núi. Nhờ có vũ khí tàu 401 chở vào, đài được Bộ Tư lệnh Hải quân cử vào Khu 5 để

tháng 12 năm 1964, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 đã trình bày kế hoạch. Sau khi cân nhắc và chọn Lộ

mở các đợt hoạt động nhằm tiêu diệt một bộ phận Giao (còn gọi là Lộ Diêu) làm bến nhận hàng, quân chủ lực ngụy, hỗ trợ cho quần chúng nổi dậy.

Trung ương chỉ thị cho Bình Định lập bộ phận chuyên trách, chuẩn bị đón tàu. Bộ phận này có TÀU VÀO VŨNG RÔ

mật danh HB.15, do ông Trương Trọng Hạng, bấy

“Tình hình tàu 401 đi Lộ Giao, đồng chí Phan giờ là Tỉnh đội phó, Tham mưu trưởng Tỉnh đội, Hàm báo cáo ngay lên Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

phụ trách. Bộ phận có hai đại đội. Ngoài việc huấn Đại tướng chỉ thị mấy điểm: không sử dụng bến luyện các khoa mục chiến đấu, còn được huấn Lộ Giao nữa; phải theo dõi chặt tình hình địch ở

luyện thêm về kỹ thuật công binh, quân giới. Cuối quanh khu vực và kết luận xem chúng có phát tháng 5 năm 1964, hệ thống kho bí mật trên núi, hiện ra ý đồ của ta không; tìm bến mới ở Phú Yên.

bao gồm cả hầm hào chứa vũ khí đã hoàn tất.

Phú Yên đang cần súng đạn.

Nhận được tin tàu Hải quân từ miền Bắc chở

Chấp hành chỉ thị của đồng chí Bí thư Quân vũ khí vào, Thường vụ Tỉnh ủy Bình Định chỉ đạo ủy Trung ương, đồng chí Phan Hàm xuống ngay Ban an ninh vào cuộc. Đồng thời tổ chức Ban chỉ huy Hải Phòng để trao đổi với Tư lệnh Hải quân 71

72

https://thuviensach.vn

chúng tôi thương tiếc vô chừng... Ngừng một lát, bến gồm các anh Trương Trọng Hạng, Lê Châu anh lại kể, nhưng giọng trầm xuống, không sôi nổi (tức Tâm), Bí thư; Nguyễn Xuân Phương (tức như lúc mới gặp chúng tôi: Những đồng đội cùng Nguyễn Xích Nhạn), Thường vụ Huyện ủy Hoài vào sinh ra tử, cứ lần lượt ra đi, mà toàn người Nhơn để tổ chức lực lượng bảo vệ, bốc dỡ, vận tốt. Anh Phạm Vạn, đáng quý hết sức, hiền lành, chuyển... Lộ Giao thuộc xã Hoài Mỹ, huyện Hoài lo toan cho mọi người như chị cả trong nhà... Khi Nhơn, là vùng đất hẹp nằm trên một eo biển như

lên bờ, nhận được lệnh ở lại chuẩn bị bến mới, anh bao eo biển khác trong vùng biển này, giữa hai rất hồ hởi. Chia tay chúng tôi, anh bịn rịn hết mức...

mỏm nhô ra của dãy núi Chóp Chài. Bởi vậy khi Vậy mà mấy năm sau, trong một lần đi công tác, tàu vào, địa phương cho gác hai đầu mỏm núi, anh bị địch phục kích, rồi hy sinh. Thiệt tội!

chặn mọi sự qua lại. Lực lượng lấy hàng gồm bộ

Anh Phấn dừng kể. Tôi cũng không hỏi thêm.

phận HB.15 và quần chúng hai thôn, Lộ Giao và Tôi biết để có chuyến đi vào Lộ Giao năm 1964 đó, Phú Thứ (xã Mỹ Đức). Vũ khí được cất giấu dưới từ Trung ương đến địa phương đã chuẩn bị rất những chiếc hầm đào tạm trên cát, sau đó được công phu. Đồng chí Phan Võ và một cán bộ điện chuyển lên núi. Nhờ có vũ khí tàu 401 chở vào, đài được Bộ Tư lệnh Hải quân cử vào Khu 5 để

tháng 12 năm 1964, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 đã trình bày kế hoạch. Sau khi cân nhắc và chọn Lộ

mở các đợt hoạt động nhằm tiêu diệt một bộ phận Giao (còn gọi là Lộ Diêu) làm bến nhận hàng, quân chủ lực ngụy, hỗ trợ cho quần chúng nổi dậy.

Trung ương chỉ thị cho Bình Định lập bộ phận chuyên trách, chuẩn bị đón tàu. Bộ phận này có TÀU VÀO VŨNG RÔ

mật danh HB.15, do ông Trương Trọng Hạng, bấy

“Tình hình tàu 401 đi Lộ Giao, đồng chí Phan giờ là Tỉnh đội phó, Tham mưu trưởng Tỉnh đội, Hàm báo cáo ngay lên Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

phụ trách. Bộ phận có hai đại đội. Ngoài việc huấn Đại tướng chỉ thị mấy điểm: không sử dụng bến luyện các khoa mục chiến đấu, còn được huấn Lộ Giao nữa; phải theo dõi chặt tình hình địch ở

luyện thêm về kỹ thuật công binh, quân giới. Cuối quanh khu vực và kết luận xem chúng có phát tháng 5 năm 1964, hệ thống kho bí mật trên núi, hiện ra ý đồ của ta không; tìm bến mới ở Phú Yên.

bao gồm cả hầm hào chứa vũ khí đã hoàn tất.

Phú Yên đang cần súng đạn.

Nhận được tin tàu Hải quân từ miền Bắc chở

Chấp hành chỉ thị của đồng chí Bí thư Quân vũ khí vào, Thường vụ Tỉnh ủy Bình Định chỉ đạo ủy Trung ương, đồng chí Phan Hàm xuống ngay Ban an ninh vào cuộc. Đồng thời tổ chức Ban chỉ huy Hải Phòng để trao đổi với Tư lệnh Hải quân 71

72

https://thuviensach.vn

Nguyễn Bá Phát. Hai người nhất trí chọn Vũng ở Sông Cầu lần lượt vượt Trường Sơn ra miền Bắc Rô làm điểm đổ hàng cho khu vực Phú Yên” 1 .

(sau này phần lớn các anh đều được bổ sung vào Xe của Học viện Hải quân đưa tôi và Tô Hải tàu 41 để về lại Vũng Rô). Ngày 19 tháng 5 năm 1964, Nam thẳng từ Nha Trang đến Phú Yên. Do đã anh Trần Suyền cùng một trung đội vũ trang về

được báo trước nên anh Hồ Đắc Thạnh, thuyền địa bàn hai xã Hòa Hiệp, Hòa Xuân để cùng cán trưởng tàu vào Vũng Rô và mấy anh từng tham gia bộ Tỉnh ủy Phú Yên, Huyện ủy Tuy Hòa xây dựng lấy hàng ngày ấy đã chờ chúng tôi tại trụ sở Câu bến. Việc tổ chức lực lượng nhận hàng, kho tàng, lạc bộ hưu trí tỉnh. Anh Thạnh giới thiệu từng người: đường vận chuyển, tuyến hành lang an toàn...

anh Đặng Phi Thưởng, đại tá, Tỉnh đội trưởng, hồi được tiến hành khẩn trương.

năm 1964 là chiến sĩ ở bến; anh Nguyễn Ngọc Cảnh, Và trung tuần tháng 11 năm 1964, “tàu không người từng đi theo tàu anh Thạnh vào Vũng Rô; số”được lệnh chở vũ khí vào Vũng Rô...

anh Lê Kim Tự, một trong bốn người được Tỉnh ủy Phú Yên chọn ra Bắc để dẫn tàu vào và anh Ngô

Chuyện của người thuyền trưởng

Văn Định, thời đó là chiến sĩ.

Hơn chục năm trước, biết anh Hồ Đắc Thạnh, Qua câu chuyện của các anh, tôi hình dung nguyên thuyền trưởng tàu 41, con tàu đã ba lần được Vũng Rô đã chuẩn bị đón “tàu không số” vào đưa vũ khí vào Vũng Rô thành công, hiện sống ở

như thế nào.

Quy Nhơn, tôi đã tìm đến đó. Kinh đô của xứ võ, Năm 1963, anh Trần Suyền (còn gọi là Sáu kinh đô thi ca một thuở đang giữa hè. Tiếng ve gọi Suyền, hoặc Sáu Râu), Ủy viên thường trực Liên nắng ong ong, nghiêng ngả. Hoa phượng đỏ rực.

khu ủy được giao nhiệm vụ trực tiếp chỉ đạo và tổ

Và biển biêng biếc như không phải là thế. Đứng chức công việc chuẩn bị tiếp nhận vũ khí. Công việc đầu tiên là cử người thành thạo địa hình trên Gềnh Ráng, nơi có phần mộ Hàn Mặc Tử

vùng biển Phú Yên, Vũng Rô ra miền Bắc để phối trông xuống, biển sẫm xanh, ngăn ngắt, có cảm hợp dẫn tàu vào. Tháng 8 năm 1963, tổ thứ nhất giác như khối nước khổng lồ ấy đặc quánh, dẻo gồm các anh Lê Kim Tự, Trần Kiên, Lê Xuân, quê quẹo, có thể xắn ra được.

ở Hòa Hiệp, Tuy Hòa; tháng 10 năm 1963, tổ thứ

Anh Thạnh ở trong một ngõ nhỏ. Ngôi nhà hai gồm các anh Phạm Dợn, Trần Mỹ Thành, quê không mấy lớn, nhưng tạo được cảm giác thoáng.

_______________

Lối đi hẹp, hai bên trồng hoa. Góc sân vừa phải, 1. Xem Lịch sử Lữ đoàn 125, Sđd.

đủ để đặt vài ba cây cảnh...

73

74

https://thuviensach.vn

Nguyễn Bá Phát. Hai người nhất trí chọn Vũng ở Sông Cầu lần lượt vượt Trường Sơn ra miền Bắc Rô làm điểm đổ hàng cho khu vực Phú Yên” 1 .

(sau này phần lớn các anh đều được bổ sung vào Xe của Học viện Hải quân đưa tôi và Tô Hải tàu 41 để về lại Vũng Rô). Ngày 19 tháng 5 năm 1964, Nam thẳng từ Nha Trang đến Phú Yên. Do đã anh Trần Suyền cùng một trung đội vũ trang về

được báo trước nên anh Hồ Đắc Thạnh, thuyền địa bàn hai xã Hòa Hiệp, Hòa Xuân để cùng cán trưởng tàu vào Vũng Rô và mấy anh từng tham gia bộ Tỉnh ủy Phú Yên, Huyện ủy Tuy Hòa xây dựng lấy hàng ngày ấy đã chờ chúng tôi tại trụ sở Câu bến. Việc tổ chức lực lượng nhận hàng, kho tàng, lạc bộ hưu trí tỉnh. Anh Thạnh giới thiệu từng người: đường vận chuyển, tuyến hành lang an toàn...

anh Đặng Phi Thưởng, đại tá, Tỉnh đội trưởng, hồi được tiến hành khẩn trương.

năm 1964 là chiến sĩ ở bến; anh Nguyễn Ngọc Cảnh, Và trung tuần tháng 11 năm 1964, “tàu không người từng đi theo tàu anh Thạnh vào Vũng Rô; số”được lệnh chở vũ khí vào Vũng Rô...

anh Lê Kim Tự, một trong bốn người được Tỉnh ủy Phú Yên chọn ra Bắc để dẫn tàu vào và anh Ngô

Chuyện của người thuyền trưởng

Văn Định, thời đó là chiến sĩ.

Hơn chục năm trước, biết anh Hồ Đắc Thạnh, Qua câu chuyện của các anh, tôi hình dung nguyên thuyền trưởng tàu 41, con tàu đã ba lần được Vũng Rô đã chuẩn bị đón “tàu không số” vào đưa vũ khí vào Vũng Rô thành công, hiện sống ở

như thế nào.

Quy Nhơn, tôi đã tìm đến đó. Kinh đô của xứ võ, Năm 1963, anh Trần Suyền (còn gọi là Sáu kinh đô thi ca một thuở đang giữa hè. Tiếng ve gọi Suyền, hoặc Sáu Râu), Ủy viên thường trực Liên nắng ong ong, nghiêng ngả. Hoa phượng đỏ rực.

khu ủy được giao nhiệm vụ trực tiếp chỉ đạo và tổ

Và biển biêng biếc như không phải là thế. Đứng chức công việc chuẩn bị tiếp nhận vũ khí. Công việc đầu tiên là cử người thành thạo địa hình trên Gềnh Ráng, nơi có phần mộ Hàn Mặc Tử

vùng biển Phú Yên, Vũng Rô ra miền Bắc để phối trông xuống, biển sẫm xanh, ngăn ngắt, có cảm hợp dẫn tàu vào. Tháng 8 năm 1963, tổ thứ nhất giác như khối nước khổng lồ ấy đặc quánh, dẻo gồm các anh Lê Kim Tự, Trần Kiên, Lê Xuân, quê quẹo, có thể xắn ra được.

ở Hòa Hiệp, Tuy Hòa; tháng 10 năm 1963, tổ thứ

Anh Thạnh ở trong một ngõ nhỏ. Ngôi nhà hai gồm các anh Phạm Dợn, Trần Mỹ Thành, quê không mấy lớn, nhưng tạo được cảm giác thoáng.

_______________

Lối đi hẹp, hai bên trồng hoa. Góc sân vừa phải, 1. Xem Lịch sử Lữ đoàn 125, Sđd.

đủ để đặt vài ba cây cảnh...

73

74

https://thuviensach.vn

Anh Thạnh cao, lớn. Anh đã 70, nhưng nom chọn tàu 41 của các đồng chí mở đường đột phá vẫn sung sức, tráng kiện. Những gian nan, vất vả

vào Vũng Rô - Phú Yên... Đây là một nhiệm vụ

của thời tuổi trẻ dường như không ảnh hưởng đến khó khăn và cả nguy hiểm nữa. Bến mới, địa hình sức khỏe của anh.

lạ; địa phương tổ chức bốc hàng ra sao, chưa rõ...

Anh rất vui, thậm chí xúc động khi biết mục Song, để bảo đảm an toàn và giữ được bí mật, tàu đích của tôi. Những chuyện của một thời, hình như

chỉ được phép vào bến khoảng từ 23 đến 24 giờ. Và đã được sắp đặt, suy ngẫm, nên khi tôi gợi ý, anh nhất thiết phải rời bến trước 3 giờ sáng hôm sau.

bắt vào ngay. Anh kể say sưa, lưu loát, sôi nổi.

Các đồng chí bàn nhau và tính cho kỹ...”.

Chuyện đã hơn 35 năm, anh vẫn nhớ từng chi tiết.

Nhận nhiệm vụ rồi, tôi vừa mừng, vừa lo.

- Đầu tháng 11 năm 1964, tàu 41 vừa chở

Mừng vì Phú Yên là quê tôi, có niềm vui nào hơn

“hàng” vào Cà Mau trở về thì nhận được chỉ thị: niềm vui sau bao năm xa cách được trở lại nơi

“Đưa tàu đến Đồ Sơn nhận nhiệm vụ mới”. Linh chôn rau cắt rốn, hơn thế, được chở vũ khí về cho cảm có chuyện gấp, chúng tôi nhổ neo ngay. Mười quê hương đánh giặc! Mừng vì cấp trên tin tưởng.

chín giờ, tàu cập bến Đồ Sơn. Xe của Bộ Tư Lệnh Song không khỏi lo lắng. Tôi khá am tường địa Hải quân đã chờ sẵn. Tôi và Chính trị viên Trần hình Vũng Rô: ở đó nước sâu, vách đá đổ ra biển Hoàng Chiếu được đón về Sở chỉ huy. Tại phòng chênh vênh; đứng trên đèo Cả, kẻ địch quan sát họp, Tư lệnh Quân chủng Hải quân Nguyễn Bá Vũng Rô rất rõ. Vào Vũng Rô chỉ có một lối hẹp, Phát, Chính ủy Hoàng Trà, Đoàn trưởng Đoàn 125

nếu một tàu địch chặn giữa Mũi Điện và Hòn Nưa (tức đoàn “tàu không số”) Đoàn Hồng Phước, Chính là tàu ta không có lối thoát...

ủy đoàn Võ Huy Phúc; Cục phó Cục Tác chiến Bộ

Những ngày kế đó, chúng tôi tập trung vào Tổng tham mưu Phan Hàm và rất nhiều cán bộ

công tác chuẩn bị. Phải tính toán sao cho khi vào, cao cấp khác đã có mặt ở đó. Tôi hơi lo, chẳng rõ có con nước cường nhất, để kịp rút ra ngay trong chuyện gì mà các “cụ” đầy đủ thế, lại hết sức đêm. Hai mươi tư giờ ngày 16 tháng 11 năm 1964, nghiêm trang. Sau khi Trưởng phòng quân báo tàu 41 rời bến. Ra tiễn chúng tôi có tư lệnh, chính Kim Sang báo cáo tình hình địch ven biển miền ủy quân chủng, đoàn trưởng và chính ủy Đoàn 125...

Nam nói chung và Khu 5 nói riêng, trong đó có Các đồng chí lãnh đạo ôm chặt anh em chúng tôi khu vực bờ biển Phú Yên, Tư lệnh Nguyễn Bá và chúc thành công...

Phát nói: “... Theo chỉ thị của trên, Thường vụ

Thôi khỏi kể những gian khổ trên đường đi.

Đảng ủy Quân chủng và Bộ Tư lệnh quyết định Sóng to, gió lớn là chuyện thường tình. Khác chăng 75

76

https://thuviensach.vn

Anh Thạnh cao, lớn. Anh đã 70, nhưng nom chọn tàu 41 của các đồng chí mở đường đột phá vẫn sung sức, tráng kiện. Những gian nan, vất vả

vào Vũng Rô - Phú Yên... Đây là một nhiệm vụ

của thời tuổi trẻ dường như không ảnh hưởng đến khó khăn và cả nguy hiểm nữa. Bến mới, địa hình sức khỏe của anh.

lạ; địa phương tổ chức bốc hàng ra sao, chưa rõ...

Anh rất vui, thậm chí xúc động khi biết mục Song, để bảo đảm an toàn và giữ được bí mật, tàu đích của tôi. Những chuyện của một thời, hình như

chỉ được phép vào bến khoảng từ 23 đến 24 giờ. Và đã được sắp đặt, suy ngẫm, nên khi tôi gợi ý, anh nhất thiết phải rời bến trước 3 giờ sáng hôm sau.

bắt vào ngay. Anh kể say sưa, lưu loát, sôi nổi.

Các đồng chí bàn nhau và tính cho kỹ...”.

Chuyện đã hơn 35 năm, anh vẫn nhớ từng chi tiết.

Nhận nhiệm vụ rồi, tôi vừa mừng, vừa lo.

- Đầu tháng 11 năm 1964, tàu 41 vừa chở

Mừng vì Phú Yên là quê tôi, có niềm vui nào hơn

“hàng” vào Cà Mau trở về thì nhận được chỉ thị: niềm vui sau bao năm xa cách được trở lại nơi

“Đưa tàu đến Đồ Sơn nhận nhiệm vụ mới”. Linh chôn rau cắt rốn, hơn thế, được chở vũ khí về cho cảm có chuyện gấp, chúng tôi nhổ neo ngay. Mười quê hương đánh giặc! Mừng vì cấp trên tin tưởng.

chín giờ, tàu cập bến Đồ Sơn. Xe của Bộ Tư Lệnh Song không khỏi lo lắng. Tôi khá am tường địa Hải quân đã chờ sẵn. Tôi và Chính trị viên Trần hình Vũng Rô: ở đó nước sâu, vách đá đổ ra biển Hoàng Chiếu được đón về Sở chỉ huy. Tại phòng chênh vênh; đứng trên đèo Cả, kẻ địch quan sát họp, Tư lệnh Quân chủng Hải quân Nguyễn Bá Vũng Rô rất rõ. Vào Vũng Rô chỉ có một lối hẹp, Phát, Chính ủy Hoàng Trà, Đoàn trưởng Đoàn 125

nếu một tàu địch chặn giữa Mũi Điện và Hòn Nưa (tức đoàn “tàu không số”) Đoàn Hồng Phước, Chính là tàu ta không có lối thoát...

ủy đoàn Võ Huy Phúc; Cục phó Cục Tác chiến Bộ

Những ngày kế đó, chúng tôi tập trung vào Tổng tham mưu Phan Hàm và rất nhiều cán bộ

công tác chuẩn bị. Phải tính toán sao cho khi vào, cao cấp khác đã có mặt ở đó. Tôi hơi lo, chẳng rõ có con nước cường nhất, để kịp rút ra ngay trong chuyện gì mà các “cụ” đầy đủ thế, lại hết sức đêm. Hai mươi tư giờ ngày 16 tháng 11 năm 1964, nghiêm trang. Sau khi Trưởng phòng quân báo tàu 41 rời bến. Ra tiễn chúng tôi có tư lệnh, chính Kim Sang báo cáo tình hình địch ven biển miền ủy quân chủng, đoàn trưởng và chính ủy Đoàn 125...

Nam nói chung và Khu 5 nói riêng, trong đó có Các đồng chí lãnh đạo ôm chặt anh em chúng tôi khu vực bờ biển Phú Yên, Tư lệnh Nguyễn Bá và chúc thành công...

Phát nói: “... Theo chỉ thị của trên, Thường vụ

Thôi khỏi kể những gian khổ trên đường đi.

Đảng ủy Quân chủng và Bộ Tư lệnh quyết định Sóng to, gió lớn là chuyện thường tình. Khác chăng 75

76

https://thuviensach.vn

lần này chúng tôi gặp khá nhiều máy bay và tàu

- Giữ nguyên hướng đi!- Thạnh nhắc người chiến địch. Chúng theo dõi, quan sát...

lính hàng hải, và cũng bước ra.

Hồ Đắc Thạnh ngừng kể. Anh ngồi lặng một Trên cột lưới, lá cờ vàng ba sọc đỏ được treo lúc. Tôi rõ phía sau vầng trán đang nhíu lại kia là lên, đang bay. Hồng Lỳ nói:

những lo toan, sự cân nhắc, nỗi xúc động và niềm

- Tất cả bình tĩnh. Đồng chí Trần Nhợ cho tự hào của một thời đang được gọi về.

bơm nước rửa lưới. Đồng thời ngụy trang vũ khí

... Con tàu vẫn lầm lũi đi. Đêm chuẩn bị

cho khéo...

chuyển hướng vào bờ, cả tàu thức. Trong buồng Hiểu ý thuyền phó, thủy thủ trưởng Trần lái, thuyền trưởng Hồ Đắc Thạnh, Chính trị viên Nhợ, người lớn tuổi nhất tàu chỉ huy anh em Nguyễn Hoàng Chiếu và thuyền phó Nguyễn

“đóng kịch”. Người cởi trần, người đánh một chiếc Hồng Lỳ chụm đầu trên tấm hải đồ.

quần cộc, người phanh áo ngực, ai vào việc ấy... Lê

- Gần đến điểm chuyển hướng vào bờ - Thạnh Xuân treo mấy túi mực lên dây, Lê Kim Tự cho nói - Cần điện về Sở chỉ huy xin ý kiến, rồi thông những chú cá ướp đá nằm trên boong... Họ vừa báo cho anh em chuẩn bị.

làm, vừa kín đáo đảo mắt về phía sau.

- Anh điện về Sở chỉ huy! - Chiếu phấn khởi Trên đài quan sát, có tiếng vọng xuống: nói. - Còn công tác chuẩn bị để tôi.

- Báo cáo, một tàu địch đang vượt lên. Đã Họ nhìn nhau, mắt ánh niềm vui. Nhưng nhìn rõ bọn lính trên boong.

niềm vui không được lâu, từ đài quan sát, chiến sĩ

- Đóng vai cho tốt... Đồng thời sẵn sàng chiến trực canh nói vọng xuống:

đấu. Thạnh nói, rồi bước vào buồng lái.

- Báo cáo thuyền trưởng, mạn phải 30o có hai

- Bình tĩnh nhé... - Chiếu nhắc.

tàu lạ xuất hiện...

- Chính trị viên an tâm - Trần Nhợ nói và huơ

Thạnh nhìn ra. Hồng Lỳ hiểu ý, tháo chiếc chai rượu về phía tàu địch.

ống nhòm đang đeo ở cổ đưa cho thuyền trưởng.

Tiếng Lê Xuân lo lắng:

- Chúng đang tiến về phía tàu ta... - Thạnh

- Bác Nhợ, một chiếc vòng lên chặn đầu tàu thông báo, rồi lệnh: đồng chí Lỳ, phụ trách anh ta đó...

em thay biển số tàu, treo cờ “ba que”. Rồi cho thủy Người lính già điềm tĩnh:

thủ sửa lại vàng lưới đánh cá... Đồng thời chuẩn bị

- Kệ nó! Nó nắn gân mình thôi, đừng tỏ ra bối vũ khí.

rối nghe.

- Rõ! - Hồng Lỳ vọt ra boong.

- Hay là đã lộ?

77

78

https://thuviensach.vn

lần này chúng tôi gặp khá nhiều máy bay và tàu

- Giữ nguyên hướng đi!- Thạnh nhắc người chiến địch. Chúng theo dõi, quan sát...

lính hàng hải, và cũng bước ra.

Hồ Đắc Thạnh ngừng kể. Anh ngồi lặng một Trên cột lưới, lá cờ vàng ba sọc đỏ được treo lúc. Tôi rõ phía sau vầng trán đang nhíu lại kia là lên, đang bay. Hồng Lỳ nói:

những lo toan, sự cân nhắc, nỗi xúc động và niềm

- Tất cả bình tĩnh. Đồng chí Trần Nhợ cho tự hào của một thời đang được gọi về.

bơm nước rửa lưới. Đồng thời ngụy trang vũ khí

... Con tàu vẫn lầm lũi đi. Đêm chuẩn bị

cho khéo...

chuyển hướng vào bờ, cả tàu thức. Trong buồng Hiểu ý thuyền phó, thủy thủ trưởng Trần lái, thuyền trưởng Hồ Đắc Thạnh, Chính trị viên Nhợ, người lớn tuổi nhất tàu chỉ huy anh em Nguyễn Hoàng Chiếu và thuyền phó Nguyễn

“đóng kịch”. Người cởi trần, người đánh một chiếc Hồng Lỳ chụm đầu trên tấm hải đồ.

quần cộc, người phanh áo ngực, ai vào việc ấy... Lê

- Gần đến điểm chuyển hướng vào bờ - Thạnh Xuân treo mấy túi mực lên dây, Lê Kim Tự cho nói - Cần điện về Sở chỉ huy xin ý kiến, rồi thông những chú cá ướp đá nằm trên boong... Họ vừa báo cho anh em chuẩn bị.

làm, vừa kín đáo đảo mắt về phía sau.

- Anh điện về Sở chỉ huy! - Chiếu phấn khởi Trên đài quan sát, có tiếng vọng xuống: nói. - Còn công tác chuẩn bị để tôi.

- Báo cáo, một tàu địch đang vượt lên. Đã Họ nhìn nhau, mắt ánh niềm vui. Nhưng nhìn rõ bọn lính trên boong.

niềm vui không được lâu, từ đài quan sát, chiến sĩ

- Đóng vai cho tốt... Đồng thời sẵn sàng chiến trực canh nói vọng xuống:

đấu. Thạnh nói, rồi bước vào buồng lái.

- Báo cáo thuyền trưởng, mạn phải 30o có hai

- Bình tĩnh nhé... - Chiếu nhắc.

tàu lạ xuất hiện...

- Chính trị viên an tâm - Trần Nhợ nói và huơ

Thạnh nhìn ra. Hồng Lỳ hiểu ý, tháo chiếc chai rượu về phía tàu địch.

ống nhòm đang đeo ở cổ đưa cho thuyền trưởng.

Tiếng Lê Xuân lo lắng:

- Chúng đang tiến về phía tàu ta... - Thạnh

- Bác Nhợ, một chiếc vòng lên chặn đầu tàu thông báo, rồi lệnh: đồng chí Lỳ, phụ trách anh ta đó...

em thay biển số tàu, treo cờ “ba que”. Rồi cho thủy Người lính già điềm tĩnh:

thủ sửa lại vàng lưới đánh cá... Đồng thời chuẩn bị

- Kệ nó! Nó nắn gân mình thôi, đừng tỏ ra bối vũ khí.

rối nghe.

- Rõ! - Hồng Lỳ vọt ra boong.

- Hay là đã lộ?

77

78

https://thuviensach.vn

- Lộ thì nó đã xả đạn sang rồi, đâu vờn ve vậy...

- Hồi hộp không, mấy anh... Chỉ dăm ba tiếng Trần Nhợ bóc quả chuối cho vào miệng, đứng nữa là được đặt chân lên quê hương, vui thiệt.

ghếch chân trên đống lưới, nở nụ cười thân thiện, Chập tối, con tàu đi sát vào bờ. Khuôn mặt Thạnh vẫy tay chào bọn thủy thủ trên tàu địch. Mọi căng thẳng. Anh đăm đăm nhìn về phía trước: người làm theo...

- Giờ này sao vẫn không thấy chớp đèn Mũi Dưới những tấm lưới, đạn đã lên nòng... Tàu Nậy? Hay ta đã vào nhầm? Thạnh nói - Cho mời ta, tàu địch chạy song song... Căng thẳng. Đòn anh Nhợ...

cân não diễn ra chừng một tiếng. Rồi dường như

Trần Nhợ bước vào, anh là người có tuổi lại đã rõ chiếc tàu đang thanh thản, đàng hoàng đi về

nhiều kinh nghiệm đi biển nên rất được thuyền hướng nam là tàu đánh cá, chiếc tàu địch vọt lên.

trưởng tôn trọng.

Trong buồng lái, Thạnh vẫn nhìn ra. Một lát,

- Anh Nhợ, liệu ta có đi chệch hướng? - Thạnh hỏi.

anh thở phào:

- Trước mắt là Vũng Rô đó... Tôi rõ vùng này mà.

- Chúng tăng tốc độ, rẽ đi lối khác... Như vậy

- Thế đèn Mũi Nậy?

là chúng đã không nghi ngờ... Đề nghị các anh tổ

- Có thể đã bị bỏ... Thuyền trưởng nhìn kỹ đi, chức cho anh em ăn để lấy sức đêm nay vào bến!

phía trước đúng là Hòn Nưa.

Trần Nhợ giơ nắm đấm dứ dứ về hướng tàu địch:

- Đúng Hòn Nưa rồi! - Thạnh chợt reo lên -

- Cái trò bắt nọn này không dọa được ai đâu, Tôi cũng đã nhận ra! Rồi anh hô: Tiến hai! - Lại lũ ngốc.

hô: Tiến ba!

- Các bộ phận tới lĩnh lương khô... Chuẩn bị

Con tàu giảm tốc độ, lách vào chân núi ven bờ, chuyển hướng vào bờ... - Tiếng thuyền phó Dương dò dẫm đi vào vịnh.

Văn Lộc vang vang.

- Phát tín hiệu coi, anh Chiếu - Thạnh nói khi

- Chúng mình sắp đi vào vùng biển Phú Yên con tàu đã ở giữa vịnh. Cả hai cùng ra boong.

đấy, các cha ạ...

Thạnh nhắc:

- Sao ông Tự, ông Xuân, ông Thành không ăn nhỉ.

- Chuẩn bị tư thế sẵn sàng chiến đấu!

- Gần về tới quê, mấy cha no rồi, làm sao phải ăn.

Thủy thủ chạy qua, chạy tới. Lưới ngụy trang Đầu mũi tàu, Phan Nhạn, Trần Nhợ, Lê Kim được tháo bỏ. Những ụ súng máy lộ ra...

Tự và Lê Xuân đang nhìn vào bờ...

Tàu thả trôi trong vịnh. Bóng tối đặc quánh.

- Bắt được Hòn Nưa, coi như tới Vũng Rô! - Lê Thỉnh thoảng chiếc đèn pin trong tay Chiếu Kim Tự nói.

hướng vào bờ, chớp sáng. Trong bờ vẫn lặng phắc.

79

80

https://thuviensach.vn

- Lộ thì nó đã xả đạn sang rồi, đâu vờn ve vậy...

- Hồi hộp không, mấy anh... Chỉ dăm ba tiếng Trần Nhợ bóc quả chuối cho vào miệng, đứng nữa là được đặt chân lên quê hương, vui thiệt.

ghếch chân trên đống lưới, nở nụ cười thân thiện, Chập tối, con tàu đi sát vào bờ. Khuôn mặt Thạnh vẫy tay chào bọn thủy thủ trên tàu địch. Mọi căng thẳng. Anh đăm đăm nhìn về phía trước: người làm theo...

- Giờ này sao vẫn không thấy chớp đèn Mũi Dưới những tấm lưới, đạn đã lên nòng... Tàu Nậy? Hay ta đã vào nhầm? Thạnh nói - Cho mời ta, tàu địch chạy song song... Căng thẳng. Đòn anh Nhợ...

cân não diễn ra chừng một tiếng. Rồi dường như

Trần Nhợ bước vào, anh là người có tuổi lại đã rõ chiếc tàu đang thanh thản, đàng hoàng đi về

nhiều kinh nghiệm đi biển nên rất được thuyền hướng nam là tàu đánh cá, chiếc tàu địch vọt lên.

trưởng tôn trọng.

Trong buồng lái, Thạnh vẫn nhìn ra. Một lát,

- Anh Nhợ, liệu ta có đi chệch hướng? - Thạnh hỏi.

anh thở phào:

- Trước mắt là Vũng Rô đó... Tôi rõ vùng này mà.

- Chúng tăng tốc độ, rẽ đi lối khác... Như vậy

- Thế đèn Mũi Nậy?

là chúng đã không nghi ngờ... Đề nghị các anh tổ

- Có thể đã bị bỏ... Thuyền trưởng nhìn kỹ đi, chức cho anh em ăn để lấy sức đêm nay vào bến!

phía trước đúng là Hòn Nưa.

Trần Nhợ giơ nắm đấm dứ dứ về hướng tàu địch:

- Đúng Hòn Nưa rồi! - Thạnh chợt reo lên -

- Cái trò bắt nọn này không dọa được ai đâu, Tôi cũng đã nhận ra! Rồi anh hô: Tiến hai! - Lại lũ ngốc.

hô: Tiến ba!

- Các bộ phận tới lĩnh lương khô... Chuẩn bị

Con tàu giảm tốc độ, lách vào chân núi ven bờ, chuyển hướng vào bờ... - Tiếng thuyền phó Dương dò dẫm đi vào vịnh.

Văn Lộc vang vang.

- Phát tín hiệu coi, anh Chiếu - Thạnh nói khi

- Chúng mình sắp đi vào vùng biển Phú Yên con tàu đã ở giữa vịnh. Cả hai cùng ra boong.

đấy, các cha ạ...

Thạnh nhắc:

- Sao ông Tự, ông Xuân, ông Thành không ăn nhỉ.

- Chuẩn bị tư thế sẵn sàng chiến đấu!

- Gần về tới quê, mấy cha no rồi, làm sao phải ăn.

Thủy thủ chạy qua, chạy tới. Lưới ngụy trang Đầu mũi tàu, Phan Nhạn, Trần Nhợ, Lê Kim được tháo bỏ. Những ụ súng máy lộ ra...

Tự và Lê Xuân đang nhìn vào bờ...

Tàu thả trôi trong vịnh. Bóng tối đặc quánh.

- Bắt được Hòn Nưa, coi như tới Vũng Rô! - Lê Thỉnh thoảng chiếc đèn pin trong tay Chiếu Kim Tự nói.

hướng vào bờ, chớp sáng. Trong bờ vẫn lặng phắc.

79

80

https://thuviensach.vn

Mọi người đứng trên boong căng thẳng nhìn vào

- Đúng thầy Sáu rồi - Thạnh reo to: Thầy Sáu, mảng đen trước mặt. Hồi hộp. Lo lắng. Bồn chồn.

em là Hồ Đắc Thạnh, ở cạnh làng thầy...

- Chừ ta tính sao đây? - Chiếu nháy đèn lần

- Hả, Thạnh thiệt sao? Hồi đi tập kết còn nữa, hỏi.

thanh niên... Khác quá!

Thạnh không quay lại, vẫn nhìn ra phía trước: Hai người ôm chầm lấy nhau...

- Trên đã thông báo bến yên... Đồng chí Hồng Lỳ!

- Chuyện cứ như trong mơ... - Anh Hồ Đắc

- Có! - Thuyền phó Lỳ chạy tới.

Thạnh kể tiếp. - Ai ngờ người ra đón tôi lại là anh

- Hạ xuồng, và cử một tổ người địa phương Sáu... Trần Suyền, ông tú đầu tiên và duy nhất ở

vào bờ bắt liên lạc.

vùng Hòa Hiệp... Nhà anh cách nhà tôi chỉ hai

- Rõ!

mươi phút đi bộ. Hồi nhỏ bọn tôi vẫn lên lớp trên

... Nửa tiếng sau, một chiếc xuồng con dè dặt nghe anh giảng bài, đọc sách... Sau này anh Sáu tiến đến. Thạnh và mọi người ngóng xuống, dõi là Bí thư Tỉnh ủy, rồi Bí thư Phân khu ủy Phân theo... Chiếc xuồng áp vào tàu. Từ dưới đó có tiếng khu Nam... Chúng tôi xiết tay nhau, cười mà nước Lê Kim Tự rất vui, nói lên:

mắt trào ra. Tôi mừng. Anh Sáu cũng mừng. Tôi

- Báo cáo thuyền trưởng, có các đồng chí ở bến tới!

nói với anh Sáu rằng, mấy đêm rồi, biết sắp được Thạnh mừng quá, đâm luống cuống:

trở về quê sau hơn chục năm biền biệt, thao thức

- Thả thang dây, lẹ!- Anh lệnh.

không sao ngủ được. Anh Sáu nói, các anh cũng Lê Kim Tự trèo lên trước, sau anh là một vậy, tuần qua, đêm nào cũng trõm mắt thấp thỏm người gầy, nhỏ. Kế đó là vài ba du kích. Thạnh, ngóng ra biển... Không ngờ tàu mình lại to đến Chiếu và mọi người ùa tới. Lê Kim Tự chỉ người vầy. Rồi anh lo lắng: tám mươi tấn vũ khí làm sao gầy, nhỏ:

bốc hết trong vài tiếng đồng hồ đây. Đó cũng là điều

- Báo cáo thuyền trưởng, đây là anh Sáu băn khoăn của chúng tôi lúc này... Thời gian không Suyền, người phụ trách bến.

mấy nhiều, tạm gác tình cảm riêng tư lại, tôi cho Thạnh ngó người bến trưởng, hơi sững lại, rồi họp ban chỉ huy. Anh Sáu và các anh ở bến cùng chợt hỏi:

tham gia. Tôi đưa phong lương khô, bẻ ra chia cho

- Có phải thầy Trần Suyền đó không?

mọi người: “Mấy anh ăn tạm, rồi ta bàn”. “Đã mấy

- Ai vậy ta? Sao biết tên tôi? - Trần Suyền hôm rày, đơn vị không còn gạo, đến bữa anh em mình cũng ngạc nhiên. Anh bước tới bên người thuyền chỉ ăn trái sung, hoa quả rừng”. - Anh Trần Văn trưởng.

Thọ, Bí thư Chi bộ xã Hòa Hiệp, bẻ thanh lương khô 81

82

https://thuviensach.vn

Mọi người đứng trên boong căng thẳng nhìn vào

- Đúng thầy Sáu rồi - Thạnh reo to: Thầy Sáu, mảng đen trước mặt. Hồi hộp. Lo lắng. Bồn chồn.

em là Hồ Đắc Thạnh, ở cạnh làng thầy...

- Chừ ta tính sao đây? - Chiếu nháy đèn lần

- Hả, Thạnh thiệt sao? Hồi đi tập kết còn nữa, hỏi.

thanh niên... Khác quá!

Thạnh không quay lại, vẫn nhìn ra phía trước: Hai người ôm chầm lấy nhau...

- Trên đã thông báo bến yên... Đồng chí Hồng Lỳ!

- Chuyện cứ như trong mơ... - Anh Hồ Đắc

- Có! - Thuyền phó Lỳ chạy tới.

Thạnh kể tiếp. - Ai ngờ người ra đón tôi lại là anh

- Hạ xuồng, và cử một tổ người địa phương Sáu... Trần Suyền, ông tú đầu tiên và duy nhất ở

vào bờ bắt liên lạc.

vùng Hòa Hiệp... Nhà anh cách nhà tôi chỉ hai

- Rõ!

mươi phút đi bộ. Hồi nhỏ bọn tôi vẫn lên lớp trên

... Nửa tiếng sau, một chiếc xuồng con dè dặt nghe anh giảng bài, đọc sách... Sau này anh Sáu tiến đến. Thạnh và mọi người ngóng xuống, dõi là Bí thư Tỉnh ủy, rồi Bí thư Phân khu ủy Phân theo... Chiếc xuồng áp vào tàu. Từ dưới đó có tiếng khu Nam... Chúng tôi xiết tay nhau, cười mà nước Lê Kim Tự rất vui, nói lên:

mắt trào ra. Tôi mừng. Anh Sáu cũng mừng. Tôi

- Báo cáo thuyền trưởng, có các đồng chí ở bến tới!

nói với anh Sáu rằng, mấy đêm rồi, biết sắp được Thạnh mừng quá, đâm luống cuống:

trở về quê sau hơn chục năm biền biệt, thao thức

- Thả thang dây, lẹ!- Anh lệnh.

không sao ngủ được. Anh Sáu nói, các anh cũng Lê Kim Tự trèo lên trước, sau anh là một vậy, tuần qua, đêm nào cũng trõm mắt thấp thỏm người gầy, nhỏ. Kế đó là vài ba du kích. Thạnh, ngóng ra biển... Không ngờ tàu mình lại to đến Chiếu và mọi người ùa tới. Lê Kim Tự chỉ người vầy. Rồi anh lo lắng: tám mươi tấn vũ khí làm sao gầy, nhỏ:

bốc hết trong vài tiếng đồng hồ đây. Đó cũng là điều

- Báo cáo thuyền trưởng, đây là anh Sáu băn khoăn của chúng tôi lúc này... Thời gian không Suyền, người phụ trách bến.

mấy nhiều, tạm gác tình cảm riêng tư lại, tôi cho Thạnh ngó người bến trưởng, hơi sững lại, rồi họp ban chỉ huy. Anh Sáu và các anh ở bến cùng chợt hỏi:

tham gia. Tôi đưa phong lương khô, bẻ ra chia cho

- Có phải thầy Trần Suyền đó không?

mọi người: “Mấy anh ăn tạm, rồi ta bàn”. “Đã mấy

- Ai vậy ta? Sao biết tên tôi? - Trần Suyền hôm rày, đơn vị không còn gạo, đến bữa anh em mình cũng ngạc nhiên. Anh bước tới bên người thuyền chỉ ăn trái sung, hoa quả rừng”. - Anh Trần Văn trưởng.

Thọ, Bí thư Chi bộ xã Hòa Hiệp, bẻ thanh lương khô 81

82

https://thuviensach.vn

cho vào miệng, nhai ngon lành. “Quê mình mà ngồi cạnh chợt thở dài. Một lát, anh nói, giọng cũng thiếu gạo sao, anh?”. - Tôi ngạc nhiên, ngẩng buồn bã: “Trên đã có lệnh, vậy thì”... Một người lên hỏi. “Phú Yên có mấy khi thiếu ăn... Nhưng ngồi ở góc khuất chợt đứng lên, đấy là anh Trần lệnh của anh Sáu là nội bất xuất, ngoại bất nhập.

Nhợ. Anh bước tới một bước và nói: “Tôi, Trần Gạo từ Hòa Xuân, Hòa Tân chuyển về đây phải Nhợ, thủy thủ trưởng, chi ủy viên chi bộ tàu xin chuyển qua quốc lộ 1. Địch phục suốt hai bên đèo phát biểu. Tôi nhớ trong lần dặn dò trước khi vô Cả”. Một người khác vui vẻ: “Nhưng không sao, đây, Tư lệnh Hải quân có nói: trong trường hợp lần này có súng đạn của các anh đưa vô, bọn tôi sẽ

ngoài dự kiến, cho phép chi ủy, chi bộ, chỉ huy tàu mở rộng địa bàn. Có dân khắc có gạo”. “Báo cáo tuỳ tình hình cụ thể mà quyết định, và phải chịu anh Sáu và mấy anh! - Tôi vào vấn đề - Thời gian trách nhiệm trước cấp trên về quyết định đó. Do không còn nhiều. Vũ khí những 80 tấn. Theo lệnh, vậy, nếu anh Sáu và mấy anh ở bến bảo đảm được chúng tôi phải rời bến trước ba giờ sáng”... Khuôn vấn đề ngụy trang, tôi xin đề nghị tàu ở lại bến.

mặt anh Sáu và các cán bộ bến chợt buồn thiu.

Hết!”. Mọi người xôn xao: “Ngay bãi Chùa có vũng

“Các anh có kinh nghiệm, bọn tôi xin ý kiến mấy nước sâu, xung quanh là núi đá”. “Mình ém sát vô, anh”. - Một lúc, anh Sáu nói. “Theo chỉ thị của ngụy trang khéo là ăn”. “Canh gác cho ngặt, cấm trên, tàu trả hàng rồi ra khơi ngay trong đêm” -

ai lọt vô đây”. Anh Sáu đã vui hơn: “Vấn đề ngụy Tôi nói. “Các anh tính nhổ neo?”. “Tôi đề đạt hai trang, bến sẽ lo cùng các anh, bảo đảm được”...

phương án, một là đêm nay, tàu phải ra khỏi lãnh

“Vậy ta cùng thống nhất cho tàu ở lại - Tôi nói -

hải miền Nam, hai là... ở lại bến, đêm mai bốc Đề nghị bến tìm chỗ giấu tàu... ý đồng chí Chiếu hàng” - Tôi nói. Cán bộ của bến cùng ồ lên: “Ở lại thế nào?”. “Nếu các đồng chí đã quyết, tôi tán bến chớ!”. “Vâng, nếu ở lại bến, vấn đề ngụy trang thành phương án tàu ở lại”. Anh Sáu hồ hởi kết tàu cần đặt lên hàng đầu. Việc này xin ý kiến anh luận: “Ta thống nhất vậy hí. Tôi đề nghị anh Mười Sáu và mấy anh”. “Thưa các anh, phải rời bến khi Bang kết hợp với các anh ở tàu lo việc ngụy trang tàu đã vào được bến, để đêm mai lại vào, thật xót và tăng cường lực lượng chốt chặn các hướng ra xa - Chính trị viên Chiếu nói - Nhưng nếu ở lại, vào Vũng Rô. Nghiêm cấm đốt lửa, nấu ăn trong tôi e trái với chỉ lệnh: tàu phải rời bến lúc 3 giờ

khu vực tàu đậu”. Tôi chưa thật an tâm, hỏi thêm: sáng... Phải tính tới công việc lâu dài”... Mọi người

“Làm sao để ghe thuyền của dân không vào bãi lấy ngơ ngác nhìn nhau, im lặng. Tôi thấy anh Sáu gõ nước, anh Sáu?”. “Thuyền trưởng yên tâm, việc đó gõ ngón tay lên mặt bàn, và mấy người cán bộ

bên Hòa Hiệp đã có người lo”... Tôi cho chuyển bức 83

84

https://thuviensach.vn

cho vào miệng, nhai ngon lành. “Quê mình mà ngồi cạnh chợt thở dài. Một lát, anh nói, giọng cũng thiếu gạo sao, anh?”. - Tôi ngạc nhiên, ngẩng buồn bã: “Trên đã có lệnh, vậy thì”... Một người lên hỏi. “Phú Yên có mấy khi thiếu ăn... Nhưng ngồi ở góc khuất chợt đứng lên, đấy là anh Trần lệnh của anh Sáu là nội bất xuất, ngoại bất nhập.

Nhợ. Anh bước tới một bước và nói: “Tôi, Trần Gạo từ Hòa Xuân, Hòa Tân chuyển về đây phải Nhợ, thủy thủ trưởng, chi ủy viên chi bộ tàu xin chuyển qua quốc lộ 1. Địch phục suốt hai bên đèo phát biểu. Tôi nhớ trong lần dặn dò trước khi vô Cả”. Một người khác vui vẻ: “Nhưng không sao, đây, Tư lệnh Hải quân có nói: trong trường hợp lần này có súng đạn của các anh đưa vô, bọn tôi sẽ

ngoài dự kiến, cho phép chi ủy, chi bộ, chỉ huy tàu mở rộng địa bàn. Có dân khắc có gạo”. “Báo cáo tuỳ tình hình cụ thể mà quyết định, và phải chịu anh Sáu và mấy anh! - Tôi vào vấn đề - Thời gian trách nhiệm trước cấp trên về quyết định đó. Do không còn nhiều. Vũ khí những 80 tấn. Theo lệnh, vậy, nếu anh Sáu và mấy anh ở bến bảo đảm được chúng tôi phải rời bến trước ba giờ sáng”... Khuôn vấn đề ngụy trang, tôi xin đề nghị tàu ở lại bến.

mặt anh Sáu và các cán bộ bến chợt buồn thiu.

Hết!”. Mọi người xôn xao: “Ngay bãi Chùa có vũng

“Các anh có kinh nghiệm, bọn tôi xin ý kiến mấy nước sâu, xung quanh là núi đá”. “Mình ém sát vô, anh”. - Một lúc, anh Sáu nói. “Theo chỉ thị của ngụy trang khéo là ăn”. “Canh gác cho ngặt, cấm trên, tàu trả hàng rồi ra khơi ngay trong đêm” -

ai lọt vô đây”. Anh Sáu đã vui hơn: “Vấn đề ngụy Tôi nói. “Các anh tính nhổ neo?”. “Tôi đề đạt hai trang, bến sẽ lo cùng các anh, bảo đảm được”...

phương án, một là đêm nay, tàu phải ra khỏi lãnh

“Vậy ta cùng thống nhất cho tàu ở lại - Tôi nói -

hải miền Nam, hai là... ở lại bến, đêm mai bốc Đề nghị bến tìm chỗ giấu tàu... ý đồng chí Chiếu hàng” - Tôi nói. Cán bộ của bến cùng ồ lên: “Ở lại thế nào?”. “Nếu các đồng chí đã quyết, tôi tán bến chớ!”. “Vâng, nếu ở lại bến, vấn đề ngụy trang thành phương án tàu ở lại”. Anh Sáu hồ hởi kết tàu cần đặt lên hàng đầu. Việc này xin ý kiến anh luận: “Ta thống nhất vậy hí. Tôi đề nghị anh Mười Sáu và mấy anh”. “Thưa các anh, phải rời bến khi Bang kết hợp với các anh ở tàu lo việc ngụy trang tàu đã vào được bến, để đêm mai lại vào, thật xót và tăng cường lực lượng chốt chặn các hướng ra xa - Chính trị viên Chiếu nói - Nhưng nếu ở lại, vào Vũng Rô. Nghiêm cấm đốt lửa, nấu ăn trong tôi e trái với chỉ lệnh: tàu phải rời bến lúc 3 giờ

khu vực tàu đậu”. Tôi chưa thật an tâm, hỏi thêm: sáng... Phải tính tới công việc lâu dài”... Mọi người

“Làm sao để ghe thuyền của dân không vào bãi lấy ngơ ngác nhìn nhau, im lặng. Tôi thấy anh Sáu gõ nước, anh Sáu?”. “Thuyền trưởng yên tâm, việc đó gõ ngón tay lên mặt bàn, và mấy người cán bộ

bên Hòa Hiệp đã có người lo”... Tôi cho chuyển bức 83

84

https://thuviensach.vn

điện về sở chỉ huy: “Ở lại bến, mai dỡ hàng”. Rồi đến Cây Khế, bãi Môn, bãi Tiên, đặc người. Người cùng anh em đưa tàu ém sát chân núi. Bốn giờ

đi ra, người đi vào. Gương mặt ai cũng hồ hởi, sáng, công việc ngụy trang hoàn tất. Ngày hôm cũng tươi... Ở những chỗ dốc cheo leo, người đứng sau, chúng tôi ăn lương khô và uống nước suối. Đã dưới phải đưa thùng hàng qua đầu cho người trên mấy hôm không hạt cơm vào bụng, vẫn chẳng đỡ. Người này đứng trên đầu người kia... Tiếng thấy đói. Tôi ngồi trên boong ngóng ra, thấp thỏm Mười Bang nhắc: “Tốn bao công sức, xương máu chờ trời tối. Thời gian như đông cứng lại. Thỉnh mới đưa được khẩu súng vô, cẩn thận nghe bà thoảng, một chiếc máy bay từ phía bắc hướng về

con”. Từ đâu đó, vẳng lại câu hò “Ai ơi giữ chí cho Nha Trang, lướt qua. Tiếng tàu hỏa, tiếng ô tô rú bền/ Dù ai xoay hướng đổi nền mặc ai”. Giọng ga vượt đèo Cả, nghe rất rõ... Chưa bao giờ mặt khác đáp: “Anh về báo nghĩa sinh thành/ Chừng trời trôi lờ đờ đến thế! Nhanh lên! Vượt núi nhanh nào bóng xế rủ mành sẽ hay”. Rồi có tiếng ai đó xì lên chứ, ông mặt trời!

xầm: “Làm sao nẫu biết nẫu dô”. Kế đó một giọng Tia nắng cuối cùng vừa tắt, anh Sáu Suyền tới chao chát: “Tao giã chạt vào mặt mày chớ lúc nãy và thông báo việc bốc dỡ hàng đêm nay, bến đã tới giờ đi đâu, không làm”. Tôi run người, lặng đi.

chuẩn bị chu đáo. Tôi mừng quá, liền cho anh em Đã hơn chục năm nay mới lại được nghe điệu hò tháo dỡ ngụy trang, và theo chỉ dẫn của bến, cơ

quê hương, mới lại được nghe hai tiếng “Nẫu” , động tàu về bãi Chính. Hàng trăm dân công đã

“Giã chạ”, đặc trưng ngôn ngữ Phú Yên... Quen chờ sẵn ở đó. Một cầu cảng làm bằng cây rừng, ban quá! Thương quá!... Quê tôi đó, bình dị, hồn hậu, ngày chìm dưới nước, lúc này được lắp ghép. Bà chất phác mà gần gũi lạ.

con cô bác Hòa Hiệp, Hòa Xuân tràn xuống. Mừng.

Anh Thạnh ngừng lời. Đôi mắt rơm rớm. Rõ Tò mò. Ngạc nhiên. Ai cũng muốn xem “tàu mình”

anh đang xúc động, tôi cũng ngồi lặng yên...

nó ra sao mà vượt được biển, đi từ miền Bắc vô...

- Ba giờ sáng, chúng tôi rời Vũng Rô... - Anh Đêm xuống, bãi Chính rậm rịch. Dân công từ

Thạnh kể tiếp, giọng điềm đạm - Cuộc chia tay các hướng đổ về ngày một đông. Người khiêng.

diễn ra nơi mép nước. Bà con Hòa Hiệp, Hòa Xuân Người vác. Người gùi. Bãi Chính trở nên bé nhỏ.

đứng vây quanh anh em thủy thủ, bịn rịn hết sức.

Anh Mười Bang chạy tới, chạy lui, la hét chỗ này, Bắt tay. Ôm hôn. Hỏi han... Anh Trần Nhợ, anh đốc thúc chỗ kia: “Số này đưa đi cầu Cây Khế. Đội Phan Nhạn, anh Dương Văn Lộc chạy khắp bãi hai cho hàng xuống Bãi Tiên. Cứ tới đó, đội kho sẽ

cát, bắt tay từng người... Nơi cầu tàu, anh Trần tiếp nhận”. Trên con đường từ bãi Chính, bãi Chùa Suyền ôm lấy tôi, giọng nghẹn lại: “Không ngờ có 85

86

https://thuviensach.vn

điện về sở chỉ huy: “Ở lại bến, mai dỡ hàng”. Rồi đến Cây Khế, bãi Môn, bãi Tiên, đặc người. Người cùng anh em đưa tàu ém sát chân núi. Bốn giờ

đi ra, người đi vào. Gương mặt ai cũng hồ hởi, sáng, công việc ngụy trang hoàn tất. Ngày hôm cũng tươi... Ở những chỗ dốc cheo leo, người đứng sau, chúng tôi ăn lương khô và uống nước suối. Đã dưới phải đưa thùng hàng qua đầu cho người trên mấy hôm không hạt cơm vào bụng, vẫn chẳng đỡ. Người này đứng trên đầu người kia... Tiếng thấy đói. Tôi ngồi trên boong ngóng ra, thấp thỏm Mười Bang nhắc: “Tốn bao công sức, xương máu chờ trời tối. Thời gian như đông cứng lại. Thỉnh mới đưa được khẩu súng vô, cẩn thận nghe bà thoảng, một chiếc máy bay từ phía bắc hướng về

con”. Từ đâu đó, vẳng lại câu hò “Ai ơi giữ chí cho Nha Trang, lướt qua. Tiếng tàu hỏa, tiếng ô tô rú bền/ Dù ai xoay hướng đổi nền mặc ai”. Giọng ga vượt đèo Cả, nghe rất rõ... Chưa bao giờ mặt khác đáp: “Anh về báo nghĩa sinh thành/ Chừng trời trôi lờ đờ đến thế! Nhanh lên! Vượt núi nhanh nào bóng xế rủ mành sẽ hay”. Rồi có tiếng ai đó xì lên chứ, ông mặt trời!

xầm: “Làm sao nẫu biết nẫu dô”. Kế đó một giọng Tia nắng cuối cùng vừa tắt, anh Sáu Suyền tới chao chát: “Tao giã chạt vào mặt mày chớ lúc nãy và thông báo việc bốc dỡ hàng đêm nay, bến đã tới giờ đi đâu, không làm”. Tôi run người, lặng đi.

chuẩn bị chu đáo. Tôi mừng quá, liền cho anh em Đã hơn chục năm nay mới lại được nghe điệu hò tháo dỡ ngụy trang, và theo chỉ dẫn của bến, cơ

quê hương, mới lại được nghe hai tiếng “Nẫu” , động tàu về bãi Chính. Hàng trăm dân công đã

“Giã chạ”, đặc trưng ngôn ngữ Phú Yên... Quen chờ sẵn ở đó. Một cầu cảng làm bằng cây rừng, ban quá! Thương quá!... Quê tôi đó, bình dị, hồn hậu, ngày chìm dưới nước, lúc này được lắp ghép. Bà chất phác mà gần gũi lạ.

con cô bác Hòa Hiệp, Hòa Xuân tràn xuống. Mừng.

Anh Thạnh ngừng lời. Đôi mắt rơm rớm. Rõ Tò mò. Ngạc nhiên. Ai cũng muốn xem “tàu mình”

anh đang xúc động, tôi cũng ngồi lặng yên...

nó ra sao mà vượt được biển, đi từ miền Bắc vô...

- Ba giờ sáng, chúng tôi rời Vũng Rô... - Anh Đêm xuống, bãi Chính rậm rịch. Dân công từ

Thạnh kể tiếp, giọng điềm đạm - Cuộc chia tay các hướng đổ về ngày một đông. Người khiêng.

diễn ra nơi mép nước. Bà con Hòa Hiệp, Hòa Xuân Người vác. Người gùi. Bãi Chính trở nên bé nhỏ.

đứng vây quanh anh em thủy thủ, bịn rịn hết sức.

Anh Mười Bang chạy tới, chạy lui, la hét chỗ này, Bắt tay. Ôm hôn. Hỏi han... Anh Trần Nhợ, anh đốc thúc chỗ kia: “Số này đưa đi cầu Cây Khế. Đội Phan Nhạn, anh Dương Văn Lộc chạy khắp bãi hai cho hàng xuống Bãi Tiên. Cứ tới đó, đội kho sẽ

cát, bắt tay từng người... Nơi cầu tàu, anh Trần tiếp nhận”. Trên con đường từ bãi Chính, bãi Chùa Suyền ôm lấy tôi, giọng nghẹn lại: “Không ngờ có 85

86

https://thuviensach.vn

được nhiều súng đạn đến vầy... Thiệt mừng.

Vũng Rô, anh em rất đói. Hằng ngày du kích nấu Thuyền trưởng ra ngoài đó, cho nhân dân Phú cháo với rau rừng, ăn cầm hơi để đón tàu vào”...

Yên, nhân dân Khu 5 gửi lời cám ơn Trung ương Tư lệnh hỏi: “Ý đồng chí là...”. Tôi đáp: “Vâng, tôi Đảng, Chính phủ và Bộ Tư lệnh Hải quân”... Tôi xin được đề xuất để các thủ trưởng nghiên cứu, cũng gạt nước mắt: “Em đi nghe anh Sáu”... Người nếu có thể, chuyến đi này của tàu 41 nên chở cho bí thư Tỉnh ủy đẩy tôi ra: “Thôi, đi kẻo trễ... Mạnh Vũng Rô ít gạo... Chúng tôi vẫn ý thức, vũ khí vẫn hí”... Anh em thủy thủ đã lên tàu, tôi cúi xuống phải ưu tiên hàng đầu, nhưng”... Không ngờ Tư

nói lời tạm biệt. Con tàu xoay mũi. Hết thảy thủy lệnh rất quan tâm đến việc này và ủng hộ. Ông thủ đều đứng trên boong ngóng vô. Dưới bãi, nói: “Đề xuất của anh Thạnh hợp lý và cần thiết.

nhiều tiếng khóc bật ra. Tàu đã rời xa, bà con vẫn Tôi đề nghị các anh bên hậu cần và Đoàn 125 tổ

ào xuống nước, lội theo, gọi với. Tôi nói to: “Tàu chức sao để có ngay ba tấn gạo, gạo ngon, chuyển nẫu ra rồi tàu nẫu lại dô”- Tôi vội quay mặt ra vào bến trong chuyến đi này của tàu 41, coi đó là biển. Tôi sợ mình sẽ khóc...

quà của Bộ Tư lệnh Hải quân tặng bến Vũng

- Mấy tháng sau, tàu 41 vào Vũng Rô lần thứ

Rô”... Chuyện là vậy... Nhớ lại vẫn xúc động...

hai? - Tôi hỏi.

Qua lời kể mạch lạc và cụ thể của anh Thạnh,

- Chưa đầy một tháng! - Anh Thạnh đáp -

tôi hình dung được sự náo nức nơi Vũng Rô những Cuối tháng 11, chúng tôi về đến căn cứ thì ngày 20

ngày ấy...

tháng 12 năm 1964 có lệnh vào Vũng Rô lần nữa...

... Tàu 41 vừa thả neo, từ mọi hướng, thanh niên,

- Nghe nói chuyến đó, ngoài vũ khí, các anh dân công ùn ùn đổ ra. Tiếng nói chuyện lao xao: còn chở cả gạo?...

- Tàu thuyền trưởng Thạnh lại vô!

- Phải rồi! Vậy nên tụi tôi gọi đây là chuyến

- Vẫn tàu chuyến trước, vui quá ta...

chở hàng đặc biệt mà. Chuyện là thế này. Sau lần Một cô gái nói to:

chở 80 tấn vũ khí vào Vũng Rô thành công, Bộ Tư

- Chào tàu nẫu lại dô...

lệnh Hải quân tổ chức họp để rút kinh nghiệm.

Mấy cô gái đứng bên khúc khích...

Tôi được tham dự. Bộ Tư lệnh biểu dương tàu 41

- Cười chi, tao giã chạt vào mày, đến muộn đã hoàn thành nhiệm vụ, đồng thời quyết định còn cười... Xuống lấy hàng đi...

chúng tôi tiếp tục vào Vũng Rô lần nữa. Tôi thưa Rồi họ lội xuống nước.

với đồng chí Tư lệnh: “Báo cáo thủ trưởng, chuyến Từ những bãi quanh Vũng Rô, những con đi vào Phú Yên vừa rồi, chúng tôi mới rõ ở bến thuyền mới đóng, hớt hải chèo về phía chiếc tàu.

87

88

https://thuviensach.vn

được nhiều súng đạn đến vầy... Thiệt mừng.

Vũng Rô, anh em rất đói. Hằng ngày du kích nấu Thuyền trưởng ra ngoài đó, cho nhân dân Phú cháo với rau rừng, ăn cầm hơi để đón tàu vào”...

Yên, nhân dân Khu 5 gửi lời cám ơn Trung ương Tư lệnh hỏi: “Ý đồng chí là...”. Tôi đáp: “Vâng, tôi Đảng, Chính phủ và Bộ Tư lệnh Hải quân”... Tôi xin được đề xuất để các thủ trưởng nghiên cứu, cũng gạt nước mắt: “Em đi nghe anh Sáu”... Người nếu có thể, chuyến đi này của tàu 41 nên chở cho bí thư Tỉnh ủy đẩy tôi ra: “Thôi, đi kẻo trễ... Mạnh Vũng Rô ít gạo... Chúng tôi vẫn ý thức, vũ khí vẫn hí”... Anh em thủy thủ đã lên tàu, tôi cúi xuống phải ưu tiên hàng đầu, nhưng”... Không ngờ Tư

nói lời tạm biệt. Con tàu xoay mũi. Hết thảy thủy lệnh rất quan tâm đến việc này và ủng hộ. Ông thủ đều đứng trên boong ngóng vô. Dưới bãi, nói: “Đề xuất của anh Thạnh hợp lý và cần thiết.

nhiều tiếng khóc bật ra. Tàu đã rời xa, bà con vẫn Tôi đề nghị các anh bên hậu cần và Đoàn 125 tổ

ào xuống nước, lội theo, gọi với. Tôi nói to: “Tàu chức sao để có ngay ba tấn gạo, gạo ngon, chuyển nẫu ra rồi tàu nẫu lại dô”- Tôi vội quay mặt ra vào bến trong chuyến đi này của tàu 41, coi đó là biển. Tôi sợ mình sẽ khóc...

quà của Bộ Tư lệnh Hải quân tặng bến Vũng

- Mấy tháng sau, tàu 41 vào Vũng Rô lần thứ

Rô”... Chuyện là vậy... Nhớ lại vẫn xúc động...

hai? - Tôi hỏi.

Qua lời kể mạch lạc và cụ thể của anh Thạnh,

- Chưa đầy một tháng! - Anh Thạnh đáp -

tôi hình dung được sự náo nức nơi Vũng Rô những Cuối tháng 11, chúng tôi về đến căn cứ thì ngày 20

ngày ấy...

tháng 12 năm 1964 có lệnh vào Vũng Rô lần nữa...

... Tàu 41 vừa thả neo, từ mọi hướng, thanh niên,

- Nghe nói chuyến đó, ngoài vũ khí, các anh dân công ùn ùn đổ ra. Tiếng nói chuyện lao xao: còn chở cả gạo?...

- Tàu thuyền trưởng Thạnh lại vô!

- Phải rồi! Vậy nên tụi tôi gọi đây là chuyến

- Vẫn tàu chuyến trước, vui quá ta...

chở hàng đặc biệt mà. Chuyện là thế này. Sau lần Một cô gái nói to:

chở 80 tấn vũ khí vào Vũng Rô thành công, Bộ Tư

- Chào tàu nẫu lại dô...

lệnh Hải quân tổ chức họp để rút kinh nghiệm.

Mấy cô gái đứng bên khúc khích...

Tôi được tham dự. Bộ Tư lệnh biểu dương tàu 41

- Cười chi, tao giã chạt vào mày, đến muộn đã hoàn thành nhiệm vụ, đồng thời quyết định còn cười... Xuống lấy hàng đi...

chúng tôi tiếp tục vào Vũng Rô lần nữa. Tôi thưa Rồi họ lội xuống nước.

với đồng chí Tư lệnh: “Báo cáo thủ trưởng, chuyến Từ những bãi quanh Vũng Rô, những con đi vào Phú Yên vừa rồi, chúng tôi mới rõ ở bến thuyền mới đóng, hớt hải chèo về phía chiếc tàu.

87

88

https://thuviensach.vn

Trên boong, thuyền trưởng Thạnh rất vui,

- Em đỡ được...

anh khoe:

Bao gạo được hạ xuống thuyền. Lấy thêm mấy

- Anh Sáu, ngoài vũ khí, chuyến này chúng tôi thùng đạn nữa, cô gái chèo đi.

có chở ba tấn gạo ngon là quà của Bộ Tư lệnh Hải Nơi bãi cát, từng thùng hàng chất đống. Người quân tặng bến Vũng Rô.

vác. Người nâng. Người chuyền tay...

- Hả, có cả gạo à?... - Niềm vui bất ngờ khiến Sáu Suyền luýnh quýnh, ông ôm lấy Thạnh, siết

“Tàu không số” ăn tết tại Vũng Rô

mạnh - Chu đáo quá... Rồi quay về phía đám Anh Thạnh kể tiếp:

đông, ông nói to: “Bà con... Tôi xin thông báo,

- Rồi cũng như lần trước, bốn giờ sáng, chúng miền Bắc tặng chúng ta ba tấn gạo ngon - Sáu tôi cho tàu rời Vũng Rô. Đưa được nhiều vũ khí về

Suyền xúc động - Tấm lòng của nhân dân ngoài cho quê hương đánh giặc, thiệt là mừng... Nhưng đó, miền Nam xin ghi nhớ... Phú Yên xin ghi nhớ”.

kế đó, còn có một niềm vui lớn hơn: chuyến đi thứ

Trong đám đông nhiều tiếng “à” lên. Ai đó nói: ba, tôi được ăn tết ngay tại quê nhà. Điều này

- Vậy là không lo đói nữa!

ngoài sự mong đợi. Chuyện thật mà mỗi lần nghĩ

- Cho gạo xuống trước đi chú Sáu... Đêm nay lại ngỡ như mơ. Sau chuyến thứ hai, Tư lệnh quân ăn thiệt no để lấy sức chuyển hàng nghe...

chủng gọi tôi lên và giao nhiệm vụ tiếp tục đưa vũ

Tiếng Sáu Suyền:

khí vào Vũng Rô lần thứ ba. Ông nói: “Để tạo yếu

- Bây giờ chúng ta bắt tay vào công việc.

tố bất ngờ, tàu 41 phải vào bến đúng đêm Giao Hầm hàng được mở ra. Bộ đội, dân công đứng thừa”. Vậy là được đón Tết tại Phú Yên thật rồi!

chật quanh tàu. Gạo và đạn được chuyển xuống.

Nhận xong mệnh lệnh, lòng tôi nôn nao, khấp Thuyền ra, thuyền vào. Ai cũng gắng làm thật khởi. Đưa vũ khí về quê đã là điều may mắn, nay nhanh... Trên vũng, những chiếc thuyền lặng lẽ

lại được đón Tết tại nơi mình sinh thành, nơi đã chèo gấp về hướng Bãi Tiên. Thuyền qua, thuyền trở

bao năm xa cách, còn gì sung sướng hơn... Nhưng lại. Trong đêm chỉ nghe tiếng mái chèo khua nước.

mừng mà không khỏi lo. Hôm nay đã là 20 tháng Bên mạn tàu, một cô gái đứng trên thuyền nói Chạp, làm thế nào để kịp đưa tàu vào Vũng Rô với lên:

đúng đêm Giao thừa khi còn bao việc phải làm...

- Anh Lỳ, chuyển cho em bao gạo được không?

Những ngày đó bọn tôi bận túi bụi. Lo dầu, lo Mấy hôm rày đội kho ở Bãi Tiên chỉ ăn nước cháo...

nước. Lo thực phẩm và nhận vũ khí... Bận, vẫn

- Được, nhưng gạo nặng...

không quên sắm Tết. Đây là sáng kiến của thủy thủ

89

90

https://thuviensach.vn

Trên boong, thuyền trưởng Thạnh rất vui,

- Em đỡ được...

anh khoe:

Bao gạo được hạ xuống thuyền. Lấy thêm mấy

- Anh Sáu, ngoài vũ khí, chuyến này chúng tôi thùng đạn nữa, cô gái chèo đi.

có chở ba tấn gạo ngon là quà của Bộ Tư lệnh Hải Nơi bãi cát, từng thùng hàng chất đống. Người quân tặng bến Vũng Rô.

vác. Người nâng. Người chuyền tay...

- Hả, có cả gạo à?... - Niềm vui bất ngờ khiến Sáu Suyền luýnh quýnh, ông ôm lấy Thạnh, siết

“Tàu không số” ăn tết tại Vũng Rô

mạnh - Chu đáo quá... Rồi quay về phía đám Anh Thạnh kể tiếp:

đông, ông nói to: “Bà con... Tôi xin thông báo,

- Rồi cũng như lần trước, bốn giờ sáng, chúng miền Bắc tặng chúng ta ba tấn gạo ngon - Sáu tôi cho tàu rời Vũng Rô. Đưa được nhiều vũ khí về

Suyền xúc động - Tấm lòng của nhân dân ngoài cho quê hương đánh giặc, thiệt là mừng... Nhưng đó, miền Nam xin ghi nhớ... Phú Yên xin ghi nhớ”.

kế đó, còn có một niềm vui lớn hơn: chuyến đi thứ

Trong đám đông nhiều tiếng “à” lên. Ai đó nói: ba, tôi được ăn tết ngay tại quê nhà. Điều này

- Vậy là không lo đói nữa!

ngoài sự mong đợi. Chuyện thật mà mỗi lần nghĩ

- Cho gạo xuống trước đi chú Sáu... Đêm nay lại ngỡ như mơ. Sau chuyến thứ hai, Tư lệnh quân ăn thiệt no để lấy sức chuyển hàng nghe...

chủng gọi tôi lên và giao nhiệm vụ tiếp tục đưa vũ

Tiếng Sáu Suyền:

khí vào Vũng Rô lần thứ ba. Ông nói: “Để tạo yếu

- Bây giờ chúng ta bắt tay vào công việc.

tố bất ngờ, tàu 41 phải vào bến đúng đêm Giao Hầm hàng được mở ra. Bộ đội, dân công đứng thừa”. Vậy là được đón Tết tại Phú Yên thật rồi!

chật quanh tàu. Gạo và đạn được chuyển xuống.

Nhận xong mệnh lệnh, lòng tôi nôn nao, khấp Thuyền ra, thuyền vào. Ai cũng gắng làm thật khởi. Đưa vũ khí về quê đã là điều may mắn, nay nhanh... Trên vũng, những chiếc thuyền lặng lẽ

lại được đón Tết tại nơi mình sinh thành, nơi đã chèo gấp về hướng Bãi Tiên. Thuyền qua, thuyền trở

bao năm xa cách, còn gì sung sướng hơn... Nhưng lại. Trong đêm chỉ nghe tiếng mái chèo khua nước.

mừng mà không khỏi lo. Hôm nay đã là 20 tháng Bên mạn tàu, một cô gái đứng trên thuyền nói Chạp, làm thế nào để kịp đưa tàu vào Vũng Rô với lên:

đúng đêm Giao thừa khi còn bao việc phải làm...

- Anh Lỳ, chuyển cho em bao gạo được không?

Những ngày đó bọn tôi bận túi bụi. Lo dầu, lo Mấy hôm rày đội kho ở Bãi Tiên chỉ ăn nước cháo...

nước. Lo thực phẩm và nhận vũ khí... Bận, vẫn

- Được, nhưng gạo nặng...

không quên sắm Tết. Đây là sáng kiến của thủy thủ

89

90

https://thuviensach.vn

trưởng Trần Nhợ. Ông già này thiệt tình cảm.

bên Phú Lạc được mùa cá, lại chống càn thắng lợi, Biết tin tàu vào Vũng Rô đêm Giao thừa, anh nói: sang năm chắc hên”. Từ các lối, đoàn người như

Tôi đã đi nhiều chuyến, đưa vũ khí vào nhiều bến, dòng nước nhỏ, chảy vào Vũng Rô...

nhưng vào chiến trường dịp Tết thì chưa lần nào.

Vào thời điểm ấy, do thời tiết không thuận, Đây là một sự kiện đáng nhớ của tàu ta. Bởi vậy mấy ngày qua gió mùa đông bắc tràn về, sóng to, tôi đề nghị cũng nên chuẩn bị cái gì đó tươm trên đường đi thường xuyên gặp địch, phải vòng tươm, đặng vào đấy ta vui cùng anh em ở bến. Ý

tránh, nên tàu 41 vẫn còn cách núi Đá Bia 60 hải kiến của anh được mọi người vui vẻ đồng tình, ủng lý. Thạnh rất lo. Với tốc độ này, có thể vào bến trễ

hộ... Vậy là, chúng tôi phân công nhau, người gói giờ quy định. Anh mời máy trưởng Phan Nhạn lên bánh chưng, người gói bánh tét, người lo rượu, hội ý. Phan Nhạn là thợ máy giỏi, nhiều kinh thuốc, trà..., rộn rịp như thể không phải sắp đi vào nghiệm. Anh gắn bó cùng thuyền trưởng Hồ Đắc vùng địch kiểm soát với bao nguy hiểm...

Thạnh trong nhiều chuyến đi. Vui có, gian khổ

... Hồi kỷ niệm 40 năm ngày mở đường Hồ Chí có... Thạnh coi Nhạn không chỉ là máy trưởng, mà Minh trên biển, tôi có gặp anh Mười Bang, vốn là hơn thế, đó là một người bạn. Những lúc khó khăn Xã đội trưởng xã Hòa Hiệp, một trong những anh thường trao đổi để cùng giải quyết...

người tổ chức lấy hàng ở Vũng Rô, anh kể rằng tết

- Thế nào, anh muốn tàu đi nhanh nữa?- Vừa đó, Tết Ất Tỵ năm 1965, người Tuy Hòa đón năm bước vào buồng lái, hiểu được tâm trạng thuyền mới hết sức đặc biệt. Chập tối, mấy làng quanh trưởng, Phan Nhạn hỏi.

Vũng Rô rộn ràng như ngày hội. Thanh niên, phụ

- Có thể sử dụng tốc độ dự bị được không? - Thạnh nữ náo nức đi làm nhiệm vụ. Từ Hòa Hiệp đến hỏi - Tôi muốn vào Vũng Rô trước lúc giao thừa.

Vũng Rô, người nườm nượp. Nhiều gia đình tranh

- Được! Máy rùng đó, nhưng tôi có cách xử lý...

thủ thắp hương, cúng tất niên, mời tổ tiên, mời

- Vậy anh cho thực hiện ngay.

ông bà, các cố về đón xuân, rồi hối hả lên đường...

Hai mươi ba giờ, tàu 41 vào được Vũng Rô.

Làng xóm chộn rộn, í ới tiếng gọi nhau đi làm Thạnh cho thả trôi. Trời tối đen. Hết thảy thủy nhiệm vụ. Trong các ngõ, tiếng người lao xao: thủ đều lên boong, thấp thỏm ngóng vào bờ.

“Mấy năm rồi, tết nào cũng chạy càn, chạy giặc, Thạnh đi tới, đi lui, chốc lại đưa tay nhìn đồng hồ.

tết này được đi làm việc cách mạng, vui hết nói”.

Có lúc, anh ngước nhìn lên đèo Cả. Nơi đó loang

“Tết mà ở nhà rồi đi chơi, đi nhậu thì thường quá...

loáng ánh đèn pha ô tô.

Tết đi làm nhiệm vụ mới ý nghĩa chớ”. “Giáp Tết,

- Sắp Giao thừa rồi! - Có ai đó nói bâng quơ...

91

92

https://thuviensach.vn

trưởng Trần Nhợ. Ông già này thiệt tình cảm.

bên Phú Lạc được mùa cá, lại chống càn thắng lợi, Biết tin tàu vào Vũng Rô đêm Giao thừa, anh nói: sang năm chắc hên”. Từ các lối, đoàn người như

Tôi đã đi nhiều chuyến, đưa vũ khí vào nhiều bến, dòng nước nhỏ, chảy vào Vũng Rô...

nhưng vào chiến trường dịp Tết thì chưa lần nào.

Vào thời điểm ấy, do thời tiết không thuận, Đây là một sự kiện đáng nhớ của tàu ta. Bởi vậy mấy ngày qua gió mùa đông bắc tràn về, sóng to, tôi đề nghị cũng nên chuẩn bị cái gì đó tươm trên đường đi thường xuyên gặp địch, phải vòng tươm, đặng vào đấy ta vui cùng anh em ở bến. Ý

tránh, nên tàu 41 vẫn còn cách núi Đá Bia 60 hải kiến của anh được mọi người vui vẻ đồng tình, ủng lý. Thạnh rất lo. Với tốc độ này, có thể vào bến trễ

hộ... Vậy là, chúng tôi phân công nhau, người gói giờ quy định. Anh mời máy trưởng Phan Nhạn lên bánh chưng, người gói bánh tét, người lo rượu, hội ý. Phan Nhạn là thợ máy giỏi, nhiều kinh thuốc, trà..., rộn rịp như thể không phải sắp đi vào nghiệm. Anh gắn bó cùng thuyền trưởng Hồ Đắc vùng địch kiểm soát với bao nguy hiểm...

Thạnh trong nhiều chuyến đi. Vui có, gian khổ

... Hồi kỷ niệm 40 năm ngày mở đường Hồ Chí có... Thạnh coi Nhạn không chỉ là máy trưởng, mà Minh trên biển, tôi có gặp anh Mười Bang, vốn là hơn thế, đó là một người bạn. Những lúc khó khăn Xã đội trưởng xã Hòa Hiệp, một trong những anh thường trao đổi để cùng giải quyết...

người tổ chức lấy hàng ở Vũng Rô, anh kể rằng tết

- Thế nào, anh muốn tàu đi nhanh nữa?- Vừa đó, Tết Ất Tỵ năm 1965, người Tuy Hòa đón năm bước vào buồng lái, hiểu được tâm trạng thuyền mới hết sức đặc biệt. Chập tối, mấy làng quanh trưởng, Phan Nhạn hỏi.

Vũng Rô rộn ràng như ngày hội. Thanh niên, phụ

- Có thể sử dụng tốc độ dự bị được không? - Thạnh nữ náo nức đi làm nhiệm vụ. Từ Hòa Hiệp đến hỏi - Tôi muốn vào Vũng Rô trước lúc giao thừa.

Vũng Rô, người nườm nượp. Nhiều gia đình tranh

- Được! Máy rùng đó, nhưng tôi có cách xử lý...

thủ thắp hương, cúng tất niên, mời tổ tiên, mời

- Vậy anh cho thực hiện ngay.

ông bà, các cố về đón xuân, rồi hối hả lên đường...

Hai mươi ba giờ, tàu 41 vào được Vũng Rô.

Làng xóm chộn rộn, í ới tiếng gọi nhau đi làm Thạnh cho thả trôi. Trời tối đen. Hết thảy thủy nhiệm vụ. Trong các ngõ, tiếng người lao xao: thủ đều lên boong, thấp thỏm ngóng vào bờ.

“Mấy năm rồi, tết nào cũng chạy càn, chạy giặc, Thạnh đi tới, đi lui, chốc lại đưa tay nhìn đồng hồ.

tết này được đi làm việc cách mạng, vui hết nói”.

Có lúc, anh ngước nhìn lên đèo Cả. Nơi đó loang

“Tết mà ở nhà rồi đi chơi, đi nhậu thì thường quá...

loáng ánh đèn pha ô tô.

Tết đi làm nhiệm vụ mới ý nghĩa chớ”. “Giáp Tết,

- Sắp Giao thừa rồi! - Có ai đó nói bâng quơ...

91

92

https://thuviensach.vn

- Thuyền trưởng, có thuyền ra!

Mọi người lại bắt tay nhau:

Thạnh quay nhìn xuống. Từ hõm núi trước

- Chúc mừng năm mới!

mặt, một chiếc thuyền con đang hướng tới. Một

- Chúc mừng một năm có nhiều thắng lợi.

lúc thuyền cập mạn tàu.

- Chúc năm sau tàu 41 chở được nhiều vũ khí Anh Sáu Suyền, anh Chín Cao và năm cán bộ

hơn năm nay...

nữa của bến leo lên.

- Báo cáo thuyền trưởng, Bác Hồ chúc Tết! -

Thạnh giang rộng hai tay ôm lấy Sáu Suyền.

Từ trong buồng báo vụ, chiến sĩ thông tin bước ra,

- Anh Sáu! Thạnh nghẹn ngào. Rồi lần lượt thông báo.

ôm từng người...

Mọi người cùng nhào tới phía buồng lái. Yên Người của bến và thủy thủ lần lượt bắt tay lặng. Từ chiếc đài bán dẫn, phát ra giọng nói của nhau. Vui quá! Mừng quá! Mọi người hỏi han sức Bác Hồ:

khỏe, chúc năm mới. Tíu tít...

Đồng bào và chiến sĩ yêu quý! - Có tiếng khóc.

- Chú mạnh chớ!

Chào

mừng Ất Tỵ xuân năm mới,

- Năm nay ăn Tết ở Phú Yên, hiếm đó.

Nhà nước ta vừa tuổi hai mươi,

- Các anh vô thiệt đúng lúc. Sắp sang năm Miền Bắc xây dựng đời sống mới vui tươi, mới rồi...

Miền Nam kháng chiến ngày càng tiến tới, Chợt phía đèo Cả, nhiều pháo hiệu vọt lên.

Đồng bào hai miền thi đua sôi nổi, Đấu tranh anh dũng, cả nước một lòng, Thạnh lo lắng đánh mắt nhìn. Sáu Suyền giải thích: Chủ nghĩa xã hội ngày càng thắng lợi!

- Giao thừa... Bọn địch trên đó bắn pháo hiệu Hòa bình thống nhất ắt hẳn thành công! 1

đón Tết... Vậy là đã bước sang năm mới, chúc anh em thủy thủ sức khỏe, chúc mấy anh chở được

- Bác!... Tiếng Bác Hồ... - Sáu Suyền nghẹn nhiều vũ khí cho miền Nam đánh giặc, Bắc - Nam ngào và gương mặt gầy xọp của anh giàn giụa sớm sum họp...

nước mắt. Có ai đó sụt sịt.

Thạnh nói:

- Thưa Bác, nhân dân Phú Yên xin hứa sẽ

- Thay mặt thủy thủ trên tàu, xin chúc sức đánh giặc giỏi để Bác vui lòng, để Nam - Bắc sớm khỏe anh Sáu, xin chúc sức khỏe các anh. Chúc nhân dân Phú Yên đánh giặc thắng lợi... Hơn 10

_______________

năm rồi mới lại được ăn tết trên quê hương, thưa 1. Xem Lê Xuân Đức: Thơ chúc Tết mừng Xuân của Bác Hồ và lời bình, Nxb. Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, các anh, xúc động lắm. - Giọng Thạnh nghẹn ngào.

2015, tr.166.

93

94

https://thuviensach.vn

- Thuyền trưởng, có thuyền ra!

Mọi người lại bắt tay nhau:

Thạnh quay nhìn xuống. Từ hõm núi trước

- Chúc mừng năm mới!

mặt, một chiếc thuyền con đang hướng tới. Một

- Chúc mừng một năm có nhiều thắng lợi.

lúc thuyền cập mạn tàu.

- Chúc năm sau tàu 41 chở được nhiều vũ khí Anh Sáu Suyền, anh Chín Cao và năm cán bộ

hơn năm nay...

nữa của bến leo lên.

- Báo cáo thuyền trưởng, Bác Hồ chúc Tết! -

Thạnh giang rộng hai tay ôm lấy Sáu Suyền.

Từ trong buồng báo vụ, chiến sĩ thông tin bước ra,

- Anh Sáu! Thạnh nghẹn ngào. Rồi lần lượt thông báo.

ôm từng người...

Mọi người cùng nhào tới phía buồng lái. Yên Người của bến và thủy thủ lần lượt bắt tay lặng. Từ chiếc đài bán dẫn, phát ra giọng nói của nhau. Vui quá! Mừng quá! Mọi người hỏi han sức Bác Hồ:

khỏe, chúc năm mới. Tíu tít...

Đồng bào và chiến sĩ yêu quý! - Có tiếng khóc.

- Chú mạnh chớ!

Chào

mừng Ất Tỵ xuân năm mới,

- Năm nay ăn Tết ở Phú Yên, hiếm đó.

Nhà nước ta vừa tuổi hai mươi,

- Các anh vô thiệt đúng lúc. Sắp sang năm Miền Bắc xây dựng đời sống mới vui tươi, mới rồi...

Miền Nam kháng chiến ngày càng tiến tới, Chợt phía đèo Cả, nhiều pháo hiệu vọt lên.

Đồng bào hai miền thi đua sôi nổi, Đấu tranh anh dũng, cả nước một lòng, Thạnh lo lắng đánh mắt nhìn. Sáu Suyền giải thích: Chủ nghĩa xã hội ngày càng thắng lợi!

- Giao thừa... Bọn địch trên đó bắn pháo hiệu Hòa bình thống nhất ắt hẳn thành công! 1

đón Tết... Vậy là đã bước sang năm mới, chúc anh em thủy thủ sức khỏe, chúc mấy anh chở được

- Bác!... Tiếng Bác Hồ... - Sáu Suyền nghẹn nhiều vũ khí cho miền Nam đánh giặc, Bắc - Nam ngào và gương mặt gầy xọp của anh giàn giụa sớm sum họp...

nước mắt. Có ai đó sụt sịt.

Thạnh nói:

- Thưa Bác, nhân dân Phú Yên xin hứa sẽ

- Thay mặt thủy thủ trên tàu, xin chúc sức đánh giặc giỏi để Bác vui lòng, để Nam - Bắc sớm khỏe anh Sáu, xin chúc sức khỏe các anh. Chúc nhân dân Phú Yên đánh giặc thắng lợi... Hơn 10

_______________

năm rồi mới lại được ăn tết trên quê hương, thưa 1. Xem Lê Xuân Đức: Thơ chúc Tết mừng Xuân của Bác Hồ và lời bình, Nxb. Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, các anh, xúc động lắm. - Giọng Thạnh nghẹn ngào.

2015, tr.166.

93

94

https://thuviensach.vn

được sum họp, thỏa lòng mong đợi của Bác - Sáu Mọi người vỗ tay... Trần Suyền nói với một cô gái: Suyền xúc động nói. - Chúng con quyết không phụ

- Cháu thay mặt đoàn thanh niên, lên nhận tấm lòng của Bác, của nhân dân miền Bắc... Có vũ

và chúc Tết các anh thủy thủ đi!

khí rồi, chúng ta nhất định sẽ lập nhiều chiến Cô gái bẽn lẽn đứng dậy, đón hai chiếc đàn từ

công hơn nữa.

tay Thạnh... Rồi cô nói:

Tiếng pháo trong chiếc đài bán dẫn nổ dồn dập.

- Bác Hồ và Đảng lo cho chúng tôi còn hơn ba Đêm đó tàu ém vào Bãi Chùa.

má lo cho con. Đồng bào miền Bắc còn gian khổ

Sáng mồng Một Tết, thủy thủ và đại diện của nhưng đã chắt chiu gom góp lo cho miền Nam bến cùng đón Tết. Con tàu đã được ngụy trang, từng khẩu súng, từng viên đạn để đánh giặc. Các nép bên vách núi. Ngồi trên boong tàu, có cảm anh thủy thủ không ngại hy sinh gian khổ, giác như ngồi trong một lùm cây kín... Cười vui, chuyển súng đạn vô đây, nhân dân Phú Yên, bà thăm nom, nói chuyện rôm rả. Cuộc tiếp xúc có con Tuy Hòa cảm động lắm... - Cô gái nghẹn ngào...

bánh chưng, bánh tét, có kẹo, có thuốc lá... Tất cả

- So với đồng bào chiến sĩ miền Nam, so với những thứ bày ra bàn đều không có “mác”. Mọi nhân dân Phú Yên, sự hy sinh gian khổ của chúng người ngồi quây quần bên cành mai vàng... Khuôn tôi đã thấm vào đâu... - Chính trị viên Trần Hoàng Chiếu đỡ lời.

mặt ai cũng hồ hởi... Các thủy thủ trong vai chủ

Trần Suyền ghé tai cô gái:

nhà, chạy qua rót nước chỗ này, lại tiếp thuốc chỗ

- Cháu chưa chúc Tết thủy thủ đó nghe... Nào, kia. Bận rộn, tíu tít.

mạnh dạn lên...

- Thưa anh Sáu và các anh các chị ở bến Vũng Cô gái đứng dậy, gạt nước mắt:

Rô! - Hồ Đắc Thạnh nói - Tôi là người con của Phú

- Thay mặt các đoàn viên thanh niên đang Yên. Thời gian qua vinh dự được chở vũ khí về cho làm nhiệm vụ ở Vũng Rô, chúng tôi xin chúc các quê hương đánh giặc, vui sướng vô cùng. Hôm nay anh thủy thủ dồi dào sức khỏe, mong các anh chở

lại được ăn tết tại quê nhà, không có hạnh phúc nhiều vũ khí cho Vũng Rô hơn nữa... Và khi các nào lớn hơn. Thay mặt anh em thủy thủ, chúc các anh trở ra Bắc, cho chúng tôi gởi lời kính chúc Bác đồng chí lãnh đạo bến và bà con ta một năm mới Hồ, kính mong Bác sống lâu muôn tuổi. Kính chúc nhiều thắng lợi... Biết vô Vũng Rô đúng vào dịp sức khỏe Trung ương Đảng và lãnh đạo Hải quân.

tết, thủy thủ tàu có món quà nho nhỏ tặng bến, đó Tiếng vỗ tay ran ran. Mọi người cười nói vui là hai chiếc đàn ghi ta...

vẻ. Chiếu tiếp lời:

95

96

https://thuviensach.vn

được sum họp, thỏa lòng mong đợi của Bác - Sáu Mọi người vỗ tay... Trần Suyền nói với một cô gái: Suyền xúc động nói. - Chúng con quyết không phụ

- Cháu thay mặt đoàn thanh niên, lên nhận tấm lòng của Bác, của nhân dân miền Bắc... Có vũ

và chúc Tết các anh thủy thủ đi!

khí rồi, chúng ta nhất định sẽ lập nhiều chiến Cô gái bẽn lẽn đứng dậy, đón hai chiếc đàn từ

công hơn nữa.

tay Thạnh... Rồi cô nói:

Tiếng pháo trong chiếc đài bán dẫn nổ dồn dập.

- Bác Hồ và Đảng lo cho chúng tôi còn hơn ba Đêm đó tàu ém vào Bãi Chùa.

má lo cho con. Đồng bào miền Bắc còn gian khổ

Sáng mồng Một Tết, thủy thủ và đại diện của nhưng đã chắt chiu gom góp lo cho miền Nam bến cùng đón Tết. Con tàu đã được ngụy trang, từng khẩu súng, từng viên đạn để đánh giặc. Các nép bên vách núi. Ngồi trên boong tàu, có cảm anh thủy thủ không ngại hy sinh gian khổ, giác như ngồi trong một lùm cây kín... Cười vui, chuyển súng đạn vô đây, nhân dân Phú Yên, bà thăm nom, nói chuyện rôm rả. Cuộc tiếp xúc có con Tuy Hòa cảm động lắm... - Cô gái nghẹn ngào...

bánh chưng, bánh tét, có kẹo, có thuốc lá... Tất cả

- So với đồng bào chiến sĩ miền Nam, so với những thứ bày ra bàn đều không có “mác”. Mọi nhân dân Phú Yên, sự hy sinh gian khổ của chúng người ngồi quây quần bên cành mai vàng... Khuôn tôi đã thấm vào đâu... - Chính trị viên Trần Hoàng Chiếu đỡ lời.

mặt ai cũng hồ hởi... Các thủy thủ trong vai chủ

Trần Suyền ghé tai cô gái:

nhà, chạy qua rót nước chỗ này, lại tiếp thuốc chỗ

- Cháu chưa chúc Tết thủy thủ đó nghe... Nào, kia. Bận rộn, tíu tít.

mạnh dạn lên...

- Thưa anh Sáu và các anh các chị ở bến Vũng Cô gái đứng dậy, gạt nước mắt:

Rô! - Hồ Đắc Thạnh nói - Tôi là người con của Phú

- Thay mặt các đoàn viên thanh niên đang Yên. Thời gian qua vinh dự được chở vũ khí về cho làm nhiệm vụ ở Vũng Rô, chúng tôi xin chúc các quê hương đánh giặc, vui sướng vô cùng. Hôm nay anh thủy thủ dồi dào sức khỏe, mong các anh chở

lại được ăn tết tại quê nhà, không có hạnh phúc nhiều vũ khí cho Vũng Rô hơn nữa... Và khi các nào lớn hơn. Thay mặt anh em thủy thủ, chúc các anh trở ra Bắc, cho chúng tôi gởi lời kính chúc Bác đồng chí lãnh đạo bến và bà con ta một năm mới Hồ, kính mong Bác sống lâu muôn tuổi. Kính chúc nhiều thắng lợi... Biết vô Vũng Rô đúng vào dịp sức khỏe Trung ương Đảng và lãnh đạo Hải quân.

tết, thủy thủ tàu có món quà nho nhỏ tặng bến, đó Tiếng vỗ tay ran ran. Mọi người cười nói vui là hai chiếc đàn ghi ta...

vẻ. Chiếu tiếp lời:

95

96

https://thuviensach.vn

- Mỗi lần trở về miền Bắc, chúng tôi đều báo bỏ Tết để xin đi công tác... Do vậy so với hai chuyến cáo với đơn vị và kể với đồng đội những tấm gương trước, lần này số người vận chuyển còn đông hơn...

chiến đấu dũng cảm của nhân dân Phú Yên; và sự

- Không mấy khi được cùng nhau đón Tết trong chịu đựng gian khổ, thiếu thốn cùng những mất điều kiện đặc biệt thế này, xin anh Sáu và bà con mát của nhân dân Tuy Hòa. Ai cũng khâm phục nâng cốc, ăn bánh, ăn kẹo từ miền Bắc đưa vào...

và đều cố gắng làm hết sức mình để đền đáp Rượu được nâng lên. Không khí trở lại vui vẻ.

những mất mát, hy sinh đó...

Một người cầm điếu thuốc lá, đánh diêm, rồi nói: Trần Suyền nói:

- Thuốc cũng không có nhãn, kẹo cũng không

- Kể tới hy sinh, mất mát của nhân dân Phú có nhãn, không hình vẽ... hay thiệt.

Yên thật vô bờ. Xin kể với anh em thủy thủ câu

- Vậy tàu mới có tên là “tàu không số”. - Người chuyện này: Cách đây bảy ngày, máy bay địch ngồi bên cạnh nói - Để giữ bí mật mà...

ném bom, rồi đổ quân càn vào Phú Lạc, giết một Một phụ nữ đứng lên:

lúc 96 đồng bào. Rất nhiều người bị thương... -

- Tôi đề nghị, đã là quà miền Bắc thì phải chia Trần Suyền chỉ vào một cháu bé mới 10 tuổi, đội đều. Lúc nữa tôi xin cầm bánh kẹo và thuốc lá về

khăn tang, ngồi bên cạnh. Trong trận càn năm cho đội của mình...

ngoái, ba của cháu nhỏ này hy sinh. Ngày ngày Boong tàu rộn vang tiếng cười. Thạnh nói: cháu phải đi lưới, đi câu nuôi mẹ và hai em nhỏ.

- Thưa các anh các chị, của ít lòng nhiều...

Trận càn vừa rồi, địch đặt mìn giật hầm giết chết mẹ của cháu... Vậy mà cháu vẫn đòi với xã, xin Tuy không là bao, nhưng chúng tôi đã chuẩn bị

được đi Vũng Rô vận chuyển vũ khí... Hưng, cháu đầy đủ, lúc nữa mời các anh các chị chuyển cho nói với mấy chú hải quân vài lời đi.

những người không có mặt.

Mọi người quay về phía cháu bé. Cháu rơm Tiếng vỗ tay lại nổi lên.

rớm nước mắt:

- Còn bây giờ - Thạnh nói tiếp - Mời mọi người

- Cháu chỉ có một nguyện vọng là các chú, các đi thăm tàu...

bác tiêu diệt thật nhiều giặc, để trả thù cho cha mẹ

- Rồi đêm ấy, đêm mồng Một Tết Ất Tỵ, chúng cháu... Và cho cháu được đi vận chuyển vũ khí...

tôi và anh em ở bến tổ chức dỡ hàng - Ngừng một Mọi người xúc động, im lặng.

lát, anh Thạnh kể - Chiếc cầu tàu làm bằng cây Mười Bang nói:

rừng không chịu nổi lượng người qua lại, nên dân

- Báo cáo các anh, ở Phú Lạc nhà nào cũng có công du kích phải dầm mình dưới nước để chuyển khăn tang, nhưng mọi người đều gạt nước mắt, hàng. Từ đèo Cả, chốc chốc có ánh pháo hiệu vọt lên.

97

98

https://thuviensach.vn

- Mỗi lần trở về miền Bắc, chúng tôi đều báo bỏ Tết để xin đi công tác... Do vậy so với hai chuyến cáo với đơn vị và kể với đồng đội những tấm gương trước, lần này số người vận chuyển còn đông hơn...

chiến đấu dũng cảm của nhân dân Phú Yên; và sự

- Không mấy khi được cùng nhau đón Tết trong chịu đựng gian khổ, thiếu thốn cùng những mất điều kiện đặc biệt thế này, xin anh Sáu và bà con mát của nhân dân Tuy Hòa. Ai cũng khâm phục nâng cốc, ăn bánh, ăn kẹo từ miền Bắc đưa vào...

và đều cố gắng làm hết sức mình để đền đáp Rượu được nâng lên. Không khí trở lại vui vẻ.

những mất mát, hy sinh đó...

Một người cầm điếu thuốc lá, đánh diêm, rồi nói: Trần Suyền nói:

- Thuốc cũng không có nhãn, kẹo cũng không

- Kể tới hy sinh, mất mát của nhân dân Phú có nhãn, không hình vẽ... hay thiệt.

Yên thật vô bờ. Xin kể với anh em thủy thủ câu

- Vậy tàu mới có tên là “tàu không số”. - Người chuyện này: Cách đây bảy ngày, máy bay địch ngồi bên cạnh nói - Để giữ bí mật mà...

ném bom, rồi đổ quân càn vào Phú Lạc, giết một Một phụ nữ đứng lên:

lúc 96 đồng bào. Rất nhiều người bị thương... -

- Tôi đề nghị, đã là quà miền Bắc thì phải chia Trần Suyền chỉ vào một cháu bé mới 10 tuổi, đội đều. Lúc nữa tôi xin cầm bánh kẹo và thuốc lá về

khăn tang, ngồi bên cạnh. Trong trận càn năm cho đội của mình...

ngoái, ba của cháu nhỏ này hy sinh. Ngày ngày Boong tàu rộn vang tiếng cười. Thạnh nói: cháu phải đi lưới, đi câu nuôi mẹ và hai em nhỏ.

- Thưa các anh các chị, của ít lòng nhiều...

Trận càn vừa rồi, địch đặt mìn giật hầm giết chết mẹ của cháu... Vậy mà cháu vẫn đòi với xã, xin Tuy không là bao, nhưng chúng tôi đã chuẩn bị

được đi Vũng Rô vận chuyển vũ khí... Hưng, cháu đầy đủ, lúc nữa mời các anh các chị chuyển cho nói với mấy chú hải quân vài lời đi.

những người không có mặt.

Mọi người quay về phía cháu bé. Cháu rơm Tiếng vỗ tay lại nổi lên.

rớm nước mắt:

- Còn bây giờ - Thạnh nói tiếp - Mời mọi người

- Cháu chỉ có một nguyện vọng là các chú, các đi thăm tàu...

bác tiêu diệt thật nhiều giặc, để trả thù cho cha mẹ

- Rồi đêm ấy, đêm mồng Một Tết Ất Tỵ, chúng cháu... Và cho cháu được đi vận chuyển vũ khí...

tôi và anh em ở bến tổ chức dỡ hàng - Ngừng một Mọi người xúc động, im lặng.

lát, anh Thạnh kể - Chiếc cầu tàu làm bằng cây Mười Bang nói:

rừng không chịu nổi lượng người qua lại, nên dân

- Báo cáo các anh, ở Phú Lạc nhà nào cũng có công du kích phải dầm mình dưới nước để chuyển khăn tang, nhưng mọi người đều gạt nước mắt, hàng. Từ đèo Cả, chốc chốc có ánh pháo hiệu vọt lên.

97

98

https://thuviensach.vn

Nơi đó vẫn rì rầm vọng tới tiếng ô tô vượt dốc...

Hình như có cái gì đấy chi phối khiến anh khó Trở về quê lần thứ ba này, có một chuyện mà cho khăn trong việc kể tiếp câu chuyện... Là tôi đồ

tới tận bây giờ, hơn 35 năm rồi, tôi vẫn không thể

như vậy, bởi mỗi lần định nói, anh lại đưa chén quên... Khi tàu chuẩn bị rời bến, một phụ nữ

nước lên, uống cạn. Tâm trạng rất lạ. Cuối cùng, tuông đi tìm tôi. Gặp ai cũng hỏi: “Có thấy thuyền như thể cố nén điều gì, anh nói. Nói rất chậm, trưởng Thạnh đâu không?”. Khi tôi xuống cầu tàu, nhỏ, giống lời tâm sự hơn là giọng người kể chuyện.

chị xấn vô, đưa ra một bọc nhỏ gói trong chiếc

- Ai ngờ sau đó không lâu, bến Vũng Rô bị lộ.

khăn: “Bà con Phú Yên xin gửi theo tàu nắm đất Máy bay địch đánh phá. Tàu chiến địch ủi lên. Bộ

Vũng Rô, nắm đất Tuy Hòa, một vùng đất giặc binh địch tràn vào... Đâu chỉ một tàu 143 bị hủy chà đi xát lại nhiều lần, nhưng vẫn kiên cường mà không ít vũ khí chúng tôi đưa vào những hướng theo cách mạng; nơi từng ăn trái sung thay chuyến trước, vẫn nằm rải rác trong khe, trong cơm để đánh giặc, vẫn một lòng hướng theo Bác hang hầm, chưa kịp chuyển đi, cũng bị chúng Hồ, theo Đảng... Tấm lòng và lời hứa của Phú Yên lấy... Con đường vận tải trên biển không còn giữ

gói gọn trong này”... Tôi run run đỡ nắm đất quê được bí mật nữa. Đây là nỗi đau, là mất mát rất hương, xúc động đưa lên môi: “Thưa cô bác, chúng lớn của những người lính đoàn “tàu không số”...

con xin nhận nắm đất này, và coi đây là lời dặn dò

... Tàu 143 bị lộ và bị đánh ở Vũng Rô là sự

thiêng liêng của đất mẹ Phú Yên... Chúng con kiện lớn, là mốc dấu trong lịch sử tuyến đường nguyện xứng đáng”... Tôi không nói hết được ý vận chuyển chi viện cho chiến trường miền Nam mình, bởi lúc ấy, giọng tắc nghẹn và nước mắt đã trên biển. Nó chấm dứt giai đoạn bí mật, chuyển chảy giàn trên má...

sang giai đoạn mới, giai đoạn chơi ngửa bài, bởi từ

đây cả đôi bên - ta và địch - đã quá rõ về nhau...

Con đường vận chuyển trên biển bị lộ

như thế nào?

Anh Trần Kim Chung, thủy thủ tàu 143 kể:

“Công tác vận chuyển đang tiến hành thuận Anh Trần Kim Chung, vốn là thủy thủ tàu 143, lợi thì xảy ra sự kiện tàu 143 bị lộ tại Vũng Rô” 1 .

năm nay đã gần 70 tuổi, nhưng anh vẫn nhớ tên

... Lúc này, trước mặt tôi, người thuyền trưởng từng đồng đội trên tàu. Anh kể:

ấy cũng gần như khóc. Anh ngồi lặng đi rất lâu.

- Hồi ấy tàu 143 vừa đi Bến Tre về thì chúng _______________

tôi nhận được lệnh chuẩn bị chở hàng vào Khu 5.

1. Xem Lịch sử Lữ đoàn 125, Sđd.

Ngày 01 tháng 02 năm 1965 tức mồng Một Tết Ất Tỵ, 99

100

https://thuviensach.vn

Nơi đó vẫn rì rầm vọng tới tiếng ô tô vượt dốc...

Hình như có cái gì đấy chi phối khiến anh khó Trở về quê lần thứ ba này, có một chuyện mà cho khăn trong việc kể tiếp câu chuyện... Là tôi đồ

tới tận bây giờ, hơn 35 năm rồi, tôi vẫn không thể

như vậy, bởi mỗi lần định nói, anh lại đưa chén quên... Khi tàu chuẩn bị rời bến, một phụ nữ

nước lên, uống cạn. Tâm trạng rất lạ. Cuối cùng, tuông đi tìm tôi. Gặp ai cũng hỏi: “Có thấy thuyền như thể cố nén điều gì, anh nói. Nói rất chậm, trưởng Thạnh đâu không?”. Khi tôi xuống cầu tàu, nhỏ, giống lời tâm sự hơn là giọng người kể chuyện.

chị xấn vô, đưa ra một bọc nhỏ gói trong chiếc

- Ai ngờ sau đó không lâu, bến Vũng Rô bị lộ.

khăn: “Bà con Phú Yên xin gửi theo tàu nắm đất Máy bay địch đánh phá. Tàu chiến địch ủi lên. Bộ

Vũng Rô, nắm đất Tuy Hòa, một vùng đất giặc binh địch tràn vào... Đâu chỉ một tàu 143 bị hủy chà đi xát lại nhiều lần, nhưng vẫn kiên cường mà không ít vũ khí chúng tôi đưa vào những hướng theo cách mạng; nơi từng ăn trái sung thay chuyến trước, vẫn nằm rải rác trong khe, trong cơm để đánh giặc, vẫn một lòng hướng theo Bác hang hầm, chưa kịp chuyển đi, cũng bị chúng Hồ, theo Đảng... Tấm lòng và lời hứa của Phú Yên lấy... Con đường vận tải trên biển không còn giữ

gói gọn trong này”... Tôi run run đỡ nắm đất quê được bí mật nữa. Đây là nỗi đau, là mất mát rất hương, xúc động đưa lên môi: “Thưa cô bác, chúng lớn của những người lính đoàn “tàu không số”...

con xin nhận nắm đất này, và coi đây là lời dặn dò

... Tàu 143 bị lộ và bị đánh ở Vũng Rô là sự

thiêng liêng của đất mẹ Phú Yên... Chúng con kiện lớn, là mốc dấu trong lịch sử tuyến đường nguyện xứng đáng”... Tôi không nói hết được ý vận chuyển chi viện cho chiến trường miền Nam mình, bởi lúc ấy, giọng tắc nghẹn và nước mắt đã trên biển. Nó chấm dứt giai đoạn bí mật, chuyển chảy giàn trên má...

sang giai đoạn mới, giai đoạn chơi ngửa bài, bởi từ

đây cả đôi bên - ta và địch - đã quá rõ về nhau...

Con đường vận chuyển trên biển bị lộ

như thế nào?

Anh Trần Kim Chung, thủy thủ tàu 143 kể:

“Công tác vận chuyển đang tiến hành thuận Anh Trần Kim Chung, vốn là thủy thủ tàu 143, lợi thì xảy ra sự kiện tàu 143 bị lộ tại Vũng Rô” 1 .

năm nay đã gần 70 tuổi, nhưng anh vẫn nhớ tên

... Lúc này, trước mặt tôi, người thuyền trưởng từng đồng đội trên tàu. Anh kể:

ấy cũng gần như khóc. Anh ngồi lặng đi rất lâu.

- Hồi ấy tàu 143 vừa đi Bến Tre về thì chúng _______________

tôi nhận được lệnh chuẩn bị chở hàng vào Khu 5.

1. Xem Lịch sử Lữ đoàn 125, Sđd.

Ngày 01 tháng 02 năm 1965 tức mồng Một Tết Ất Tỵ, 99

100

https://thuviensach.vn

trong khi tàu 41 rời bến Vũng Rô trở lại miền Bắc Đêm 15 tháng 02, tàu chúng tôi lạc vào Sông thì tàu 143 chở 63 tấn vũ khí từ cảng Bính Động Cầu, đành quay ra. Bởi vậy khi vào được Vũng Rô, (Hải Phòng) đi vào bến Lộ Diêu (Bình Định). Tàu đã khuya lắm, chừng một, hai giờ sáng. Bến đã do anh Lê Văn Thêm làm thuyền trưởng; anh nhận tin do Bộ Tổng tham mưu báo trước nên Phan Văn Bảng làm Chính trị viên; anh Hoàng khẩn trương tập trung lực lượng bốc dỡ hàng.

Xuân Thu làm thuyền phó hàng hải; anh Hồ Sành làm thuyền phó hỏa lực; anh Huỳnh Văn Tiến,

Chuyện kể của anh Lê Đình Kiến, cán bộ

thủy thủ trưởng; thủy thủ có các anh Trần Văn

bến Vũng Rô:

Đua, Vũ Xuân Bân, Lê Bá Trì, Nguyễn Thanh An Biết anh Lê Đình Kiến, vốn là cán bộ của bến và tôi - Trần Kim Chung; Hàng hải, anh Vũ

Vũng Rô, hiện sống ở Đà Nẵng, hôm tới thành Thuyết Tâm; máy một, anh Nguyễn Văn Thưởng; phố, chúng tôi nhờ anh Vũ Tấn Ích và anh Phạm máy hai, anh Vũ Long An; máy ba, anh Vũ Phú Duy Tam đưa tới gặp. Nhà anh ở trong một ngõ Cần; báo vụ, anh Nguyễn Kim Long và anh nhỏ, anh vẫn nói vui là “ngõ không tên”. Thấy Nguyễn Huy Tưởng; anh Nguyễn Hồng Cớ người chúng tôi tới, anh mừng lắm, sai vợ bổ mít vườn Bình Định làm hoa tiêu dẫn đường. Tất cả có 17

đãi khách. Vừa uống nước, chúng tôi vừa nói anh em. Đi được hơn một ngày, tàu được lệnh rẽ

chuyện. Anh kể:

vào đảo Hải Nam (Trung Quốc). Phòng quân báo

- Hòa bình lập lại (năm 1954) tôi được ra miền cho biết, những ngày qua, tàu chiến của địch hoạt động nhiều. Ngày 10 tháng 02 tàu tiếp tục lên Bắc tập kết. Sau đó làm chính trị viên một tiểu đường. Lần này, tình hình mặt biển có nhiều khác đoàn chuyên luyện quân để đi B. Tháng 3 năm 1964, lạ. Ban ngày, khoảng bốn năm tiếng đồng hồ lại có có lệnh triệu về Bộ Tổng tham mưu. Ông Phan một máy bay địch bay dọc thân tàu, có lúc sà Hàm, hồi đó phụ trách công tác vận chuyển vũ khí xuống rất thấp. Đêm, tàu chiến của chúng dàn vào chiến trường bằng đường biển, bảo rằng cậu hàng, chiếc phía trước, chiếc phía sau, đi kèm.

chuẩn bị về Nam bổ sung cán bộ cho bến. Tôi hỏi Được ngụy trang khéo léo, giống như một tàu khai bến nào. Ông Hàm nói, bến Vũng Rô. Tôi xuống thác hải sản, lại đi trên vùng biển quốc tế, nên Hải quân thăm anh Nguyễn Bá Phát, Tư lệnh chúng tôi tự tin hành trình theo kế hoạch.

Quân chủng, là con già con dì với tôi, rồi theo tàu 41

Đi được nửa đường, thuyền trưởng Thêm nhận của thuyền trưởng Thạnh vào Vũng Rô. Đó là được điện của Sở chỉ huy: “Không vào Lộ Diêu, cho chuyến thứ ba tàu 41 đi vào đó. Cùng đi có thêm tàu vào Vũng Rô”. Vậy là bến đổ hàng đã thay đổi.

anh Nguyễn Đình Long và một số anh em khác.

101

102

https://thuviensach.vn

trong khi tàu 41 rời bến Vũng Rô trở lại miền Bắc Đêm 15 tháng 02, tàu chúng tôi lạc vào Sông thì tàu 143 chở 63 tấn vũ khí từ cảng Bính Động Cầu, đành quay ra. Bởi vậy khi vào được Vũng Rô, (Hải Phòng) đi vào bến Lộ Diêu (Bình Định). Tàu đã khuya lắm, chừng một, hai giờ sáng. Bến đã do anh Lê Văn Thêm làm thuyền trưởng; anh nhận tin do Bộ Tổng tham mưu báo trước nên Phan Văn Bảng làm Chính trị viên; anh Hoàng khẩn trương tập trung lực lượng bốc dỡ hàng.

Xuân Thu làm thuyền phó hàng hải; anh Hồ Sành làm thuyền phó hỏa lực; anh Huỳnh Văn Tiến,

Chuyện kể của anh Lê Đình Kiến, cán bộ

thủy thủ trưởng; thủy thủ có các anh Trần Văn

bến Vũng Rô:

Đua, Vũ Xuân Bân, Lê Bá Trì, Nguyễn Thanh An Biết anh Lê Đình Kiến, vốn là cán bộ của bến và tôi - Trần Kim Chung; Hàng hải, anh Vũ

Vũng Rô, hiện sống ở Đà Nẵng, hôm tới thành Thuyết Tâm; máy một, anh Nguyễn Văn Thưởng; phố, chúng tôi nhờ anh Vũ Tấn Ích và anh Phạm máy hai, anh Vũ Long An; máy ba, anh Vũ Phú Duy Tam đưa tới gặp. Nhà anh ở trong một ngõ Cần; báo vụ, anh Nguyễn Kim Long và anh nhỏ, anh vẫn nói vui là “ngõ không tên”. Thấy Nguyễn Huy Tưởng; anh Nguyễn Hồng Cớ người chúng tôi tới, anh mừng lắm, sai vợ bổ mít vườn Bình Định làm hoa tiêu dẫn đường. Tất cả có 17

đãi khách. Vừa uống nước, chúng tôi vừa nói anh em. Đi được hơn một ngày, tàu được lệnh rẽ

chuyện. Anh kể:

vào đảo Hải Nam (Trung Quốc). Phòng quân báo

- Hòa bình lập lại (năm 1954) tôi được ra miền cho biết, những ngày qua, tàu chiến của địch hoạt động nhiều. Ngày 10 tháng 02 tàu tiếp tục lên Bắc tập kết. Sau đó làm chính trị viên một tiểu đường. Lần này, tình hình mặt biển có nhiều khác đoàn chuyên luyện quân để đi B. Tháng 3 năm 1964, lạ. Ban ngày, khoảng bốn năm tiếng đồng hồ lại có có lệnh triệu về Bộ Tổng tham mưu. Ông Phan một máy bay địch bay dọc thân tàu, có lúc sà Hàm, hồi đó phụ trách công tác vận chuyển vũ khí xuống rất thấp. Đêm, tàu chiến của chúng dàn vào chiến trường bằng đường biển, bảo rằng cậu hàng, chiếc phía trước, chiếc phía sau, đi kèm.

chuẩn bị về Nam bổ sung cán bộ cho bến. Tôi hỏi Được ngụy trang khéo léo, giống như một tàu khai bến nào. Ông Hàm nói, bến Vũng Rô. Tôi xuống thác hải sản, lại đi trên vùng biển quốc tế, nên Hải quân thăm anh Nguyễn Bá Phát, Tư lệnh chúng tôi tự tin hành trình theo kế hoạch.

Quân chủng, là con già con dì với tôi, rồi theo tàu 41

Đi được nửa đường, thuyền trưởng Thêm nhận của thuyền trưởng Thạnh vào Vũng Rô. Đó là được điện của Sở chỉ huy: “Không vào Lộ Diêu, cho chuyến thứ ba tàu 41 đi vào đó. Cùng đi có thêm tàu vào Vũng Rô”. Vậy là bến đổ hàng đã thay đổi.

anh Nguyễn Đình Long và một số anh em khác.

101

102

https://thuviensach.vn

Anh Long có duyên với dải đất miền Trung, nên tời neo chữa xong, nhưng trời đã sáng rõ, tàu 143

sau này lập gia đình ở Tuy Hòa. Ăn tết xong, anh đành ở lại bến. Thủy thủ và du kích vội vã tổ chức Sáu Suyền thành lập tiểu đoàn phục vụ bến Vũng ngụy trang. Địa hình Vũng Rô ba bề vách núi Rô. Tiểu đoàn gồm ba đại đội, có tên gọi là K.60.

dựng đứng, trên những vách núi đó, nhiều cây Anh Võ làm tiểu đoàn trưởng, tức trưởng bến. Tôi mọc xòe ra sát mép nước. Nước ở đây khá sâu làm chính trị viên.

nhưng tàu 143 to hơn tàu 41 của anh Thạnh vào Khi biết tàu 143 vào Vũng Rô, nhiều người ngại.

chuyến trước, nên không ép sát được vào chân núi.

Vũ khí ba chuyến trước ùn đống chưa chuyển hết.

Nhiều cành cây được chặt xuống, phủ phía trên.

Hàng nặng. Đường núi chông chênh khó đi. Phương Tàu 143 chẳng khác nào một khối đá nhỏ nhô ra tiện duy nhất là đôi tay, đôi vai. Sức người có hạn...

biển. Để lại bốn người trên tàu, số thủy thủ còn lại Nay tàu vào, liệu có kham nổi... Ông Sáu Suyền lên bờ. Trên đèo Cả là đồn địch. Cạnh đấy là quốc họp khẩn cấp chỉ huy bến. Ông nói: “Tàu sắp vô, lộ 1. Và phía biển là bốt Mũi Điện... Cái dở của mà còn có ý kiến nói là không nên nhận hàng, kỳ

tàu 143 là không có lưới ngụy trang...

cục hết sức. Tôi rõ súng đạn của ba chuyến trước còn tồn nhiều. Chúng ta đang gặp khó khăn.

Anh Trần Kim Chung, thủy thủ tàu 143 kể:

Nhưng đây là mệnh lệnh, phải khắc phục thôi...

- Ngụy trang tàu xong, anh Thêm cho các Đề nghị các anh tỏa đi, ráng huy động thêm thuyền thủy thủ lên bờ. Dưới tàu còn lại anh Thêm, anh thêm người. Không dễ, tôi cũng rõ là không dễ một Hoàng Xuân Thu, anh Hồ Sành và tôi. Chừng 11

chút nào. Nhưng chúng ta không còn thời gian để

giờ trưa, tôi thấy một máy bay bay tới và thả

tính, thời gian lúc này là lực lượng”. Tôi nhớ hồi xuống một quả pháo mù. Chừng 20 phút sau, ấy anh Mười Bàng đứng lên và nói: “Việc đã đến chúng lại đến. Chúng tôi rõ rằng mình đã bị lộ...

chân, báo cáo anh Sáu, chỉ còn một cách là xắn

... Chuyện tàu 143 bị lộ ở Vũng Rô, qua câu tay áo lên cùng làm”... “Đúng thế! Tôi tin vào sự

chuyện các anh tham gia chiến đấu thời đó kể lại tháo vát của mấy anh. Tin vào tinh thần của bà và dựa vào nhiều tài liệu, tác giả cuốn sách này con mình”... Sau cuộc họp, cán bộ bến tỏa về các xin viết lại như sau: Ba lần tàu 41 đưa vũ khí vào xã. Đồng thời lực lượng K.60 của chúng tôi được Vũng Rô thắng lợi, đã tạo điều kiện cho các lực huy động tối đa.

lượng vũ trang Quân khu 5 mở đợt hoạt động

... Hơn 4 giờ ngày 16 tháng 02, hàng đã được bốc Đông - Xuân 1964-1965. Ngày mồng 7 tháng 12

hết. Tàu 143 quay ra thì tời neo hỏng. Năm giờ 30 phút năm 1964, Quân giải phóng tấn công khu quân sự

103

104

https://thuviensach.vn

Anh Long có duyên với dải đất miền Trung, nên tời neo chữa xong, nhưng trời đã sáng rõ, tàu 143

sau này lập gia đình ở Tuy Hòa. Ăn tết xong, anh đành ở lại bến. Thủy thủ và du kích vội vã tổ chức Sáu Suyền thành lập tiểu đoàn phục vụ bến Vũng ngụy trang. Địa hình Vũng Rô ba bề vách núi Rô. Tiểu đoàn gồm ba đại đội, có tên gọi là K.60.

dựng đứng, trên những vách núi đó, nhiều cây Anh Võ làm tiểu đoàn trưởng, tức trưởng bến. Tôi mọc xòe ra sát mép nước. Nước ở đây khá sâu làm chính trị viên.

nhưng tàu 143 to hơn tàu 41 của anh Thạnh vào Khi biết tàu 143 vào Vũng Rô, nhiều người ngại.

chuyến trước, nên không ép sát được vào chân núi.

Vũ khí ba chuyến trước ùn đống chưa chuyển hết.

Nhiều cành cây được chặt xuống, phủ phía trên.

Hàng nặng. Đường núi chông chênh khó đi. Phương Tàu 143 chẳng khác nào một khối đá nhỏ nhô ra tiện duy nhất là đôi tay, đôi vai. Sức người có hạn...

biển. Để lại bốn người trên tàu, số thủy thủ còn lại Nay tàu vào, liệu có kham nổi... Ông Sáu Suyền lên bờ. Trên đèo Cả là đồn địch. Cạnh đấy là quốc họp khẩn cấp chỉ huy bến. Ông nói: “Tàu sắp vô, lộ 1. Và phía biển là bốt Mũi Điện... Cái dở của mà còn có ý kiến nói là không nên nhận hàng, kỳ

tàu 143 là không có lưới ngụy trang...

cục hết sức. Tôi rõ súng đạn của ba chuyến trước còn tồn nhiều. Chúng ta đang gặp khó khăn.

Anh Trần Kim Chung, thủy thủ tàu 143 kể:

Nhưng đây là mệnh lệnh, phải khắc phục thôi...

- Ngụy trang tàu xong, anh Thêm cho các Đề nghị các anh tỏa đi, ráng huy động thêm thuyền thủy thủ lên bờ. Dưới tàu còn lại anh Thêm, anh thêm người. Không dễ, tôi cũng rõ là không dễ một Hoàng Xuân Thu, anh Hồ Sành và tôi. Chừng 11

chút nào. Nhưng chúng ta không còn thời gian để

giờ trưa, tôi thấy một máy bay bay tới và thả

tính, thời gian lúc này là lực lượng”. Tôi nhớ hồi xuống một quả pháo mù. Chừng 20 phút sau, ấy anh Mười Bàng đứng lên và nói: “Việc đã đến chúng lại đến. Chúng tôi rõ rằng mình đã bị lộ...

chân, báo cáo anh Sáu, chỉ còn một cách là xắn

... Chuyện tàu 143 bị lộ ở Vũng Rô, qua câu tay áo lên cùng làm”... “Đúng thế! Tôi tin vào sự

chuyện các anh tham gia chiến đấu thời đó kể lại tháo vát của mấy anh. Tin vào tinh thần của bà và dựa vào nhiều tài liệu, tác giả cuốn sách này con mình”... Sau cuộc họp, cán bộ bến tỏa về các xin viết lại như sau: Ba lần tàu 41 đưa vũ khí vào xã. Đồng thời lực lượng K.60 của chúng tôi được Vũng Rô thắng lợi, đã tạo điều kiện cho các lực huy động tối đa.

lượng vũ trang Quân khu 5 mở đợt hoạt động

... Hơn 4 giờ ngày 16 tháng 02, hàng đã được bốc Đông - Xuân 1964-1965. Ngày mồng 7 tháng 12

hết. Tàu 143 quay ra thì tời neo hỏng. Năm giờ 30 phút năm 1964, Quân giải phóng tấn công khu quân sự

103

104

https://thuviensach.vn

An Lão (Bình Định). Ngày mồng 9 tháng 12 đánh Mười hai giờ, một quả pháo mù trên máy bay cứ điểm Chóp Chài, cách Tam Kỳ 9 cây số. Đầu ném xuống. Lát sau, hai chiếc AD.6 lao tới, thả

tháng 02 năm 1965, Trung đoàn 2 bộ đội chủ lực loạt bom xăng. Lá ngụy trang trên tàu 143 bốc tấn công cứ điểm Dương Liễu và phục kích đánh cháy. Khối thép trơ ra.

vận động ở đèo Nhông (đoạn Phù Mỹ đi Bình Tàu 143 bị lộ là như vậy...

Định). Xác xe Mỹ ngổn ngang, xác lính ngụy la Cuộc họp của ban chỉ huy bến và tàu 143 được liệt trên quốc lộ 1. Bộ Chỉ huy Quân đoàn 2 ngụy triệu tập ngay sau đó. Anh Sáu Suyền mở đầu: phải huy động nhiều máy bay lên thẳng chở lính

- Tình hình thế nào, các đồng chí rõ rồi. Tàu bị thương về Nha Trang.

chở vũ khí đã bị lộ. Địch nhất định sẽ huy động Mười giờ sáng ngày 16 tháng 02, một trong máy bay, pháo binh, bộ binh và hải quân tấn công Vũng Rô. Bởi vậy, nhiệm vụ của chúng ta là tập những chiếc máy bay tải thương, chiếc UH 1B, trung lực lượng, chiến đấu để bảo vệ đến cùng số

bay dọc quốc lộ 1 từ Quy Nhơn về Nha Trang, khi vũ khí miền Bắc đưa vào... Cuộc chiến này sẽ gay bay qua vùng đèo Cả, Vũng Rô, viên phi công tình go. Tôi đề nghị các anh bàn kỹ... Thời gian gấp đó.

cờ nhìn thấy “một mỏm đá lạ nhô ra trên vách núi Anh Lê Đình Kiên nói:

phía tây Vũng Rô”, mà những ngày trước y không

- Báo cáo anh Sáu, số vũ khí đưa vào lần trước hề thấy. Viên phi công liền báo cáo về Bộ Chỉ huy vẫn còn kẹt lại trên bãi, trong hang...

Quân đoàn 2 ngụy đóng ở Nha Trang.

- Tôi biết! Nhưng lúc này chúng ta chẳng còn Mười một giờ, một máy bay trinh sát được Bộ

gì để giữ bí mật nữa. Do đó tôi yêu cầu các anh ở

Chỉ huy Quân đoàn 2 điều đến khu vực Vũng Rô.

Hòa Hiệp, Hòa Xuân, kết hợp với lực lượng K.60, Nó lượn vòng, chụp ảnh. Ngay sau đó, không mấy tập trung nhân lực, chuyển gấp vũ khí ra khỏi khó khăn, cơ quan tham mưu của Mỹ - ngụy nhận Vũng Rô. Chuyển cả ban ngày... Các bộ phận ra rằng những bức ảnh do máy bay trinh sát vừa khác, chuẩn bị chiến đấu... Máy bay có thể quần, nên K.60 lấy mấy khẩu 12 ly 7 mới chở vào, đánh chụp được ở Vũng Rô so với những bức ảnh đã trả. Bộ đội địa phương chốt ở Bãi Chính, Bãi chụp, cũng ở Vũng Rô hôm trước, rõ ràng khác Chùa, ở các con đường ra vào Vũng Rô, không cho nhau. Đã thấy “một mỏm đá lạ trên vách núi phía bộ binh địch nống sang...

tây Vũng Rô” mới xuất hiện (sáng 16 tháng 02).

Thuyền trưởng Thêm nói:

Từ Nha Trang, máy bay trinh sát được lệnh

- Báo cáo anh Sáu, tình hình gấp, chúng tôi tiếp tục bay về Vũng Rô.

tính phá hủy tàu, đề nghị bến hỗ trợ...

105

106

https://thuviensach.vn

An Lão (Bình Định). Ngày mồng 9 tháng 12 đánh Mười hai giờ, một quả pháo mù trên máy bay cứ điểm Chóp Chài, cách Tam Kỳ 9 cây số. Đầu ném xuống. Lát sau, hai chiếc AD.6 lao tới, thả

tháng 02 năm 1965, Trung đoàn 2 bộ đội chủ lực loạt bom xăng. Lá ngụy trang trên tàu 143 bốc tấn công cứ điểm Dương Liễu và phục kích đánh cháy. Khối thép trơ ra.

vận động ở đèo Nhông (đoạn Phù Mỹ đi Bình Tàu 143 bị lộ là như vậy...

Định). Xác xe Mỹ ngổn ngang, xác lính ngụy la Cuộc họp của ban chỉ huy bến và tàu 143 được liệt trên quốc lộ 1. Bộ Chỉ huy Quân đoàn 2 ngụy triệu tập ngay sau đó. Anh Sáu Suyền mở đầu: phải huy động nhiều máy bay lên thẳng chở lính

- Tình hình thế nào, các đồng chí rõ rồi. Tàu bị thương về Nha Trang.

chở vũ khí đã bị lộ. Địch nhất định sẽ huy động Mười giờ sáng ngày 16 tháng 02, một trong máy bay, pháo binh, bộ binh và hải quân tấn công Vũng Rô. Bởi vậy, nhiệm vụ của chúng ta là tập những chiếc máy bay tải thương, chiếc UH 1B, trung lực lượng, chiến đấu để bảo vệ đến cùng số

bay dọc quốc lộ 1 từ Quy Nhơn về Nha Trang, khi vũ khí miền Bắc đưa vào... Cuộc chiến này sẽ gay bay qua vùng đèo Cả, Vũng Rô, viên phi công tình go. Tôi đề nghị các anh bàn kỹ... Thời gian gấp đó.

cờ nhìn thấy “một mỏm đá lạ nhô ra trên vách núi Anh Lê Đình Kiên nói:

phía tây Vũng Rô”, mà những ngày trước y không

- Báo cáo anh Sáu, số vũ khí đưa vào lần trước hề thấy. Viên phi công liền báo cáo về Bộ Chỉ huy vẫn còn kẹt lại trên bãi, trong hang...

Quân đoàn 2 ngụy đóng ở Nha Trang.

- Tôi biết! Nhưng lúc này chúng ta chẳng còn Mười một giờ, một máy bay trinh sát được Bộ

gì để giữ bí mật nữa. Do đó tôi yêu cầu các anh ở

Chỉ huy Quân đoàn 2 điều đến khu vực Vũng Rô.

Hòa Hiệp, Hòa Xuân, kết hợp với lực lượng K.60, Nó lượn vòng, chụp ảnh. Ngay sau đó, không mấy tập trung nhân lực, chuyển gấp vũ khí ra khỏi khó khăn, cơ quan tham mưu của Mỹ - ngụy nhận Vũng Rô. Chuyển cả ban ngày... Các bộ phận ra rằng những bức ảnh do máy bay trinh sát vừa khác, chuẩn bị chiến đấu... Máy bay có thể quần, nên K.60 lấy mấy khẩu 12 ly 7 mới chở vào, đánh chụp được ở Vũng Rô so với những bức ảnh đã trả. Bộ đội địa phương chốt ở Bãi Chính, Bãi chụp, cũng ở Vũng Rô hôm trước, rõ ràng khác Chùa, ở các con đường ra vào Vũng Rô, không cho nhau. Đã thấy “một mỏm đá lạ trên vách núi phía bộ binh địch nống sang...

tây Vũng Rô” mới xuất hiện (sáng 16 tháng 02).

Thuyền trưởng Thêm nói:

Từ Nha Trang, máy bay trinh sát được lệnh

- Báo cáo anh Sáu, tình hình gấp, chúng tôi tiếp tục bay về Vũng Rô.

tính phá hủy tàu, đề nghị bến hỗ trợ...

105

106

https://thuviensach.vn

- Việc hủy tàu ta sẽ bàn. Phương châm là Máy bay vòng ra xa, lại nhổm lên, vượt qua bụi không để phương tiện, vũ khí rơi vào tay kẻ thù.

rậm, qua các tảng đá lớn... Khi tới mép nước, chúng Tôi yêu cầu du kích Hòa Hiệp, Hòa Xuân, lực tôi nhận ra bom nổ xung quanh đã khiến chiếc tàu lượng K.60 bảo vệ các bãi, không để tàu chiến địch bị nghiêng về một phía, liền thả mình xuống nước, ủi lên đổ quân.

bơi ra. Bám thành tàu, chúng tôi lần lại phía cửa

- Rõ!

nhưng do tàu nghiêng, các cửa đều ngậm chặt,

- Vậy ta triển khai ngay!

không sao vào được các khoang. Chúng tôi thả

... Mười bốn giờ, máy bay địch quần lượn, rồi mình chìm xuống. Rồi ngoi lên. Máy bay nhào tới.

ném bom. Nhiều cột nước bao quanh chiếc tàu.

Rốc két vãi quanh tàu. Những đợt sóng chồm cao, Hai khẩu 12 ly 7 lưng chừng núi nhả đạn. Các cỡ

hất lên. Chúng tôi đành quay lại, báo cáo tình hình súng cá nhân cũng bắn lên. Máy bay gầm rú, thả

với lãnh đạo. Lúc ấy tôi thấy anh Trần Suyền lặng bom vào nhiều chỗ.

đi một lát, rồi anh hỏi: “Chúng ta có thể áp bộc phá Nơi một hốc đá, Sáu Suyền, thuyền trưởng ngoài tàu để đánh không?”. Chúng tôi đáp: “Được”.

Thêm và vài ba cán bộ của bến nhìn ra, theo dõi Anh Sáu lại nói: “Việc ấy bến sẽ đảm nhận”.

bọn địch. Sáu Suyền nói:

- Máy bay chỉ thả bom quanh tàu, có nghĩa là

Anh Trần Kim Chung, thủy thủ tàu 143 kể:

chúng có ý đồ bắt sống tàu ta...

Khoảng 16 giờ, một loạt bom nổ sát chúng tôi.

Thuyền trưởng Thêm:

Thuyền trưởng Thêm kêu to: “Gay rồi. Hình như

- Đề nghị anh Sáu cho hủy tàu! Trên tàu mình bị thương”. Tôi nhìn anh. Một mảnh bom sạt chúng tôi đã cài sẵn thuốc nổ.

vào mông, máu chảy đầm đìa. Tôi vội cởi chiếc quần

- Tôi đồng ý!

bà ba đang mặc băng cho anh và dìu vào hốc núi.

Thuyền trưởng Thêm phân công:

Một lúc, anh Thêm kêu khát. Tôi chạy đi tìm nước

- Tổ đồng chí Long An phá tàu khi máy bay khắp nơi, mà không có. Để bảo đảm an toàn cho vòng ra xa.

các thủy thủ, theo lệnh của anh Sáu Suyền, tối đó, người của bến đưa chúng tôi luồn rừng về cứ. Anh

Anh Vũ Long An, thợ máy tàu 143 kể:

Thêm được cáng trên võng. Tôi nhớ hình như cứ

- Tổ phá tàu chúng tôi lách qua các khe đá, tiến thuộc xã Hòa Bình, huyện Tuy Hòa. Trong thời về phía bãi, nơi có chiếc tàu neo đậu. Một quả bom gian chờ anh Thêm khỏe lại để cùng ra Bắc, nhiều nổ gần. Chúng tôi vội nằm xuống. Đất cát phủ kín.

người bị sốt rét. Nặng nhất là anh Vũ Xuân Bân, 107

108

https://thuviensach.vn

- Việc hủy tàu ta sẽ bàn. Phương châm là Máy bay vòng ra xa, lại nhổm lên, vượt qua bụi không để phương tiện, vũ khí rơi vào tay kẻ thù.

rậm, qua các tảng đá lớn... Khi tới mép nước, chúng Tôi yêu cầu du kích Hòa Hiệp, Hòa Xuân, lực tôi nhận ra bom nổ xung quanh đã khiến chiếc tàu lượng K.60 bảo vệ các bãi, không để tàu chiến địch bị nghiêng về một phía, liền thả mình xuống nước, ủi lên đổ quân.

bơi ra. Bám thành tàu, chúng tôi lần lại phía cửa

- Rõ!

nhưng do tàu nghiêng, các cửa đều ngậm chặt,

- Vậy ta triển khai ngay!

không sao vào được các khoang. Chúng tôi thả

... Mười bốn giờ, máy bay địch quần lượn, rồi mình chìm xuống. Rồi ngoi lên. Máy bay nhào tới.

ném bom. Nhiều cột nước bao quanh chiếc tàu.

Rốc két vãi quanh tàu. Những đợt sóng chồm cao, Hai khẩu 12 ly 7 lưng chừng núi nhả đạn. Các cỡ

hất lên. Chúng tôi đành quay lại, báo cáo tình hình súng cá nhân cũng bắn lên. Máy bay gầm rú, thả

với lãnh đạo. Lúc ấy tôi thấy anh Trần Suyền lặng bom vào nhiều chỗ.

đi một lát, rồi anh hỏi: “Chúng ta có thể áp bộc phá Nơi một hốc đá, Sáu Suyền, thuyền trưởng ngoài tàu để đánh không?”. Chúng tôi đáp: “Được”.

Thêm và vài ba cán bộ của bến nhìn ra, theo dõi Anh Sáu lại nói: “Việc ấy bến sẽ đảm nhận”.

bọn địch. Sáu Suyền nói:

- Máy bay chỉ thả bom quanh tàu, có nghĩa là

Anh Trần Kim Chung, thủy thủ tàu 143 kể:

chúng có ý đồ bắt sống tàu ta...

Khoảng 16 giờ, một loạt bom nổ sát chúng tôi.

Thuyền trưởng Thêm:

Thuyền trưởng Thêm kêu to: “Gay rồi. Hình như

- Đề nghị anh Sáu cho hủy tàu! Trên tàu mình bị thương”. Tôi nhìn anh. Một mảnh bom sạt chúng tôi đã cài sẵn thuốc nổ.

vào mông, máu chảy đầm đìa. Tôi vội cởi chiếc quần

- Tôi đồng ý!

bà ba đang mặc băng cho anh và dìu vào hốc núi.

Thuyền trưởng Thêm phân công:

Một lúc, anh Thêm kêu khát. Tôi chạy đi tìm nước

- Tổ đồng chí Long An phá tàu khi máy bay khắp nơi, mà không có. Để bảo đảm an toàn cho vòng ra xa.

các thủy thủ, theo lệnh của anh Sáu Suyền, tối đó, người của bến đưa chúng tôi luồn rừng về cứ. Anh

Anh Vũ Long An, thợ máy tàu 143 kể:

Thêm được cáng trên võng. Tôi nhớ hình như cứ

- Tổ phá tàu chúng tôi lách qua các khe đá, tiến thuộc xã Hòa Bình, huyện Tuy Hòa. Trong thời về phía bãi, nơi có chiếc tàu neo đậu. Một quả bom gian chờ anh Thêm khỏe lại để cùng ra Bắc, nhiều nổ gần. Chúng tôi vội nằm xuống. Đất cát phủ kín.

người bị sốt rét. Nặng nhất là anh Vũ Xuân Bân, 107

108

https://thuviensach.vn

anh Nguyễn Thanh An, Vũ Long An, Lê Bá Trì.

kinh nghiệm, nên khi phát hỏa, chỉ một khối bộc Tôi cũng bị sốt rét, nhưng nhẹ hơn. Khoảng giữa phá nổ, các khối khác văng xuống biển. Tàu không năm, sức khỏe anh Thêm đã khá hơn, chúng tôi tổ

chìm hẳn. Vậy là đêm sau lại tổ chức đánh tiếp.

chức vượt Trường Sơn trở ra miền Bắc. Cuối năm đó chúng tôi về đến đơn vị.

Anh Lê Đình Kiến kể:

Cùng thời gian ấy, trên quốc lộ 1, nhiều xe tải

Anh Nguyễn Ngọc Cảnh kể:

chở lính từ Tuy Hòa đi về hướng Vũng Rô. Đến Cuối năm 1964, tôi và một số anh em theo tàu 41

gần đèo Cả, lính trên xe túa xuống.

vào nhằm bổ sung cán bộ cho Vũng Rô. Đang Trên biển, hai tàu chiến chở đầy lính, dập dềnh huấn luyện tân binh để thành lập K.60 thì có lệnh tiến vào... Du kích Hòa Hiệp, Hòa Xuân và lực về bến gấp. Sau này mới hay là để tham gia nhận lượng K.60 nép bên những hốc đá nơi Bãi Chính.

hàng của tàu 143. Khi tàu 143 bị lộ, anh Võ, bến Súng trường, tiểu liên đều hướng nòng ra biển.

trưởng có ý đưa công binh vào phá tàu, nhưng đón Chiếc tàu địch nào vào gần đều bị bắn bật ra...

không được. Kẹt quá, anh mới hỏi tôi: “Cảnh làm Anh Trần Suyền chỉ thị: “Địch đang tung lực việc này được không?”. Tôi đáp: “Hồi ở trường Sĩ

lượng nhằm chiếm tàu và lấy vũ khí ta cất giấu.

quan lục quân Sơn Tây, tôi có học đánh bộc phá, Chúng sẽ đổ bộ vào Bãi Chính. K.60 phải ghìm nhưng chỉ học đánh loại 20 ký thôi, chưa đánh 100

chân chúng ở đây. Còn du kích lấy nhiệm vụ

ký bao giờ. Nhưng chắc cũng làm được”. Anh Võ chuyển hàng ra phía sau làm chính. Nếu hàng quyết tâm: “Vậy ta đánh nhé”. Ngặt một nỗi, ở bến không chuyển hết,... hủy. Quyết không để một có thuốc nổ, do tàu anh Thạnh đưa vào chuyến khẩu súng từ miền Bắc vô, lọt vào tay địch”. Đêm trước, nhưng... kíp nổ và dây cháy chậm đã đó nơi Bãi Chính, súng từ biển bắn vào. Rốc két chuyển về Bùng Binh từ mấy hôm. Anh Sáu trên trời bắn xuống. Khói, bụi mù mịt. Lực lượng Suyền quyết định, để kịp hủy tàu, đơn vị K.60 tổ

K.60 và du kích vẫn không rời công sự. Đạn pháo chức đưa một tấn thuốc nổ xuống tàu, đồng thời từ biển lại rót vào. Đất, đá văng khắp nơi.

cử người đi Bùng Binh lấy kíp và dây cháy chậm.

Hết pháo, bộ binh địch tràn lên... Chúng bắn Sau khi bộc phá chuyển xuống, áp vào tàu, tôi và như mưa.

anh Dương Kính cắt dây cháy chậm 12 mét, và Đêm hôm sau, một ánh chớp loé sáng, kế đó châm ngòi. Đáng lẽ ra chúng tôi cho liên kết các một tiếng nổ lớn dội lên, rung chuyển Vũng Rô.

khối thuốc nổ lại với nhau, nhưng vì không có Cột nước dựng cao, con tàu biến mất.

109

110

https://thuviensach.vn

anh Nguyễn Thanh An, Vũ Long An, Lê Bá Trì.

kinh nghiệm, nên khi phát hỏa, chỉ một khối bộc Tôi cũng bị sốt rét, nhưng nhẹ hơn. Khoảng giữa phá nổ, các khối khác văng xuống biển. Tàu không năm, sức khỏe anh Thêm đã khá hơn, chúng tôi tổ

chìm hẳn. Vậy là đêm sau lại tổ chức đánh tiếp.

chức vượt Trường Sơn trở ra miền Bắc. Cuối năm đó chúng tôi về đến đơn vị.

Anh Lê Đình Kiến kể:

Cùng thời gian ấy, trên quốc lộ 1, nhiều xe tải

Anh Nguyễn Ngọc Cảnh kể:

chở lính từ Tuy Hòa đi về hướng Vũng Rô. Đến Cuối năm 1964, tôi và một số anh em theo tàu 41

gần đèo Cả, lính trên xe túa xuống.

vào nhằm bổ sung cán bộ cho Vũng Rô. Đang Trên biển, hai tàu chiến chở đầy lính, dập dềnh huấn luyện tân binh để thành lập K.60 thì có lệnh tiến vào... Du kích Hòa Hiệp, Hòa Xuân và lực về bến gấp. Sau này mới hay là để tham gia nhận lượng K.60 nép bên những hốc đá nơi Bãi Chính.

hàng của tàu 143. Khi tàu 143 bị lộ, anh Võ, bến Súng trường, tiểu liên đều hướng nòng ra biển.

trưởng có ý đưa công binh vào phá tàu, nhưng đón Chiếc tàu địch nào vào gần đều bị bắn bật ra...

không được. Kẹt quá, anh mới hỏi tôi: “Cảnh làm Anh Trần Suyền chỉ thị: “Địch đang tung lực việc này được không?”. Tôi đáp: “Hồi ở trường Sĩ

lượng nhằm chiếm tàu và lấy vũ khí ta cất giấu.

quan lục quân Sơn Tây, tôi có học đánh bộc phá, Chúng sẽ đổ bộ vào Bãi Chính. K.60 phải ghìm nhưng chỉ học đánh loại 20 ký thôi, chưa đánh 100

chân chúng ở đây. Còn du kích lấy nhiệm vụ

ký bao giờ. Nhưng chắc cũng làm được”. Anh Võ chuyển hàng ra phía sau làm chính. Nếu hàng quyết tâm: “Vậy ta đánh nhé”. Ngặt một nỗi, ở bến không chuyển hết,... hủy. Quyết không để một có thuốc nổ, do tàu anh Thạnh đưa vào chuyến khẩu súng từ miền Bắc vô, lọt vào tay địch”. Đêm trước, nhưng... kíp nổ và dây cháy chậm đã đó nơi Bãi Chính, súng từ biển bắn vào. Rốc két chuyển về Bùng Binh từ mấy hôm. Anh Sáu trên trời bắn xuống. Khói, bụi mù mịt. Lực lượng Suyền quyết định, để kịp hủy tàu, đơn vị K.60 tổ

K.60 và du kích vẫn không rời công sự. Đạn pháo chức đưa một tấn thuốc nổ xuống tàu, đồng thời từ biển lại rót vào. Đất, đá văng khắp nơi.

cử người đi Bùng Binh lấy kíp và dây cháy chậm.

Hết pháo, bộ binh địch tràn lên... Chúng bắn Sau khi bộc phá chuyển xuống, áp vào tàu, tôi và như mưa.

anh Dương Kính cắt dây cháy chậm 12 mét, và Đêm hôm sau, một ánh chớp loé sáng, kế đó châm ngòi. Đáng lẽ ra chúng tôi cho liên kết các một tiếng nổ lớn dội lên, rung chuyển Vũng Rô.

khối thuốc nổ lại với nhau, nhưng vì không có Cột nước dựng cao, con tàu biến mất.

109

110

https://thuviensach.vn

Ngày 18, rồi ngày 19, địch tiếp tục đổ quân lên ngăn chặn đường mòn xuyên Trường Sơn. Kế

bờ, nhưng đều bị lực lượng K.60 chúng tôi và du hoạch mang biệt danh “Desoto” nhằm đưa hạm kích đẩy lui. Sáng 24 tháng 02, địch điều thêm đội 7 vào Biển Đông để đánh phá miền Bắc và ngăn quân, triển khai từ quốc lộ 1 và các điểm cao đánh chặn sự thâm nhập của “Bắc Việt” vào miền Nam xuống. Đã có người của ta hy sinh. Do lực lượng bằng đường biển. Kế hoạch có bí danh “Market không cân sức, ban chỉ huy bến chủ trương phá time” nhằm phong tỏa vùng biển miền Nam...

vòng vây, rút lui. Hàng còn lại được lệnh hủy.

Vụ Vũng Rô trở thành cái cớ để Mỹ xúc tiến Nhưng... hủy không hết...

việc thực hiện kế hoạch “Desoto” sớm hơn. Sau “sự

Những ngày kế đó, Mỹ - ngụy tổ chức bọn biệt kiện Vũng Rô” hai ngày, ngày 21 tháng 02 năm 1965, kích, “người nhái” lần tới chỗ tàu chìm, mò vũ khí, Tư lệnh chỉ huy viện trợ Mỹ ở miền Nam Việt tháo gỡ một số bộ phận của tàu 143, chở về Sài Nam yêu cầu Tư lệnh Thái Bình Dương gửi đại Gòn. Đồng thời tăng cường sục sạo quanh khu vực diện đến Sài Gòn để vạch kế hoạch tuần tiễu, phối Vũng Rô. Chúng tìm được vài ba hầm cất giấu vũ

hợp giữa lực lượng hải quân Mỹ và hải quân ngụy.

khí và cướp đi một số. Đây là vũ khí đưa vào Tại Sài Gòn, Oétmolen triệu tập một cuộc họp chuyến trước chưa có điều kiện chuyển hết.

khẩn cấp. Chúng cho rằng “Bắc Việt” đã dùng tàu Ngay sau đó, Mỹ - ngụy tổ chức một cuộc thuyền tiếp tế cho “Việt cộng” lâu nay và công việc triển lãm khá lớn ở Sài Gòn, có cả phó thủ tướng đó sẽ còn tiếp diễn. Để ngăn chặn việc tiếp tế của ngụy đến dự và làm rùm beng về chiến tích thu Bắc Việt bằng đường biển, ngoài hải quân ngụy, hồi vũ khí của Bắc Việt tiếp tế cho Việt cộng phải nhanh chóng đưa hạm đội 7 hải quân Mỹ

bằng đường biển.

tham gia.

Theo kế hoạch này, phần lớn lực lượng tác VỎ QUÝT DÀY, MÓNG TAY NHỌN

chiến chủ yếu của hạm đội 7 được đưa vào vùng

“... Phát hiện ra tàu của “Bắc Việt” và thu được biển Việt Nam. Chúng lập ra binh đoàn tàu sân vũ khí ở Vũng Rô khiến địch hoang mang. Chúng bay lấy tên là “Lực lượng đặc nhiệm số 71” do viên nhanh chóng hiểu ra mọi điều. Một loạt kế hoạch Tư lệnh Thái Bình Dương chỉ huy, có nhiệm vụ

nhằm đánh phá miền Bắc, ngăn chặn mọi sự chi dùng máy bay, tàu chiến, đánh phá, phong tỏa viện từ miền Bắc vào miền Nam, kiểm soát chặt miền Bắc Việt Nam.

vùng biển miền Nam được thực hiện. Kế hoạch mang Ở miền Nam, kế hoạch phong tỏa nhằm ngăn tên “34A” được đặt ra nhằm đánh phá miền Bắc, chặn con đường trên biển của ta mang tên 111

112

https://thuviensach.vn

Ngày 18, rồi ngày 19, địch tiếp tục đổ quân lên ngăn chặn đường mòn xuyên Trường Sơn. Kế

bờ, nhưng đều bị lực lượng K.60 chúng tôi và du hoạch mang biệt danh “Desoto” nhằm đưa hạm kích đẩy lui. Sáng 24 tháng 02, địch điều thêm đội 7 vào Biển Đông để đánh phá miền Bắc và ngăn quân, triển khai từ quốc lộ 1 và các điểm cao đánh chặn sự thâm nhập của “Bắc Việt” vào miền Nam xuống. Đã có người của ta hy sinh. Do lực lượng bằng đường biển. Kế hoạch có bí danh “Market không cân sức, ban chỉ huy bến chủ trương phá time” nhằm phong tỏa vùng biển miền Nam...

vòng vây, rút lui. Hàng còn lại được lệnh hủy.

Vụ Vũng Rô trở thành cái cớ để Mỹ xúc tiến Nhưng... hủy không hết...

việc thực hiện kế hoạch “Desoto” sớm hơn. Sau “sự

Những ngày kế đó, Mỹ - ngụy tổ chức bọn biệt kiện Vũng Rô” hai ngày, ngày 21 tháng 02 năm 1965, kích, “người nhái” lần tới chỗ tàu chìm, mò vũ khí, Tư lệnh chỉ huy viện trợ Mỹ ở miền Nam Việt tháo gỡ một số bộ phận của tàu 143, chở về Sài Nam yêu cầu Tư lệnh Thái Bình Dương gửi đại Gòn. Đồng thời tăng cường sục sạo quanh khu vực diện đến Sài Gòn để vạch kế hoạch tuần tiễu, phối Vũng Rô. Chúng tìm được vài ba hầm cất giấu vũ

hợp giữa lực lượng hải quân Mỹ và hải quân ngụy.

khí và cướp đi một số. Đây là vũ khí đưa vào Tại Sài Gòn, Oétmolen triệu tập một cuộc họp chuyến trước chưa có điều kiện chuyển hết.

khẩn cấp. Chúng cho rằng “Bắc Việt” đã dùng tàu Ngay sau đó, Mỹ - ngụy tổ chức một cuộc thuyền tiếp tế cho “Việt cộng” lâu nay và công việc triển lãm khá lớn ở Sài Gòn, có cả phó thủ tướng đó sẽ còn tiếp diễn. Để ngăn chặn việc tiếp tế của ngụy đến dự và làm rùm beng về chiến tích thu Bắc Việt bằng đường biển, ngoài hải quân ngụy, hồi vũ khí của Bắc Việt tiếp tế cho Việt cộng phải nhanh chóng đưa hạm đội 7 hải quân Mỹ

bằng đường biển.

tham gia.

Theo kế hoạch này, phần lớn lực lượng tác VỎ QUÝT DÀY, MÓNG TAY NHỌN

chiến chủ yếu của hạm đội 7 được đưa vào vùng

“... Phát hiện ra tàu của “Bắc Việt” và thu được biển Việt Nam. Chúng lập ra binh đoàn tàu sân vũ khí ở Vũng Rô khiến địch hoang mang. Chúng bay lấy tên là “Lực lượng đặc nhiệm số 71” do viên nhanh chóng hiểu ra mọi điều. Một loạt kế hoạch Tư lệnh Thái Bình Dương chỉ huy, có nhiệm vụ

nhằm đánh phá miền Bắc, ngăn chặn mọi sự chi dùng máy bay, tàu chiến, đánh phá, phong tỏa viện từ miền Bắc vào miền Nam, kiểm soát chặt miền Bắc Việt Nam.

vùng biển miền Nam được thực hiện. Kế hoạch mang Ở miền Nam, kế hoạch phong tỏa nhằm ngăn tên “34A” được đặt ra nhằm đánh phá miền Bắc, chặn con đường trên biển của ta mang tên 111

112

https://thuviensach.vn

“Market time” được thực hiện bắt đầu từ ngày 14

ngụy lên đến 6.200 tên, được trang bị 258 tàu, tháng 3 năm 1965.

trong đó có 50 tàu chiến đấu và 208 tàu đổ bộ.

Theo kế hoạch, Hải quân Mỹ có nhiệm vụ

Năm 1965, quân số đó lên đến 10 ngàn tên và ngăn chặn từ ngoài khơi. Hải quân ngụy có nhiệm được Mỹ tăng cường 1.000 tàu chiến đủ loại. Mỹ

vụ tuần tiễu ven bờ. Nhiệm vụ này được giao cho tuyên bố sẽ xây dựng Hải quân Việt Nam cộng đơn vị đặc nhiệm có tên là 115 phụ trách. Lực hòa vào loại “mạnh thứ ba thế giới(!)”. Bên cạnh lượng này gồm 7 khu trục hộ vệ, 2 tàu quét mìn, lực lượng tại chỗ là lực lượng cơ động trên biển, 2 tàu đổ bộ chiến xa, 17 tàu ven bờ. Số tàu trên trên sông, chúng lập ra lính thủy đánh bộ, các liên rút ra từ lực lượng phòng vệ ven biển của Mỹ. Đến đoàn tuần giang, lực lượng tuần thám,...

tháng 7 năm 1965, chúng tăng lên 54 chiếc, bố trí Chỉ sau “vụ Vũng Rô” một thời gian ngắn, lực ở các địa điểm Đà Nẵng, Quy Nhơn, Cam Ranh, lượng hải quân của Mỹ và ngụy trên biển đã tăng Vũng Tàu, An Thới. Lực lượng này còn có 5 máy lên gấp nhiều lần. Máy bay, ra đa và các lực lượng bay trinh sát chiến thuật để cảnh giới ven bờ (việc quan sát khác hoạt động ngày đêm. Vậy mà chúng cảnh giới ngoài khơi do máy bay hạm đội 7 của Mỹ

vẫn không hết lo ngại. Phó đô đốc Hải quân ngụy -

phụ trách). Từ vĩ tuyến 17 đến vịnh Thái Lan, Đỗ Hữu Chí than vãn: “Chiến hạm của Mỹ nhập chúng dùng máy bay có thiết bị phát hiện điện tử

cuộc rất đông, xem như vậy kín duyên hải Việt để trinh sát. Việc giám sát ở các cửa sông vùng Nam cộng hòa. Thế nhưng cộng sản Bắc Việt có châu thổ sông Cửu Long do máy bay và trực thăng chịu chùn bước xâm nhập không?”. Còn báo chí Mỹ

ở các căn cứ Cam Ranh, Vũng Tàu đảm nhiệm.

thì nhận xét rằng cộng sản Bắc Việt có những đội Đến tháng 9 năm 1965, Mỹ tăng cường thêm 5 tàu thuyền viên lão luyện, vượt xa Hải quân Việt Nam tuần tiễu ngoài khơi, 30 tàu tuần tiễu trên sông cộng hòa hai mươi năm. Họ có thể điều khiển tàu và 9 tàu tuần tiễu ven bờ.

đi trong bất luận thời tiết nào, địa hình nào.

Ngoài ra còn có hàng chục trạm ra đa quan Bước vào năm 1966, cuộc “chiến tranh cục bộ”

sát ven bờ, trên các đảo và một mạng lưới thông do quân viễn chinh Mỹ và chư hầu tiến hành ở

tin viễn thông hiện đại.

miền Nam phát triển đến đỉnh cao. Tổng thống Hải quân Sài Gòn được gấp rút xây dựng. Nếu Mỹ Giônxơn ra lệnh đưa thêm vào miền Nam Việt năm 1956-1957, hải quân ngụy chỉ có 1.900 sĩ

Nam hai trung đoàn 1 và 2, cùng Sở Chỉ huy Sư

quan và binh lính với 100 chiếc tàu, chủ yếu của đoàn 1 lính thủy đánh bộ, Lữ đoàn 2 thuộc Sư

Pháp giao lại, thì tới năm 1963, quân số hải quân đoàn bộ binh 25 và Tập đoàn không quân số 7.

113

114

https://thuviensach.vn

“Market time” được thực hiện bắt đầu từ ngày 14

ngụy lên đến 6.200 tên, được trang bị 258 tàu, tháng 3 năm 1965.

trong đó có 50 tàu chiến đấu và 208 tàu đổ bộ.

Theo kế hoạch, Hải quân Mỹ có nhiệm vụ

Năm 1965, quân số đó lên đến 10 ngàn tên và ngăn chặn từ ngoài khơi. Hải quân ngụy có nhiệm được Mỹ tăng cường 1.000 tàu chiến đủ loại. Mỹ

vụ tuần tiễu ven bờ. Nhiệm vụ này được giao cho tuyên bố sẽ xây dựng Hải quân Việt Nam cộng đơn vị đặc nhiệm có tên là 115 phụ trách. Lực hòa vào loại “mạnh thứ ba thế giới(!)”. Bên cạnh lượng này gồm 7 khu trục hộ vệ, 2 tàu quét mìn, lực lượng tại chỗ là lực lượng cơ động trên biển, 2 tàu đổ bộ chiến xa, 17 tàu ven bờ. Số tàu trên trên sông, chúng lập ra lính thủy đánh bộ, các liên rút ra từ lực lượng phòng vệ ven biển của Mỹ. Đến đoàn tuần giang, lực lượng tuần thám,...

tháng 7 năm 1965, chúng tăng lên 54 chiếc, bố trí Chỉ sau “vụ Vũng Rô” một thời gian ngắn, lực ở các địa điểm Đà Nẵng, Quy Nhơn, Cam Ranh, lượng hải quân của Mỹ và ngụy trên biển đã tăng Vũng Tàu, An Thới. Lực lượng này còn có 5 máy lên gấp nhiều lần. Máy bay, ra đa và các lực lượng bay trinh sát chiến thuật để cảnh giới ven bờ (việc quan sát khác hoạt động ngày đêm. Vậy mà chúng cảnh giới ngoài khơi do máy bay hạm đội 7 của Mỹ

vẫn không hết lo ngại. Phó đô đốc Hải quân ngụy -

phụ trách). Từ vĩ tuyến 17 đến vịnh Thái Lan, Đỗ Hữu Chí than vãn: “Chiến hạm của Mỹ nhập chúng dùng máy bay có thiết bị phát hiện điện tử

cuộc rất đông, xem như vậy kín duyên hải Việt để trinh sát. Việc giám sát ở các cửa sông vùng Nam cộng hòa. Thế nhưng cộng sản Bắc Việt có châu thổ sông Cửu Long do máy bay và trực thăng chịu chùn bước xâm nhập không?”. Còn báo chí Mỹ

ở các căn cứ Cam Ranh, Vũng Tàu đảm nhiệm.

thì nhận xét rằng cộng sản Bắc Việt có những đội Đến tháng 9 năm 1965, Mỹ tăng cường thêm 5 tàu thuyền viên lão luyện, vượt xa Hải quân Việt Nam tuần tiễu ngoài khơi, 30 tàu tuần tiễu trên sông cộng hòa hai mươi năm. Họ có thể điều khiển tàu và 9 tàu tuần tiễu ven bờ.

đi trong bất luận thời tiết nào, địa hình nào.

Ngoài ra còn có hàng chục trạm ra đa quan Bước vào năm 1966, cuộc “chiến tranh cục bộ”

sát ven bờ, trên các đảo và một mạng lưới thông do quân viễn chinh Mỹ và chư hầu tiến hành ở

tin viễn thông hiện đại.

miền Nam phát triển đến đỉnh cao. Tổng thống Hải quân Sài Gòn được gấp rút xây dựng. Nếu Mỹ Giônxơn ra lệnh đưa thêm vào miền Nam Việt năm 1956-1957, hải quân ngụy chỉ có 1.900 sĩ

Nam hai trung đoàn 1 và 2, cùng Sở Chỉ huy Sư

quan và binh lính với 100 chiếc tàu, chủ yếu của đoàn 1 lính thủy đánh bộ, Lữ đoàn 2 thuộc Sư

Pháp giao lại, thì tới năm 1963, quân số hải quân đoàn bộ binh 25 và Tập đoàn không quân số 7.

113

114

https://thuviensach.vn

Các đơn vị của Mỹ vào miền Nam tính đến tháng So sánh lực lượng trên biển giữa ta và địch là 1-1966 gồm: Sư đoàn 1 lính thủy đánh bộ (thiếu); hết sức chênh lệch. Một bên là gần nửa hạm đội 7

Sư đoàn 3 lính thủy đánh bộ; Sư đoàn 1 kỵ binh với không quân được huy động hỗ trợ tối đa và bay; Sư đoàn bộ binh 1; Lữ đoàn 1 Sư đoàn 101; một bên là lực lượng tàu vận tải nhỏ, trang bị vũ

Lữ đoàn 2 sư đoàn 25; Lữ dù 173.

khí thô sơ (lượng giãn nước trên dưới 100 tấn)”1.

Việc phong tỏa vùng biển Việt Nam của lực lượng hải quân Mỹ và ngụy cũng tăng gấp nhiều

Chuyện của Chính ủy đoàn

so với những năm trước đó.

Ở đoàn “tàu không số” có hai người chỉ huy, Trong năm 1966 đế quốc Mỹ tổ chức thêm lực chưa hề một lần trực tiếp điều khiển tàu vượt biển lượng đặc nhiệm 116. Lực lượng này chủ yếu hoạt vào chiến trường, nhưng không chuyến đi nào họ

động ở cửa sông, cửa rạch vùng châu thổ sông Cửu không thức trọn đêm hồi hộp dõi theo. Họ lo lắng, Long và đồng bằng Nam Bộ. Tiếp đó là lực lượng thấp thỏm cho đến khi con tàu trở về an toàn. Đó đặc nhiệm 117 ra đời. Biết được “Bắc Việt” thường là Đoàn trưởng Đoàn Hồng Phước và Chính ủy Võ đưa tàu ra vào vùng Cà Mau, Trà Vinh, Bến Tre, Huy Phúc. Với cương vị chính ủy đoàn từ thời nên lực lượng này chủ yếu sục sạo ở khu vực đó.

chiếc tàu gỗ đầu tiên rời bến Đồ Sơn chở 30 tấn vũ

khí mở đường vào Cà Mau năm 1962 đến lúc con Ngoài khơi, lực lượng hạm đội 7 của Mỹ được tàu sắt cuối cùng nổ hủy ở biển Tây Nam năm 1972, tăng cường tối đa. Nếu như những năm trước đây, kết thúc một giai đoạn vận tải oanh liệt, ông Võ nhiệm vụ chiến lược của lực lượng này là đối phó Huy Phúc đã cùng ông Đoàn Hồng Phước chứng với hạm đội Viễn Đông của Hải quân Liên Xô và kiến gần như trọn vẹn những biến cố của đoàn các hạm đội của Hải quân Trung Quốc, phạm vi trong suốt mười năm... Mười năm với bao vẻ vang.

hoạt động rộng trên 300 triệu hải lý vuông, kể từ eo Và mười năm với không ít lo toan cụ thể. Với 168

biển Bêrinh tới quần đảo Guam, đến tây vùng Ấn lượt con tàu ra khơi, là bấy nhiêu lần quên ăn mất Độ Dương, thì thời gian này chúng dồn lực lượng ngủ, căng thẳng, toan tính, âu lo,... Mỗi lần nhận vào khu vực Đông Nam Á, mà chủ yếu là vùng biển được điện từ tàu thông báo: chúng tôi gặp địch, là Việt Nam. 40% lực lượng hạm đội 7 được huy động tóc trên đầu ông lại thêm một mảng bạc...

vào nhiệm vụ “ngăn chặn thâm nhập bằng đường biển” từ miền Bắc vào miền Nam, tức ngăn chặn _______________

tuyến vận chuyển của Đoàn 125.

1. Xem Lịch sử Lữ đoàn 125, Sđd.

115

116

https://thuviensach.vn

Các đơn vị của Mỹ vào miền Nam tính đến tháng So sánh lực lượng trên biển giữa ta và địch là 1-1966 gồm: Sư đoàn 1 lính thủy đánh bộ (thiếu); hết sức chênh lệch. Một bên là gần nửa hạm đội 7

Sư đoàn 3 lính thủy đánh bộ; Sư đoàn 1 kỵ binh với không quân được huy động hỗ trợ tối đa và bay; Sư đoàn bộ binh 1; Lữ đoàn 1 Sư đoàn 101; một bên là lực lượng tàu vận tải nhỏ, trang bị vũ

Lữ đoàn 2 sư đoàn 25; Lữ dù 173.

khí thô sơ (lượng giãn nước trên dưới 100 tấn)”1.

Việc phong tỏa vùng biển Việt Nam của lực lượng hải quân Mỹ và ngụy cũng tăng gấp nhiều

Chuyện của Chính ủy đoàn

so với những năm trước đó.

Ở đoàn “tàu không số” có hai người chỉ huy, Trong năm 1966 đế quốc Mỹ tổ chức thêm lực chưa hề một lần trực tiếp điều khiển tàu vượt biển lượng đặc nhiệm 116. Lực lượng này chủ yếu hoạt vào chiến trường, nhưng không chuyến đi nào họ

động ở cửa sông, cửa rạch vùng châu thổ sông Cửu không thức trọn đêm hồi hộp dõi theo. Họ lo lắng, Long và đồng bằng Nam Bộ. Tiếp đó là lực lượng thấp thỏm cho đến khi con tàu trở về an toàn. Đó đặc nhiệm 117 ra đời. Biết được “Bắc Việt” thường là Đoàn trưởng Đoàn Hồng Phước và Chính ủy Võ đưa tàu ra vào vùng Cà Mau, Trà Vinh, Bến Tre, Huy Phúc. Với cương vị chính ủy đoàn từ thời nên lực lượng này chủ yếu sục sạo ở khu vực đó.

chiếc tàu gỗ đầu tiên rời bến Đồ Sơn chở 30 tấn vũ

khí mở đường vào Cà Mau năm 1962 đến lúc con Ngoài khơi, lực lượng hạm đội 7 của Mỹ được tàu sắt cuối cùng nổ hủy ở biển Tây Nam năm 1972, tăng cường tối đa. Nếu như những năm trước đây, kết thúc một giai đoạn vận tải oanh liệt, ông Võ nhiệm vụ chiến lược của lực lượng này là đối phó Huy Phúc đã cùng ông Đoàn Hồng Phước chứng với hạm đội Viễn Đông của Hải quân Liên Xô và kiến gần như trọn vẹn những biến cố của đoàn các hạm đội của Hải quân Trung Quốc, phạm vi trong suốt mười năm... Mười năm với bao vẻ vang.

hoạt động rộng trên 300 triệu hải lý vuông, kể từ eo Và mười năm với không ít lo toan cụ thể. Với 168

biển Bêrinh tới quần đảo Guam, đến tây vùng Ấn lượt con tàu ra khơi, là bấy nhiêu lần quên ăn mất Độ Dương, thì thời gian này chúng dồn lực lượng ngủ, căng thẳng, toan tính, âu lo,... Mỗi lần nhận vào khu vực Đông Nam Á, mà chủ yếu là vùng biển được điện từ tàu thông báo: chúng tôi gặp địch, là Việt Nam. 40% lực lượng hạm đội 7 được huy động tóc trên đầu ông lại thêm một mảng bạc...

vào nhiệm vụ “ngăn chặn thâm nhập bằng đường biển” từ miền Bắc vào miền Nam, tức ngăn chặn _______________

tuyến vận chuyển của Đoàn 125.

1. Xem Lịch sử Lữ đoàn 125, Sđd.

115

116

https://thuviensach.vn

Hòa bình trở lại, ông Võ Huy Phúc về Sài Gòn, khó có thời cơ được chi viện vũ khí... Anh Văn chỉ

sống ở khu nhà của các sĩ quan hải quân ở đường thị mấy điểm: ngừng ngay mọi chuyến đi vào miền Lê Thánh Tôn. Tôi gặp ông lúc sức khỏe ông đã Nam; kiểm điểm sâu sắc việc này, từ cơ quan chỉ

suy giảm. Ông gầy, việc đi lại khó khăn và giọng đạo đến người thực hiện... Những ngày đó không nói đã thiếu lưu loát. Tuy thế, trí nhớ ông vẫn khí trong đoàn buồn so. Chúng tôi tự ngượng với chưa hao mòn. Chuyện đã mấy chục năm, nghe kể

chính mình...

lại, ngỡ như ông vừa chứng kiến. Khi tôi hỏi về

- Đâu là nguyên do chúng ta bị lộ ở Vũng Rô?-

“Sự kiện Vũng Rô”, ông nói:

Tôi hỏi.

- Khui vào những vấn đề đó, hay đấy... Không

- Nhiều! Nhưng trước hết phải thật khách nên viết một chiều. Ta có thói quen khuếch trương quan mà nhận rằng, không có vụ Vũng Rô này, sẽ

quá nhiều thắng lợi mà né tránh thất bại, né có vụ Vũng Rô khác. Vũ khí tuồn vào ùn ùn như

tránh mất mát, hy sinh. Quan niệm như vậy vậy, toàn súng lớn, trước sau rồi kẻ địch cũng biết.

không hợp nữa, và viết thế cũng chẳng chân Cơ quan tình báo của chúng đâu có mù... Có điều thực... Làm văn, làm báo, yếu tố hàng đầu là giữ được bí mật lâu chừng nào hay chừng đó.

trung thực... Việc tàu 143 của thuyền trưởng Về nguyên nhân cụ thể tàu 143 bị lộ ở Vũng Thêm bị lộ ở Vũng Rô, đảng ủy chúng tôi đã đánh Rô, Đảng ủy đoàn hồi đó cho là, sau nhiều lần chở

giá một cách nghiêm túc, khách quan, không né vũ khí vào Nam thắng lợi, bắt đầu xuất hiện tư

tránh rằng, đó là một tổn thất quan trọng của tưởng chủ quan, từ trên đến dưới, từ đó công tác công tác chi viện cho chiến trường bằng đường nắm tình hình địch lơ là. Khi chúng thay đổi phương biển. Tổn thất vụ tàu ta lộ ở Vũng Rô không chỉ ở

thức tuần tra trên biển, ta chưa có biện pháp xử lý chỗ mất một con tàu, mất dăm ba chục tấn súng kịp thời... Trong một thời gian ngắn, ba chuyến đạn, mà nó làm thay đổi tình thế. Yếu tố bí mật, tàu vào Vũng Rô là thắng lợi, nhưng vì vũ khí vào bất ngờ đã không còn... Và như vậy việc tiếp tục nhiều, lại gấp, nên việc tổ chức lấy hàng ở bến chi viện cho chiến trường bằng đường biển sẽ gặp thiếu thận trọng. Lẽ ra lực lượng ở bến phải chọn vô vàn khó khăn... Và thực tế đã diễn ra như vậy...

lọc, thì Vũng Rô đã huy động đông đảo dân quanh Tôi nhớ rằng, khi anh Phan Hàm báo cáo với anh vùng. Một người thì kín, chín người thì hở. Làm Văn (Đại tướng Võ Nguyên Giáp) sự việc trên, anh sao không lọt chuyện ra ngoài... Chúng tôi cũng tự

ấy sững sờ, kém vui. Anh lặng đi đến mấy phút...

nhận thấy rằng, việc cho tàu 143 tiếp tục vào Buồn chớ, bởi miền Nam, đặc biệt là Nam Bộ sẽ

Vũng Rô là thiếu thận trọng, là nóng vội, giản đơn...

117

118

https://thuviensach.vn

Hòa bình trở lại, ông Võ Huy Phúc về Sài Gòn, khó có thời cơ được chi viện vũ khí... Anh Văn chỉ

sống ở khu nhà của các sĩ quan hải quân ở đường thị mấy điểm: ngừng ngay mọi chuyến đi vào miền Lê Thánh Tôn. Tôi gặp ông lúc sức khỏe ông đã Nam; kiểm điểm sâu sắc việc này, từ cơ quan chỉ

suy giảm. Ông gầy, việc đi lại khó khăn và giọng đạo đến người thực hiện... Những ngày đó không nói đã thiếu lưu loát. Tuy thế, trí nhớ ông vẫn khí trong đoàn buồn so. Chúng tôi tự ngượng với chưa hao mòn. Chuyện đã mấy chục năm, nghe kể

chính mình...

lại, ngỡ như ông vừa chứng kiến. Khi tôi hỏi về

- Đâu là nguyên do chúng ta bị lộ ở Vũng Rô?-

“Sự kiện Vũng Rô”, ông nói:

Tôi hỏi.

- Khui vào những vấn đề đó, hay đấy... Không

- Nhiều! Nhưng trước hết phải thật khách nên viết một chiều. Ta có thói quen khuếch trương quan mà nhận rằng, không có vụ Vũng Rô này, sẽ

quá nhiều thắng lợi mà né tránh thất bại, né có vụ Vũng Rô khác. Vũ khí tuồn vào ùn ùn như

tránh mất mát, hy sinh. Quan niệm như vậy vậy, toàn súng lớn, trước sau rồi kẻ địch cũng biết.

không hợp nữa, và viết thế cũng chẳng chân Cơ quan tình báo của chúng đâu có mù... Có điều thực... Làm văn, làm báo, yếu tố hàng đầu là giữ được bí mật lâu chừng nào hay chừng đó.

trung thực... Việc tàu 143 của thuyền trưởng Về nguyên nhân cụ thể tàu 143 bị lộ ở Vũng Thêm bị lộ ở Vũng Rô, đảng ủy chúng tôi đã đánh Rô, Đảng ủy đoàn hồi đó cho là, sau nhiều lần chở

giá một cách nghiêm túc, khách quan, không né vũ khí vào Nam thắng lợi, bắt đầu xuất hiện tư

tránh rằng, đó là một tổn thất quan trọng của tưởng chủ quan, từ trên đến dưới, từ đó công tác công tác chi viện cho chiến trường bằng đường nắm tình hình địch lơ là. Khi chúng thay đổi phương biển. Tổn thất vụ tàu ta lộ ở Vũng Rô không chỉ ở

thức tuần tra trên biển, ta chưa có biện pháp xử lý chỗ mất một con tàu, mất dăm ba chục tấn súng kịp thời... Trong một thời gian ngắn, ba chuyến đạn, mà nó làm thay đổi tình thế. Yếu tố bí mật, tàu vào Vũng Rô là thắng lợi, nhưng vì vũ khí vào bất ngờ đã không còn... Và như vậy việc tiếp tục nhiều, lại gấp, nên việc tổ chức lấy hàng ở bến chi viện cho chiến trường bằng đường biển sẽ gặp thiếu thận trọng. Lẽ ra lực lượng ở bến phải chọn vô vàn khó khăn... Và thực tế đã diễn ra như vậy...

lọc, thì Vũng Rô đã huy động đông đảo dân quanh Tôi nhớ rằng, khi anh Phan Hàm báo cáo với anh vùng. Một người thì kín, chín người thì hở. Làm Văn (Đại tướng Võ Nguyên Giáp) sự việc trên, anh sao không lọt chuyện ra ngoài... Chúng tôi cũng tự

ấy sững sờ, kém vui. Anh lặng đi đến mấy phút...

nhận thấy rằng, việc cho tàu 143 tiếp tục vào Buồn chớ, bởi miền Nam, đặc biệt là Nam Bộ sẽ

Vũng Rô là thiếu thận trọng, là nóng vội, giản đơn...

117

118

https://thuviensach.vn

Và một điểm nữa, tàu 143 ngụy trang chưa tốt.

kiện Vũng Rô, công việc chuẩn bị cho giai đoạn Trời gần sáng, anh em đã thấm mệt nên ngụy vận chuyển mới đã hòm hòm. Một số tàu được cải trang vội vàng, qua quýt. Đây là bài học đắt giá dạng theo kiểu tàu đánh cá hoặc tàu buôn nước cho sự thiếu thận trọng, thiếu tỉ mỉ, chu đáo.

ngoài, có lắp thêm thùng dầu phụ để đi được xa.

Không được phạm sai lầm, dù nhỏ, dù chỉ một lúc, Quần áo, thuốc lá và đồ dùng của thủy thủ đều là một lần là nguyên tắc tối thượng trong hoạt động hàng “ngoại”... Khi chúng tôi báo cáo với Thường quân sự... Trong vụ Vũng Rô, điều khiến chúng tôi vụ Đảng ủy, Thường vụ nhận định: tuy con đường lo ngại là con đường đã bị lộ. Địch hiểu rõ được ý biển vận chuyển chi viện chiến trường đã lộ, địch đồ của ta. Và tất nhiên chúng sẽ tìm cách đối phó...

phong tỏa gắt, song không thể không có chỗ sơ hở.

Theo chỉ thị của cấp trên, chúng tôi dừng công tác Lực lượng địch chủ yếu tập trung kiểm soát ven vận chuyển một thời gian để nghiên cứu phương bờ, không thể kiểm soát hết khu vực khơi xa, bởi thức mới, đường đi mới, nhằm ứng phó với tình vậy ta có thể lợi dụng điểm yếu ấy. Bí mật về con hình. Vỏ quýt dày phải có móng tay nhọn... Trong đường đã không còn, nhưng từng chuyến đi, lối đi, thời gian này, cơ quan tham mưu được lệnh triển cách thả hàng, cách vào bến... hoàn toàn do ta chủ

khai việc nắm tình hình địch ven biển, ngoài khơi, động. Và đối với địch, đó vẫn là điều bí mật...

đồng thời nghiên cứu đường đi mới. Anh em đề

Tháng 9 năm 1965, nghĩa là sau tám tháng vắng xuất phương án: để đưa được vũ khí vào miền bóng tàu của đoàn trên biển, chúng tôi bí mật cho Nam, tàu sẽ đi xa bờ, vòng ra hải phận quốc tế, tàu 42, chở 60 tấn vũ khí, ra đi... Suốt thời gian khi có thời cơ, sẽ đột nhập hải phận miền Nam, từ

tàu 42 lang thang nơi khơi xa, ban chỉ huy đoàn đó tìm cách vào bến. Táo bạo, nhưng không còn hết sức lo lắng. Chúng tôi thấp thỏm, lắng nghe, cách nào khác. Một vấn đề đặt ra là: để tàu có thể

chờ đợi... Hồi hộp hơn cả lần chiếc tàu gỗ của anh đi trên đường hàng hải quốc tế, việc xác định vị trí Một và anh Dĩa đi mở đường vào Cà Mau năm tàu không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm, vào địa 1962. Đây là lần đầu tàu của đoàn đi trên con hình ven bờ, mà phải dựa vào thiên văn. Nghĩa là đường mới, với phương thức mới. Hơn chục ngày dựa vào mặt trời và các vì sao... Giữa biển cả

tàu đi trên biển, có lúc nào chúng tôi được yên mênh mông, không xác định được vị trí tàu, không giấc. Mọi động tĩnh trên biển đều được phân tích, xác định được hướng đi sẽ hết sức nguy hiểm...

cân nhắc, phán đoán... Vậy rồi... Tàu 42 đã vào Chúng tôi tổ chức các lớp học, anh em vẫn nói đùa được bến. Hay tin, sở chỉ huy như thể vỡ òa. Từ

rằng “lớp học đi theo các vì sao”. Nửa năm sau sự

các trợ lý đến chiến sĩ thông tin đều nhảy lên reo hò.

119

120

https://thuviensach.vn

Và một điểm nữa, tàu 143 ngụy trang chưa tốt.

kiện Vũng Rô, công việc chuẩn bị cho giai đoạn Trời gần sáng, anh em đã thấm mệt nên ngụy vận chuyển mới đã hòm hòm. Một số tàu được cải trang vội vàng, qua quýt. Đây là bài học đắt giá dạng theo kiểu tàu đánh cá hoặc tàu buôn nước cho sự thiếu thận trọng, thiếu tỉ mỉ, chu đáo.

ngoài, có lắp thêm thùng dầu phụ để đi được xa.

Không được phạm sai lầm, dù nhỏ, dù chỉ một lúc, Quần áo, thuốc lá và đồ dùng của thủy thủ đều là một lần là nguyên tắc tối thượng trong hoạt động hàng “ngoại”... Khi chúng tôi báo cáo với Thường quân sự... Trong vụ Vũng Rô, điều khiến chúng tôi vụ Đảng ủy, Thường vụ nhận định: tuy con đường lo ngại là con đường đã bị lộ. Địch hiểu rõ được ý biển vận chuyển chi viện chiến trường đã lộ, địch đồ của ta. Và tất nhiên chúng sẽ tìm cách đối phó...

phong tỏa gắt, song không thể không có chỗ sơ hở.

Theo chỉ thị của cấp trên, chúng tôi dừng công tác Lực lượng địch chủ yếu tập trung kiểm soát ven vận chuyển một thời gian để nghiên cứu phương bờ, không thể kiểm soát hết khu vực khơi xa, bởi thức mới, đường đi mới, nhằm ứng phó với tình vậy ta có thể lợi dụng điểm yếu ấy. Bí mật về con hình. Vỏ quýt dày phải có móng tay nhọn... Trong đường đã không còn, nhưng từng chuyến đi, lối đi, thời gian này, cơ quan tham mưu được lệnh triển cách thả hàng, cách vào bến... hoàn toàn do ta chủ

khai việc nắm tình hình địch ven biển, ngoài khơi, động. Và đối với địch, đó vẫn là điều bí mật...

đồng thời nghiên cứu đường đi mới. Anh em đề

Tháng 9 năm 1965, nghĩa là sau tám tháng vắng xuất phương án: để đưa được vũ khí vào miền bóng tàu của đoàn trên biển, chúng tôi bí mật cho Nam, tàu sẽ đi xa bờ, vòng ra hải phận quốc tế, tàu 42, chở 60 tấn vũ khí, ra đi... Suốt thời gian khi có thời cơ, sẽ đột nhập hải phận miền Nam, từ

tàu 42 lang thang nơi khơi xa, ban chỉ huy đoàn đó tìm cách vào bến. Táo bạo, nhưng không còn hết sức lo lắng. Chúng tôi thấp thỏm, lắng nghe, cách nào khác. Một vấn đề đặt ra là: để tàu có thể

chờ đợi... Hồi hộp hơn cả lần chiếc tàu gỗ của anh đi trên đường hàng hải quốc tế, việc xác định vị trí Một và anh Dĩa đi mở đường vào Cà Mau năm tàu không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm, vào địa 1962. Đây là lần đầu tàu của đoàn đi trên con hình ven bờ, mà phải dựa vào thiên văn. Nghĩa là đường mới, với phương thức mới. Hơn chục ngày dựa vào mặt trời và các vì sao... Giữa biển cả

tàu đi trên biển, có lúc nào chúng tôi được yên mênh mông, không xác định được vị trí tàu, không giấc. Mọi động tĩnh trên biển đều được phân tích, xác định được hướng đi sẽ hết sức nguy hiểm...

cân nhắc, phán đoán... Vậy rồi... Tàu 42 đã vào Chúng tôi tổ chức các lớp học, anh em vẫn nói đùa được bến. Hay tin, sở chỉ huy như thể vỡ òa. Từ

rằng “lớp học đi theo các vì sao”. Nửa năm sau sự

các trợ lý đến chiến sĩ thông tin đều nhảy lên reo hò.

119

120

https://thuviensach.vn

Mừng quá! Vui quá!... Thắng lợi rồi! Tôi ôm lấy Kết thúc cuộc họp quân chính ở hang Bồ Nâu, anh Phước. Cả hai đứng lặng... Chúng tôi không hàng loạt lớp học như học báo vụ, huấn luyện nói được câu nào, nước mắt trào ra...

chiến đấu với máy bay địch, huấn luyện bơi, học hàng hải, học thiên văn,... được tổ chức.

Người làm công tác tham mưu kể lại

Ngoài việc cử một đoàn cán bộ vượt Trường Tôi đang viết những dòng này thì may mắn Sơn vào Nam củng cố bến cũ, xây dựng bến mới, nhận được thư và bài viết của anh Bùi Xuân Thu, công tác trọng tâm của đoàn lúc này là cải dạng ghi lại theo lời kể của anh Trần Phong. Anh Thu tàu, đóng thêm tàu mới và chuẩn bị đường đi mới.

và anh Phong là hai cán bộ công tác tại đoàn “tàu Các tàu 42, 68, 69 và tàu 100 được thay đổi hình không số” nhiều năm, am hiểu nhiều chuyện, tường thức để giống như tàu đánh bắt hải sản của nước tận nhiều người. Anh Thu làm công tác hậu cần, ngoài. Đồng thời đóng thêm 12 tàu cao tốc có trọng kỹ thuật; anh Phong làm công tác tham mưu.

tải 15 đến 20 tấn. Tàu nhỏ, nhưng cơ động nhanh.

Chuyện ở cơ quan đoàn sau sự kiện Vũng Rô Đoàn đã xây dựng phương thức vận chuyển được anh Bùi Xuân Thu ghi lại như sau: mới và đường đi mới. Trước đây, các tàu gỗ có

“... Sau hai lần làm thuyền trưởng đi vào Bến hành trình theo hướng: Bắc Việt Nam - Tây đảo Hải Nam - Tây Hoàng Sa - Cù lao Thu - Hòn Hải -

Tre và Cà Mau trở về, đầu năm 1964, tôi (tức Côn Đảo, rồi từ đó chuyển hướng vào bến. Hành Trần Phong) được thủ trưởng đoàn điều lên làm trình của các tàu sắt là: Bắc Việt Nam (hoặc bắc trợ lý tham mưu. Bàn giao tàu cho Nguyễn Phan đảo Hải Nam, qua eo Quỳnh Châu) - Đông Hoàng Vinh, tôi đeo ba lô về cơ quan.

Sa - Cù lao Thu - Hòn Hải - Côn Đảo, rồi vào bến.

Sau vụ tàu ta bị lộ ở Vũng Rô, hàng loạt công Con đường đó gắn liền với tên tuổi các thuyền việc phải làm: xây dựng quyết tâm, tìm đường đi trưởng Lê Văn Một, Đinh Đạt, Đặng Thái Nguyên, mới, thay đổi đối sách trên biển, huấn luyện Nguyễn Đức Dục, Lê Văn Thêm, Nguyễn Thanh chuyên môn, huấn luyện kỹ thuật, sơ tán tàu, cải Trầm, Lê Quốc Thân, Nguyễn Văn Hấn, Hồ

dạng lại tàu, v.v..

Đắc Thạnh,...

Tháng 9 năm 1965, lực lượng của đoàn sơ tán Phương thức vận chuyển mới và đường đi mới ra vịnh Hạ Long, sau đó sang đảo Hải Nam do Ban Tham mưu soạn thảo, được trình bày trước (Trung Quốc). Bạn nhường cho ta cảng Hậu Thủy Đảng ủy đoàn và ngày 5 và 6 tháng 5 năm 1965, làm căn cứ.

báo cáo trước Đảng ủy Quân chủng Hải quân.

121

122

https://thuviensach.vn

Mừng quá! Vui quá!... Thắng lợi rồi! Tôi ôm lấy Kết thúc cuộc họp quân chính ở hang Bồ Nâu, anh Phước. Cả hai đứng lặng... Chúng tôi không hàng loạt lớp học như học báo vụ, huấn luyện nói được câu nào, nước mắt trào ra...

chiến đấu với máy bay địch, huấn luyện bơi, học hàng hải, học thiên văn,... được tổ chức.

Người làm công tác tham mưu kể lại

Ngoài việc cử một đoàn cán bộ vượt Trường Tôi đang viết những dòng này thì may mắn Sơn vào Nam củng cố bến cũ, xây dựng bến mới, nhận được thư và bài viết của anh Bùi Xuân Thu, công tác trọng tâm của đoàn lúc này là cải dạng ghi lại theo lời kể của anh Trần Phong. Anh Thu tàu, đóng thêm tàu mới và chuẩn bị đường đi mới.

và anh Phong là hai cán bộ công tác tại đoàn “tàu Các tàu 42, 68, 69 và tàu 100 được thay đổi hình không số” nhiều năm, am hiểu nhiều chuyện, tường thức để giống như tàu đánh bắt hải sản của nước tận nhiều người. Anh Thu làm công tác hậu cần, ngoài. Đồng thời đóng thêm 12 tàu cao tốc có trọng kỹ thuật; anh Phong làm công tác tham mưu.

tải 15 đến 20 tấn. Tàu nhỏ, nhưng cơ động nhanh.

Chuyện ở cơ quan đoàn sau sự kiện Vũng Rô Đoàn đã xây dựng phương thức vận chuyển được anh Bùi Xuân Thu ghi lại như sau: mới và đường đi mới. Trước đây, các tàu gỗ có

“... Sau hai lần làm thuyền trưởng đi vào Bến hành trình theo hướng: Bắc Việt Nam - Tây đảo Hải Nam - Tây Hoàng Sa - Cù lao Thu - Hòn Hải -

Tre và Cà Mau trở về, đầu năm 1964, tôi (tức Côn Đảo, rồi từ đó chuyển hướng vào bến. Hành Trần Phong) được thủ trưởng đoàn điều lên làm trình của các tàu sắt là: Bắc Việt Nam (hoặc bắc trợ lý tham mưu. Bàn giao tàu cho Nguyễn Phan đảo Hải Nam, qua eo Quỳnh Châu) - Đông Hoàng Vinh, tôi đeo ba lô về cơ quan.

Sa - Cù lao Thu - Hòn Hải - Côn Đảo, rồi vào bến.

Sau vụ tàu ta bị lộ ở Vũng Rô, hàng loạt công Con đường đó gắn liền với tên tuổi các thuyền việc phải làm: xây dựng quyết tâm, tìm đường đi trưởng Lê Văn Một, Đinh Đạt, Đặng Thái Nguyên, mới, thay đổi đối sách trên biển, huấn luyện Nguyễn Đức Dục, Lê Văn Thêm, Nguyễn Thanh chuyên môn, huấn luyện kỹ thuật, sơ tán tàu, cải Trầm, Lê Quốc Thân, Nguyễn Văn Hấn, Hồ

dạng lại tàu, v.v..

Đắc Thạnh,...

Tháng 9 năm 1965, lực lượng của đoàn sơ tán Phương thức vận chuyển mới và đường đi mới ra vịnh Hạ Long, sau đó sang đảo Hải Nam do Ban Tham mưu soạn thảo, được trình bày trước (Trung Quốc). Bạn nhường cho ta cảng Hậu Thủy Đảng ủy đoàn và ngày 5 và 6 tháng 5 năm 1965, làm căn cứ.

báo cáo trước Đảng ủy Quân chủng Hải quân.

121

122

https://thuviensach.vn

Sau khi được Bộ Quốc phòng chuẩn y về phương tháng 8-1964, tàu 42 đi chuyến thứ hai, tháng 10

thức hoạt động mới, đoàn cho tàu 42 xuất phát”.

năm 1964 đi chuyến thứ ba, tháng 12 năm 1964

tiếp tục đi chuyến thứ tư, tháng 02 năm 1965 đi

Thủy thủ tàu 42 kể:

chuyến thứ năm... Và chuyến nào cũng thành công.

Tàu 42 là một trong những con tàu đi được

- Mỗi chuyến đi là một kỷ niệm không bao giờ

nhiều chuyến nhất, chở được nhiều vũ khí vào quên - Anh Tính kể - Chuyến đi tháng 10 năm chiến trường những năm chiến tranh. Bằng 1964, khi quay ra thì chúng tôi gặp khu trục Mỹ

những chiến công đó, năm 1970, tàu 42 đã được bám sát, đành ngược lên phía bắc, vừa lúc gió mùa Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực đông bắc tràn về, máy lại hỏng nên dạt vào khu lượng vũ trang nhân dân. Một trong những vực sông Hoàng Phố (Trung Quốc) và mắc cạn.

chuyến đi xuất sắc của tàu 42 là chuyến đi mở

Thủy thủ trên tàu bị du kích ở đó bắt giữ. Chúng đường thắng lợi, chở được 60 tấn vũ khí vào chiến tôi phải chịu đói và rét mấy ngày. Chính trị viên trường sau “sự kiện Vũng Rô”.

Trần Ngọc Ẩn thì bị trói vào cây phi lao... Sau khi Tôi đã được các anh, vốn là thủy thủ của tàu 42

biết là tàu của miền Bắc Việt Nam, các bạn Trung ngày ấy kể cho nghe về một số chuyến đi của tàu 42

Quốc kéo tàu ra khỏi chỗ cạn, đưa về Hà Khẩu sửa và đặc biệt là chuyến đi lịch sử đó.

chữa. Hai tuần sau chúng tôi về tới căn cứ. Chuyến Anh Vũ Trung Tính, người tham gia nhiều đi tháng 12 năm 1964 là chuyến đi hết sức gian chuyến chở vũ khí vào chiến trường thời ấy kể

nan. Khi đi gặp lúc gió mùa Đông Bắc thổi mạnh, rằng, anh từng làm thủy thủ trên tàu 154, tàu 525

nên rất nhiều người say sóng. Tuy vậy 5 ngày sau và tàu 42, nhưng tàu 42 là nơi anh gắn bó nhất và chúng tôi cũng đưa được hàng tới bến. Khi tàu có nhiều kỷ niệm nhất. Ngày 23 tháng 6 năm 1964, quay ra, ông Bông Văn Dĩa tặng tôi chú rái cá.

tại Đồ Sơn, tàu 42 được lệnh chở 47 tấn vũ khí lên Chú rái cá này rất khôn, hiểu ý người, biết làm đường đi Cà Mau. Lần đầu, anh và các thủy thủ

trò. Tôi mang theo xuống tàu với ý định tặng lại người miền Bắc, vốn là lính nghĩa vụ được làm vườn bách thú Hà Nội. Tàu ra đến gần đảo Trường lính trên tàu 42 chở vũ khí vào Nam, nên vừa Sa thì gặp bão. Ba ngày ba đêm, tàu lặn ngụp, trồi thấp thỏm tò mò, vừa hồi hộp, lo lắng. Nhiều điều lên ngụp xuống trong sóng gió giữa biển khơi. Ai mới lạ, nhiều sự chưa quen. Nhưng với tinh thần cũng say lả. Cơm không thể nấu, lương khô ăn vào vì Tổ quốc, vì sự nghiệp giải phóng miền Nam, các lại thổ ra, nôn thốc nôn tháo, mệt đến lả người.

anh đã đưa được tàu tới bến đúng kế hoạch. Kế đó, Tôi nhớ, khi đang học ở trường Đại học Hàng hải, 123

124

https://thuviensach.vn

Sau khi được Bộ Quốc phòng chuẩn y về phương tháng 8-1964, tàu 42 đi chuyến thứ hai, tháng 10

thức hoạt động mới, đoàn cho tàu 42 xuất phát”.

năm 1964 đi chuyến thứ ba, tháng 12 năm 1964

tiếp tục đi chuyến thứ tư, tháng 02 năm 1965 đi

Thủy thủ tàu 42 kể:

chuyến thứ năm... Và chuyến nào cũng thành công.

Tàu 42 là một trong những con tàu đi được

- Mỗi chuyến đi là một kỷ niệm không bao giờ

nhiều chuyến nhất, chở được nhiều vũ khí vào quên - Anh Tính kể - Chuyến đi tháng 10 năm chiến trường những năm chiến tranh. Bằng 1964, khi quay ra thì chúng tôi gặp khu trục Mỹ

những chiến công đó, năm 1970, tàu 42 đã được bám sát, đành ngược lên phía bắc, vừa lúc gió mùa Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực đông bắc tràn về, máy lại hỏng nên dạt vào khu lượng vũ trang nhân dân. Một trong những vực sông Hoàng Phố (Trung Quốc) và mắc cạn.

chuyến đi xuất sắc của tàu 42 là chuyến đi mở

Thủy thủ trên tàu bị du kích ở đó bắt giữ. Chúng đường thắng lợi, chở được 60 tấn vũ khí vào chiến tôi phải chịu đói và rét mấy ngày. Chính trị viên trường sau “sự kiện Vũng Rô”.

Trần Ngọc Ẩn thì bị trói vào cây phi lao... Sau khi Tôi đã được các anh, vốn là thủy thủ của tàu 42

biết là tàu của miền Bắc Việt Nam, các bạn Trung ngày ấy kể cho nghe về một số chuyến đi của tàu 42

Quốc kéo tàu ra khỏi chỗ cạn, đưa về Hà Khẩu sửa và đặc biệt là chuyến đi lịch sử đó.

chữa. Hai tuần sau chúng tôi về tới căn cứ. Chuyến Anh Vũ Trung Tính, người tham gia nhiều đi tháng 12 năm 1964 là chuyến đi hết sức gian chuyến chở vũ khí vào chiến trường thời ấy kể

nan. Khi đi gặp lúc gió mùa Đông Bắc thổi mạnh, rằng, anh từng làm thủy thủ trên tàu 154, tàu 525

nên rất nhiều người say sóng. Tuy vậy 5 ngày sau và tàu 42, nhưng tàu 42 là nơi anh gắn bó nhất và chúng tôi cũng đưa được hàng tới bến. Khi tàu có nhiều kỷ niệm nhất. Ngày 23 tháng 6 năm 1964, quay ra, ông Bông Văn Dĩa tặng tôi chú rái cá.

tại Đồ Sơn, tàu 42 được lệnh chở 47 tấn vũ khí lên Chú rái cá này rất khôn, hiểu ý người, biết làm đường đi Cà Mau. Lần đầu, anh và các thủy thủ

trò. Tôi mang theo xuống tàu với ý định tặng lại người miền Bắc, vốn là lính nghĩa vụ được làm vườn bách thú Hà Nội. Tàu ra đến gần đảo Trường lính trên tàu 42 chở vũ khí vào Nam, nên vừa Sa thì gặp bão. Ba ngày ba đêm, tàu lặn ngụp, trồi thấp thỏm tò mò, vừa hồi hộp, lo lắng. Nhiều điều lên ngụp xuống trong sóng gió giữa biển khơi. Ai mới lạ, nhiều sự chưa quen. Nhưng với tinh thần cũng say lả. Cơm không thể nấu, lương khô ăn vào vì Tổ quốc, vì sự nghiệp giải phóng miền Nam, các lại thổ ra, nôn thốc nôn tháo, mệt đến lả người.

anh đã đưa được tàu tới bến đúng kế hoạch. Kế đó, Tôi nhớ, khi đang học ở trường Đại học Hàng hải, 123

124

https://thuviensach.vn

giáo viên có hướng dẫn rằng, muốn thoát ra khỏi máy trưởng; Nguyễn Văn Vinh, Lê Văn Lương, vòng xoáy của bão, tàu phải cưỡi lên đầu sóng. Tôi thợ máy; Hiệp Rỗ, báo vụ 1; Bùi Văn Tư, báo vụ 2; báo cáo với thuyền trưởng Nguyễn Văn Cứng ý ấy.

Nguyễn Văn Tạo, thủy thủ trưởng; Lê Công Ở, Vậy là hai thầy trò cứ điều khiển tàu gối lên đầu Nguyễn Văn Thuận, Đinh Công Sự, Lê Văn Mùi, sóng mà đi. Tàu trọng tải 100 tấn, chỉ 20 tấn củi Nguyễn Văn Hạc, Lưu Đình Lừng, thủy thủ; Bùi đước chất lên, không đủ đằm, nên càng lắc, càng Khắc Thông, y tá. Mỗi người được trang bị ba bộ

chòng chành. Sóng hất tàu lên cao rồi đột ngột quần áo gồm com lê, quần áo bà ba và quần áo dìm sâu xuống, kêu răng rắc, như thể sắp gẫy...

xanh kiểu công nhân. Đây là chuyến đi khá dài Giữa trùng khơi mênh mông, con tàu chẳng khác ngày, đi xa bờ, việc xác định vị trí tàu phải dựa chiếc lá tre nhỏ bé. Có lúc chúng tôi tưởng tàu bị

vào mặt trăng, mặt trời và các vì sao... Chuyến đi lật, hoặc va vào đá ngầm quanh đảo, và thú thật, thành công của tàu 42 giai đoạn đó được Bộ Chính đã thoáng nghĩ đến cái chết... Nhưng mọi sự rồi trị, Quân ủy Trung ương và Bộ Tư lệnh Hải quân cũng qua. Sau hơn sáu mươi giờ đồng hồ không ăn đánh giá rất cao. Các mốc thời gian tháng 3 năm không ngủ chống chọi, vật lộn với sóng dữ, chúng 1966, tháng 12 năm 1966, tháng 8 năm 1969, tôi đưa được tàu về căn cứ của Đoàn ở đảo Hải tháng 12 năm 1969, rồi tháng 8 năm 1970, tháng 10

Nam. Tiếc là, vì không được ăn uống trong ba năm 1970,... tàu 42 tiếp tục chở vũ khí lên đường ngày đó, con rái cá không chịu đựng nổi, đã từ giã và đều hoàn thành nhiệm vụ một các xuất sắc...

chúng tôi. Tiếc vô cùng!

Thượng tá Lưu Đình Lừng vốn là thủy thủ

Anh Vũ Trung Tính kể tiếp:

trên tàu 42, kể:

- Trong tất cả các chuyến tôi tham gia, thì

- Tháng 10, tàu 42 được cải dạng xong. Tàu chuyến đi mở đường sau “sự kiện Vũng Rô” năm sơn màu ngọc bích trông giống như một chiếc tàu 1965 là đáng nhớ nhất, và có ý nghĩa nhất. Sau ba cá của các nước khu vực Đông Nam Á. Đầu tháng, tháng chuẩn bị về nhiều mặt, trong đó có việc được lệnh xuống hàng. Hàng lấy ở cầu Đá Bạc củng cố lại nhân sự trên tàu, chúng tôi được lệnh (Hải Phòng). Đêm 15 tháng 10 năm 1965, tàu lên đường. Tôi nhớ chuyến đi đó, trên tàu có các xuất phát do thuyền trưởng Nguyễn Văn Cứng và thành viên: Anh Nguyễn Văn Cứng, thuyền chính trị viên Trần Ngọc Ẩn chỉ huy. Dịp này trưởng; Trần Ngọc Ẩn, chính trị viên; Nguyễn Văn đang thời kỳ gió mùa Đông Bắc. Những con sóng Thanh, thuyền phó; tôi, Vũ Trung Tính, hàng hải chồm cao và gió thổi hun hút. Con tàu chao lắc số 1; Lê Thái Sơn, hàng hải số 2; Thôi Văn Nam, như đưa võng. Nhiều ngày chống chọi với sóng gió, 125

126

https://thuviensach.vn

giáo viên có hướng dẫn rằng, muốn thoát ra khỏi máy trưởng; Nguyễn Văn Vinh, Lê Văn Lương, vòng xoáy của bão, tàu phải cưỡi lên đầu sóng. Tôi thợ máy; Hiệp Rỗ, báo vụ 1; Bùi Văn Tư, báo vụ 2; báo cáo với thuyền trưởng Nguyễn Văn Cứng ý ấy.

Nguyễn Văn Tạo, thủy thủ trưởng; Lê Công Ở, Vậy là hai thầy trò cứ điều khiển tàu gối lên đầu Nguyễn Văn Thuận, Đinh Công Sự, Lê Văn Mùi, sóng mà đi. Tàu trọng tải 100 tấn, chỉ 20 tấn củi Nguyễn Văn Hạc, Lưu Đình Lừng, thủy thủ; Bùi đước chất lên, không đủ đằm, nên càng lắc, càng Khắc Thông, y tá. Mỗi người được trang bị ba bộ

chòng chành. Sóng hất tàu lên cao rồi đột ngột quần áo gồm com lê, quần áo bà ba và quần áo dìm sâu xuống, kêu răng rắc, như thể sắp gẫy...

xanh kiểu công nhân. Đây là chuyến đi khá dài Giữa trùng khơi mênh mông, con tàu chẳng khác ngày, đi xa bờ, việc xác định vị trí tàu phải dựa chiếc lá tre nhỏ bé. Có lúc chúng tôi tưởng tàu bị

vào mặt trăng, mặt trời và các vì sao... Chuyến đi lật, hoặc va vào đá ngầm quanh đảo, và thú thật, thành công của tàu 42 giai đoạn đó được Bộ Chính đã thoáng nghĩ đến cái chết... Nhưng mọi sự rồi trị, Quân ủy Trung ương và Bộ Tư lệnh Hải quân cũng qua. Sau hơn sáu mươi giờ đồng hồ không ăn đánh giá rất cao. Các mốc thời gian tháng 3 năm không ngủ chống chọi, vật lộn với sóng dữ, chúng 1966, tháng 12 năm 1966, tháng 8 năm 1969, tôi đưa được tàu về căn cứ của Đoàn ở đảo Hải tháng 12 năm 1969, rồi tháng 8 năm 1970, tháng 10

Nam. Tiếc là, vì không được ăn uống trong ba năm 1970,... tàu 42 tiếp tục chở vũ khí lên đường ngày đó, con rái cá không chịu đựng nổi, đã từ giã và đều hoàn thành nhiệm vụ một các xuất sắc...

chúng tôi. Tiếc vô cùng!

Thượng tá Lưu Đình Lừng vốn là thủy thủ

Anh Vũ Trung Tính kể tiếp:

trên tàu 42, kể:

- Trong tất cả các chuyến tôi tham gia, thì

- Tháng 10, tàu 42 được cải dạng xong. Tàu chuyến đi mở đường sau “sự kiện Vũng Rô” năm sơn màu ngọc bích trông giống như một chiếc tàu 1965 là đáng nhớ nhất, và có ý nghĩa nhất. Sau ba cá của các nước khu vực Đông Nam Á. Đầu tháng, tháng chuẩn bị về nhiều mặt, trong đó có việc được lệnh xuống hàng. Hàng lấy ở cầu Đá Bạc củng cố lại nhân sự trên tàu, chúng tôi được lệnh (Hải Phòng). Đêm 15 tháng 10 năm 1965, tàu lên đường. Tôi nhớ chuyến đi đó, trên tàu có các xuất phát do thuyền trưởng Nguyễn Văn Cứng và thành viên: Anh Nguyễn Văn Cứng, thuyền chính trị viên Trần Ngọc Ẩn chỉ huy. Dịp này trưởng; Trần Ngọc Ẩn, chính trị viên; Nguyễn Văn đang thời kỳ gió mùa Đông Bắc. Những con sóng Thanh, thuyền phó; tôi, Vũ Trung Tính, hàng hải chồm cao và gió thổi hun hút. Con tàu chao lắc số 1; Lê Thái Sơn, hàng hải số 2; Thôi Văn Nam, như đưa võng. Nhiều ngày chống chọi với sóng gió, 125

126

https://thuviensach.vn

thủy thủ, dù đã đi biển nhiều chuyến vẫn nôn ra trở lại, thuyền trưởng ra lệnh cho tàu đi về phía mật xanh, mật vàng. Ai cũng mệt. Ngày thứ ba, biển Việt Nam.

tàu chạy chậm lại để thay biển số và căng lưới lên Qua Hòn Khoai, chúng tôi tiến thẳng vào bờ.

như một tàu đánh cá đang hành trình. Sóng vẫn Khuya khuya, khi tới vàm, từ một lùm cây trước không giảm. Khó khăn lúc này là cái ăn cho thủy mặt, có chiếc thuyền nhỏ chạy tới. Ánh đèn pin lóe thủ. Ăn lương khô mấy ngày liền, xót ruột, ai cũng lên, chúng tôi nhận ra ám hiệu của bến, vội đáp thèm cơm. Nhưng nấu cơm không dễ. Tàu lắc lư, lại. Thuyền trưởng cúi sát xuống, gọi lớn: “Anh Ba đổ nước vào nồi, nước lại trào ra. Thuyền trưởng cụt phải không?”. Có tiếng hỏi lại “Bảy Cứng ha?

Nguyễn Văn Cứng là người không say sóng, nên Sao trễ vậy cha?”. Theo chiếc thuyền vừa ra đón, vừa chỉ huy, vừa đảm nhận vai nấu cơm. Phải mất 4

chúng tôi đi vào “bến”.

tiếng đồng hồ cơm mới chín. Nhưng ăn vào, lại trả

Bảy ngày sau, chúng tôi trở lại miền Bắc.

về biển nuôi cá hết...

Ngày 5 tháng 11 năm 1965, tàu về Đồ Sơn. Sau Ngày thứ tư, sóng giảm dần. Thuyền trưởng chuyến đi ấy, tàu 42 được Nhà nước thưởng Huân cho tàu vòng ra đảo Song Tử Tây, rồi qua đảo Song chương Quân công hạng Ba, và Bác Hồ tặng cho Tử Đông (thuộc quần đảo Trường sa). Ngày 19, mỗi thủy thủ một bao thuốc lá... Chuyện ấy tôi cứ

chúng tôi phát hiện một máy bay bay ngang tàu.

nhớ mãi.

Những ngày kế đó, vài ba giờ lại có một máy bay đảo qua. Tàu chiến địch cũng lượn lờ thường xuyên.

TÀU 69 - BẢN ANH HÙNG CA TRÊN BIỂN

Về phía nam, biển yên dần. Ngày 20 tháng 10,

“... Tiếp theo tàu 42, ngày 21 tháng 3, tàu 69

thấy không có động tĩnh gì, thuyền trưởng truyền được lệnh xuất phát, đi vào bến Bạc Liêu, tàu 69

lệnh chuyển hướng vào bờ. Đêm đó, chúng tôi do thuyền trưởng Nguyễn Hữu Phước và chính trị

phát hiện ra đèn Hòn Khoai, vậy là tăng tốc độ, viên Tăng Văn Huyễn chỉ huy. Thuyền phó: chạy vào. Nhưng khi cách bờ không bao xa, xung Nguyễn Tiến Hai, Nguyễn Hấn; thủy thủ gồm: quanh chúng tôi có nhiều ánh đèn, nghi là tàu Nguyễn Văn Bé, máy trưởng đã từng đi 12

địch, nếu vào bến sẽ không an toàn, nên lại phải chuyến; Nguyễn Ngọc Kiểu, đã đi tám chuyến; vòng trở ra vùng biển quốc tế. Chúng tôi đi về

Phan Hải Hồ, đi ba chuyến; Diệp Minh Hiếu; Lê phía đảo Nationa (phía bắc Philíppin). Lòng vòng Xuân Khảm; Lưu Kim Nhật; Hồ Quang Phụng;

“câu cá” bốn ngày ở đó để tránh sự theo dõi của Cao Sĩ Thập; Hoàng Thanh Loan; Hoàng Văn địch... Hôm sau, ngày 24 tháng 10, tình hình yên Nữa; Đoàn Văn Dĩ; Bá Châu Báu.

127

128

https://thuviensach.vn

thủy thủ, dù đã đi biển nhiều chuyến vẫn nôn ra trở lại, thuyền trưởng ra lệnh cho tàu đi về phía mật xanh, mật vàng. Ai cũng mệt. Ngày thứ ba, biển Việt Nam.

tàu chạy chậm lại để thay biển số và căng lưới lên Qua Hòn Khoai, chúng tôi tiến thẳng vào bờ.

như một tàu đánh cá đang hành trình. Sóng vẫn Khuya khuya, khi tới vàm, từ một lùm cây trước không giảm. Khó khăn lúc này là cái ăn cho thủy mặt, có chiếc thuyền nhỏ chạy tới. Ánh đèn pin lóe thủ. Ăn lương khô mấy ngày liền, xót ruột, ai cũng lên, chúng tôi nhận ra ám hiệu của bến, vội đáp thèm cơm. Nhưng nấu cơm không dễ. Tàu lắc lư, lại. Thuyền trưởng cúi sát xuống, gọi lớn: “Anh Ba đổ nước vào nồi, nước lại trào ra. Thuyền trưởng cụt phải không?”. Có tiếng hỏi lại “Bảy Cứng ha?

Nguyễn Văn Cứng là người không say sóng, nên Sao trễ vậy cha?”. Theo chiếc thuyền vừa ra đón, vừa chỉ huy, vừa đảm nhận vai nấu cơm. Phải mất 4

chúng tôi đi vào “bến”.

tiếng đồng hồ cơm mới chín. Nhưng ăn vào, lại trả

Bảy ngày sau, chúng tôi trở lại miền Bắc.

về biển nuôi cá hết...

Ngày 5 tháng 11 năm 1965, tàu về Đồ Sơn. Sau Ngày thứ tư, sóng giảm dần. Thuyền trưởng chuyến đi ấy, tàu 42 được Nhà nước thưởng Huân cho tàu vòng ra đảo Song Tử Tây, rồi qua đảo Song chương Quân công hạng Ba, và Bác Hồ tặng cho Tử Đông (thuộc quần đảo Trường sa). Ngày 19, mỗi thủy thủ một bao thuốc lá... Chuyện ấy tôi cứ

chúng tôi phát hiện một máy bay bay ngang tàu.

nhớ mãi.

Những ngày kế đó, vài ba giờ lại có một máy bay đảo qua. Tàu chiến địch cũng lượn lờ thường xuyên.

TÀU 69 - BẢN ANH HÙNG CA TRÊN BIỂN

Về phía nam, biển yên dần. Ngày 20 tháng 10,

“... Tiếp theo tàu 42, ngày 21 tháng 3, tàu 69

thấy không có động tĩnh gì, thuyền trưởng truyền được lệnh xuất phát, đi vào bến Bạc Liêu, tàu 69

lệnh chuyển hướng vào bờ. Đêm đó, chúng tôi do thuyền trưởng Nguyễn Hữu Phước và chính trị

phát hiện ra đèn Hòn Khoai, vậy là tăng tốc độ, viên Tăng Văn Huyễn chỉ huy. Thuyền phó: chạy vào. Nhưng khi cách bờ không bao xa, xung Nguyễn Tiến Hai, Nguyễn Hấn; thủy thủ gồm: quanh chúng tôi có nhiều ánh đèn, nghi là tàu Nguyễn Văn Bé, máy trưởng đã từng đi 12

địch, nếu vào bến sẽ không an toàn, nên lại phải chuyến; Nguyễn Ngọc Kiểu, đã đi tám chuyến; vòng trở ra vùng biển quốc tế. Chúng tôi đi về

Phan Hải Hồ, đi ba chuyến; Diệp Minh Hiếu; Lê phía đảo Nationa (phía bắc Philíppin). Lòng vòng Xuân Khảm; Lưu Kim Nhật; Hồ Quang Phụng;

“câu cá” bốn ngày ở đó để tránh sự theo dõi của Cao Sĩ Thập; Hoàng Thanh Loan; Hoàng Văn địch... Hôm sau, ngày 24 tháng 10, tình hình yên Nữa; Đoàn Văn Dĩ; Bá Châu Báu.

127

128

https://thuviensach.vn

Tàu 69 đi theo hành trình của tàu 42 đã đi. Đến

Chuyện của thuyền phó Nguyễn Tiến Hai

ngang quần đảo Hoàng Sa, một máy bay trinh sát Từ Đà Nẵng, chúng tôi xuôi xuống Quảng NAVY của Mỹ lượn thấp, bay theo tàu nhiều lần.

Ngãi để gặp anh Nguyễn Tiến Hai, thuyền phó Đây có thể là hành động ngẫu nhiên, cũng có thể là tàu 69 đi vào Cà Mau dạo năm 1966 và vẫn mắc hành trình của tàu 69 đã lộ. Đêm hôm đó, một tàu kẹt trong rừng đước. Tìm anh rất dễ. Nhà anh sát tuần dương Mỹ bám sát. Thuyền trưởng Phước cạnh quốc lộ 1, ngay phía bắc cầu Trà Khúc. Khi xe quyết định cho tàu đi tiếp ra hướng đông. Tàu Mỹ

chúng tôi còn cách sông Trà Khúc chừng 200m, đã xa dần. Lát sau, một máy bay trinh sát lượn qua và thấy anh ra đón. Nhắc lại chuyến đi của tàu 69 năm phát tín hiệu chỉ điểm cho chiếc tuần dương. Chiếc đó, anh kể rất rành rẽ, không thiếu chi tiết nào.

tuần dương lại xuất hiện. Nó mở tốc độ, chạy vòng

- Chiều 23 tháng 4 năm 1966, tàu 69 đến phía quanh tàu 69. Trước mũi, lại thêm một chiếc nữa đông nam Côn Đảo, cách bờ biển Cà Mau 90 hải chặn. Đồng thời máy bay trinh sát lượn trên đầu.

lý. Như vậy là đúng kế hoạch. Chúng tôi phấn Đêm ấy, tàu 69 nhận được điện từ Sở chỉ huy: chấn cho tàu chuyển hướng vào bờ. Chỉ cần nhìn cho tàu quay lại.

thấy đèn trên Hòn Khoai là ổn. Biển phía nam Ngày thứ tám trên biển, tàu Mỹ vẫn bám đang trong thời kỳ “tháng ba nồm rộ”. Tàu chạy theo. Tàu 69 vòng về phía đông, ngược lên vùng êm. Song không khỏi thấp thỏm, hồi hộp. Tàu biển ngang Thượng Xuyên (Trung Quốc). Tàu neo đang nằm trong hải phận miền Nam. Đây là lúc ở đó hai ngày, rồi về vịnh Hạ Long.

có tính quyết định sự thành bại của chuyến đi...

Việc tàu 69 trở về, Đảng ủy Đoàn 125 đánh Để biết vị trí tàu, chúng tôi thường lấy thời gian giá: địch không chỉ theo dõi ta ở ven bờ mà còn nhân với tốc độ. Nhưng cách đơn giản ấy thường theo dõi ta từ xa, ngoài vùng biển quốc tế. Song không mấy chuẩn, nhất là khi tàu hoạt động trong việc đi lại trên biển quốc tế là hoàn toàn hợp điều kiện thủy văn phức tạp. Chỗ bấu víu đáng tin pháp. Chúng ta (tức Đoàn 125) phải khai thác cậy là cây đèn biển trên đảo Hòn Khoai. Nếu phát triệt để tính hợp pháp đó.

hiện được ánh đèn, căn cứ vào các yếu tố cho sẵn Sau khi rút kinh nghiệm về cách ứng phó trên trong hải đồ, có thể biết vị trí tàu chính xác. Sau biển, ngày 15 tháng 4 năm 1966, tàu 69 được lệnh khi tính toán, tôi báo cáo với thuyền trưởng tiếp tục lên đường” 1 .

Nguyễn Hữu Phước rằng, nếu không có gì trục _______________

trặc, khoảng 23 giờ 45 phút sẽ thấy đèn Hòn 1. Lịch sử Lữ đoàn 125, Sđd.

Khoai, và như vậy chừng 1 giờ, hoặc 1 giờ 30 phút 129

130

https://thuviensach.vn

Tàu 69 đi theo hành trình của tàu 42 đã đi. Đến

Chuyện của thuyền phó Nguyễn Tiến Hai

ngang quần đảo Hoàng Sa, một máy bay trinh sát Từ Đà Nẵng, chúng tôi xuôi xuống Quảng NAVY của Mỹ lượn thấp, bay theo tàu nhiều lần.

Ngãi để gặp anh Nguyễn Tiến Hai, thuyền phó Đây có thể là hành động ngẫu nhiên, cũng có thể là tàu 69 đi vào Cà Mau dạo năm 1966 và vẫn mắc hành trình của tàu 69 đã lộ. Đêm hôm đó, một tàu kẹt trong rừng đước. Tìm anh rất dễ. Nhà anh sát tuần dương Mỹ bám sát. Thuyền trưởng Phước cạnh quốc lộ 1, ngay phía bắc cầu Trà Khúc. Khi xe quyết định cho tàu đi tiếp ra hướng đông. Tàu Mỹ

chúng tôi còn cách sông Trà Khúc chừng 200m, đã xa dần. Lát sau, một máy bay trinh sát lượn qua và thấy anh ra đón. Nhắc lại chuyến đi của tàu 69 năm phát tín hiệu chỉ điểm cho chiếc tuần dương. Chiếc đó, anh kể rất rành rẽ, không thiếu chi tiết nào.

tuần dương lại xuất hiện. Nó mở tốc độ, chạy vòng

- Chiều 23 tháng 4 năm 1966, tàu 69 đến phía quanh tàu 69. Trước mũi, lại thêm một chiếc nữa đông nam Côn Đảo, cách bờ biển Cà Mau 90 hải chặn. Đồng thời máy bay trinh sát lượn trên đầu.

lý. Như vậy là đúng kế hoạch. Chúng tôi phấn Đêm ấy, tàu 69 nhận được điện từ Sở chỉ huy: chấn cho tàu chuyển hướng vào bờ. Chỉ cần nhìn cho tàu quay lại.

thấy đèn trên Hòn Khoai là ổn. Biển phía nam Ngày thứ tám trên biển, tàu Mỹ vẫn bám đang trong thời kỳ “tháng ba nồm rộ”. Tàu chạy theo. Tàu 69 vòng về phía đông, ngược lên vùng êm. Song không khỏi thấp thỏm, hồi hộp. Tàu biển ngang Thượng Xuyên (Trung Quốc). Tàu neo đang nằm trong hải phận miền Nam. Đây là lúc ở đó hai ngày, rồi về vịnh Hạ Long.

có tính quyết định sự thành bại của chuyến đi...

Việc tàu 69 trở về, Đảng ủy Đoàn 125 đánh Để biết vị trí tàu, chúng tôi thường lấy thời gian giá: địch không chỉ theo dõi ta ở ven bờ mà còn nhân với tốc độ. Nhưng cách đơn giản ấy thường theo dõi ta từ xa, ngoài vùng biển quốc tế. Song không mấy chuẩn, nhất là khi tàu hoạt động trong việc đi lại trên biển quốc tế là hoàn toàn hợp điều kiện thủy văn phức tạp. Chỗ bấu víu đáng tin pháp. Chúng ta (tức Đoàn 125) phải khai thác cậy là cây đèn biển trên đảo Hòn Khoai. Nếu phát triệt để tính hợp pháp đó.

hiện được ánh đèn, căn cứ vào các yếu tố cho sẵn Sau khi rút kinh nghiệm về cách ứng phó trên trong hải đồ, có thể biết vị trí tàu chính xác. Sau biển, ngày 15 tháng 4 năm 1966, tàu 69 được lệnh khi tính toán, tôi báo cáo với thuyền trưởng tiếp tục lên đường” 1 .

Nguyễn Hữu Phước rằng, nếu không có gì trục _______________

trặc, khoảng 23 giờ 45 phút sẽ thấy đèn Hòn 1. Lịch sử Lữ đoàn 125, Sđd.

Khoai, và như vậy chừng 1 giờ, hoặc 1 giờ 30 phút 129

130

https://thuviensach.vn

ngày 24 tàu đến Vàm Lũng... Nhưng chúng tôi đã một khối thép khổng lồ. Chờ cho họ định thần, với không gặp may, đêm đó, chẳng rõ lý do gì, đèn chất giọng đặc Nam Bộ, anh Huyễn từ tốn nói: biển trên Hòn Khoai không sáng. Một giờ mười

“Chúng tôi là người làm ăn ngoài khơi, không may lăm phút, vẫn không thấy ánh chớp nào. Một giờ

bị hải tặc rượt, lạc vô. Xin hỏi đây là đâu, và làm ba mươi phút, nghĩa là đã quá quy định theo tính ơn chỉ giùm xem có nơi nào có thể núp tạm”. Hình toán, trước mắt vẫn tối om. Muốn vào bờ, không có như ba người trên ghe cũng đoán ra chiếc tàu hải đăng khác gì người mù. Chúng tôi không thật trước mặt họ là tàu nào. Một người nói: “Tụi này rõ lúc này tàu đang ở đâu. Lo lắng vô chừng. Với cho ghe đi trước, mấy anh theo sau nghe. Coi địa hình phức tạp phía đông Cà Mau, tàu có thể

chừng bị cạn đó”... Chúng tôi không còn cách nào mắc cạn bất cứ lúc nào. Anh Phước như ngồi trên khác, đành đi theo... Sao trên trời thưa dần. Bóng lửa. Thần kinh tôi cũng căng tựa dây đàn. Thủy tối đang loãng ra. Và thủy triều cũng sắp rút.

thủ im lặng. Mọi người hiểu điều gì đang xảy ra.

Chúng tôi lo lắng nhìn về phía trước: đã rõ một Tôi đề nghị cho tàu giảm tốc độ, nếu không xác dãy núi mờ mờ. Đang đoán định thì chiếc ghe chợt định được vị trí bến thì quay ra công hải. Thời tăng tốc độ, rồi mất hút. Chúng tôi không khỏi gian vẫn đủ để làm việc ấy, trước khi trời sáng.

ngạc nhiên, cho tàu chạy chậm lại, tự dò dẫm đi Chi ủy, ban chỉ huy hội ý. Thống nhất của lãnh vào. Trong bờ có tiếng quát: “Cẩn thận, mắc cạn đạo lúc này là dùng phương pháp đo độ sâu, rồi đó!”. Thuyền trưởng Phước giật chuông cho dừng đối chiếu độ sâu thực tế với độ sâu trên hải đồ, máy, rồi bước ra. Ông khum tay đưa lên miệng nhằm phán đoán vị trí tàu. Chúng tôi tiến hành.

làm loa gọi lớn: “Trời sắp sáng rồi, nỡ nào bỏ

Căn cứ vào kết quả, cho thấy tàu đang ở khu vực chúng tôi nơi đây sao, bà con ơi”. Trong bờ có tiếng ngang cửa Bồ Đề... Tuy nhiên, cách này chỉ là để

đáp lại: “Có phải mấy ảnh ở ngoải vô không? Nói tham khảo, bởi chưa hẳn đã chắc chắn... Đang thiệt bọn này sẽ giúp”. Tôi vội thưa: “Bà con hãy loay hoay thì, từ phía mũi tàu, thủy thủ trưởng tin chúng tôi là người lương thiện... Giúp chúng Đoàn Văn Dĩ phát hiện ra có một ghe nhỏ, đang tôi, rồi ta sẽ nói chuyện sau mà”. “Lấy gì làm thả trôi. Anh Phước cho giảm tốc độ, nhẹ nhàng tin?”- Tiếng trong bờ lại hỏi. “Chúng tôi sẽ có hai áp vào. Trên ghe có người, nhưng đang ngủ say.

người bơi vào bờ, còn bà con cho người ra dẫn Chính trị viên Tăng Văn Huyễn, chồm nửa người đường để tàu vô. Được chưa?”. Họ đồng ý. Đồng ra khỏi mạn, gọi lớn. Ba người trên ghe sợ hãi bật chí Đoàn Văn Dĩ và Huỳnh Văn Nữa được cử đi dậy. Chắc là họ quá sững sờ khi thấy trước mặt lù lù làm “con tin”... Vừa lúc đó, thiệt xui xẻo, tàu 69

131

132

https://thuviensach.vn

ngày 24 tàu đến Vàm Lũng... Nhưng chúng tôi đã một khối thép khổng lồ. Chờ cho họ định thần, với không gặp may, đêm đó, chẳng rõ lý do gì, đèn chất giọng đặc Nam Bộ, anh Huyễn từ tốn nói: biển trên Hòn Khoai không sáng. Một giờ mười

“Chúng tôi là người làm ăn ngoài khơi, không may lăm phút, vẫn không thấy ánh chớp nào. Một giờ

bị hải tặc rượt, lạc vô. Xin hỏi đây là đâu, và làm ba mươi phút, nghĩa là đã quá quy định theo tính ơn chỉ giùm xem có nơi nào có thể núp tạm”. Hình toán, trước mắt vẫn tối om. Muốn vào bờ, không có như ba người trên ghe cũng đoán ra chiếc tàu hải đăng khác gì người mù. Chúng tôi không thật trước mặt họ là tàu nào. Một người nói: “Tụi này rõ lúc này tàu đang ở đâu. Lo lắng vô chừng. Với cho ghe đi trước, mấy anh theo sau nghe. Coi địa hình phức tạp phía đông Cà Mau, tàu có thể

chừng bị cạn đó”... Chúng tôi không còn cách nào mắc cạn bất cứ lúc nào. Anh Phước như ngồi trên khác, đành đi theo... Sao trên trời thưa dần. Bóng lửa. Thần kinh tôi cũng căng tựa dây đàn. Thủy tối đang loãng ra. Và thủy triều cũng sắp rút.

thủ im lặng. Mọi người hiểu điều gì đang xảy ra.

Chúng tôi lo lắng nhìn về phía trước: đã rõ một Tôi đề nghị cho tàu giảm tốc độ, nếu không xác dãy núi mờ mờ. Đang đoán định thì chiếc ghe chợt định được vị trí bến thì quay ra công hải. Thời tăng tốc độ, rồi mất hút. Chúng tôi không khỏi gian vẫn đủ để làm việc ấy, trước khi trời sáng.

ngạc nhiên, cho tàu chạy chậm lại, tự dò dẫm đi Chi ủy, ban chỉ huy hội ý. Thống nhất của lãnh vào. Trong bờ có tiếng quát: “Cẩn thận, mắc cạn đạo lúc này là dùng phương pháp đo độ sâu, rồi đó!”. Thuyền trưởng Phước giật chuông cho dừng đối chiếu độ sâu thực tế với độ sâu trên hải đồ, máy, rồi bước ra. Ông khum tay đưa lên miệng nhằm phán đoán vị trí tàu. Chúng tôi tiến hành.

làm loa gọi lớn: “Trời sắp sáng rồi, nỡ nào bỏ

Căn cứ vào kết quả, cho thấy tàu đang ở khu vực chúng tôi nơi đây sao, bà con ơi”. Trong bờ có tiếng ngang cửa Bồ Đề... Tuy nhiên, cách này chỉ là để

đáp lại: “Có phải mấy ảnh ở ngoải vô không? Nói tham khảo, bởi chưa hẳn đã chắc chắn... Đang thiệt bọn này sẽ giúp”. Tôi vội thưa: “Bà con hãy loay hoay thì, từ phía mũi tàu, thủy thủ trưởng tin chúng tôi là người lương thiện... Giúp chúng Đoàn Văn Dĩ phát hiện ra có một ghe nhỏ, đang tôi, rồi ta sẽ nói chuyện sau mà”. “Lấy gì làm thả trôi. Anh Phước cho giảm tốc độ, nhẹ nhàng tin?”- Tiếng trong bờ lại hỏi. “Chúng tôi sẽ có hai áp vào. Trên ghe có người, nhưng đang ngủ say.

người bơi vào bờ, còn bà con cho người ra dẫn Chính trị viên Tăng Văn Huyễn, chồm nửa người đường để tàu vô. Được chưa?”. Họ đồng ý. Đồng ra khỏi mạn, gọi lớn. Ba người trên ghe sợ hãi bật chí Đoàn Văn Dĩ và Huỳnh Văn Nữa được cử đi dậy. Chắc là họ quá sững sờ khi thấy trước mặt lù lù làm “con tin”... Vừa lúc đó, thiệt xui xẻo, tàu 69

131

132

https://thuviensach.vn

sục vào vũng bùn nhão nơi cửa sông. Không có gì động cơ máy bay, rất gần. Kế đó là đạn súng máy đáng sợ hơn trong những lúc thế này, tàu mắc vãi xuống. Người thanh niên ngước lên nhìn: cạn. Sao chuyến đi lại lắm rủi ro đến vậy! Nguyễn

“Thằng tuần biển ở Sóc Trăng xuống đó. Chắc nó Hữu Phước hiểu rõ chuyện gì đã xảy ra. Anh lập đã nhìn thấy tàu mấy anh”... Hôm đó chúng tôi tức cho máy lùi hết tốc độ. Nhưng con tàu vẫn ỳ

liên lạc được với bến. Nhưng lại thêm một rủi ro tại chỗ. Trời sáng dần, tàu trơ ra nơi cửa sông. Và nữa: sau khi đã dỡ xong hàng, phát hiện ra chân nước đang ròng mạnh. Thuyền trưởng Phước hội ý vịt của tàu hỏng, giống như ô tô xẹp lốp, máy dẫu với chính trị viên Huyễn. Hai người đã tính đến tốt cũng đành nằm bẹp một chỗ.

khả năng xấu nhất: hủy tàu. Chẳng lẽ con tàu đã vượt qua bao chặng đường vào được đến đây, cuối

Chuyện của anh Khưu Ngọc Bẩy

cùng đành chấp nhận giải pháp bi đát chẳng một Là người nhiều năm công tác tại Đoàn 962, ai muốn? Tôi lên buồng lái, và trong lúc thuyền đơn vị “Bến”, tôi có nhiều kỷ niệm với những con trưởng, chính trị viên đang bàn bạc, giật mạnh tàu không số, đặc biệt là tàu 69.

tay chuông, lặp lại tín hiệu cho lùi hết máy một 69 là số hiệu thật, song, mỗi lần ra khơi làm lần nữa. Và thật bất ngờ, ngỡ như đã vô phương nhiệm vụ, cũng như những con tàu khác, để giữ bí thì tàu rùng mạnh, luồng nước do chân vịt xúc mật, nó không mang tên, mang số. Từ đầu năm lên, cuồn cuộn đổ về phía mũi. Tàu nhích dần. “Ra 1963, tàu 69 đã nhiều lần cập bến Cà Mau, và lần rồi!”- Các thủy thủ vui mừng reo to. Tôi cũng hết nào cũng vậy, mặc dù hành trình gian khổ, hiểm sức ngỡ ngàng... Người thanh niên từ bờ ra, nói nguy, con “kình ngư” này chưa một lần lỗi hẹn.

gấp: “Nước rút rồi, lẹ lên, lẹ lên!”. Theo sự chỉ dẫn Sáng 15 tháng 4 năm 1966, chúng tôi nhận được của anh, tàu “quẹo trái”, rồi “quẹo phải”, đi vào tin từ Bộ Tư lệnh Hải quân và Đoàn 125 cho hay: lạch. Cây hai bên bị cản lướt ngã rạp xuống... Tàu tàu 69 vừa rời bến Bính Động (Hải Phòng), vào sâu dần. Người thanh niên nói “May mấy cha khoảng một tuần, chừng từ 21, 22 tháng 4 tàu sẽ

gặp được tụi này, không thì tiêu rồi. Tàu to mà cập một trong hai “cảng”, đó là cửa Bồ Đề, hoặc liều dữ. Ở ngoải vô hả?”. Tôi nói tránh: “Người cửa Vàm Lũng (xã Tân An, huyện Ngọc Hiển).

lương thiện mà!”. Anh ta tủm tỉm cười, ra điều Chúng tôi thật vui, sốt sắng chuẩn bị công tác thông cảm. Rồi cho hay, nơi chúng tôi mắc cạn là đón. Đêm 22 tháng 4, cả đơn vị không ai chợp cửa Hang Hố, nằm phía bắc cửa Bồ Đề. So với mắt. Chúng tôi có mặt tại vị trí và... dõi ra biển sông Bồ Đề, sông Hố rất cạn và hẹp. Chợt có tiếng chờ. Một giờ... 2 giờ... rồi 3 giờ sáng, vẫn chưa thấy 133

134

https://thuviensach.vn

sục vào vũng bùn nhão nơi cửa sông. Không có gì động cơ máy bay, rất gần. Kế đó là đạn súng máy đáng sợ hơn trong những lúc thế này, tàu mắc vãi xuống. Người thanh niên ngước lên nhìn: cạn. Sao chuyến đi lại lắm rủi ro đến vậy! Nguyễn

“Thằng tuần biển ở Sóc Trăng xuống đó. Chắc nó Hữu Phước hiểu rõ chuyện gì đã xảy ra. Anh lập đã nhìn thấy tàu mấy anh”... Hôm đó chúng tôi tức cho máy lùi hết tốc độ. Nhưng con tàu vẫn ỳ

liên lạc được với bến. Nhưng lại thêm một rủi ro tại chỗ. Trời sáng dần, tàu trơ ra nơi cửa sông. Và nữa: sau khi đã dỡ xong hàng, phát hiện ra chân nước đang ròng mạnh. Thuyền trưởng Phước hội ý vịt của tàu hỏng, giống như ô tô xẹp lốp, máy dẫu với chính trị viên Huyễn. Hai người đã tính đến tốt cũng đành nằm bẹp một chỗ.

khả năng xấu nhất: hủy tàu. Chẳng lẽ con tàu đã vượt qua bao chặng đường vào được đến đây, cuối

Chuyện của anh Khưu Ngọc Bẩy

cùng đành chấp nhận giải pháp bi đát chẳng một Là người nhiều năm công tác tại Đoàn 962, ai muốn? Tôi lên buồng lái, và trong lúc thuyền đơn vị “Bến”, tôi có nhiều kỷ niệm với những con trưởng, chính trị viên đang bàn bạc, giật mạnh tàu không số, đặc biệt là tàu 69.

tay chuông, lặp lại tín hiệu cho lùi hết máy một 69 là số hiệu thật, song, mỗi lần ra khơi làm lần nữa. Và thật bất ngờ, ngỡ như đã vô phương nhiệm vụ, cũng như những con tàu khác, để giữ bí thì tàu rùng mạnh, luồng nước do chân vịt xúc mật, nó không mang tên, mang số. Từ đầu năm lên, cuồn cuộn đổ về phía mũi. Tàu nhích dần. “Ra 1963, tàu 69 đã nhiều lần cập bến Cà Mau, và lần rồi!”- Các thủy thủ vui mừng reo to. Tôi cũng hết nào cũng vậy, mặc dù hành trình gian khổ, hiểm sức ngỡ ngàng... Người thanh niên từ bờ ra, nói nguy, con “kình ngư” này chưa một lần lỗi hẹn.

gấp: “Nước rút rồi, lẹ lên, lẹ lên!”. Theo sự chỉ dẫn Sáng 15 tháng 4 năm 1966, chúng tôi nhận được của anh, tàu “quẹo trái”, rồi “quẹo phải”, đi vào tin từ Bộ Tư lệnh Hải quân và Đoàn 125 cho hay: lạch. Cây hai bên bị cản lướt ngã rạp xuống... Tàu tàu 69 vừa rời bến Bính Động (Hải Phòng), vào sâu dần. Người thanh niên nói “May mấy cha khoảng một tuần, chừng từ 21, 22 tháng 4 tàu sẽ

gặp được tụi này, không thì tiêu rồi. Tàu to mà cập một trong hai “cảng”, đó là cửa Bồ Đề, hoặc liều dữ. Ở ngoải vô hả?”. Tôi nói tránh: “Người cửa Vàm Lũng (xã Tân An, huyện Ngọc Hiển).

lương thiện mà!”. Anh ta tủm tỉm cười, ra điều Chúng tôi thật vui, sốt sắng chuẩn bị công tác thông cảm. Rồi cho hay, nơi chúng tôi mắc cạn là đón. Đêm 22 tháng 4, cả đơn vị không ai chợp cửa Hang Hố, nằm phía bắc cửa Bồ Đề. So với mắt. Chúng tôi có mặt tại vị trí và... dõi ra biển sông Bồ Đề, sông Hố rất cạn và hẹp. Chợt có tiếng chờ. Một giờ... 2 giờ... rồi 3 giờ sáng, vẫn chưa thấy 133

134

https://thuviensach.vn

tàu 69 xuất hiện. Trong khi đó, vào lúc 2 giờ sáng, không trực tiếp chứng kiến, thật khó tưởng tượng Bộ Tư lệnh Hải quân đã điện báo: “Tàu 69 đã vào nổi, giữa vùng rừng ngập mặn, không ánh sáng, vùng không phát sóng liên lạc nữa”, nghĩa là đã không phương tiện bốc dỡ, chỉ với đôi bàn tay, chuyển hướng vào bờ, đi vào hải phận miền Nam...

trong hai đêm, cán bộ và chiến sĩ ở bến đã bốc và 5 giờ, rồi 6 giờ, quan sát viên trên các ngọn đước chuyển 72 tấn vũ khí đến nơi an toàn. Lấy hết vẫn lắc đầu. Căng thẳng. Lo âu. Ban chỉ huy bến hàng, định đưa tàu dời đi ẩn chỗ khác thì mấy hội ý, nhận định có hai khả năng: một là tàu 69

anh thủy thủ phát hiện ra “chân vịt” hỏng, không đụng địch đã quay trở lại; hai là cập nhầm bến.

cơ động xa được. Không riêng thủy thủ tàu 69 lo, Khả năng thứ nhất bị loại bỏ, vì suốt đêm không mà chúng tôi cũng sốt ruột. Chân vịt hỏng, lấy gì hề có đánh nhau trên biển. Nếu tàu 69 đụng địch đẩy tàu đi? Nó nằm sâu dưới nước, làm sao chữa quay trở lại thì ra đến vùng được phát sóng, liên đây? Chẳng lẽ vì một hỏng hóc nho nhỏ ấy mà con lạc tất phải nối lại. Chỉ còn khả năng thứ hai.

tàu đành nằm lại nơi rừng đước này? Bàn tới, bàn Nhận định như vậy, nên từ mờ sáng, bến phó Tư

lui, vẫn chẳng tìm ra cách giải quyết. Mấy ảnh Mao đã tổ chức đơn vị thành nhiều tốp, đi gần bờ

buồn so. Chúng tôi cũng ỉu xìu. Chợt anh Tư Mao, biển, nhằm kiểm tra các vàm sông. Suốt một ngày bến phó của chúng tôi nêu ý kiến: “Chừ ri, ta làm vẫn không có tin tức gì. Nóng lòng, nóng ruột. Đến một cái đốc... Nhưng tàu nổi lên rồi, mấy anh có tối, nữ giao liên Thanh Thương hớt hải về báo cáo: chữa được không?”. Anh Nguyễn Văn Bé, thợ máy

“Đã gặp mấy ảnh, đang ém tại lạch Vàm Hố”.

hăng hái: “Chữa được! Nhưng có cách chi làm cho Chúng tôi mừng quýnh, tức tốc lên đường. Suốt tàu nổi khỏi mặt nước, anh Tư? Cẩu không, tời một ngày một đêm lo đến nghẹt thở, gặp mấy anh, không”... Anh Tư nói: “Tôi tính làm được! Tôi cứ

mừng mừng, tủi tủi... Chúng tôi ôm nhau, không nói, rồi mấy anh góp ý thêm... Ta cố đưa tàu vào kể xiết niềm vui... Thuyền trưởng Phước cho biết một rạch cạn. Thủy triều lên, tàu dềnh theo. Cho do không thấy đèn Hòn Khoai nên bị lạc. Ngay chặt đước, chất theo kiểu chuồng heo, tuồn vào đêm đó, theo kế hoạch, tàu 69 đi đường sông vòng dưới bụng nó, làm thành cái giá đỡ. Khi nước ròng, ra Tam Giang, ngược về cửa Bồ Đề vào “cảng” Bực tàu nằm yên vị trên đó”... “Nhưng nước rút đâu có Lỡ. Để bảo đảm an toàn, lực lượng an ninh T3, du hết, anh Tư?” - Một người nói. “Nước rút không kích huyện, xã được điều động bố trí dọc ven sông, hết, mình làm cho nó hết. Be bờ, tát cạn”... Đơn cảnh giới phía trước, và tổ chức ngụy trang. Đêm giản, mà có lý! Anh Tư Mao là con người thiệt lạ.

xuống, chúng tôi tiến hành bốc dỡ hàng... Nếu Không chỉ hăng hái, nhiệt tình, cách mạng một cây, 135

136

https://thuviensach.vn

tàu 69 xuất hiện. Trong khi đó, vào lúc 2 giờ sáng, không trực tiếp chứng kiến, thật khó tưởng tượng Bộ Tư lệnh Hải quân đã điện báo: “Tàu 69 đã vào nổi, giữa vùng rừng ngập mặn, không ánh sáng, vùng không phát sóng liên lạc nữa”, nghĩa là đã không phương tiện bốc dỡ, chỉ với đôi bàn tay, chuyển hướng vào bờ, đi vào hải phận miền Nam...

trong hai đêm, cán bộ và chiến sĩ ở bến đã bốc và 5 giờ, rồi 6 giờ, quan sát viên trên các ngọn đước chuyển 72 tấn vũ khí đến nơi an toàn. Lấy hết vẫn lắc đầu. Căng thẳng. Lo âu. Ban chỉ huy bến hàng, định đưa tàu dời đi ẩn chỗ khác thì mấy hội ý, nhận định có hai khả năng: một là tàu 69

anh thủy thủ phát hiện ra “chân vịt” hỏng, không đụng địch đã quay trở lại; hai là cập nhầm bến.

cơ động xa được. Không riêng thủy thủ tàu 69 lo, Khả năng thứ nhất bị loại bỏ, vì suốt đêm không mà chúng tôi cũng sốt ruột. Chân vịt hỏng, lấy gì hề có đánh nhau trên biển. Nếu tàu 69 đụng địch đẩy tàu đi? Nó nằm sâu dưới nước, làm sao chữa quay trở lại thì ra đến vùng được phát sóng, liên đây? Chẳng lẽ vì một hỏng hóc nho nhỏ ấy mà con lạc tất phải nối lại. Chỉ còn khả năng thứ hai.

tàu đành nằm lại nơi rừng đước này? Bàn tới, bàn Nhận định như vậy, nên từ mờ sáng, bến phó Tư

lui, vẫn chẳng tìm ra cách giải quyết. Mấy ảnh Mao đã tổ chức đơn vị thành nhiều tốp, đi gần bờ

buồn so. Chúng tôi cũng ỉu xìu. Chợt anh Tư Mao, biển, nhằm kiểm tra các vàm sông. Suốt một ngày bến phó của chúng tôi nêu ý kiến: “Chừ ri, ta làm vẫn không có tin tức gì. Nóng lòng, nóng ruột. Đến một cái đốc... Nhưng tàu nổi lên rồi, mấy anh có tối, nữ giao liên Thanh Thương hớt hải về báo cáo: chữa được không?”. Anh Nguyễn Văn Bé, thợ máy

“Đã gặp mấy ảnh, đang ém tại lạch Vàm Hố”.

hăng hái: “Chữa được! Nhưng có cách chi làm cho Chúng tôi mừng quýnh, tức tốc lên đường. Suốt tàu nổi khỏi mặt nước, anh Tư? Cẩu không, tời một ngày một đêm lo đến nghẹt thở, gặp mấy anh, không”... Anh Tư nói: “Tôi tính làm được! Tôi cứ

mừng mừng, tủi tủi... Chúng tôi ôm nhau, không nói, rồi mấy anh góp ý thêm... Ta cố đưa tàu vào kể xiết niềm vui... Thuyền trưởng Phước cho biết một rạch cạn. Thủy triều lên, tàu dềnh theo. Cho do không thấy đèn Hòn Khoai nên bị lạc. Ngay chặt đước, chất theo kiểu chuồng heo, tuồn vào đêm đó, theo kế hoạch, tàu 69 đi đường sông vòng dưới bụng nó, làm thành cái giá đỡ. Khi nước ròng, ra Tam Giang, ngược về cửa Bồ Đề vào “cảng” Bực tàu nằm yên vị trên đó”... “Nhưng nước rút đâu có Lỡ. Để bảo đảm an toàn, lực lượng an ninh T3, du hết, anh Tư?” - Một người nói. “Nước rút không kích huyện, xã được điều động bố trí dọc ven sông, hết, mình làm cho nó hết. Be bờ, tát cạn”... Đơn cảnh giới phía trước, và tổ chức ngụy trang. Đêm giản, mà có lý! Anh Tư Mao là con người thiệt lạ.

xuống, chúng tôi tiến hành bốc dỡ hàng... Nếu Không chỉ hăng hái, nhiệt tình, cách mạng một cây, 135

136

https://thuviensach.vn

mà thường có những đề xuất hết sức thông minh, tháng một năm sáu bẩy (01-01-1967), nhận định táo bạo, hiệu quả. Thời vận chuyển khó khăn, anh rằng bọn địch đón tết dương lịch, có thể chểnh nghĩ ra thuyền hai đáy, đi công khai. Để có tàu, mảng việc canh phòng, với nữa, tin từ Hóc Năng, anh sắm vai tư sản, làm ông chủ. Khi bị lộ, anh Cái Bầu, Bồ Đề cho biết, ngoài cửa vàm yên tĩnh, cải dạng cả chính mình để tiếp tục hoạt động.

ban chỉ huy bến quyết định tổ chức để tàu 69 bất Đường vận chuyển vũ khí trên biển, anh là người ngờ rời Vàm Lũng. Đích thân bến trưởng Nguyễn có công rất lớn. Khi anh được tuyên dương danh Văn Phán chỉ huy, bố trí lực lượng yểm trợ tàu 69

hiệu anh hùng, ai cũng biểu thiệt xứng đáng...

ra khơi. Chín giờ tối, tàu 69 lặng lẽ khởi hành...

Những ngày đó, chúng tôi đẵn cây, làm giá đỡ

Đứng trên các chòi quan sát, chúng tôi cũng âm chèn vào bụng tàu... Khi thủy triều xuống, bến huy thầm dõi theo. Mười phút, hai mươi phút. Mọi việc động cả đại đội đắp đập bao quanh, không cho nước có vẻ xuôi. Chênh vênh trên chót vót cây cao nhìn vô. Rồi tát. Tát mãi, nước cũng phải cạn. Chúng tôi ra, tôi thẻo cả ruột. Ba mươi phút! Mừng rồi, chí ít phải mất hàng tháng trời, công việc mới xong, vì tàu đã cách bờ chừng 15 đến 20 hải lý... Vài ba chỉ được phép làm ban đêm. Nhìn con tàu tải trọng tiếng nữa, nếu lọt ra khỏi hải phận miền Nam, coi hàng trăm tấn, chềnh ềnh nằm trên chiếc “đốc nổi”, như thắng lợi... Thời gian chầm chậm trôi. Bốn là người trong cuộc, chúng tôi cũng không khỏi ngỡ

mươi phút!... Tôi choáng người trên biển, bên trái ngàng, ngạc nhiên. Có lẽ, trong lịch sử nhân loại, cửa vàm, nhiều luồng đạn đan ngang đan dọc.

đây là chiếc đốc độc nhất vô nhị. Bây giờ kể lại, Nguy rồi, tàu 69 đã gặp địch! Tôi vội báo anh Tư

chắc gì đã ai tin. Nhưng đó là một sự thật. Để nắn Mao hay. Anh Tư lệnh tiếp tục quan sát, đồng thời

“chân vịt”, chúng tôi huy động tới bốn đèn “khò”, gọi điện thoại đi các nơi thông báo cho toàn bến thay nhau phun lửa vào cái “cánh quạt” bằng sẵn sàng đánh địch, đón tàu 69 quay trở lại. Máy đồng... Sau một tuần, “chân vịt” trở lại ngon lành, bay địch bắt đầu thả pháo sáng. Vùng biển ngoài chúng tôi tháo nước vô để hạ thủy tàu... Một cái đốc cửa vàm sáng rực. Và tiếng súng nghe đã gần bờ

nổi trong rừng đước với mấy chiếc đèn khò, đã có hơn. Dưới ánh pháo sáng, tôi nhìn rõ con tàu đang thể chữa được con tàu. Chuyện như là bịa...

bị quây giữa bốn, năm chiếc tàu địch. Vừa đánh Sau vụ tàu ta lộ ở Vũng Rô, tình hình rất trả, tàu 69 đang cố gắng cơ động vào vàm. Nào, căng. Biết tàu 69 đang ở trong rừng đước, địch cho nhanh nữa lên, cố lên, anh Năm Phước! Chúng tôi tàu ém ở các cửa, chặn lối ra. Mấy lần rục rịch đón các anh trong vàm. Nhưng sao tàu lại đi vào định trở về Bắc đều không thành. Đêm mồng một cửa Bồ Đề? Cửa Bồ Đề hẹp, địch đang chặn ở đó.

137

138

https://thuviensach.vn

mà thường có những đề xuất hết sức thông minh, tháng một năm sáu bẩy (01-01-1967), nhận định táo bạo, hiệu quả. Thời vận chuyển khó khăn, anh rằng bọn địch đón tết dương lịch, có thể chểnh nghĩ ra thuyền hai đáy, đi công khai. Để có tàu, mảng việc canh phòng, với nữa, tin từ Hóc Năng, anh sắm vai tư sản, làm ông chủ. Khi bị lộ, anh Cái Bầu, Bồ Đề cho biết, ngoài cửa vàm yên tĩnh, cải dạng cả chính mình để tiếp tục hoạt động.

ban chỉ huy bến quyết định tổ chức để tàu 69 bất Đường vận chuyển vũ khí trên biển, anh là người ngờ rời Vàm Lũng. Đích thân bến trưởng Nguyễn có công rất lớn. Khi anh được tuyên dương danh Văn Phán chỉ huy, bố trí lực lượng yểm trợ tàu 69

hiệu anh hùng, ai cũng biểu thiệt xứng đáng...

ra khơi. Chín giờ tối, tàu 69 lặng lẽ khởi hành...

Những ngày đó, chúng tôi đẵn cây, làm giá đỡ

Đứng trên các chòi quan sát, chúng tôi cũng âm chèn vào bụng tàu... Khi thủy triều xuống, bến huy thầm dõi theo. Mười phút, hai mươi phút. Mọi việc động cả đại đội đắp đập bao quanh, không cho nước có vẻ xuôi. Chênh vênh trên chót vót cây cao nhìn vô. Rồi tát. Tát mãi, nước cũng phải cạn. Chúng tôi ra, tôi thẻo cả ruột. Ba mươi phút! Mừng rồi, chí ít phải mất hàng tháng trời, công việc mới xong, vì tàu đã cách bờ chừng 15 đến 20 hải lý... Vài ba chỉ được phép làm ban đêm. Nhìn con tàu tải trọng tiếng nữa, nếu lọt ra khỏi hải phận miền Nam, coi hàng trăm tấn, chềnh ềnh nằm trên chiếc “đốc nổi”, như thắng lợi... Thời gian chầm chậm trôi. Bốn là người trong cuộc, chúng tôi cũng không khỏi ngỡ

mươi phút!... Tôi choáng người trên biển, bên trái ngàng, ngạc nhiên. Có lẽ, trong lịch sử nhân loại, cửa vàm, nhiều luồng đạn đan ngang đan dọc.

đây là chiếc đốc độc nhất vô nhị. Bây giờ kể lại, Nguy rồi, tàu 69 đã gặp địch! Tôi vội báo anh Tư

chắc gì đã ai tin. Nhưng đó là một sự thật. Để nắn Mao hay. Anh Tư lệnh tiếp tục quan sát, đồng thời

“chân vịt”, chúng tôi huy động tới bốn đèn “khò”, gọi điện thoại đi các nơi thông báo cho toàn bến thay nhau phun lửa vào cái “cánh quạt” bằng sẵn sàng đánh địch, đón tàu 69 quay trở lại. Máy đồng... Sau một tuần, “chân vịt” trở lại ngon lành, bay địch bắt đầu thả pháo sáng. Vùng biển ngoài chúng tôi tháo nước vô để hạ thủy tàu... Một cái đốc cửa vàm sáng rực. Và tiếng súng nghe đã gần bờ

nổi trong rừng đước với mấy chiếc đèn khò, đã có hơn. Dưới ánh pháo sáng, tôi nhìn rõ con tàu đang thể chữa được con tàu. Chuyện như là bịa...

bị quây giữa bốn, năm chiếc tàu địch. Vừa đánh Sau vụ tàu ta lộ ở Vũng Rô, tình hình rất trả, tàu 69 đang cố gắng cơ động vào vàm. Nào, căng. Biết tàu 69 đang ở trong rừng đước, địch cho nhanh nữa lên, cố lên, anh Năm Phước! Chúng tôi tàu ém ở các cửa, chặn lối ra. Mấy lần rục rịch đón các anh trong vàm. Nhưng sao tàu lại đi vào định trở về Bắc đều không thành. Đêm mồng một cửa Bồ Đề? Cửa Bồ Đề hẹp, địch đang chặn ở đó.

137

138

https://thuviensach.vn

Vào đấy khác gì làm mồi cho các cỡ súng. Tôi chuyển sang trái, tìm lối đi khác. Nhưng vừa lúc, hoảng quá, vội báo cáo anh Tư. Anh Tư lệnh: bấm Phan Hải Hồ báo cáo có nhiều ánh đèn chớp liên tín hiệu gọi tàu vào cửa Vàm Lũng. Vàm Lũng tục ở 30 độ mạn trái. Tiếp đó, thủy thủ trưởng nước sâu, địch thưa hơn, du kích dễ yểm trợ... Tàu Đoàn Văn Dĩ trên chòi quan sát cho hay, có bốn ta, tàu địch đã cận bờ. Đạn 12 ly 7 ràn rạt bay dưới thằng cao tốc dàn đội hình bậc thang đang đi chân tôi. Cây đổ ngổn ngang. Chiếc thang để lên nhanh vào hướng ta ở góc hướng 30 độ. Đi theo đội chòi quan sát cũng trúng đạn, gãy đôi... Tàu 69 đã hình chiến thuật bậc thang, địch đã chiếm lĩnh bắt được cửa vàm. Từ trong bờ, chúng tôi dùng đủ

được góc mạn tàu ta. Xem ra chúng tấn công rất các cỡ súng, bắn yểm trợ. Bọn địch rối, phải dạt ra bài bản. Tôi lệnh chuẩn bị chiến đấu, đồng thời xa. Lựa thời cơ, tàu 69 vọt được vào Vàm Lũng.

chỉ thị cho chiến sĩ hàng hải Hoàng Thanh Loan Bọn địch đâu dám đuổi theo. Chúng thừa khôn đánh hết vô lăng sang trái. Tình huống bất ngờ

ngoan để rõ rằng, đưa tàu vô vàm là đi vào cửa tử...

này khiến địch rối loạn, không thực hiện được ý đồ

Tàu 69 thương tích đầy mình, lỗ chỗ hàng trăm vết chiến thuật. Sau thoáng lúng túng, bốn tàu địch đạn. Nhiều bộ phận hư nặng. Sau nhiều lần xốc lại đội hình, vòng sang chiếm lĩnh mạn phải.

chuyển dời, tránh địch thả bom, cuối cùng, nó Và chúng cho đèn pha rọi thẳng lên boong... Tôi dừng lại nơi rạch Xẻo Già và mãi mãi ở lại đó, ở lại hạ lệnh nổ súng. Khẩu 12 ly 7 trong tay Lưu Minh với rừng đước phương Nam...

Nhật nhả đạn. Đồng thời các cỡ súng B40, DKZ

Sau Tết Mậu Thân năm 1968, một buổi chiều, nhất loạt bắn sang. Đòn phủ đầu này khiến chiếc tôi có việc qua mạn ấy, không rõ sao thấy nhớ con đi đầu bốc cháy. Ba chiếc còn lại lập tức nổ súng, tàu đến lạ, liền lấy chiếc xuồng con, chèo lên ngọn cùng lúc xả đạn vào chiếc 69. Các chiến sĩ ngoài Xẻo Già. Hai chiếc OV-10 đang quần phía đó.

boong bắn trả. Đạn vãi như đổ thóc, mặt boong toé Ngớt tiếng bom, tôi chèo tới. Trước mặt tôi, tàu 69

lửa. Biết địch đông hơn, tôi cho quay mũi, hướng nằm giữa rạch, tả tơi, đơn côi, trống vắng. Tôi vào bờ. Địch dàn hàng, đuổi theo, bắn rất rát.

lặng đi giây lát, rồi chợt bật khóc... Chuyện lâu Thủy thủ trưởng Đoàn Văn Dĩ hy sinh. Rồi thêm rồi, mà mỗi lần nhớ lại, sao xúc động lạ...

báo vụ Diệp Minh Hiếu và hai thủy thủ nữa bị

thương. Cuộc chiến đấu diễn ra quyết liệt. Hai

Chuyện của thuyền trưởng Nguyễn Hữu Phước

thùng khói mù trúng đạn bốc cháy. Khói tỏa ra

- Chúng tôi cách bờ chừng 20 hải lý thì gặp địch.

mờ mịt cả một vùng. Tôi lệnh vứt nhanh các Khi phát hiện ra ánh đèn phía trước, tôi cho thùng khói mù xuống biển. Các thùng khói ấy có 139

140

https://thuviensach.vn

Vào đấy khác gì làm mồi cho các cỡ súng. Tôi chuyển sang trái, tìm lối đi khác. Nhưng vừa lúc, hoảng quá, vội báo cáo anh Tư. Anh Tư lệnh: bấm Phan Hải Hồ báo cáo có nhiều ánh đèn chớp liên tín hiệu gọi tàu vào cửa Vàm Lũng. Vàm Lũng tục ở 30 độ mạn trái. Tiếp đó, thủy thủ trưởng nước sâu, địch thưa hơn, du kích dễ yểm trợ... Tàu Đoàn Văn Dĩ trên chòi quan sát cho hay, có bốn ta, tàu địch đã cận bờ. Đạn 12 ly 7 ràn rạt bay dưới thằng cao tốc dàn đội hình bậc thang đang đi chân tôi. Cây đổ ngổn ngang. Chiếc thang để lên nhanh vào hướng ta ở góc hướng 30 độ. Đi theo đội chòi quan sát cũng trúng đạn, gãy đôi... Tàu 69 đã hình chiến thuật bậc thang, địch đã chiếm lĩnh bắt được cửa vàm. Từ trong bờ, chúng tôi dùng đủ

được góc mạn tàu ta. Xem ra chúng tấn công rất các cỡ súng, bắn yểm trợ. Bọn địch rối, phải dạt ra bài bản. Tôi lệnh chuẩn bị chiến đấu, đồng thời xa. Lựa thời cơ, tàu 69 vọt được vào Vàm Lũng.

chỉ thị cho chiến sĩ hàng hải Hoàng Thanh Loan Bọn địch đâu dám đuổi theo. Chúng thừa khôn đánh hết vô lăng sang trái. Tình huống bất ngờ

ngoan để rõ rằng, đưa tàu vô vàm là đi vào cửa tử...

này khiến địch rối loạn, không thực hiện được ý đồ

Tàu 69 thương tích đầy mình, lỗ chỗ hàng trăm vết chiến thuật. Sau thoáng lúng túng, bốn tàu địch đạn. Nhiều bộ phận hư nặng. Sau nhiều lần xốc lại đội hình, vòng sang chiếm lĩnh mạn phải.

chuyển dời, tránh địch thả bom, cuối cùng, nó Và chúng cho đèn pha rọi thẳng lên boong... Tôi dừng lại nơi rạch Xẻo Già và mãi mãi ở lại đó, ở lại hạ lệnh nổ súng. Khẩu 12 ly 7 trong tay Lưu Minh với rừng đước phương Nam...

Nhật nhả đạn. Đồng thời các cỡ súng B40, DKZ

Sau Tết Mậu Thân năm 1968, một buổi chiều, nhất loạt bắn sang. Đòn phủ đầu này khiến chiếc tôi có việc qua mạn ấy, không rõ sao thấy nhớ con đi đầu bốc cháy. Ba chiếc còn lại lập tức nổ súng, tàu đến lạ, liền lấy chiếc xuồng con, chèo lên ngọn cùng lúc xả đạn vào chiếc 69. Các chiến sĩ ngoài Xẻo Già. Hai chiếc OV-10 đang quần phía đó.

boong bắn trả. Đạn vãi như đổ thóc, mặt boong toé Ngớt tiếng bom, tôi chèo tới. Trước mặt tôi, tàu 69

lửa. Biết địch đông hơn, tôi cho quay mũi, hướng nằm giữa rạch, tả tơi, đơn côi, trống vắng. Tôi vào bờ. Địch dàn hàng, đuổi theo, bắn rất rát.

lặng đi giây lát, rồi chợt bật khóc... Chuyện lâu Thủy thủ trưởng Đoàn Văn Dĩ hy sinh. Rồi thêm rồi, mà mỗi lần nhớ lại, sao xúc động lạ...

báo vụ Diệp Minh Hiếu và hai thủy thủ nữa bị

thương. Cuộc chiến đấu diễn ra quyết liệt. Hai

Chuyện của thuyền trưởng Nguyễn Hữu Phước

thùng khói mù trúng đạn bốc cháy. Khói tỏa ra

- Chúng tôi cách bờ chừng 20 hải lý thì gặp địch.

mờ mịt cả một vùng. Tôi lệnh vứt nhanh các Khi phát hiện ra ánh đèn phía trước, tôi cho thùng khói mù xuống biển. Các thùng khói ấy có 139

140

https://thuviensach.vn

tác dụng. Chắc địch ngỡ tàu ta bốc cháy, nên tập tay, anh có mặt khắp nơi. Khi tàu cháy, anh hô: trung bắn vào đó. Lợi dụng thời điểm địch bị lừa,

“Các đồng chí, hãy cứu tàu”, rồi xông vào dập lửa.

tôi đưa tàu chạy về phía bờ, đồng thời cho anh em Đây là thời điểm hết sức nguy cấp. Số người chiến cứu chữa các đồng chí bị thương. Song địch phát đấu đang ít dần. Sau khi Đoàn Văn Dĩ hy sinh, hiện ra tàu ta vẫn còn phía trước, lập tức rượt thợ máy Cao Sỹ Thập, một mình một khẩu DKZ, theo. Máy bay C.130 sà xuống bắn pháo sáng, chỉ

vừa nạp đạn vừa bắn. Chiến sĩ hàng hải Hoàng điểm. Súng của Huỳnh Văn Nữa bắn vỗ mặt, buộc Thanh Loan, mặc đạn nổ quanh mình, bình tĩnh nó vọt lên cao, dạt ra. Pháo sáng khiến một vùng điều khiển tay lái, đưa tàu đi đúng ý đồ của biển rực lên, rõ như ban ngày. Nhằm ngăn không thuyền trưởng... Tăng Văn Huyễn, Nguyễn Hấn, cho ta vào vàm, địch gọi thêm tàu, chắn ở cửa Nguyễn Tiến Hai thực sự là những chiến sĩ có bản Rạch Gốc, cửa Bồ Đề, đồng thời nã pháo lớn trước lĩnh. Vừa chạy máy, vừa điều khiển tàu vòng mũi. Dưới ánh pháo sáng, tôi nhìn rõ địch đang tránh, vừa chiến đấu quyết liệt.

bao lấy tàu 69. Chúng đổ đạn không tiếc. Chúng Chúng tôi vào gần bờ, bọn địch càng bắn tôi lâm vào tình thế gay go. Tàu bốc cháy. Thêm mạnh. Chỉ còn một chân, Phan Hải Hồ vẫn lê đi, nhiều đồng chí bị thương. Mảnh đạn găm vào điểm từng loạt đạn rất chuẩn. Nhìn Hồ đau đớn, chân báo vụ Phan Hải Hồ, máu chảy lênh láng.

nhưng không nao núng, chính trị viên Tăng Văn Hồ rất dũng cảm. Xương chân dập nát, chỉ còn lớp Huyễn cảm động, nói to: “Nhân danh Bí thư chi da dính ngoài, vẫn ôm súng bắn trả. Có lẽ chiếc bộ, tôi tuyên bố, từ giờ phút này, đồng chí đảng chân gãy khiến anh vướng víu, nên khi thấy viên dự bị Phan Hải Hồ trở thành đảng viên thuyền phó Nguyễn Hấn đi tới, Phan Hải Hồ nói chính thức của Đảng”. Đáp lời anh, súng của Cao nhanh: “Anh giúp tôi chặt chiếc chân này, vướng Sỹ Thập, súng của Hồ Quang Phụng, súng của quá... Khó chiến đấu”. Đạn vẫn vãi trên boong. Từ

Huỳnh Văn Nữa đồng loạt nhả đạn về phía địch...

trong buồng lái, tôi nghe chính trị viên, Bí thư chi Bị áp đảo, nhưng chúng tôi vẫn đưa được tàu vào bộ Tăng Văn Huyễn hô to: “Hãy bắn mạnh nữa, sát cửa vàm. Đây là cơ hội ra khỏi vòng vây. Khi trả thù cho đồng chí Dĩ. Hãy chiến đấu dũng cảm đạn của du kích bắn ra yểm trợ, mặc máy bay như đồng chí Phan Hải Hồ”. Lúc này, Bí thư chi quần lượn, thả bom, bắn rốc két, chúng tôi cho bộ Tăng Văn Huyễn thực sự là linh hồn, động lực tàu lách nhanh vào vàm. Vào được đó, coi như đã của cuộc chiến đấu. Anh tiếp đạn. Anh chỉ huy ở trong “công sự”. Chúng tôi đưa anh em bị

bắn. Anh động viên mọi người. Với khẩu AK trong thương lên trạm xá Đoàn 962 điều trị. Rồi cùng 141

142

https://thuviensach.vn

tác dụng. Chắc địch ngỡ tàu ta bốc cháy, nên tập tay, anh có mặt khắp nơi. Khi tàu cháy, anh hô: trung bắn vào đó. Lợi dụng thời điểm địch bị lừa,

“Các đồng chí, hãy cứu tàu”, rồi xông vào dập lửa.

tôi đưa tàu chạy về phía bờ, đồng thời cho anh em Đây là thời điểm hết sức nguy cấp. Số người chiến cứu chữa các đồng chí bị thương. Song địch phát đấu đang ít dần. Sau khi Đoàn Văn Dĩ hy sinh, hiện ra tàu ta vẫn còn phía trước, lập tức rượt thợ máy Cao Sỹ Thập, một mình một khẩu DKZ, theo. Máy bay C.130 sà xuống bắn pháo sáng, chỉ

vừa nạp đạn vừa bắn. Chiến sĩ hàng hải Hoàng điểm. Súng của Huỳnh Văn Nữa bắn vỗ mặt, buộc Thanh Loan, mặc đạn nổ quanh mình, bình tĩnh nó vọt lên cao, dạt ra. Pháo sáng khiến một vùng điều khiển tay lái, đưa tàu đi đúng ý đồ của biển rực lên, rõ như ban ngày. Nhằm ngăn không thuyền trưởng... Tăng Văn Huyễn, Nguyễn Hấn, cho ta vào vàm, địch gọi thêm tàu, chắn ở cửa Nguyễn Tiến Hai thực sự là những chiến sĩ có bản Rạch Gốc, cửa Bồ Đề, đồng thời nã pháo lớn trước lĩnh. Vừa chạy máy, vừa điều khiển tàu vòng mũi. Dưới ánh pháo sáng, tôi nhìn rõ địch đang tránh, vừa chiến đấu quyết liệt.

bao lấy tàu 69. Chúng đổ đạn không tiếc. Chúng Chúng tôi vào gần bờ, bọn địch càng bắn tôi lâm vào tình thế gay go. Tàu bốc cháy. Thêm mạnh. Chỉ còn một chân, Phan Hải Hồ vẫn lê đi, nhiều đồng chí bị thương. Mảnh đạn găm vào điểm từng loạt đạn rất chuẩn. Nhìn Hồ đau đớn, chân báo vụ Phan Hải Hồ, máu chảy lênh láng.

nhưng không nao núng, chính trị viên Tăng Văn Hồ rất dũng cảm. Xương chân dập nát, chỉ còn lớp Huyễn cảm động, nói to: “Nhân danh Bí thư chi da dính ngoài, vẫn ôm súng bắn trả. Có lẽ chiếc bộ, tôi tuyên bố, từ giờ phút này, đồng chí đảng chân gãy khiến anh vướng víu, nên khi thấy viên dự bị Phan Hải Hồ trở thành đảng viên thuyền phó Nguyễn Hấn đi tới, Phan Hải Hồ nói chính thức của Đảng”. Đáp lời anh, súng của Cao nhanh: “Anh giúp tôi chặt chiếc chân này, vướng Sỹ Thập, súng của Hồ Quang Phụng, súng của quá... Khó chiến đấu”. Đạn vẫn vãi trên boong. Từ

Huỳnh Văn Nữa đồng loạt nhả đạn về phía địch...

trong buồng lái, tôi nghe chính trị viên, Bí thư chi Bị áp đảo, nhưng chúng tôi vẫn đưa được tàu vào bộ Tăng Văn Huyễn hô to: “Hãy bắn mạnh nữa, sát cửa vàm. Đây là cơ hội ra khỏi vòng vây. Khi trả thù cho đồng chí Dĩ. Hãy chiến đấu dũng cảm đạn của du kích bắn ra yểm trợ, mặc máy bay như đồng chí Phan Hải Hồ”. Lúc này, Bí thư chi quần lượn, thả bom, bắn rốc két, chúng tôi cho bộ Tăng Văn Huyễn thực sự là linh hồn, động lực tàu lách nhanh vào vàm. Vào được đó, coi như đã của cuộc chiến đấu. Anh tiếp đạn. Anh chỉ huy ở trong “công sự”. Chúng tôi đưa anh em bị

bắn. Anh động viên mọi người. Với khẩu AK trong thương lên trạm xá Đoàn 962 điều trị. Rồi cùng 141

142

https://thuviensach.vn

đồng đội ở bến kiếm hòm, chôn cất đồng chí Dĩ...

khi hỏi đến chuyện trước đây, khi tàu 69 kẹt lại Những ngày đó, tôi buồn vô chừng. Nhìn con tàu nơi rạch Xẻo Già, anh buồn hẳn. Gõ gõ chiếc nạng bấy lâu gắn bó với mình, giờ xác xơ, tơi tả, đầy gỗ xuống đất, anh hướng ra đâu đó, đôi mắt nhíu những vết đạn, giống con ngựa sau trận chiến lại, xa xăm...

không cân sức với hổ báo; trên boong vỏ đạn ngổn

- Sáu đồng đội đã ra đi trong chuyến đó, anh ngang, máu đồng đội lênh láng, lòng tôi quặn Dĩ ngã xuống trong loạt đạn đầu địch bắn sang -

thắt... Vẫn biết trong điều kiện ngặt nghèo hiện Anh nói - Năm anh em còn lại, đều hy sinh trên tại, con tàu hỏng quá nhiều, khó có khả năng trở

bờ, khi chống càn... Đau nhất là Hoàng Thanh lại với con đường, khó có khả năng cùng chúng tôi Loan, chiến sĩ báo vụ... Hoàng Thanh Loan người tiếp tục dong duổi nơi biển khơi, nhưng thấy nó Cát Hải, Hải Phòng. Anh là một chiến sĩ hàng hải cứ như con ngựa buồn bã bởi sắp xa chủ, nao cả

giỏi. Mỗi lần chúng tôi gặp địch, Loan là người lòng. Tôi đứng lặng, sắt se... Mày ở lại nhé, ngựa duy nhất đứng trước vô lăng, điềm tĩnh, thông chiến 69. Bao giờ hòa bình, tụi tao báo với mấy minh điều khiển theo ý đồ của chỉ huy... Tháng 10

ông trên, tìm cách sửa chữa, rước mày về!... Vậy năm 1969, khi trực thăng Mỹ đổ quân ngụy xuống mà... Nào ngờ, nó lại bị biển nhấn chìm xuống ngọn Chim Đẻ, cách nơi ém tàu 69 không xa, tổ

nước, không để lại dấu vết nào...

tiền tiêu do Loan phụ trách ở đó. Chúng cậy đông, ào ạt tràn vào. Loan cùng đồng đội chiến đấu rất

Phan Hải Hồ - La Văn Cầu trên biển

hăng. Dựa vào địa thế hiểm trở nơi rừng đước, Tôi gặp Phan Hải Hồ trong dịp anh về Bộ Tư

Loan chỉ huy anh em nấp chỗ này, vọt qua chỗ

lệnh Hải quân dự lễ kỷ niệm 40 năm mở Đường kia, bắn ra, không cho chúng tiếp cận tàu. Bọn Hồ Chí Minh trên biển. Giữa đông người, nhận ra địch chết nhiều, nên cay cú lắm, lại đổ thêm quân, anh không mấy khó. Tuy đã lắp chân giả, anh vẫn quyết bắt sống cho được người chỉ huy tốp du cần đến chiếc nạng gỗ khi đi lại... Gặp được bạn kích... Súng của Loan vẫn bắn ra, nhưng thưa chiến đấu xưa, anh rất vui, rất mừng. Anh nói dần. Gần chiều, lực ta mỏng, một số bị thương.

rằng không ngờ có một dịp này. Bao năm rồi mới Loan tìm vị trí cài mìn, nhưng khi giật, mìn gặp lại thuyền trưởng Nguyễn Hữu Phước và vài không nổ, liền chạy ra kiểm tra. Anh trúng đạn, bị

ba đồng đội. Hết chiến tranh, trở về quê, người địch bắt. Để rửa hận, và để thỏa mãn lòng thù Nam, kẻ Bắc, kinh tế khó khăn, có được lần thế

hận, bọn địch cay cú... mổ bụng và đâm anh thêm này, quý lắm, hiếm lắm, nên rất hồ hởi. Nhưng nhiều nhát cho đến chết.

143

144

https://thuviensach.vn

đồng đội ở bến kiếm hòm, chôn cất đồng chí Dĩ...

khi hỏi đến chuyện trước đây, khi tàu 69 kẹt lại Những ngày đó, tôi buồn vô chừng. Nhìn con tàu nơi rạch Xẻo Già, anh buồn hẳn. Gõ gõ chiếc nạng bấy lâu gắn bó với mình, giờ xác xơ, tơi tả, đầy gỗ xuống đất, anh hướng ra đâu đó, đôi mắt nhíu những vết đạn, giống con ngựa sau trận chiến lại, xa xăm...

không cân sức với hổ báo; trên boong vỏ đạn ngổn

- Sáu đồng đội đã ra đi trong chuyến đó, anh ngang, máu đồng đội lênh láng, lòng tôi quặn Dĩ ngã xuống trong loạt đạn đầu địch bắn sang -

thắt... Vẫn biết trong điều kiện ngặt nghèo hiện Anh nói - Năm anh em còn lại, đều hy sinh trên tại, con tàu hỏng quá nhiều, khó có khả năng trở

bờ, khi chống càn... Đau nhất là Hoàng Thanh lại với con đường, khó có khả năng cùng chúng tôi Loan, chiến sĩ báo vụ... Hoàng Thanh Loan người tiếp tục dong duổi nơi biển khơi, nhưng thấy nó Cát Hải, Hải Phòng. Anh là một chiến sĩ hàng hải cứ như con ngựa buồn bã bởi sắp xa chủ, nao cả

giỏi. Mỗi lần chúng tôi gặp địch, Loan là người lòng. Tôi đứng lặng, sắt se... Mày ở lại nhé, ngựa duy nhất đứng trước vô lăng, điềm tĩnh, thông chiến 69. Bao giờ hòa bình, tụi tao báo với mấy minh điều khiển theo ý đồ của chỉ huy... Tháng 10

ông trên, tìm cách sửa chữa, rước mày về!... Vậy năm 1969, khi trực thăng Mỹ đổ quân ngụy xuống mà... Nào ngờ, nó lại bị biển nhấn chìm xuống ngọn Chim Đẻ, cách nơi ém tàu 69 không xa, tổ

nước, không để lại dấu vết nào...

tiền tiêu do Loan phụ trách ở đó. Chúng cậy đông, ào ạt tràn vào. Loan cùng đồng đội chiến đấu rất

Phan Hải Hồ - La Văn Cầu trên biển

hăng. Dựa vào địa thế hiểm trở nơi rừng đước, Tôi gặp Phan Hải Hồ trong dịp anh về Bộ Tư

Loan chỉ huy anh em nấp chỗ này, vọt qua chỗ

lệnh Hải quân dự lễ kỷ niệm 40 năm mở Đường kia, bắn ra, không cho chúng tiếp cận tàu. Bọn Hồ Chí Minh trên biển. Giữa đông người, nhận ra địch chết nhiều, nên cay cú lắm, lại đổ thêm quân, anh không mấy khó. Tuy đã lắp chân giả, anh vẫn quyết bắt sống cho được người chỉ huy tốp du cần đến chiếc nạng gỗ khi đi lại... Gặp được bạn kích... Súng của Loan vẫn bắn ra, nhưng thưa chiến đấu xưa, anh rất vui, rất mừng. Anh nói dần. Gần chiều, lực ta mỏng, một số bị thương.

rằng không ngờ có một dịp này. Bao năm rồi mới Loan tìm vị trí cài mìn, nhưng khi giật, mìn gặp lại thuyền trưởng Nguyễn Hữu Phước và vài không nổ, liền chạy ra kiểm tra. Anh trúng đạn, bị

ba đồng đội. Hết chiến tranh, trở về quê, người địch bắt. Để rửa hận, và để thỏa mãn lòng thù Nam, kẻ Bắc, kinh tế khó khăn, có được lần thế

hận, bọn địch cay cú... mổ bụng và đâm anh thêm này, quý lắm, hiếm lắm, nên rất hồ hởi. Nhưng nhiều nhát cho đến chết.

143

144

https://thuviensach.vn

Sau trận đánh, nhìn thi thể chẳng còn nguyên Chính trị viên Huyễn về với con cái tại Cà Mau.

vẹn của người đồng đội, những ngón tay anh nắm Thuyền phó Nguyễn Tiến Hai ở Quảng Ngãi. Anh chặt lại, chắc vì phải chịu đựng đau đớn, chúng tôi tham gia Ban chấp hành Hội cựu chiến binh Sơn đều ứa nước mắt...

Tịnh. Lưu Minh Nhật mở quán tại Đồ Sơn, Hải Chúng tôi đưa Loan về nơi yên nghỉ cuối cùng ở

Phòng... Trở lại đời thường, mỗi người tìm cho rừng đước Cà Mau... Thấm thoắt đã hơn 30 năm rồi...

mình một kiểu để kiếm sống. Chỉ còn một chân, Tàu 69 có 16 người, còn lại mười anh em, tôi vẫn gắng đi cày, đi bừa. Gắn với đất từ nhỏ, trong đó có sáu người bị thương. Lực lượng mỏng, quen rồi. Và giúp vợ nuôi lợn. Hơn chục năm băm sợ tàu rơi vào tay giặc, chúng tôi cho chuyển từ

rau, nấu cám, tôi góp nhặt được chừng triệu bạc.

sông Lũng (thuộc Năm Căn) lên thượng nguồn Năm ngoái lại có thêm hai triệu tiền huân chương.

sông Ông Định, tận huyện Duyên Hải. Con tàu Ở nông thôn, được ngần ấy vốn là nhiều. Vợ tôi kềnh càng, lúc vượt cạn qua đoạn rạch hẹp, lúc mừng lắm. Một tối, nằm cạnh tôi, mụ bảo: “Em vòng lượn trên sông Cả Chồn quanh co. Nhiều kiểm đi kiểm lại rồi, nhà mình đã có đến ba triệu đoạn, anh em phải lội bộ hai bên bờ để đẩy, để

mốt”... Tôi nói: “Mình này, số tiền ấy, tôi tính”...

kéo. Tàu nặng, sức người có hạn, con tàu nhích Vợ tôi xoay lưng lại: “Anh định gửi tiết kiệm à?

từng đoạn, từng đoạn... Nhưng sông Ông Định Theo em thì nên sửa cái nhà. Nhà mình nát quá cũng chẳng được yên ổn. Vậy là lại kéo tàu đi... Đi rồi. Con cái đã lớn, cũng để chúng sĩ diện khi bạn đến rạch Xẻo Già... Tình cảm của anh em chúng bè đến chơi”. Tôi im lặng. Một đời tần tảo, dè tôi đối với con tàu thật lớn, vậy mà sau này, khi kiệm, bán mặt cho đất, bán lưng cho trời, đủ ăn đã tôi có điều kiện quay lại, nó đã bị chôn chìm là may, nay có được vài ba triệu trong tay, với vợ

nghỉm dưới biển sâu... Buồn!...

tôi là một niềm vui lớn, một tài sản lớn. Do vậy tôi

- Cuộc sống của anh bây giờ thế nào, anh Hồ? -

chưa dám nói ra ý định của mình... Nhưng thấy Tôi lái qua chuyện khác.

tôi trằn trọc, hình như nhà tôi hiểu. Một hồi lâu

- Sau chiến tranh, tôi trở về quê. Quê tôi ở Nam lâu, vợ tôi nói: “Em biết anh muốn dùng số tiền ấy Định. Khi đi là anh nông dân. Nay trở về lại làm vào việc gì rồi”. Tôi nhổm dậy: “Ý em thế nào?”.

anh nông dân. Nông dân chỉ biết bám vào đất để

“Em đồng ý. Tiền cũng quý, nhưng tình còn quý sống. Biết yêu đất thì đất chẳng phụ. Anh em thủy hơn. Anh cứ dùng tiền mà vào đó thăm mộ đồng thủ hồi đó cũng mỗi người tản một nơi. Phần lớn trở

đội. Em biết lâu nay anh bứt rứt vì chuyện ấy...

lại quê nhà. Thuyền trưởng Phước sống ở Cần Thơ.

Có điều kiện thì nên thực hiện. Nếu cái tâm mình 145

146

https://thuviensach.vn

Sau trận đánh, nhìn thi thể chẳng còn nguyên Chính trị viên Huyễn về với con cái tại Cà Mau.

vẹn của người đồng đội, những ngón tay anh nắm Thuyền phó Nguyễn Tiến Hai ở Quảng Ngãi. Anh chặt lại, chắc vì phải chịu đựng đau đớn, chúng tôi tham gia Ban chấp hành Hội cựu chiến binh Sơn đều ứa nước mắt...

Tịnh. Lưu Minh Nhật mở quán tại Đồ Sơn, Hải Chúng tôi đưa Loan về nơi yên nghỉ cuối cùng ở

Phòng... Trở lại đời thường, mỗi người tìm cho rừng đước Cà Mau... Thấm thoắt đã hơn 30 năm rồi...

mình một kiểu để kiếm sống. Chỉ còn một chân, Tàu 69 có 16 người, còn lại mười anh em, tôi vẫn gắng đi cày, đi bừa. Gắn với đất từ nhỏ, trong đó có sáu người bị thương. Lực lượng mỏng, quen rồi. Và giúp vợ nuôi lợn. Hơn chục năm băm sợ tàu rơi vào tay giặc, chúng tôi cho chuyển từ

rau, nấu cám, tôi góp nhặt được chừng triệu bạc.

sông Lũng (thuộc Năm Căn) lên thượng nguồn Năm ngoái lại có thêm hai triệu tiền huân chương.

sông Ông Định, tận huyện Duyên Hải. Con tàu Ở nông thôn, được ngần ấy vốn là nhiều. Vợ tôi kềnh càng, lúc vượt cạn qua đoạn rạch hẹp, lúc mừng lắm. Một tối, nằm cạnh tôi, mụ bảo: “Em vòng lượn trên sông Cả Chồn quanh co. Nhiều kiểm đi kiểm lại rồi, nhà mình đã có đến ba triệu đoạn, anh em phải lội bộ hai bên bờ để đẩy, để

mốt”... Tôi nói: “Mình này, số tiền ấy, tôi tính”...

kéo. Tàu nặng, sức người có hạn, con tàu nhích Vợ tôi xoay lưng lại: “Anh định gửi tiết kiệm à?

từng đoạn, từng đoạn... Nhưng sông Ông Định Theo em thì nên sửa cái nhà. Nhà mình nát quá cũng chẳng được yên ổn. Vậy là lại kéo tàu đi... Đi rồi. Con cái đã lớn, cũng để chúng sĩ diện khi bạn đến rạch Xẻo Già... Tình cảm của anh em chúng bè đến chơi”. Tôi im lặng. Một đời tần tảo, dè tôi đối với con tàu thật lớn, vậy mà sau này, khi kiệm, bán mặt cho đất, bán lưng cho trời, đủ ăn đã tôi có điều kiện quay lại, nó đã bị chôn chìm là may, nay có được vài ba triệu trong tay, với vợ

nghỉm dưới biển sâu... Buồn!...

tôi là một niềm vui lớn, một tài sản lớn. Do vậy tôi

- Cuộc sống của anh bây giờ thế nào, anh Hồ? -

chưa dám nói ra ý định của mình... Nhưng thấy Tôi lái qua chuyện khác.

tôi trằn trọc, hình như nhà tôi hiểu. Một hồi lâu

- Sau chiến tranh, tôi trở về quê. Quê tôi ở Nam lâu, vợ tôi nói: “Em biết anh muốn dùng số tiền ấy Định. Khi đi là anh nông dân. Nay trở về lại làm vào việc gì rồi”. Tôi nhổm dậy: “Ý em thế nào?”.

anh nông dân. Nông dân chỉ biết bám vào đất để

“Em đồng ý. Tiền cũng quý, nhưng tình còn quý sống. Biết yêu đất thì đất chẳng phụ. Anh em thủy hơn. Anh cứ dùng tiền mà vào đó thăm mộ đồng thủ hồi đó cũng mỗi người tản một nơi. Phần lớn trở

đội. Em biết lâu nay anh bứt rứt vì chuyện ấy...

lại quê nhà. Thuyền trưởng Phước sống ở Cần Thơ.

Có điều kiện thì nên thực hiện. Nếu cái tâm mình 145

146

https://thuviensach.vn

được thanh thản, ba triệu bạc đâu có đắt”. Quả

Khi tôi hỏi điều ấy, người quản trang đáp: “Lâu lâu nay tôi đã muốn vào Cà Mau một chuyến để

quá rồi, gỗ thì mục, biển thì xói vô, đất lở, rừng lở.

thăm lại bến xưa, thăm lại con tàu và thăm mộ

Địa hình đâu còn như xưa”... Tôi lặng người. Anh chí đồng đội, nhưng kinh tế eo hẹp quá. Nay được Hấn ơi, anh Dĩ ơi, anh Thập ơi, Loan ơi, ai nằm lời, thật mừng. Tôi choàng tay ôm ngang người vợ, mộ nào thì ới to lên một tiếng! Gọi to lên như ngày biểu lộ sự biết ơn... Hôm sau, tôi lên đường. Đi tàu, nào chúng mình vẫn hò nhau đi săn tàu địch trên đi xe, đi xuồng, cuối cùng, từ Năm Căn, tôi cũng kênh... Phan Hải Hồ lính báo vụ tàu 69, người tới được Rạch Gốc. Cảnh vật vừa lạ, vừa quen. Cửa được vào đảng chính thức trên boong trong cái Vàm Lũng kia, vẫn ầm ào sóng và gió. Rừng đước đêm tàu chúng mình bị địch quây ngoài cửa vàm, hai bên sông đã bị phá để làm vuông tôm. Tôi từ ngoài Bắc lặn lội vào thăm các anh đây... Sao ngược lên rạch Xẻo Già, đi về phía có con tàu 69...

các anh lại không có danh, không có quê thế này?

Nhưng nơi đó mênh mông nước. Người lái xuồng Sống, các anh đi “tàu không số”, thác rồi lại nằm đưa tôi đi, giải thích: “Nó chìm đã hơn mấy tháng trong mộ chẳng có tên... Trớ trêu quá! Từ bên kia nay..., chắc năm tới thì chìm hẳn”. Tôi nhìn ra, đại dương, người ta còn phái người qua đây, nhặt nhạnh từng mẩu xương đốt tay, để tìm ra tông cách bờ vài ba trăm mét, trên mặt nước, nhô lên tích, tên họ người chết kia mà... Chẳng nhẽ cứ

một cọc sắt không quá gang tay. Tôi đã nhận ra cắm lên mộ đồng đội hai chữ “vô danh” là coi như

vật quen thuộc. Trời ơi, sao cái cột ăng ten tàu 69

bằng lòng về trách nhiệm ư?

nhô lên lại giống như cánh tay người chết đuối, Anh Hồ xúc động. Tôi vội rót cốc nước đưa đang cố nhoai ra cầu cứu đến vậy! Tôi lặng phắc, anh, an ủi:

mặc cho gió và nước phả tới, hất tung lên người...

- Chiến tranh mà, anh. Vừa rồi nhân đi Vĩnh biệt mày, tàu ơi!...

Quảng Trị, tôi có ghé vào Nghĩa trang Đường 9.

Tôi muốn tới thăm mộ chí đồng đội, người lái Nơi đây có một vạn đồng đội chúng ta yên nghỉ, xuồng lắc đầu: “Mộ mấy ảnh, cái thì bị cuốn ra nhưng chỉ 3.227 ngôi mộ (nghĩa là chưa đầy một biển, cái thì đã được quy tập về nghĩa trang. Muốn phần ba) được xác định đầy đủ họ tên, quê quán, thăm, tới đó”. Tôi lại lóc cóc đi. Nhờ sự giúp đỡ của số còn lại là “mộ chưa rõ tên”. Ngày nào cũng có người quản trang, tôi tìm được mộ của bốn đồng bà con từ ngoài Bắc vào để tìm mộ chí người thân.

đội tàu 69. Nhưng buồn biết chừng nào, họ đều “vô

- Cuộc chiến này... mất mát nhiều quá!

danh”. Sao lại “vô danh” chứ? Khi chúng tôi chôn cất,

- Rồi dịp ấy, các anh cứ kẹt mãi trong rừng có bia mộ bằng cây rừng, có sơ đồ mộ chí cơ mà...

đước cho đến Hòa bình? - Tôi lại hỏi.

147

148

https://thuviensach.vn

được thanh thản, ba triệu bạc đâu có đắt”. Quả

Khi tôi hỏi điều ấy, người quản trang đáp: “Lâu lâu nay tôi đã muốn vào Cà Mau một chuyến để

quá rồi, gỗ thì mục, biển thì xói vô, đất lở, rừng lở.

thăm lại bến xưa, thăm lại con tàu và thăm mộ

Địa hình đâu còn như xưa”... Tôi lặng người. Anh chí đồng đội, nhưng kinh tế eo hẹp quá. Nay được Hấn ơi, anh Dĩ ơi, anh Thập ơi, Loan ơi, ai nằm lời, thật mừng. Tôi choàng tay ôm ngang người vợ, mộ nào thì ới to lên một tiếng! Gọi to lên như ngày biểu lộ sự biết ơn... Hôm sau, tôi lên đường. Đi tàu, nào chúng mình vẫn hò nhau đi săn tàu địch trên đi xe, đi xuồng, cuối cùng, từ Năm Căn, tôi cũng kênh... Phan Hải Hồ lính báo vụ tàu 69, người tới được Rạch Gốc. Cảnh vật vừa lạ, vừa quen. Cửa được vào đảng chính thức trên boong trong cái Vàm Lũng kia, vẫn ầm ào sóng và gió. Rừng đước đêm tàu chúng mình bị địch quây ngoài cửa vàm, hai bên sông đã bị phá để làm vuông tôm. Tôi từ ngoài Bắc lặn lội vào thăm các anh đây... Sao ngược lên rạch Xẻo Già, đi về phía có con tàu 69...

các anh lại không có danh, không có quê thế này?

Nhưng nơi đó mênh mông nước. Người lái xuồng Sống, các anh đi “tàu không số”, thác rồi lại nằm đưa tôi đi, giải thích: “Nó chìm đã hơn mấy tháng trong mộ chẳng có tên... Trớ trêu quá! Từ bên kia nay..., chắc năm tới thì chìm hẳn”. Tôi nhìn ra, đại dương, người ta còn phái người qua đây, nhặt nhạnh từng mẩu xương đốt tay, để tìm ra tông cách bờ vài ba trăm mét, trên mặt nước, nhô lên tích, tên họ người chết kia mà... Chẳng nhẽ cứ

một cọc sắt không quá gang tay. Tôi đã nhận ra cắm lên mộ đồng đội hai chữ “vô danh” là coi như

vật quen thuộc. Trời ơi, sao cái cột ăng ten tàu 69

bằng lòng về trách nhiệm ư?

nhô lên lại giống như cánh tay người chết đuối, Anh Hồ xúc động. Tôi vội rót cốc nước đưa đang cố nhoai ra cầu cứu đến vậy! Tôi lặng phắc, anh, an ủi:

mặc cho gió và nước phả tới, hất tung lên người...

- Chiến tranh mà, anh. Vừa rồi nhân đi Vĩnh biệt mày, tàu ơi!...

Quảng Trị, tôi có ghé vào Nghĩa trang Đường 9.

Tôi muốn tới thăm mộ chí đồng đội, người lái Nơi đây có một vạn đồng đội chúng ta yên nghỉ, xuồng lắc đầu: “Mộ mấy ảnh, cái thì bị cuốn ra nhưng chỉ 3.227 ngôi mộ (nghĩa là chưa đầy một biển, cái thì đã được quy tập về nghĩa trang. Muốn phần ba) được xác định đầy đủ họ tên, quê quán, thăm, tới đó”. Tôi lại lóc cóc đi. Nhờ sự giúp đỡ của số còn lại là “mộ chưa rõ tên”. Ngày nào cũng có người quản trang, tôi tìm được mộ của bốn đồng bà con từ ngoài Bắc vào để tìm mộ chí người thân.

đội tàu 69. Nhưng buồn biết chừng nào, họ đều “vô

- Cuộc chiến này... mất mát nhiều quá!

danh”. Sao lại “vô danh” chứ? Khi chúng tôi chôn cất,

- Rồi dịp ấy, các anh cứ kẹt mãi trong rừng có bia mộ bằng cây rừng, có sơ đồ mộ chí cơ mà...

đước cho đến Hòa bình? - Tôi lại hỏi.

147

148

https://thuviensach.vn

- Không phải thế. Thời kỳ chúng tôi kẹt lại ĐƠN VỊ CÓ TÊN 970

bến là giai đoạn hết sức gay go của những người

“Sau khi tàu 69 vào bến, một ngày sau, đêm lính đoàn “tàu không số”. Tàu ngoài Bắc không có 23 rạng 24-4-1966 tàu 100 được lệnh rời bến Bính cách gì vào được. Ra khơi, gặp địch, lại có lệnh Động (Cảng Bính Động thuộc huyện Thủy quay về... Rồi một ngày trung tuần tháng 9-1969, Nguyên, thành phố Hải Phòng - TG ). Tàu 100 do chúng tôi nghe tin “hình như” có tàu từ ngoải vô.

thuyền trưởng Lê Minh Sơn và chính trị viên Thật không ta? Đã mấy năm nay chẳng một bóng Nguyễn Hữu Tương chỉ huy. Thuyền phó là Ngô tàu, mong đỏ con mắt! Thuyền phó Nguyễn Tiến Văn Sở và Phạm Văn Điển. Các thủy thủ gồm: Hai của tàu chúng tôi và thuyền trưởng tàu 187

Nguyễn Thanh Thưởng, Lê Văn Cớt, Đàm Văn Phan Văn Xã được mời lên đoàn... Chúng tôi thấp Chung, Phùng Văn Quý, Trần Văn Đua, Đặng thỏm ngóng tin... Chiều tối, hai anh về, vừa khom Đình Bàn, Lê Xuân Gián, Đoàn Văn Minh (Bỉ), Lê lưng chui vào lán, anh Hai đã reo to: “Tin mừng Thi, Lê Văn Tưởng, Cao Văn Thiện, Lê Công đây các cha. Vạch tai lên mà nghe. Tàu 154 do Đỗ

Khanh. Theo lệnh của Sở chỉ huy, đi được một ngày, tàu dừng lại ở A3 (tức đảo Hải Nam - Trung Văn Bé làm thuyền trưởng, Lê Văn Viễn làm Quốc) Ngày 5 tháng 5, tàu tiếp tục lên đường. Sáu chính trị viên, La Minh Tốt và Nguyễn Xuân Quế

ngày đầu, tàu đi trong sự yên tĩnh, Ngày thứ bảy, làm thuyền phó vừa cập bến đêm qua”... Chúng khi tàu ở vào 09o55 vĩ bắc, 109o30 kinh đông thì tôi nhảy lên, hò reo như trẻ nhỏ. Mừng quá là gặp tàu khu trục Mỹ. Vừa phát hiện chiếc tàu lạ, mừng. Hôm sau thì chúng tôi gặp được đồng đội chiếc khu trục liền tăng tốc độ, bám sát. Cuộc “hộ

của mình. Xúc động ôm lấy nhau. Cười. Khóc. Kể

tống” kéo dài nhiều giờ. Tàu 100 mấy lần định “cắt lể. Hỏi han. Mới xa cách có mấy năm mà cảm thấy đuôi”, nhưng không được. Đêm mồng 9 rạng mồng dài như cả thế kỷ... Anh Đỗ Văn Bé nói to: “Nghe 10 tháng 5, tàu quyết định chuyển hướng vào bờ.

đây nhé, mấy cha. Ngoài việc chở gần 60 tấn vũ

Máy bay trinh sát của địch phát hiện được, lập tức khí vô, tụi này còn có một nhiệm vụ nữa: rước mấy chúng báo động và điều tàu chiến đấu. Sau đó một cha cán bộ tàu trở về ngoải nhận nhiệm vụ mới”...

thời gian, chiếc tàu chiến của Hải quân Mỹ mang Chúng tôi lại nhảy lên, reo mừng. Miệng hét mà tên Cuher Poiut Grey đã có mặt. Chúng đánh tín nước mắt trào ra... Song sau đó không khỏi lưu hiệu xin cập mạn. Tàu ta vẫn không đáp. Tàu Mỹ

luyến khi chia tay anh em cán bộ tàu, nói như anh chạy nhanh về phía trước, có ý chặn đường, nhưng Đỗ Văn Bé, để “trở về ngoải nhận nhiệm vụ mới”...

tàu 100 vẫn tiến thẳng, sẵn sàng đâm vào tàu địch.

149

150

https://thuviensach.vn

- Không phải thế. Thời kỳ chúng tôi kẹt lại ĐƠN VỊ CÓ TÊN 970

bến là giai đoạn hết sức gay go của những người

“Sau khi tàu 69 vào bến, một ngày sau, đêm lính đoàn “tàu không số”. Tàu ngoài Bắc không có 23 rạng 24-4-1966 tàu 100 được lệnh rời bến Bính cách gì vào được. Ra khơi, gặp địch, lại có lệnh Động (Cảng Bính Động thuộc huyện Thủy quay về... Rồi một ngày trung tuần tháng 9-1969, Nguyên, thành phố Hải Phòng - TG ). Tàu 100 do chúng tôi nghe tin “hình như” có tàu từ ngoải vô.

thuyền trưởng Lê Minh Sơn và chính trị viên Thật không ta? Đã mấy năm nay chẳng một bóng Nguyễn Hữu Tương chỉ huy. Thuyền phó là Ngô tàu, mong đỏ con mắt! Thuyền phó Nguyễn Tiến Văn Sở và Phạm Văn Điển. Các thủy thủ gồm: Hai của tàu chúng tôi và thuyền trưởng tàu 187

Nguyễn Thanh Thưởng, Lê Văn Cớt, Đàm Văn Phan Văn Xã được mời lên đoàn... Chúng tôi thấp Chung, Phùng Văn Quý, Trần Văn Đua, Đặng thỏm ngóng tin... Chiều tối, hai anh về, vừa khom Đình Bàn, Lê Xuân Gián, Đoàn Văn Minh (Bỉ), Lê lưng chui vào lán, anh Hai đã reo to: “Tin mừng Thi, Lê Văn Tưởng, Cao Văn Thiện, Lê Công đây các cha. Vạch tai lên mà nghe. Tàu 154 do Đỗ

Khanh. Theo lệnh của Sở chỉ huy, đi được một ngày, tàu dừng lại ở A3 (tức đảo Hải Nam - Trung Văn Bé làm thuyền trưởng, Lê Văn Viễn làm Quốc) Ngày 5 tháng 5, tàu tiếp tục lên đường. Sáu chính trị viên, La Minh Tốt và Nguyễn Xuân Quế

ngày đầu, tàu đi trong sự yên tĩnh, Ngày thứ bảy, làm thuyền phó vừa cập bến đêm qua”... Chúng khi tàu ở vào 09o55 vĩ bắc, 109o30 kinh đông thì tôi nhảy lên, hò reo như trẻ nhỏ. Mừng quá là gặp tàu khu trục Mỹ. Vừa phát hiện chiếc tàu lạ, mừng. Hôm sau thì chúng tôi gặp được đồng đội chiếc khu trục liền tăng tốc độ, bám sát. Cuộc “hộ

của mình. Xúc động ôm lấy nhau. Cười. Khóc. Kể

tống” kéo dài nhiều giờ. Tàu 100 mấy lần định “cắt lể. Hỏi han. Mới xa cách có mấy năm mà cảm thấy đuôi”, nhưng không được. Đêm mồng 9 rạng mồng dài như cả thế kỷ... Anh Đỗ Văn Bé nói to: “Nghe 10 tháng 5, tàu quyết định chuyển hướng vào bờ.

đây nhé, mấy cha. Ngoài việc chở gần 60 tấn vũ

Máy bay trinh sát của địch phát hiện được, lập tức khí vô, tụi này còn có một nhiệm vụ nữa: rước mấy chúng báo động và điều tàu chiến đấu. Sau đó một cha cán bộ tàu trở về ngoải nhận nhiệm vụ mới”...

thời gian, chiếc tàu chiến của Hải quân Mỹ mang Chúng tôi lại nhảy lên, reo mừng. Miệng hét mà tên Cuher Poiut Grey đã có mặt. Chúng đánh tín nước mắt trào ra... Song sau đó không khỏi lưu hiệu xin cập mạn. Tàu ta vẫn không đáp. Tàu Mỹ

luyến khi chia tay anh em cán bộ tàu, nói như anh chạy nhanh về phía trước, có ý chặn đường, nhưng Đỗ Văn Bé, để “trở về ngoải nhận nhiệm vụ mới”...

tàu 100 vẫn tiến thẳng, sẵn sàng đâm vào tàu địch.

149

150

https://thuviensach.vn

Thấy vậy, tàu Mỹ phải tránh sang một bên. Song Tầm trưa, hai tàu nữa của địch đến. Chúng tàu Cuher Poiut Grey vẫn bám sát tàu ta, có ý đe dàn đội hình quây lấy tàu 100, đồng thời xả đạn dọa, buộc tàu 100 phải đầu hàng. Tàu 100 không vào bờ. Song vẫn bị chống trả quyết liệt, nên ý nổ súng trước mà tranh thủ đi nhanh vào bờ. Lúc định cướp tàu không thành. Máy bay trực thăng, này thấy ám hiệu: hai đống lửa ở Bồ Đề, nên tàu máy bay phản lực đến dội bom, bắn phá khu vực, đã đi vào cửa Rạch Già. Đêm đó nước ròng, tàu với mục đích không cho ta bám tàu. Sau mỗi đợt vào đến Rạch Già thì bị mắc cạn. Ngoài khơi, địch bắn phá, tàu địch lại vào, anh em ta đánh rất rát, điều thêm ba tàu chiến nữa với ý định cướp tàu ta.

chúng lại giạt ra, Mãi đến 10 giờ sáng hôm sau, Trước tình hình đó, Chi ủy, cán bộ tàu 100 quyết biết không bắt sống được tàu ta, bọn chúng ném định cho anh em lên bờ, bắt liên lạc với bến. Trước bom xuống tàu. Thuốc nổ của bom, thuốc nổ trên khi rời tàu, đồng chí Phạm Ngọc Điển - thuyền tàu và vũ khí chứa trên đó khiến con tàu bùng lên phó và đồng chí Lê Văn Cớt - thợ máy ở lại điểm dữ dội và mất dạng. Như vậy là ý định bắt sống hỏa để phá tàu và phá vũ khí. Song không rõ cán bộ, chiến sĩ và cướp tàu của ta, địch không thể

nguyên cớ gì, tàu 100 không nổ. Tàu của địch không thực hiện được. Đã vậy, địch bị nhiều tổn thất: dám vào gần tàu ta, nó ở xa 200m đánh tín hiệu

“Trời vừa mờ sáng, tàu Poănggơrây đã đến cách xin cập mạn. Nó tưởng trên tàu 100 vẫn còn người.

mục tiêu 50m, dự định đổ bộ lên tàu địch (tức tàu Tàu địch kéo còi mấy lần không thấy tàu ta 100) nhưng đã gặp sự kháng cự mãnh liệt của hỏa đáp lại, chúng cho hai tên liều mạng bơi về phía lực từ các bụi rậm trên bờ bắn xuống. Tàu tàu 100 thăm dò. Nhưng lúc đó lực lượng ở bến do Poănggơrây đã cố giữ vững vị trí và anh dũng đồng chí Tư Mao chỉ huy đã ra kịp thời, bắn xả

chống trả tất cả hỏa lực... Cuộc chống trả dai dẳng vào mấy tên địch, buộc chúng quay lại.

và gay go này đã làm cho tàu Poănggơrây bị nhiều Lúc ấy trời đã gần sáng. Khả năng giữ được thiệt hại, ba pháo thủ tiền vệ bị thương, vỏ tàu bị

tàu, không cho tàu địch kéo đi rất khó. Đồng chí nhiều vết đạn xuyên phá...”. Đó là lời thú nhận Tư Mao cùng với thợ máy Cớt và Hải, một du kích của kẻ địch trong một tài liệu sau này Đoàn 125

của bến, bơi ra tàu thu thập tài liệu liên quan đến thu được.

chuyến đi và bí mật của đơn vị.

Sau trận chiến đấu của tàu 100 và bị đánh Suốt cả ngày hôm đó các thủy thủ tàu 100

chìm ở Rạch Già là sự kiện tàu 187.

phối hợp với lực lượng ở bến chiến đấu kiên cường, Một tháng sau khi tàu 100 bị nạn ở Rạch Già.

quyết không cho địch vào gần cướp tàu.

Đoàn 125 cho tàu 187 chở 62 tấn vũ khí lên đường.

151

152

https://thuviensach.vn

Thấy vậy, tàu Mỹ phải tránh sang một bên. Song Tầm trưa, hai tàu nữa của địch đến. Chúng tàu Cuher Poiut Grey vẫn bám sát tàu ta, có ý đe dàn đội hình quây lấy tàu 100, đồng thời xả đạn dọa, buộc tàu 100 phải đầu hàng. Tàu 100 không vào bờ. Song vẫn bị chống trả quyết liệt, nên ý nổ súng trước mà tranh thủ đi nhanh vào bờ. Lúc định cướp tàu không thành. Máy bay trực thăng, này thấy ám hiệu: hai đống lửa ở Bồ Đề, nên tàu máy bay phản lực đến dội bom, bắn phá khu vực, đã đi vào cửa Rạch Già. Đêm đó nước ròng, tàu với mục đích không cho ta bám tàu. Sau mỗi đợt vào đến Rạch Già thì bị mắc cạn. Ngoài khơi, địch bắn phá, tàu địch lại vào, anh em ta đánh rất rát, điều thêm ba tàu chiến nữa với ý định cướp tàu ta.

chúng lại giạt ra, Mãi đến 10 giờ sáng hôm sau, Trước tình hình đó, Chi ủy, cán bộ tàu 100 quyết biết không bắt sống được tàu ta, bọn chúng ném định cho anh em lên bờ, bắt liên lạc với bến. Trước bom xuống tàu. Thuốc nổ của bom, thuốc nổ trên khi rời tàu, đồng chí Phạm Ngọc Điển - thuyền tàu và vũ khí chứa trên đó khiến con tàu bùng lên phó và đồng chí Lê Văn Cớt - thợ máy ở lại điểm dữ dội và mất dạng. Như vậy là ý định bắt sống hỏa để phá tàu và phá vũ khí. Song không rõ cán bộ, chiến sĩ và cướp tàu của ta, địch không thể

nguyên cớ gì, tàu 100 không nổ. Tàu của địch không thực hiện được. Đã vậy, địch bị nhiều tổn thất: dám vào gần tàu ta, nó ở xa 200m đánh tín hiệu

“Trời vừa mờ sáng, tàu Poănggơrây đã đến cách xin cập mạn. Nó tưởng trên tàu 100 vẫn còn người.

mục tiêu 50m, dự định đổ bộ lên tàu địch (tức tàu Tàu địch kéo còi mấy lần không thấy tàu ta 100) nhưng đã gặp sự kháng cự mãnh liệt của hỏa đáp lại, chúng cho hai tên liều mạng bơi về phía lực từ các bụi rậm trên bờ bắn xuống. Tàu tàu 100 thăm dò. Nhưng lúc đó lực lượng ở bến do Poănggơrây đã cố giữ vững vị trí và anh dũng đồng chí Tư Mao chỉ huy đã ra kịp thời, bắn xả

chống trả tất cả hỏa lực... Cuộc chống trả dai dẳng vào mấy tên địch, buộc chúng quay lại.

và gay go này đã làm cho tàu Poănggơrây bị nhiều Lúc ấy trời đã gần sáng. Khả năng giữ được thiệt hại, ba pháo thủ tiền vệ bị thương, vỏ tàu bị

tàu, không cho tàu địch kéo đi rất khó. Đồng chí nhiều vết đạn xuyên phá...”. Đó là lời thú nhận Tư Mao cùng với thợ máy Cớt và Hải, một du kích của kẻ địch trong một tài liệu sau này Đoàn 125

của bến, bơi ra tàu thu thập tài liệu liên quan đến thu được.

chuyến đi và bí mật của đơn vị.

Sau trận chiến đấu của tàu 100 và bị đánh Suốt cả ngày hôm đó các thủy thủ tàu 100

chìm ở Rạch Già là sự kiện tàu 187.

phối hợp với lực lượng ở bến chiến đấu kiên cường, Một tháng sau khi tàu 100 bị nạn ở Rạch Già.

quyết không cho địch vào gần cướp tàu.

Đoàn 125 cho tàu 187 chở 62 tấn vũ khí lên đường.

151

152

https://thuviensach.vn

Ý định lần này của đoàn là vào Trà Vinh để

tăng tốc độ lao nhanh vào bờ. Song, cách bờ chừng khôi phục lại bến này và giảm mật độ tàu ra 300m thì tàu bị cạn. Phía sau, tàu địch vẫn bám vào Cà Mau.

theo. Chúng nã pháo quanh tàu 187 và cho xuồng Tàu 187 do thuyền trưởng Phan Văn Xã và đổ bộ tiến vào. Thuyền trưởng cho anh em rời tàu chính trị viên Hồ Đức Thắng chỉ huy. Đồng chí lên bờ, rồi ra lệnh hủy tàu. Song bộc phá không Dương Tấn Kịch và Phan Văn Đấu làm thuyền nổ, chỉ gây ra một đám cháy nhỏ. Địch đã dập tắt phó. Các thủy thủ gồm: Vũ Xuân An, Đỗ Xuân được lửa. Chiếc tàu và vũ khí trên tàu bị địch lấy Tâm, Vũ Xuân Bảng, Lê Khi, Phạm Thanh Duyên, đi. Chúng còn bắt được một thương binh của ta”1.

Trương Hoàng Minh, Nguyễn Văn Bằng, Nguyễn Văn Kết, Hoàn Việt Trọng, Phạm Viết Đính, Bùi

Chuyện kể của anh Đỗ Xuân Đán, thủy

Ngọc San, Trần Mạnh Chinh, Thương và Phiêu.

thủ tàu 100

Tất cả là 18 người.

Lịch sử đoàn “tàu không số” viết thiếu tên một Ngày 11 tháng 6 năm 1966, tàu rời bến. Sau 5

thủy thủ trên tàu 100, đó là anh Đỗ Xuân Đán.

ngày vượt biển, lúc 23 giờ ngày 19 tháng 6, khi May mắn là khi vào Cần Thơ, chúng tôi đã gặp tàu đến vị trí 8o35 vĩ bắc, 107o58 kinh đông thì bị

được anh, người thiếu tên trong cuốn sử. Anh Đán máy bay trinh sát của địch phát hiện. Khi biết rõ đã trên 60 tuổi, nhưng vẫn khỏe mạnh, hoạt bát.

đây là tàu vận tải của “Bắc Việt”, chúng lập tức Anh đi tàu 100, kẹt lại ở Cà Mau, sau Tết Mậu điện cho tàu khu trục đang tuần tiễu ở vùng biển Thân năm 1968, được điều lên Ban Tài vụ Quân Vĩnh Bình (tỉnh Vĩnh Long) đến ngăn chặn, với ý khu 9, làm kế toán, rồi làm trưởng phòng. Năm đồ không cho tàu 187 quay trở lại. Bộ Chỉ huy Hải 2005, về hưu. Anh có duyên với đất miền Tây, nên quân Mỹ điều đến ba tàu DD.755, DER393, lấy vợ Cần Thơ, và sinh sống ở Cần Thơ luôn.

LSDTortuga. Hải quân ngụy điều đến bốn tàu là Khi tôi hỏi về tình hình tàu 100, tàu 187 hồi HQ.225, HQ.227, HQ.231, HQ.238 và nhiều tàu năm 1966 vào Cà Mau và Trà Vinh, anh Đán kể: xuồng chiến đấu loại nhỏ thuộc duyên đoàn 35 và

- Trong khi tàu 69 kẹt nơi rạch Xẻo Già, thì giang đoàn 23. Trời vừa sáng, anh em trên tàu tàu 100 bị đánh chìm ở Rạch Già, tàu 187 cũng 187 đã thấy tàu địch bao vây bốn bề. Có chiếc cách gặp nạn ở Trà Vinh. Thủy thủ của ba con tàu ấy ta nửa hải lý.

được gom lại, biên chế thành một phân đội mang Theo phương án đã duyệt, gặp trường hợp _______________

này, tàu có nhiệm vụ chiến đấu quyết tử. Tàu 187

1. Xem Lịch sử Lữ đoàn 125, Sđd.

153

154

https://thuviensach.vn

Ý định lần này của đoàn là vào Trà Vinh để

tăng tốc độ lao nhanh vào bờ. Song, cách bờ chừng khôi phục lại bến này và giảm mật độ tàu ra 300m thì tàu bị cạn. Phía sau, tàu địch vẫn bám vào Cà Mau.

theo. Chúng nã pháo quanh tàu 187 và cho xuồng Tàu 187 do thuyền trưởng Phan Văn Xã và đổ bộ tiến vào. Thuyền trưởng cho anh em rời tàu chính trị viên Hồ Đức Thắng chỉ huy. Đồng chí lên bờ, rồi ra lệnh hủy tàu. Song bộc phá không Dương Tấn Kịch và Phan Văn Đấu làm thuyền nổ, chỉ gây ra một đám cháy nhỏ. Địch đã dập tắt phó. Các thủy thủ gồm: Vũ Xuân An, Đỗ Xuân được lửa. Chiếc tàu và vũ khí trên tàu bị địch lấy Tâm, Vũ Xuân Bảng, Lê Khi, Phạm Thanh Duyên, đi. Chúng còn bắt được một thương binh của ta”1.

Trương Hoàng Minh, Nguyễn Văn Bằng, Nguyễn Văn Kết, Hoàn Việt Trọng, Phạm Viết Đính, Bùi

Chuyện kể của anh Đỗ Xuân Đán, thủy

Ngọc San, Trần Mạnh Chinh, Thương và Phiêu.

thủ tàu 100

Tất cả là 18 người.

Lịch sử đoàn “tàu không số” viết thiếu tên một Ngày 11 tháng 6 năm 1966, tàu rời bến. Sau 5

thủy thủ trên tàu 100, đó là anh Đỗ Xuân Đán.

ngày vượt biển, lúc 23 giờ ngày 19 tháng 6, khi May mắn là khi vào Cần Thơ, chúng tôi đã gặp tàu đến vị trí 8o35 vĩ bắc, 107o58 kinh đông thì bị

được anh, người thiếu tên trong cuốn sử. Anh Đán máy bay trinh sát của địch phát hiện. Khi biết rõ đã trên 60 tuổi, nhưng vẫn khỏe mạnh, hoạt bát.

đây là tàu vận tải của “Bắc Việt”, chúng lập tức Anh đi tàu 100, kẹt lại ở Cà Mau, sau Tết Mậu điện cho tàu khu trục đang tuần tiễu ở vùng biển Thân năm 1968, được điều lên Ban Tài vụ Quân Vĩnh Bình (tỉnh Vĩnh Long) đến ngăn chặn, với ý khu 9, làm kế toán, rồi làm trưởng phòng. Năm đồ không cho tàu 187 quay trở lại. Bộ Chỉ huy Hải 2005, về hưu. Anh có duyên với đất miền Tây, nên quân Mỹ điều đến ba tàu DD.755, DER393, lấy vợ Cần Thơ, và sinh sống ở Cần Thơ luôn.

LSDTortuga. Hải quân ngụy điều đến bốn tàu là Khi tôi hỏi về tình hình tàu 100, tàu 187 hồi HQ.225, HQ.227, HQ.231, HQ.238 và nhiều tàu năm 1966 vào Cà Mau và Trà Vinh, anh Đán kể: xuồng chiến đấu loại nhỏ thuộc duyên đoàn 35 và

- Trong khi tàu 69 kẹt nơi rạch Xẻo Già, thì giang đoàn 23. Trời vừa sáng, anh em trên tàu tàu 100 bị đánh chìm ở Rạch Già, tàu 187 cũng 187 đã thấy tàu địch bao vây bốn bề. Có chiếc cách gặp nạn ở Trà Vinh. Thủy thủ của ba con tàu ấy ta nửa hải lý.

được gom lại, biên chế thành một phân đội mang Theo phương án đã duyệt, gặp trường hợp _______________

này, tàu có nhiệm vụ chiến đấu quyết tử. Tàu 187

1. Xem Lịch sử Lữ đoàn 125, Sđd.

153

154

https://thuviensach.vn

tên D.970, nhằm bảo vệ bến và bảo vệ tàu 69.

Tôi hỏi:

Những ngày ấy, tàu ngoài Bắc không vào được, vũ

- Mấy anh trên tàu 100 thời ấy bây giờ sống khí thiếu, lương thực thiếu, cuộc sống anh em ở

thế nào? Anh có liên lạc với mọi người không?

bến và đơn vị D.970 gặp nhiều khó khăn. Để đánh Anh Đán đáp:

giặc, để chống càn, Đoàn 962 đã phải dùng đến vũ

- Có. Chúng tôi vẫn thường xuyên hỏi thăm khí do công binh xưởng miền Tây tự tạo. Những nhau để biết thông tin về đồng đội. Thuyền trưởng quả bom không nổ được gom về, chế thành mìn Lê Minh Sơn theo tàu 154 do anh Đỗ Văn Bé làm định hướng. Đạn B.40 hư hỏng, được ghép thành thuyền trưởng trở ra bắc dịp ấy, mất rồi. Chính trị

“giàn”, thành “mâm” phục kích tàu địch trên viên Nguyễn Hữu Tương cũng mất ở Cao Lãnh đã sông... Nhưng cực nhất vẫn là điều kiện sinh hoạt.

mấy năm. Cao Lãnh là quê hương anh. Thuyền Mỹ ngụy bất lực trong việc dùng bom đạn đánh phó Nguyễn Văn Sở sau này là Đoàn phó Đoàn phá căn cứ rừng đước Cà Mau, chúng chuyển 962. Anh về hưu với quân hàm Trung tá. Hiện hướng, hủy diệt bằng chất độc hóa học. Ngày nào anh Sở sinh sống tại thành phố Long Xuyên (tỉnh cũng vậy, sáng sớm đã nghe máy bay trinh sát An Giang). Thuyền phó Phạm Văn Điển nay sống L.19 vò vè. Tiếp đến là máy bay phản lực kéo tới ở Đá Bạc, Cà Mau; Máy trưởng Nguyễn Thanh dội bom, bắn rốc két, thả bom bi. Bom bi dày đặc, Thưởng về quê hương Bến Tre. Anh mất đã được nhiều hơn lá trong rừng. Và sau cùng, chất độc ba năm. Anh Đàm Văn Chung ra quân, làm Phó hóa học được phun ra. Thứ bột này bám vào lá, bám vào cây, chỉ một ngày, cây héo khô, lá vàng Giám đốc Công ty công trình đô thị Cần Thơ. Anh úa. Và tuần sau, từng mảng rừng đổ rạp xuống, Phùng Văn Quý, một người rất giỏi và dũng cảm.

trơ trọi. Không chỉ cây, mọi sinh vật, từ chim thú Trong một trận chống càn, đã dùng B.40 bắn trên rừng đến cá tôm dưới rạch đều bị chết. Nước trúng 4 tàu địch. Hiện anh sinh sống ở tỉnh Cà phù sa trong kênh trở nên đen xỉn. Nguồn nước Mau. Anh Đặng Đình Bàn về hưu, sống tại quận bảo đảm cuộc sống chúng tôi là những chum hứng Bình Thủy, tỉnh Cần Thơ. Anh Lê Xuân Gián, vốn từ cây đước khi mưa về.. Nhưng số nước ít ỏi đó là y tá của tàu 100, nay sống tại huyện Thọ Xuân, cũng bị nhiễm độc. Để có nước, phải chèo ghe ra tít tỉnh Thanh Hóa. Anh Đoàn Văn Minh, đã mất khi tận ngoài đồng bằng. Có lúc phải đổi bằng máu...

về quê Cà Mau. Anh Lê Thi một thời được cử làm Muốn cải thiện cuộc sống, những năm trước, đoàn trưởng đoàn thu dung. Anh Lê Văn Tưởng, là chúng tôi tìm cá dưới kênh, tìm thú trong rừng.

xui gia với anh Sáu Lai, người từng theo ông Bông Nhưng câu mãi, bắt mãi, cũng cạn, cũng hết...

Văn Dĩa đi chuyến đầu tiên đó, nghỉ hưu ở Cà Mau.

155

156

https://thuviensach.vn

tên D.970, nhằm bảo vệ bến và bảo vệ tàu 69.

Tôi hỏi:

Những ngày ấy, tàu ngoài Bắc không vào được, vũ

- Mấy anh trên tàu 100 thời ấy bây giờ sống khí thiếu, lương thực thiếu, cuộc sống anh em ở

thế nào? Anh có liên lạc với mọi người không?

bến và đơn vị D.970 gặp nhiều khó khăn. Để đánh Anh Đán đáp:

giặc, để chống càn, Đoàn 962 đã phải dùng đến vũ

- Có. Chúng tôi vẫn thường xuyên hỏi thăm khí do công binh xưởng miền Tây tự tạo. Những nhau để biết thông tin về đồng đội. Thuyền trưởng quả bom không nổ được gom về, chế thành mìn Lê Minh Sơn theo tàu 154 do anh Đỗ Văn Bé làm định hướng. Đạn B.40 hư hỏng, được ghép thành thuyền trưởng trở ra bắc dịp ấy, mất rồi. Chính trị

“giàn”, thành “mâm” phục kích tàu địch trên viên Nguyễn Hữu Tương cũng mất ở Cao Lãnh đã sông... Nhưng cực nhất vẫn là điều kiện sinh hoạt.

mấy năm. Cao Lãnh là quê hương anh. Thuyền Mỹ ngụy bất lực trong việc dùng bom đạn đánh phó Nguyễn Văn Sở sau này là Đoàn phó Đoàn phá căn cứ rừng đước Cà Mau, chúng chuyển 962. Anh về hưu với quân hàm Trung tá. Hiện hướng, hủy diệt bằng chất độc hóa học. Ngày nào anh Sở sinh sống tại thành phố Long Xuyên (tỉnh cũng vậy, sáng sớm đã nghe máy bay trinh sát An Giang). Thuyền phó Phạm Văn Điển nay sống L.19 vò vè. Tiếp đến là máy bay phản lực kéo tới ở Đá Bạc, Cà Mau; Máy trưởng Nguyễn Thanh dội bom, bắn rốc két, thả bom bi. Bom bi dày đặc, Thưởng về quê hương Bến Tre. Anh mất đã được nhiều hơn lá trong rừng. Và sau cùng, chất độc ba năm. Anh Đàm Văn Chung ra quân, làm Phó hóa học được phun ra. Thứ bột này bám vào lá, bám vào cây, chỉ một ngày, cây héo khô, lá vàng Giám đốc Công ty công trình đô thị Cần Thơ. Anh úa. Và tuần sau, từng mảng rừng đổ rạp xuống, Phùng Văn Quý, một người rất giỏi và dũng cảm.

trơ trọi. Không chỉ cây, mọi sinh vật, từ chim thú Trong một trận chống càn, đã dùng B.40 bắn trên rừng đến cá tôm dưới rạch đều bị chết. Nước trúng 4 tàu địch. Hiện anh sinh sống ở tỉnh Cà phù sa trong kênh trở nên đen xỉn. Nguồn nước Mau. Anh Đặng Đình Bàn về hưu, sống tại quận bảo đảm cuộc sống chúng tôi là những chum hứng Bình Thủy, tỉnh Cần Thơ. Anh Lê Xuân Gián, vốn từ cây đước khi mưa về.. Nhưng số nước ít ỏi đó là y tá của tàu 100, nay sống tại huyện Thọ Xuân, cũng bị nhiễm độc. Để có nước, phải chèo ghe ra tít tỉnh Thanh Hóa. Anh Đoàn Văn Minh, đã mất khi tận ngoài đồng bằng. Có lúc phải đổi bằng máu...

về quê Cà Mau. Anh Lê Thi một thời được cử làm Muốn cải thiện cuộc sống, những năm trước, đoàn trưởng đoàn thu dung. Anh Lê Văn Tưởng, là chúng tôi tìm cá dưới kênh, tìm thú trong rừng.

xui gia với anh Sáu Lai, người từng theo ông Bông Nhưng câu mãi, bắt mãi, cũng cạn, cũng hết...

Văn Dĩa đi chuyến đầu tiên đó, nghỉ hưu ở Cà Mau.

155

156

https://thuviensach.vn

Anh Cao Văn Thiện hy sinh trong đợt chống càn táo, cả anh Ngọc và anh Khanh đều hy sinh. Anh năm 1968. Anh Lê Văn Cớt, hy sinh ở Bồ Đề trong Khanh khi mất còn trẻ, chưa có vợ con. Nhà còn một trận chống càn. Anh ấy cũng bị mất mộ. Tội một mẹ già và hai cô em gái. Mấy năm trước, tôi lắm! Anh Trần Văn Đua về quê. Quê anh ấy ở

có dẫn hai người em vào tìm mộ anh trai để rước Phụng Hiệp, Hậu Giang. Cuộc sống vất vả, già rồi anh về quê. Một điều đáng buồn là, trên phần mộ, vẫn lọ mọ bươn trải kiếm sống. Mỗi người một phận...

đáng ra ghi tên Lê Công Khanh, nhưng do nhầm

- Còn anh Lê Công Khanh? - Tôi hỏi.

lẫn sao đó, lại viết là Nguyễn Công Khanh. Chắc

- Chuyện anh Lê Công Khanh thế này - Anh anh Khanh cũng buồn... Chiến tranh, nhiều nỗi Đán đáp - Hồi tàu 154 của thuyền trưởng Đỗ Văn đau lắm...

Bé vào Cà Mau, chỉ các anh cán bộ tàu và một số

thủy thủ của tàu 69, tàu 100 và tàu 187 đi ra Bắc.

Chuyện kể của anh Đỗ Xuân Tâm, thủy

Số còn lại, được bổ sung về Đoàn 962. Tôi và anh

thủ tàu 187

Lê Công Khanh trong số đó. Năm 1968, tôi, anh

- Tôi gắn bó với tàu 187 trong nhiều chuyến Lê Công Khanh, vốn là lính tàu 100; anh Hồ

đi. Và chuyến đi nào cũng có những kỷ niệm đáng Quang Phụng, thủy thủ tàu 69 được điều lên Ban nhớ. Một trong những kỷ niệm ấy là được ăn tết Tài vụ Quân khu 9 làm kế toán. Anh Phụng người tại quê hương đồng khởi. Đầu tháng 2 năm 1965, xã Nhân Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng tàu 187 được lệnh chở hàng vào Bến Tre. Đó là Bình. Năm 1970, trong một trận chống càn, anh những ngày cuối năm âm lịch. Đêm 30 Tết, chúng hy sinh tại ấp 9, xã Khánh Hòa, huyện U Minh, tôi cập bến Thạnh Phong. Khỏi nói niềm vui của tỉnh Cà Mau. Hòa bình lập lại, tôi đã hướng dẫn đồng bào Bến Tre khi lại nhận được 62 tấn vũ khí cho gia đình anh Phụng vào U Minh tìm mộ và gia từ miền Bắc chở vào trong dịp này. Thủy thủ, du đình đã đưa được hài cốt anh về Quảng Bình... Tôi kích và quân giải phóng ôm lấy nhau, mừng muốn và Khanh người cùng quê xã Hải Nhân, huyện khóc luôn. Sáng mồng Một Tết, lãnh đạo và đại Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa, học một trường, vào bộ

biểu nhân dân Bến Tre đến chúc Tết các thủy thủ.

đội lại sống với nhau trên một tàu, rồi đi vào Cà Trong hoàn cảnh chiến tranh, việc ấy khiến chúng Mau và sau đó cùng về Ban Tài vụ Quân khu, nên tôi rất xúc động. Đây là lần đầu tiên tôi được ăn thân nhau, hiểu nhau. Trận càn năm 1970, anh Tết với bà con cô bác Bến Tre. Và cũng lần đầu tôi Ngọc bị thương, anh Khanh vội quay lại tìm và mới rõ thế nào là đòn bánh tét, là con cá bống kèo cõng đồng đội ra. Không may một viên đạn xuyên và vài ba thứ đặc sản Nam Bộ... Sau khi bến lấy 157

158

https://thuviensach.vn

Anh Cao Văn Thiện hy sinh trong đợt chống càn táo, cả anh Ngọc và anh Khanh đều hy sinh. Anh năm 1968. Anh Lê Văn Cớt, hy sinh ở Bồ Đề trong Khanh khi mất còn trẻ, chưa có vợ con. Nhà còn một trận chống càn. Anh ấy cũng bị mất mộ. Tội một mẹ già và hai cô em gái. Mấy năm trước, tôi lắm! Anh Trần Văn Đua về quê. Quê anh ấy ở

có dẫn hai người em vào tìm mộ anh trai để rước Phụng Hiệp, Hậu Giang. Cuộc sống vất vả, già rồi anh về quê. Một điều đáng buồn là, trên phần mộ, vẫn lọ mọ bươn trải kiếm sống. Mỗi người một phận...

đáng ra ghi tên Lê Công Khanh, nhưng do nhầm

- Còn anh Lê Công Khanh? - Tôi hỏi.

lẫn sao đó, lại viết là Nguyễn Công Khanh. Chắc

- Chuyện anh Lê Công Khanh thế này - Anh anh Khanh cũng buồn... Chiến tranh, nhiều nỗi Đán đáp - Hồi tàu 154 của thuyền trưởng Đỗ Văn đau lắm...

Bé vào Cà Mau, chỉ các anh cán bộ tàu và một số

thủy thủ của tàu 69, tàu 100 và tàu 187 đi ra Bắc.

Chuyện kể của anh Đỗ Xuân Tâm, thủy

Số còn lại, được bổ sung về Đoàn 962. Tôi và anh

thủ tàu 187

Lê Công Khanh trong số đó. Năm 1968, tôi, anh

- Tôi gắn bó với tàu 187 trong nhiều chuyến Lê Công Khanh, vốn là lính tàu 100; anh Hồ

đi. Và chuyến đi nào cũng có những kỷ niệm đáng Quang Phụng, thủy thủ tàu 69 được điều lên Ban nhớ. Một trong những kỷ niệm ấy là được ăn tết Tài vụ Quân khu 9 làm kế toán. Anh Phụng người tại quê hương đồng khởi. Đầu tháng 2 năm 1965, xã Nhân Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng tàu 187 được lệnh chở hàng vào Bến Tre. Đó là Bình. Năm 1970, trong một trận chống càn, anh những ngày cuối năm âm lịch. Đêm 30 Tết, chúng hy sinh tại ấp 9, xã Khánh Hòa, huyện U Minh, tôi cập bến Thạnh Phong. Khỏi nói niềm vui của tỉnh Cà Mau. Hòa bình lập lại, tôi đã hướng dẫn đồng bào Bến Tre khi lại nhận được 62 tấn vũ khí cho gia đình anh Phụng vào U Minh tìm mộ và gia từ miền Bắc chở vào trong dịp này. Thủy thủ, du đình đã đưa được hài cốt anh về Quảng Bình... Tôi kích và quân giải phóng ôm lấy nhau, mừng muốn và Khanh người cùng quê xã Hải Nhân, huyện khóc luôn. Sáng mồng Một Tết, lãnh đạo và đại Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa, học một trường, vào bộ

biểu nhân dân Bến Tre đến chúc Tết các thủy thủ.

đội lại sống với nhau trên một tàu, rồi đi vào Cà Trong hoàn cảnh chiến tranh, việc ấy khiến chúng Mau và sau đó cùng về Ban Tài vụ Quân khu, nên tôi rất xúc động. Đây là lần đầu tiên tôi được ăn thân nhau, hiểu nhau. Trận càn năm 1970, anh Tết với bà con cô bác Bến Tre. Và cũng lần đầu tôi Ngọc bị thương, anh Khanh vội quay lại tìm và mới rõ thế nào là đòn bánh tét, là con cá bống kèo cõng đồng đội ra. Không may một viên đạn xuyên và vài ba thứ đặc sản Nam Bộ... Sau khi bến lấy 157

158

https://thuviensach.vn

xong hàng, tàu chúng tôi lại nhổ neo về lại miền chiến đấu cũng được ban ra. Hành trình của Bắc. Nhân dân Thạnh Phong tặng chúng tôi đủ

chúng tôi có lẽ không qua mặt được chiếc máy bay thứ, dưa hấu, những hũ mắm cá sặc, cá bống kèo.

trinh sát. Đêm đó, máy bay địch kéo tới. Chúng Thật cảm động!... Mấy ngày sau, chúng tôi lại có bắn pháo sáng, rồi sau đấy rất nhiều tàu chiến mặt tại Hải Phòng. Dịp ấy chưa xảy ra vụ tàu ta đến quây quanh tàu 187. Được lệnh đánh trả, bị lộ ở Vũng Rô nên đi lại còn dễ dàng hơn. Nhưng chúng tôi chiến đấu quyết liệt. DKZ bắn tàu, 12 ly 7

sau vụ Vũng Rô, chúng tôi phải dừng vận chuyển bắn máy bay. Trước sự kiên cường của tàu 187, vũ khí vào miền Nam một thời gian. Khi đã xác bọn địch không dám vào gần. Chúng bao vây vòng định được đường đi mới, những con tàu của Đoàn ngoài và gọi hàng. Biết tình thế khó khăn, chúng lại tiếp tục lên đường. Nhưng lần này gian nan, tôi được lệnh bơi vào bờ. Thuyền trưởng Phan Văn khốc liệt vô cùng. Máy bay, tàu chiến địch ken dày Xã và máy trưởng Vũ Xuân An ở lại điểm hỏa bộc trên biển. Ra đi là xác định cảm tử, là làm lễ truy phá để hủy tàu. Do địch bắn pháo sáng và vãi đạn điệu sống... Sau tàu 69, tàu 100, tàu 187 được xuống như mưa, nên khi vào bờ, chúng tôi không lệnh chở 60 tấn vũ khí vào bến Trà Vinh. Do tính tìm thấy nhau. Người may mắn gặp được anh em chất đặc biệt của chuyến đi, cấp trên đưa xuống bến đón, người lạc vào rừng sâu. Chính trị viên Lê tàu hai người có kinh nghiệm làm cố vấn quân sự

Công Thương hy sinh khi lên bãi cát nơi bờ sông và cố vấn chính trị. Đó là thuyền phó Dương Tấn Ba Động. Chiến sĩ hàng hải Trần Quang Phiêu Kịch và chính trị viên Hồ Đức Thắng. Hai anh đều trúng đạn, gẫy chân, bị địch bắt. Báo vụ Phạm dân Nam Bộ gốc, thuộc luồng lạch và đã đi nhiều Thanh Duyên lạc trong rừng bốn ngày đêm, không chuyến. Có hai người hỗ trợ thuyền trưởng Phan thực phẩm, không nước uống, đến ngày thứ năm Văn Xã, chúng tôi thấy yên lòng. Sau nhiều ngày may mắn được anh em bến tìm thấy, cứu thoát.

đi trên biển, chiều 20 tháng 6, chúng tôi bắt được Những ngày kế đó, hàng đàn máy bay trực thăng mốc Côn Đảo. Biết còn sớm, thuyền trưởng Phan rà lượn, tìm dấu tích chúng tôi. Rồi chúng đổ

Văn Xã cho tàu thả trôi chờ thời cơ. Tháng 6, xuống hàng mấy tiểu đoàn bộ binh vây ráp, lùng biển miền Nam rất lặng, nước xanh ngăn ngắt.

sục. Ba ngày sau, anh em trên tàu 187 mới được Khoảng 17 giờ, một chiếc Navy bay tới, nhào lượn Đoàn 962 tìm kiếm và thu gom về. Chúng tôi được ba vòng. Anh em chúng tôi đứng trên boong giả bộ

đồng bào xã Giồng Lớn, Trà Cú và anh em Đoàn 962

thân thiện, vẫy tay chào. Bảy giờ tối, chúng tôi chăm sóc, cứu chữa vết thương rất tận tình, chu hướng mũi tàu vào bờ, tăng tốc độ. Lệnh chuẩn bị

đáo... Tình nghĩa không nói hết được. Sau ba tháng 159

160

https://thuviensach.vn

xong hàng, tàu chúng tôi lại nhổ neo về lại miền chiến đấu cũng được ban ra. Hành trình của Bắc. Nhân dân Thạnh Phong tặng chúng tôi đủ

chúng tôi có lẽ không qua mặt được chiếc máy bay thứ, dưa hấu, những hũ mắm cá sặc, cá bống kèo.

trinh sát. Đêm đó, máy bay địch kéo tới. Chúng Thật cảm động!... Mấy ngày sau, chúng tôi lại có bắn pháo sáng, rồi sau đấy rất nhiều tàu chiến mặt tại Hải Phòng. Dịp ấy chưa xảy ra vụ tàu ta đến quây quanh tàu 187. Được lệnh đánh trả, bị lộ ở Vũng Rô nên đi lại còn dễ dàng hơn. Nhưng chúng tôi chiến đấu quyết liệt. DKZ bắn tàu, 12 ly 7

sau vụ Vũng Rô, chúng tôi phải dừng vận chuyển bắn máy bay. Trước sự kiên cường của tàu 187, vũ khí vào miền Nam một thời gian. Khi đã xác bọn địch không dám vào gần. Chúng bao vây vòng định được đường đi mới, những con tàu của Đoàn ngoài và gọi hàng. Biết tình thế khó khăn, chúng lại tiếp tục lên đường. Nhưng lần này gian nan, tôi được lệnh bơi vào bờ. Thuyền trưởng Phan Văn khốc liệt vô cùng. Máy bay, tàu chiến địch ken dày Xã và máy trưởng Vũ Xuân An ở lại điểm hỏa bộc trên biển. Ra đi là xác định cảm tử, là làm lễ truy phá để hủy tàu. Do địch bắn pháo sáng và vãi đạn điệu sống... Sau tàu 69, tàu 100, tàu 187 được xuống như mưa, nên khi vào bờ, chúng tôi không lệnh chở 60 tấn vũ khí vào bến Trà Vinh. Do tính tìm thấy nhau. Người may mắn gặp được anh em chất đặc biệt của chuyến đi, cấp trên đưa xuống bến đón, người lạc vào rừng sâu. Chính trị viên Lê tàu hai người có kinh nghiệm làm cố vấn quân sự

Công Thương hy sinh khi lên bãi cát nơi bờ sông và cố vấn chính trị. Đó là thuyền phó Dương Tấn Ba Động. Chiến sĩ hàng hải Trần Quang Phiêu Kịch và chính trị viên Hồ Đức Thắng. Hai anh đều trúng đạn, gẫy chân, bị địch bắt. Báo vụ Phạm dân Nam Bộ gốc, thuộc luồng lạch và đã đi nhiều Thanh Duyên lạc trong rừng bốn ngày đêm, không chuyến. Có hai người hỗ trợ thuyền trưởng Phan thực phẩm, không nước uống, đến ngày thứ năm Văn Xã, chúng tôi thấy yên lòng. Sau nhiều ngày may mắn được anh em bến tìm thấy, cứu thoát.

đi trên biển, chiều 20 tháng 6, chúng tôi bắt được Những ngày kế đó, hàng đàn máy bay trực thăng mốc Côn Đảo. Biết còn sớm, thuyền trưởng Phan rà lượn, tìm dấu tích chúng tôi. Rồi chúng đổ

Văn Xã cho tàu thả trôi chờ thời cơ. Tháng 6, xuống hàng mấy tiểu đoàn bộ binh vây ráp, lùng biển miền Nam rất lặng, nước xanh ngăn ngắt.

sục. Ba ngày sau, anh em trên tàu 187 mới được Khoảng 17 giờ, một chiếc Navy bay tới, nhào lượn Đoàn 962 tìm kiếm và thu gom về. Chúng tôi được ba vòng. Anh em chúng tôi đứng trên boong giả bộ

đồng bào xã Giồng Lớn, Trà Cú và anh em Đoàn 962

thân thiện, vẫy tay chào. Bảy giờ tối, chúng tôi chăm sóc, cứu chữa vết thương rất tận tình, chu hướng mũi tàu vào bờ, tăng tốc độ. Lệnh chuẩn bị

đáo... Tình nghĩa không nói hết được. Sau ba tháng 159

160

https://thuviensach.vn

ở lại Trà Vinh, 16 thủy thủ còn lại của tàu 187

hằng ngày, chúng tôi đục thùng phuy rồi chưng theo hướng dẫn của anh Tư Mao, hồi đó làm Đoàn cất nước mặn như người ta vẫn chưng cất rượu để

phó Đoàn 962, hành quân về Cà Mau, là “đại bản gạn lấy nước mà uống... Năm 1972, chúng tôi đưa doanh” của Đoàn để hội quân với các thủy thủ tàu 69

tàu 69 về đầu nguồn rạch Xẻo Già. Nhưng qua 6

và tàu 100. Ngày đi, đêm nghỉ, hơn nửa tháng sau năm không được lên đà, không được sơn sửa, vỏ

chúng tôi tới được rừng đước Rạch Gốc, Tân Ân.

tàu bị nước mặn ăn mòn, nhiều chỗ đã thủng. Hy Thủy thủ ba tàu, 69, 187 và 100 còn lại được biên vọng tàu 69 ra khơi để về lại miền Bắc không hiện chế thành một phân đội có tên là D.970. 970 là số

thực nữa. Chúng tôi đành tổ chức tháo gỡ máy cuối tên ba tàu ghép lại mà thành. Nhiệm vụ của móc, cất giấu. Xong việc, đặt một quả bom 500 kg anh em chúng tôi là bảo vệ tàu 69, chờ ngày có thể

vào lòng “nó”, đề phòng địch đến, kéo đi thì bom ra khơi trở lại miền Bắc. Năm 1967, tôi được điều tự động nổ. Tạm biệt con tàu đã bao năm gắn bó về làm máy trưởng tàu 69. Tuy ở trong rừng, với mình, chúng tôi không khỏi ngậm ngùi. Nhìn chúng tôi vẫn duy trì chế độ bảo quản, bảo dưỡng khối thép trơ khấc, sẽ nằm lại một mình cô độc máy định kỳ, hy vọng một ngày nào đó được đưa trong rừng đước mông lung này, chẳng ai cầm tàu ra biển. Biết tàu 69 đang kẹt trong rạch, địch được nước mắt. Tôi đứng lặng trước mũi tàu và có ra sức lùng sục tìm kiếm, nên chúng tôi phải cảm giác con tàu 69 cũng có linh hồn, “nó” đang thường xuyên kéo tàu, di chuyển tới nhiều địa nhìn tôi và cũng đang rỉ nước mắt. Thương quá!...

điểm khác nhau. Tàu không cơ động được, lại to Mấy năm sau hay tin biển ăn lẹm vào, đầu nguồn kềnh càng, kênh rạch thì bé, nên việc thường rạch Xẻo Già biến thành biển, tàu 69 đã chìm hẳn xuyên đưa tàu đi ẩn nấp rất vất vả. Thời gian xuống nước, tôi nao cả lòng, thấy buồn, bâng những năm từ 1966 đến 1968, địch càn liên miên, khuâng và nuối tiếc vô cùng... Năm 1973, tôi được chúng tôi vừa phải bảo đảm cuộc sống, vừa phải điều về Quân khu 9 công tác cho đến năm 1975.

chiến đấu bảo vệ căn cứ, bảo vệ tàu 69. Giai đoạn Mười năm xa miền Bắc, ngoài những tin tức thu đó gian nan, khổ cực vô chừng. Được phân công lượm qua đài phát thanh, tôi không có một thông bảo vệ tàu, cả tuần lễ tôi và nhiều anh em khác tin gì về gia đình. Chẳng rõ ai còn, ai mất, sức khỏe không một hạt cơm vào bụng. Thực phẩm duy mọi người thế nào. Chiến tranh nên điều gì cũng nhất là những quả mắm mọc trong rừng. Để ăn có thể xảy ra... Vậy rồi có một bất ngờ, bất ngờ đến được, quả mắm phải luộc qua nước bảy lần.

thú vị mà không hẳn người lính chiến nào cũng có Nhưng nước ngọt cũng rất hiếm. Để có nước dùng được. Tháng 4 năm 1975, miền Nam giải phóng.

161

162

https://thuviensach.vn

ở lại Trà Vinh, 16 thủy thủ còn lại của tàu 187

hằng ngày, chúng tôi đục thùng phuy rồi chưng theo hướng dẫn của anh Tư Mao, hồi đó làm Đoàn cất nước mặn như người ta vẫn chưng cất rượu để

phó Đoàn 962, hành quân về Cà Mau, là “đại bản gạn lấy nước mà uống... Năm 1972, chúng tôi đưa doanh” của Đoàn để hội quân với các thủy thủ tàu 69

tàu 69 về đầu nguồn rạch Xẻo Già. Nhưng qua 6

và tàu 100. Ngày đi, đêm nghỉ, hơn nửa tháng sau năm không được lên đà, không được sơn sửa, vỏ

chúng tôi tới được rừng đước Rạch Gốc, Tân Ân.

tàu bị nước mặn ăn mòn, nhiều chỗ đã thủng. Hy Thủy thủ ba tàu, 69, 187 và 100 còn lại được biên vọng tàu 69 ra khơi để về lại miền Bắc không hiện chế thành một phân đội có tên là D.970. 970 là số

thực nữa. Chúng tôi đành tổ chức tháo gỡ máy cuối tên ba tàu ghép lại mà thành. Nhiệm vụ của móc, cất giấu. Xong việc, đặt một quả bom 500 kg anh em chúng tôi là bảo vệ tàu 69, chờ ngày có thể

vào lòng “nó”, đề phòng địch đến, kéo đi thì bom ra khơi trở lại miền Bắc. Năm 1967, tôi được điều tự động nổ. Tạm biệt con tàu đã bao năm gắn bó về làm máy trưởng tàu 69. Tuy ở trong rừng, với mình, chúng tôi không khỏi ngậm ngùi. Nhìn chúng tôi vẫn duy trì chế độ bảo quản, bảo dưỡng khối thép trơ khấc, sẽ nằm lại một mình cô độc máy định kỳ, hy vọng một ngày nào đó được đưa trong rừng đước mông lung này, chẳng ai cầm tàu ra biển. Biết tàu 69 đang kẹt trong rạch, địch được nước mắt. Tôi đứng lặng trước mũi tàu và có ra sức lùng sục tìm kiếm, nên chúng tôi phải cảm giác con tàu 69 cũng có linh hồn, “nó” đang thường xuyên kéo tàu, di chuyển tới nhiều địa nhìn tôi và cũng đang rỉ nước mắt. Thương quá!...

điểm khác nhau. Tàu không cơ động được, lại to Mấy năm sau hay tin biển ăn lẹm vào, đầu nguồn kềnh càng, kênh rạch thì bé, nên việc thường rạch Xẻo Già biến thành biển, tàu 69 đã chìm hẳn xuyên đưa tàu đi ẩn nấp rất vất vả. Thời gian xuống nước, tôi nao cả lòng, thấy buồn, bâng những năm từ 1966 đến 1968, địch càn liên miên, khuâng và nuối tiếc vô cùng... Năm 1973, tôi được chúng tôi vừa phải bảo đảm cuộc sống, vừa phải điều về Quân khu 9 công tác cho đến năm 1975.

chiến đấu bảo vệ căn cứ, bảo vệ tàu 69. Giai đoạn Mười năm xa miền Bắc, ngoài những tin tức thu đó gian nan, khổ cực vô chừng. Được phân công lượm qua đài phát thanh, tôi không có một thông bảo vệ tàu, cả tuần lễ tôi và nhiều anh em khác tin gì về gia đình. Chẳng rõ ai còn, ai mất, sức khỏe không một hạt cơm vào bụng. Thực phẩm duy mọi người thế nào. Chiến tranh nên điều gì cũng nhất là những quả mắm mọc trong rừng. Để ăn có thể xảy ra... Vậy rồi có một bất ngờ, bất ngờ đến được, quả mắm phải luộc qua nước bảy lần.

thú vị mà không hẳn người lính chiến nào cũng có Nhưng nước ngọt cũng rất hiếm. Để có nước dùng được. Tháng 4 năm 1975, miền Nam giải phóng.

161

162

https://thuviensach.vn

Hai tháng sau, tháng 6 năm 1975, một đoàn Nguyễn Văn Thanh, Nguyễn Văn Kết, Phạm Văn khách của Bộ Tư lệnh Hải quân và Đoàn 125 vào Khanh, Phan Văn Đấu... đã mãi mãi nằm lại nơi Khu 9 thăm chúng tôi. Điều này đã mừng, nhưng rừng đước Cà Mau. Mỗi lần chuẩn bị kỷ niệm còn một điều nữa xúc động, mừng hơn. Khi hai ngày thành lập Đoàn, nhớ các anh quá chừng!

chiếc xe con đi vào đơn vị, chúng tôi vội ùa ra đón.

Mười năm xa Đoàn, xa đơn vị rồi, nhớ lắm. Nhưng NỖI ĐAU ĐỌNG LẠI HÔM NAY

điều này thật sự bất ngờ, ngoài các thủ trưởng Bộ

“... Sau việc tàu 100 và tàu 187 bị đánh ở vùng Tư lệnh Hải quân và thủ trưởng Đoàn 125, bước biển phía nam, tình hình vận chuyển càng trở nên xuống xe còn có một người con gái nữa. Tôi nhìn khó khăn. Đây quả là một cuộc thi gan, đấu trí, và... ớ ra. Xuân, vợ tôi! Đúng Xuân của tôi rồi. Dù đấu lực quyết liệt. Biết tàu ta vẫn hoạt động, địch đã 10 năm xa cách, nhưng sao tôi có thể quên càng ráo riết phong tỏa và ngăn chặn. Mặc dù vậy, được dáng người thon nhỏ, da bánh mật của cô gái do đòi hỏi cấp bách của chiến trường, đặc biệt là Đồ Sơn ấy chứ... Tôi bàng hoàng, không tin đây là chiến trường Khu 5 và Khu 6, công tác chi viện sự thật. Đồng chí đại diện Bộ Tư lệnh Hải quân cho miền Nam bằng đường biển, không một giây biết tâm trạng sửng sốt, ngỡ ngàng của tôi, nên phút bị buông lỏng. Những thuyền trưởng, những bước tới, nhìn tôi cười và nói: “Đoàn 125 đề nghị

thủy thủ của Đoàn 125 vẫn sẵn sàng ra khơi, đối trong chuyến đi này, để chị Xuân cùng đi vào đây mặt với quân thù. Phương châm vận chuyển của thăm chồng. Anh lại gặp chị ấy đi”. Mừng quá. Tôi Đoàn lúc này là: “Táo bạo, bí mật, tránh địch là lí nhí cảm ơn và chạy tới bên vợ. Lấy nhau mới chính, gặp địch không tránh được thì chiến đấu được ba ngày, rồi biền biệt đúng 10 năm, người dũng cảm, ngoan cường, bảo vệ bí mật nhiệm vụ”.

Nam kẻ Bắc, nên chúng tôi vẫn còn tâm trạng Đoàn 125 lại cử cán bộ vào Khu 5, Khu 6 nghiên ngượng ngập. Vợ tôi chỉ hỏi: anh khỏe không, rồi cứu bến bãi... Tháng 11 năm 1966, Đoàn 125, theo ràn rụa nước mắt. Xuân cũng mừng và hết sức xúc chỉ thị của cấp trên, tiếp tục vận chuyển vũ khí động... Tôi thì nhìn vợ, không biết nói gì... Chuyện cho chiến trường Khu 5.

đã mấy chục năm, vậy mà nay nhớ lại, ngỡ như

Tàu 41 do thuyền trưởng Hồ Đắc Thạnh và mới hôm qua hôm kia... Những kỷ niệm ấy của chính trị viên Đặng Văn Thanh chỉ huy được lệnh một thời làm lính, một thời làm thủy thủ trên “tàu chở 59 tấn vũ khí vào Đức Phổ (Quảng Ngãi).

không số” sao mà quên được... Nhắc chuyện, lại Đồng chí Nguyễn Hồng Ly, Dương Văn Lộc, nhớ đến các anh Hoàng Thanh Loan, Cao Sỹ Thập, thuyền phó; đồng chí Phan Nhạn, máy trưởng; 163

164

https://thuviensach.vn

Hai tháng sau, tháng 6 năm 1975, một đoàn Nguyễn Văn Thanh, Nguyễn Văn Kết, Phạm Văn khách của Bộ Tư lệnh Hải quân và Đoàn 125 vào Khanh, Phan Văn Đấu... đã mãi mãi nằm lại nơi Khu 9 thăm chúng tôi. Điều này đã mừng, nhưng rừng đước Cà Mau. Mỗi lần chuẩn bị kỷ niệm còn một điều nữa xúc động, mừng hơn. Khi hai ngày thành lập Đoàn, nhớ các anh quá chừng!

chiếc xe con đi vào đơn vị, chúng tôi vội ùa ra đón.

Mười năm xa Đoàn, xa đơn vị rồi, nhớ lắm. Nhưng NỖI ĐAU ĐỌNG LẠI HÔM NAY

điều này thật sự bất ngờ, ngoài các thủ trưởng Bộ

“... Sau việc tàu 100 và tàu 187 bị đánh ở vùng Tư lệnh Hải quân và thủ trưởng Đoàn 125, bước biển phía nam, tình hình vận chuyển càng trở nên xuống xe còn có một người con gái nữa. Tôi nhìn khó khăn. Đây quả là một cuộc thi gan, đấu trí, và... ớ ra. Xuân, vợ tôi! Đúng Xuân của tôi rồi. Dù đấu lực quyết liệt. Biết tàu ta vẫn hoạt động, địch đã 10 năm xa cách, nhưng sao tôi có thể quên càng ráo riết phong tỏa và ngăn chặn. Mặc dù vậy, được dáng người thon nhỏ, da bánh mật của cô gái do đòi hỏi cấp bách của chiến trường, đặc biệt là Đồ Sơn ấy chứ... Tôi bàng hoàng, không tin đây là chiến trường Khu 5 và Khu 6, công tác chi viện sự thật. Đồng chí đại diện Bộ Tư lệnh Hải quân cho miền Nam bằng đường biển, không một giây biết tâm trạng sửng sốt, ngỡ ngàng của tôi, nên phút bị buông lỏng. Những thuyền trưởng, những bước tới, nhìn tôi cười và nói: “Đoàn 125 đề nghị

thủy thủ của Đoàn 125 vẫn sẵn sàng ra khơi, đối trong chuyến đi này, để chị Xuân cùng đi vào đây mặt với quân thù. Phương châm vận chuyển của thăm chồng. Anh lại gặp chị ấy đi”. Mừng quá. Tôi Đoàn lúc này là: “Táo bạo, bí mật, tránh địch là lí nhí cảm ơn và chạy tới bên vợ. Lấy nhau mới chính, gặp địch không tránh được thì chiến đấu được ba ngày, rồi biền biệt đúng 10 năm, người dũng cảm, ngoan cường, bảo vệ bí mật nhiệm vụ”.

Nam kẻ Bắc, nên chúng tôi vẫn còn tâm trạng Đoàn 125 lại cử cán bộ vào Khu 5, Khu 6 nghiên ngượng ngập. Vợ tôi chỉ hỏi: anh khỏe không, rồi cứu bến bãi... Tháng 11 năm 1966, Đoàn 125, theo ràn rụa nước mắt. Xuân cũng mừng và hết sức xúc chỉ thị của cấp trên, tiếp tục vận chuyển vũ khí động... Tôi thì nhìn vợ, không biết nói gì... Chuyện cho chiến trường Khu 5.

đã mấy chục năm, vậy mà nay nhớ lại, ngỡ như

Tàu 41 do thuyền trưởng Hồ Đắc Thạnh và mới hôm qua hôm kia... Những kỷ niệm ấy của chính trị viên Đặng Văn Thanh chỉ huy được lệnh một thời làm lính, một thời làm thủy thủ trên “tàu chở 59 tấn vũ khí vào Đức Phổ (Quảng Ngãi).

không số” sao mà quên được... Nhắc chuyện, lại Đồng chí Nguyễn Hồng Ly, Dương Văn Lộc, nhớ đến các anh Hoàng Thanh Loan, Cao Sỹ Thập, thuyền phó; đồng chí Phan Nhạn, máy trưởng; 163

164

https://thuviensach.vn

đồng chí Trần Nhợ, thủy thủ trưởng và các thủy thủ: Thủy thủ đều say. Cứng sóng như máy trưởng Côn, Tiến, Sinh, Nhỡ, Tự, Hiếu, Hải, Thán, Thông” 1 .

Phan Nhạn cũng bị ói. Ba ngày liền phải ăn lương Đức Phổ là bãi ngang, bờ cát đổ ra biển thoai khô, uống nước lã. Sóng vật, tàu lắc, không sao thoải, nên chỉ có thể đưa tàu vào lúc nước cường.

bật lửa nhóm bếp...

Thả hàng trong đêm và phải rút ra ngay trong Hai ba giờ ngày hai bẩy tháng mười một đêm. Để có chuyến đi đó, chúng tôi chuẩn bị khá (ngày 27 tháng 11) chúng tôi vào được bến. Chạy công phu. Đây là lần đầu tiên thử nghiệm phương tới chạy lui, từ cửa Mỹ Á đến Phổ An, vẫn không thức thả hàng xuống bãi ngang để bến mò vớt sau.

có người ra đón. Thời gian chẳng còn nhiều, chúng Trong lịch sử, chưa một ai dám đưa tàu sắt vào tôi quyết định thả hàng, đồng thời cử người vào bờ

bãi ngang. Bãi ngang là khu vực trống trải, những bắt liên lạc. Thuyền phó Dương Văn Lộc và thủy con sóng từ ngoài khơi đang đà lao vào, gặp bờ cát thủ Trần Nhợ xung phong đảm nhận công việc đó.

chắn, thuận đà, đập mạnh, bức bối dâng nước Bốn giờ sáng, thả được hai phần ba lượng cuộn lên. Dân đi biển gọi sóng ấy là sóng cuốn hàng thì phát hiện phía ngoài có hai khu trục tới chiếu. “Gân cát” ngoài mép nước hình thành bởi ém, chắn lối ra. Tôi cho ngừng công việc, đóng nắp sóng đập vào bờ, kéo ra là tai họa cho mọi loại hầm, chuẩn bị cơ động ra khỏi vị trí thả hàng...

“chân vịt” khi tàu vào gần, bị dồi lên.

Vừa lúc, một đợt sóng ào tới, dềnh tàu lên, rồi đột Để làm quen với địa hình giống địa hình nơi ngột thả xuống. Tàu 41 rùng mạnh, khựng lại. Tôi tàu 41 sẽ vào, chúng tôi kéo nhau tới bãi ngang ấn tay chuông, phát tín hiệu tiến hai, rồi tiến ba.

gần cửa Ba Lạt (tỉnh Thái Bình) tập luyện. Tập Tàu gầm to, nhưng bất động. Máy trưởng Phan hàng tháng. Tập vào bến. Tập thả hàng, đánh Nhạn thông báo: “Chân vịt hỏng, không cơ động dấu. Tập quay ra... Vũ khí đưa vào bến trong được”. Vậy là điều đáng lo chúng tôi có lường chuyến đi này được đóng gói đặc biệt. Không dùng trước, đã đến. Trời gần sáng. Phía ngoài, tàu chiến hòm gỗ như các chuyến trước, mà bọc kín bằng lớp Mỹ nháy đèn phát tín hiệu liên tục... Chi ủy hội ý, vải thấm Paraphin, bó chặt như gói bánh tét. Rồi quyết định: nhằm giữ bí mật vị trí thả hàng và xâu vào với nhau...

không để tàu rơi vào tay giặc, hủy tàu. Sau khi Chưa có chuyến đi nào gặp sóng dữ như chuyến anh em đã lên bờ, tôi và máy trưởng Phan Nhạn đi đó. Hết gió mùa đông bắc, là bão. Biển cộn lên.

hủy tài liệu, định giờ ngòi nổ 30 phút, rồi bơi vào _______________

bờ. Tôi nghĩ thời gian đó đủ để bơi xa tàu. Một con 1. Xem Lịch sử Lữ đoàn 125, Sđd.

sóng hất tôi lên bãi cát. Tôi quay nhìn lại, con tàu 165

166

https://thuviensach.vn

đồng chí Trần Nhợ, thủy thủ trưởng và các thủy thủ: Thủy thủ đều say. Cứng sóng như máy trưởng Côn, Tiến, Sinh, Nhỡ, Tự, Hiếu, Hải, Thán, Thông” 1 .

Phan Nhạn cũng bị ói. Ba ngày liền phải ăn lương Đức Phổ là bãi ngang, bờ cát đổ ra biển thoai khô, uống nước lã. Sóng vật, tàu lắc, không sao thoải, nên chỉ có thể đưa tàu vào lúc nước cường.

bật lửa nhóm bếp...

Thả hàng trong đêm và phải rút ra ngay trong Hai ba giờ ngày hai bẩy tháng mười một đêm. Để có chuyến đi đó, chúng tôi chuẩn bị khá (ngày 27 tháng 11) chúng tôi vào được bến. Chạy công phu. Đây là lần đầu tiên thử nghiệm phương tới chạy lui, từ cửa Mỹ Á đến Phổ An, vẫn không thức thả hàng xuống bãi ngang để bến mò vớt sau.

có người ra đón. Thời gian chẳng còn nhiều, chúng Trong lịch sử, chưa một ai dám đưa tàu sắt vào tôi quyết định thả hàng, đồng thời cử người vào bờ

bãi ngang. Bãi ngang là khu vực trống trải, những bắt liên lạc. Thuyền phó Dương Văn Lộc và thủy con sóng từ ngoài khơi đang đà lao vào, gặp bờ cát thủ Trần Nhợ xung phong đảm nhận công việc đó.

chắn, thuận đà, đập mạnh, bức bối dâng nước Bốn giờ sáng, thả được hai phần ba lượng cuộn lên. Dân đi biển gọi sóng ấy là sóng cuốn hàng thì phát hiện phía ngoài có hai khu trục tới chiếu. “Gân cát” ngoài mép nước hình thành bởi ém, chắn lối ra. Tôi cho ngừng công việc, đóng nắp sóng đập vào bờ, kéo ra là tai họa cho mọi loại hầm, chuẩn bị cơ động ra khỏi vị trí thả hàng...

“chân vịt” khi tàu vào gần, bị dồi lên.

Vừa lúc, một đợt sóng ào tới, dềnh tàu lên, rồi đột Để làm quen với địa hình giống địa hình nơi ngột thả xuống. Tàu 41 rùng mạnh, khựng lại. Tôi tàu 41 sẽ vào, chúng tôi kéo nhau tới bãi ngang ấn tay chuông, phát tín hiệu tiến hai, rồi tiến ba.

gần cửa Ba Lạt (tỉnh Thái Bình) tập luyện. Tập Tàu gầm to, nhưng bất động. Máy trưởng Phan hàng tháng. Tập vào bến. Tập thả hàng, đánh Nhạn thông báo: “Chân vịt hỏng, không cơ động dấu. Tập quay ra... Vũ khí đưa vào bến trong được”. Vậy là điều đáng lo chúng tôi có lường chuyến đi này được đóng gói đặc biệt. Không dùng trước, đã đến. Trời gần sáng. Phía ngoài, tàu chiến hòm gỗ như các chuyến trước, mà bọc kín bằng lớp Mỹ nháy đèn phát tín hiệu liên tục... Chi ủy hội ý, vải thấm Paraphin, bó chặt như gói bánh tét. Rồi quyết định: nhằm giữ bí mật vị trí thả hàng và xâu vào với nhau...

không để tàu rơi vào tay giặc, hủy tàu. Sau khi Chưa có chuyến đi nào gặp sóng dữ như chuyến anh em đã lên bờ, tôi và máy trưởng Phan Nhạn đi đó. Hết gió mùa đông bắc, là bão. Biển cộn lên.

hủy tài liệu, định giờ ngòi nổ 30 phút, rồi bơi vào _______________

bờ. Tôi nghĩ thời gian đó đủ để bơi xa tàu. Một con 1. Xem Lịch sử Lữ đoàn 125, Sđd.

sóng hất tôi lên bãi cát. Tôi quay nhìn lại, con tàu 165

166

https://thuviensach.vn

vẫn như một tảng đá, đen trũi, trơ trơ trên mặt phương có 55 tiểu đoàn, 17 đại đội, 144 trung đội nước, cứ dập dềnh. Đầu tôi căng ra, muốn vỡ. Vừa độc lập và 30 vạn dân quân tự vệ.

lúc, hai bóng đen lao ra mép nước, đó là thuyền Từ tình hình trên, tháng 12 năm 1967, Bộ

phó Dương Văn Lộc và thủy thủ trưởng Trần Nhợ.

Chính trị họp và nhận định: “ Chúng ta đang đứng Hai anh lo tàu không nổ, sẽ rơi vào tay địch, nên trước những triển vọng và thời cơ chiến lược lớn.

đã bơi ra điểm hoả...Và, trời ơi, vừa lúc đó, nơi tàu 41, Đế quốc Mỹ đang ở thế tiến thoái lưỡng nan về

một khối lửa bùng lên. Tôi hoảng loạn nhào ra, chiến lược”. Và Bộ Chính trị quyết định “ Chuyển gào gọi tên hai anh, nhưng tiếng tôi đã bị lấp chìm cuộc chiến tranh cách mạng của nhân dân ta ở

giữa ào ạt sóng và gió... Lúc đó là 4 giờ 30 phút miền Nam sang một thời kỳ mới - thời kỳ giành ngày hai tám tháng mười một năm sáu sáu (ngày thắng lợi quyết định... Nhiệm vụ trọng đại và cấp 28 tháng 11 năm 1966).

bách lúc này là động viên những nỗ lực lớn nhất của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân cả hai miền,

“TÀU KHÔNG SỐ” VỚI CUỘC TỔNG TIẾN

đưa cuộc chiến tranh của ta lên bước phát triển CÔNG VÀ NỔI DẬY TẾT MẬU THÂN NĂM 1968

cao nhất, dùng phương pháp tổng công kích, tổng

“... Sau những chiến công của mùa khô năm khởi nghĩa để giành thắng lợi quyết định”.

1967, Ban Chấp hành Trung ương Đảng họp, Được Bộ Chính trị giao nhiệm vụ, Quân ủy nhận định: địch đã bị thất bại một bước rất cơ bản Trung ương và Bộ Tổng Tư lệnh đã vạch phương trong chiến lược “chiến tranh cục bộ”, chúng đang án tổng công kích và tổng khởi nghĩa, xác định: bị động lúng túng về chiến lược, chiến dịch. Trung cùng với đòn tấn công của bộ đội chủ lực, mà chiến ương chủ trương chỉ đạo các chiến trường khắc trường chính là Đường 9 - Khe Sanh, nhằm thu phục khó khăn, tích cực hoạt động quân sự Thu -

hút, giam chân lực lượng chiến lược của địch, một Đông, nhằm đẩy địch vào thế bị động sa lầy hơn đòn tiến công chiến lược đánh vào thị xã, thành nữa, tạo thế và lực cho ta đón thời cơ, giành thắng phố, quy mô trên toàn miền Nam, kết hợp với nổi lợi quyết định.

dậy của quần chúng nông thôn và đô thị, mở đầu Năm 1967, lực lượng Mỹ - ngụy từ chuẩn bị

cho tổng công kích, tổng khởi nghĩa, lấy chiến phản công, giành thế chủ động phải quay về

trường chính là Sài Gòn, Nam Bộ, Trị Thiên, Huế, phòng ngự bị động. Cuối năm 1967, lực lượng vũ

trọng điểm là Sài Gòn, Huế và các thành phố lớn.

trang quân giải phóng có 7 sư đoàn, 15 trung Thời gian tiến hành tổng công kích, tổng khởi đoàn, 50 tiểu đoàn độc lập; lực lượng vũ trang địa nghĩa được chọn vào dịp Tết Nguyên đán Mậu Thân 167

168

https://thuviensach.vn

vẫn như một tảng đá, đen trũi, trơ trơ trên mặt phương có 55 tiểu đoàn, 17 đại đội, 144 trung đội nước, cứ dập dềnh. Đầu tôi căng ra, muốn vỡ. Vừa độc lập và 30 vạn dân quân tự vệ.

lúc, hai bóng đen lao ra mép nước, đó là thuyền Từ tình hình trên, tháng 12 năm 1967, Bộ

phó Dương Văn Lộc và thủy thủ trưởng Trần Nhợ.

Chính trị họp và nhận định: “ Chúng ta đang đứng Hai anh lo tàu không nổ, sẽ rơi vào tay địch, nên trước những triển vọng và thời cơ chiến lược lớn.

đã bơi ra điểm hoả...Và, trời ơi, vừa lúc đó, nơi tàu 41, Đế quốc Mỹ đang ở thế tiến thoái lưỡng nan về

một khối lửa bùng lên. Tôi hoảng loạn nhào ra, chiến lược”. Và Bộ Chính trị quyết định “ Chuyển gào gọi tên hai anh, nhưng tiếng tôi đã bị lấp chìm cuộc chiến tranh cách mạng của nhân dân ta ở

giữa ào ạt sóng và gió... Lúc đó là 4 giờ 30 phút miền Nam sang một thời kỳ mới - thời kỳ giành ngày hai tám tháng mười một năm sáu sáu (ngày thắng lợi quyết định... Nhiệm vụ trọng đại và cấp 28 tháng 11 năm 1966).

bách lúc này là động viên những nỗ lực lớn nhất của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân cả hai miền,

“TÀU KHÔNG SỐ” VỚI CUỘC TỔNG TIẾN

đưa cuộc chiến tranh của ta lên bước phát triển CÔNG VÀ NỔI DẬY TẾT MẬU THÂN NĂM 1968

cao nhất, dùng phương pháp tổng công kích, tổng

“... Sau những chiến công của mùa khô năm khởi nghĩa để giành thắng lợi quyết định”.

1967, Ban Chấp hành Trung ương Đảng họp, Được Bộ Chính trị giao nhiệm vụ, Quân ủy nhận định: địch đã bị thất bại một bước rất cơ bản Trung ương và Bộ Tổng Tư lệnh đã vạch phương trong chiến lược “chiến tranh cục bộ”, chúng đang án tổng công kích và tổng khởi nghĩa, xác định: bị động lúng túng về chiến lược, chiến dịch. Trung cùng với đòn tấn công của bộ đội chủ lực, mà chiến ương chủ trương chỉ đạo các chiến trường khắc trường chính là Đường 9 - Khe Sanh, nhằm thu phục khó khăn, tích cực hoạt động quân sự Thu -

hút, giam chân lực lượng chiến lược của địch, một Đông, nhằm đẩy địch vào thế bị động sa lầy hơn đòn tiến công chiến lược đánh vào thị xã, thành nữa, tạo thế và lực cho ta đón thời cơ, giành thắng phố, quy mô trên toàn miền Nam, kết hợp với nổi lợi quyết định.

dậy của quần chúng nông thôn và đô thị, mở đầu Năm 1967, lực lượng Mỹ - ngụy từ chuẩn bị

cho tổng công kích, tổng khởi nghĩa, lấy chiến phản công, giành thế chủ động phải quay về

trường chính là Sài Gòn, Nam Bộ, Trị Thiên, Huế, phòng ngự bị động. Cuối năm 1967, lực lượng vũ

trọng điểm là Sài Gòn, Huế và các thành phố lớn.

trang quân giải phóng có 7 sư đoàn, 15 trung Thời gian tiến hành tổng công kích, tổng khởi đoàn, 50 tiểu đoàn độc lập; lực lượng vũ trang địa nghĩa được chọn vào dịp Tết Nguyên đán Mậu Thân 167

168

https://thuviensach.vn

năm 1968. Đây là thời điểm có nhiều yếu tố bất Ngay đêm các tàu xuất phát, Cục Tác chiến ngờ nhất.

Bộ Tổng Tham mưu đã thông báo tình hình địch Đêm 30 rạng mồng Một Tết Mậu Thân (ngày 31

trên biển cho chỉ huy Đoàn 125. Tại Sở chỉ huy tháng 1 năm 1968), cuộc tổng tiến công và nổi dậy Đoàn 125, Tư lệnh quân chủng Hải quân Nguyễn đồng loạt của quân và dân ta ở miền Nam nổ ra.

Bá Phát; Phó Tham mưu trưởng Kim Sang và các Để tiếp tế vũ khí cho quân và dân ta trong cán bộ chỉ huy của Đoàn thường xuyên có mặt để

cuộc tổng tiến công và nổi dậy, Bộ Tư lệnh Hải giúp các tàu xử lý mọi tình huống. Thông tin trực quân và Đoàn 125 nhận được một kế hoạch “tuyệt 24/24. Mọi người hồi hộp đón nhận từng tín hiệu mật” từ Bộ Tổng Tham mưu. Theo kế hoạch đó, từ các tàu đánh về. Không khí trong sở chỉ huy Đoàn 125 chuẩn bị bốn tàu, xuất phát từ bốn địa Đoàn 125 hết sức căng thẳng. Các cán bộ của điểm khác nhau nhưng cùng vào các bến trong Đoàn, Chính ủy Võ Hồng Phúc, quyền Đoàn một đêm. Tàu nào không vào được thì nghi binh, trưởng Huỳnh Công Đạo, Trợ lý tham mưu Trần thu hút địch để tàu khác vào.

Phong... hầu như không ngủ. Ai cũng hồi hộp, lo âu.

Sau khi cân nhắc, tính toán, chỉ huy Đoàn 125

Mấy đêm kế đó, lần lượt các tàu đều điện về: chọn bốn tàu là 165, 235, 56 và 43 làm nhiệm vụ

“Chúng tôi gặp địch”.

đặc biệt này.

Cuộc chiến đấu của bốn con tàu Đoàn 125 với Tàu 165 sẽ vào bến Vàm Lũng (Cà Mau), tàu hạm đội 7 và hải quân ngụy đã xảy ra...Và, bốn con 235 sẽ vào Hòn Hèo (Khánh Hòa); tàu 43 sẽ vào Đức Phổ (Quãng Ngãi) và tàu 56 sẽ vào bến Lô tàu ra đi, chỉ một tàu 56 trở về. Cuộc chiến đấu của Giao (Bình Định).

tàu 43, tàu 165 và tàu 235 đã nói lên sự khốc liệt, Nhận rõ mục đích và ý nghĩa của chuyến đi khó khăn của công tác vận tải chi viện chiến trường đặc biệt quan trọng này, cán bộ, thủy thủ các tàu trên tuyến đường biển. Song các con tàu của Đoàn 125

đều phấn khởi và quyết tâm cao. Phương châm đã hành động vượt xa sức tưởng tượng bình thường, trong lần đột kích này là: dũng cảm, thận trọng, đã chiến đấu xuất sắc và giành thắng lợi” 1 .

táo bạo, ngoan cường.

Tàu 235

Nhằm thực hiện ý đồ chiến thuật, từ ngày 25

tháng 02, các tàu 165, 56, 43 và 235 lần lượt nhổ

Cách đây mấy chục năm, tôi và Lê Đức Do có neo. Tàu 165 rời bến đêm 25 tháng 02; tàu 56 rời chuyến làm phim về “tàu không số”. Từ Nha Trang, bến đêm 26 tháng 02; hai tàu 235 và 43 rời bến _______________

chậm hơn, đêm 27 tháng 02.

1. Xem Lịch sử Lữ đoàn 125, Sđd.

169

170

https://thuviensach.vn

năm 1968. Đây là thời điểm có nhiều yếu tố bất Ngay đêm các tàu xuất phát, Cục Tác chiến ngờ nhất.

Bộ Tổng Tham mưu đã thông báo tình hình địch Đêm 30 rạng mồng Một Tết Mậu Thân (ngày 31

trên biển cho chỉ huy Đoàn 125. Tại Sở chỉ huy tháng 1 năm 1968), cuộc tổng tiến công và nổi dậy Đoàn 125, Tư lệnh quân chủng Hải quân Nguyễn đồng loạt của quân và dân ta ở miền Nam nổ ra.

Bá Phát; Phó Tham mưu trưởng Kim Sang và các Để tiếp tế vũ khí cho quân và dân ta trong cán bộ chỉ huy của Đoàn thường xuyên có mặt để

cuộc tổng tiến công và nổi dậy, Bộ Tư lệnh Hải giúp các tàu xử lý mọi tình huống. Thông tin trực quân và Đoàn 125 nhận được một kế hoạch “tuyệt 24/24. Mọi người hồi hộp đón nhận từng tín hiệu mật” từ Bộ Tổng Tham mưu. Theo kế hoạch đó, từ các tàu đánh về. Không khí trong sở chỉ huy Đoàn 125 chuẩn bị bốn tàu, xuất phát từ bốn địa Đoàn 125 hết sức căng thẳng. Các cán bộ của điểm khác nhau nhưng cùng vào các bến trong Đoàn, Chính ủy Võ Hồng Phúc, quyền Đoàn một đêm. Tàu nào không vào được thì nghi binh, trưởng Huỳnh Công Đạo, Trợ lý tham mưu Trần thu hút địch để tàu khác vào.

Phong... hầu như không ngủ. Ai cũng hồi hộp, lo âu.

Sau khi cân nhắc, tính toán, chỉ huy Đoàn 125

Mấy đêm kế đó, lần lượt các tàu đều điện về: chọn bốn tàu là 165, 235, 56 và 43 làm nhiệm vụ

“Chúng tôi gặp địch”.

đặc biệt này.

Cuộc chiến đấu của bốn con tàu Đoàn 125 với Tàu 165 sẽ vào bến Vàm Lũng (Cà Mau), tàu hạm đội 7 và hải quân ngụy đã xảy ra...Và, bốn con 235 sẽ vào Hòn Hèo (Khánh Hòa); tàu 43 sẽ vào Đức Phổ (Quãng Ngãi) và tàu 56 sẽ vào bến Lô tàu ra đi, chỉ một tàu 56 trở về. Cuộc chiến đấu của Giao (Bình Định).

tàu 43, tàu 165 và tàu 235 đã nói lên sự khốc liệt, Nhận rõ mục đích và ý nghĩa của chuyến đi khó khăn của công tác vận tải chi viện chiến trường đặc biệt quan trọng này, cán bộ, thủy thủ các tàu trên tuyến đường biển. Song các con tàu của Đoàn 125

đều phấn khởi và quyết tâm cao. Phương châm đã hành động vượt xa sức tưởng tượng bình thường, trong lần đột kích này là: dũng cảm, thận trọng, đã chiến đấu xuất sắc và giành thắng lợi” 1 .

táo bạo, ngoan cường.

Tàu 235

Nhằm thực hiện ý đồ chiến thuật, từ ngày 25

tháng 02, các tàu 165, 56, 43 và 235 lần lượt nhổ

Cách đây mấy chục năm, tôi và Lê Đức Do có neo. Tàu 165 rời bến đêm 25 tháng 02; tàu 56 rời chuyến làm phim về “tàu không số”. Từ Nha Trang, bến đêm 26 tháng 02; hai tàu 235 và 43 rời bến _______________

chậm hơn, đêm 27 tháng 02.

1. Xem Lịch sử Lữ đoàn 125, Sđd.

169

170

https://thuviensach.vn

chúng tôi đi nhờ xuồng của dân Ninh Vân để về

nã đạn về phía tàu địch. Một chiếc bốc cháy. Đội Hòn Hèo. Hòn Hèo là tên chung chỉ vùng biển và hình địch rối loạn. Lập tức chúng lùi xa hơn, bắn dãy núi chạy qua hai xã Ninh Phước, Ninh Vân pháo lớn. Cuộc chiến mỗi lúc một quyết liệt. Lúc thuộc tỉnh Khánh Hòa. Hòn Hèo cách Nha Trang này tàu 235 đã có năm người hy sinh, còn lại, hầu khoảng hơn 10km đường biển. Nơi đó thuyền như đều bị thương. Thuyền trưởng Nguyễn Phan trưởng Nguyễn Phan Vinh đã hy sinh cùng con Vinh cũng bị đạn xước qua đầu. Anh tự băng bó, tàu 235 năm 1968. Địa thế Hòn Hèo phức tạp, lắm và vẫn đứng trong buồng lái, động viên mọi người mỏm núi nhô ra biển, nhiều đá ngầm, luồng hẹp.

chiến đấu. Nhưng tàu địch đông, có ưu thế về hỏa Một tài liệu của Pháp nói rằng muốn ra vào Hòn lực, biển lại hẹp, khó cơ động vòng tránh, đồng đội Hèo không mắc cạn, phải là những tay thuyền tổn thất đã nhiều, nên Phan Vinh cho tàu dừng trưởng lão luyện, có trên dưới 20 năm tuổi nghề.

lại ở Bãi Giữa. Biết không thể phá vòng vây, Phan Vậy mà Phan Vinh đã đưa được tàu vào đó. Vào Vinh quyết định cho nổ tàu. Anh tổ chức đưa ban đêm. Nhưng đêm ấy, đêm 29 tháng 2 năm 1968, thương binh, liệt sĩ vào bờ. Sau đó lệnh điểm hoả.

vùng Hòn Hèo sáng trắng ánh đèn dù. Gần chục Khi nhìn thấy đồng đội đã bám được vào chân núi, chiếc tàu chiến của Mỹ và ngụy bao vây phía ngoài, anh và thượng sĩ thợ máy Ngô Văn Thứ kiểm tra chặn lối tàu ta. Biết bến đã lộ, Phan Vinh thực ngòi nổ lần cuối, rồi nhảy xuống biển, bơi vào.

hiện phương án hai, cho thả hàng xuống Ninh Tiếng nổ dội lên. Một cột lửa bốc cao. Vùng Phước, để bến mò vớt sau. Các kiện hàng được bao Hòn Hèo thất kinh, đỏ rực. Bọn địch bàng hoàng, gói đặc biệt, lần lượt lăn xuống biển. Xong việc, ngơ ngác. Tạp chí Lướt sóng của hải quân ngụy anh đưa tàu xuôi xuống Ninh Vân, cách đó độ 10

sau đó thú nhận: “... Mười hai chiến hạm và hàng hải lý, nhằm không để lộ vị trí thả vũ khí. Tàu địch chục hải thuyền của Hoa Kỳ và quân lực Việt lập tức đuổi bám, bắn theo không ngớt. Tàu 235

Nam cộng hòa đã đụng độ ác liệt với một tiểu đoàn lâm vào tình thế gay go. Phía trước núi chắn. Sau Việt cộng gan góc và thiện chiến (thực ra chỉ có 20

lưng, bảy tàu chiến của địch chặn ngang. Trên thủy thủ) trên một con tàu lớn chở chiến cụ từ

trời, máy bay quần lượn, thả pháo sáng, bắn rốc miền Bắc thâm nhập tiếp tế cho Mặt trận Giải két. Ý định của chúng là bắt sống tàu ta. Dưới sự

phóng. Họ đã nổ súng đến viên đạn cuối cùng, chỉ huy của Nguyễn Phan Vinh, tàu 235 vừa vòng người cuối cùng và hy sinh với con tàu bằng khối tránh, vừa bắn trả. Súng của Hà Minh Thật, của lượng hàng chục tấn bộc phá do chính tay họ tự

Đào Quang Ty, của Nguyễn Văn Phong liên tục hủy, không để lại dấu vết trên biển”.

171

172

https://thuviensach.vn

chúng tôi đi nhờ xuồng của dân Ninh Vân để về

nã đạn về phía tàu địch. Một chiếc bốc cháy. Đội Hòn Hèo. Hòn Hèo là tên chung chỉ vùng biển và hình địch rối loạn. Lập tức chúng lùi xa hơn, bắn dãy núi chạy qua hai xã Ninh Phước, Ninh Vân pháo lớn. Cuộc chiến mỗi lúc một quyết liệt. Lúc thuộc tỉnh Khánh Hòa. Hòn Hèo cách Nha Trang này tàu 235 đã có năm người hy sinh, còn lại, hầu khoảng hơn 10km đường biển. Nơi đó thuyền như đều bị thương. Thuyền trưởng Nguyễn Phan trưởng Nguyễn Phan Vinh đã hy sinh cùng con Vinh cũng bị đạn xước qua đầu. Anh tự băng bó, tàu 235 năm 1968. Địa thế Hòn Hèo phức tạp, lắm và vẫn đứng trong buồng lái, động viên mọi người mỏm núi nhô ra biển, nhiều đá ngầm, luồng hẹp.

chiến đấu. Nhưng tàu địch đông, có ưu thế về hỏa Một tài liệu của Pháp nói rằng muốn ra vào Hòn lực, biển lại hẹp, khó cơ động vòng tránh, đồng đội Hèo không mắc cạn, phải là những tay thuyền tổn thất đã nhiều, nên Phan Vinh cho tàu dừng trưởng lão luyện, có trên dưới 20 năm tuổi nghề.

lại ở Bãi Giữa. Biết không thể phá vòng vây, Phan Vậy mà Phan Vinh đã đưa được tàu vào đó. Vào Vinh quyết định cho nổ tàu. Anh tổ chức đưa ban đêm. Nhưng đêm ấy, đêm 29 tháng 2 năm 1968, thương binh, liệt sĩ vào bờ. Sau đó lệnh điểm hoả.

vùng Hòn Hèo sáng trắng ánh đèn dù. Gần chục Khi nhìn thấy đồng đội đã bám được vào chân núi, chiếc tàu chiến của Mỹ và ngụy bao vây phía ngoài, anh và thượng sĩ thợ máy Ngô Văn Thứ kiểm tra chặn lối tàu ta. Biết bến đã lộ, Phan Vinh thực ngòi nổ lần cuối, rồi nhảy xuống biển, bơi vào.

hiện phương án hai, cho thả hàng xuống Ninh Tiếng nổ dội lên. Một cột lửa bốc cao. Vùng Phước, để bến mò vớt sau. Các kiện hàng được bao Hòn Hèo thất kinh, đỏ rực. Bọn địch bàng hoàng, gói đặc biệt, lần lượt lăn xuống biển. Xong việc, ngơ ngác. Tạp chí Lướt sóng của hải quân ngụy anh đưa tàu xuôi xuống Ninh Vân, cách đó độ 10

sau đó thú nhận: “... Mười hai chiến hạm và hàng hải lý, nhằm không để lộ vị trí thả vũ khí. Tàu địch chục hải thuyền của Hoa Kỳ và quân lực Việt lập tức đuổi bám, bắn theo không ngớt. Tàu 235

Nam cộng hòa đã đụng độ ác liệt với một tiểu đoàn lâm vào tình thế gay go. Phía trước núi chắn. Sau Việt cộng gan góc và thiện chiến (thực ra chỉ có 20

lưng, bảy tàu chiến của địch chặn ngang. Trên thủy thủ) trên một con tàu lớn chở chiến cụ từ

trời, máy bay quần lượn, thả pháo sáng, bắn rốc miền Bắc thâm nhập tiếp tế cho Mặt trận Giải két. Ý định của chúng là bắt sống tàu ta. Dưới sự

phóng. Họ đã nổ súng đến viên đạn cuối cùng, chỉ huy của Nguyễn Phan Vinh, tàu 235 vừa vòng người cuối cùng và hy sinh với con tàu bằng khối tránh, vừa bắn trả. Súng của Hà Minh Thật, của lượng hàng chục tấn bộc phá do chính tay họ tự

Đào Quang Ty, của Nguyễn Văn Phong liên tục hủy, không để lại dấu vết trên biển”.

171

172

https://thuviensach.vn

Còn đài “Tự Do” của ngụy thì tường thuật: “... Các Lẫn trong tiếng sóng nhẫn nại dè dặt đập vào bờ

phi tuần, trực thăng, khu trục võ trang được gọi đá, chúng tôi nghe hình như có cả những hơi thở

đến bắn phá. Lực lượng tăng viện đến thì cuộc lục gấp gáp, những tiếng nói đứt nối từ đâu vọng tới.

soát bắt đầu. Một toán từ phía bắc xuống, một Chiều tà, man mác, se lạnh...

nhóm từ dọc đồi phía nam tiến lên, một lực lượng Theo hướng dẫn của anh Lâm, chúng tôi men khác gồm bốn tàu dàn hàng ngang tiến vào vịnh.

lên ngọn núi đá và không mấy khó khăn để nhận HQ.12, HQ.617 tiếp tục bắn phá vào sườn núi yểm ra đài chỉ huy của tàu 235 lút chìm giữa gai rậm, trợ, nhưng chỗ này có nhiều đá ngầm và san hô cỏ lác. Sức công phá của khối thuốc nổ mạnh đến nên bốn tàu này đều bị cạn, các chiến sĩ đành vậy sao? Chính trong khoang thép này, đã nhiều xuống nước vào để hợp lực với lực lượng trên bờ...”.

lần Phan Vinh điều khiển con tàu luồn lách qua

... Trời đã chiều chiều, nhưng rõ ý định của đá ngầm, qua tuyến phòng thủ của địch chở vũ

chúng tôi, chủ tịch xã Ninh Vân Trà Thái Lâm sốt khí vào chiến trường, và cũng trong khoang máy sắng điều xuồng máy và đưa chúng tôi đến vị trí này anh và đồng đội đã giật ngòi nổ để một cột lửa tàu nổ. Anh phàn nàn:

bùng lên giữa biển khơi... Gần hai mươi lăm năm

- Các anh là những người đầu tiên tới đây sau rồi mà những gì đập vào mắt cứ khiến chúng tôi vụ đó. Ngỡ trên quên chớ! Một phần tư thế kỷ rồi...

nao cả lòng. Xác tàu, một nửa văng lên đang rã Vâng, đã 23 năm đằng đẵng! Đã 23 lần lá nát nằm chỏng chơ lưng chừng sườn núi Bà Nam rụng, 23 lần những mầm non nhú lên... Anh trách là phải, anh Lâm, chúng tôi không quên đồng đội này, một nửa biển ngậm dưới kia, còn anh, anh của mình, nhưng hãy hiểu cho chúng tôi, chúng nằm nơi nào, Phan Vinh?...

tôi chỉ là người lính. Vâng, lính trơn...

Chiếc máy trong tay Lê Đức Do run run. Tôi Đến sát một mỏm núi đá, xuồng dừng lại.

rõ đồng nghiệp của mình đang xúc động. Hai mươi

- Đây là Bãi Giữa! - Trà Thái Lâm nói và chỉ

ba năm rồi mới có những thước phim về các anh, tay về phía trước.

cũng là quá muộn...!

Chúng tôi cùng nhìn xuống. Lập lờ dưới mặt Ngậm ngùi, chúng tôi chỉ biết cùng anh Lâm nước, những khối sắt han rỉ nằm lặng phắc. Đây và bà con Ninh Vân thắp cho các anh và con tàu là mũi tàu hay khoang máy? Còn dấu tích nào của một nén nhang...

đồng đội chúng tôi vẫn ẩn chìm dưới đó? Có cái gì Khi hương đã tàn, ngồi bên xác nửa con tàu, cay cay nơi sống mũi, chúng tôi bỏ mũ, lặng im...

người chủ tịch xã kể:

173

174

https://thuviensach.vn

Còn đài “Tự Do” của ngụy thì tường thuật: “... Các Lẫn trong tiếng sóng nhẫn nại dè dặt đập vào bờ

phi tuần, trực thăng, khu trục võ trang được gọi đá, chúng tôi nghe hình như có cả những hơi thở

đến bắn phá. Lực lượng tăng viện đến thì cuộc lục gấp gáp, những tiếng nói đứt nối từ đâu vọng tới.

soát bắt đầu. Một toán từ phía bắc xuống, một Chiều tà, man mác, se lạnh...

nhóm từ dọc đồi phía nam tiến lên, một lực lượng Theo hướng dẫn của anh Lâm, chúng tôi men khác gồm bốn tàu dàn hàng ngang tiến vào vịnh.

lên ngọn núi đá và không mấy khó khăn để nhận HQ.12, HQ.617 tiếp tục bắn phá vào sườn núi yểm ra đài chỉ huy của tàu 235 lút chìm giữa gai rậm, trợ, nhưng chỗ này có nhiều đá ngầm và san hô cỏ lác. Sức công phá của khối thuốc nổ mạnh đến nên bốn tàu này đều bị cạn, các chiến sĩ đành vậy sao? Chính trong khoang thép này, đã nhiều xuống nước vào để hợp lực với lực lượng trên bờ...”.

lần Phan Vinh điều khiển con tàu luồn lách qua

... Trời đã chiều chiều, nhưng rõ ý định của đá ngầm, qua tuyến phòng thủ của địch chở vũ

chúng tôi, chủ tịch xã Ninh Vân Trà Thái Lâm sốt khí vào chiến trường, và cũng trong khoang máy sắng điều xuồng máy và đưa chúng tôi đến vị trí này anh và đồng đội đã giật ngòi nổ để một cột lửa tàu nổ. Anh phàn nàn:

bùng lên giữa biển khơi... Gần hai mươi lăm năm

- Các anh là những người đầu tiên tới đây sau rồi mà những gì đập vào mắt cứ khiến chúng tôi vụ đó. Ngỡ trên quên chớ! Một phần tư thế kỷ rồi...

nao cả lòng. Xác tàu, một nửa văng lên đang rã Vâng, đã 23 năm đằng đẵng! Đã 23 lần lá nát nằm chỏng chơ lưng chừng sườn núi Bà Nam rụng, 23 lần những mầm non nhú lên... Anh trách là phải, anh Lâm, chúng tôi không quên đồng đội này, một nửa biển ngậm dưới kia, còn anh, anh của mình, nhưng hãy hiểu cho chúng tôi, chúng nằm nơi nào, Phan Vinh?...

tôi chỉ là người lính. Vâng, lính trơn...

Chiếc máy trong tay Lê Đức Do run run. Tôi Đến sát một mỏm núi đá, xuồng dừng lại.

rõ đồng nghiệp của mình đang xúc động. Hai mươi

- Đây là Bãi Giữa! - Trà Thái Lâm nói và chỉ

ba năm rồi mới có những thước phim về các anh, tay về phía trước.

cũng là quá muộn...!

Chúng tôi cùng nhìn xuống. Lập lờ dưới mặt Ngậm ngùi, chúng tôi chỉ biết cùng anh Lâm nước, những khối sắt han rỉ nằm lặng phắc. Đây và bà con Ninh Vân thắp cho các anh và con tàu là mũi tàu hay khoang máy? Còn dấu tích nào của một nén nhang...

đồng đội chúng tôi vẫn ẩn chìm dưới đó? Có cái gì Khi hương đã tàn, ngồi bên xác nửa con tàu, cay cay nơi sống mũi, chúng tôi bỏ mũ, lặng im...

người chủ tịch xã kể:

173

174

https://thuviensach.vn

- Thời đó, tôi mới tám tuổi, nhưng còn nhớ rõ.

tải chiến lược trên Biển Đông có một không hai Sau khi tàu nổ, có hai người bị dạt vào chân núi trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc.

này. Một người trong họ đội mũ nồi, mặc áo

- Anh Lâm này, người đội mũ nồi, mặc áo bludông giả da. Bọn địch tung quân lùng bắt ráo bludông là anh hùng Nguyễn Phan Vinh đấy - Tôi riết. Nhưng hai anh đánh trả dữ lắm. Gần sáng, buột nói.

không nghe tiếng súng nổ nữa. Và khi bọn địch

- Hả? Anh hùng?...

mò tới được chỗ hai người, họ đã tắt thở. Hằn học, Trà Thái Lâm quay lại, tròn mắt nhìn tôi. Và chúng tưới xăng vào và... châm lửa đốt.

nằng nặc đòi tôi kể cho nghe tỉ mỉ những gì đã Anh Lâm lẳng lặng dẫn chúng tôi tới một biết về con tàu, về những thủy thủ, về những phiến đá hơi lõm xuống cách mặt nước chừng 30m.

chuyến đi của họ. Chuyện ấy thì tôi rành. Chính Thời gian không làm mất dấu tích tội ác kẻ thù.

anh Long An, anh Lâm Quang Tuyến và anh Lê Tảng đá vẫn còn đen vết cháy. Tôi bật hỏi chủ tịch Duy Mai, ba người trong số năm người của chuyến xã Trà Thái Lâm:

đi ấy còn sống sót trở về, đã thuật lại cho hay.

- Anh có biết gốc tích con tàu này và những Anh Tuyến đã kể: “Tàu 235 chúng tôi có tất cả 21

người đã ngã xuống đây là ai không?

thủy thủ. Nhưng khi chuẩn bị nhổ neo, Ngô Dầu

- Cũng... Không rành... - Người chủ tịch thật thà đáp.

bị viêm phổi, phải vào viện, nên đội hình còn 20

Tôi chạnh buồn. Nhưng Trà Thái Lâm không anh em. Tàu do anh Nguyễn Phan Vinh làm thể là người đáng trách. Trên đường trở lại thôn thuyền trưởng, anh Nguyễn Tương làm chính trị

Đầm Vân, tôi cứ ước ao rằng, giá chi nơi đây, bên viên, anh Đoàn Văn Nhi và anh Võ Tá Tu làm sườn núi Bà Nam này có được một tấm bia ghi lại thuyền phó. Máy trưởng là anh Ngô Văn Thứ; sự tích về con tàu 235 và tên tuổi 15 đồng đội của máy hai là Trần Lộc; thợ máy là Vũ Long An và chúng ta đã bỏ mình nơi đây. Có tấm bia, để khi Nguyễn Minh Hải; thợ điện: Lê Duy Mai; báo vụ: những mảng thép kia có vụn tơi cùng thời gian, Phạm Trường Nam, Doãn Quang Ruyện; ra đa: thì từ ông chủ tịch đến người dân thường vẫn đều Trần Thọ Thuyết; thủy thủ phụ trách súng 14 ly 5: biết, để con cháu đời sau ghi nhớ rằng, chính Nguyễn Văn Phong, Đào Quang Ty; thủy thủ bắn những con người đã ngã xuống mảnh đất này, súng DKZ: Hà Minh Thật; cơ yếu: Nguyễn Văn những con người mà hài cốt của họ vẫn vất vưởng, Dũng; y tá: Hoàng Văn Hoà; lái tàu: Mai Văn chưa rõ nằm ở nơi đâu, đã làm nên con đường vận Khung và tôi: Lâm Quang Tuyến.

175

176

https://thuviensach.vn

- Thời đó, tôi mới tám tuổi, nhưng còn nhớ rõ.

tải chiến lược trên Biển Đông có một không hai Sau khi tàu nổ, có hai người bị dạt vào chân núi trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc.

này. Một người trong họ đội mũ nồi, mặc áo

- Anh Lâm này, người đội mũ nồi, mặc áo bludông giả da. Bọn địch tung quân lùng bắt ráo bludông là anh hùng Nguyễn Phan Vinh đấy - Tôi riết. Nhưng hai anh đánh trả dữ lắm. Gần sáng, buột nói.

không nghe tiếng súng nổ nữa. Và khi bọn địch

- Hả? Anh hùng?...

mò tới được chỗ hai người, họ đã tắt thở. Hằn học, Trà Thái Lâm quay lại, tròn mắt nhìn tôi. Và chúng tưới xăng vào và... châm lửa đốt.

nằng nặc đòi tôi kể cho nghe tỉ mỉ những gì đã Anh Lâm lẳng lặng dẫn chúng tôi tới một biết về con tàu, về những thủy thủ, về những phiến đá hơi lõm xuống cách mặt nước chừng 30m.

chuyến đi của họ. Chuyện ấy thì tôi rành. Chính Thời gian không làm mất dấu tích tội ác kẻ thù.

anh Long An, anh Lâm Quang Tuyến và anh Lê Tảng đá vẫn còn đen vết cháy. Tôi bật hỏi chủ tịch Duy Mai, ba người trong số năm người của chuyến xã Trà Thái Lâm:

đi ấy còn sống sót trở về, đã thuật lại cho hay.

- Anh có biết gốc tích con tàu này và những Anh Tuyến đã kể: “Tàu 235 chúng tôi có tất cả 21

người đã ngã xuống đây là ai không?

thủy thủ. Nhưng khi chuẩn bị nhổ neo, Ngô Dầu

- Cũng... Không rành... - Người chủ tịch thật thà đáp.

bị viêm phổi, phải vào viện, nên đội hình còn 20

Tôi chạnh buồn. Nhưng Trà Thái Lâm không anh em. Tàu do anh Nguyễn Phan Vinh làm thể là người đáng trách. Trên đường trở lại thôn thuyền trưởng, anh Nguyễn Tương làm chính trị

Đầm Vân, tôi cứ ước ao rằng, giá chi nơi đây, bên viên, anh Đoàn Văn Nhi và anh Võ Tá Tu làm sườn núi Bà Nam này có được một tấm bia ghi lại thuyền phó. Máy trưởng là anh Ngô Văn Thứ; sự tích về con tàu 235 và tên tuổi 15 đồng đội của máy hai là Trần Lộc; thợ máy là Vũ Long An và chúng ta đã bỏ mình nơi đây. Có tấm bia, để khi Nguyễn Minh Hải; thợ điện: Lê Duy Mai; báo vụ: những mảng thép kia có vụn tơi cùng thời gian, Phạm Trường Nam, Doãn Quang Ruyện; ra đa: thì từ ông chủ tịch đến người dân thường vẫn đều Trần Thọ Thuyết; thủy thủ phụ trách súng 14 ly 5: biết, để con cháu đời sau ghi nhớ rằng, chính Nguyễn Văn Phong, Đào Quang Ty; thủy thủ bắn những con người đã ngã xuống mảnh đất này, súng DKZ: Hà Minh Thật; cơ yếu: Nguyễn Văn những con người mà hài cốt của họ vẫn vất vưởng, Dũng; y tá: Hoàng Văn Hoà; lái tàu: Mai Văn chưa rõ nằm ở nơi đâu, đã làm nên con đường vận Khung và tôi: Lâm Quang Tuyến.

175

176

https://thuviensach.vn

Đêm 29 tháng 2 năm 1968, khi vào đến hải phân công, điểm hỏa. Tôi thốc xuống cầu thang, phận Khánh Hòa, tàu chúng tôi bị ba tàu chiến vào khoang máy và gặp anh Trần Lộc ở đấy. Thấy mà sau này mới hay rằng đó là tàu Ngọc Hồi, tàu đầu anh quấn băng trắng, tôi nói: “Anh bị thương, HQ.12, tàu HQ.617 và bốn tàu khác thuộc duyên tôi thay anh đánh bộc phá khoang máy sau”. Tình đoàn 25 bao vây. Nó muốn bắt sống tàu ta. Anh hình hết sức hiểm nghèo, nhưng thuyền trưởng Phan Vinh có ý định đưa tàu xuyên vào đội hình Phan Vinh, dẫu lúc đó đã bị thương, vẫn bình tĩnh tàu địch, phá vòng vây, nhưng rất không may cho đi kiểm tra và động viên anh em. Đến khoang chúng tôi là, vào thời điểm ấy, anh Vũ Long An máy sau, anh hỏi: “Chắc ăn chưa?”. Tôi đáp: “Báo báo cáo rằng, máy đã hỏng nặng. Việc đột kích ra cáo, chắc!”. Đèn tín hiệu điểm hỏa bật sáng, chúng khơi không thành. Lúc này đã là hai giờ ngày tôi rời tàu. Khoảng 2 giờ 30 phút ngày mồng 1

mồng 1 tháng 3. Tàu cách bờ 200m, anh Vinh tháng 3, một cột lửa bùng lên. Sức công phá của phát lệnh đưa tử sĩ và thương binh rời tàu. Số còn một tấn thuốc nổ chặt con tàu ra làm hai, một nửa lại, cài kíp nổ, phá tàu. Lúc đó anh Vinh, anh Thứ

chìm xuống nước, nửa còn lại văng lên núi. Sau đã bị thương nặng, nhưng vẫn chui vào khoang phút bàng hoàng, địch gọi pháo từ biển bắn vào, máy đặt giờ nổ...”.

gọi máy bay trên trời bắn xuống. Rồi cho lính đổ

Anh Lê Duy Mai kể: “Nhận lệnh thuyền bộ lên bờ. Chúng tôi chia làm hai tốp, tốp một do trưởng, tôi mở van khí ép bơm xuồng cao su để

thuyền trưởng chỉ huy. Anh Vinh, anh Thứ và các anh em thương binh đưa tử sĩ vào bờ. Ở lại tàu anh trong tốp này chỉ có súng AK và lựu đạn, chiến đấu lúc ấy có thuyền trưởng Phan Vinh; anh nhưng đánh trả quyết liệt. Địch phải tăng viện Mai Văn Khung, phụ trách hàng hải; anh Thứ, binh. Trời chưa sáng rõ, lính ngụy, lính Nam anh Long An, anh Trần Lộc phụ trách máy; pháo Triều Tiên từ trực thăng đổ xuống, từ biển mò lên.

thủ Nguyễn Văn Phong; anh Hà Minh Thật phụ

Chúng rải quân khắp núi Bà Nam. Anh Vinh, anh trách DKZ, và tôi thợ điện. Đã bao năm rồi, nhưng Thứ và các anh ở tốp đó xoay trở bắn đến viên đạn tôi vẫn không sao quên được mệnh lệnh cuối cùng cuối cùng và tất cả hy sinh... Tốp thứ hai, do lúc đó của thuyền trưởng Phan Vinh: “Đánh bộc thuyền phó Đoàn Văn Nhi chỉ huy. Tốp này gồm phá tại tàu!”. Đánh bộc phá tại tàu đồng nghĩa với có tôi tức thợ điện Lê Duy Mai; thợ máy Vũ Long hy sinh con tàu bằng lượng thuốc nổ hơn 100 kg An, thủy thủ Hà Minh Thật, Nguyễn Văn Phong, mà chúng tôi đã cài sẵn. Nhận lệnh, anh Thứ, anh Mai Văn Khung và Lâm Quang Tuyến... Tất cả

Long An, anh Hà Minh Thật vội đến các vị trí đã đều thương tích đầy mình. Địch lùng rất dữ, nên 177

178

https://thuviensach.vn

Đêm 29 tháng 2 năm 1968, khi vào đến hải phân công, điểm hỏa. Tôi thốc xuống cầu thang, phận Khánh Hòa, tàu chúng tôi bị ba tàu chiến vào khoang máy và gặp anh Trần Lộc ở đấy. Thấy mà sau này mới hay rằng đó là tàu Ngọc Hồi, tàu đầu anh quấn băng trắng, tôi nói: “Anh bị thương, HQ.12, tàu HQ.617 và bốn tàu khác thuộc duyên tôi thay anh đánh bộc phá khoang máy sau”. Tình đoàn 25 bao vây. Nó muốn bắt sống tàu ta. Anh hình hết sức hiểm nghèo, nhưng thuyền trưởng Phan Vinh có ý định đưa tàu xuyên vào đội hình Phan Vinh, dẫu lúc đó đã bị thương, vẫn bình tĩnh tàu địch, phá vòng vây, nhưng rất không may cho đi kiểm tra và động viên anh em. Đến khoang chúng tôi là, vào thời điểm ấy, anh Vũ Long An máy sau, anh hỏi: “Chắc ăn chưa?”. Tôi đáp: “Báo báo cáo rằng, máy đã hỏng nặng. Việc đột kích ra cáo, chắc!”. Đèn tín hiệu điểm hỏa bật sáng, chúng khơi không thành. Lúc này đã là hai giờ ngày tôi rời tàu. Khoảng 2 giờ 30 phút ngày mồng 1

mồng 1 tháng 3. Tàu cách bờ 200m, anh Vinh tháng 3, một cột lửa bùng lên. Sức công phá của phát lệnh đưa tử sĩ và thương binh rời tàu. Số còn một tấn thuốc nổ chặt con tàu ra làm hai, một nửa lại, cài kíp nổ, phá tàu. Lúc đó anh Vinh, anh Thứ

chìm xuống nước, nửa còn lại văng lên núi. Sau đã bị thương nặng, nhưng vẫn chui vào khoang phút bàng hoàng, địch gọi pháo từ biển bắn vào, máy đặt giờ nổ...”.

gọi máy bay trên trời bắn xuống. Rồi cho lính đổ

Anh Lê Duy Mai kể: “Nhận lệnh thuyền bộ lên bờ. Chúng tôi chia làm hai tốp, tốp một do trưởng, tôi mở van khí ép bơm xuồng cao su để

thuyền trưởng chỉ huy. Anh Vinh, anh Thứ và các anh em thương binh đưa tử sĩ vào bờ. Ở lại tàu anh trong tốp này chỉ có súng AK và lựu đạn, chiến đấu lúc ấy có thuyền trưởng Phan Vinh; anh nhưng đánh trả quyết liệt. Địch phải tăng viện Mai Văn Khung, phụ trách hàng hải; anh Thứ, binh. Trời chưa sáng rõ, lính ngụy, lính Nam anh Long An, anh Trần Lộc phụ trách máy; pháo Triều Tiên từ trực thăng đổ xuống, từ biển mò lên.

thủ Nguyễn Văn Phong; anh Hà Minh Thật phụ

Chúng rải quân khắp núi Bà Nam. Anh Vinh, anh trách DKZ, và tôi thợ điện. Đã bao năm rồi, nhưng Thứ và các anh ở tốp đó xoay trở bắn đến viên đạn tôi vẫn không sao quên được mệnh lệnh cuối cùng cuối cùng và tất cả hy sinh... Tốp thứ hai, do lúc đó của thuyền trưởng Phan Vinh: “Đánh bộc thuyền phó Đoàn Văn Nhi chỉ huy. Tốp này gồm phá tại tàu!”. Đánh bộc phá tại tàu đồng nghĩa với có tôi tức thợ điện Lê Duy Mai; thợ máy Vũ Long hy sinh con tàu bằng lượng thuốc nổ hơn 100 kg An, thủy thủ Hà Minh Thật, Nguyễn Văn Phong, mà chúng tôi đã cài sẵn. Nhận lệnh, anh Thứ, anh Mai Văn Khung và Lâm Quang Tuyến... Tất cả

Long An, anh Hà Minh Thật vội đến các vị trí đã đều thương tích đầy mình. Địch lùng rất dữ, nên 177

178

https://thuviensach.vn

anh em chúng tôi dìu nhau, chạy vòng vo khắp Tôi kể lại chuyện đó với Trà Thái Lâm. Trà vùng núi đá Hòn Hèo. Mười ngày phơi dưới nắng Thái Lâm ngồi lặng. Đôi mắt dõi ra biển.

gắt, không lương thực, không nước uống, chúng tôi Đêm đó hình như chủ tịch xã không ngủ.

quắt tóp, kiệt quệ. Ngày thứ mười một, Khung Chừng 3 giờ sáng, anh đánh thức tôi: khát nước không chịu nổi, bèn lần xuống núi.

- Này, có thể làm được việc ấy không?

Nhưng chờ mãi, chờ mãi, vẫn chẳng thấy về.

Tôi ngơ ngác:

Chúng tôi cử An và Thật đi tìm, nhưng cũng

- Việc gì?

không biết tin tức gì. Sau này mới hay, Khung đã

- Còn việc gì nữa! Làm cái bia tưởng niệm anh bị địch bắt. Ngày thứ mười hai, Anh Nhi lúc này Vinh và mấy anh đã hy sinh nơi đây...

đã yếu lắm, không có khả năng đi được xa, nói với Tôi nhổm dậy, nhìn anh. Có cái gì đó thoáng chúng tôi: “Đừng vì mình mà loanh quanh ở đây.

chạy qua tôi, thật xúc động. Lâng lâng, tôi không Hãy tản ra, cố tìm cho được du kích. Mình chờ mọi ngủ lại nữa. Tôi lắng nghe tiếng sóng ngoài biển người ở đây”. Tôi nói: “Không, chúng tôi không bỏ

đang triền miên mài lên bãi cát làng Đầm Vân.

anh. Anh em sẽ thay nhau dìu”... “Đừng yếu đuối.

Ý nguyện của chủ tịch xã Trà Thái Lâm muốn Nấn ná là không còn người trở về Đoàn báo cáo.

có cái bia tưởng niệm tàu 235 ở Hòn Hèo, được tôi Thương mình thì hãy đi đi... Mệnh lệnh đấy”.

báo cáo lại với Ban chỉ huy Đoàn 125. Anh Phan Chúng tôi đành gạt nước mắt, chia tay anh. Mấy Điển, hồi đó là Lữ đoàn trưởng hết sức ủng hộ.

anh em lại luồn rừng mò mẫm đi. Đi suốt ngày Mấy năm sau, tôi được biết, đồng đội của suốt đêm. Có lúc gặp thú dữ, phải ngồi chụm lưng Nguyễn Phan Vinh ở Lữ đoàn 125 đã làm được vào nhau, canh chừng. Rồi cũng gặp được người điều mà ông chủ tịch xã Ninh Vân ao ước: xây bia của bến. Việc đầu tiên là tuông đi tìm anh Nhi.

tưởng niệm tàu 235 ở đấy. Bia tưởng niệm ghi lại Nhưng nơi bìa rừng ấy, nơi thuyền phó Đoàn Văn chiến công của tàu 235, và ghi đủ tên tuổi, quê Nhi chia tay chúng tôi chỉ còn mảnh áo rách và quán 15 cán bộ, thủy thủ đã hy sinh tại Hòn Hèo cuộn băng cá nhân, máu đã nỏ khô. Chúng tôi đêm mồng 1 tháng 3 năm 1968.

chia nhau sục từng hốc đá, bụi rậm vẫn không

... Hôm sau, chúng tôi lần sang Ninh Phước.

thấy. Sau đó với sự giúp đỡ của du kích, chúng tôi Bác Phạm Kiệm và ông Phạm Duy Y, cựu chủ tịch quay lại Ninh Vân tìm xác đồng đội. Chôn cất anh xã kể lại rằng, những ngày đó có một thủy thủ bị

em xong, chúng tôi dìu díu nhau vượt Trường Sơn lạc lên mạn này, trong người còn hai trái lựu đạn.

trở lại miền Bắc. Sáu tháng sau về đến đơn vị”.

Ban ngày, anh xuống biển, đội nón mê vờ làm 179

180

https://thuviensach.vn

anh em chúng tôi dìu nhau, chạy vòng vo khắp Tôi kể lại chuyện đó với Trà Thái Lâm. Trà vùng núi đá Hòn Hèo. Mười ngày phơi dưới nắng Thái Lâm ngồi lặng. Đôi mắt dõi ra biển.

gắt, không lương thực, không nước uống, chúng tôi Đêm đó hình như chủ tịch xã không ngủ.

quắt tóp, kiệt quệ. Ngày thứ mười một, Khung Chừng 3 giờ sáng, anh đánh thức tôi: khát nước không chịu nổi, bèn lần xuống núi.

- Này, có thể làm được việc ấy không?

Nhưng chờ mãi, chờ mãi, vẫn chẳng thấy về.

Tôi ngơ ngác:

Chúng tôi cử An và Thật đi tìm, nhưng cũng

- Việc gì?

không biết tin tức gì. Sau này mới hay, Khung đã

- Còn việc gì nữa! Làm cái bia tưởng niệm anh bị địch bắt. Ngày thứ mười hai, Anh Nhi lúc này Vinh và mấy anh đã hy sinh nơi đây...

đã yếu lắm, không có khả năng đi được xa, nói với Tôi nhổm dậy, nhìn anh. Có cái gì đó thoáng chúng tôi: “Đừng vì mình mà loanh quanh ở đây.

chạy qua tôi, thật xúc động. Lâng lâng, tôi không Hãy tản ra, cố tìm cho được du kích. Mình chờ mọi ngủ lại nữa. Tôi lắng nghe tiếng sóng ngoài biển người ở đây”. Tôi nói: “Không, chúng tôi không bỏ

đang triền miên mài lên bãi cát làng Đầm Vân.

anh. Anh em sẽ thay nhau dìu”... “Đừng yếu đuối.

Ý nguyện của chủ tịch xã Trà Thái Lâm muốn Nấn ná là không còn người trở về Đoàn báo cáo.

có cái bia tưởng niệm tàu 235 ở Hòn Hèo, được tôi Thương mình thì hãy đi đi... Mệnh lệnh đấy”.

báo cáo lại với Ban chỉ huy Đoàn 125. Anh Phan Chúng tôi đành gạt nước mắt, chia tay anh. Mấy Điển, hồi đó là Lữ đoàn trưởng hết sức ủng hộ.

anh em lại luồn rừng mò mẫm đi. Đi suốt ngày Mấy năm sau, tôi được biết, đồng đội của suốt đêm. Có lúc gặp thú dữ, phải ngồi chụm lưng Nguyễn Phan Vinh ở Lữ đoàn 125 đã làm được vào nhau, canh chừng. Rồi cũng gặp được người điều mà ông chủ tịch xã Ninh Vân ao ước: xây bia của bến. Việc đầu tiên là tuông đi tìm anh Nhi.

tưởng niệm tàu 235 ở đấy. Bia tưởng niệm ghi lại Nhưng nơi bìa rừng ấy, nơi thuyền phó Đoàn Văn chiến công của tàu 235, và ghi đủ tên tuổi, quê Nhi chia tay chúng tôi chỉ còn mảnh áo rách và quán 15 cán bộ, thủy thủ đã hy sinh tại Hòn Hèo cuộn băng cá nhân, máu đã nỏ khô. Chúng tôi đêm mồng 1 tháng 3 năm 1968.

chia nhau sục từng hốc đá, bụi rậm vẫn không

... Hôm sau, chúng tôi lần sang Ninh Phước.

thấy. Sau đó với sự giúp đỡ của du kích, chúng tôi Bác Phạm Kiệm và ông Phạm Duy Y, cựu chủ tịch quay lại Ninh Vân tìm xác đồng đội. Chôn cất anh xã kể lại rằng, những ngày đó có một thủy thủ bị

em xong, chúng tôi dìu díu nhau vượt Trường Sơn lạc lên mạn này, trong người còn hai trái lựu đạn.

trở lại miền Bắc. Sáu tháng sau về đến đơn vị”.

Ban ngày, anh xuống biển, đội nón mê vờ làm 179

180

https://thuviensach.vn

người cào hến; tối đến tìm hang đá lẩn tránh. Bọn Đó là bức điện cuối cùng, lời nhắn lại cuối địch truy lùng rất gắt. Bà con theo dõi từng bước cùng trước lúc tàu 165 và 18 thủy thủ đi vào để chở che. Rồi một hôm, anh bị chúng phát hiện.

huyền thoại.

Chúng hò hét đuổi rượt vây bắt. Nhưng rõ anh còn Trở về Cần Thơ, tôi tìm tới anh Khưu Ngọc vũ khí, không tên nào dám vào gần. Bất lực, Bẩy. Cũng như anh Trần Phong ở Đoàn 125, anh chúng bắn như đổ đạn. Anh bị thương vào chân, Khưu Ngọc Bẩy biết nhiều chuyện, hiểu nhiều nhưng vẫn cố lết về hướng núi. Từ đó, không ai chuyện. Anh là người sống nghĩa tình, thủy nhìn thấy anh nữa. Mười năm sau, bình yên trở

chung, có trách nhiệm, nghỉ hưu rồi mà tâm chưa lại, bà con Ninh Phước đi phát rẫy, tìm thấy một nhàn. Trong cương vị Chủ tịch Hội Cựu chiến bộ xương nằm trong bụi rậm, bên cạnh vẫn còn binh thành phố Cần Thơ, hầu như không lúc nào quả lựu đạn.

anh rỗi. Xóa đói, giảm nghèo; thanh niên tòng quân; di dời mộ chí; hòa giải; an toàn giao thông...

Tàu 165

việc gì cũng thấy cần đến “cựu chiến binh”... Rồi Từ Cần Thơ, chúng tôi lần tới vùng biển phía viết lịch sử về những người ở bến, giải quyết chế

nam, lang thang đây đó, với chút hy vọng mong độ cho anh em...

manh biết thêm ít nhiều về tàu 165 và đồng đội Khi tôi nhắc đến những chuyện đã qua, anh trên con tàu ấy. Nhưng vô vọng. Giữa một vùng bứt rứt, băn khoăn như thể mình là người có lỗi.

xanh ngắt mênh mông những nước là nước này, Với các chiến sĩ tàu 165, anh đau đáu một nỗi tìm đâu ra dấu vết con tàu nhỏ nhoi đã hóa thân niềm. Anh kể:

vào biển cách đây hơn 50 năm?... “Vết tích” tàu

- Cuối tháng 02 năm Mậu Thân, thiệt lâu rồi 165 để lại chỉ là hai bức điện gửi về Sở chỉ huy mới nhận được tin có tàu vô, anh em tôi ở bến trong đêm 29 tháng 02 rạng ngày 01 tháng 3 năm mừng lắm! Mấy ngày trước hôm đó, theo kế hoạch, Mậu Thân, tôi tìm được trong số hồ sơ ít ỏi còn lưu biết tàu sẽ vô, đơn vị đã tổ chức bố trí công tác đón giữ ở Bộ Tư lệnh Hải quân. Bức điện thứ nhất đề

tàu chặt chẽ. Ngày 29 tháng 02, từ sáng sớm bến lúc 18 giờ ngày 29 tháng 02: “Chuyển vào. Gặp đã chia nhau, từng tốp, đi đón các ngả, và nếu có máy bay trinh sát đi qua tàu - Lương” (tức chính thể, hỗ trợ để tàu vô vàm... Lần nào tàu vô, anh trị viên Nguyễn Ngọc Lương) . Bức điện thứ hai đề

em ở bến cũng thấp thỏm, hồi hộp. Và lo nữa.

lúc 1 giờ ngày 01 tháng 3: “Chúng tôi gặp tám tàu Nhưng chẳng rõ sao, lần này cảm thấy lo nhiều địch bao vây. Quyết cảm tử!”.

hơn. Có thể do mong quá, lâu rồi không có vũ khí; 181

182

https://thuviensach.vn

người cào hến; tối đến tìm hang đá lẩn tránh. Bọn Đó là bức điện cuối cùng, lời nhắn lại cuối địch truy lùng rất gắt. Bà con theo dõi từng bước cùng trước lúc tàu 165 và 18 thủy thủ đi vào để chở che. Rồi một hôm, anh bị chúng phát hiện.

huyền thoại.

Chúng hò hét đuổi rượt vây bắt. Nhưng rõ anh còn Trở về Cần Thơ, tôi tìm tới anh Khưu Ngọc vũ khí, không tên nào dám vào gần. Bất lực, Bẩy. Cũng như anh Trần Phong ở Đoàn 125, anh chúng bắn như đổ đạn. Anh bị thương vào chân, Khưu Ngọc Bẩy biết nhiều chuyện, hiểu nhiều nhưng vẫn cố lết về hướng núi. Từ đó, không ai chuyện. Anh là người sống nghĩa tình, thủy nhìn thấy anh nữa. Mười năm sau, bình yên trở

chung, có trách nhiệm, nghỉ hưu rồi mà tâm chưa lại, bà con Ninh Phước đi phát rẫy, tìm thấy một nhàn. Trong cương vị Chủ tịch Hội Cựu chiến bộ xương nằm trong bụi rậm, bên cạnh vẫn còn binh thành phố Cần Thơ, hầu như không lúc nào quả lựu đạn.

anh rỗi. Xóa đói, giảm nghèo; thanh niên tòng quân; di dời mộ chí; hòa giải; an toàn giao thông...

Tàu 165

việc gì cũng thấy cần đến “cựu chiến binh”... Rồi Từ Cần Thơ, chúng tôi lần tới vùng biển phía viết lịch sử về những người ở bến, giải quyết chế

nam, lang thang đây đó, với chút hy vọng mong độ cho anh em...

manh biết thêm ít nhiều về tàu 165 và đồng đội Khi tôi nhắc đến những chuyện đã qua, anh trên con tàu ấy. Nhưng vô vọng. Giữa một vùng bứt rứt, băn khoăn như thể mình là người có lỗi.

xanh ngắt mênh mông những nước là nước này, Với các chiến sĩ tàu 165, anh đau đáu một nỗi tìm đâu ra dấu vết con tàu nhỏ nhoi đã hóa thân niềm. Anh kể:

vào biển cách đây hơn 50 năm?... “Vết tích” tàu

- Cuối tháng 02 năm Mậu Thân, thiệt lâu rồi 165 để lại chỉ là hai bức điện gửi về Sở chỉ huy mới nhận được tin có tàu vô, anh em tôi ở bến trong đêm 29 tháng 02 rạng ngày 01 tháng 3 năm mừng lắm! Mấy ngày trước hôm đó, theo kế hoạch, Mậu Thân, tôi tìm được trong số hồ sơ ít ỏi còn lưu biết tàu sẽ vô, đơn vị đã tổ chức bố trí công tác đón giữ ở Bộ Tư lệnh Hải quân. Bức điện thứ nhất đề

tàu chặt chẽ. Ngày 29 tháng 02, từ sáng sớm bến lúc 18 giờ ngày 29 tháng 02: “Chuyển vào. Gặp đã chia nhau, từng tốp, đi đón các ngả, và nếu có máy bay trinh sát đi qua tàu - Lương” (tức chính thể, hỗ trợ để tàu vô vàm... Lần nào tàu vô, anh trị viên Nguyễn Ngọc Lương) . Bức điện thứ hai đề

em ở bến cũng thấp thỏm, hồi hộp. Và lo nữa.

lúc 1 giờ ngày 01 tháng 3: “Chúng tôi gặp tám tàu Nhưng chẳng rõ sao, lần này cảm thấy lo nhiều địch bao vây. Quyết cảm tử!”.

hơn. Có thể do mong quá, lâu rồi không có vũ khí; 181

182

https://thuviensach.vn

cũng có thể, chẳng ai rõ đầy đủ hơn chúng tôi về

Nguyễn Kính; hàng hải: Nguyễn Văn Em và Mai sự gian ngoan và mưu kế của kẻ địch...

Đức Long; y tá: Nguyễn Đình Văn; thủy thủ: Trần Hôm 29, trời chưa tối, chúng tôi đã đến các vị

Văn Quồi, Phạm Văn Phương, Trần Văn Bé; cơ

trí, dõi mắt trông chừng... Máy bay địch lượn nhiều.

yếu: Vũ Hữu Nghị.

Hình như chúng báo động. Ngồi trên bờ ngóng ra Ngoài cán bộ tàu, hầu hết các thủy thủ “ra đi”

biển, ai cũng nơm nớp lo âu... Rồi chừng 1 giờ sáng, cùng con tàu 165 đêm hôm đó còn ở độ tuổi rất trẻ, chúng tôi thót tim khi nhìn thấy ngoài khơi, nhiều hầu hết mới trên dưới 20 tuổi...

ánh lửa và nhiều đường đạn vạch lên trời. Anh em Những dòng viết sơ lược và không mấy đầy đủ

mình gặp địch! Biết thế nhưng chẳng dám nói...

này, xin được coi như nhành hoa thả xuống biển Chừng 20 phút sau, nơi đang xảy ra đánh nhau, để tưởng nhớ tới hương hồn các anh trên tàu 165.

một tia chớp, một cột lửa hình nấm vọt lên, và một tiếng nổ lớn trùm xuống biển. Chúng tôi lặng

Tàu 56

người, rõ điều gì đang xảy ra... Con tàu 165 đã ra Trong khi tàu 235, tàu 43 phải hủy ở Hòn Hèo đi như thế! Mười tám thủy thủ không trở về.

và Quảng Ngãi, tàu 165 chiến đấu rồi ra đi cùng Không cả mộ chí... Đúng hơn, mộ anh em mình là toàn bộ thủy thủ tại vùng biển Cà Mau, thì tàu 56

biển xanh. Ngày hôm sau, rồi ngày hôm sau nữa, đang đấu trí ở vùng biển Bình Định. Đại tá Hồ

biết là vô vọng, chúng tôi vẫn đi dọc bờ biển có ý Văn Kiêm, vốn là thủy thủ tàu 56, đã kể với tôi về

kiếm tìm... Nhưng trên bờ cát, nơi cửa vàm, chỉ

chuyến đi đó. Anh nói:

bắt gặp vài ba mảnh gỗ xơ tướp, sóng đánh trôi

- Ngày 26 tháng 02, chúng tôi được lệnh nhổ

dạt vào...

neo. Tàu do thuyền trưởng Nguyễn Văn Ba và Thật khiếm khuyết và có lỗi nếu trong cuốn chính trị viên Đỗ Như Sạn chỉ huy. Thuyền phó là sách nhỏ này, tôi không ghi đủ tên họ những thủy Lê Xuân Ngọc và Nguyễn Văn Sơn. Các anh: Phan thủ đã quả cảm ra đi cùng con tàu 165 đêm hôm Nhạn, Lâm Ngọc Thả, Nguyễn Hữu Thịnh phụ trách ấy. Thuyền trưởng: Nguyễn Chánh Tâm; chính trị

máy. Anh Phan Nhạn là thợ máy giỏi đã đi nhiều, viên: Nguyễn Ngọc Lương; thuyền phó: Hoàng có kinh nghiệm. Cũng như ông Năm Sao, chuyến Văn Tuyết và Nguyễn Văn Thông; Phó chính trị

nào khó khăn, cấp trên lại cần đến anh. Phan viên Nguyễn Văn Danh; thợ máy: Nguyễn Văn Nhạn cao lớn, chịu sóng rất đáng nể. Đi biển không Thị, Trần Văn Dựng, Nguyễn Duy Tạo; báo vụ: Lý say là lợi thế lớn. Các anh Nguyễn Văn Nghiệp, Khánh Hồng và Vương Văn Diêng; thủy thủ trưởng: Nguyễn Văn Quốc làm báo vụ; anh Nguyễn Hoa, 183

184

https://thuviensach.vn

cũng có thể, chẳng ai rõ đầy đủ hơn chúng tôi về

Nguyễn Kính; hàng hải: Nguyễn Văn Em và Mai sự gian ngoan và mưu kế của kẻ địch...

Đức Long; y tá: Nguyễn Đình Văn; thủy thủ: Trần Hôm 29, trời chưa tối, chúng tôi đã đến các vị

Văn Quồi, Phạm Văn Phương, Trần Văn Bé; cơ

trí, dõi mắt trông chừng... Máy bay địch lượn nhiều.

yếu: Vũ Hữu Nghị.

Hình như chúng báo động. Ngồi trên bờ ngóng ra Ngoài cán bộ tàu, hầu hết các thủy thủ “ra đi”

biển, ai cũng nơm nớp lo âu... Rồi chừng 1 giờ sáng, cùng con tàu 165 đêm hôm đó còn ở độ tuổi rất trẻ, chúng tôi thót tim khi nhìn thấy ngoài khơi, nhiều hầu hết mới trên dưới 20 tuổi...

ánh lửa và nhiều đường đạn vạch lên trời. Anh em Những dòng viết sơ lược và không mấy đầy đủ

mình gặp địch! Biết thế nhưng chẳng dám nói...

này, xin được coi như nhành hoa thả xuống biển Chừng 20 phút sau, nơi đang xảy ra đánh nhau, để tưởng nhớ tới hương hồn các anh trên tàu 165.

một tia chớp, một cột lửa hình nấm vọt lên, và một tiếng nổ lớn trùm xuống biển. Chúng tôi lặng

Tàu 56

người, rõ điều gì đang xảy ra... Con tàu 165 đã ra Trong khi tàu 235, tàu 43 phải hủy ở Hòn Hèo đi như thế! Mười tám thủy thủ không trở về.

và Quảng Ngãi, tàu 165 chiến đấu rồi ra đi cùng Không cả mộ chí... Đúng hơn, mộ anh em mình là toàn bộ thủy thủ tại vùng biển Cà Mau, thì tàu 56

biển xanh. Ngày hôm sau, rồi ngày hôm sau nữa, đang đấu trí ở vùng biển Bình Định. Đại tá Hồ

biết là vô vọng, chúng tôi vẫn đi dọc bờ biển có ý Văn Kiêm, vốn là thủy thủ tàu 56, đã kể với tôi về

kiếm tìm... Nhưng trên bờ cát, nơi cửa vàm, chỉ

chuyến đi đó. Anh nói:

bắt gặp vài ba mảnh gỗ xơ tướp, sóng đánh trôi

- Ngày 26 tháng 02, chúng tôi được lệnh nhổ

dạt vào...

neo. Tàu do thuyền trưởng Nguyễn Văn Ba và Thật khiếm khuyết và có lỗi nếu trong cuốn chính trị viên Đỗ Như Sạn chỉ huy. Thuyền phó là sách nhỏ này, tôi không ghi đủ tên họ những thủy Lê Xuân Ngọc và Nguyễn Văn Sơn. Các anh: Phan thủ đã quả cảm ra đi cùng con tàu 165 đêm hôm Nhạn, Lâm Ngọc Thả, Nguyễn Hữu Thịnh phụ trách ấy. Thuyền trưởng: Nguyễn Chánh Tâm; chính trị

máy. Anh Phan Nhạn là thợ máy giỏi đã đi nhiều, viên: Nguyễn Ngọc Lương; thuyền phó: Hoàng có kinh nghiệm. Cũng như ông Năm Sao, chuyến Văn Tuyết và Nguyễn Văn Thông; Phó chính trị

nào khó khăn, cấp trên lại cần đến anh. Phan viên Nguyễn Văn Danh; thợ máy: Nguyễn Văn Nhạn cao lớn, chịu sóng rất đáng nể. Đi biển không Thị, Trần Văn Dựng, Nguyễn Duy Tạo; báo vụ: Lý say là lợi thế lớn. Các anh Nguyễn Văn Nghiệp, Khánh Hồng và Vương Văn Diêng; thủy thủ trưởng: Nguyễn Văn Quốc làm báo vụ; anh Nguyễn Hoa, 183

184

https://thuviensach.vn

Nguyễn Thoa, Trần Tiền Vệ, Trần Bá Mai và tôi

“Anh không dừng máy, tôi bắn”. Anh Ba nói : làm thủy thủ. Anh Bùi Văn Hội phụ trách cơ yếu.

“Chuẩn bị chiến đấu! Lúc nào có lệnh mới được nổ

Anh Phạm Phong Đê, và Trần Như Cơ lái tàu. Và súng”. Cầm vũ khí trong tay, chúng tôi dõi mắt anh Trần Văn Viết, làm y tá. Tàu 56 có nhiệm vụ

nhìn ra. Tàu địch ép vào rất gần, có lúc chỉ cách đưa vũ khí vào bến Lộ Giao, Bình Định... Những chừng ba liên (khoảng 600m). Rất vừa tầm bắn, ngày ấy, gió mùa đông bắc tràn về, biển động, nên nhưng chúng tôi vẫn ôm súng chờ lệnh. Từ tàu hầu hết các thủy thủ chúng tôi đều say. Biển địch, đạn bắt đầu bắn sang, nhưng cũng chỉ cầm quần, máy bay Mỹ cũng quần. Nhưng chúng tôi đi chừng bắn dọa. Và máy bay lướt qua, thả pháo trên vùng biển quốc tế, nên địch chỉ theo dõi mà sáng. Kế đó có tiếng lè rè từ loa phóng thanh nhả

không dám đánh. Chập tối ngày 29 tháng 02, khi xuống: “Hỡi thủy thủ đoàn trên tàu Bắc Việt. Lộ

cách bờ chừng 40 hải lý, chúng tôi quyết định trình của các bạn đã bị quân đồng minh và quân chuyển hướng, đi vào. Bọn địch đánh hơi thấy, lực Việt Nam cộng hòa phát giác. Các bạn chỉ còn điều tàu chiến đến bám rất sát. Tôi nhớ lúc đó, một con đường hữu hiệu duy nhất là nhanh chóng đứng trên boong nhìn ra, thấy bên phải có đèn quay về với chính nghĩa quốc gia... Nếu các bạn pha; bên trái có đèn pha và phía sau cũng có đèn dừng máy, chúng tôi lấy danh dự của quân lực pha chiếu sang. Chi ủy hội ý, thấy rằng vào bến Việt Nam cộng hòa, bảo đảm rằng các bạn sẽ được trong trường hợp này bất lợi. Có thể không hoàn an toàn, được đối xử tử tế”... Từ trong buồng lái, thành nhiệm vụ, lại dễ mất tàu. Do vậy đã quyết chính trị viên Đỗ Như Sạn nói ra: “Các đồng chí định chuyển ra công hải, lựa thời cơ vào bến sau...

hãy bình tĩnh... Gọi loa, có nghĩa là nó đang thăm Kế đó, chúng tôi chuyển hướng khác, cho tàu vào dò. Trước mắt là công hải, không được ai manh bến ba lần, nhưng cả ba lần đều phải quay ra.

động”. Tiếng loa trên máy bay lại thả ra, lần này Địch quây rất chặt. Lần thứ ba, chúng tôi vừa vừa nói bằng tiếng Việt, vừa nói bằng tiếng Hoa.

xoay mũi, lập tức có rất nhiều địch đuổi theo.

Chúng tôi vẫn làm thinh, đi thẳng. Gọi hàng Chiếc đi đầu đánh tín hiệu hỏi: “Anh là ai? Cho không hiệu quả, chúng cho tàu ép sát hai bên dừng máy, tôi sang kiểm tra”. Thuyền trưởng Ba mạn, rồi một chiếc vọt lên, chặn ngang phía trước.

nhìn chính trị viên Sạn. Anh Sạn đề nghị : “Coi Anh Ba lệnh: “Giữ nguyên lái, đâm thẳng!”. Bấy như ta không nhận, hoặc không hiểu. Cứ cho tàu giờ, tôi đứng trước vôlăng, đáp gọn: “Rõ!”. Con tàu chạy thẳng”. Anh Ba hô: “Giữ nguyên lái. Đi ra mở hết tốc độ, lao lên. Cự ly giữa tàu ta và tàu địch hướng đông” ... Thấy tàu 56 vẫn chạy, nó lại nháy đèn: đã rất gần. Hai liên!... Một liên!... Tôi đã loáng thoáng 185

186

https://thuviensach.vn

Nguyễn Thoa, Trần Tiền Vệ, Trần Bá Mai và tôi

“Anh không dừng máy, tôi bắn”. Anh Ba nói : làm thủy thủ. Anh Bùi Văn Hội phụ trách cơ yếu.

“Chuẩn bị chiến đấu! Lúc nào có lệnh mới được nổ

Anh Phạm Phong Đê, và Trần Như Cơ lái tàu. Và súng”. Cầm vũ khí trong tay, chúng tôi dõi mắt anh Trần Văn Viết, làm y tá. Tàu 56 có nhiệm vụ

nhìn ra. Tàu địch ép vào rất gần, có lúc chỉ cách đưa vũ khí vào bến Lộ Giao, Bình Định... Những chừng ba liên (khoảng 600m). Rất vừa tầm bắn, ngày ấy, gió mùa đông bắc tràn về, biển động, nên nhưng chúng tôi vẫn ôm súng chờ lệnh. Từ tàu hầu hết các thủy thủ chúng tôi đều say. Biển địch, đạn bắt đầu bắn sang, nhưng cũng chỉ cầm quần, máy bay Mỹ cũng quần. Nhưng chúng tôi đi chừng bắn dọa. Và máy bay lướt qua, thả pháo trên vùng biển quốc tế, nên địch chỉ theo dõi mà sáng. Kế đó có tiếng lè rè từ loa phóng thanh nhả

không dám đánh. Chập tối ngày 29 tháng 02, khi xuống: “Hỡi thủy thủ đoàn trên tàu Bắc Việt. Lộ

cách bờ chừng 40 hải lý, chúng tôi quyết định trình của các bạn đã bị quân đồng minh và quân chuyển hướng, đi vào. Bọn địch đánh hơi thấy, lực Việt Nam cộng hòa phát giác. Các bạn chỉ còn điều tàu chiến đến bám rất sát. Tôi nhớ lúc đó, một con đường hữu hiệu duy nhất là nhanh chóng đứng trên boong nhìn ra, thấy bên phải có đèn quay về với chính nghĩa quốc gia... Nếu các bạn pha; bên trái có đèn pha và phía sau cũng có đèn dừng máy, chúng tôi lấy danh dự của quân lực pha chiếu sang. Chi ủy hội ý, thấy rằng vào bến Việt Nam cộng hòa, bảo đảm rằng các bạn sẽ được trong trường hợp này bất lợi. Có thể không hoàn an toàn, được đối xử tử tế”... Từ trong buồng lái, thành nhiệm vụ, lại dễ mất tàu. Do vậy đã quyết chính trị viên Đỗ Như Sạn nói ra: “Các đồng chí định chuyển ra công hải, lựa thời cơ vào bến sau...

hãy bình tĩnh... Gọi loa, có nghĩa là nó đang thăm Kế đó, chúng tôi chuyển hướng khác, cho tàu vào dò. Trước mắt là công hải, không được ai manh bến ba lần, nhưng cả ba lần đều phải quay ra.

động”. Tiếng loa trên máy bay lại thả ra, lần này Địch quây rất chặt. Lần thứ ba, chúng tôi vừa vừa nói bằng tiếng Việt, vừa nói bằng tiếng Hoa.

xoay mũi, lập tức có rất nhiều địch đuổi theo.

Chúng tôi vẫn làm thinh, đi thẳng. Gọi hàng Chiếc đi đầu đánh tín hiệu hỏi: “Anh là ai? Cho không hiệu quả, chúng cho tàu ép sát hai bên dừng máy, tôi sang kiểm tra”. Thuyền trưởng Ba mạn, rồi một chiếc vọt lên, chặn ngang phía trước.

nhìn chính trị viên Sạn. Anh Sạn đề nghị : “Coi Anh Ba lệnh: “Giữ nguyên lái, đâm thẳng!”. Bấy như ta không nhận, hoặc không hiểu. Cứ cho tàu giờ, tôi đứng trước vôlăng, đáp gọn: “Rõ!”. Con tàu chạy thẳng”. Anh Ba hô: “Giữ nguyên lái. Đi ra mở hết tốc độ, lao lên. Cự ly giữa tàu ta và tàu địch hướng đông” ... Thấy tàu 56 vẫn chạy, nó lại nháy đèn: đã rất gần. Hai liên!... Một liên!... Tôi đã loáng thoáng 185

186

https://thuviensach.vn

nhìn thấy bọn lính trên boong đang hoảng loạn la phức đấy sao. Bởi vậy, khi biết địch chưa xác định hét... Một giây. Hai giây... Chợt tàu địch tăng tốc, chính xác con tàu mà chúng săn đuổi là tàu nước vọt qua. Tàu 56 lướt đúng vào vị trí năm giây nào, thì phải khai thác triệt để yếu tố đó. Ba lần trước đó có chiếc tàu địch... Cứ thế, chúng tôi tiến chúng tôi được lệnh cài kíp nổ vào bộc phá, bom ra Biển Đông...

chìm, và khối thuốc nổ TNT ở các vị trí trên tàu Sáng sớm mồng 1 tháng 3, chúng tôi cách bờ

với ý thức, đã hy sinh thì cũng phải bắt tàu địch chừng 70 hải lý. Anh Ba cho giảm tốc độ. Anh cùng chìm, nhưng cũng ba lần, vào phút chót, lúc Sạn nhận định: “Nếu địch có ý định đánh ta, nó sự sống và cái chết lơ lửng treo trên sợi tóc, chính đã bắn rồi. Nó sợ bắn nhầm tàu nước khác... Đây trị viên đã bình tĩnh lệnh tháo tất cả ngòi nổ ra.

là hải phận quốc tế, nhưng vẫn phải cảnh giác”...

Anh Sạn cho rằng nếu địch biết ta là tàu Bắc Việt, Ngày hôm đó, chúng tôi lang thang trên biển, chờ

chúng đã bắn rồi. Khi chúng bắn dọa, anh vẫn trời tối.

động viên anh em: “Chúng bắn chưa chắc đã Anh Trần Tiền Vệ, một thủy thủ đi chuyến đó, trúng, trúng chưa chắc đã chết”. Và chúng tôi đã kể lại:

vững tin vào cách ứng xử của anh. Chính trị viên

- Trong bốn tàu ra đi Tết Mậu Thân năm 1968, Đỗ Như Sạn là ân nhân, là cứu tinh của con tàu.

chỉ duy nhất tàu 56 của chúng tôi đấu trí thắng Lúc đó, nếu manh động, nôn nóng xả súng sang lợi trên biển và trở về an toàn. Chiến công này, tàu địch, hoặc có biểu hiện quân sự nào đấy khiến trước hết thuộc về sự chỉ huy bình tĩnh, khôn kẻ địch nhận ra con tàu chúng đang theo dõi là khéo, gan dạ và đầy kinh nghiệm của chính trị

tàu nào, chắc chắn chúng sẽ xả đạn vào và tàu viên Đỗ Như Sạn. Mục đích hàng đầu của “tàu chúng tôi đã chìm xuống biển... Tôi vẫn coi anh Đỗ

không số” là đưa vũ khí vào bến, chứ không phải Như Sạn là một chính trị viên “tàu không số”

chiến đấu với tàu địch trên biển. Do vậy tránh tuyệt vời!...

đụng độ khi hoàn cảnh có thể tránh được để bảo

... Trở về Bộ Tư lệnh Hải quân, lục tìm trong toàn tàu và sinh mạng thủy thủ là tốt nhất. Chỉ

mớ hồ sơ, tôi may mắn tìm thấy những bức điện chiến đấu trong trường hợp bất khả kháng, không liên lạc giữa sở chỉ huy và tàu 56 ngày ấy.

thể không chiến đấu. Chính trị viên chúng tôi Ngày 29 tháng 02

trong chuyến đi đó đã quán triệt tinh thần ấy một Tàu 56 báo về Sở chỉ huy:

cách tỉnh táo. Đã chẳng có lần tàu địch bắn vào

“- 6 giờ, gặp 6 máy bay cắt ngang hướng đi từ

tàu của một nước ở Đông Nam Á, gây ra bao phiền Đà Nẵng đến Guam.

187

188

https://thuviensach.vn

nhìn thấy bọn lính trên boong đang hoảng loạn la phức đấy sao. Bởi vậy, khi biết địch chưa xác định hét... Một giây. Hai giây... Chợt tàu địch tăng tốc, chính xác con tàu mà chúng săn đuổi là tàu nước vọt qua. Tàu 56 lướt đúng vào vị trí năm giây nào, thì phải khai thác triệt để yếu tố đó. Ba lần trước đó có chiếc tàu địch... Cứ thế, chúng tôi tiến chúng tôi được lệnh cài kíp nổ vào bộc phá, bom ra Biển Đông...

chìm, và khối thuốc nổ TNT ở các vị trí trên tàu Sáng sớm mồng 1 tháng 3, chúng tôi cách bờ

với ý thức, đã hy sinh thì cũng phải bắt tàu địch chừng 70 hải lý. Anh Ba cho giảm tốc độ. Anh cùng chìm, nhưng cũng ba lần, vào phút chót, lúc Sạn nhận định: “Nếu địch có ý định đánh ta, nó sự sống và cái chết lơ lửng treo trên sợi tóc, chính đã bắn rồi. Nó sợ bắn nhầm tàu nước khác... Đây trị viên đã bình tĩnh lệnh tháo tất cả ngòi nổ ra.

là hải phận quốc tế, nhưng vẫn phải cảnh giác”...

Anh Sạn cho rằng nếu địch biết ta là tàu Bắc Việt, Ngày hôm đó, chúng tôi lang thang trên biển, chờ

chúng đã bắn rồi. Khi chúng bắn dọa, anh vẫn trời tối.

động viên anh em: “Chúng bắn chưa chắc đã Anh Trần Tiền Vệ, một thủy thủ đi chuyến đó, trúng, trúng chưa chắc đã chết”. Và chúng tôi đã kể lại:

vững tin vào cách ứng xử của anh. Chính trị viên

- Trong bốn tàu ra đi Tết Mậu Thân năm 1968, Đỗ Như Sạn là ân nhân, là cứu tinh của con tàu.

chỉ duy nhất tàu 56 của chúng tôi đấu trí thắng Lúc đó, nếu manh động, nôn nóng xả súng sang lợi trên biển và trở về an toàn. Chiến công này, tàu địch, hoặc có biểu hiện quân sự nào đấy khiến trước hết thuộc về sự chỉ huy bình tĩnh, khôn kẻ địch nhận ra con tàu chúng đang theo dõi là khéo, gan dạ và đầy kinh nghiệm của chính trị

tàu nào, chắc chắn chúng sẽ xả đạn vào và tàu viên Đỗ Như Sạn. Mục đích hàng đầu của “tàu chúng tôi đã chìm xuống biển... Tôi vẫn coi anh Đỗ

không số” là đưa vũ khí vào bến, chứ không phải Như Sạn là một chính trị viên “tàu không số”

chiến đấu với tàu địch trên biển. Do vậy tránh tuyệt vời!...

đụng độ khi hoàn cảnh có thể tránh được để bảo

... Trở về Bộ Tư lệnh Hải quân, lục tìm trong toàn tàu và sinh mạng thủy thủ là tốt nhất. Chỉ

mớ hồ sơ, tôi may mắn tìm thấy những bức điện chiến đấu trong trường hợp bất khả kháng, không liên lạc giữa sở chỉ huy và tàu 56 ngày ấy.

thể không chiến đấu. Chính trị viên chúng tôi Ngày 29 tháng 02

trong chuyến đi đó đã quán triệt tinh thần ấy một Tàu 56 báo về Sở chỉ huy:

cách tỉnh táo. Đã chẳng có lần tàu địch bắn vào

“- 6 giờ, gặp 6 máy bay cắt ngang hướng đi từ

tàu của một nước ở Đông Nam Á, gây ra bao phiền Đà Nẵng đến Guam.

187

188

https://thuviensach.vn

- 10 giờ, một máy bay NAVY ở độ cao 200m, Điện từ Sở chỉ huy: “Bình tĩnh. Tàu 68 trước lượn 5 vòng, chụp ảnh. 10 giờ 20 phút nó vào bờ.

đây địch theo ba ngày liền vẫn không việc gì.

Tàu vẫn giữ hướng đi - Sạn” (tức chính trị viên Đỗ

Ngụy trang cho tốt - Đạo”.

Như Sạn)

Ngày 02 tháng 3

Điện từ Sở chỉ huy: “Điều chỉnh tốc độ. Không Lúc 3 giờ 30 phút, điện từ tàu: “Địch bám sát, vào sớm hơn - Đạo” (tức quyền Đoàn trưởng bắn dọa. Tàu đi hướng 90 độ. Treo cờ Nhật Bản.

Huỳnh Công Đạo)

Sẵn sàng chiến đấu. Xin chỉ thị - Sạn”.

Điện từ tàu về: “17 giờ, 1 tàu chặn trước mũi, Chỉ thị của Sở chỉ huy lúc 3 giờ 50 phút: “Bình ta tránh sang trái, 1 máy bay đến lượn vòng. 17

tĩnh. Địch dọa. Chúng không dám đánh ngoài giờ 30 phút, tàu chiến đang đi về phía ta - Sạn”.

khơi - Đạo”.

“19 giờ, gặp 9 tàu địch. Tránh hơn 2 giờ. Chi 6 giờ 40 phút, điện từ tàu: “Máy bay lượn vòng, bộ quyết định vào. Xin chỉ thị - Sạn”.

bắn khiêu khích - sẵn sàng chiến đấu - Sạn”.

Điện từ Sở chỉ huy: “Bình tĩnh xử lý. Nếu địch Mệnh lệnh từ Sở chỉ huy: “Tránh ra Biển bám sát, không ăn được, nghi binh đánh lạc Đông - Đạo”. Một lúc sau, điện tiếp : “Báo cáo: hiện hướng, bảo đảm cho đơn vị bạn hoàn thành nhiệm ở đâu? Địch ra sao? Nếu căng, không đi vội -

vụ - Đạo”.

Chuyển hướng đông đi về - Đạo”.

Ngày 01 tháng 3

12 giờ 15 phút, điện từ tàu: “Lúc 12 giờ, tàu ở

Điện từ tàu về:

kinh độ 11O36, vĩ độ 14o19 hướng đi 90o. Vẫn còn

“18 giờ 23 phút, gặp 11 tàu địch bám sát.

một chiếc tàu địch bám liên tục. Tinh thần anh Tránh không được. 23 giờ vẫn bám sát. Nhận em tốt - Sạn”.

định, có thể lộ. Trở ra chờ thời cơ - Sạn”.

Lệnh từ Sở chỉ huy lúc 14 giờ 10 phút: “Bình

“3 tàu địch rọi đèn pha gọi dừng máy. Máy tĩnh động viên anh em cho tốt. Địch khiêu khích, bay thả pháo sáng. Chúng tôi vẫn đi. Có thể chiến không dám đánh ở công hải, nhưng phải cảnh giác đấu - Sạn”.

cao. Cho trở về - Đạo”.

Điện từ Sở chỉ huy: “Tránh né quay ra. Ngày Điện từ tàu lúc 17 giờ: “13 giờ, có 3 tàu địch theo.

mai chờ lệnh - Đạo”.

Gặp 3 máy bay địch đi về phía Đà Nẵng... - Sạn”.

Điện từ tàu: “Địch chặn đường, cách bờ 40 hải Và, tàu 56 đã trở về bến sau nhiều ngày đấu lý. Ba tàu địch đang đuổi theo tôi - Sạn”.

trí trên biển.

189

190

https://thuviensach.vn

- 10 giờ, một máy bay NAVY ở độ cao 200m, Điện từ Sở chỉ huy: “Bình tĩnh. Tàu 68 trước lượn 5 vòng, chụp ảnh. 10 giờ 20 phút nó vào bờ.

đây địch theo ba ngày liền vẫn không việc gì.

Tàu vẫn giữ hướng đi - Sạn” (tức chính trị viên Đỗ

Ngụy trang cho tốt - Đạo”.

Như Sạn)

Ngày 02 tháng 3

Điện từ Sở chỉ huy: “Điều chỉnh tốc độ. Không Lúc 3 giờ 30 phút, điện từ tàu: “Địch bám sát, vào sớm hơn - Đạo” (tức quyền Đoàn trưởng bắn dọa. Tàu đi hướng 90 độ. Treo cờ Nhật Bản.

Huỳnh Công Đạo)

Sẵn sàng chiến đấu. Xin chỉ thị - Sạn”.

Điện từ tàu về: “17 giờ, 1 tàu chặn trước mũi, Chỉ thị của Sở chỉ huy lúc 3 giờ 50 phút: “Bình ta tránh sang trái, 1 máy bay đến lượn vòng. 17

tĩnh. Địch dọa. Chúng không dám đánh ngoài giờ 30 phút, tàu chiến đang đi về phía ta - Sạn”.

khơi - Đạo”.

“19 giờ, gặp 9 tàu địch. Tránh hơn 2 giờ. Chi 6 giờ 40 phút, điện từ tàu: “Máy bay lượn vòng, bộ quyết định vào. Xin chỉ thị - Sạn”.

bắn khiêu khích - sẵn sàng chiến đấu - Sạn”.

Điện từ Sở chỉ huy: “Bình tĩnh xử lý. Nếu địch Mệnh lệnh từ Sở chỉ huy: “Tránh ra Biển bám sát, không ăn được, nghi binh đánh lạc Đông - Đạo”. Một lúc sau, điện tiếp : “Báo cáo: hiện hướng, bảo đảm cho đơn vị bạn hoàn thành nhiệm ở đâu? Địch ra sao? Nếu căng, không đi vội -

vụ - Đạo”.

Chuyển hướng đông đi về - Đạo”.

Ngày 01 tháng 3

12 giờ 15 phút, điện từ tàu: “Lúc 12 giờ, tàu ở

Điện từ tàu về:

kinh độ 11O36, vĩ độ 14o19 hướng đi 90o. Vẫn còn

“18 giờ 23 phút, gặp 11 tàu địch bám sát.

một chiếc tàu địch bám liên tục. Tinh thần anh Tránh không được. 23 giờ vẫn bám sát. Nhận em tốt - Sạn”.

định, có thể lộ. Trở ra chờ thời cơ - Sạn”.

Lệnh từ Sở chỉ huy lúc 14 giờ 10 phút: “Bình

“3 tàu địch rọi đèn pha gọi dừng máy. Máy tĩnh động viên anh em cho tốt. Địch khiêu khích, bay thả pháo sáng. Chúng tôi vẫn đi. Có thể chiến không dám đánh ở công hải, nhưng phải cảnh giác đấu - Sạn”.

cao. Cho trở về - Đạo”.

Điện từ Sở chỉ huy: “Tránh né quay ra. Ngày Điện từ tàu lúc 17 giờ: “13 giờ, có 3 tàu địch theo.

mai chờ lệnh - Đạo”.

Gặp 3 máy bay địch đi về phía Đà Nẵng... - Sạn”.

Điện từ tàu: “Địch chặn đường, cách bờ 40 hải Và, tàu 56 đã trở về bến sau nhiều ngày đấu lý. Ba tàu địch đang đuổi theo tôi - Sạn”.

trí trên biển.

189

190

https://thuviensach.vn

NHỮNG CHUYẾN ĐI TRINH SÁT

5 hải lý, do các tàu PCF của Mỹ phụ trách. Tuyến

“... Từ đầu năm 1965 đến 1968, kết thúc một 3 từ 15 đến 45 hải lý do các tàu khu trục quét giai đoạn vận chuyển cực kỳ ác liệt, gian truân, mìn, máy bay NAVY, máy bay P2V7 và P3V phụ

Đoàn 125 đã tổ chức đi 28 chuyến, trong đó có 7

trách. Ở tuyến này, khoảng 3 đến 4 giờ đồng hồ, chuyến thành công, chở được 410 tấn vũ khí cho các phương tiện đó lại tuần tiễu một lần.

chiến trường; 7 chuyến xảy ra đụng độ, ta phá Trên bờ, những vị trí sát biển và những luồng hủy 4 chiếc, địch lấy 3 chiếc. Ta chủ động phá hai lạch nơi địch ngờ tàu ta có thể vào trú đậu, chúng tàu mắc cạn ở Hoàng Sa không thể trở về; những ra sức bắn phá, pháo kích, thả chất độc hóa học chuyến còn lại, gặp địch, cũng buộc phải quay về.

làm trụi lá cây.

Đây là giai đoạn khó khăn, song cũng là giai Một số vị trí trên biển, chúng cho là trọng đoạn hào hùng thể hiện ý chí ngoan cường của cán điểm, tàu địch thường lặng lẽ thả trôi, phục kích, bộ, chiến sĩ Đoàn 125, chiến công và sự hy sinh đón lõng tàu ta. Khi bắt gặp tàu ta, chúng thường thầm lặng, cao cả của họ đã góp phần viết nên tấn công ở những cự ly cách bờ từ 2 đến 8 hải lý, trang sử “huyền thoại” về con đường vận chuyển với lực lượng từ 2 đến 3 tàu hải quân, từ 3 đến 4

trên Biển Đông...

hải thuyền, từ 1 đến 2 tàu hộ vệ của Mỹ và

... Sau đợt vận chuyển Tết Mậu Thân, Đoàn 125

khoảng từ 2 đến 6 máy bay.

tạm dừng vận chuyển đi “B” một thời gian. Dưới Đảng ủy và thủ trưởng Đoàn 125 nhận định: sự chỉ đạo của Quân ủy Trung ương, Thường vụ

Bờ biển miền Nam rộng và dài, tuy lực lượng và Đảng ủy Quân chủng Hải quân, Đoàn 125 tiến đông, Mỹ - ngụy không thể không có những vị trí hành rút kinh nghiệm, tìm ra nguyên nhân những sơ hở; vùng giải phóng và vùng địch tạm chiếm chuyến đi không thành để tiếp tục vận chuyển đóng xen kẽ; tàu thuyền của dân đông; ta đi trên trực tiếp chi viện cho chiến trường miền Nam khi vùng biển quốc tế, có nhiều tàu thuyền các nước có điều kiện.

khác qua lại...

Thời kỳ này, trên vùng biển miền Nam, Mỹ

Đó là những thuận lợi cần triệt để khai thác ngụy chia làm ba tuyến hoạt động phong toả.

và vẫn có thể tiếp tục chi viện trực tiếp cho Tuyến 1 là tuyến sát bờ, rộng 3 hải lý, kể từ bờ.

chiến trường.

Tuyến này có các tàu tốc độ nhanh, hải thuyền và Từ sự phân tích, đánh giá trên, tháng 7 năm máy bay lên thẳng, máy bay trinh sát L19, 528

1969, Đảng ủy Đoàn ra nghị quyết: “Động viên nỗ

đảm nhiệm. Tuyến 2 là vùng biển cách bờ từ 3 đến lực cao nhất của toàn đoàn, tập trung mọi khả

191

192

https://thuviensach.vn

NHỮNG CHUYẾN ĐI TRINH SÁT

5 hải lý, do các tàu PCF của Mỹ phụ trách. Tuyến

“... Từ đầu năm 1965 đến 1968, kết thúc một 3 từ 15 đến 45 hải lý do các tàu khu trục quét giai đoạn vận chuyển cực kỳ ác liệt, gian truân, mìn, máy bay NAVY, máy bay P2V7 và P3V phụ

Đoàn 125 đã tổ chức đi 28 chuyến, trong đó có 7

trách. Ở tuyến này, khoảng 3 đến 4 giờ đồng hồ, chuyến thành công, chở được 410 tấn vũ khí cho các phương tiện đó lại tuần tiễu một lần.

chiến trường; 7 chuyến xảy ra đụng độ, ta phá Trên bờ, những vị trí sát biển và những luồng hủy 4 chiếc, địch lấy 3 chiếc. Ta chủ động phá hai lạch nơi địch ngờ tàu ta có thể vào trú đậu, chúng tàu mắc cạn ở Hoàng Sa không thể trở về; những ra sức bắn phá, pháo kích, thả chất độc hóa học chuyến còn lại, gặp địch, cũng buộc phải quay về.

làm trụi lá cây.

Đây là giai đoạn khó khăn, song cũng là giai Một số vị trí trên biển, chúng cho là trọng đoạn hào hùng thể hiện ý chí ngoan cường của cán điểm, tàu địch thường lặng lẽ thả trôi, phục kích, bộ, chiến sĩ Đoàn 125, chiến công và sự hy sinh đón lõng tàu ta. Khi bắt gặp tàu ta, chúng thường thầm lặng, cao cả của họ đã góp phần viết nên tấn công ở những cự ly cách bờ từ 2 đến 8 hải lý, trang sử “huyền thoại” về con đường vận chuyển với lực lượng từ 2 đến 3 tàu hải quân, từ 3 đến 4

trên Biển Đông...

hải thuyền, từ 1 đến 2 tàu hộ vệ của Mỹ và

... Sau đợt vận chuyển Tết Mậu Thân, Đoàn 125

khoảng từ 2 đến 6 máy bay.

tạm dừng vận chuyển đi “B” một thời gian. Dưới Đảng ủy và thủ trưởng Đoàn 125 nhận định: sự chỉ đạo của Quân ủy Trung ương, Thường vụ

Bờ biển miền Nam rộng và dài, tuy lực lượng và Đảng ủy Quân chủng Hải quân, Đoàn 125 tiến đông, Mỹ - ngụy không thể không có những vị trí hành rút kinh nghiệm, tìm ra nguyên nhân những sơ hở; vùng giải phóng và vùng địch tạm chiếm chuyến đi không thành để tiếp tục vận chuyển đóng xen kẽ; tàu thuyền của dân đông; ta đi trên trực tiếp chi viện cho chiến trường miền Nam khi vùng biển quốc tế, có nhiều tàu thuyền các nước có điều kiện.

khác qua lại...

Thời kỳ này, trên vùng biển miền Nam, Mỹ

Đó là những thuận lợi cần triệt để khai thác ngụy chia làm ba tuyến hoạt động phong toả.

và vẫn có thể tiếp tục chi viện trực tiếp cho Tuyến 1 là tuyến sát bờ, rộng 3 hải lý, kể từ bờ.

chiến trường.

Tuyến này có các tàu tốc độ nhanh, hải thuyền và Từ sự phân tích, đánh giá trên, tháng 7 năm máy bay lên thẳng, máy bay trinh sát L19, 528

1969, Đảng ủy Đoàn ra nghị quyết: “Động viên nỗ

đảm nhiệm. Tuyến 2 là vùng biển cách bờ từ 3 đến lực cao nhất của toàn đoàn, tập trung mọi khả

191

192

https://thuviensach.vn

năng vận chuyển để chi viện nhiều nhất vật chất Trong trận đánh nhau với máy bay Mỹ ngày 5

cho miền Nam tiến lên giành thắng lợi trong bất tháng 8 năm 1964 tại sông Nhật Lệ, anh là pháo cứ tình huống nào”.

thủ trên tàu 161. Anh chiến đấu rất dũng cảm.

Để chuẩn bị cho công tác này, Đoàn 125 đã cử

Trận đó có bốn người được tặng huân chương, tàu 42 đi trinh sát. Đây là chuyến đi quan trọng Phạm Duy Tam là một trong số đó. Có lẽ bởi thành nhằm thăm dò tình hình địch phong tỏa trên Biển tích ấy nên cấp trên cử anh ra Quảng Yên học Đông, mở một con đường mới, và những thông tin trường Sĩ quan Hải quân. Một sáng đầu tháng 2

cần thiết khác nhằm giúp cho các cấp hạ quyết tâm” 1 .

năm 1965, Tam được thuyền trưởng cho về qua nhà trước khi ra trường. Tạm biệt đồng đội, anh

Tàu 42 đi trinh sát năm 1969

khoác ba lô lên đường. Đi được một quãng chợt Phó Chủ nhiệm chính trị Vùng 3 Hải quân máy bay Mỹ từ biển nhào vào đánh phá. Khói mù Nguyễn Văn Thành đưa chúng tôi đến chơi nhà anh mịt. Đạn từ máy bay Mỹ vãi xuống như mưa. Tam Phạm Duy Tam vào một ngày hè oi nắng năm 2010.

dừng lại, nhìn về phía sông Nhật Lệ, súng trên Tôi biết anh Tam từ ngày anh còn làm Phó Tham tàu 161 đang đánh trả quyết liệt. Vậy là không mưu trưởng quân chủng Hải quân. Tôi cũng rõ là suy nghĩ nhiều, anh lộn lại, thả mình xuống nước, tháng 4 năm 1975, anh đã cùng các anh Nguyễn sải tay bơi về tàu, sát cánh bên đồng đội tiếp tục Xuân Thơm và Nguyễn Văn Đức, là ba thuyền chiến đấu. Năm giờ chiều, trận đánh kết thúc.

trưởng đã điều khiển tàu đưa bộ đội ra giải phóng Đêm đó, người đầy khói đạn, Phạm Duy Tam lội quần đảo Trường Sa. Khi nhắc đến chuyện ấy, bộ về Hải Trạch (huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng anh nói vui rằng, nếu hồi đó cánh thuyền trưởng Bình) thăm bố, để sáng hôm sau lên đường đi học...

không giỏi, đưa tàu ra chậm một hai ngày, hoặc Gia đình anh Tam quây quần trong một ngôi lạc đường, tình thế sẽ khác, nhưng sau này ít ai nhắc nhà khá đẹp tọa trên phố Triệu Việt Vương. Phố

đến chuyện lính tàu, người ta chỉ ca ngợi, tuyên nhỏ nhưng yên tĩnh. Anh tiếp chúng tôi bằng thứ

dương những người đã trực tiếp đổ bộ lên đảo.

rượu mà theo lời anh là uống vào sẽ bớt mọi phiền Phạm Duy Tam bộc trực, nhân hậu, sống có tình.

muộn, tâm hồn thư thái. Tất cả cùng cười và cùng Khi là thuyền trưởng, xông pha, tháo vát. Khi là nâng ly.

chiến sĩ, bản lĩnh, dũng cảm, coi thường hiểm nguy.

- Mấy ông muốn tìm hiểu chuyện gì? - Anh _______________

uống hết ly rượu và hỏi - chuyện đưa tàu ra giải 1. Xem Lịch sử Lữ đoàn 125, Sđd.

phóng Côn Đảo, chuyện chở các chiến sĩ cách mạng 193

194

https://thuviensach.vn

năng vận chuyển để chi viện nhiều nhất vật chất Trong trận đánh nhau với máy bay Mỹ ngày 5

cho miền Nam tiến lên giành thắng lợi trong bất tháng 8 năm 1964 tại sông Nhật Lệ, anh là pháo cứ tình huống nào”.

thủ trên tàu 161. Anh chiến đấu rất dũng cảm.

Để chuẩn bị cho công tác này, Đoàn 125 đã cử

Trận đó có bốn người được tặng huân chương, tàu 42 đi trinh sát. Đây là chuyến đi quan trọng Phạm Duy Tam là một trong số đó. Có lẽ bởi thành nhằm thăm dò tình hình địch phong tỏa trên Biển tích ấy nên cấp trên cử anh ra Quảng Yên học Đông, mở một con đường mới, và những thông tin trường Sĩ quan Hải quân. Một sáng đầu tháng 2

cần thiết khác nhằm giúp cho các cấp hạ quyết tâm” 1 .

năm 1965, Tam được thuyền trưởng cho về qua nhà trước khi ra trường. Tạm biệt đồng đội, anh

Tàu 42 đi trinh sát năm 1969

khoác ba lô lên đường. Đi được một quãng chợt Phó Chủ nhiệm chính trị Vùng 3 Hải quân máy bay Mỹ từ biển nhào vào đánh phá. Khói mù Nguyễn Văn Thành đưa chúng tôi đến chơi nhà anh mịt. Đạn từ máy bay Mỹ vãi xuống như mưa. Tam Phạm Duy Tam vào một ngày hè oi nắng năm 2010.

dừng lại, nhìn về phía sông Nhật Lệ, súng trên Tôi biết anh Tam từ ngày anh còn làm Phó Tham tàu 161 đang đánh trả quyết liệt. Vậy là không mưu trưởng quân chủng Hải quân. Tôi cũng rõ là suy nghĩ nhiều, anh lộn lại, thả mình xuống nước, tháng 4 năm 1975, anh đã cùng các anh Nguyễn sải tay bơi về tàu, sát cánh bên đồng đội tiếp tục Xuân Thơm và Nguyễn Văn Đức, là ba thuyền chiến đấu. Năm giờ chiều, trận đánh kết thúc.

trưởng đã điều khiển tàu đưa bộ đội ra giải phóng Đêm đó, người đầy khói đạn, Phạm Duy Tam lội quần đảo Trường Sa. Khi nhắc đến chuyện ấy, bộ về Hải Trạch (huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng anh nói vui rằng, nếu hồi đó cánh thuyền trưởng Bình) thăm bố, để sáng hôm sau lên đường đi học...

không giỏi, đưa tàu ra chậm một hai ngày, hoặc Gia đình anh Tam quây quần trong một ngôi lạc đường, tình thế sẽ khác, nhưng sau này ít ai nhắc nhà khá đẹp tọa trên phố Triệu Việt Vương. Phố

đến chuyện lính tàu, người ta chỉ ca ngợi, tuyên nhỏ nhưng yên tĩnh. Anh tiếp chúng tôi bằng thứ

dương những người đã trực tiếp đổ bộ lên đảo.

rượu mà theo lời anh là uống vào sẽ bớt mọi phiền Phạm Duy Tam bộc trực, nhân hậu, sống có tình.

muộn, tâm hồn thư thái. Tất cả cùng cười và cùng Khi là thuyền trưởng, xông pha, tháo vát. Khi là nâng ly.

chiến sĩ, bản lĩnh, dũng cảm, coi thường hiểm nguy.

- Mấy ông muốn tìm hiểu chuyện gì? - Anh _______________

uống hết ly rượu và hỏi - chuyện đưa tàu ra giải 1. Xem Lịch sử Lữ đoàn 125, Sđd.

phóng Côn Đảo, chuyện chở các chiến sĩ cách mạng 193

194

https://thuviensach.vn

bị tù ngoài đó về đất liền, hay chuyện vận chuyển Nguyễn Ngọc Ẩn, Phó Tham mưu trưởng và anh VT.5, vận chuyển VT.6? Thời mở chiến dịch vận Trần Phong, bấy giờ làm trợ lý tham mưu của đoàn...

chuyển vào sông Gianh, để từ đó vũ khí theo Ngày mồng mười tháng tám năm sáu chín đường Trường Sơn vào Nam, tôi là một trong (ngày 10 tháng 8 năm 1969), chúng tôi có lệnh lên những người có mặt đầu tiên đấy nhé. Và tháng 8

đường đi Khu 4, trên danh nghĩa là làm nhiệm vụ

năm 1973, tôi cũng là người đầu tiên chở hàng vào chở cán bộ Thanh Hóa và Nghệ An ra thăm đảo.

cửa Việt. Hay mấy ông nghe chuyện thời tôi ở

Đây là biện pháp nghi binh để giữ bí mật. Chúng đoàn “tàu không số”?. Tôi đi ít hơn anh em khác, tôi chia tay bạn bè để đến miền Trung. Nhưng rời chỉ bảy chuyến, trong đó có hai chuyến tham gia bến chưa được bao lâu, liền có lệnh rẽ lên cầu Đá đi trinh sát.

Bạc (huyện Thủy Nguyên - thành phố Hải Phòng).

Tôi đến gặp anh Phạm Duy Tam là để được Ở đó chúng tôi tập trung huấn luyện sử dụng vũ

nghe những chuyện ấy, nên khi anh nói vậy, vội khí, khí tài, các phương án đánh bộc phá nếu hủy vào đề ngay. Tôi nói:

tàu... Đồng thời nhận cơ số thực phẩm, cơ số dầu,

- Muốn anh kể cho nghe về chuyện đi trinh để có thể hành trình dài ngày trên biển. Mấy ngày sát của tàu 42, năm 1969.

sau, tàu vòng ra Hạ Long. Dừng ở hang Bồ Nâu Hình như tôi đã bắt trúng mạch, anh Tam hồ

hai ngày để sơn lại, rồi đêm 22 tháng 8, lặng lẽ

hởi nhớ lại:

nhổ neo. Chúng tôi không ra hướng đông mà

- Chuyến trinh sát ấy là nhằm tìm ra con ngược lên phía bắc. Tàu vòng qua bán đảo Lôi đường đi mới. Chẳng lẽ biển mênh mông, nơi nào Châu, đảo Hải Nam (Trung Quốc). Đến vùng biển cũng có tàu Mỹ cả sao? Trên đường hàng hải quốc quốc tế ngang Trung Quốc, quay mũi đi về hướng tế, tàu buôn các nước chẳng vẫn qua lại đấy thôi!

nam. Chúng tôi lần lượt đi qua Hoàng Sa, ra Tàu 42 được cải dạng như một chiếc tàu Trường Sa, cách bờ tới 300 hải lý, tiến vào vùng nghiên cứu biển. Anh Đỗ Văn Bé, người có nhiều biển Xumatra, tới các đảo phía tây Malaixia rồi kinh nghiệm, được điều qua làm thuyền trưởng; vòng vào Cô Công, Cô Tang thuộc vịnh Thái Lan.

anh Nguyễn Trường Sơn vốn là thuyền trưởng, Từ đó, chạy về vùng biển Tây Nam của ta. Thả trôi.

tạm giữ cương vị thuyền phó. Cán bộ tàu còn có Neo lại. Chạy nhanh. Chạy chậm. Đủ cả... Chúng các anh Trần Ngọc Ẩn, chính trị viên; Phạm tôi đã dừng lại thăm dò một số đảo hoang khu vực Nhậm, chính trị viên phó và tôi: Phạm Duy Tam, này. Ngày 31 tháng 8 đến vùng biển An Thới, quan thuyền phó. Cùng đi trinh sát với tàu 42 còn có anh sát nghe ngóng đến cả tiếng đồng hồ. Hôm sau tới 195

196

https://thuviensach.vn

bị tù ngoài đó về đất liền, hay chuyện vận chuyển Nguyễn Ngọc Ẩn, Phó Tham mưu trưởng và anh VT.5, vận chuyển VT.6? Thời mở chiến dịch vận Trần Phong, bấy giờ làm trợ lý tham mưu của đoàn...

chuyển vào sông Gianh, để từ đó vũ khí theo Ngày mồng mười tháng tám năm sáu chín đường Trường Sơn vào Nam, tôi là một trong (ngày 10 tháng 8 năm 1969), chúng tôi có lệnh lên những người có mặt đầu tiên đấy nhé. Và tháng 8

đường đi Khu 4, trên danh nghĩa là làm nhiệm vụ

năm 1973, tôi cũng là người đầu tiên chở hàng vào chở cán bộ Thanh Hóa và Nghệ An ra thăm đảo.

cửa Việt. Hay mấy ông nghe chuyện thời tôi ở

Đây là biện pháp nghi binh để giữ bí mật. Chúng đoàn “tàu không số”?. Tôi đi ít hơn anh em khác, tôi chia tay bạn bè để đến miền Trung. Nhưng rời chỉ bảy chuyến, trong đó có hai chuyến tham gia bến chưa được bao lâu, liền có lệnh rẽ lên cầu Đá đi trinh sát.

Bạc (huyện Thủy Nguyên - thành phố Hải Phòng).

Tôi đến gặp anh Phạm Duy Tam là để được Ở đó chúng tôi tập trung huấn luyện sử dụng vũ

nghe những chuyện ấy, nên khi anh nói vậy, vội khí, khí tài, các phương án đánh bộc phá nếu hủy vào đề ngay. Tôi nói:

tàu... Đồng thời nhận cơ số thực phẩm, cơ số dầu,

- Muốn anh kể cho nghe về chuyện đi trinh để có thể hành trình dài ngày trên biển. Mấy ngày sát của tàu 42, năm 1969.

sau, tàu vòng ra Hạ Long. Dừng ở hang Bồ Nâu Hình như tôi đã bắt trúng mạch, anh Tam hồ

hai ngày để sơn lại, rồi đêm 22 tháng 8, lặng lẽ

hởi nhớ lại:

nhổ neo. Chúng tôi không ra hướng đông mà

- Chuyến trinh sát ấy là nhằm tìm ra con ngược lên phía bắc. Tàu vòng qua bán đảo Lôi đường đi mới. Chẳng lẽ biển mênh mông, nơi nào Châu, đảo Hải Nam (Trung Quốc). Đến vùng biển cũng có tàu Mỹ cả sao? Trên đường hàng hải quốc quốc tế ngang Trung Quốc, quay mũi đi về hướng tế, tàu buôn các nước chẳng vẫn qua lại đấy thôi!

nam. Chúng tôi lần lượt đi qua Hoàng Sa, ra Tàu 42 được cải dạng như một chiếc tàu Trường Sa, cách bờ tới 300 hải lý, tiến vào vùng nghiên cứu biển. Anh Đỗ Văn Bé, người có nhiều biển Xumatra, tới các đảo phía tây Malaixia rồi kinh nghiệm, được điều qua làm thuyền trưởng; vòng vào Cô Công, Cô Tang thuộc vịnh Thái Lan.

anh Nguyễn Trường Sơn vốn là thuyền trưởng, Từ đó, chạy về vùng biển Tây Nam của ta. Thả trôi.

tạm giữ cương vị thuyền phó. Cán bộ tàu còn có Neo lại. Chạy nhanh. Chạy chậm. Đủ cả... Chúng các anh Trần Ngọc Ẩn, chính trị viên; Phạm tôi đã dừng lại thăm dò một số đảo hoang khu vực Nhậm, chính trị viên phó và tôi: Phạm Duy Tam, này. Ngày 31 tháng 8 đến vùng biển An Thới, quan thuyền phó. Cùng đi trinh sát với tàu 42 còn có anh sát nghe ngóng đến cả tiếng đồng hồ. Hôm sau tới 195

196

https://thuviensach.vn

Thổ Chu, Nam Du... Rồi ra phía đông, ngược trở

Hơn nữa, trong chuyến đi của tàu 154, rất cần về... Gần tháng trời lang thang khắp Biển Đông.

một người đã từng đi trinh sát trên tàu 42, có kinh Đây có lẽ là lần đi dài nhất trong lịch sử của đoàn, nghiệm chỉ huy. Người đó không ai khác, chính là hành trình trên 4.500 hải lý (gần 9.000 cây số).

thuyền trưởng Đỗ Văn Bé.

Qua chuyến đi này, chúng tôi đã cung cấp cho Bộ

Chúng tôi cập vịnh Hạ Long thì tàu 154 đang Tổng tham mưu và Bộ Tư lệnh Hải quân nhiều chờ ở đó. Chi ủy, cán bộ hai tàu lập tức trao đổi với thông tin quan trọng. Đường hàng hải quốc tế, đặc nhau tỉ mỉ, chi tiết về chuyến đi của tàu 42. Hành biệt là các tuyến Sài Gòn - Hồng Kông; Xingapo -

trình. Tình hình địch trên biển, ven bờ. Cách ứng Thượng Hải; Băng Cốc - Manila... tàu các nước phó khi gặp địch. Đối sách trên biển, v.v.. Hôm trong khu vực đi lại khá nhộn nhịp. Trên các sau, tàu 154 lên đường.

tuyến đó có máy bay và tàu chiến Mỹ hoạt động.

Nhưng chúng chưa dám tấn công vào bất cứ tàu Tàu 154 đột kích vào Cà Mau sau chuyến dân sự nào. Chúng chỉ theo dõi, khiêu khích. Đây trinh sát của tàu 42

là yếu tố có thể khai thác. Gần bờ, địch tăng cường Sau lần gặp anh Phạm Duy Tam ở Đà Nẵng, tàu chiến, máy bay hoạt động. Nhưng ta có lợi thế

tôi vẫn có ý tìm hiểu về chuyến đi của tàu 154 vào là ven biển, nhiều vùng đã được giải phóng...

Cà Mau đầu năm 1969, sau chuyến đi trinh sát của Có một kỷ niệm buồn nhớ mãi. Khi tàu trở về, tàu 42. May mắn, trong một lần nói chuyện với anh qua vùng biển Phan Thiết, thì qua radio, chúng Lưu Lanh, Phó Chủ tịch Hội truyền thống Đường tôi hay tin Bác Hồ đã qua đời. Tất cả đều nức nở

Hồ Chí Minh trên biển, anh cho hay, chính anh là khóc. Mấy thủy thủ say sóng, tỉnh luôn. Đồng chí hàng hải số 2 trong chuyến đi đó. Mừng quá, tôi Ẩn, với cương vị Bí thư chi bộ, ra sức động viên hẹn gặp để được nghe chuyện. Gần 32 năm rồi mọi người, nhưng khóc còn dữ hơn... Chúng tôi lấy nhưng anh vẫn nhớ rõ tên từng đồng đội của mình cờ hiệu, cắt ra làm băng tang, phát cho anh em...

trên tàu 154, và từng chi tiết về chuyến đi ấy...

Đêm mồng 9 tháng 10, chúng tôi qua bán đảo

- Tôi nhớ, vì chuyến đi đó với tôi có nhiều kỷ

Lôi Châu, từ đó vào cảng Hà Khẩu. Nhưng thả

niệm - Anh Lưu Lanh kể - Ngày đầu tháng 9 năm neo chưa được bao lâu thì nhận chỉ thị trở về Việt 1969, chúng tôi được nghe thông báo về sức khỏe Nam gấp. Sau này mới hay rằng, tàu 154 đã chất của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Không nói ra, nhưng đầy vũ khí, đang chờ chúng tôi trở về phổ biến ai cũng lo lắng và thấp thỏm. Và rồi ngày mồng 3

kinh nghiệm chuyến đi trinh sát để lên đường.

tháng 9, hay tin Bác đã mất. Chúng tôi đau buồn 197

198

https://thuviensach.vn

Thổ Chu, Nam Du... Rồi ra phía đông, ngược trở

Hơn nữa, trong chuyến đi của tàu 154, rất cần về... Gần tháng trời lang thang khắp Biển Đông.

một người đã từng đi trinh sát trên tàu 42, có kinh Đây có lẽ là lần đi dài nhất trong lịch sử của đoàn, nghiệm chỉ huy. Người đó không ai khác, chính là hành trình trên 4.500 hải lý (gần 9.000 cây số).

thuyền trưởng Đỗ Văn Bé.

Qua chuyến đi này, chúng tôi đã cung cấp cho Bộ

Chúng tôi cập vịnh Hạ Long thì tàu 154 đang Tổng tham mưu và Bộ Tư lệnh Hải quân nhiều chờ ở đó. Chi ủy, cán bộ hai tàu lập tức trao đổi với thông tin quan trọng. Đường hàng hải quốc tế, đặc nhau tỉ mỉ, chi tiết về chuyến đi của tàu 42. Hành biệt là các tuyến Sài Gòn - Hồng Kông; Xingapo -

trình. Tình hình địch trên biển, ven bờ. Cách ứng Thượng Hải; Băng Cốc - Manila... tàu các nước phó khi gặp địch. Đối sách trên biển, v.v.. Hôm trong khu vực đi lại khá nhộn nhịp. Trên các sau, tàu 154 lên đường.

tuyến đó có máy bay và tàu chiến Mỹ hoạt động.

Nhưng chúng chưa dám tấn công vào bất cứ tàu Tàu 154 đột kích vào Cà Mau sau chuyến dân sự nào. Chúng chỉ theo dõi, khiêu khích. Đây trinh sát của tàu 42

là yếu tố có thể khai thác. Gần bờ, địch tăng cường Sau lần gặp anh Phạm Duy Tam ở Đà Nẵng, tàu chiến, máy bay hoạt động. Nhưng ta có lợi thế

tôi vẫn có ý tìm hiểu về chuyến đi của tàu 154 vào là ven biển, nhiều vùng đã được giải phóng...

Cà Mau đầu năm 1969, sau chuyến đi trinh sát của Có một kỷ niệm buồn nhớ mãi. Khi tàu trở về, tàu 42. May mắn, trong một lần nói chuyện với anh qua vùng biển Phan Thiết, thì qua radio, chúng Lưu Lanh, Phó Chủ tịch Hội truyền thống Đường tôi hay tin Bác Hồ đã qua đời. Tất cả đều nức nở

Hồ Chí Minh trên biển, anh cho hay, chính anh là khóc. Mấy thủy thủ say sóng, tỉnh luôn. Đồng chí hàng hải số 2 trong chuyến đi đó. Mừng quá, tôi Ẩn, với cương vị Bí thư chi bộ, ra sức động viên hẹn gặp để được nghe chuyện. Gần 32 năm rồi mọi người, nhưng khóc còn dữ hơn... Chúng tôi lấy nhưng anh vẫn nhớ rõ tên từng đồng đội của mình cờ hiệu, cắt ra làm băng tang, phát cho anh em...

trên tàu 154, và từng chi tiết về chuyến đi ấy...

Đêm mồng 9 tháng 10, chúng tôi qua bán đảo

- Tôi nhớ, vì chuyến đi đó với tôi có nhiều kỷ

Lôi Châu, từ đó vào cảng Hà Khẩu. Nhưng thả

niệm - Anh Lưu Lanh kể - Ngày đầu tháng 9 năm neo chưa được bao lâu thì nhận chỉ thị trở về Việt 1969, chúng tôi được nghe thông báo về sức khỏe Nam gấp. Sau này mới hay rằng, tàu 154 đã chất của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Không nói ra, nhưng đầy vũ khí, đang chờ chúng tôi trở về phổ biến ai cũng lo lắng và thấp thỏm. Và rồi ngày mồng 3

kinh nghiệm chuyến đi trinh sát để lên đường.

tháng 9, hay tin Bác đã mất. Chúng tôi đau buồn 197

198

https://thuviensach.vn

vô hạn. Đau buồn, nhưng không quên nhiệm vụ.

nghỉ ngơi lấy một ngày, anh được cử sang tàu 154, Sau khi cùng đơn vị làm lễ truy điệu, chiều ngày 09

trực tiếp chỉ huy. Vì đây là chuyến đi quan trọng, tháng 9, tàu 154 có lệnh rời cảng. Từ Hải Phòng chuyến đi đầu tiên sau nhiều năm bị gián đoạn.

chúng tôi hành quân ra vịnh Hạ Long. Hàng được Chính trị viên là anh Lê Văn Viễn. Tàu có ba bốc ngay trên biển, từ hai tàu đổ bộ chở đến.

thuyền phó, đó là các anh: La Minh Tốt, Nguyễn Trước khi nhổ neo, thủ trưởng đoàn lên tàu gặp gỡ

Xuân Quế, và Nguyễn Văn Đức. Anh Huỳnh Văn và động viên anh em. Đồng chí chính ủy hỏi: “Ai Hậu làm máy trưởng. Thợ máy có các anh: Phạm có nguyện vọng gì không?”. Cánh lính trẻ chúng Xuân Hương, Vũ Bình Định. Anh Trần Minh tôi ngơ ngác nhìn nhau. Nguyện vọng thì nhiều Khơi, hàng hải số 1, tôi là hàng hải số 2. Anh Bùi lắm, nhưng biết đề đạt gì lúc này đây. Một lát, tôi Ngọc Kế, anh Lê Đình Mong làm báo vụ. Anh đứng dậy, xin phát biểu. Tôi nói: “Báo cáo thủ

Nguyễn Xuân Ngọc là cơ yếu. Thủy thủ có các trưởng đoàn, nếu đi chuyến này thành công, khi anh: Phạm Văn Nô, Trịnh Văn Đông, Trần Văn trở về tôi đề nghị các thủ trưởng cho phép tôi cưới Tín, Nguyễn Văn Sửu. Và anh Nguyễn Ngọc May vợ”. Mọi người cùng cười ồ. Tôi cúi xuống, đỏ mặt là y tá.

vì xấu hổ. Đồng chí chính ủy tươi cười bước lại bên Ngày 17 tháng 9, tàu rời Hạ Long, đi về hướng tôi, vỗ vai, nói vui: “Chúng ta đang rất cần người bắc. Chiều đó đến Hải Khẩu (thuộc tỉnh Hải Nam, để tiếp tục đánh giặc mà... Nếu lấy vợ, đừng quên Trung Quốc), tàu ta nhiều lần cập bến đó trước mời tôi dự đám cưới nhé!”. Ai ngờ việc ấy thành sự

khi đưa vũ khí vào chiến trường. Ba hôm sau, thật. Sau khi tôi ở Cà Mau về, thì nhận được tờ

giống như một chiếc tàu đánh bắt hải sản với giấy do chính đồng chí đoàn trưởng Nguyễn Văn những lưới, những cá treo lủng lỉnh trên boong, Tê viết: “Đồng ý cho lấy vợ”. Bây giờ nghe những chúng tôi đi về phía hải phận quốc tế, rồi theo chuyện như vậy, cánh thanh niên chắc buồn cười đường tàu 42 đã đi trinh sát, hướng về Nam.

và khó hiểu. Nhưng thời ấy là thế. Thậm chí tôi Những hôm ấy sóng nhẹ, mặt nước rất lặng.

còn phải trình lý lịch cô gái mà mình yêu để tổ

Trong cuộc đời làm thủy thủ của mình, chưa bao chức xem xét...

giờ tôi thấy biển êm đến vậy... Đúng ngày tàu Anh Lưu Lanh nói tiếp:

chuyển hướng vào bờ thì nhận được lệnh: bến

- Tàu 154 có 18 cán bộ chiến sĩ, do anh Đỗ

động! Vậy là cho tàu dong xuống phía nam, đi Văn Bé làm thuyền trưởng. Anh Đỗ Văn Bé là miết. Khi xác định vị trí, mới hay tàu chỉ cách người vừa đưa tàu 42 đi trinh sát trở về. Chưa kịp đường xích đạo 7o vĩ Bắc. Hôm sau, từ phía nam, 199

200

https://thuviensach.vn

vô hạn. Đau buồn, nhưng không quên nhiệm vụ.

nghỉ ngơi lấy một ngày, anh được cử sang tàu 154, Sau khi cùng đơn vị làm lễ truy điệu, chiều ngày 09

trực tiếp chỉ huy. Vì đây là chuyến đi quan trọng, tháng 9, tàu 154 có lệnh rời cảng. Từ Hải Phòng chuyến đi đầu tiên sau nhiều năm bị gián đoạn.

chúng tôi hành quân ra vịnh Hạ Long. Hàng được Chính trị viên là anh Lê Văn Viễn. Tàu có ba bốc ngay trên biển, từ hai tàu đổ bộ chở đến.

thuyền phó, đó là các anh: La Minh Tốt, Nguyễn Trước khi nhổ neo, thủ trưởng đoàn lên tàu gặp gỡ

Xuân Quế, và Nguyễn Văn Đức. Anh Huỳnh Văn và động viên anh em. Đồng chí chính ủy hỏi: “Ai Hậu làm máy trưởng. Thợ máy có các anh: Phạm có nguyện vọng gì không?”. Cánh lính trẻ chúng Xuân Hương, Vũ Bình Định. Anh Trần Minh tôi ngơ ngác nhìn nhau. Nguyện vọng thì nhiều Khơi, hàng hải số 1, tôi là hàng hải số 2. Anh Bùi lắm, nhưng biết đề đạt gì lúc này đây. Một lát, tôi Ngọc Kế, anh Lê Đình Mong làm báo vụ. Anh đứng dậy, xin phát biểu. Tôi nói: “Báo cáo thủ

Nguyễn Xuân Ngọc là cơ yếu. Thủy thủ có các trưởng đoàn, nếu đi chuyến này thành công, khi anh: Phạm Văn Nô, Trịnh Văn Đông, Trần Văn trở về tôi đề nghị các thủ trưởng cho phép tôi cưới Tín, Nguyễn Văn Sửu. Và anh Nguyễn Ngọc May vợ”. Mọi người cùng cười ồ. Tôi cúi xuống, đỏ mặt là y tá.

vì xấu hổ. Đồng chí chính ủy tươi cười bước lại bên Ngày 17 tháng 9, tàu rời Hạ Long, đi về hướng tôi, vỗ vai, nói vui: “Chúng ta đang rất cần người bắc. Chiều đó đến Hải Khẩu (thuộc tỉnh Hải Nam, để tiếp tục đánh giặc mà... Nếu lấy vợ, đừng quên Trung Quốc), tàu ta nhiều lần cập bến đó trước mời tôi dự đám cưới nhé!”. Ai ngờ việc ấy thành sự

khi đưa vũ khí vào chiến trường. Ba hôm sau, thật. Sau khi tôi ở Cà Mau về, thì nhận được tờ

giống như một chiếc tàu đánh bắt hải sản với giấy do chính đồng chí đoàn trưởng Nguyễn Văn những lưới, những cá treo lủng lỉnh trên boong, Tê viết: “Đồng ý cho lấy vợ”. Bây giờ nghe những chúng tôi đi về phía hải phận quốc tế, rồi theo chuyện như vậy, cánh thanh niên chắc buồn cười đường tàu 42 đã đi trinh sát, hướng về Nam.

và khó hiểu. Nhưng thời ấy là thế. Thậm chí tôi Những hôm ấy sóng nhẹ, mặt nước rất lặng.

còn phải trình lý lịch cô gái mà mình yêu để tổ

Trong cuộc đời làm thủy thủ của mình, chưa bao chức xem xét...

giờ tôi thấy biển êm đến vậy... Đúng ngày tàu Anh Lưu Lanh nói tiếp:

chuyển hướng vào bờ thì nhận được lệnh: bến

- Tàu 154 có 18 cán bộ chiến sĩ, do anh Đỗ

động! Vậy là cho tàu dong xuống phía nam, đi Văn Bé làm thuyền trưởng. Anh Đỗ Văn Bé là miết. Khi xác định vị trí, mới hay tàu chỉ cách người vừa đưa tàu 42 đi trinh sát trở về. Chưa kịp đường xích đạo 7o vĩ Bắc. Hôm sau, từ phía nam, 199

200

https://thuviensach.vn

chúng tôi ngược lên, rồi chuyển hướng vào bờ.

Để thực hiện ý định dùng quần đảo Trường Sa Đêm đó, nhận ra rặng đước phía trước, biết đã vào làm điểm trung chuyển để vũ khí vẫn có thể vận đúng hướng. Sát bờ, nháy đèn phát tín hiệu.

chuyển vào chiến trường, cần trinh sát quần đảo Trong bến đáp trả, nhưng không đúng quy định.

này. Nhiệm vụ đó được giao cho tàu 121.

Sợ địch phục kích, nên không dám vào. Cứ chạy Trong lần gặp tại Sài Gòn mùa hè năm 2010, lòng vòng phía ngoài. Chừng nửa tiếng sau, có anh Trần Phấn và anh Nguyễn Xuân Thơm, vốn chiếc xuồng con bươn tới, hỏi ám hiệu, nhận ra là thuyền trưởng và thuyền phó tàu 121 đã kể lại người của bến đến đón. Mừng quá! Đúng 2 giờ

với tôi khá kỹ về chuyến đi này.

sáng 29 tháng 9, chúng tôi cập được vào rạch. Vậy Vì là chuyến trinh sát quan trọng, nên anh là lần đầu tiên sau nhiều năm vắng bóng những Nguyễn Xuân Thơm, thuyền trưởng tàu 121 tạm con “tàu không số”, 60 tấn vũ khí lại được đưa vào làm thuyền phó. Người thay anh làm thuyền Cà Mau. Chúng tôi vui đã đành, các anh ở bến trưởng là anh Đỗ Phấn, một người rất tinh tường cũng phấn khởi khôn xiết.

trong việc xác định vị trí tàu bằng thiên văn. Cán bộ tàu còn có các anh: Đỗ San, chính trị viên,

Hai lần trinh sát Trường Sa

Nguyễn Kim Danh, chính trị viên phó và anh Nhằm tìm cách duy trì nhiệm vụ tiếp tục đưa Nguyễn Văn Dũng, thuyền phó.

vũ khí vào chiến trường bằng đường biển trong Ngày 17 tháng 6 năm 1970, tàu xuất phát.

tình hình mới, Tư lệnh Hải quân Nguyễn Bá Phát Sau bốn ngày lênh đênh trên biển, ngày thứ năm có ý định sẽ sử dụng một số đảo ngoài khơi làm vị

tàu 121 cập đảo Sinh Tồn, rồi ngày kế đó vòng trí trung chuyển. Một trong những đảo nằm trong sang đảo Thị Tứ. Ngày cuối cùng, đổ bộ lên đảo ý đồ chiến lược của ông là quần đảo Trường Sa. Tư

Song Tử Tây.

lệnh Nguyễn Bá Phát là người rất tâm huyết với

- Đảo Song Tử nhiều chim và dừa - Anh Trần Hải quân. Những chiến công của Quân chủng Hải Phấn kể - Chim nhiều đến nỗi khi bay lên, chúng quân trong những năm kháng chiến chống đế

che kín cả bầu trời. Trên đảo có hàng chục ngàn tổ

quốc Mỹ, đều gắn liền với tên tuổi người chỉ huy chim. Muốn đi, phải lấy tay gạt trứng và chim non này. Ông là người táo bạo, chịu nghĩ, chịu đề suất ra mới có lối để bước. Chúng tôi nhặt đầy hai và chịu hành động. Với công lao đóng góp xây xuồng cao su trứng chim. Nhưng trên đường về, dựng lực lượng hải quân, năm 2006, ông được truy một số trứng đến kỳ hạn nở. Vậy là cả một tàu đầy tặng danh hiệu Anh hùng.

chim non. Nhiều đến mức ăn mãi cũng không hết.

201

202

https://thuviensach.vn

chúng tôi ngược lên, rồi chuyển hướng vào bờ.

Để thực hiện ý định dùng quần đảo Trường Sa Đêm đó, nhận ra rặng đước phía trước, biết đã vào làm điểm trung chuyển để vũ khí vẫn có thể vận đúng hướng. Sát bờ, nháy đèn phát tín hiệu.

chuyển vào chiến trường, cần trinh sát quần đảo Trong bến đáp trả, nhưng không đúng quy định.

này. Nhiệm vụ đó được giao cho tàu 121.

Sợ địch phục kích, nên không dám vào. Cứ chạy Trong lần gặp tại Sài Gòn mùa hè năm 2010, lòng vòng phía ngoài. Chừng nửa tiếng sau, có anh Trần Phấn và anh Nguyễn Xuân Thơm, vốn chiếc xuồng con bươn tới, hỏi ám hiệu, nhận ra là thuyền trưởng và thuyền phó tàu 121 đã kể lại người của bến đến đón. Mừng quá! Đúng 2 giờ

với tôi khá kỹ về chuyến đi này.

sáng 29 tháng 9, chúng tôi cập được vào rạch. Vậy Vì là chuyến trinh sát quan trọng, nên anh là lần đầu tiên sau nhiều năm vắng bóng những Nguyễn Xuân Thơm, thuyền trưởng tàu 121 tạm con “tàu không số”, 60 tấn vũ khí lại được đưa vào làm thuyền phó. Người thay anh làm thuyền Cà Mau. Chúng tôi vui đã đành, các anh ở bến trưởng là anh Đỗ Phấn, một người rất tinh tường cũng phấn khởi khôn xiết.

trong việc xác định vị trí tàu bằng thiên văn. Cán bộ tàu còn có các anh: Đỗ San, chính trị viên,

Hai lần trinh sát Trường Sa

Nguyễn Kim Danh, chính trị viên phó và anh Nhằm tìm cách duy trì nhiệm vụ tiếp tục đưa Nguyễn Văn Dũng, thuyền phó.

vũ khí vào chiến trường bằng đường biển trong Ngày 17 tháng 6 năm 1970, tàu xuất phát.

tình hình mới, Tư lệnh Hải quân Nguyễn Bá Phát Sau bốn ngày lênh đênh trên biển, ngày thứ năm có ý định sẽ sử dụng một số đảo ngoài khơi làm vị

tàu 121 cập đảo Sinh Tồn, rồi ngày kế đó vòng trí trung chuyển. Một trong những đảo nằm trong sang đảo Thị Tứ. Ngày cuối cùng, đổ bộ lên đảo ý đồ chiến lược của ông là quần đảo Trường Sa. Tư

Song Tử Tây.

lệnh Nguyễn Bá Phát là người rất tâm huyết với

- Đảo Song Tử nhiều chim và dừa - Anh Trần Hải quân. Những chiến công của Quân chủng Hải Phấn kể - Chim nhiều đến nỗi khi bay lên, chúng quân trong những năm kháng chiến chống đế

che kín cả bầu trời. Trên đảo có hàng chục ngàn tổ

quốc Mỹ, đều gắn liền với tên tuổi người chỉ huy chim. Muốn đi, phải lấy tay gạt trứng và chim non này. Ông là người táo bạo, chịu nghĩ, chịu đề suất ra mới có lối để bước. Chúng tôi nhặt đầy hai và chịu hành động. Với công lao đóng góp xây xuồng cao su trứng chim. Nhưng trên đường về, dựng lực lượng hải quân, năm 2006, ông được truy một số trứng đến kỳ hạn nở. Vậy là cả một tàu đầy tặng danh hiệu Anh hùng.

chim non. Nhiều đến mức ăn mãi cũng không hết.

201

202

https://thuviensach.vn

Đêm ấy chúng tôi neo lại ở đảo. Không may, khi anh kể cho nghe vài ba kỷ niệm về thời đưa vũ khí nước ròng, tàu bị cạn. Hôm sau, chờ nước cường vào chiến trường, anh cười, nói rằng chiến công mới lại nhổ neo, đi tiếp. Ngày mồng 1 tháng 7, của anh so với anh em khác là không đáng kể.

chúng tôi về lại căn cứ, và báo cáo với cấp trên về

Gặng mãi, anh mới kể sơ sơ vài điều. Anh nói rằng chuyến đi, rằng ngoài một đảo tên là Thái Bình có anh sinh ra ở xã Văn Hải, huyện Kim Sơn, tỉnh người nước ngoài đóng quân, còn lại các đảo khác Ninh Bình, một vùng quê nghèo như nhiều vùng không có người, nên có thể làm vị trí trung chuyển quê khác thuộc Bắc Bộ. Anh không nghĩ mình trở

vũ khí.

thành người lính của đoàn “tàu không số”.

- Sau chuyến ấy, tôi theo tàu anh Võ Hán đi Chuyến đầu tiên anh đưa vũ khí vào Nam là trinh sát Trường Sa lần thứ hai - Anh Nguyễn năm 1964. Hồi đó về đoàn chưa được bao lâu thì Xuân Thơm kể - Tuy Hải quân hồi ấy không lấy được điều xuống làm thủy thủ tàu 67. Tàu 67 do Trường Sa làm vị trí trung chuyển để thực hiện anh Nguyên, người Bến Tre là thuyền trưởng.

nhiệm vụ đưa vũ khí vào chiến trường, nhưng Chẳng rõ có phải vậy không mà cuối tháng 10

những chuyến trinh sát đó đã cho chúng tôi nhiều năm 1964, tàu có nhiệm vụ chở 70 tấn vũ khí vào kinh nghiệm để năm 1975, khi được lệnh giải quê hương đồng khởi.

phóng Trường Sa, chúng tôi đã táo bạo và thần

- Lần đầu làm thủy thủ tham gia đưa vũ khí tốc, chớp thời cơ đưa bộ đội đặc công ra đó một vào chiến trường, nên cũng hồi hộp lắm - Anh cách mau lẹ. Phân đội đi làm nhiệm vụ giải phóng Hữu kể - Những ngày lênh đênh trên biển, mỗi lần Trường Sa hồi đó gồm ba tàu, tàu 674 do anh gặp tàu chiến và máy bay Mỹ lượn lờ xung quanh Nguyễn Văn Đức làm thuyền trưởng, tàu 675 do tàu, cũng lo lắng, cũng thấp thỏm. Nhưng khi tàu anh Phạm Duy Tam làm thuyền trưởng và tàu 673

cập được vào bờ thì thấy vui. Vui vì mình đã hoàn do tôi làm thuyền trưởng. Cả ba tàu đều đã hoàn thành nhiệm vụ, và vui vì được đặt chân lên Bến thành nhiệm vụ một cách xuất sắc...

Tre, địa danh đã nghe đến nhiều. Nhưng chuyến đi đó chúng tôi đã không gặp may. Tàu mắc cạn.

Tàu 625 đi trinh sát năm 1972

Sau khi bốc hết hàng, có lệnh hủy tàu để phi tang Anh Trần Văn Hữu, Chủ tịch hội Cựu chiến mọi bằng chứng. Tàu nổ rồi, chúng tôi tiếc ngẩn binh đoàn “tàu không số” là người nhiệt tình, ngơ. Cũng biết rằng vì lợi ích toàn cục, để giữ

năng nổ với công tác Hội, lại sống điềm đạm, có tuyệt đối bí mật về con đường vận tải trên biển, tình, nên được đồng đội quý mến. Khi tôi muốn buộc lòng phải làm vậy, sao vẫn thấy buồn buồn.

203

204

https://thuviensach.vn

Đêm ấy chúng tôi neo lại ở đảo. Không may, khi anh kể cho nghe vài ba kỷ niệm về thời đưa vũ khí nước ròng, tàu bị cạn. Hôm sau, chờ nước cường vào chiến trường, anh cười, nói rằng chiến công mới lại nhổ neo, đi tiếp. Ngày mồng 1 tháng 7, của anh so với anh em khác là không đáng kể.

chúng tôi về lại căn cứ, và báo cáo với cấp trên về

Gặng mãi, anh mới kể sơ sơ vài điều. Anh nói rằng chuyến đi, rằng ngoài một đảo tên là Thái Bình có anh sinh ra ở xã Văn Hải, huyện Kim Sơn, tỉnh người nước ngoài đóng quân, còn lại các đảo khác Ninh Bình, một vùng quê nghèo như nhiều vùng không có người, nên có thể làm vị trí trung chuyển quê khác thuộc Bắc Bộ. Anh không nghĩ mình trở

vũ khí.

thành người lính của đoàn “tàu không số”.

- Sau chuyến ấy, tôi theo tàu anh Võ Hán đi Chuyến đầu tiên anh đưa vũ khí vào Nam là trinh sát Trường Sa lần thứ hai - Anh Nguyễn năm 1964. Hồi đó về đoàn chưa được bao lâu thì Xuân Thơm kể - Tuy Hải quân hồi ấy không lấy được điều xuống làm thủy thủ tàu 67. Tàu 67 do Trường Sa làm vị trí trung chuyển để thực hiện anh Nguyên, người Bến Tre là thuyền trưởng.

nhiệm vụ đưa vũ khí vào chiến trường, nhưng Chẳng rõ có phải vậy không mà cuối tháng 10

những chuyến trinh sát đó đã cho chúng tôi nhiều năm 1964, tàu có nhiệm vụ chở 70 tấn vũ khí vào kinh nghiệm để năm 1975, khi được lệnh giải quê hương đồng khởi.

phóng Trường Sa, chúng tôi đã táo bạo và thần

- Lần đầu làm thủy thủ tham gia đưa vũ khí tốc, chớp thời cơ đưa bộ đội đặc công ra đó một vào chiến trường, nên cũng hồi hộp lắm - Anh cách mau lẹ. Phân đội đi làm nhiệm vụ giải phóng Hữu kể - Những ngày lênh đênh trên biển, mỗi lần Trường Sa hồi đó gồm ba tàu, tàu 674 do anh gặp tàu chiến và máy bay Mỹ lượn lờ xung quanh Nguyễn Văn Đức làm thuyền trưởng, tàu 675 do tàu, cũng lo lắng, cũng thấp thỏm. Nhưng khi tàu anh Phạm Duy Tam làm thuyền trưởng và tàu 673

cập được vào bờ thì thấy vui. Vui vì mình đã hoàn do tôi làm thuyền trưởng. Cả ba tàu đều đã hoàn thành nhiệm vụ, và vui vì được đặt chân lên Bến thành nhiệm vụ một cách xuất sắc...

Tre, địa danh đã nghe đến nhiều. Nhưng chuyến đi đó chúng tôi đã không gặp may. Tàu mắc cạn.

Tàu 625 đi trinh sát năm 1972

Sau khi bốc hết hàng, có lệnh hủy tàu để phi tang Anh Trần Văn Hữu, Chủ tịch hội Cựu chiến mọi bằng chứng. Tàu nổ rồi, chúng tôi tiếc ngẩn binh đoàn “tàu không số” là người nhiệt tình, ngơ. Cũng biết rằng vì lợi ích toàn cục, để giữ

năng nổ với công tác Hội, lại sống điềm đạm, có tuyệt đối bí mật về con đường vận tải trên biển, tình, nên được đồng đội quý mến. Khi tôi muốn buộc lòng phải làm vậy, sao vẫn thấy buồn buồn.

203

204

https://thuviensach.vn

Chúng tôi ở lại Bến Tre một thời gian rồi được chúng tôi đến căn cứ, thì một ngày sau, ngày 20

tàu 54, hồi ấy cũng chở vũ khí vào, đón về. Sau đó tháng 2, tàu 605 rời bến...

lại nhận một con tàu mới và con tàu ấy cũng mang Anh Hữu nhìn tôi cười:

tên 67...

- Chuyện của tôi chỉ bấy nhiêu, chẳng có gì đặc Năm 1972 tôi tham gia đi trinh sát trên chiếc biệt, cũng chẳng có gì đáng viết lên sách lên báo...

tàu dầu có tên 625 trong cương vị thuyền phó.

Tôi cũng cười, nói một câu nghe rất sáo: Chuyến ấy, vẫn là anh Đỗ Văn Bé làm thuyền

- Thì cái phi thường chính là cái bình thường mà.

trưởng. Có anh chỉ huy, chúng tôi thật sự an tâm.

Cả hai cùng cười.

Nhiệm vụ của tàu được giao là: Nắm lại tình hình Nhưng rồi anh trở lại sự trầm tư vốn có của địch trên các tuyến đi; đồng thời thả 30 tấn hàng mình. Anh đốt điếu thuốc, rít hơi dài, nói tiếp: xuống địa điểm X để quân giải phóng mò vớt. Vừa

- Nhưng tàu 605 đi chuyến đó cũng không trinh sát, vừa làm nhiệm vụ thử nghiệm một thành công. Những ngày kế đó thật sự là những phương thức mới, nếu thành công sẽ được nhân ngày khó khăn. Năm 1970, đoàn tổ chức đi 15

lên trong hoàn cảnh bị địch phong tỏa gắt, không chuyến, chỉ có 5 chuyến vào được bến. Mười chuyến có cách gì đưa tàu vào sát bờ được. Ngoài 21 thủy phải quay về. Năm 1971, tổ chức 20 chuyến, duy thủ, trên tàu có thêm 3 chiến sĩ đặc công để nếu nhất tàu 656 đến được đích. Đây là giai đoạn vận xảy ra trường hợp bị bọn cướp biển lên tàu thì có chuyển gian truân nhất, gay go và quyết liệt nhất thể tăng cường sức chiến đấu. Ngày 21 tháng 01

của anh em chúng tôi trong lịch sử con đường biển năm 1972, chúng tôi xuất phát. Hành trình theo tiếp tế vũ khí cho miền Nam... - Giọng anh trầm hướng: Hải Phòng - Hải Nam (Trung Quốc) -

xuống - Thuyền trưởng Phan Văn Xã và tàu 69B; Inđônêxia - Xingapo - Philíppin - Malaixia... Sau 13

chính trị viên Nguyễn Văn Hiệu và tàu 645 đã “ra ngày hành trình nhằm theo dõi tình hình địch, đi” ở giai đoạn gay go, ác liệt này...

chúng tôi đến vị trí thả hàng. Nhưng có lẽ tình hình đã thay đổi, nên lệnh của trên là cho tàu trở

TÀU 69B VÀ THUYỀN TRƯỞNG PHAN VĂN XÃ

về Bắc ngay. Sau này chúng tôi mới hay rằng, tàu ĐÃ RA ĐI NHƯ THẾ NÀO?

605, với sức chứa 200 tấn hàng đang neo ở vịnh Hồi vào Cần Thơ, may mắn tôi gặp được anh Hạ Long, chờ chúng tôi về báo cáo tình hình là Phùng Công Phát, vốn là chiến sĩ ra đa trên xuất phát. Chúng tôi về đến Hạ Long sau 24 ngày tàu 69B. Anh Phát người huyện Giao Thủy, tỉnh đi biển thì vừa lúc giao thừa. Ngày 19 tháng 02

Nam Định, sinh năm 1943, nhập ngũ năm 1964.

205

206

https://thuviensach.vn

Chúng tôi ở lại Bến Tre một thời gian rồi được chúng tôi đến căn cứ, thì một ngày sau, ngày 20

tàu 54, hồi ấy cũng chở vũ khí vào, đón về. Sau đó tháng 2, tàu 605 rời bến...

lại nhận một con tàu mới và con tàu ấy cũng mang Anh Hữu nhìn tôi cười:

tên 67...

- Chuyện của tôi chỉ bấy nhiêu, chẳng có gì đặc Năm 1972 tôi tham gia đi trinh sát trên chiếc biệt, cũng chẳng có gì đáng viết lên sách lên báo...

tàu dầu có tên 625 trong cương vị thuyền phó.

Tôi cũng cười, nói một câu nghe rất sáo: Chuyến ấy, vẫn là anh Đỗ Văn Bé làm thuyền

- Thì cái phi thường chính là cái bình thường mà.

trưởng. Có anh chỉ huy, chúng tôi thật sự an tâm.

Cả hai cùng cười.

Nhiệm vụ của tàu được giao là: Nắm lại tình hình Nhưng rồi anh trở lại sự trầm tư vốn có của địch trên các tuyến đi; đồng thời thả 30 tấn hàng mình. Anh đốt điếu thuốc, rít hơi dài, nói tiếp: xuống địa điểm X để quân giải phóng mò vớt. Vừa

- Nhưng tàu 605 đi chuyến đó cũng không trinh sát, vừa làm nhiệm vụ thử nghiệm một thành công. Những ngày kế đó thật sự là những phương thức mới, nếu thành công sẽ được nhân ngày khó khăn. Năm 1970, đoàn tổ chức đi 15

lên trong hoàn cảnh bị địch phong tỏa gắt, không chuyến, chỉ có 5 chuyến vào được bến. Mười chuyến có cách gì đưa tàu vào sát bờ được. Ngoài 21 thủy phải quay về. Năm 1971, tổ chức 20 chuyến, duy thủ, trên tàu có thêm 3 chiến sĩ đặc công để nếu nhất tàu 656 đến được đích. Đây là giai đoạn vận xảy ra trường hợp bị bọn cướp biển lên tàu thì có chuyển gian truân nhất, gay go và quyết liệt nhất thể tăng cường sức chiến đấu. Ngày 21 tháng 01

của anh em chúng tôi trong lịch sử con đường biển năm 1972, chúng tôi xuất phát. Hành trình theo tiếp tế vũ khí cho miền Nam... - Giọng anh trầm hướng: Hải Phòng - Hải Nam (Trung Quốc) -

xuống - Thuyền trưởng Phan Văn Xã và tàu 69B; Inđônêxia - Xingapo - Philíppin - Malaixia... Sau 13

chính trị viên Nguyễn Văn Hiệu và tàu 645 đã “ra ngày hành trình nhằm theo dõi tình hình địch, đi” ở giai đoạn gay go, ác liệt này...

chúng tôi đến vị trí thả hàng. Nhưng có lẽ tình hình đã thay đổi, nên lệnh của trên là cho tàu trở

TÀU 69B VÀ THUYỀN TRƯỞNG PHAN VĂN XÃ

về Bắc ngay. Sau này chúng tôi mới hay rằng, tàu ĐÃ RA ĐI NHƯ THẾ NÀO?

605, với sức chứa 200 tấn hàng đang neo ở vịnh Hồi vào Cần Thơ, may mắn tôi gặp được anh Hạ Long, chờ chúng tôi về báo cáo tình hình là Phùng Công Phát, vốn là chiến sĩ ra đa trên xuất phát. Chúng tôi về đến Hạ Long sau 24 ngày tàu 69B. Anh Phát người huyện Giao Thủy, tỉnh đi biển thì vừa lúc giao thừa. Ngày 19 tháng 02

Nam Định, sinh năm 1943, nhập ngũ năm 1964.

205

206

https://thuviensach.vn

Sau khi tàu 69B hủy tại Cà Mau, anh ở lại Đoàn 962, cơ yếu. 23 giờ ngày 12 tháng 4, đúng ngày rằm lúc ở đoàn bộ, lúc bổ sung cho “tàu hai đáy” của tháng Ba âm lịch, tàu chúng tôi đi vào khu vực ông Tư Mao, rồi xuống đơn vị, lại trở về đoàn bộ, giữa Gành Hào và cửa Bồ Đề, khi tàu cách bờ

làm chủ nhiệm chính trị, cho tới khi nghỉ hưu.

khoảng 40 hải lý thì bị 5 tàu tuần duyên của địch

- Đã chạm tuổi 70, nhưng nom anh còn “phong đuổi theo, bao vây và tấn công. Chúng bắn như

độ” lắm - Tôi bắt chuyện.

mưa. Trăng giữa tháng rất sáng nên đôi bên nhìn Anh Phát cười:

rõ nhau. Chúng tôi đánh lại. Đồng thời cho tàu

- Nhiều người cũng nói vậy. Nếu đúng thế có chạy nhanh về phía bờ. Vũ khí trên tàu chỉ có lẽ bởi lúc nào mình cũng sống theo phong thái của súng máy 14 ly 5 và DKZ... Cách bờ chừng 20 hải người lính chăng?

lý, một số đồng đội bị thương và khoang lái bị

Rồi anh kể tôi nghe về chuyến đi của tàu 69B.

ngập nước, thuyền trưởng Phan Văn Xã lệnh hủy

- Sau khi tàu 69 của thuyền trưởng Nguyễn tàu. Thuyền phó Nguyễn Văn Hạp điểm hỏa bằng Hữu Phước kẹt lại ở rạch Xẻo Già, một con tàu kíp hóa học. Anh Nguyễn Văn Lân được lệnh điểm khác lại được mang tên 69, anh em chúng tôi vẫn hỏa bằng đồng hồ hẹn giờ. Số còn lại, chia làm gọi là tàu 69B... Ngày 04 tháng 4 năm 1971, tàu nhiều tốp, dìu thương binh bơi vào bờ. Lúc đó được lệnh chở 60 tấn vũ khí vào Cà Mau. Trên tàu chừng gần 1 giờ sáng ngày 13 tháng 4 năm 1971 -

có 23 cán bộ, chiến sĩ dó anh Phan Văn Xã làm Anh Phát kể tiếp - Tốp của tôi có anh Phạm Văn thuyền trưởng, anh Đào Thảnh Thơi làm chính trị

Hợi; anh Bùi Văn Thản, và anh Hồ Đình Thuần.

viên; anh Nguyễn Văn Năm làm chính trị viên phó; Tất cả đều bị thương, nhưng anh Hợi và anh Thản Anh Nguyễn Văn Hạp, anh Trương Công Khanh bị nặng hơn, người thì mảnh đạn văng vào đầu, và anh Trần Đình Tú, làm thuyền phó; anh Bùi người đạn xuyên vào cột sống. Tôi và anh Thuần Hằng Lâm, báo vụ 1; Đặng Văn Cung, báo vụ 2; đặt hai anh lên chiếc phao tròn và vừa bơi vừa đẩy.

tôi, Phùng Công Phát, ra đa; Nguyễn Văn Lân, máy Gần sáng, gió chướng nổi lên, nhờ vậy sóng đưa trưởng; Nguyễn Minh Châu, cơ công; Phan Văn phao vào bờ khá nhanh. Trên bờ, máy bay trực Khá, Nguyễn Hữu Hùng, Ngô Chí Bản; Đào Trọng thăng rà đi rà lại và không ngớt xỉa đạn xuống.

Thanh, thợ máy; Phạm Văn Hợi, thủy thủ trưởng; Không những thế, chúng còn rải chất độc hóa Lâm Thanh Hồng, Nguyễn Văn Tính, Phạm Ngọc học... Khoảng 4 giờ 30 sáng, chúng tôi bám được Nhân, thủy thủ; Bùi Văn Thản, y tá; Hồ Đình bờ, rồi theo một con rạch, dìu nhau chạy miết. Tôi Thuần và Nguyễn Hữu Nhi, hàng hải; Mai Văn Tuế, may mắn mang theo được mấy thanh lương khô, 207

208

https://thuviensach.vn

Sau khi tàu 69B hủy tại Cà Mau, anh ở lại Đoàn 962, cơ yếu. 23 giờ ngày 12 tháng 4, đúng ngày rằm lúc ở đoàn bộ, lúc bổ sung cho “tàu hai đáy” của tháng Ba âm lịch, tàu chúng tôi đi vào khu vực ông Tư Mao, rồi xuống đơn vị, lại trở về đoàn bộ, giữa Gành Hào và cửa Bồ Đề, khi tàu cách bờ

làm chủ nhiệm chính trị, cho tới khi nghỉ hưu.

khoảng 40 hải lý thì bị 5 tàu tuần duyên của địch

- Đã chạm tuổi 70, nhưng nom anh còn “phong đuổi theo, bao vây và tấn công. Chúng bắn như

độ” lắm - Tôi bắt chuyện.

mưa. Trăng giữa tháng rất sáng nên đôi bên nhìn Anh Phát cười:

rõ nhau. Chúng tôi đánh lại. Đồng thời cho tàu

- Nhiều người cũng nói vậy. Nếu đúng thế có chạy nhanh về phía bờ. Vũ khí trên tàu chỉ có lẽ bởi lúc nào mình cũng sống theo phong thái của súng máy 14 ly 5 và DKZ... Cách bờ chừng 20 hải người lính chăng?

lý, một số đồng đội bị thương và khoang lái bị

Rồi anh kể tôi nghe về chuyến đi của tàu 69B.

ngập nước, thuyền trưởng Phan Văn Xã lệnh hủy

- Sau khi tàu 69 của thuyền trưởng Nguyễn tàu. Thuyền phó Nguyễn Văn Hạp điểm hỏa bằng Hữu Phước kẹt lại ở rạch Xẻo Già, một con tàu kíp hóa học. Anh Nguyễn Văn Lân được lệnh điểm khác lại được mang tên 69, anh em chúng tôi vẫn hỏa bằng đồng hồ hẹn giờ. Số còn lại, chia làm gọi là tàu 69B... Ngày 04 tháng 4 năm 1971, tàu nhiều tốp, dìu thương binh bơi vào bờ. Lúc đó được lệnh chở 60 tấn vũ khí vào Cà Mau. Trên tàu chừng gần 1 giờ sáng ngày 13 tháng 4 năm 1971 -

có 23 cán bộ, chiến sĩ dó anh Phan Văn Xã làm Anh Phát kể tiếp - Tốp của tôi có anh Phạm Văn thuyền trưởng, anh Đào Thảnh Thơi làm chính trị

Hợi; anh Bùi Văn Thản, và anh Hồ Đình Thuần.

viên; anh Nguyễn Văn Năm làm chính trị viên phó; Tất cả đều bị thương, nhưng anh Hợi và anh Thản Anh Nguyễn Văn Hạp, anh Trương Công Khanh bị nặng hơn, người thì mảnh đạn văng vào đầu, và anh Trần Đình Tú, làm thuyền phó; anh Bùi người đạn xuyên vào cột sống. Tôi và anh Thuần Hằng Lâm, báo vụ 1; Đặng Văn Cung, báo vụ 2; đặt hai anh lên chiếc phao tròn và vừa bơi vừa đẩy.

tôi, Phùng Công Phát, ra đa; Nguyễn Văn Lân, máy Gần sáng, gió chướng nổi lên, nhờ vậy sóng đưa trưởng; Nguyễn Minh Châu, cơ công; Phan Văn phao vào bờ khá nhanh. Trên bờ, máy bay trực Khá, Nguyễn Hữu Hùng, Ngô Chí Bản; Đào Trọng thăng rà đi rà lại và không ngớt xỉa đạn xuống.

Thanh, thợ máy; Phạm Văn Hợi, thủy thủ trưởng; Không những thế, chúng còn rải chất độc hóa Lâm Thanh Hồng, Nguyễn Văn Tính, Phạm Ngọc học... Khoảng 4 giờ 30 sáng, chúng tôi bám được Nhân, thủy thủ; Bùi Văn Thản, y tá; Hồ Đình bờ, rồi theo một con rạch, dìu nhau chạy miết. Tôi Thuần và Nguyễn Hữu Nhi, hàng hải; Mai Văn Tuế, may mắn mang theo được mấy thanh lương khô, 207

208

https://thuviensach.vn

vậy là chia nhau, vừa ăn vừa đi sâu vào rừng đặc biệt là Quân khu 9, muốn mở chiến dịch để

đước. Chừng 8 giờ, chúng tôi gặp được hai người phát triển địa bàn, song khó khăn lớn nhất vẫn là du kích. Họ đưa về khu hậu cần Quân khu 9. Hôm thiếu vũ khí. Quân khu 9 chủ động đề nghị với sau, Đoàn 962 cho người và xuồng đón... Tốp rời Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng cho mở một tàu cuối cùng gồm có anh Phan Văn Xã, anh Ngô phương thức vận chuyển mới, phương thức hoạt Chí Bản, anh Nguyễn Hữu Hùng và anh Nguyễn động công khai, chở vũ khí trên những con đường Văn Lân. Không may cho thuyền trưởng Phan đánh cá hợp pháp” 1 .

Văn Xã, dù đã vào tới bờ, nhưng bị trực thăng rà đuổi và bắn trúng, anh hy sinh. Anh em ở Đoàn 962

“Ông chủ” Tư Mao

tìm thấy xác anh nằm ở mãi Hàm Hố, rồi chôn cất Đọc những chuyện tôi viết ở phần trên qua lời anh tại nghĩa trang Lồng Chim. Anh Hùng đến kể của các anh thuộc “tàu không số” khi đưa vũ

Giá Lồng Đèn, nhưng lính Trung đoàn 33 của khí vào bến Cà Mau, Bến Tre hay Trà Vinh, hẳn ngụy bao vây, bắn bị thương. Rồi cũng hy sinh.

bạn đọc chưa quên tên một người, anh Tư Mao?

Chúng tức tối, chất củi đốt xác. Chúng tôi tìm Phương thức vận chuyển mới mà cuốn sách được anh và chôn cất tại nghĩa trang Giá Lồng Lịch sử Lữ đoàn 125 nói đến chính là phương thức Đèn. Chuyến ấy, ngoài anh Xã, anh Hùng còn có vận chuyển hợp pháp của những con “tàu hai một số anh trên tàu 69B nữa cũng không trở về

đáy”. “Tàu hai đáy” gắn với con người đó - anh Tư

nữa, đó là thuyền phó Trần Đình Tú; anh Nguyễn Mao (tên thật là Phan Văn Nhờ), Anh hùng Lực Hữu Nhi; anh Lâm Thanh Hồng. Hai anh, Bùi lượng vũ trang nhân dân.

Văn Than và Đào Trọng Thanh hy sinh về sau, Hồi về Cần Thơ, tôi đã được anh Nguyễn Đắc khi địch càn lên cứ. Anh Phạm Ngọc Nhân, bị

Thắng, anh Khưu Ngọc Bảy và chị Quách Thị Ánh văng xuống biển, mất tích. Mãi bây giờ, đã bao Tuyến, những người từng công tác với anh Tư Mao nhiêu năm rồi vẫn chẳng hay sống chết thế nào...

kể cho nghe về con người này.

Những năm 1969, 1970, tàu của Đoàn 125, dù NHỮNG CHUYỆN VỀ “TÀU HAI ĐÁY”

đã tìm mọi phương cách, vẫn chỉ vào Cà Mau nhỏ

“... Những năm 1971, 1972, tình hình trên giọt. Địch không chỉ tuần tra ngoài khơi, chúng biển rất căng thẳng, địch tăng cường phong tỏa, đánh phá ác liệt trên các sông Bồ Đề, Cổ Chiên, ngăn chặn, các chuyến đi của Đoàn 125 đưa vũ

_______________

khí vào Nam hầu hết phải quay lại. Ở miền Nam, 1. Xem Lịch sử Lữ đoàn 125, Sđd.

209

210

https://thuviensach.vn

vậy là chia nhau, vừa ăn vừa đi sâu vào rừng đặc biệt là Quân khu 9, muốn mở chiến dịch để

đước. Chừng 8 giờ, chúng tôi gặp được hai người phát triển địa bàn, song khó khăn lớn nhất vẫn là du kích. Họ đưa về khu hậu cần Quân khu 9. Hôm thiếu vũ khí. Quân khu 9 chủ động đề nghị với sau, Đoàn 962 cho người và xuồng đón... Tốp rời Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng cho mở một tàu cuối cùng gồm có anh Phan Văn Xã, anh Ngô phương thức vận chuyển mới, phương thức hoạt Chí Bản, anh Nguyễn Hữu Hùng và anh Nguyễn động công khai, chở vũ khí trên những con đường Văn Lân. Không may cho thuyền trưởng Phan đánh cá hợp pháp” 1 .

Văn Xã, dù đã vào tới bờ, nhưng bị trực thăng rà đuổi và bắn trúng, anh hy sinh. Anh em ở Đoàn 962

“Ông chủ” Tư Mao

tìm thấy xác anh nằm ở mãi Hàm Hố, rồi chôn cất Đọc những chuyện tôi viết ở phần trên qua lời anh tại nghĩa trang Lồng Chim. Anh Hùng đến kể của các anh thuộc “tàu không số” khi đưa vũ

Giá Lồng Đèn, nhưng lính Trung đoàn 33 của khí vào bến Cà Mau, Bến Tre hay Trà Vinh, hẳn ngụy bao vây, bắn bị thương. Rồi cũng hy sinh.

bạn đọc chưa quên tên một người, anh Tư Mao?

Chúng tức tối, chất củi đốt xác. Chúng tôi tìm Phương thức vận chuyển mới mà cuốn sách được anh và chôn cất tại nghĩa trang Giá Lồng Lịch sử Lữ đoàn 125 nói đến chính là phương thức Đèn. Chuyến ấy, ngoài anh Xã, anh Hùng còn có vận chuyển hợp pháp của những con “tàu hai một số anh trên tàu 69B nữa cũng không trở về

đáy”. “Tàu hai đáy” gắn với con người đó - anh Tư

nữa, đó là thuyền phó Trần Đình Tú; anh Nguyễn Mao (tên thật là Phan Văn Nhờ), Anh hùng Lực Hữu Nhi; anh Lâm Thanh Hồng. Hai anh, Bùi lượng vũ trang nhân dân.

Văn Than và Đào Trọng Thanh hy sinh về sau, Hồi về Cần Thơ, tôi đã được anh Nguyễn Đắc khi địch càn lên cứ. Anh Phạm Ngọc Nhân, bị

Thắng, anh Khưu Ngọc Bảy và chị Quách Thị Ánh văng xuống biển, mất tích. Mãi bây giờ, đã bao Tuyến, những người từng công tác với anh Tư Mao nhiêu năm rồi vẫn chẳng hay sống chết thế nào...

kể cho nghe về con người này.

Những năm 1969, 1970, tàu của Đoàn 125, dù NHỮNG CHUYỆN VỀ “TÀU HAI ĐÁY”

đã tìm mọi phương cách, vẫn chỉ vào Cà Mau nhỏ

“... Những năm 1971, 1972, tình hình trên giọt. Địch không chỉ tuần tra ngoài khơi, chúng biển rất căng thẳng, địch tăng cường phong tỏa, đánh phá ác liệt trên các sông Bồ Đề, Cổ Chiên, ngăn chặn, các chuyến đi của Đoàn 125 đưa vũ

_______________

khí vào Nam hầu hết phải quay lại. Ở miền Nam, 1. Xem Lịch sử Lữ đoàn 125, Sđd.

209

210

https://thuviensach.vn

Hàm Luông, Bát Sắt,... Rồi pháo kích, rải chất độc làm đoàn phó. Đoàn có hai bộ phận. Bộ phận “bất hóa học, dùng B.52 thả bom,... Bộ đội phải chống hợp pháp” do anh Năm Rẫy chỉ huy, có nhiệm vụ

trả liên miên. Điều cực nhất trong chiến đấu là xây dựng bến bãi, làm kho, đón nhận vũ khí và thiếu vũ khí. Miền Tây thiếu. Miền Đông thiếu.

cất giấu vũ khí. Bộ phận “hợp pháp” do anh Tư

Du kích đành lặp lại cảnh trước đồng khởi, dùng Mao và anh Bẩy Cứng phụ trách, ở ngay trong vũ khí tự tạo, dùng gươm giáo đánh địch... Vũ khí!

vùng địch, tại vùng Rạch Giá, Rạch Sỏi.

Nhưng có vũ khí bằng cách nào là một câu hỏi lớn...

Anh Tư tổ chức mua hai tàu cá KG.2769 và Một buổi sáng, Phan Văn Nhờ tức Tư Mao, lội KG.3308, rồi mò mẫm, cải tạo thành tàu “hai bộ vào cứ, nơi Quân khu ủy đóng. Hồi đó cơ quan ở

đáy”. Nhằm giữ thế hợp pháp, anh đề nghị Quân tại suối Xẻo Bầu, An Biên. Thấy anh, đồng chí khu để bà Võ Thị Đảnh, một thương gia làm ăn ở

Sáu Nam (tức đồng chí Lê Đức Anh) - Tư lệnh Rạch Giá, có cảm tình với cách mạng, đứng tên Quân khu nói: “Chắc ông đã nghĩ ra được kế gì?”.

chủ tàu. Những ngày ấy, trong vai một ngư phủ

Quả như vậy. Anh Tư đề nghị với Quân khu cho làm mướn, có căn cước hợp pháp, anh Tư theo tàu dùng thuyền “hai đáy”, đi theo phương thức hợp ra khơi, vào lộng nắm quy luật hoạt động của địch.

pháp, ra Trung ương xin vũ khí. Mấy năm trước, Ngày 25 tháng 02 năm 1971, anh ngược lên đơn vị anh đã dùng cách này che mắt địch, đưa vũ

Xẻo Bần gặp anh Sáu Nam, báo cáo kế hoạch đưa khí từ miền Tây lên miền Đông, từ căn cứ tỏa đi tàu “hai đáy” ra Bắc chở vũ khí về. Quân khu các mặt trận. Đồng chí Sáu Nam nói: “Đi trong chấp thuận. Vậy là giống như anh Bông Văn Dĩa sông rạch được, nhưng thuyền nhỏ làm sao vượt và các thành viên ở các đoàn Trà Vinh, Bến Tre, biển?”. Anh Tư thưa: “Thì ta đóng thuyền to, như

Bà Rịa 10 năm trước, Tư Mao và đồng đội lại vượt tàu đánh cá vẫn đi khơi. Phía trên ta để cá, để

biển ra Bắc.

lưới; phía dưới sát đáy để vũ khí”. - “Ông chắc làm Ngày mồng 8 tháng 3 năm 1971, tàu KG.3308

được chớ?”. - “Nếu đồng lòng, ta làm được!”. - “Vậy xuất phát tại Rạch Giá. Chuyến đi có 5 người: Tư

Quân khu giao cho ông nghiên cứu việc này”.

Mao, chính trị viên, Bí thư chi bộ; Tám Sơn, thuyền Để tiến hành công việc theo phương cách Tư

trưởng; Tám Ca, thuyền phó; Tư Bé, máy trưởng Mao đề xuất, tháng 3 năm 1971, Quân khu 9

và Hai Điền. Gặp sóng lớn, tàu bị phá nước, đành quyết định thành lập đoàn S950. Đơn vị do anh tạt vào Vũng Tàu sửa chữa. Có giấy tờ làm ăn hợp Tư Mao làm đoàn trưởng, anh Năm Rẫy làm bí pháp trên biển, nên mọi việc êm. Ngày 30 tháng 3, thư đảng ủy, các anh Ba Thuận, Bảy Cứng, Ba Cẩn tàu vào được Đồ Sơn. Ở lại Bộ Tư lệnh Hải quân 211

212

https://thuviensach.vn

Hàm Luông, Bát Sắt,... Rồi pháo kích, rải chất độc làm đoàn phó. Đoàn có hai bộ phận. Bộ phận “bất hóa học, dùng B.52 thả bom,... Bộ đội phải chống hợp pháp” do anh Năm Rẫy chỉ huy, có nhiệm vụ

trả liên miên. Điều cực nhất trong chiến đấu là xây dựng bến bãi, làm kho, đón nhận vũ khí và thiếu vũ khí. Miền Tây thiếu. Miền Đông thiếu.

cất giấu vũ khí. Bộ phận “hợp pháp” do anh Tư

Du kích đành lặp lại cảnh trước đồng khởi, dùng Mao và anh Bẩy Cứng phụ trách, ở ngay trong vũ khí tự tạo, dùng gươm giáo đánh địch... Vũ khí!

vùng địch, tại vùng Rạch Giá, Rạch Sỏi.

Nhưng có vũ khí bằng cách nào là một câu hỏi lớn...

Anh Tư tổ chức mua hai tàu cá KG.2769 và Một buổi sáng, Phan Văn Nhờ tức Tư Mao, lội KG.3308, rồi mò mẫm, cải tạo thành tàu “hai bộ vào cứ, nơi Quân khu ủy đóng. Hồi đó cơ quan ở

đáy”. Nhằm giữ thế hợp pháp, anh đề nghị Quân tại suối Xẻo Bầu, An Biên. Thấy anh, đồng chí khu để bà Võ Thị Đảnh, một thương gia làm ăn ở

Sáu Nam (tức đồng chí Lê Đức Anh) - Tư lệnh Rạch Giá, có cảm tình với cách mạng, đứng tên Quân khu nói: “Chắc ông đã nghĩ ra được kế gì?”.

chủ tàu. Những ngày ấy, trong vai một ngư phủ

Quả như vậy. Anh Tư đề nghị với Quân khu cho làm mướn, có căn cước hợp pháp, anh Tư theo tàu dùng thuyền “hai đáy”, đi theo phương thức hợp ra khơi, vào lộng nắm quy luật hoạt động của địch.

pháp, ra Trung ương xin vũ khí. Mấy năm trước, Ngày 25 tháng 02 năm 1971, anh ngược lên đơn vị anh đã dùng cách này che mắt địch, đưa vũ

Xẻo Bần gặp anh Sáu Nam, báo cáo kế hoạch đưa khí từ miền Tây lên miền Đông, từ căn cứ tỏa đi tàu “hai đáy” ra Bắc chở vũ khí về. Quân khu các mặt trận. Đồng chí Sáu Nam nói: “Đi trong chấp thuận. Vậy là giống như anh Bông Văn Dĩa sông rạch được, nhưng thuyền nhỏ làm sao vượt và các thành viên ở các đoàn Trà Vinh, Bến Tre, biển?”. Anh Tư thưa: “Thì ta đóng thuyền to, như

Bà Rịa 10 năm trước, Tư Mao và đồng đội lại vượt tàu đánh cá vẫn đi khơi. Phía trên ta để cá, để

biển ra Bắc.

lưới; phía dưới sát đáy để vũ khí”. - “Ông chắc làm Ngày mồng 8 tháng 3 năm 1971, tàu KG.3308

được chớ?”. - “Nếu đồng lòng, ta làm được!”. - “Vậy xuất phát tại Rạch Giá. Chuyến đi có 5 người: Tư

Quân khu giao cho ông nghiên cứu việc này”.

Mao, chính trị viên, Bí thư chi bộ; Tám Sơn, thuyền Để tiến hành công việc theo phương cách Tư

trưởng; Tám Ca, thuyền phó; Tư Bé, máy trưởng Mao đề xuất, tháng 3 năm 1971, Quân khu 9

và Hai Điền. Gặp sóng lớn, tàu bị phá nước, đành quyết định thành lập đoàn S950. Đơn vị do anh tạt vào Vũng Tàu sửa chữa. Có giấy tờ làm ăn hợp Tư Mao làm đoàn trưởng, anh Năm Rẫy làm bí pháp trên biển, nên mọi việc êm. Ngày 30 tháng 3, thư đảng ủy, các anh Ba Thuận, Bảy Cứng, Ba Cẩn tàu vào được Đồ Sơn. Ở lại Bộ Tư lệnh Hải quân 211

212

https://thuviensach.vn

mấy ngày, anh Tư cùng đại tá Nguyễn Bá Phát, tư

Sau khi mua thêm tàu, Quân khu quyết định lệnh; đại tá Hoàng Trà, chính ủy Hải quân lên Hà tàu KG.3308 và tàu KG.3465 đi ra Bắc. Tàu Nội. Các đồng chí Lê Duẩn, Võ Nguyên Giáp, Lê KG.3308, anh Tư Mao làm thuyền trưởng, anh Đức Thọ rất quan tâm đến những điều anh Tư báo Tám Ca làm thuyền phó; các thành viên gồm: Sáu cáo. Cuối cùng đã đồng ý để Quân khu 9 dùng Nuôi, Tư Sanh, Nam Nhỏ. Tàu KG. 3465, anh Bẩy thuyền “hai đáy” ra Bắc nhận vũ khí về. Những đề

Cứng làm thuyền trưởng, các thành viên: Tư

đạt của Quân khu đều được chấp thuận. Trung Chiến, Sáu Phà, Hai Quyết và anh Thuần.

ương cấp cho Quân khu 20 ngàn đô la và 2 triệu Hai tàu rời Rạch Giá ngày 2 tháng 12 năm tiền ngụy Sài Gòn để mua sắm và cải dạng tàu.

1971 và ngày 24 tháng 12 về tới bến, chở được 13

Đồng thời đóng thêm 10 chiếc tại miền Bắc theo tấn vũ khí. Không nhiều, nhưng trong lúc khát mẫu tàu KG.3308. Hải quân có nhiệm vụ bổ sung súng, cũng là thành công.

cho Quân khu 9 những đồng chí quê ở miền Nam, Rồi các anh ra Bắc lần thứ hai, lần thứ ba.

có kinh nghiệm đi biển...

Mấy chiếc tàu do Hải quân đóng theo mẫu tàu từ

Để đưa tàu KG.3308 trở về Nam không bị lộ, miền Nam ra cũng lần lượt chở vũ khí vào Nam.

Bộ Tổng tham mưu và Bộ Tư lệnh Hải quân đề ra Một chiếc do anh Tư Thắng (Nguyễn Đắc Thắng) các phương án: Cẩu tàu KG.3308 lên tàu lớn của làm thuyền trưởng. Một chiếc do anh Bảy Cứng Hải quân. Đến vùng biển Mã Lai (Malaixia), thả

làm thuyền trưởng. Tất cả chở được 45 tấn vũ khí.

xuống để tàu KG.3308 chạy vào hải phận miền Tiếc là hai tàu mới đóng ở miền Bắc vì không thật Nam. Hoặc tàu Hải quân sẽ hộ tống tàu KG.3308

giống tàu cá miền Nam, lại sai quy cách nên sau đi xa ngoài hải phận quốc tế, ngang vĩ tuyến 17, đó không dùng nữa.

tàu KG.3308 tự trở về... Anh Tư không nghe, đề

Sau chuyến thứ ba trở về, anh Tư lên Quân nghị tàu trở về, như lúc đi ra. Cấp trên đồng ý.

khu báo cáo. Anh Sáu Nam gợi ý:

Ngày 26 tháng 6, tàu rời miền Bắc. Ngày 07

- Muốn làm ăn lớn, làm ăn lâu dài, phải có tàu tháng 7, cập được vào Hòn Tre (Rạch Giá). Từ đó to, cỡ trên trăm tấn. Không có súng lớn, khó mở

chạy về chỗ “bà chủ” Năm Đảnh ở Cái Bát.

chiến dịch... Tôi tính, xây dựng xưởng đóng tàu Nghe anh Tư báo cáo lại chuyến đi và ý kiến công khai. Ý anh thế nào?

của Trung ương, khu ủy mừng lắm. Đồng chí Anh Tư đáp:

Sáu Nam chỉ thị: mua thêm tàu, chuẩn bị đi

- Tôi đã nghĩ đến chuyện đó. Vừa rồi ta đi nhận vũ khí.

được mấy chuyến. Nhưng gắng lắm, mỗi tàu cũng 213

214

https://thuviensach.vn

mấy ngày, anh Tư cùng đại tá Nguyễn Bá Phát, tư

Sau khi mua thêm tàu, Quân khu quyết định lệnh; đại tá Hoàng Trà, chính ủy Hải quân lên Hà tàu KG.3308 và tàu KG.3465 đi ra Bắc. Tàu Nội. Các đồng chí Lê Duẩn, Võ Nguyên Giáp, Lê KG.3308, anh Tư Mao làm thuyền trưởng, anh Đức Thọ rất quan tâm đến những điều anh Tư báo Tám Ca làm thuyền phó; các thành viên gồm: Sáu cáo. Cuối cùng đã đồng ý để Quân khu 9 dùng Nuôi, Tư Sanh, Nam Nhỏ. Tàu KG. 3465, anh Bẩy thuyền “hai đáy” ra Bắc nhận vũ khí về. Những đề

Cứng làm thuyền trưởng, các thành viên: Tư

đạt của Quân khu đều được chấp thuận. Trung Chiến, Sáu Phà, Hai Quyết và anh Thuần.

ương cấp cho Quân khu 20 ngàn đô la và 2 triệu Hai tàu rời Rạch Giá ngày 2 tháng 12 năm tiền ngụy Sài Gòn để mua sắm và cải dạng tàu.

1971 và ngày 24 tháng 12 về tới bến, chở được 13

Đồng thời đóng thêm 10 chiếc tại miền Bắc theo tấn vũ khí. Không nhiều, nhưng trong lúc khát mẫu tàu KG.3308. Hải quân có nhiệm vụ bổ sung súng, cũng là thành công.

cho Quân khu 9 những đồng chí quê ở miền Nam, Rồi các anh ra Bắc lần thứ hai, lần thứ ba.

có kinh nghiệm đi biển...

Mấy chiếc tàu do Hải quân đóng theo mẫu tàu từ

Để đưa tàu KG.3308 trở về Nam không bị lộ, miền Nam ra cũng lần lượt chở vũ khí vào Nam.

Bộ Tổng tham mưu và Bộ Tư lệnh Hải quân đề ra Một chiếc do anh Tư Thắng (Nguyễn Đắc Thắng) các phương án: Cẩu tàu KG.3308 lên tàu lớn của làm thuyền trưởng. Một chiếc do anh Bảy Cứng Hải quân. Đến vùng biển Mã Lai (Malaixia), thả

làm thuyền trưởng. Tất cả chở được 45 tấn vũ khí.

xuống để tàu KG.3308 chạy vào hải phận miền Tiếc là hai tàu mới đóng ở miền Bắc vì không thật Nam. Hoặc tàu Hải quân sẽ hộ tống tàu KG.3308

giống tàu cá miền Nam, lại sai quy cách nên sau đi xa ngoài hải phận quốc tế, ngang vĩ tuyến 17, đó không dùng nữa.

tàu KG.3308 tự trở về... Anh Tư không nghe, đề

Sau chuyến thứ ba trở về, anh Tư lên Quân nghị tàu trở về, như lúc đi ra. Cấp trên đồng ý.

khu báo cáo. Anh Sáu Nam gợi ý:

Ngày 26 tháng 6, tàu rời miền Bắc. Ngày 07

- Muốn làm ăn lớn, làm ăn lâu dài, phải có tàu tháng 7, cập được vào Hòn Tre (Rạch Giá). Từ đó to, cỡ trên trăm tấn. Không có súng lớn, khó mở

chạy về chỗ “bà chủ” Năm Đảnh ở Cái Bát.

chiến dịch... Tôi tính, xây dựng xưởng đóng tàu Nghe anh Tư báo cáo lại chuyến đi và ý kiến công khai. Ý anh thế nào?

của Trung ương, khu ủy mừng lắm. Đồng chí Anh Tư đáp:

Sáu Nam chỉ thị: mua thêm tàu, chuẩn bị đi

- Tôi đã nghĩ đến chuyện đó. Vừa rồi ta đi nhận vũ khí.

được mấy chuyến. Nhưng gắng lắm, mỗi tàu cũng 213

214

https://thuviensach.vn

chỉ chở được có bẩy, tám tấn. Nguyện vọng của Chủ công ty được phép đánh cá, chở thuê ra miền đoàn, của anh em là phải có tàu to.

Trung; đóng mới, mua và bán tàu cũ, máy cũ; mua

- Vậy ta làm thôi. Quân khu có ý đưa anh lên bán gỗ...

Sài Gòn, lập công ty, mở xưởng đóng tàu công khai Để có được cái vỏ bọc ấy, anh Tư chạy không ít ở Biên Hòa, Long Hải, Vũng Tàu... Mọi giấy tờ đã tiền. Công ty còn có cơ sở đóng tàu, sửa chữa tàu ở

có người lo.

Biên Hòa, Long Hải, Vũng Tàu... Tư Mao trở thành Anh Tư hỏi:

nghiệp chủ đáng nể. Đáng nể bởi khác với những

- Vậy bao giờ tiến hành?

ông chủ khác, ông chủ này hào phóng, rộng rãi, Anh Sáu Nam đáp:

giao thiệp rộng. Ông quen từ các quan chức cỡ bự

- Tùy anh, càng sớm càng hay, nhưng phải đến nhân viên cảnh sát, thuế quan... Đám thợ làm thận trọng, vững chắc. Chọn anh em trung kiên, công cho Tư Mao ghé tai nhau thì thầm: “Ông chủ

biết hoạt động công khai. Công ty của anh không buôn bán lỗ lãi ra sao, coi bộ xông xênh lắm”.

chỉ đóng tàu, rồi đưa ra Bắc chở vũ khí, mà phải

“Làm ăn lớ ngớ kiểu ổng, lỗ thấy mồ. Rủng rỉnh thay phiên nhau làm ăn thực sự để che mắt địch...

tiền, bởi ông chơi với các quan chức chính quyền, Vừa có bến bãi bí mật, vừa có bến bãi công khai...

cấu hàng viện trợ ra xài... Thời này chỉ ăn cắp và Anh hiểu ý tôi chớ.

biết ăn cắp mới giàu”. Công việc đang suôn sẻ thì Tư Mao đáp:

xảy ra vụ phản bội của Nguyễn Văn Rớt (Ba Tam)...

- Tôi hiểu!

Anh Sáu Nam nói vui:

Chở “hàng” đặc biệt

- Làm cán bộ cách mạng nhiều rồi, lần này Sau chuyến vượt biển ra Bắc năm 1962, các sắm vai tư sản thử coi.

anh được biên chế vào Đoàn 759, và đã nhiều lần

- Tôi sẽ gắng. Có tiền là thành tư sản mà, đi trên “tàu không số”, rồi “tàu hai đáy” tham gia anh Sáu.

chở vũ khí vào miền Nam. Nguyễn Sơn đã có lần Trong vai ông chủ muốn làm ăn lớn, Tư Mao đưa tàu về quê, neo tại con sông Ray này, song chỉ

lên Sài Gòn. Anh mua nhà, mua xe. Làm thân chỗ

được ngắm nhìn quê hương một đêm rồi lại trở ra này. Bắt mối chỗ kia. Mở rộng quan hệ. Kế đó xin Bắc ngay...

phép rồi trưng biển “Công ty Ngư Long” ở số nhà Năm 1972, trong khi Lê Hà làm thuyền 27/20 Âu Dương Lân, quận 8, Sài Gòn. Giấy hành trưởng tàu 645, phải hủy tàu rồi bị địch bắt, thì nghề của công ty do chính quyền Sài Sòn cấp, ghi: Nguyễn Sơn và Thôi Văn Nam được bổ sung về

215

216

https://thuviensach.vn

chỉ chở được có bẩy, tám tấn. Nguyện vọng của Chủ công ty được phép đánh cá, chở thuê ra miền đoàn, của anh em là phải có tàu to.

Trung; đóng mới, mua và bán tàu cũ, máy cũ; mua

- Vậy ta làm thôi. Quân khu có ý đưa anh lên bán gỗ...

Sài Gòn, lập công ty, mở xưởng đóng tàu công khai Để có được cái vỏ bọc ấy, anh Tư chạy không ít ở Biên Hòa, Long Hải, Vũng Tàu... Mọi giấy tờ đã tiền. Công ty còn có cơ sở đóng tàu, sửa chữa tàu ở

có người lo.

Biên Hòa, Long Hải, Vũng Tàu... Tư Mao trở thành Anh Tư hỏi:

nghiệp chủ đáng nể. Đáng nể bởi khác với những

- Vậy bao giờ tiến hành?

ông chủ khác, ông chủ này hào phóng, rộng rãi, Anh Sáu Nam đáp:

giao thiệp rộng. Ông quen từ các quan chức cỡ bự

- Tùy anh, càng sớm càng hay, nhưng phải đến nhân viên cảnh sát, thuế quan... Đám thợ làm thận trọng, vững chắc. Chọn anh em trung kiên, công cho Tư Mao ghé tai nhau thì thầm: “Ông chủ

biết hoạt động công khai. Công ty của anh không buôn bán lỗ lãi ra sao, coi bộ xông xênh lắm”.

chỉ đóng tàu, rồi đưa ra Bắc chở vũ khí, mà phải

“Làm ăn lớ ngớ kiểu ổng, lỗ thấy mồ. Rủng rỉnh thay phiên nhau làm ăn thực sự để che mắt địch...

tiền, bởi ông chơi với các quan chức chính quyền, Vừa có bến bãi bí mật, vừa có bến bãi công khai...

cấu hàng viện trợ ra xài... Thời này chỉ ăn cắp và Anh hiểu ý tôi chớ.

biết ăn cắp mới giàu”. Công việc đang suôn sẻ thì Tư Mao đáp:

xảy ra vụ phản bội của Nguyễn Văn Rớt (Ba Tam)...

- Tôi hiểu!

Anh Sáu Nam nói vui:

Chở “hàng” đặc biệt

- Làm cán bộ cách mạng nhiều rồi, lần này Sau chuyến vượt biển ra Bắc năm 1962, các sắm vai tư sản thử coi.

anh được biên chế vào Đoàn 759, và đã nhiều lần

- Tôi sẽ gắng. Có tiền là thành tư sản mà, đi trên “tàu không số”, rồi “tàu hai đáy” tham gia anh Sáu.

chở vũ khí vào miền Nam. Nguyễn Sơn đã có lần Trong vai ông chủ muốn làm ăn lớn, Tư Mao đưa tàu về quê, neo tại con sông Ray này, song chỉ

lên Sài Gòn. Anh mua nhà, mua xe. Làm thân chỗ

được ngắm nhìn quê hương một đêm rồi lại trở ra này. Bắt mối chỗ kia. Mở rộng quan hệ. Kế đó xin Bắc ngay...

phép rồi trưng biển “Công ty Ngư Long” ở số nhà Năm 1972, trong khi Lê Hà làm thuyền 27/20 Âu Dương Lân, quận 8, Sài Gòn. Giấy hành trưởng tàu 645, phải hủy tàu rồi bị địch bắt, thì nghề của công ty do chính quyền Sài Sòn cấp, ghi: Nguyễn Sơn và Thôi Văn Nam được bổ sung về

215

216

https://thuviensach.vn

đoàn “tàu hai đáy”, chở vũ khí bằng con đường Hải quân có nhiệm vụ đưa đồng chí tới đảo Hải hợp pháp.

Nam (Trung Quốc), nơi tàu của Tư Mao đã chờ

- Anh đi được mấy chuyến bằng “tàu hai đáy”

sẵn. Đó là chiếc tàu hai đáy, đóng theo dạng tàu theo đường hợp pháp? - Tôi hỏi anh Bảy Nam.

đánh cá và chở hàng của bà con làm nghề biển ở

- Đi được ít chuyến thôi - Anh Bảy Nam đáp.

Kiên Giang. Tàu mang số hiệu 159TT (TT, tức Song chuyến chở ông Võ Văn Kiệt, Bí thư Khu ủy thương thuyền) do Thôi Văn Nam làm thuyền từ Hà Nội vào Cà Mau, và chuyến chở ông Lê Đức trưởng, Nguyễn Sơn làm thuyền phó. Các thủy Anh, bấy giờ là Tư lệnh Quân khu 9, từ Cà Mau thủ có: Tư Kỷ, Chín Húa, Bảy Chống. Tư Mao đi ra miền Bắc là đáng nhớ nhất.

cùng, với danh nghĩa là người phụ trách chung, Về hai chuyến ấy, cách đây đã lâu lâu, trong cũng là chủ thuyền hợp pháp.

một dịp đi cùng nhà thơ Nguyễn Bá vào Kiên Trên đường đi, để động viên anh em, đồng chí Giang công tác, tôi đã được anh Tư Mao, hồi đó Võ Văn Kiệt kể rất nhiều chuyện, những lúc sóng làm Phó Chủ tịch tỉnh Kiên Giang, kể cho nghe.

êm, thường rủ anh em đánh bài.

Tháng 9 năm 1973, đồng chí Sáu Nam, Tư lệnh Khi tàu gần đến Mũi Dinh (chỗ Cam Ranh vào Quân khu 9, chỉ thị cho anh Tư Mao, lúc bấy giờ

Cà Ná), gặp gió xoáy. Chiếc tàu chao lắc như đưa phụ trách “tàu hai đáy” với cái vỏ bọc “Công ty võng. Anh Sáu Dân nói vui:

đánh cá Ngư Long” có văn phòng đặt tại Sài Gòn,

- Chu cha, sóng dữ quá... Cẩn thận nghe mấy chọn một chiếc thiệt tốt, ra Bắc rước anh Võ Văn ông, tàu chìm, người bơi được nhưng đô la và tài Kiệt về. Với giấy tờ hợp pháp ghi là tàu chở muối liệu không biết bơi, là mất đó...

ra Đà Nẵng, anh Tư Mao tổ chức ba tàu ra Bắc, Mũi Dinh là chốn nguy hiểm nhất trên tuyến hai tàu sẽ chở vũ khí vào, còn một tàu rước đồng đường chạy từ Bắc vào Nam. Thuyền bè qua đây chí Võ Văn Kiệt. Đây là một chuyến đi đặc biệt, thường phải dừng lại thắp hương, đốt tiền vàng, bởi ngoài đồng chí Võ Văn Kiệt (lúc đó vẫn gọi là cúng vái.

anh Sáu Dân), tàu của Tư Mao còn có nhiệm vụ

Qua Mũi Dinh, tàu ghé lại Vĩnh Hảo, nấu chở 3 triệu đô la và 4 tấn tài liệu Trung ương cấp cơm. Song thấy thuyền của dân đậu đông, lại ra cho miền Nam.

khơi đi tiếp.

Mọi việc chuẩn bị xong, trung tuần tháng 9, Tới Vũng Tàu, Thôi Văn Nam cho thuyền ghé đồng chí Võ Văn Kiệt và “hàng hóa” được đưa vô bờ để Tư Mao lên trình giấy. Tại Vũng Tàu, Tư

xuống Hải Phòng. Ở đây, một chiếc tàu lớn của Mao có cơ sở đóng thuyền hợp pháp, và quen biết 217

218

https://thuviensach.vn

đoàn “tàu hai đáy”, chở vũ khí bằng con đường Hải quân có nhiệm vụ đưa đồng chí tới đảo Hải hợp pháp.

Nam (Trung Quốc), nơi tàu của Tư Mao đã chờ

- Anh đi được mấy chuyến bằng “tàu hai đáy”

sẵn. Đó là chiếc tàu hai đáy, đóng theo dạng tàu theo đường hợp pháp? - Tôi hỏi anh Bảy Nam.

đánh cá và chở hàng của bà con làm nghề biển ở

- Đi được ít chuyến thôi - Anh Bảy Nam đáp.

Kiên Giang. Tàu mang số hiệu 159TT (TT, tức Song chuyến chở ông Võ Văn Kiệt, Bí thư Khu ủy thương thuyền) do Thôi Văn Nam làm thuyền từ Hà Nội vào Cà Mau, và chuyến chở ông Lê Đức trưởng, Nguyễn Sơn làm thuyền phó. Các thủy Anh, bấy giờ là Tư lệnh Quân khu 9, từ Cà Mau thủ có: Tư Kỷ, Chín Húa, Bảy Chống. Tư Mao đi ra miền Bắc là đáng nhớ nhất.

cùng, với danh nghĩa là người phụ trách chung, Về hai chuyến ấy, cách đây đã lâu lâu, trong cũng là chủ thuyền hợp pháp.

một dịp đi cùng nhà thơ Nguyễn Bá vào Kiên Trên đường đi, để động viên anh em, đồng chí Giang công tác, tôi đã được anh Tư Mao, hồi đó Võ Văn Kiệt kể rất nhiều chuyện, những lúc sóng làm Phó Chủ tịch tỉnh Kiên Giang, kể cho nghe.

êm, thường rủ anh em đánh bài.

Tháng 9 năm 1973, đồng chí Sáu Nam, Tư lệnh Khi tàu gần đến Mũi Dinh (chỗ Cam Ranh vào Quân khu 9, chỉ thị cho anh Tư Mao, lúc bấy giờ

Cà Ná), gặp gió xoáy. Chiếc tàu chao lắc như đưa phụ trách “tàu hai đáy” với cái vỏ bọc “Công ty võng. Anh Sáu Dân nói vui:

đánh cá Ngư Long” có văn phòng đặt tại Sài Gòn,

- Chu cha, sóng dữ quá... Cẩn thận nghe mấy chọn một chiếc thiệt tốt, ra Bắc rước anh Võ Văn ông, tàu chìm, người bơi được nhưng đô la và tài Kiệt về. Với giấy tờ hợp pháp ghi là tàu chở muối liệu không biết bơi, là mất đó...

ra Đà Nẵng, anh Tư Mao tổ chức ba tàu ra Bắc, Mũi Dinh là chốn nguy hiểm nhất trên tuyến hai tàu sẽ chở vũ khí vào, còn một tàu rước đồng đường chạy từ Bắc vào Nam. Thuyền bè qua đây chí Võ Văn Kiệt. Đây là một chuyến đi đặc biệt, thường phải dừng lại thắp hương, đốt tiền vàng, bởi ngoài đồng chí Võ Văn Kiệt (lúc đó vẫn gọi là cúng vái.

anh Sáu Dân), tàu của Tư Mao còn có nhiệm vụ

Qua Mũi Dinh, tàu ghé lại Vĩnh Hảo, nấu chở 3 triệu đô la và 4 tấn tài liệu Trung ương cấp cơm. Song thấy thuyền của dân đậu đông, lại ra cho miền Nam.

khơi đi tiếp.

Mọi việc chuẩn bị xong, trung tuần tháng 9, Tới Vũng Tàu, Thôi Văn Nam cho thuyền ghé đồng chí Võ Văn Kiệt và “hàng hóa” được đưa vô bờ để Tư Mao lên trình giấy. Tại Vũng Tàu, Tư

xuống Hải Phòng. Ở đây, một chiếc tàu lớn của Mao có cơ sở đóng thuyền hợp pháp, và quen biết 217

218

https://thuviensach.vn

nhiều “quan chức” ở đó, nên xin một chữ ký “tàu em”, tức là người nấu cơm, nấu nước và phụ việc chở muối đi Đà Nẵng” không khó.

trên tàu.

Bốn giờ chiều ngày hôm sau, tàu 159TT đến Ngày 27 tháng 11 năm 1973, hai tàu xuất Hố Bỏ Gùi. Theo nguyên tắc hoạt động, tàu không phát tại Vàm Hố (Cà Mau), với ý định chạy thẳng được vào bến ban ngày để bảo đảm bí mật, song một lèo ra Bắc, không ghé vào Vũng Tàu như mọi chuyến đó ngoại lệ, có anh Sáu Dân cùng đi, lần. Song đi ngang qua cửa Định An, sông Hậu, không thể chạy tới chạy lui ngoài cửa suốt được, gió lớn quá, tàu 159TT của Thôi Văn Nam, chở

nên Tư Mao quyết định không chờ tối. Biết đồng chí Sáu Nam và Tư Mao bị phá nước. Anh chuyện, anh Sáu Dân nói:

em thủy thủ đã gắng hết sức: tát, bơm, song nước

- Mấy ông vì tôi mà làm kiểu đó, lộ bến của vẫn vào ngày một nhiều. Tư Mao báo cáo lại với mấy ông nghe.

anh Sáu và đề nghị anh chuyển qua tàu 158TT

- Nhưng loay hoay ngoài này, địch nó nghi, của Nguyễn Sơn. Tư Mao dặn:

nó xáp vô khám xét, thấy hàng, thấy anh còn

- Tàu có anh Sáu đi, phải hết sức chú ý nghe.

nguy hơn...

Nếu tàu 159TT không trám được, tôi sẽ làm hiệu

- Là nói vậy. Trên tàu, tôi phải theo lệnh mấy để cập vô rước bọn tôi lên.

ông thôi.

Suốt đêm hôm đó, tàu 159TT vừa chạy, vừa Đêm ấy đồng chí Võ Văn Kiệt về tới cứ.

trám, vừa tát nước. Song không mấy hiệu quả.

Cuối tháng 11 năm 1973, anh Tư Mao lại nhận được một nhiệm vụ đặc biệt nữa: chuẩn bị

Đến 9 giờ sáng hôm sau, khi tàu chạy ngang qua tàu chở đồng chí Lê Đức Anh ra miền Bắc công Trà Vinh, Tư Mao làm hiệu cho tàu 158TT của tác. Thấy tàu 159TT chở đồng chí Võ Văn Kiệt và Nguyễn Sơn dừng lại. Hai tàu cập sát mạn vào tàu 158TT chở vũ khí từ miền Bắc đi vào “ngon nhau. Giữa biển sóng to, khó khăn lắm anh Sáu lành”, đồng chí Tư Mao chọn hai tàu đó.

Nam, anh Tư Mao, anh Thôi Văn Nam và mấy Tàu 159TT là tàu chỉ huy, có nhiệm vụ chở

thủy thủ mới chuyển qua được tàu 158TT của đồng chí Lê Đức Anh; do anh Thôi Văn Nam làm Nguyễn Sơn. Tàu 159TT chìm dần xuống biển.

thuyền trưởng; đi cùng có anh Tư Mao. Tàu Không bao lâu, tàu 158TT của Nguyễn Sơn cũng 158TT do anh Nguyễn Sơn làm thuyền trưởng, là bị phá nước. Nguyễn Sơn lo không an toàn, đề

tàu hộ tống và là phương tiện dự bị khi cần. Đồng nghị trở lại Vàm Hố. Tư Mao nói: “Lộn lại sợ nhỡ

chí Lê Đức Anh có căn cước giả, trong vai “con việc. Ta cứ cho tàu chạy, đến Long Hải ghé vô sửa 219

220

https://thuviensach.vn

nhiều “quan chức” ở đó, nên xin một chữ ký “tàu em”, tức là người nấu cơm, nấu nước và phụ việc chở muối đi Đà Nẵng” không khó.

trên tàu.

Bốn giờ chiều ngày hôm sau, tàu 159TT đến Ngày 27 tháng 11 năm 1973, hai tàu xuất Hố Bỏ Gùi. Theo nguyên tắc hoạt động, tàu không phát tại Vàm Hố (Cà Mau), với ý định chạy thẳng được vào bến ban ngày để bảo đảm bí mật, song một lèo ra Bắc, không ghé vào Vũng Tàu như mọi chuyến đó ngoại lệ, có anh Sáu Dân cùng đi, lần. Song đi ngang qua cửa Định An, sông Hậu, không thể chạy tới chạy lui ngoài cửa suốt được, gió lớn quá, tàu 159TT của Thôi Văn Nam, chở

nên Tư Mao quyết định không chờ tối. Biết đồng chí Sáu Nam và Tư Mao bị phá nước. Anh chuyện, anh Sáu Dân nói:

em thủy thủ đã gắng hết sức: tát, bơm, song nước

- Mấy ông vì tôi mà làm kiểu đó, lộ bến của vẫn vào ngày một nhiều. Tư Mao báo cáo lại với mấy ông nghe.

anh Sáu và đề nghị anh chuyển qua tàu 158TT

- Nhưng loay hoay ngoài này, địch nó nghi, của Nguyễn Sơn. Tư Mao dặn:

nó xáp vô khám xét, thấy hàng, thấy anh còn

- Tàu có anh Sáu đi, phải hết sức chú ý nghe.

nguy hơn...

Nếu tàu 159TT không trám được, tôi sẽ làm hiệu

- Là nói vậy. Trên tàu, tôi phải theo lệnh mấy để cập vô rước bọn tôi lên.

ông thôi.

Suốt đêm hôm đó, tàu 159TT vừa chạy, vừa Đêm ấy đồng chí Võ Văn Kiệt về tới cứ.

trám, vừa tát nước. Song không mấy hiệu quả.

Cuối tháng 11 năm 1973, anh Tư Mao lại nhận được một nhiệm vụ đặc biệt nữa: chuẩn bị

Đến 9 giờ sáng hôm sau, khi tàu chạy ngang qua tàu chở đồng chí Lê Đức Anh ra miền Bắc công Trà Vinh, Tư Mao làm hiệu cho tàu 158TT của tác. Thấy tàu 159TT chở đồng chí Võ Văn Kiệt và Nguyễn Sơn dừng lại. Hai tàu cập sát mạn vào tàu 158TT chở vũ khí từ miền Bắc đi vào “ngon nhau. Giữa biển sóng to, khó khăn lắm anh Sáu lành”, đồng chí Tư Mao chọn hai tàu đó.

Nam, anh Tư Mao, anh Thôi Văn Nam và mấy Tàu 159TT là tàu chỉ huy, có nhiệm vụ chở

thủy thủ mới chuyển qua được tàu 158TT của đồng chí Lê Đức Anh; do anh Thôi Văn Nam làm Nguyễn Sơn. Tàu 159TT chìm dần xuống biển.

thuyền trưởng; đi cùng có anh Tư Mao. Tàu Không bao lâu, tàu 158TT của Nguyễn Sơn cũng 158TT do anh Nguyễn Sơn làm thuyền trưởng, là bị phá nước. Nguyễn Sơn lo không an toàn, đề

tàu hộ tống và là phương tiện dự bị khi cần. Đồng nghị trở lại Vàm Hố. Tư Mao nói: “Lộn lại sợ nhỡ

chí Lê Đức Anh có căn cước giả, trong vai “con việc. Ta cứ cho tàu chạy, đến Long Hải ghé vô sửa 219

220

https://thuviensach.vn

chữa, thời gian của anh Sáu gấp. Ảnh cần có mặt thuế quan Ba Chương. Mỗi lần nghe tin tàu Tư

ở miền Bắc sớm”.

Mao vào, Ba Chương đánh xe ra cảng, nhảy xuống Tới cơ sở đóng tàu của mình ở Long Hải, Tư

tàu đón Tư Mao đi nhậu. Lần này cũng vậy, biết Mao chỉ anh em thủy thủ tàu 159TT, nói với tàu Tư Mao cập bến, nó vội cho xe tới. Đứng trên những người làm công:

tàu, thấy viên thuế quan đang đến, Tư Mao lo

- Tôi mới thu thêm 5 thợ nữa, phụ làm cho quá. Để nó xuống tàu nhìn thấy anh Sáu Nam, sẽ

nhanh... Giúp họ nghe.

nguy. Tư Mao vội ra đón.

Tàu 158 tranh thủ trám, nhưng ở Long Hải

- Khỏe chớ, anh Tư? - Ba Chương xởi lởi nhảy sóng to, trám hoài mà nước vẫn vào. Tư Mao báo xuống xe, nhe răng cười - Nghe tin anh vô, tôi đưa cáo anh Sáu rồi quyết định vào Vũng Tàu sửa xe xuống rước lên phố giải sầu.

chữa. Ngày 30 tháng 01, tàu 158TT tới Vũng Tàu.

Tư Mao làm bộ ỉu xìu:

Thấy tàu chiến của ngụy đậu san sát, anh Sáu có

- Mấy hôm nay động trời hay sao, thấy trong phần ngại. Tư Mao giải thích:

người oải quá. Với nữa hôm qua mấy đứa cho ăn

- Anh Sáu khỏi lo, tôi quen biết chúng mà. Có bậy bạ, tháo dạ suốt...

điều xin anh Sáu cứ ngồi yên trong khoang, mọi

- Tôi rành bệnh anh Tư... Xông hơi, rồi kêu việc để tôi liệu.

mấy đứa đấm bóp là khỏe. Tôi biết chỗ ngon lành...

Tàu 158TT đậu cách tàu địch 100 mét.

- Vậy sao? Nhưng lần này đậu ở đây lâu. Chừ

Bọn lính thấy tàu Tư Mao vào, nhòm sang ri, chú cầm ít tiền chuẩn bị đồ nhậu, bao giờ tôi nhơi nhới gọi:

nhắn chú cho xe xuống rước... Xe tốt chớ?

- Lâu rồi không gặp, khỏe chớ anh Tư? Tụi

- Xe của anh Tư, tôi giữ còn hơn giữ vợ mình, này nằm đây buồn thúi ruột, anh có cái lai rai, chỉ khi nào anh tới Vũng Tàu mới đi rước...

“viện trợ” chút ít coi.

- Bây giờ chú cứ về...

- Rượu hết, khô mực không còn - Tư Mao nhìn

- Định xuống tàu lai rai với anh cho vui. Bữa sang, nói.

nay rảnh... Mà anh Tư cần thuốc gì để tôi kêu bọn

- Thì có cái có thể đổi ra rượu... Anh Tư vẫn chơi đẹp mà. Có tiền là có tất cả.

đàn em mang tới.

Tư Mao dúi cho bọn lính ít tiền uống rượu rồi

- Khỏi! - Tư Mao ghé sát tai Ba Chương, nói chuẩn bị cho sửa tàu. Hồi đó Tư Mao là một “ông nhỏ - Chú chuẩn bị chỗ nào kín đáo, mai ta uống chủ” hào phóng, có chiếc xe hơi anh gửi ở nhà lão với nhau cả ngày...

221

222

https://thuviensach.vn

chữa, thời gian của anh Sáu gấp. Ảnh cần có mặt thuế quan Ba Chương. Mỗi lần nghe tin tàu Tư

ở miền Bắc sớm”.

Mao vào, Ba Chương đánh xe ra cảng, nhảy xuống Tới cơ sở đóng tàu của mình ở Long Hải, Tư

tàu đón Tư Mao đi nhậu. Lần này cũng vậy, biết Mao chỉ anh em thủy thủ tàu 159TT, nói với tàu Tư Mao cập bến, nó vội cho xe tới. Đứng trên những người làm công:

tàu, thấy viên thuế quan đang đến, Tư Mao lo

- Tôi mới thu thêm 5 thợ nữa, phụ làm cho quá. Để nó xuống tàu nhìn thấy anh Sáu Nam, sẽ

nhanh... Giúp họ nghe.

nguy. Tư Mao vội ra đón.

Tàu 158 tranh thủ trám, nhưng ở Long Hải

- Khỏe chớ, anh Tư? - Ba Chương xởi lởi nhảy sóng to, trám hoài mà nước vẫn vào. Tư Mao báo xuống xe, nhe răng cười - Nghe tin anh vô, tôi đưa cáo anh Sáu rồi quyết định vào Vũng Tàu sửa xe xuống rước lên phố giải sầu.

chữa. Ngày 30 tháng 01, tàu 158TT tới Vũng Tàu.

Tư Mao làm bộ ỉu xìu:

Thấy tàu chiến của ngụy đậu san sát, anh Sáu có

- Mấy hôm nay động trời hay sao, thấy trong phần ngại. Tư Mao giải thích:

người oải quá. Với nữa hôm qua mấy đứa cho ăn

- Anh Sáu khỏi lo, tôi quen biết chúng mà. Có bậy bạ, tháo dạ suốt...

điều xin anh Sáu cứ ngồi yên trong khoang, mọi

- Tôi rành bệnh anh Tư... Xông hơi, rồi kêu việc để tôi liệu.

mấy đứa đấm bóp là khỏe. Tôi biết chỗ ngon lành...

Tàu 158TT đậu cách tàu địch 100 mét.

- Vậy sao? Nhưng lần này đậu ở đây lâu. Chừ

Bọn lính thấy tàu Tư Mao vào, nhòm sang ri, chú cầm ít tiền chuẩn bị đồ nhậu, bao giờ tôi nhơi nhới gọi:

nhắn chú cho xe xuống rước... Xe tốt chớ?

- Lâu rồi không gặp, khỏe chớ anh Tư? Tụi

- Xe của anh Tư, tôi giữ còn hơn giữ vợ mình, này nằm đây buồn thúi ruột, anh có cái lai rai, chỉ khi nào anh tới Vũng Tàu mới đi rước...

“viện trợ” chút ít coi.

- Bây giờ chú cứ về...

- Rượu hết, khô mực không còn - Tư Mao nhìn

- Định xuống tàu lai rai với anh cho vui. Bữa sang, nói.

nay rảnh... Mà anh Tư cần thuốc gì để tôi kêu bọn

- Thì có cái có thể đổi ra rượu... Anh Tư vẫn chơi đẹp mà. Có tiền là có tất cả.

đàn em mang tới.

Tư Mao dúi cho bọn lính ít tiền uống rượu rồi

- Khỏi! - Tư Mao ghé sát tai Ba Chương, nói chuẩn bị cho sửa tàu. Hồi đó Tư Mao là một “ông nhỏ - Chú chuẩn bị chỗ nào kín đáo, mai ta uống chủ” hào phóng, có chiếc xe hơi anh gửi ở nhà lão với nhau cả ngày...

221

222

https://thuviensach.vn

- Vậy được. Mai nghe... Anh Tư yên tâm, Thôi Văn Nam nhìn qua Nguyễn Sơn:

Vũng Tàu chẳng thua chi Sài Gòn.

- Tại cái số của mình nó vậy. Tử vi có sao “tù Ba Chương đi rồi, Tư Mao ngó theo, thở phào.

tội” chiếu. Nếu tàu 159TT không hỏng, không bị

Ngày hôm sau tàu sửa xong, chiều đó, Tư Mao chìm ở Trà Vinh, mình đưa anh Sáu ra Bắc, là liền lệnh cho Nguyễn Sơn nhổ neo. Năm thủy thủ

khỏe. Nhưng “thằng” 159TT phá nước, thành ra của tàu 159TT gồm Bảy Nam, Bảy Chống, Hai cha này (anh chỉ Nguyễn Sơn) hưởng lộc. Cực thế!

Thưởng, Ba Minh, Tư Kỷ, ở lại. Chẳng mấy, tàu Mình chẳng những không được ra Bắc chuyến đó, 158TT ra tới biển, hướng về phía bắc, đi miết.

mà kẹt lại Vũng Tàu và còn bị bắt nữa chớ. Rồi

- Qua vĩ tuyến 17, có sóng lừng, anh Sáu Nam anh kể tiếp: Thuyền của Nguyễn Sơn đưa ông Sáu bị ói - Tư Mao kể - Tôi rất lo. Nhưng đây là vùng Nam và Tư Mao đi được một lúc thì xe nhà binh biển miền Bắc, có làm sao, ghé vô bờ cũng ổn.

chở lính ập tới. Chúng sục sạo cơ sở đóng thuyền Kinh nghiệm cho hay rằng biển chuyển sóng lừng của Tư Mao ở Long Hải, ở Vũng Tàu. Sau này mới là sắp bão. Quả thế, trưa ấy chúng tôi vừa nấu hay thằng Nguyễn Văn Rớt (tức Ba Tam) làm cơm xong thì gió về. Gió ngày một lớn, Nguyễn phản. Vậy là tụi này bị tóm...

Sơn đề nghị tôi cầm lái. Những lúc biển động, người lái không khéo, tàu dễ bị lật. Chiều hôm sau Người cải dạng khuôn mặt mình

chúng tôi đến được đảo Hải Nam. Anh Sáu Nam Từ ngày thành lập tới lúc Ba Tam làm phản, tuy đi biển không quen, có mệt, nhưng được an tháng 11 năm 1973, đoàn của Tư Mao đã có 31 lần toàn, mừng lắm. Anh viết điện gửi Bộ Tư lệnh Hải chuyến ra Bắc, chở được 520 tấn vũ khí, hàng quân. Hôm sau nữa, tàu sắt Hải quân tới đón ảnh quân sự; đồng thời đưa đón cán bộ tăng cường cho và tôi về Hải Phòng, còn anh em tàu 158TT chuẩn chiến trường.

bị nhận vũ khí về... Nhưng chuyến đó tàu 158TT

Sau “vụ Ba Tam”, cơ sở của anh Tư ở Sài Gòn, đã phải kẹt lại. Chúng tôi đã bị lộ...

Vũng Tàu, Long Hải bị vỡ. Địch lấy mất 5 tàu, 3

... Bây giờ hai người thuyền trưởng đi trên hai chiếc ở Rạch Giá, 2 chiếc tại Vũng Tàu, và 117

chiếc tàu 158TT và 159TT chở đồng chí Võ Văn người bị bắt, trong đó có cả viên chức chính quyền Kiệt vào Nam, chở đồng chí Lê Đức Anh ra Bắc ngụy, chúng nghi có quan hệ với Tư Mao. Hoạt đang ngồi lai rai trước mặt tôi... Tôi đón chén rượu động của đoàn gặp trở ngại, sáu tàu vừa ra Bắc, từ tay anh Bảy Nam, rồi hỏi:

kẹt lại... Những ngày ấy tổ chức bố trí anh Tư ở số

- Sau đó cớ gì khiến anh bị bắt, anh Bảy?

nhà 36 Lý Nam Đế, Hà Nội cho gần với Bộ Tổng 223

224

https://thuviensach.vn

- Vậy được. Mai nghe... Anh Tư yên tâm, Thôi Văn Nam nhìn qua Nguyễn Sơn:

Vũng Tàu chẳng thua chi Sài Gòn.

- Tại cái số của mình nó vậy. Tử vi có sao “tù Ba Chương đi rồi, Tư Mao ngó theo, thở phào.

tội” chiếu. Nếu tàu 159TT không hỏng, không bị

Ngày hôm sau tàu sửa xong, chiều đó, Tư Mao chìm ở Trà Vinh, mình đưa anh Sáu ra Bắc, là liền lệnh cho Nguyễn Sơn nhổ neo. Năm thủy thủ

khỏe. Nhưng “thằng” 159TT phá nước, thành ra của tàu 159TT gồm Bảy Nam, Bảy Chống, Hai cha này (anh chỉ Nguyễn Sơn) hưởng lộc. Cực thế!

Thưởng, Ba Minh, Tư Kỷ, ở lại. Chẳng mấy, tàu Mình chẳng những không được ra Bắc chuyến đó, 158TT ra tới biển, hướng về phía bắc, đi miết.

mà kẹt lại Vũng Tàu và còn bị bắt nữa chớ. Rồi

- Qua vĩ tuyến 17, có sóng lừng, anh Sáu Nam anh kể tiếp: Thuyền của Nguyễn Sơn đưa ông Sáu bị ói - Tư Mao kể - Tôi rất lo. Nhưng đây là vùng Nam và Tư Mao đi được một lúc thì xe nhà binh biển miền Bắc, có làm sao, ghé vô bờ cũng ổn.

chở lính ập tới. Chúng sục sạo cơ sở đóng thuyền Kinh nghiệm cho hay rằng biển chuyển sóng lừng của Tư Mao ở Long Hải, ở Vũng Tàu. Sau này mới là sắp bão. Quả thế, trưa ấy chúng tôi vừa nấu hay thằng Nguyễn Văn Rớt (tức Ba Tam) làm cơm xong thì gió về. Gió ngày một lớn, Nguyễn phản. Vậy là tụi này bị tóm...

Sơn đề nghị tôi cầm lái. Những lúc biển động, người lái không khéo, tàu dễ bị lật. Chiều hôm sau Người cải dạng khuôn mặt mình

chúng tôi đến được đảo Hải Nam. Anh Sáu Nam Từ ngày thành lập tới lúc Ba Tam làm phản, tuy đi biển không quen, có mệt, nhưng được an tháng 11 năm 1973, đoàn của Tư Mao đã có 31 lần toàn, mừng lắm. Anh viết điện gửi Bộ Tư lệnh Hải chuyến ra Bắc, chở được 520 tấn vũ khí, hàng quân. Hôm sau nữa, tàu sắt Hải quân tới đón ảnh quân sự; đồng thời đưa đón cán bộ tăng cường cho và tôi về Hải Phòng, còn anh em tàu 158TT chuẩn chiến trường.

bị nhận vũ khí về... Nhưng chuyến đó tàu 158TT

Sau “vụ Ba Tam”, cơ sở của anh Tư ở Sài Gòn, đã phải kẹt lại. Chúng tôi đã bị lộ...

Vũng Tàu, Long Hải bị vỡ. Địch lấy mất 5 tàu, 3

... Bây giờ hai người thuyền trưởng đi trên hai chiếc ở Rạch Giá, 2 chiếc tại Vũng Tàu, và 117

chiếc tàu 158TT và 159TT chở đồng chí Võ Văn người bị bắt, trong đó có cả viên chức chính quyền Kiệt vào Nam, chở đồng chí Lê Đức Anh ra Bắc ngụy, chúng nghi có quan hệ với Tư Mao. Hoạt đang ngồi lai rai trước mặt tôi... Tôi đón chén rượu động của đoàn gặp trở ngại, sáu tàu vừa ra Bắc, từ tay anh Bảy Nam, rồi hỏi:

kẹt lại... Những ngày ấy tổ chức bố trí anh Tư ở số

- Sau đó cớ gì khiến anh bị bắt, anh Bảy?

nhà 36 Lý Nam Đế, Hà Nội cho gần với Bộ Tổng 223

224

https://thuviensach.vn

tham mưu. Hằng ngày, anh Phan Hàm, Cục phó mắt miệng khác đi... Những người đảm nhận công Cục Tác chiến vẫn sang thăm và trao đổi công việc ở bệnh viện đều khâm phục sự chịu đựng của việc. Có ý kiến cho rằng lực lượng của Tư Mao đã lộ, anh. Mỗi lần chỉnh hình là đau đớn, là mất sức...

nên ngừng hoạt động. Có người đề xuất phương án Nhưng chưa một lần anh rên la, thối chí. Các bác đưa Tư Mao về Nam bằng đường bộ. Anh Sáu sĩ vẫn đùa rằng anh có “lá gan sư tử”.

Nam chỉ thị: Đoàn S.950 tạm ngừng hoạt động Một thời gian sau, anh trở lại Bộ Tổng tham một thời gian, nắm chắc tình hình, cải dạng lại mưu để tiếp tục công tác. Nhưng, hầu hết những tàu để tiếp tục hoạt động. Đồng thời cử sáu người, người quen đều nhận ra anh... Vậy là lại vào viện theo đường bộ, về quân khu để phổ biến tình hình.

lần thứ hai. Lần này phải cải dạng toàn bộ khuôn Tư Mao đề xuất: hiện nay ảnh của Tư Mao đã mặt. Tư Mao vốn hói đầu phía trước, trán cao. Để

được thông báo khắp miền Nam, bởi vậy song song thay đổi khuôn mặt ấy, các giáo sư ở Bệnh viện với việc cải dạng tàu để tiếp tục hoạt động, cần cải 108 đã phải làm một công việc hết sức khó khăn, dạng khuôn mặt Tư Mao thành khuôn mặt người lật toàn bộ mảng da đầu của Tư Mao lên, xoay từ

khác. Ý kiến táo bạo ấy được nghiên cứu, tính đằng trước ra đằng sau. Lần này thì Tư Mao có toán kỹ và cuối cùng được cấp trên chấp thuận.

khuôn mặt khác hẳn, trán hẹp, thấp, tóc phủ kín, Thời gian ấy, các cơ sở hoạt động ở Nam Bộ

còn sau gáy gần như không có sợi tóc nào.

được thông báo: Tư Mao đã hy sinh trong chuyến Ba tháng sau, với cái tên mới: Sáu Thuận, với công tác vừa qua. Biết tin ai cũng thương tiếc.

khuôn mặt mới khác hẳn khuôn mặt trước đây Đơn vị làm lễ truy điệu; và cố tình không để má con chị Tư hay. Song cái tin đau đớn ấy đã đến với của mình, Tư Mao theo đường bộ, trở lại miền gia đình. Chị Tư và các cháu chỉ biết lén khóc Nam. Đến Tây Ninh, anh Sáu Nam lúc bấy giờ

thầm. Hằng ngày, đến bữa ăn, chị lặng lẽ đặt bát đang ở đó, không khỏi ngỡ ngàng trước một “Tư

cơm lên bàn thờ, cúng anh, và mong anh phù hộ

Mao mới”... Sau mấy ngày bàn định công việc với cho cả nhà mạnh khỏe...

anh Sáu Nam, anh Sáu Thuận, tên mới của Tư

Cùng thời điểm ấy, Bộ Tổng tham mưu tới Mao, theo đường hợp pháp, lần về cứ.

Bệnh viện 108 gặp các giáo sư bàn cách cải dạng Để giữ bí mật cho giai đoạn vận chuyển tới, khuôn mặt Tư Mao. Ít ngày sau, Tư Mao lặng lẽ

Quân khu ra lệnh giải tán Đoàn S.950 và thành nhập viện. Tại đó, anh phải phẫu thuật cấy lại lập đơn vị mới, mang bí danh G.473. Anh Tư Mao lông mày, nâng sống mũi, sửa lại cằm, và làm cho làm đoàn trưởng kiêm chính ủy.

225

226

https://thuviensach.vn

tham mưu. Hằng ngày, anh Phan Hàm, Cục phó mắt miệng khác đi... Những người đảm nhận công Cục Tác chiến vẫn sang thăm và trao đổi công việc ở bệnh viện đều khâm phục sự chịu đựng của việc. Có ý kiến cho rằng lực lượng của Tư Mao đã lộ, anh. Mỗi lần chỉnh hình là đau đớn, là mất sức...

nên ngừng hoạt động. Có người đề xuất phương án Nhưng chưa một lần anh rên la, thối chí. Các bác đưa Tư Mao về Nam bằng đường bộ. Anh Sáu sĩ vẫn đùa rằng anh có “lá gan sư tử”.

Nam chỉ thị: Đoàn S.950 tạm ngừng hoạt động Một thời gian sau, anh trở lại Bộ Tổng tham một thời gian, nắm chắc tình hình, cải dạng lại mưu để tiếp tục công tác. Nhưng, hầu hết những tàu để tiếp tục hoạt động. Đồng thời cử sáu người, người quen đều nhận ra anh... Vậy là lại vào viện theo đường bộ, về quân khu để phổ biến tình hình.

lần thứ hai. Lần này phải cải dạng toàn bộ khuôn Tư Mao đề xuất: hiện nay ảnh của Tư Mao đã mặt. Tư Mao vốn hói đầu phía trước, trán cao. Để

được thông báo khắp miền Nam, bởi vậy song song thay đổi khuôn mặt ấy, các giáo sư ở Bệnh viện với việc cải dạng tàu để tiếp tục hoạt động, cần cải 108 đã phải làm một công việc hết sức khó khăn, dạng khuôn mặt Tư Mao thành khuôn mặt người lật toàn bộ mảng da đầu của Tư Mao lên, xoay từ

khác. Ý kiến táo bạo ấy được nghiên cứu, tính đằng trước ra đằng sau. Lần này thì Tư Mao có toán kỹ và cuối cùng được cấp trên chấp thuận.

khuôn mặt khác hẳn, trán hẹp, thấp, tóc phủ kín, Thời gian ấy, các cơ sở hoạt động ở Nam Bộ

còn sau gáy gần như không có sợi tóc nào.

được thông báo: Tư Mao đã hy sinh trong chuyến Ba tháng sau, với cái tên mới: Sáu Thuận, với công tác vừa qua. Biết tin ai cũng thương tiếc.

khuôn mặt mới khác hẳn khuôn mặt trước đây Đơn vị làm lễ truy điệu; và cố tình không để má con chị Tư hay. Song cái tin đau đớn ấy đã đến với của mình, Tư Mao theo đường bộ, trở lại miền gia đình. Chị Tư và các cháu chỉ biết lén khóc Nam. Đến Tây Ninh, anh Sáu Nam lúc bấy giờ

thầm. Hằng ngày, đến bữa ăn, chị lặng lẽ đặt bát đang ở đó, không khỏi ngỡ ngàng trước một “Tư

cơm lên bàn thờ, cúng anh, và mong anh phù hộ

Mao mới”... Sau mấy ngày bàn định công việc với cho cả nhà mạnh khỏe...

anh Sáu Nam, anh Sáu Thuận, tên mới của Tư

Cùng thời điểm ấy, Bộ Tổng tham mưu tới Mao, theo đường hợp pháp, lần về cứ.

Bệnh viện 108 gặp các giáo sư bàn cách cải dạng Để giữ bí mật cho giai đoạn vận chuyển tới, khuôn mặt Tư Mao. Ít ngày sau, Tư Mao lặng lẽ

Quân khu ra lệnh giải tán Đoàn S.950 và thành nhập viện. Tại đó, anh phải phẫu thuật cấy lại lập đơn vị mới, mang bí danh G.473. Anh Tư Mao lông mày, nâng sống mũi, sửa lại cằm, và làm cho làm đoàn trưởng kiêm chính ủy.

225

226

https://thuviensach.vn

Sau một năm ngưng hoạt động, những con tàu rồi hỏi: “Sao lại thế này?”. Tôi cười, biết giải thích lại lặng lẽ ra Bắc nhận vũ khí. Chiếc tàu đầu tiên sao đây?

đi ở giai đoạn này mang biển số 82MT do anh Tư

Tôi ngắm khuôn mặt ông Phó Chủ tịch tỉnh Mao phụ trách, các thành viên gồm: Ba Minh, Kiên Giang: Trán ngắn, khuôn mặt ngắn, mũi hơi Tám Ca, Ba Kỷ, Sáu Danh, Hai Quyết, rời Gành dô cao và mắt xếch. Không rõ khuôn mặt trước Hào ngày 27 tháng 01 năm 1974.

đây của anh thế nào, nhưng khuôn mặt bây giờ có Tiếp đó, chiếc thứ hai, thứ ba, thứ tư... lên cái gì đó ngồ ngộ, song nếu không rõ chuyện, khó đường.

ai đoán được đây là “khuôn mặt... giả Tư Mao”.

Ngày 19 tháng 4 năm 1975, ba chiếc SG.168, Anh Tư cho đánh xe đưa tôi đi nhiều nơi. Các 82MT, SG.159 do anh Tư Mao và anh Ba Nông cơ sở trước đây của anh, nay là các xí nghiệp làm Dân phụ trách cùng cập bến Hố. 50 tấn vũ khí ba kinh tế. Những bến, bãi cất giấu vũ khí, bây giờ

tàu mang về kịp trang bị cho Quân khu tham gia trở thành bến cá, có cầu cảng. Sầm uất.

chiến dịch Hồ Chí Minh.

Trở về Bắc, tôi có ý định nếu được gặp anh lần Hàng bốc xong, anh Tư Mao lại đưa thuyền ra nữa, sẽ hỏi chuyện dài dài và nhất quyết sẽ viết Bắc. Đến ngang vùng biển Đà Nẵng thì nhận được một cái gì đó. Song tôi đã bị chậm. Năm sau tôi tin miền Nam đã hoàn toàn giải phóng...

nghe tin anh qua đời. Anh mới chạm tới tuổi 60, Hồi gặp anh Tư Mao, lúc đó đã là Phó Chủ

còn dư năng lực. Nhưng có thể những năm lăn lộn tịch tỉnh Kiên Giang, tôi hỏi:

trong rừng đước Cà Mau, và đặc biệt hai lần phẫu

- Vậy sau này, khi anh trở về, chị và các cháu thuật chỉnh hình khuôn mặt đã ảnh hưởng đến có ngạc nhiên không?

sức khỏe của anh...

Tư Mao cười:

Tôi ngắm chân dung anh trong những chân

- Khi gần tới nhà, hồi hộp lắm. Đứng trước dung các Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cửa một lúc, tôi mới cất tiếng gọi to tên nhà tôi.

trong cuốn sách Lịch sử Lữ đoàn 125 do Nhà xuất Cửa mở, vợ con bước ra, nhìn... xa lạ. Hình như

bản Quân đội nhân dân phát hành, thấy nuối tiếc giây phút ban đầu ấy, mọi người đều ngỡ ngàng, ngẩn ngơ.

khó tin. “Tôi đây mà, Tư Mao đây!”. Nghe giọng

nói của tôi, vợ tôi sà tới, òa khóc, các cháu đứng quanh cũng khóc. Mấy đứa kêu to: ba thật rồi!

Đúng là ba rồi! Vợ tôi lần sờ khắp khuôn mặt tôi, 227

228

https://thuviensach.vn

Sau một năm ngưng hoạt động, những con tàu rồi hỏi: “Sao lại thế này?”. Tôi cười, biết giải thích lại lặng lẽ ra Bắc nhận vũ khí. Chiếc tàu đầu tiên sao đây?

đi ở giai đoạn này mang biển số 82MT do anh Tư

Tôi ngắm khuôn mặt ông Phó Chủ tịch tỉnh Mao phụ trách, các thành viên gồm: Ba Minh, Kiên Giang: Trán ngắn, khuôn mặt ngắn, mũi hơi Tám Ca, Ba Kỷ, Sáu Danh, Hai Quyết, rời Gành dô cao và mắt xếch. Không rõ khuôn mặt trước Hào ngày 27 tháng 01 năm 1974.

đây của anh thế nào, nhưng khuôn mặt bây giờ có Tiếp đó, chiếc thứ hai, thứ ba, thứ tư... lên cái gì đó ngồ ngộ, song nếu không rõ chuyện, khó đường.

ai đoán được đây là “khuôn mặt... giả Tư Mao”.

Ngày 19 tháng 4 năm 1975, ba chiếc SG.168, Anh Tư cho đánh xe đưa tôi đi nhiều nơi. Các 82MT, SG.159 do anh Tư Mao và anh Ba Nông cơ sở trước đây của anh, nay là các xí nghiệp làm Dân phụ trách cùng cập bến Hố. 50 tấn vũ khí ba kinh tế. Những bến, bãi cất giấu vũ khí, bây giờ

tàu mang về kịp trang bị cho Quân khu tham gia trở thành bến cá, có cầu cảng. Sầm uất.

chiến dịch Hồ Chí Minh.

Trở về Bắc, tôi có ý định nếu được gặp anh lần Hàng bốc xong, anh Tư Mao lại đưa thuyền ra nữa, sẽ hỏi chuyện dài dài và nhất quyết sẽ viết Bắc. Đến ngang vùng biển Đà Nẵng thì nhận được một cái gì đó. Song tôi đã bị chậm. Năm sau tôi tin miền Nam đã hoàn toàn giải phóng...

nghe tin anh qua đời. Anh mới chạm tới tuổi 60, Hồi gặp anh Tư Mao, lúc đó đã là Phó Chủ

còn dư năng lực. Nhưng có thể những năm lăn lộn tịch tỉnh Kiên Giang, tôi hỏi:

trong rừng đước Cà Mau, và đặc biệt hai lần phẫu

- Vậy sau này, khi anh trở về, chị và các cháu thuật chỉnh hình khuôn mặt đã ảnh hưởng đến có ngạc nhiên không?

sức khỏe của anh...

Tư Mao cười:

Tôi ngắm chân dung anh trong những chân

- Khi gần tới nhà, hồi hộp lắm. Đứng trước dung các Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cửa một lúc, tôi mới cất tiếng gọi to tên nhà tôi.

trong cuốn sách Lịch sử Lữ đoàn 125 do Nhà xuất Cửa mở, vợ con bước ra, nhìn... xa lạ. Hình như

bản Quân đội nhân dân phát hành, thấy nuối tiếc giây phút ban đầu ấy, mọi người đều ngỡ ngàng, ngẩn ngơ.

khó tin. “Tôi đây mà, Tư Mao đây!”. Nghe giọng

nói của tôi, vợ tôi sà tới, òa khóc, các cháu đứng quanh cũng khóc. Mấy đứa kêu to: ba thật rồi!

Đúng là ba rồi! Vợ tôi lần sờ khắp khuôn mặt tôi, 227

228

https://thuviensach.vn

tham gia chiến đấu chống càn, xây dựng căn cứ.

Vậy mà chẳng rõ từ đâu có tin đồn rằng ông Quốc phản bội, không cánh bay về tận Ba Đồn, Quảng Trạch, Quảng Bình, quê hương anh. Lời đồn ấy phải chăng bởi lần đó, chẳng may thuyền phó Để viết cuốn sách này, tôi đã đi nhiều nơi, đã hàng hải tàu 176 Nguyễn Đình Quốc, người Nam đến nhiều địa chỉ. Nhưng dù đã cố gắng, cũng Định, bị địch bắt nên đã có sự nhầm lẫn đáng không thể viết đủ, viết hết chuyện về những người tiếc? Nhưng hậu quả của sự “nhầm lẫn” thì như

từng làm nên con đường vận chuyển vũ khí lịch sử

một vết thương chưa lành, vẫn tấy đỏ. Năm 1975, trên biển, chi viện cho chiến trường trong những Bộ Tư lệnh đón anh em tàu 176 lưu lạc tại Bến năm chiến tranh... Thuyền trưởng Lê Xuân Ngọc, Tre về Đoàn 125, rồi được về thăm gia đình. Sau từng được coi là người gan góc. Tháng 11-1969

bao năm xa cách, ngỡ gặp lại quê hương, gặp lại anh và đồng đội đi trên tàu 176 đưa vũ khí vào vợ con sẽ vui lắm, nhưng cái thông tin Quốc phản Bến Tre, gặp nhiều tàu và máy bay địch, anh động bội cách mạng vẫn âm ỉ ngấm ngầm lan tỏa khắp viên thủy thủ bắn đến viên đạn cuối cùng. Khi bị

thôn cùng ngõ hẻm. Anh Nguyễn Văn Quốc bị

kẹt, quyết không để tàu rơi vào tay giặc, đã tự

người quê xa lánh, bị đảng bộ, đoàn thể địa mình cài nổ tấn bộc phá, hủy tàu. Trận đó, mười phương nghi ngờ và nhìn bằng con mắt thất vọng, thủy thủ bị hy sinh. Anh bị thương, cụt một chân.

gần như coi thường. Do sức khỏe yếu, năm 1982, Khi trở về đời thường, anh nhọc nhằn sống qua anh được trở về địa phương. Anh không chỉ mất ngày. Khi anh mất, qua điếu văn, bà con quanh tình cảm với bà con làng xóm, còn mất mọi chế độ, vùng mới rõ đây là thuyền trưởng có hạng của quyền lợi. Mong muốn của anh rất đơn giản, là đoàn “tàu không số”, đã nhiều lần vượt biển chở

được “giải oan”, được phục hồi danh dự và hưởng vũ khí vào chiến trường những năm khốc liệt nhất mọi chế độ chính sách như các anh em khác cùng của cuộc chiến tranh...

đơn vị. Không có gì cao xa, chỉ là ước muốn nho Khi tàu 176 nổ, thủy thủ tản mát mỗi người nhỏ vậy thôi... Nhưng vẫn phải chờ và... chờ.

một nơi. Anh Nguyễn Văn Quốc, thủy thủ, dìu Anh Phan Nhạn, thợ máy kỳ cựu và nổi danh thuyền trưởng Lê Xuân Ngọc bơi hai ngày hai của con tàu 41, không nhớ hết mình đã đi bao đêm mới gặp được cơ sở của du kích. Và những nhiêu chuyến, không nhớ hết những chuyện hiểm năm kế đó, các anh sát cánh cùng đơn vị trong ấy, nguy, những gian nan, vất vả, nay gà trống nuôi 229

230

https://thuviensach.vn

tham gia chiến đấu chống càn, xây dựng căn cứ.

Vậy mà chẳng rõ từ đâu có tin đồn rằng ông Quốc phản bội, không cánh bay về tận Ba Đồn, Quảng Trạch, Quảng Bình, quê hương anh. Lời đồn ấy phải chăng bởi lần đó, chẳng may thuyền phó Để viết cuốn sách này, tôi đã đi nhiều nơi, đã hàng hải tàu 176 Nguyễn Đình Quốc, người Nam đến nhiều địa chỉ. Nhưng dù đã cố gắng, cũng Định, bị địch bắt nên đã có sự nhầm lẫn đáng không thể viết đủ, viết hết chuyện về những người tiếc? Nhưng hậu quả của sự “nhầm lẫn” thì như

từng làm nên con đường vận chuyển vũ khí lịch sử

một vết thương chưa lành, vẫn tấy đỏ. Năm 1975, trên biển, chi viện cho chiến trường trong những Bộ Tư lệnh đón anh em tàu 176 lưu lạc tại Bến năm chiến tranh... Thuyền trưởng Lê Xuân Ngọc, Tre về Đoàn 125, rồi được về thăm gia đình. Sau từng được coi là người gan góc. Tháng 11-1969

bao năm xa cách, ngỡ gặp lại quê hương, gặp lại anh và đồng đội đi trên tàu 176 đưa vũ khí vào vợ con sẽ vui lắm, nhưng cái thông tin Quốc phản Bến Tre, gặp nhiều tàu và máy bay địch, anh động bội cách mạng vẫn âm ỉ ngấm ngầm lan tỏa khắp viên thủy thủ bắn đến viên đạn cuối cùng. Khi bị

thôn cùng ngõ hẻm. Anh Nguyễn Văn Quốc bị

kẹt, quyết không để tàu rơi vào tay giặc, đã tự

người quê xa lánh, bị đảng bộ, đoàn thể địa mình cài nổ tấn bộc phá, hủy tàu. Trận đó, mười phương nghi ngờ và nhìn bằng con mắt thất vọng, thủy thủ bị hy sinh. Anh bị thương, cụt một chân.

gần như coi thường. Do sức khỏe yếu, năm 1982, Khi trở về đời thường, anh nhọc nhằn sống qua anh được trở về địa phương. Anh không chỉ mất ngày. Khi anh mất, qua điếu văn, bà con quanh tình cảm với bà con làng xóm, còn mất mọi chế độ, vùng mới rõ đây là thuyền trưởng có hạng của quyền lợi. Mong muốn của anh rất đơn giản, là đoàn “tàu không số”, đã nhiều lần vượt biển chở

được “giải oan”, được phục hồi danh dự và hưởng vũ khí vào chiến trường những năm khốc liệt nhất mọi chế độ chính sách như các anh em khác cùng của cuộc chiến tranh...

đơn vị. Không có gì cao xa, chỉ là ước muốn nho Khi tàu 176 nổ, thủy thủ tản mát mỗi người nhỏ vậy thôi... Nhưng vẫn phải chờ và... chờ.

một nơi. Anh Nguyễn Văn Quốc, thủy thủ, dìu Anh Phan Nhạn, thợ máy kỳ cựu và nổi danh thuyền trưởng Lê Xuân Ngọc bơi hai ngày hai của con tàu 41, không nhớ hết mình đã đi bao đêm mới gặp được cơ sở của du kích. Và những nhiêu chuyến, không nhớ hết những chuyện hiểm năm kế đó, các anh sát cánh cùng đơn vị trong ấy, nguy, những gian nan, vất vả, nay gà trống nuôi 229

230

https://thuviensach.vn

con, để tăng thu nhập, vẫn ngày tám tiếng, dương thuyền trưởng La Minh Tốt; và các anh lớp sinh mục kỉnh ngồi kỳ cạch bên chiếc máy vắt sổ. Ngồi viên các trường Đại học Tổng hợp, Đại học Kinh tế

đến gù lưng. Đến mỏi mắt...

kế hoạch, Đại học Mỹ thuật nhập ngũ tháng 5

Anh Long An, một trong năm người sống sót năm 1972 theo lệnh tổng động viên: Tống Hồng của tàu 235, ngày ngày trằn lưng trên mấy mảnh Quân, thủy thủ tàu 649, Nguyễn Tuấn Hùng và ruộng nhỏ, ước mơ sửa lại căn nhà đến nay vẫn Nguyễn Mạnh Đôn, hàng hải và thợ máy tàu 647, chưa thành hiện thực. Vừa rồi anh qua đời bởi Nguyễn Cao Siêu, hàng hải tàu 606 và tàu 663, không có tiền chữa bệnh...

Nguyễn Đăng Vinh, thủy thủ tàu 606, 661; Anh Nguyễn Đình Xin, người Nghệ An, một Nguyễn La Bình, thủy thủ tàu 608; Phạm Hồng thời ngang dọc trên những con tàu, vượt biển chở

Hải, thợ máy tàu 601; Đoàn Xuân Tiến, hiện là vũ khí cho chiến trường, nay làm một thầy lang hiệu trưởng trường Trung học Nông nghiệp Sở

chữa bệnh, cứu người. Nguyện vọng lớn nhất của giáo dục Hà Nội là người đã từng tham gia chở bộ

anh hiện là có một cơ sở chữa bệnh rộng rãi để làm đội đặc công ra Côn Đảo đón tù chính trị, trong đó từ thiện...

có Giáo sư Lê Quang Vịnh về đất liền, v.v.. Mỗi Hôm lên Hà Nội gặp các anh trong Ban Liên một chuyến đi của các anh là một câu chuyện lý lạc Hội truyền thống đường Hồ Chí Minh trên thú, và mỗi một con người ẩn chứa một sự tích...

biển khu vực Thủ đô, qua các câu chuyện kể, tôi rõ

... Có được những dòng còn sơ lược, không đủ

cuốn sách của mình còn thiếu nhiều lắm. Anh đầy trong cuốn sách này, tôi được sự giúp đỡ và hỗ

Phạm Xuân Hương, công tác tại đoàn “tàu không trợ rất nhiều của các anh trong Hội truyền thống số” 20 năm, từ năm 1964 đến 1983, đã làm thợ

đường Hồ Chí Minh trên biển và Đảng ủy, chỉ huy máy trên tàu 154, tàu 168, đồng đội vẫn gọi là cây Lữ đoàn 125. Những người lính Lữ đoàn hôm nay đại thụ vì đã tham gia 15 chuyến đưa vũ khí vào thuộc thế hệ trưởng thành sau năm 1975, họ chưa chiến trường miền Nam. 15 chuyến đi là 15 câu một lần đi “tàu không số”. Tàu của Lữ đoàn bây chuyện kỳ thú. Rồi các anh Trần Hữu Nam, năm giờ được trang bị hiện đại, phòng chỉ huy, phòng 1971 về đoàn “tàu không số”, nhưng trước đó đã ngủ có máy lạnh... Nhưng chưa bao giờ họ quên ơn từng ở Đoàn Đặc công nước, tham gia đánh tàu thế hệ đi trước, chưa bao giờ quên quá khứ. Họ tự

địch ở Cửa Việt; anh Lê Mạnh Cường, cán bộ

hào với truyền thống Lữ đoàn, tự hào rằng mình tham mưu của Đoàn; anh Nguyễn Văn Mậu vinh dự được là thành viên của đơn vị đã từng làm nhập ngũ năm 1964 là thợ máy tàu 55 thời nên con đường huyền thoại trên biển.

231

232

https://thuviensach.vn

con, để tăng thu nhập, vẫn ngày tám tiếng, dương thuyền trưởng La Minh Tốt; và các anh lớp sinh mục kỉnh ngồi kỳ cạch bên chiếc máy vắt sổ. Ngồi viên các trường Đại học Tổng hợp, Đại học Kinh tế

đến gù lưng. Đến mỏi mắt...

kế hoạch, Đại học Mỹ thuật nhập ngũ tháng 5

Anh Long An, một trong năm người sống sót năm 1972 theo lệnh tổng động viên: Tống Hồng của tàu 235, ngày ngày trằn lưng trên mấy mảnh Quân, thủy thủ tàu 649, Nguyễn Tuấn Hùng và ruộng nhỏ, ước mơ sửa lại căn nhà đến nay vẫn Nguyễn Mạnh Đôn, hàng hải và thợ máy tàu 647, chưa thành hiện thực. Vừa rồi anh qua đời bởi Nguyễn Cao Siêu, hàng hải tàu 606 và tàu 663, không có tiền chữa bệnh...

Nguyễn Đăng Vinh, thủy thủ tàu 606, 661; Anh Nguyễn Đình Xin, người Nghệ An, một Nguyễn La Bình, thủy thủ tàu 608; Phạm Hồng thời ngang dọc trên những con tàu, vượt biển chở

Hải, thợ máy tàu 601; Đoàn Xuân Tiến, hiện là vũ khí cho chiến trường, nay làm một thầy lang hiệu trưởng trường Trung học Nông nghiệp Sở

chữa bệnh, cứu người. Nguyện vọng lớn nhất của giáo dục Hà Nội là người đã từng tham gia chở bộ

anh hiện là có một cơ sở chữa bệnh rộng rãi để làm đội đặc công ra Côn Đảo đón tù chính trị, trong đó từ thiện...

có Giáo sư Lê Quang Vịnh về đất liền, v.v.. Mỗi Hôm lên Hà Nội gặp các anh trong Ban Liên một chuyến đi của các anh là một câu chuyện lý lạc Hội truyền thống đường Hồ Chí Minh trên thú, và mỗi một con người ẩn chứa một sự tích...

biển khu vực Thủ đô, qua các câu chuyện kể, tôi rõ

... Có được những dòng còn sơ lược, không đủ

cuốn sách của mình còn thiếu nhiều lắm. Anh đầy trong cuốn sách này, tôi được sự giúp đỡ và hỗ

Phạm Xuân Hương, công tác tại đoàn “tàu không trợ rất nhiều của các anh trong Hội truyền thống số” 20 năm, từ năm 1964 đến 1983, đã làm thợ

đường Hồ Chí Minh trên biển và Đảng ủy, chỉ huy máy trên tàu 154, tàu 168, đồng đội vẫn gọi là cây Lữ đoàn 125. Những người lính Lữ đoàn hôm nay đại thụ vì đã tham gia 15 chuyến đưa vũ khí vào thuộc thế hệ trưởng thành sau năm 1975, họ chưa chiến trường miền Nam. 15 chuyến đi là 15 câu một lần đi “tàu không số”. Tàu của Lữ đoàn bây chuyện kỳ thú. Rồi các anh Trần Hữu Nam, năm giờ được trang bị hiện đại, phòng chỉ huy, phòng 1971 về đoàn “tàu không số”, nhưng trước đó đã ngủ có máy lạnh... Nhưng chưa bao giờ họ quên ơn từng ở Đoàn Đặc công nước, tham gia đánh tàu thế hệ đi trước, chưa bao giờ quên quá khứ. Họ tự

địch ở Cửa Việt; anh Lê Mạnh Cường, cán bộ

hào với truyền thống Lữ đoàn, tự hào rằng mình tham mưu của Đoàn; anh Nguyễn Văn Mậu vinh dự được là thành viên của đơn vị đã từng làm nhập ngũ năm 1964 là thợ máy tàu 55 thời nên con đường huyền thoại trên biển.

231

232

https://thuviensach.vn

Cuốn sách nhỏ này không chỉ nhằm tưởng nhớ, tri ân những đồng đội đã hy sinh trên con đường mang tên “Đường Hồ Chí Minh trên biển”, MỤC LỤC

mà còn là ân tình, ơn nghĩa gửi tới những người đã cống hiến tuổi thanh xuân của mình, làm nên Trang

con đường vận chuyển vũ khí từ hậu phương lớn Lời Nhà xuất bản 5

vào tiền tuyến lớn, kỳ tích có một không hai trong Lời giới thiệu 7

lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc, của đơn

- Chút duyên nhỏ của người viết 11

vị đã hai lần được phong danh hiệu Anh hùng.

- Nơi bắt đầu một con đường 12

- Nhân chứng cuối cùng của chuyến đi đầu tiên 16

Hải Phòng, ngày 30 tháng 12 năm 2010

- Những người vượt biển ra Bắc 24

Đình Kính

- Chuyện của anh Sáu Giáo và anh Sáu Đức 26

- Anh Mười Tiến và chiếc tàu thứ hai của Bến Tre đi ra miền Bắc 40

- Ra miền Bắc, đi trinh sát và chở vũ khí về 47

- Chuyện những người đi trên tàu gỗ mang tên

“Phương Đông” 55

- Mở bến vào Khu 5

62

- Tàu vào Vũng Rô

72

- Chuyện của người thuyền trưởng 74

- “Tàu không số” ăn tết tại Vũng Rô

90

- Con đường vận chuyển trên biển bị lộ như thế nào?

99

- Anh Trần Kim Chung, thủy thủ tàu 143 kể: 100

- Chuyện kể của anh Lê Đình Kiến, cán bộ bến Vũng Rô:

102

- Anh Trần Kim Chung, thủy thủ tàu 143 kể: 104

- Anh Vũ Long An, thợ máy tàu 143 kể: 107

- Anh Trần Kim Chung, thủy thủ tàu 143 kể: 108

- Anh Nguyễn Ngọc Cảnh kể: 109

- Anh Lê Đình Kiến kể: 110

- Vỏ quýt dày, móng tay nhọn 111

233

234

https://thuviensach.vn

Cuốn sách nhỏ này không chỉ nhằm tưởng nhớ, tri ân những đồng đội đã hy sinh trên con đường mang tên “Đường Hồ Chí Minh trên biển”, MỤC LỤC

mà còn là ân tình, ơn nghĩa gửi tới những người đã cống hiến tuổi thanh xuân của mình, làm nên Trang

con đường vận chuyển vũ khí từ hậu phương lớn Lời Nhà xuất bản 5

vào tiền tuyến lớn, kỳ tích có một không hai trong Lời giới thiệu 7

lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc, của đơn

- Chút duyên nhỏ của người viết 11

vị đã hai lần được phong danh hiệu Anh hùng.

- Nơi bắt đầu một con đường 12

- Nhân chứng cuối cùng của chuyến đi đầu tiên 16

Hải Phòng, ngày 30 tháng 12 năm 2010

- Những người vượt biển ra Bắc 24

Đình Kính

- Chuyện của anh Sáu Giáo và anh Sáu Đức 26

- Anh Mười Tiến và chiếc tàu thứ hai của Bến Tre đi ra miền Bắc 40

- Ra miền Bắc, đi trinh sát và chở vũ khí về 47

- Chuyện những người đi trên tàu gỗ mang tên

“Phương Đông” 55

- Mở bến vào Khu 5

62

- Tàu vào Vũng Rô

72

- Chuyện của người thuyền trưởng 74

- “Tàu không số” ăn tết tại Vũng Rô

90

- Con đường vận chuyển trên biển bị lộ như thế nào?

99

- Anh Trần Kim Chung, thủy thủ tàu 143 kể: 100

- Chuyện kể của anh Lê Đình Kiến, cán bộ bến Vũng Rô:

102

- Anh Trần Kim Chung, thủy thủ tàu 143 kể: 104

- Anh Vũ Long An, thợ máy tàu 143 kể: 107

- Anh Trần Kim Chung, thủy thủ tàu 143 kể: 108

- Anh Nguyễn Ngọc Cảnh kể: 109

- Anh Lê Đình Kiến kể: 110

- Vỏ quýt dày, móng tay nhọn 111

233

234

https://thuviensach.vn

- Chuyện của Chính ủy đoàn 116

- Người làm công tác tham mưu kể lại 121

- Thủy thủ tàu 42 kể: 123

Chịu trách nhiệm xuất bản

- Tàu 69 - bản anh hùng ca trên biển 128

Q. GIÁM ĐỐC - TỔNG BIÊN TẬP

- Chuyện của thuyền phó Nguyễn Tiến Hai 130

NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA SỰ THẬT

- Chuyện của anh Khưu Ngọc Bẩy 134

PHẠM CHÍ THÀNH

- Chuyện của thuyền trưởng Nguyễn Hữu Phước 139

- Phan Hải Hồ - La Văn Cầu trên biển 143

Chịu trách nhiệm nội dung

- Đơn vị có tên 970

150

PHÓ GIÁM ĐỐC - PHÓ TỔNG BIÊN TẬP

- Chuyện kể của anh Đỗ Xuân Đán, thủy thủ

NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA SỰ THẬT

tàu 100

154

TS. ĐỖ QUANG DŨNG

- Chuyện kể của anh Đỗ Xuân Tâm, thủy thủ

GIÁM ĐỐC - TỔNG BIÊN TẬP

tàu 187

158

- Nỗi đau đọng lại hôm nay

164

NHÀ XUẤT BẢN VĂN HỌC

- “Tàu không số” với cuộc Tổng tiến công và nổi NGUYỄN ANH VŨ

dậy Tết Mậu Thân năm 1968

167

Biên tập nội dung: ThS. CÙ THỊ THÚY LAN

- Tàu 235

170

- Tàu 165

181

ThS.

ĐOÀN PHƯƠNG NHƯ

- Tàu 56

184

NGUYỄN PHƯƠNG THÙY

- Những chuyến đi trinh sát

191

Trình bày bìa:

PHẠM THÚY LIỄU

- Tàu 42 đi trinh sát năm 1969

193

Chế bản vi tính:

HOÀNG MINH TÁM

- Tàu 154 đột kích vào Cà Mau sau chuyến Sửa bản in:

NGUYỄN SƠN LÂM

trinh sát của tàu 42

198

TẠ THU THỦY

- Hai lần trinh sát Trường Sa

201

Đọc sách mẫu:

ĐOÀN PHƯƠNG NHƯ

- Tàu 625 đi trinh sát năm 1972

203

- Tàu 69B và thuyền trưởng Phan Văn Xã đã ra đi như thế nào?

206

- Những chuyện về “tàu hai đáy” 209

- “Ông chủ” Tư Mao

210

- Chở “hàng” đặc biệt 216

- Người cải dạng khuôn mặt mình

224

235

236

https://thuviensach.vn

- Chuyện của Chính ủy đoàn 116

- Người làm công tác tham mưu kể lại 121

- Thủy thủ tàu 42 kể: 123

Chịu trách nhiệm xuất bản

- Tàu 69 - bản anh hùng ca trên biển 128

Q. GIÁM ĐỐC - TỔNG BIÊN TẬP

- Chuyện của thuyền phó Nguyễn Tiến Hai 130

NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA SỰ THẬT

- Chuyện của anh Khưu Ngọc Bẩy 134

PHẠM CHÍ THÀNH

- Chuyện của thuyền trưởng Nguyễn Hữu Phước 139

- Phan Hải Hồ - La Văn Cầu trên biển 143

Chịu trách nhiệm nội dung

- Đơn vị có tên 970

150

PHÓ GIÁM ĐỐC - PHÓ TỔNG BIÊN TẬP

- Chuyện kể của anh Đỗ Xuân Đán, thủy thủ

NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA SỰ THẬT

tàu 100

154

TS. ĐỖ QUANG DŨNG

- Chuyện kể của anh Đỗ Xuân Tâm, thủy thủ

GIÁM ĐỐC - TỔNG BIÊN TẬP

tàu 187

158

- Nỗi đau đọng lại hôm nay

164

NHÀ XUẤT BẢN VĂN HỌC

- “Tàu không số” với cuộc Tổng tiến công và nổi NGUYỄN ANH VŨ

dậy Tết Mậu Thân năm 1968

167

Biên tập nội dung: ThS. CÙ THỊ THÚY LAN

- Tàu 235

170

- Tàu 165

181

ThS.

ĐOÀN PHƯƠNG NHƯ

- Tàu 56

184

NGUYỄN PHƯƠNG THÙY

- Những chuyến đi trinh sát

191

Trình bày bìa:

PHẠM THÚY LIỄU

- Tàu 42 đi trinh sát năm 1969

193

Chế bản vi tính:

HOÀNG MINH TÁM

- Tàu 154 đột kích vào Cà Mau sau chuyến Sửa bản in:

NGUYỄN SƠN LÂM

trinh sát của tàu 42

198

TẠ THU THỦY

- Hai lần trinh sát Trường Sa

201

Đọc sách mẫu:

ĐOÀN PHƯƠNG NHƯ

- Tàu 625 đi trinh sát năm 1972

203

- Tàu 69B và thuyền trưởng Phan Văn Xã đã ra đi như thế nào?

206

- Những chuyện về “tàu hai đáy” 209

- “Ông chủ” Tư Mao

210

- Chở “hàng” đặc biệt 216

- Người cải dạng khuôn mặt mình

224

235

236

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

Document Outline

- Bia 1 - HUYEN THOAI TAU KO SO

- To che huyen thoai tau ko so

- Bia gia huyen thoai tau ko so

- Huyen thoai tau khong so

- Bia 4 - HUYEN THOAI TAU KO SO

- Blank Page

Table of Contents

Bia 1 - HUYEN THOAI TAU KO SO

To che huyen thoai tau ko so

Bia gia huyen thoai tau ko so

Huyen thoai tau khong so

Bia 4 - HUYEN THOAI TAU KO SO

Blank Page