https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

KỸ THUẬT TRỒNG

VÀ CHĂM SÓC

MỘT SỐ

CÂY TRỒNG CHÍNH

https://thuviensach.vn

HéI §åNG CHØ §¹O XUÊT B¶N

Chñ tÞch Héi ®ång

TS. NguyÔn Duy L−îng (Chñ biªn)

PGS. TS. NguyÔn ThÕ Kû

Mai V¨n T−ëng

§ç Ph−¬ng Mai

Phã Chñ tÞch Héi ®ång

ts. hoμng phong hμ

Thμnh viªn

trÇn quèc d©n

ts. nguyÔn ®øc tμi

ts. nguyÔn an tiªm

nguyÔn vò thanh h¶o

https://thuviensach.vn

TS. NGUYỄN DUY LƯỢNG

(Chủ biên)

KỸ THUẬT TRỒNG

VÀ CHĂM SÓC

MỘT SỐ

CÂY TRỒNG CHÍNH

NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA SƯ THẬT

HÀ NỘI - 2015

https://thuviensach.vn

HéI §åNG CHØ §¹O XUÊT B¶N

TẬP THỂ TÁC GIẢ

Chñ tÞch Héi ®ång

TS. NguyÔn Duy L−îng (Chñ biªn)

PGS. TS. NguyÔn ThÕ Kû

Mai V¨n T−ëng

§ç Ph−¬ng Mai

Phã Chñ tÞch Héi ®ång

ts. hoμng phong hμ

Thμnh viªn

trÇn quèc d©n

ts. nguyÔn ®øc tμi

ts. nguyÔn an tiªm

nguyÔn vò thanh h¶o

https://thuviensach.vn

Cuèn sçh ®−îc biªn so¹n dùa trªn nhiÒu nghiªn cøu gÇn ®©y cña cç nhμ chuyªn m«n, kÕt qu¶ x©y dùng cç m« h×nh tr×nh diÔn s¶n xuÊt rau, qu¶ an toμn theo tiªu chuÈn VietGAP do Héi N«ng d©n ViÖt Nam h−íng dÉn, tæ chøc thùc hiÖn t¹i cç ®Þa Lêi Nhμ xuÊt b¶n

ph−¬ng, kÕt hîp víi kinh nghiÖm s¶n xuÊt cña héi viªn, n«ng d©n s¶n xuÊt giái trong c¶ n−íc.

Víi ®−êng lèi ®æi míi cña §¶ng, nÒn kinh tÕ n−íc Cuèn sçh ®−îc chia thμnh hai phÇn: ta ®· cã b−íc t¨ng tr−ëng râ rÖt, trong ®ã cã lÜnh vùc

- PhÇn I: Kü thuËt trång mét sè lo¹i rau an toμn.

n«ng nghiÖp. ViÖc øng dông thμnh tùu khoa häc kü

- PhÇn II: Kü thuËt trång mét sè lo¹i c©y ¨n qu¶.

thuËt tiªn tiÕn trong trång trät t¹o ra nh÷ng gièng Do thêi gian biªn so¹n cã h¹n, khã tr¸nh khái c©y trång cã n¨ng suÊt cao, s¶n xuÊt ra cç s¶n thiÕu sãt, rÊt mong nhËn ®−îc ý kiÕn ®ãng gãp cña phÈm ngμy cμng ®a d¹ng, phong phó cho ng−êi tiªu b¹n ®äc vμ ng−êi s¶n xuÊt ®Ó cuèn sçh ®−îc hoμn dïng. Tuy nhiªn, ë mét sè vïng, ®Þa ph−¬ng, nhiÒu thiÖn h¬n.

n«ng d©n vÉn ch−a ®−îc tiÕp cËn hoÆc tiÕp cËn ch−a Xin giíi thiÖu cuèn sçh cïng b¹n ®äc.

®Çy ®ñ víi cç quy tr×nh kü thuËt s¶n xuÊt rau, qu¶

an toμn nªn ch−a thùc hiÖn ®Çy ®ñ, ®óng quy tr×nh Th¸ng 8 n¨m 2015

sö dông ph©n bãn hãa häc vμ thuèc b¶o vÖ thùc vËt Nhμ xuÊt b¶n CHÝNH TRÞ QUèC GIA - Sù THËT

hãa häc,... dÉn ®Õn ®Êt ®ai n«ng nghiÖp bÞ tho¸i hãa, b¹c mμu; m«i tr−êng ®Êt, n−íc bÞ « nhiÔm lμm ¶nh h−ëng ®Õn tÝnh an toμn cña n«ng s¶n thùc phÈm.

XuÊt ph¸t tõ nhu cÇu cña ®«ng ®¶o bμ con n«ng d©n trong c¶ n−íc mong muèn ®−îc tiÕp cËn vμ ¸p dông cç quy tr×nh trång vμ ch¨m sãc rau, qu¶ vμo s¶n xuÊt nh»m ®em l¹i hiÖu qu¶ kinh tÕ cao, Nhμ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ quèc gia - Sù thËt xuÊt b¶n cuèn sçh

Kü thuËt trång vμ ch¨m sãc mét sè c©y trång

chÝnh do TS. NguyÔn Duy L−îng lμm chñ biªn.

5

6

https://thuviensach.vn

Cuèn sçh ®−îc biªn so¹n dùa trªn nhiÒu nghiªn cøu gÇn ®©y cña cç nhμ chuyªn m«n, kÕt qu¶ x©y dùng cç m« h×nh tr×nh diÔn s¶n xuÊt rau, qu¶ an toμn theo tiªu chuÈn VietGAP do Héi N«ng d©n ViÖt Nam h−íng dÉn, tæ chøc thùc hiÖn t¹i cç ®Þa Lêi Nhμ xuÊt b¶n

ph−¬ng, kÕt hîp víi kinh nghiÖm s¶n xuÊt cña héi viªn, n«ng d©n s¶n xuÊt giái trong c¶ n−íc.

Víi ®−êng lèi ®æi míi cña §¶ng, nÒn kinh tÕ n−íc Cuèn sçh ®−îc chia thμnh hai phÇn: ta ®· cã b−íc t¨ng tr−ëng râ rÖt, trong ®ã cã lÜnh vùc

- PhÇn I: Kü thuËt trång mét sè lo¹i rau an toμn.

n«ng nghiÖp. ViÖc øng dông thμnh tùu khoa häc kü

- PhÇn II: Kü thuËt trång mét sè lo¹i c©y ¨n qu¶.

thuËt tiªn tiÕn trong trång trät t¹o ra nh÷ng gièng Do thêi gian biªn so¹n cã h¹n, khã tr¸nh khái c©y trång cã n¨ng suÊt cao, s¶n xuÊt ra cç s¶n thiÕu sãt, rÊt mong nhËn ®−îc ý kiÕn ®ãng gãp cña phÈm ngμy cμng ®a d¹ng, phong phó cho ng−êi tiªu b¹n ®äc vμ ng−êi s¶n xuÊt ®Ó cuèn sçh ®−îc hoμn dïng. Tuy nhiªn, ë mét sè vïng, ®Þa ph−¬ng, nhiÒu thiÖn h¬n.

n«ng d©n vÉn ch−a ®−îc tiÕp cËn hoÆc tiÕp cËn ch−a Xin giíi thiÖu cuèn sçh cïng b¹n ®äc.

®Çy ®ñ víi cç quy tr×nh kü thuËt s¶n xuÊt rau, qu¶

an toμn nªn ch−a thùc hiÖn ®Çy ®ñ, ®óng quy tr×nh Th¸ng 8 n¨m 2015

sö dông ph©n bãn hãa häc vμ thuèc b¶o vÖ thùc vËt Nhμ xuÊt b¶n CHÝNH TRÞ QUèC GIA - Sù THËT

hãa häc,... dÉn ®Õn ®Êt ®ai n«ng nghiÖp bÞ tho¸i hãa, b¹c mμu; m«i tr−êng ®Êt, n−íc bÞ « nhiÔm lμm ¶nh h−ëng ®Õn tÝnh an toμn cña n«ng s¶n thùc phÈm.

XuÊt ph¸t tõ nhu cÇu cña ®«ng ®¶o bμ con n«ng d©n trong c¶ n−íc mong muèn ®−îc tiÕp cËn vμ ¸p dông cç quy tr×nh trång vμ ch¨m sãc rau, qu¶ vμo s¶n xuÊt nh»m ®em l¹i hiÖu qu¶ kinh tÕ cao, Nhμ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ quèc gia - Sù thËt xuÊt b¶n cuèn sçh

Kü thuËt trång vμ ch¨m sãc mét sè c©y trång

chÝnh do TS. NguyÔn Duy L−îng lμm chñ biªn.

5

6

https://thuviensach.vn

- Vô hÌ thu: trång c©y th¸ng 6 - 7 d−¬ng lÞch, thu ho¹ch vμo th¸ng 9 - 10.

3. Kü thuËt gieo −¬m c©y con

PhÇn I

Vô hÌ thu dïng gièng cμ chua chÞu h¹n, xö lý h¹t b»ng n−íc Êm 50oC.

Kü THUËT TRåNG MéT Sè LO¹I RAU

Lμm ®Êt kü, bãn lãt 300 - 500 kg ph©n chuång AN TOμN

ñ hoai môc vμ 5 kg supe l©n cho 360 m2. Gieo tõ 4 - 6 g h¹t/m2. MÆt luèng phñ r¹ b¨m ng¾n.

C©y con khi ®−îc 1 - 2 l¸ thËt th× tØa bá c©y Kü THUËT TRåNG c©y Cμ CHUA

xÊu ®Ó mËt ®é 3 x 4 cm. C©y gièng 5 - 6 l¸ thËt th× ®em trång.

1. §Æc ®iÓm cña c©y cμ chua

C©y cμ chua cã tªn khoa häc lμ Lycopersicum 4. Kü thuËt trång trªn ruéng s¶n xuÊt esculentum Miller, hä cμ Solanacea, lμ lo¹i rau ¨n a) Lμm ®Êt

tr¸i rÊt ®−îc −a thÝch v× phÈm chÊt ngon vμ dÔ

C©y cμ chua trång ®−îc trªn nhiÒu lo¹i ®Êt, chÕ biÕn. Cμ chua ®−îc trång réng r·i vμ canh song thÝch hîp nhÊt vÉn lμ ®Êt pha c¸t, nhiÒu tç kho¶ng 200 n¨m nay ë ch©u ¢u ®Ó lμm c©y chÊt mïn hay ®Êt phï sa, ®Êt båi gi÷ Èm vμ

thùc phÈm.

tho¸t n−íc tèt. Cμ chua trång tèt trªn ®Êt lóa ë n−íc ta, viÖc trång cμ chua cßn cã ý nghÜa hay trång sau c©y hä hμnh tái. §Êt thÝch hîp cã quan träng vÒ mÆt lu©n canh, t¨ng vô vμ t¨ng

®é pH tõ 6,0 - 6,5, ®Êt chua ph¶i bãn thªm v«i.

hiÖu qu¶ kinh tÕ trªn mét ®¬n vÞ diÖn tÝch ®Êt Cμy bõa ®Ó ¶i trong thêi gian Ýt nhÊt lμ mét canh tç.

tuÇn tr−íc khi lªn luèng trång c©y con.

2. Thêi vô

Luèng cμ chua cã chiÒu réng 110 - 120 cm, r·nh réng 20 - 25 cm, cao 30 cm. Cç luèng nªn

- Vô ®«ng xu©n: trång c©y th¸ng 10 - 11

bè trÝ theo h−íng §«ng - T©y. Trång cμ chua vô d−¬ng lÞch, thu ho¹ch vμo th¸ng 1 - 2.

- Vô xu©n hÌ: trång c©y th¸ng 12 - 1 d−¬ng hÌ thu lªn luèng cao h¬n vô thu ®«ng ®Ó tr¸nh lÞch, thu ho¹ch vμo 3 - 4 d−¬ng lÞch.

ngËp n−íc.

7

8

https://thuviensach.vn

- Vô hÌ thu: trång c©y th¸ng 6 - 7 d−¬ng lÞch, thu ho¹ch vμo th¸ng 9 - 10.

3. Kü thuËt gieo −¬m c©y con

PhÇn I

Vô hÌ thu dïng gièng cμ chua chÞu h¹n, xö lý h¹t b»ng n−íc Êm 50oC.

Kü THUËT TRåNG MéT Sè LO¹I RAU

Lμm ®Êt kü, bãn lãt 300 - 500 kg ph©n chuång AN TOμN

ñ hoai môc vμ 5 kg supe l©n cho 360 m2. Gieo tõ 4 - 6 g h¹t/m2. MÆt luèng phñ r¹ b¨m ng¾n.

C©y con khi ®−îc 1 - 2 l¸ thËt th× tØa bá c©y Kü THUËT TRåNG c©y Cμ CHUA

xÊu ®Ó mËt ®é 3 x 4 cm. C©y gièng 5 - 6 l¸ thËt th× ®em trång.

1. §Æc ®iÓm cña c©y cμ chua

C©y cμ chua cã tªn khoa häc lμ Lycopersicum 4. Kü thuËt trång trªn ruéng s¶n xuÊt esculentum Miller, hä cμ Solanacea, lμ lo¹i rau ¨n a) Lμm ®Êt

tr¸i rÊt ®−îc −a thÝch v× phÈm chÊt ngon vμ dÔ

C©y cμ chua trång ®−îc trªn nhiÒu lo¹i ®Êt, chÕ biÕn. Cμ chua ®−îc trång réng r·i vμ canh song thÝch hîp nhÊt vÉn lμ ®Êt pha c¸t, nhiÒu tç kho¶ng 200 n¨m nay ë ch©u ¢u ®Ó lμm c©y chÊt mïn hay ®Êt phï sa, ®Êt båi gi÷ Èm vμ

thùc phÈm.

tho¸t n−íc tèt. Cμ chua trång tèt trªn ®Êt lóa ë n−íc ta, viÖc trång cμ chua cßn cã ý nghÜa hay trång sau c©y hä hμnh tái. §Êt thÝch hîp cã quan träng vÒ mÆt lu©n canh, t¨ng vô vμ t¨ng

®é pH tõ 6,0 - 6,5, ®Êt chua ph¶i bãn thªm v«i.

hiÖu qu¶ kinh tÕ trªn mét ®¬n vÞ diÖn tÝch ®Êt Cμy bõa ®Ó ¶i trong thêi gian Ýt nhÊt lμ mét canh tç.

tuÇn tr−íc khi lªn luèng trång c©y con.

2. Thêi vô

Luèng cμ chua cã chiÒu réng 110 - 120 cm, r·nh réng 20 - 25 cm, cao 30 cm. Cç luèng nªn

- Vô ®«ng xu©n: trång c©y th¸ng 10 - 11

bè trÝ theo h−íng §«ng - T©y. Trång cμ chua vô d−¬ng lÞch, thu ho¹ch vμo th¸ng 1 - 2.

- Vô xu©n hÌ: trång c©y th¸ng 12 - 1 d−¬ng hÌ thu lªn luèng cao h¬n vô thu ®«ng ®Ó tr¸nh lÞch, thu ho¹ch vμo 3 - 4 d−¬ng lÞch.

ngËp n−íc.

7

8

https://thuviensach.vn

b) MËt ®é trång vμ cçh trång

- Bãn thóc: 4 lÇn.

Hμng cçh hμng 80 cm, c©y cçh c©y 40-60 cm.

+ Thóc lÇn 1 (10 - 15 ngμy sau khi trång): 70 kg Nªn trång cïng lo¹i kÝch cì c©y con trong urª + 70 kg kali + 50 kg NPK.

luèng ®Ó tiÖn ch¨m sãc.

+ Thóc lÇn 2 (22 - 25 ngμy sau khi trång, Nªn trång cμ chua vμo buæi chiÒu, sau khi lóc hoa b¾t ®Çu cã nô): 90kg urª + 70kg kali +

trång Ên nhÑ ®Êt vμo gèc c©y vμ lμm b»ng ph¼ng 50 kg NPK. Cã thÓ kÕt hîp phun thªm ph©n bãn

®Êt xung quanh gèc. Trång xong t−íi n−íc cho cμ

l¸ ®Ó thóc cμ chua t¹o mÇm hoa, 7 ngμy/1 lÇn.

chua ngay.

+ Thóc lÇn 3 (lóc hoa ré): 70 kg urª + 70 kg kali + 50 kg NPK.

c) Ph©n bãn

+ Thóc lÇn 4 (sau lÇn thu ho¹ch tr¸i ®Çu

§Ó ®¹t n¨ng suÊt cao, cμ chua ®ßi hái nhiÒu tiªn): 70 kg urª + 70 kg kali + 50 kg NPK.

chÊt dinh d−ìng. Cμ chua lμ c©y võa sinh Cμ chua cÇn ®−îc bãn thóc thªm sau mçi tr−ëng dinh d−ìng (th©n l¸), võa sinh tr−ëng lÇn thu ho¹ch qu¶.

sinh thùc (ra qu¶) nªn cÇn bãn lãt ph©n h÷u c¬, d) T−íi n−íc

bãn thóc nhiÒu lÇn.

PhÇn lín chÊt dinh d−ìng nu«i qu¶ ®−îc c©y Nhu cÇu n−íc t−íi cña cμ chua tïy thuéc hÊp thô sau khi træ hoa, do ®ã c©y yªu cÇu chÊt vμo giai ®o¹n ph¸t triÓn cña c©y. Khi c©y ra hoa, dinh d−ìng nhiÒu nhÊt kho¶ng 10 ngμy sau khi

®Ëu qu¶ lμ khi c©y cÇn nhiÒu n−íc nhÊt. L−îng hoa në cho ®Õn khi tr¸i b¾t ®Çu chÝn.

n−íc t−íi còng nªn thay ®æi tïy thuéc vμo l−îng

* L−îng ph©n bãn (Sö dông cho 1 ha trång ph©n bãn, mËt ®é trång vμ lo¹i ®Êt. Khi bãn cμ chua):

nhiÒu ph©n ®¹m vμ trång dμy, cÇn thiÕt gia

- Ph©n h÷u c¬ ñ hoai môc kho¶ng 20 tÊn/ha, t¨ng l−îng n−íc t−íi.

nÕu kh«ng cã ph©n h÷u c¬ cã thÓ dïng ph©n vi Sau khi trång ph¶i t−íi n−íc liªn tôc trong 1

sinh t−¬ng ®−¬ng 1 tÊn/ha.

tuÇn, mçi ngμy t−íi 1 lÇn vμo buæi s¸ng. Sau

- Ph©n hãa häc: Urª: 300 kg + NPK: 250 kg +

khi c©y bÐn rÔ th× 2 - 3 ngμy t−íi 1 lÇn. Khi supe l©n: 400 kg vμ kali sulfat: 300 kg/ha.

cμnh l¸ ph¸t triÓn nhiÒu th× l−îng n−íc t−íi

* Cçh bãn ph©n:

mçi lÇn ph¶i ®−îc t¨ng lªn. Thêi kú cμ chua ra

- Bãn lãt: toμn bé ph©n h÷u c¬ + toμn bé hoa vμ qu¶ nhá lμ lóc c©y cÇn nhiÒu n−íc nªn supe l©n+ 50 kg NPK.

®Êt lu«n ph¶i ®−îc gi÷ Èm.

9

10

https://thuviensach.vn

b) MËt ®é trång vμ cçh trång

- Bãn thóc: 4 lÇn.

Hμng cçh hμng 80 cm, c©y cçh c©y 40-60 cm.

+ Thóc lÇn 1 (10 - 15 ngμy sau khi trång): 70 kg Nªn trång cïng lo¹i kÝch cì c©y con trong urª + 70 kg kali + 50 kg NPK.

luèng ®Ó tiÖn ch¨m sãc.

+ Thóc lÇn 2 (22 - 25 ngμy sau khi trång, Nªn trång cμ chua vμo buæi chiÒu, sau khi lóc hoa b¾t ®Çu cã nô): 90kg urª + 70kg kali +

trång Ên nhÑ ®Êt vμo gèc c©y vμ lμm b»ng ph¼ng 50 kg NPK. Cã thÓ kÕt hîp phun thªm ph©n bãn

®Êt xung quanh gèc. Trång xong t−íi n−íc cho cμ

l¸ ®Ó thóc cμ chua t¹o mÇm hoa, 7 ngμy/1 lÇn.

chua ngay.

+ Thóc lÇn 3 (lóc hoa ré): 70 kg urª + 70 kg kali + 50 kg NPK.

c) Ph©n bãn

+ Thóc lÇn 4 (sau lÇn thu ho¹ch tr¸i ®Çu

§Ó ®¹t n¨ng suÊt cao, cμ chua ®ßi hái nhiÒu tiªn): 70 kg urª + 70 kg kali + 50 kg NPK.

chÊt dinh d−ìng. Cμ chua lμ c©y võa sinh Cμ chua cÇn ®−îc bãn thóc thªm sau mçi tr−ëng dinh d−ìng (th©n l¸), võa sinh tr−ëng lÇn thu ho¹ch qu¶.

sinh thùc (ra qu¶) nªn cÇn bãn lãt ph©n h÷u c¬, d) T−íi n−íc

bãn thóc nhiÒu lÇn.

PhÇn lín chÊt dinh d−ìng nu«i qu¶ ®−îc c©y Nhu cÇu n−íc t−íi cña cμ chua tïy thuéc hÊp thô sau khi træ hoa, do ®ã c©y yªu cÇu chÊt vμo giai ®o¹n ph¸t triÓn cña c©y. Khi c©y ra hoa, dinh d−ìng nhiÒu nhÊt kho¶ng 10 ngμy sau khi

®Ëu qu¶ lμ khi c©y cÇn nhiÒu n−íc nhÊt. L−îng hoa në cho ®Õn khi tr¸i b¾t ®Çu chÝn.

n−íc t−íi còng nªn thay ®æi tïy thuéc vμo l−îng

* L−îng ph©n bãn (Sö dông cho 1 ha trång ph©n bãn, mËt ®é trång vμ lo¹i ®Êt. Khi bãn cμ chua):

nhiÒu ph©n ®¹m vμ trång dμy, cÇn thiÕt gia

- Ph©n h÷u c¬ ñ hoai môc kho¶ng 20 tÊn/ha, t¨ng l−îng n−íc t−íi.

nÕu kh«ng cã ph©n h÷u c¬ cã thÓ dïng ph©n vi Sau khi trång ph¶i t−íi n−íc liªn tôc trong 1

sinh t−¬ng ®−¬ng 1 tÊn/ha.

tuÇn, mçi ngμy t−íi 1 lÇn vμo buæi s¸ng. Sau

- Ph©n hãa häc: Urª: 300 kg + NPK: 250 kg +

khi c©y bÐn rÔ th× 2 - 3 ngμy t−íi 1 lÇn. Khi supe l©n: 400 kg vμ kali sulfat: 300 kg/ha.

cμnh l¸ ph¸t triÓn nhiÒu th× l−îng n−íc t−íi

* Cçh bãn ph©n:

mçi lÇn ph¶i ®−îc t¨ng lªn. Thêi kú cμ chua ra

- Bãn lãt: toμn bé ph©n h÷u c¬ + toμn bé hoa vμ qu¶ nhá lμ lóc c©y cÇn nhiÒu n−íc nªn supe l©n+ 50 kg NPK.

®Êt lu«n ph¶i ®−îc gi÷ Èm.

9

10

https://thuviensach.vn

®) Vun xíi

5. Phßng trõ s©u bÖnh h¹i

ViÖc vun xíi cμ chua cÇn ®−îc tiÕn hμnh a) BiÖn ph¸p hãa häc

tr−íc khi c©y ra hoa kÕt qu¶. Tõ lóc trång ®Õn

- §èi víi s©u

khi c©y ®−îc 20 ngμy ph¶i vun gèc 2 lÇn: lÇn thø nhÊt sau khi trång kho¶ng 8 - 10 ngμy vμ

Thuèc sö

Lo¹i

Cçh

lÇn thø hai cçh lÇn thø nhÊt 1 tuÇn.

dông vμ

s©u

sö dông

liÒu l−îng

e) Lμm giμn, bÊm ngän vμ tØa cμnh S©u vÏ

Kuraba WP - Tõ trång ®Õn 40 ngμy sau ViÖc lμm giμn ®−îc tiÕn hμnh sau khi c©y ra bïa

(10 - 20 g)

trång: phun ®Þnh kú 15

chïm hoa thø nhÊt. Mçi c©y cμ chua v−¬n tíi ngμy 1 lÇn.

®©u th× buéc th©n c©y vμo cäc giμn tíi ®ã.

- Tõ 40 ngμy sau trång,

Môc ®Ých bÊm ngän tØa cμnh lμ ®Ó tËp trung phun khi thÊy xuÊt hiÖn

chÊt dinh d−ìng nu«i qu¶. Cã hai cçh bÊm s©u non tuæi nhá.

ngän tØa cμnh, tïy thuéc vμo ®Æc ®iÓm cña tõng Bä phÊn

Selecron

Phun phßng bä phÊn vμo

gièng c©y th× dïng cçh khç nhau.

(15 - 30 ml)

thêi ®iÓm sau trång 10 - 15

Víi cμ chua sinh tr−ëng h÷u h¹n: TiÕn hμnh ngμy.

bÊm cμnh nh−ng vÉn ®Ó l¹i mét cμnh tõ th©n chÝnh d−íi nçh cäng l¸ phÝa d−íi chïm hoa thø Actara (2 g) Tõ 40 ngμy sau trång phun nhÊt (tÊt c¶ chåi non vμ cμnh kháe c¾t hÕt).

Actara khi bä phÊn xuÊt

hiÖn nhiÒu vμ cã c©y bÞ

BÊm ngän khi c©y ®ã ra ®−îc 4 - 5 chïm qu¶.

bÖnh virus.

TÝnh tõ chïm qu¶ cuèi cïng lªn chõa l¹i hai l¸, phÇn ngän phÝa trªn bÊm ®i.

S©u ®ôc

Match

Phun phßng ®Þnh kú 10

Cμ chua sinh tr−ëng v« h¹n cã thÓ ®Ó th©n hoa, qu¶ (15 - 30 ml) ngμy 1 lÇn trong giai ®o¹n chÝnh v−¬n dμi theo cäc giμn.

(s©u

TP-Pectin

c©y ra hoa, qu¶. Khi chuÈn

Vμo cuèi thêi kú sinh tr−ëng cña c©y, cμ

xanh,

(10 - 20 ml)

bÞ thu ho¹ch th× ngõng

s©u

phun.

chua cã nh÷ng l¸ giμ vμng cÇn ph¶i tØa bá ®Ó

khoang)

lμm tho¸ng ruéng cho c©y ph¸t triÓn tèt.

11

12

https://thuviensach.vn

®) Vun xíi

5. Phßng trõ s©u bÖnh h¹i

ViÖc vun xíi cμ chua cÇn ®−îc tiÕn hμnh a) BiÖn ph¸p hãa häc

tr−íc khi c©y ra hoa kÕt qu¶. Tõ lóc trång ®Õn

- §èi víi s©u

khi c©y ®−îc 20 ngμy ph¶i vun gèc 2 lÇn: lÇn thø nhÊt sau khi trång kho¶ng 8 - 10 ngμy vμ

Thuèc sö

Lo¹i

Cçh

lÇn thø hai cçh lÇn thø nhÊt 1 tuÇn.

dông vμ

s©u

sö dông

liÒu l−îng

e) Lμm giμn, bÊm ngän vμ tØa cμnh S©u vÏ

Kuraba WP - Tõ trång ®Õn 40 ngμy sau ViÖc lμm giμn ®−îc tiÕn hμnh sau khi c©y ra bïa

(10 - 20 g)

trång: phun ®Þnh kú 15

chïm hoa thø nhÊt. Mçi c©y cμ chua v−¬n tíi ngμy 1 lÇn.

®©u th× buéc th©n c©y vμo cäc giμn tíi ®ã.

- Tõ 40 ngμy sau trång,

Môc ®Ých bÊm ngän tØa cμnh lμ ®Ó tËp trung phun khi thÊy xuÊt hiÖn

chÊt dinh d−ìng nu«i qu¶. Cã hai cçh bÊm s©u non tuæi nhá.

ngän tØa cμnh, tïy thuéc vμo ®Æc ®iÓm cña tõng Bä phÊn

Selecron

Phun phßng bä phÊn vμo

gièng c©y th× dïng cçh khç nhau.

(15 - 30 ml)

thêi ®iÓm sau trång 10 - 15

Víi cμ chua sinh tr−ëng h÷u h¹n: TiÕn hμnh ngμy.

bÊm cμnh nh−ng vÉn ®Ó l¹i mét cμnh tõ th©n chÝnh d−íi nçh cäng l¸ phÝa d−íi chïm hoa thø Actara (2 g) Tõ 40 ngμy sau trång phun nhÊt (tÊt c¶ chåi non vμ cμnh kháe c¾t hÕt).

Actara khi bä phÊn xuÊt

hiÖn nhiÒu vμ cã c©y bÞ

BÊm ngän khi c©y ®ã ra ®−îc 4 - 5 chïm qu¶.

bÖnh virus.

TÝnh tõ chïm qu¶ cuèi cïng lªn chõa l¹i hai l¸, phÇn ngän phÝa trªn bÊm ®i.

S©u ®ôc

Match

Phun phßng ®Þnh kú 10

Cμ chua sinh tr−ëng v« h¹n cã thÓ ®Ó th©n hoa, qu¶ (15 - 30 ml) ngμy 1 lÇn trong giai ®o¹n chÝnh v−¬n dμi theo cäc giμn.

(s©u

TP-Pectin

c©y ra hoa, qu¶. Khi chuÈn

Vμo cuèi thêi kú sinh tr−ëng cña c©y, cμ

xanh,

(10 - 20 ml)

bÞ thu ho¹ch th× ngõng

s©u

phun.

chua cã nh÷ng l¸ giμ vμng cÇn ph¶i tØa bá ®Ó

khoang)

lμm tho¸ng ruéng cho c©y ph¸t triÓn tèt.

11

12

https://thuviensach.vn

- §èi víi bÖnh b) BiÖn ph¸p sinh häc vμ th¶o méc

- LÇn 1: Tr−íc khi trång:

Thuèc sö

Lo¹i

dông vμ

Cçh sö dông

+ Xö lý ®Êt b»ng v«i bét, Trichoderma hay bÖnh

liÒu l−îng

Saponin khi lμm ®Êt.

HÐo do

Score

Phun phßng khi c©y cßn

+ Trong tr−êng hîp ®Êt trång chuyªn canh nÊm

(5 - 10 ml)

nhá ®Õn khi c©y ®−îc 50

bÞ nhiÔm s©u x¸m, ruåi ®ôc gèc nÆng cã nguy c¬

(hÐo

TriB1 (3 kg) ngμy (®Þnh kú 20 ngμy/lÇn),

¶nh h−ëng ®Õn sinh tr−ëng cña c©y th× dïng vμng)

Topsin

phun vμo gèc.

Fipronil 800WG hoÆc phun thuèc cã ho¹t chÊt (25 - 50 g)

Acetamiprid.

S−¬ng

Ridomil (gãi - Phun phßng tr−íc cç ®ît

- LÇn 2: Sau khi trång 10 ngμy: mai

100 g pha vμo rÐt ®Ëm vμ rÐt h¹i.

Sö dông mét trong cç ho¹t chÊt: Matrine; 3 b×nh 16 lÝt - Phun ngay khi ph¸t hiÖn phun cho

bÖnh.

Azadirachtin vμ V-Bt ®Ó trõ s©u khoang, s©u 1,5 - 3 sμo)

xanh, bä phÊn.

HÐo

- Phßng bÖnh: Lu©n canh

- LÇn 3: Sau khi trång 20 ngμy: xanh vμ

®Ó h¹n chÕ nguån bÖnh

Sö dông mét trong cç ho¹t chÊt: Matrine; virus

trong ®Êt. Sö dông gièng

Azadirachtin vμ V-Bt ®Ó trõ s©u khoang, s©u cμ chua ghÐp (gièng kh¸ng

xanh, bä phÊn.

bÖnh hÐo xanh).

- LÇn 4: Sau khi trång 30 ngμy:

- Khi ph¸t hiÖn c©y bÞ hÐo

Sö dông mét trong cç ho¹t chÊt: Matrine; xanh, virus cÇn nhæ bá

Azadirachtin vμ V-Bt ®Ó trõ s©u xanh, s©u ngay vμ tiªu ®éc cho ®Êt

khoang, bä phÊn.

b»ng v«i bét hoÆc Basudin.

- LÇn 5: Sau khi trång 40 ngμy: DiÖt bä phÊn (m«i giíi

Sö dông mét trong cç ho¹t chÊt: Matrine; truyÒn bÖnh) b»ng dÇu

kho¸ng SK, Selecron, Actara

vμ V-Bt ®Ó trõ s©u xanh, s©u khoang, bä phÊn.

®Ó h¹n chÕ sù l©y lan cña

- LÇn 6: Sau khi trång 50 ngμy: virus. Kh«ng nªn phun

Sö dông mét trong cç ho¹t chÊt: Matrine; thuèc trõ s©u ®éc h¹i trong

Azadirachtin vμ V-Bt ®Ó trõ s©u xanh, s©u thêi gian thu h¸i tr¸i.

khoang, bä phÊn.

13

14

https://thuviensach.vn

- §èi víi bÖnh b) BiÖn ph¸p sinh häc vμ th¶o méc

- LÇn 1: Tr−íc khi trång:

Thuèc sö

Lo¹i

dông vμ

Cçh sö dông

+ Xö lý ®Êt b»ng v«i bét, Trichoderma hay bÖnh

liÒu l−îng

Saponin khi lμm ®Êt.

HÐo do

Score

Phun phßng khi c©y cßn

+ Trong tr−êng hîp ®Êt trång chuyªn canh nÊm

(5 - 10 ml)

nhá ®Õn khi c©y ®−îc 50

bÞ nhiÔm s©u x¸m, ruåi ®ôc gèc nÆng cã nguy c¬

(hÐo

TriB1 (3 kg) ngμy (®Þnh kú 20 ngμy/lÇn),

¶nh h−ëng ®Õn sinh tr−ëng cña c©y th× dïng vμng)

Topsin

phun vμo gèc.

Fipronil 800WG hoÆc phun thuèc cã ho¹t chÊt (25 - 50 g)

Acetamiprid.

S−¬ng

Ridomil (gãi - Phun phßng tr−íc cç ®ît

- LÇn 2: Sau khi trång 10 ngμy: mai

100 g pha vμo rÐt ®Ëm vμ rÐt h¹i.

Sö dông mét trong cç ho¹t chÊt: Matrine; 3 b×nh 16 lÝt - Phun ngay khi ph¸t hiÖn phun cho

bÖnh.

Azadirachtin vμ V-Bt ®Ó trõ s©u khoang, s©u 1,5 - 3 sμo)

xanh, bä phÊn.

HÐo

- Phßng bÖnh: Lu©n canh

- LÇn 3: Sau khi trång 20 ngμy: xanh vμ

®Ó h¹n chÕ nguån bÖnh

Sö dông mét trong cç ho¹t chÊt: Matrine; virus

trong ®Êt. Sö dông gièng

Azadirachtin vμ V-Bt ®Ó trõ s©u khoang, s©u cμ chua ghÐp (gièng kh¸ng

xanh, bä phÊn.

bÖnh hÐo xanh).

- LÇn 4: Sau khi trång 30 ngμy:

- Khi ph¸t hiÖn c©y bÞ hÐo

Sö dông mét trong cç ho¹t chÊt: Matrine; xanh, virus cÇn nhæ bá

Azadirachtin vμ V-Bt ®Ó trõ s©u xanh, s©u ngay vμ tiªu ®éc cho ®Êt

khoang, bä phÊn.

b»ng v«i bét hoÆc Basudin.

- LÇn 5: Sau khi trång 40 ngμy: DiÖt bä phÊn (m«i giíi

Sö dông mét trong cç ho¹t chÊt: Matrine; truyÒn bÖnh) b»ng dÇu

kho¸ng SK, Selecron, Actara

vμ V-Bt ®Ó trõ s©u xanh, s©u khoang, bä phÊn.

®Ó h¹n chÕ sù l©y lan cña

- LÇn 6: Sau khi trång 50 ngμy: virus. Kh«ng nªn phun

Sö dông mét trong cç ho¹t chÊt: Matrine; thuèc trõ s©u ®éc h¹i trong

Azadirachtin vμ V-Bt ®Ó trõ s©u xanh, s©u thêi gian thu h¸i tr¸i.

khoang, bä phÊn.

13

14

https://thuviensach.vn

6. Thu ho¹ch

- Vô hÌ thu: gieo tõ gi÷a th¸ng 6 ®Õn ®Çu Thu ®óng lóc khi cμ chua chuyÓn sang mμu th¸ng 7. Thu ho¹ch tõ th¸ng 8 - 9.

vμng hoÆc ®á, kh«ng ®Ó giËp n¸t, s©y s¸t; dïng 3. Kü thuËt trång vμ ch¨m sãc cç x« nhùa s¹ch thu qu¶, ph©n lo¹i qu¶, xÕp qu¶ vμo cç thïng gç nhá.

a) Lμm ®Êt

B¶o qu¶n n¬i tho¸ng m¸t (kh«ng dïng hãa

- §Ëu ®òa lμ c©y −a ®Êt c¸t pha, ®Êt thÞt nhÑ, chÊt nh− ®Êt ®Ìn ®Ó thóc cho qu¶ chÝn nhanh).

®é ph× nhiªu cao, t¬i xèp, ®é pH trung tÝnh (6-7), ph¶i chñ ®éng t−íi vμ tho¸t n−íc tèt.

Kü THUËT TRåNG c©y §ËU §òA

- §Êt trång ®Ëu ®òa ph¶i ®Ó ¶i, t¬i xèp, s¹ch nguån bÖnh. ChiÒu réng luèng: 0,9 - 1,0 m; luèng 1. §Æc ®iÓm cña c©y ®Ëu ®òa

®Ëu th−êng cao 25 - 30 cm.

§Ëu ®òa cã tªn khoa häc lμ Vigna sesquipedalis

- MËt ®é gieo trång: kho¶ng cçh hμng 60 cm, Fruwirth, lμ lo¹i rau ¨n qu¶ phæ biÕn ë thÞ

kho¶ng cçh c©y 25 - 30 cm. Th«ng th−êng ®Ëu tr−êng ch©u ¸, thuéc nhãm c©y th©n leo, cã thÓ

®òa ®−îc gieo 2 h¹t/hèc víi l−îng h¹t gièng kho¶ng trång quanh n¨m.

27 - 30 kg/ha. HiÖn nay nÕu cã ®iÒu kiÖn nguån vèn

§Ëu ®òa lμ lo¹i c©y kh«ng kÐn ®Êt, cã thÓ

ban ®Çu gióp t¨ng vô, gèi vô, cã thêi gian ®Ó ¶i trång ®−îc trªn nhiÒu lo¹i ®Êt, nh−ng tèt nhÊt lμ

®Êt, cã thÓ ¸p dông ph−¬ng ph¸p khay - bÇu ®Ó

®Êt thÞt nhÑ, gi÷ Èm tèt, giμu mïn, dÔ tho¸t n−íc, gieo c©y gièng trªn cç khay nhùa 50 lç (55 x 40 cm), cã ®é pH tõ 6 - 7, cã ®iÒu kiÖn t−íi tiªu chñ ®éng.

khi c©y cã 2 l¸ mÇm hoÆc 1 l¸ thËt th× chuyÓn ra

§Ëu ®òa lμ c©y −a ¸nh s¸ng m¹nh, chÞu

®ång ruéng. Gi¸ thÓ cña bÇu gåm 1/3 lμ ph©n

®−îc nhiÖt ®é cao, sinh tr−ëng vμ ph¸t triÓn tèt chuång hoai môc, 1/3 lμ mïn c−a hoÆc trÊu hun, ë 25oC. Trªn 35oC, c©y vÉn sinh tr−ëng nh−ng 1/3 cßn l¹i cã thÓ gåm ®Êt bét, ph©n rç, than n¨ng suÊt gi¶m. §Ëu ®òa chÞu óng kÐm v× thÕ

bïn hoÆc cç chÊt x¬ môc. Cø 20 kg gi¸ thÓ th×

sau mçi trËn m−a lín cÇn chñ ®éng th¸o hÕt trén thªm 1 kg supe l©n. Cã nhμ l−íi ®Ó s¶n xuÊt n−íc ë r·nh, nÕu ®Ó l©u sÏ lμm thèi rÔ.

c©y gièng cho ph−¬ng ph¸p nμy lμ tèt nhÊt.

2. Thêi vô

b) Ch¨m sãc

- Vô xu©n hÌ: gieo tõ gi÷a th¸ng 2 ®Õn ®Çu

- Bãn ph©n: L−îng ph©n cÇn cho 1 ha nh− sau: th¸ng 4, thu ho¹ch th¸ng 5-6.

+ Ph©n chuång ñ hoai môc: 15 - 20 tÊn.

15

16

https://thuviensach.vn

6. Thu ho¹ch

- Vô hÌ thu: gieo tõ gi÷a th¸ng 6 ®Õn ®Çu Thu ®óng lóc khi cμ chua chuyÓn sang mμu th¸ng 7. Thu ho¹ch tõ th¸ng 8 - 9.

vμng hoÆc ®á, kh«ng ®Ó giËp n¸t, s©y s¸t; dïng 3. Kü thuËt trång vμ ch¨m sãc cç x« nhùa s¹ch thu qu¶, ph©n lo¹i qu¶, xÕp qu¶ vμo cç thïng gç nhá.

a) Lμm ®Êt

B¶o qu¶n n¬i tho¸ng m¸t (kh«ng dïng hãa

- §Ëu ®òa lμ c©y −a ®Êt c¸t pha, ®Êt thÞt nhÑ, chÊt nh− ®Êt ®Ìn ®Ó thóc cho qu¶ chÝn nhanh).

®é ph× nhiªu cao, t¬i xèp, ®é pH trung tÝnh (6-7), ph¶i chñ ®éng t−íi vμ tho¸t n−íc tèt.

Kü THUËT TRåNG c©y §ËU §òA

- §Êt trång ®Ëu ®òa ph¶i ®Ó ¶i, t¬i xèp, s¹ch nguån bÖnh. ChiÒu réng luèng: 0,9 - 1,0 m; luèng 1. §Æc ®iÓm cña c©y ®Ëu ®òa

®Ëu th−êng cao 25 - 30 cm.

§Ëu ®òa cã tªn khoa häc lμ Vigna sesquipedalis

- MËt ®é gieo trång: kho¶ng cçh hμng 60 cm, Fruwirth, lμ lo¹i rau ¨n qu¶ phæ biÕn ë thÞ

kho¶ng cçh c©y 25 - 30 cm. Th«ng th−êng ®Ëu tr−êng ch©u ¸, thuéc nhãm c©y th©n leo, cã thÓ

®òa ®−îc gieo 2 h¹t/hèc víi l−îng h¹t gièng kho¶ng trång quanh n¨m.

27 - 30 kg/ha. HiÖn nay nÕu cã ®iÒu kiÖn nguån vèn

§Ëu ®òa lμ lo¹i c©y kh«ng kÐn ®Êt, cã thÓ

ban ®Çu gióp t¨ng vô, gèi vô, cã thêi gian ®Ó ¶i trång ®−îc trªn nhiÒu lo¹i ®Êt, nh−ng tèt nhÊt lμ

®Êt, cã thÓ ¸p dông ph−¬ng ph¸p khay - bÇu ®Ó

®Êt thÞt nhÑ, gi÷ Èm tèt, giμu mïn, dÔ tho¸t n−íc, gieo c©y gièng trªn cç khay nhùa 50 lç (55 x 40 cm), cã ®é pH tõ 6 - 7, cã ®iÒu kiÖn t−íi tiªu chñ ®éng.

khi c©y cã 2 l¸ mÇm hoÆc 1 l¸ thËt th× chuyÓn ra

§Ëu ®òa lμ c©y −a ¸nh s¸ng m¹nh, chÞu

®ång ruéng. Gi¸ thÓ cña bÇu gåm 1/3 lμ ph©n

®−îc nhiÖt ®é cao, sinh tr−ëng vμ ph¸t triÓn tèt chuång hoai môc, 1/3 lμ mïn c−a hoÆc trÊu hun, ë 25oC. Trªn 35oC, c©y vÉn sinh tr−ëng nh−ng 1/3 cßn l¹i cã thÓ gåm ®Êt bét, ph©n rç, than n¨ng suÊt gi¶m. §Ëu ®òa chÞu óng kÐm v× thÕ

bïn hoÆc cç chÊt x¬ môc. Cø 20 kg gi¸ thÓ th×

sau mçi trËn m−a lín cÇn chñ ®éng th¸o hÕt trén thªm 1 kg supe l©n. Cã nhμ l−íi ®Ó s¶n xuÊt n−íc ë r·nh, nÕu ®Ó l©u sÏ lμm thèi rÔ.

c©y gièng cho ph−¬ng ph¸p nμy lμ tèt nhÊt.

2. Thêi vô

b) Ch¨m sãc

- Vô xu©n hÌ: gieo tõ gi÷a th¸ng 2 ®Õn ®Çu

- Bãn ph©n: L−îng ph©n cÇn cho 1 ha nh− sau: th¸ng 4, thu ho¹ch th¸ng 5-6.

+ Ph©n chuång ñ hoai môc: 15 - 20 tÊn.

15

16

https://thuviensach.vn

+ Ph©n ®¹m: 150 - 200 kg urª.

4. Phßng trõ s©u bÖnh

+ Ph©n l©n: 300 - 350 kg supe l©n.

Thêi ®iÓm vμ cç lÇn phun thuèc:

+ Ph©n kali: 220 - 250 kg kali.

- LÇn 1: Tr−íc khi trång. Xö lý ®Êt b»ng v«i

+ Bãn thªm v«i bét (300 kg/ha) ®Ó c¶i t¹o ®Êt bét khi lμm ®Êt.

vμ lμm t¨ng ®é ph× cña ®Êt.

- LÇn 2: Sau khi trång 10 ngμy. Sö dông mét

- Cçh bãn:

trong cç ho¹t chÊt: Matrine khi s©u ®ôc gèc

+ Bãn lãt toμn bé ph©n chuång, ph©n l©n (nÕu h¹i nhÑ.

thêi tiÕt kh« r¸o, bãn 1/5 ph©n ®¹m, 1/5 ph©n

- LÇn 3: Sau khi trång 20 ngμy. Sö dông mét kali). Bãn r¶i ®Òu theo r¹ch hμng, trén ®Òu ë ®é trong cç ho¹t chÊt sinh häc vμ th¶o méc: s©u 15 - 20 cm vμ lÊp kÝn ®Êt tr−íc khi gieo h¹t Spinosad Matrine, v.v. khi s©u ®ôc gèc h¹i nhÑ.

hoÆc trång tõ bÇu ra ruéng.

- LÇn 4: Sau khi trång 30 ngμy. Sö dông mét

+ L−îng ph©n cßn l¹i dïng ®Ó bãn thóc chñ trong cç ho¹t chÊt cã nguån gèc sinh häc vμ

yÕu vμo cç thêi kú sau:

th¶o méc: Matrine; Azadirachtin ®Ó trõ s©u ®ôc Khi c©y cã 3 - 4 l¸ thËt: bãn ph©n vμo hèc qu¶, dßi ®ôc l¸.

theo hμng kÕt hîp xíi x¸o vun nhÑ vμo gèc.

- LÇn 5: Sau khi trång 40 ngμy. Sö dông mét Khi c©y cao 40 - 50 cm: bãn ph©n lÇn 2 kÕt trong cç ho¹t chÊt: Matrine; Azadirachtin ®Ó

hîp vun cao, sau ®ã lμm giμn cho c©y. L−îng trõ dßi ®ôc l¸, s©u ®ôc qu¶.

ph©n ®¹m vμ kali b»ng 1/2 sè ph©n cßn l¹i.

- LÇn 6: Sau khi trång 50 ngμy. Sö dông mét Khi c©y ra hoa, qu¶ non: bãn hÕt l−îng ph©n trong cç ho¹t chÊt: Matrine; Azadirachtin ®Ó

cßn l¹i b»ng cçh t−íi hoÆc r¹ch hμng cho vμo gèc.

trõ dßi ®ôc l¸, s©u ®ôc qu¶.

- T−íi n−íc : CÇn dïng n−íc s¹ch nh− n−íc giÕng khoan, n−íc s«ng lín ®Ó t−íi. Khi c©y cßn 5. Thu ho¹ch, ®ãng gãi vËn chuyÓn, nhá, cÇn gi÷ ®é Èm ®Êt b»ng cçh t−íi −ít mÆt b¶o qu¶n

luèng. Khi c©y sinh tr−ëng m¹nh t−íi vμo r·nh

§Ëu ®òa ®−îc dïng lμm rau t−¬i lμ chÝnh, v×

5 - 7 ngμy/lÇn ®Ó n−íc thÊm ®Òu mÆt ®Êt. NhÊt vËy khi qu¶ ph¸t triÓn kho¶ng nh− chiÕc ®òa, lμ khi c©y ra hoa, qu¶ ré kh«ng ®−îc thiÕu n−íc.

qu¶ cßn non, h¹t míi chØ b»ng h¹t thãc lμ thu Vô xu©n hÌ nÕu thêi tiÕt kh« h¹n t−íi ®ñ n−íc h¸i. NÕu ®Ó giμ qu¶ hãa x¬ nhiÒu ¶nh h−ëng th−êng xuyªn cßn cã tç dông h¹n chÕ rÖp ®Ëu

®Õn chÊt l−îng rau. Sau khi thu h¸i cÇn vËn mμu ®en, nhÖn ®á ph¸t sinh g©y h¹i.

17

18

https://thuviensach.vn

+ Ph©n ®¹m: 150 - 200 kg urª.

4. Phßng trõ s©u bÖnh

+ Ph©n l©n: 300 - 350 kg supe l©n.

Thêi ®iÓm vμ cç lÇn phun thuèc:

+ Ph©n kali: 220 - 250 kg kali.

- LÇn 1: Tr−íc khi trång. Xö lý ®Êt b»ng v«i

+ Bãn thªm v«i bét (300 kg/ha) ®Ó c¶i t¹o ®Êt bét khi lμm ®Êt.

vμ lμm t¨ng ®é ph× cña ®Êt.

- LÇn 2: Sau khi trång 10 ngμy. Sö dông mét

- Cçh bãn:

trong cç ho¹t chÊt: Matrine khi s©u ®ôc gèc

+ Bãn lãt toμn bé ph©n chuång, ph©n l©n (nÕu h¹i nhÑ.

thêi tiÕt kh« r¸o, bãn 1/5 ph©n ®¹m, 1/5 ph©n

- LÇn 3: Sau khi trång 20 ngμy. Sö dông mét kali). Bãn r¶i ®Òu theo r¹ch hμng, trén ®Òu ë ®é trong cç ho¹t chÊt sinh häc vμ th¶o méc: s©u 15 - 20 cm vμ lÊp kÝn ®Êt tr−íc khi gieo h¹t Spinosad Matrine, v.v. khi s©u ®ôc gèc h¹i nhÑ.

hoÆc trång tõ bÇu ra ruéng.

- LÇn 4: Sau khi trång 30 ngμy. Sö dông mét

+ L−îng ph©n cßn l¹i dïng ®Ó bãn thóc chñ trong cç ho¹t chÊt cã nguån gèc sinh häc vμ

yÕu vμo cç thêi kú sau:

th¶o méc: Matrine; Azadirachtin ®Ó trõ s©u ®ôc Khi c©y cã 3 - 4 l¸ thËt: bãn ph©n vμo hèc qu¶, dßi ®ôc l¸.

theo hμng kÕt hîp xíi x¸o vun nhÑ vμo gèc.

- LÇn 5: Sau khi trång 40 ngμy. Sö dông mét Khi c©y cao 40 - 50 cm: bãn ph©n lÇn 2 kÕt trong cç ho¹t chÊt: Matrine; Azadirachtin ®Ó

hîp vun cao, sau ®ã lμm giμn cho c©y. L−îng trõ dßi ®ôc l¸, s©u ®ôc qu¶.

ph©n ®¹m vμ kali b»ng 1/2 sè ph©n cßn l¹i.

- LÇn 6: Sau khi trång 50 ngμy. Sö dông mét Khi c©y ra hoa, qu¶ non: bãn hÕt l−îng ph©n trong cç ho¹t chÊt: Matrine; Azadirachtin ®Ó

cßn l¹i b»ng cçh t−íi hoÆc r¹ch hμng cho vμo gèc.

trõ dßi ®ôc l¸, s©u ®ôc qu¶.

- T−íi n−íc : CÇn dïng n−íc s¹ch nh− n−íc giÕng khoan, n−íc s«ng lín ®Ó t−íi. Khi c©y cßn 5. Thu ho¹ch, ®ãng gãi vËn chuyÓn, nhá, cÇn gi÷ ®é Èm ®Êt b»ng cçh t−íi −ít mÆt b¶o qu¶n

luèng. Khi c©y sinh tr−ëng m¹nh t−íi vμo r·nh

§Ëu ®òa ®−îc dïng lμm rau t−¬i lμ chÝnh, v×

5 - 7 ngμy/lÇn ®Ó n−íc thÊm ®Òu mÆt ®Êt. NhÊt vËy khi qu¶ ph¸t triÓn kho¶ng nh− chiÕc ®òa, lμ khi c©y ra hoa, qu¶ ré kh«ng ®−îc thiÕu n−íc.

qu¶ cßn non, h¹t míi chØ b»ng h¹t thãc lμ thu Vô xu©n hÌ nÕu thêi tiÕt kh« h¹n t−íi ®ñ n−íc h¸i. NÕu ®Ó giμ qu¶ hãa x¬ nhiÒu ¶nh h−ëng th−êng xuyªn cßn cã tç dông h¹n chÕ rÖp ®Ëu

®Õn chÊt l−îng rau. Sau khi thu h¸i cÇn vËn mμu ®en, nhÖn ®á ph¸t sinh g©y h¹i.

17

18

https://thuviensach.vn

chuyÓn ®Õn n¬i tiªu thô ngay v× nÕu ®Ó qu¶ bÞ

Mü, Th¸i Lan, Hμ Lan (Ninja 179, Marinda, mÊt n−íc sÏ ¶nh h−ëng ®Õn phÈm chÊt cña rau.

Happy 02, Mummy 331...), gièng lai F1 Mento CÇn ph¶i thu h¸i qu¶ vμo lóc s¸ng sím, khi 170 cã ®Æc ®iÓm sinh tr−ëng kháe, n¨ng suÊt ch−a tiªu thô kÞp cÇn cÊt gi÷ qu¶ ë ®iÒu kiÖn cao, nhiÒu hoa c¸i (kho¶ng h¬n 95% sè hoa), m¸t, th«ng tho¸ng.

qu¶ lín nhanh, mçi chïm 2 - 3 qu¶.

- L−îng h¹t gieo cho 1 sμo B¾c Bé (360 m2) tõ Kü THUËT TRåNG c©y D¦A CHUéT BAO Tö 30 - 35 g h¹t. H¹t gièng, tr−íc khi gieo cÇn ng©m 1. §Æc ®iÓm cña c©y d−a chuét bao tö vμo n−íc 45 - 50oC trong 3 giê råi vít ra, ®Ó r¸o n−íc vμ ®em gieo.

D−a chuét bao tö lμ gièng d−a qu¶ nhá, ruét

®Æc. C©y cã nhiÒu nçh l¸, hoa c¸i mäc thμnh 4. Kü thuËt trång vμ ch¨m sãc chïm 3 - 4 c¸i mét. D−a chuét bao tö thÝch hîp a) Lμm ®Êt, lªn luèng

trªn ®Êt thÞt pha vμ ®Êt phï sa, cã ®é pH tõ 6,5 -

7,5. Cç gièng d−a bao tö cã ®Æc ®iÓm sinh

- Chän ®Êt c¸t pha hoÆc ®Êt thÞt nhÑ; chñ tr−ëng kháe, n¨ng suÊt cao, nhiÒu hoa c¸i, qu¶

®éng t−íi tiªu; lμm ®Êt kü.

lín nhanh, mçi chïm 2 - 3 qu¶.

- Lªn luèng réng kho¶ng 1,0 - 1,2 m, cao kho¶ng 2. Thêi vô

30 cm, r·nh réng 25 cm. H¹t gieo thμnh 2 hμng trªn luèng cçh nhau 60 cm, gèc nä cçh gèc kia

- Vô ®«ng - xu©n cã thÓ gieo h¹t tõ th¸ng 9

40 cm. Cç gèc trªn 2 hμng nªn bè trÝ so le nhau

®Õn th¸ng 10. Nh−ng tèt nhÊt lμ tõ ngμy 15-9 ®Õn

®Ó tËn dông tèt ¸nh s¸ng mÆt trêi vμ tiÖn cho ngμy 25-9.

- Vô xu©n gieo tõ th¸ng 2 ®Õn th¸ng 3. Nh−ng viÖc ch¨m sãc.

tèt nhÊt lμ tõ ngμy 5-2 ®Õn ngμy 5-3.

b) Ph©n bãn

- Trång c©y d−a trªn ®Êt 2 vô lóa sÏ cho n¨ng suÊt cao vμ æn ®Þnh h¬n.

- L−îng ph©n bãn (tÝnh cho 360 m2): Ph©n chuång ñ hoai môc 1 tÊn, ph©n ®¹m urª 6 kg, 3. Gièng

kali sulfat 8 kg, ph©n l©n 15kg. NÕu ®Êt chua

- Th−êng trång lμ cç gièng d−a F1 cña NhËt, thªm 15 kg v«i bét.

19

20

https://thuviensach.vn

chuyÓn ®Õn n¬i tiªu thô ngay v× nÕu ®Ó qu¶ bÞ

Mü, Th¸i Lan, Hμ Lan (Ninja 179, Marinda, mÊt n−íc sÏ ¶nh h−ëng ®Õn phÈm chÊt cña rau.

Happy 02, Mummy 331...), gièng lai F1 Mento CÇn ph¶i thu h¸i qu¶ vμo lóc s¸ng sím, khi 170 cã ®Æc ®iÓm sinh tr−ëng kháe, n¨ng suÊt ch−a tiªu thô kÞp cÇn cÊt gi÷ qu¶ ë ®iÒu kiÖn cao, nhiÒu hoa c¸i (kho¶ng h¬n 95% sè hoa), m¸t, th«ng tho¸ng.

qu¶ lín nhanh, mçi chïm 2 - 3 qu¶.

- L−îng h¹t gieo cho 1 sμo B¾c Bé (360 m2) tõ Kü THUËT TRåNG c©y D¦A CHUéT BAO Tö 30 - 35 g h¹t. H¹t gièng, tr−íc khi gieo cÇn ng©m 1. §Æc ®iÓm cña c©y d−a chuét bao tö vμo n−íc 45 - 50oC trong 3 giê råi vít ra, ®Ó r¸o n−íc vμ ®em gieo.

D−a chuét bao tö lμ gièng d−a qu¶ nhá, ruét

®Æc. C©y cã nhiÒu nçh l¸, hoa c¸i mäc thμnh 4. Kü thuËt trång vμ ch¨m sãc chïm 3 - 4 c¸i mét. D−a chuét bao tö thÝch hîp a) Lμm ®Êt, lªn luèng

trªn ®Êt thÞt pha vμ ®Êt phï sa, cã ®é pH tõ 6,5 -

7,5. Cç gièng d−a bao tö cã ®Æc ®iÓm sinh

- Chän ®Êt c¸t pha hoÆc ®Êt thÞt nhÑ; chñ tr−ëng kháe, n¨ng suÊt cao, nhiÒu hoa c¸i, qu¶

®éng t−íi tiªu; lμm ®Êt kü.

lín nhanh, mçi chïm 2 - 3 qu¶.

- Lªn luèng réng kho¶ng 1,0 - 1,2 m, cao kho¶ng 2. Thêi vô

30 cm, r·nh réng 25 cm. H¹t gieo thμnh 2 hμng trªn luèng cçh nhau 60 cm, gèc nä cçh gèc kia

- Vô ®«ng - xu©n cã thÓ gieo h¹t tõ th¸ng 9

40 cm. Cç gèc trªn 2 hμng nªn bè trÝ so le nhau

®Õn th¸ng 10. Nh−ng tèt nhÊt lμ tõ ngμy 15-9 ®Õn

®Ó tËn dông tèt ¸nh s¸ng mÆt trêi vμ tiÖn cho ngμy 25-9.

- Vô xu©n gieo tõ th¸ng 2 ®Õn th¸ng 3. Nh−ng viÖc ch¨m sãc.

tèt nhÊt lμ tõ ngμy 5-2 ®Õn ngμy 5-3.

b) Ph©n bãn

- Trång c©y d−a trªn ®Êt 2 vô lóa sÏ cho n¨ng suÊt cao vμ æn ®Þnh h¬n.

- L−îng ph©n bãn (tÝnh cho 360 m2): Ph©n chuång ñ hoai môc 1 tÊn, ph©n ®¹m urª 6 kg, 3. Gièng

kali sulfat 8 kg, ph©n l©n 15kg. NÕu ®Êt chua

- Th−êng trång lμ cç gièng d−a F1 cña NhËt, thªm 15 kg v«i bét.

19

20

https://thuviensach.vn

- Cçh bãn ph©n (tÝnh cho 360 m2): c) Ch¨m sãc

- Khi c©y d−a non v−¬n cao 20 - 30 cm, Bãn thóc

cã tay cuèn th× lμm giμn cho d−a leo. Dïng c©y Tæng Bãn

LÇn 1,

LÇn 2,

tróc hoÆc cç thanh tre dμi 1,5 - 2 m, c¾m trªn Lo¹i ph©n

sè

lãt

khi c©y

khi c©y

mÆt luèng 2 hμng vμ t¹o thμnh ch÷ A hoÆc 4 - 5 l¸

10 - 12 l¸

ch÷ X, buéc phÇn ngän cç thanh tre vμ phÇn gèc th× c¾m chÆt vμo ®Êt cho v÷ng ®Ó chèng Ph©n chuång ñ

1 1 0

0

®−îc giã. Mçi c©y cÇn c¾m mét thanh tre. Buéc hoai môc (tÊn)

c©y d−a vμo giμn b»ng d©y mÒm, cø 3 - 5 ngμy Ph©n ®¹m urª

6 0 2

4

cét mét lÇn cho ®Õn khi c©y ngõng sinh tr−ëng (kg)

(khi ®· thu 3 - 4 løa qu¶). C©y d−a cao 60 - 70 cm Ph©n l©n (kg)

15

15

0

0

th× bÊm ngän cho ra 2 - 3 nh¸nh.

V«i bét (kg)

15

15

0

0

- TØa bá l¸ giμ, l¸ bÖnh, lμm s¹ch cá d¹i ®Ó

gèc d−a lu«n lu«n tho¸ng. H»ng ngμy, dïng Kali (kg)

8

4

2

2

n−íc s¹ch ®Ó t−íi. Sau mçi ®ît h¸i qu¶ dïng ph©n ñ hoai môc ng©m víi n−íc s¹ch t−íi cho

+ V«i bét r¾c ®Òu tr−íc khi cμy bõa.

d−a hoÆc dïng ®Ëu t−¬ng ng©m ®Ó t−íi cho c©y.

+ Bãn lãt toμn bé ph©n chuång ñ hoai môc +

toμn bé ph©n l©n + 4 kg ph©n kali, bãn ë gi÷a 5. BiÖn ph¸p phßng trõ s©u bÖnh 2 gèc cçh h¹t d−a tõ 10 - 15 cm; gieo xong a) Phßng trõ s©u

phñ mét líp r¬m r¹ b¨m nhá hoÆc trÊu lªn bÒ

mÆt luèng.

- D−a chuét bao tö th−êng bÞ cç lo¹i s©u h¹i

+ Khi c©y cã 4 - 5 l¸, lóc d−a mäc tua cuèn nh− s©u xanh, s©u khoang c¾n l¸, s©u ®ôc qu¶, th× xíi vun kÕt hîp bãn thóc lÇn 1 lμ 2 kg ph©n cç lo¹i rÇy rÖp, nhÖn ®á, nhÖn tr¾ng.

®¹m vμ 2 kg ph©n kali. Bãn thóc cçh gèc

- Khi s©u bä ph¸ ho¹i dïng cç biÖn ph¸p kho¶ng 25 cm.

sau ®©y ®Ó phßng trõ:

+ Khi d−a ®−îc 10 - 12 l¸, bãn thóc lÇn 2 hÕt

+ Dïng thuèc th¶o méc vμ sinh häc nh−: l¸

l−îng ph©n ®¹m, kali cßn l¹i.

xoan ng©m, chÕ phÈm th¶o méc trõ s©u TP -

21

22

https://thuviensach.vn

- Cçh bãn ph©n (tÝnh cho 360 m2): c) Ch¨m sãc

- Khi c©y d−a non v−¬n cao 20 - 30 cm, Bãn thóc

cã tay cuèn th× lμm giμn cho d−a leo. Dïng c©y Tæng Bãn

LÇn 1,

LÇn 2,

tróc hoÆc cç thanh tre dμi 1,5 - 2 m, c¾m trªn Lo¹i ph©n

sè

lãt

khi c©y

khi c©y

mÆt luèng 2 hμng vμ t¹o thμnh ch÷ A hoÆc 4 - 5 l¸

10 - 12 l¸

ch÷ X, buéc phÇn ngän cç thanh tre vμ phÇn gèc th× c¾m chÆt vμo ®Êt cho v÷ng ®Ó chèng Ph©n chuång ñ

1 1 0

0

®−îc giã. Mçi c©y cÇn c¾m mét thanh tre. Buéc hoai môc (tÊn)

c©y d−a vμo giμn b»ng d©y mÒm, cø 3 - 5 ngμy Ph©n ®¹m urª

6 0 2

4

cét mét lÇn cho ®Õn khi c©y ngõng sinh tr−ëng (kg)

(khi ®· thu 3 - 4 løa qu¶). C©y d−a cao 60 - 70 cm Ph©n l©n (kg)

15

15

0

0

th× bÊm ngän cho ra 2 - 3 nh¸nh.

V«i bét (kg)

15

15

0

0

- TØa bá l¸ giμ, l¸ bÖnh, lμm s¹ch cá d¹i ®Ó

gèc d−a lu«n lu«n tho¸ng. H»ng ngμy, dïng Kali (kg)

8

4

2

2

n−íc s¹ch ®Ó t−íi. Sau mçi ®ît h¸i qu¶ dïng ph©n ñ hoai môc ng©m víi n−íc s¹ch t−íi cho

+ V«i bét r¾c ®Òu tr−íc khi cμy bõa.

d−a hoÆc dïng ®Ëu t−¬ng ng©m ®Ó t−íi cho c©y.

+ Bãn lãt toμn bé ph©n chuång ñ hoai môc +

toμn bé ph©n l©n + 4 kg ph©n kali, bãn ë gi÷a 5. BiÖn ph¸p phßng trõ s©u bÖnh 2 gèc cçh h¹t d−a tõ 10 - 15 cm; gieo xong a) Phßng trõ s©u

phñ mét líp r¬m r¹ b¨m nhá hoÆc trÊu lªn bÒ

mÆt luèng.

- D−a chuét bao tö th−êng bÞ cç lo¹i s©u h¹i

+ Khi c©y cã 4 - 5 l¸, lóc d−a mäc tua cuèn nh− s©u xanh, s©u khoang c¾n l¸, s©u ®ôc qu¶, th× xíi vun kÕt hîp bãn thóc lÇn 1 lμ 2 kg ph©n cç lo¹i rÇy rÖp, nhÖn ®á, nhÖn tr¾ng.

®¹m vμ 2 kg ph©n kali. Bãn thóc cçh gèc

- Khi s©u bä ph¸ ho¹i dïng cç biÖn ph¸p kho¶ng 25 cm.

sau ®©y ®Ó phßng trõ:

+ Khi d−a ®−îc 10 - 12 l¸, bãn thóc lÇn 2 hÕt

+ Dïng thuèc th¶o méc vμ sinh häc nh−: l¸

l−îng ph©n ®¹m, kali cßn l¹i.

xoan ng©m, chÕ phÈm th¶o méc trõ s©u TP -

21

22

https://thuviensach.vn

ThÇn §iÒn 78 DD ®Ó trõ s©u xanh, s©u khoang Aliette 800WG (liÒu l−îng 1,5 kg/ha) hoÆc thuèc c¾n l¸, s©u ®ôc qu¶.

Melody DUO 66,75WP (liÒu l−îng 1,5 g/ha).

+ Sö dông thuèc Exin 2.0 vμ Actara ®Ó trõ Thuèc Nativo 750 WG vμ Antracol 70WP kh«ng cç lo¹i rÇy rÖp.

chØ cã tç dông phßng trõ tèt bÖnh s−¬ng mai

+ Sö dông chÕ phÈm sinh häc trõ s©u TP -

gi¶ mμ cßn cã tç dông ng¨n ngõa vμ diÖt trõ ThÇn tèc 16.000IU, Daniton, Pegasus ®Ó trõ tèt cç bÖnh nÊm h¹i khç trªn c©y d−a chuét.

nhÖn ®á, nhÖn tr¾ng.

- BÖnh lë cæ rÔ, phÊn tr¾ng, ch¹y d©y, hÐo xanh th× dïng chÕ phÈm TP - ZEP 18 EC , Tilt -

b) Phßng trõ bÖnh

Super, Canvin ®Ó phßng trõ.

- BÖnh s−¬ng mai gi¶

- Chó ý khi sö dông thuèc b¶o vÖ thùc vËt ®Ó

+ TriÖu chøng ®Æc tr−ng cña bÖnh th−êng phßng trõ s©u bÖnh cho d−a chuét bao tö cÇn sö thÓ hiÖn râ nhÊt ë trªn l¸ lμ nh÷ng ®èm nhá dông ®óng liÒu l−îng vμ b¶o ®¶m ®óng thêi mμu xanh vμng hoÆc mμu n©u nh¹t, h×nh ®a gian cçh ly cña thuèc.

giç hoÆc h×nh bÊt ®Þnh, n»m r¶i rç hoÆc n»m 6. Thu ho¹ch

däc cç g©n l¸. BÖnh l©y lan rÊt nhanh, nhiÒu vÕt liªn kÕt víi nhau lμm l¸ vμng kh« ch¸y, Th−êng th× thu h¸i d−a chuét bao tö vμo chãng tμn. BÖnh cã thÓ l©y lan sang c¶ th©n, lóc qu¶ dμi 3 - 4 cm, ®−êng kÝnh 2 - 2,5 cm, cμnh, hoa, qu¶. Khi gÆp thêi tiÕt Èm −ít, mÆt thu d−a vμo s¸ng sím vμ chiÒu tèi. H¸i d−a d−íi lçhç m« bÖnh th−êng h×nh thμnh mét líp ph¶i nhÑ nhμng, tr¸nh lμm ®éng ®Õn c©y.

nÊm mèc mμu tr¾ng b«ng xèp tùa nh− líp Ph©n lo¹i qu¶ cho vμo thïng chuyÓn ®Õn n¬i s−¬ng muèi.

chÕ biÕn. Nªn sö dông vμ chÕ biÕn ngay trong

+ Khi bÖnh s−¬ng mai gi¶ xuÊt hiÖn trªn l¸

ngμy ®Ó d−a t−¬i ngon.

d−a chuét, cÇn kÞp thêi sö dông chÕ phÈm th¶o méc trõ bÖnh TP - ZEP 18 EC, thuèc trõ bÖnh Kü THUËT TRåNG C¢Y BÝ XANH

Phytoxin VS ®Ó phßng trõ hoÆc dïng thuèc 1. §Æc ®iÓm cña c©y bÝ xanh

Nativo 750WG (liÒu l−îng 120 g/ha) phun kÕt hîp hoÆc lu©n phiªn víi thuèc Antracol 70WP

BÝ xanh cã tªn khoa häc lμ Benicesa cerifera (liÒu l−îng 3 kg/ha) còng cã thÓ thay thÕ hoÆc (cßn gäi lμ bÝ ®ao, bÝ phÊn) lμ c©y −a Êm thuéc lu©n phiªn hai lo¹i thuèc trªn b»ng thuèc hä bÇu bÝ. NhiÖt ®é thÝch hîp tõ 25 - 27oC. MÆc 23

24

https://thuviensach.vn

ThÇn §iÒn 78 DD ®Ó trõ s©u xanh, s©u khoang Aliette 800WG (liÒu l−îng 1,5 kg/ha) hoÆc thuèc c¾n l¸, s©u ®ôc qu¶.

Melody DUO 66,75WP (liÒu l−îng 1,5 g/ha).

+ Sö dông thuèc Exin 2.0 vμ Actara ®Ó trõ Thuèc Nativo 750 WG vμ Antracol 70WP kh«ng cç lo¹i rÇy rÖp.

chØ cã tç dông phßng trõ tèt bÖnh s−¬ng mai

+ Sö dông chÕ phÈm sinh häc trõ s©u TP -

gi¶ mμ cßn cã tç dông ng¨n ngõa vμ diÖt trõ ThÇn tèc 16.000IU, Daniton, Pegasus ®Ó trõ tèt cç bÖnh nÊm h¹i khç trªn c©y d−a chuét.

nhÖn ®á, nhÖn tr¾ng.

- BÖnh lë cæ rÔ, phÊn tr¾ng, ch¹y d©y, hÐo xanh th× dïng chÕ phÈm TP - ZEP 18 EC , Tilt -

b) Phßng trõ bÖnh

Super, Canvin ®Ó phßng trõ.

- BÖnh s−¬ng mai gi¶

- Chó ý khi sö dông thuèc b¶o vÖ thùc vËt ®Ó

+ TriÖu chøng ®Æc tr−ng cña bÖnh th−êng phßng trõ s©u bÖnh cho d−a chuét bao tö cÇn sö thÓ hiÖn râ nhÊt ë trªn l¸ lμ nh÷ng ®èm nhá dông ®óng liÒu l−îng vμ b¶o ®¶m ®óng thêi mμu xanh vμng hoÆc mμu n©u nh¹t, h×nh ®a gian cçh ly cña thuèc.

giç hoÆc h×nh bÊt ®Þnh, n»m r¶i rç hoÆc n»m 6. Thu ho¹ch

däc cç g©n l¸. BÖnh l©y lan rÊt nhanh, nhiÒu vÕt liªn kÕt víi nhau lμm l¸ vμng kh« ch¸y, Th−êng th× thu h¸i d−a chuét bao tö vμo chãng tμn. BÖnh cã thÓ l©y lan sang c¶ th©n, lóc qu¶ dμi 3 - 4 cm, ®−êng kÝnh 2 - 2,5 cm, cμnh, hoa, qu¶. Khi gÆp thêi tiÕt Èm −ít, mÆt thu d−a vμo s¸ng sím vμ chiÒu tèi. H¸i d−a d−íi lçhç m« bÖnh th−êng h×nh thμnh mét líp ph¶i nhÑ nhμng, tr¸nh lμm ®éng ®Õn c©y.

nÊm mèc mμu tr¾ng b«ng xèp tùa nh− líp Ph©n lo¹i qu¶ cho vμo thïng chuyÓn ®Õn n¬i s−¬ng muèi.

chÕ biÕn. Nªn sö dông vμ chÕ biÕn ngay trong

+ Khi bÖnh s−¬ng mai gi¶ xuÊt hiÖn trªn l¸

ngμy ®Ó d−a t−¬i ngon.

d−a chuét, cÇn kÞp thêi sö dông chÕ phÈm th¶o méc trõ bÖnh TP - ZEP 18 EC, thuèc trõ bÖnh Kü THUËT TRåNG C¢Y BÝ XANH

Phytoxin VS ®Ó phßng trõ hoÆc dïng thuèc 1. §Æc ®iÓm cña c©y bÝ xanh

Nativo 750WG (liÒu l−îng 120 g/ha) phun kÕt hîp hoÆc lu©n phiªn víi thuèc Antracol 70WP

BÝ xanh cã tªn khoa häc lμ Benicesa cerifera (liÒu l−îng 3 kg/ha) còng cã thÓ thay thÕ hoÆc (cßn gäi lμ bÝ ®ao, bÝ phÊn) lμ c©y −a Êm thuéc lu©n phiªn hai lo¹i thuèc trªn b»ng thuèc hä bÇu bÝ. NhiÖt ®é thÝch hîp tõ 25 - 27oC. MÆc 23

24

https://thuviensach.vn

dï vËy, h¹t cã thÓ n¶y mÇm ë nhiÖt ®é 13 - 15oC

lªn ®−îc. Khi c©y mäc ®−îc 7 - 8 ngμy (2 l¸ mÇm nh−ng tèt nhÊt lμ 25oC. ë giai ®o¹n c©y con râ) cã thÓ sang bÇu, kÝch th−íc bÇu 7 x 10 cm, (v−ên −¬m), yªu cÇu nhiÖt ®é thÊp h¬n kho¶ng

®Ó ®Õn khi c©y 2 - 3 l¸ thËt th× ®em trång lμ tèt 20 - 22oC.

nhÊt (bÇu to 10 x 15 cm cã thÓ ®Ó c©y ®Õn 4 - 5

BÝ xanh cã kh¶ n¨ng chÞu h¹n nhê hÖ rÔ kh¸

l¸ thËt míi ®−a ra trång).

ph¸t triÓn. Thêi kú c©y con ®Õn ra hoa cÇn yªu Gi¸ thÓ cña bÇu gåm 1/3 lμ ph©n chuång cÇu ®é Èm ®Êt 65 - 70%, thêi kú ra hoa kÕt qu¶

hoai môc, 1/3 lμ mïn c−a hoÆc trÊu hun, 1/3 cßn cÇn ®é Èm ®Êt 70 - 80%. BÝ xanh chÞu óng kÐm, l¹i cã thÓ gåm ®Êt bét, ph©n rç, than bïn hoÆc thêi kú ph¸t dôc ra hoa kÕt qu¶ gÆp ®é Èm lín cç chÊt x¬ môc. Cø 20 kg gi¸ thÓ th× trén thªm do m−a hoÆc t−íi kh«ng hîp lý sÏ g©y vμng l¸, 1 kg supe l©n. Cã nhμ l−íi ®Ó s¶n xuÊt c©y rông hoa, rông qu¶, ¶nh h−ëng nghiªm träng gièng cho ph−¬ng ph¸p nμy lμ tèt nhÊt.

®Õn n¨ng suÊt.

4. Lμm ®Êt, mËt ®é trång

BÝ xanh cã thÓ trång ®−îc trªn nhiÒu lo¹i ®Êt, nh−ng tèt nhÊt lμ ®Êt thÞt nhÑ, phï sa, cã ®é pH

§Êt trång bÝ xanh ph¶i ®Ó ¶i, t¬i xèp, s¹ch cá, tõ 7 - 8.

kh«ng cã nguån bÖnh. NÕu lμm giμn nªn trång luèng réng: 1,5 - 2,0 m, kho¶ng cçh trång 40 -

2. Thêi vô

50 x 80 cm (c©y cçh c©y 40 - 50 cm vμ hμng Cã hai vô gieo trång chÝnh:

cçh hμng 80 cm). NÕu kh«ng lμm giμn (c©y bß

+ Vô thu: Gieo tõ th¸ng 8 ®Õn th¸ng 10; trªn mÆt luèng), lªn luèng réng trªn 3,5 m, nh−ng tèt nhÊt lμ tõ ngμy 20-8 ®Õn ngμy 5-10.

trång 2 hμng gi÷a luèng, kho¶ng cçh trång

+ Vô ®«ng xu©n: Gieo tõ th¸ng 12 ®Õn th¸ng (c©y x c©y) 40 - 50 cm, hμng trång cçh mÐp 2 n¨m sau; nh−ng tèt nhÊt lμ tõ ngμy 1-12 ®Õn luèng 15 - 20 cm (hμng x hμng 2,5 - 3 m). Chó ý ngμy 15-2 n¨m sau.

nÕu trång bÝ bß cÇn cã r¬m, r¹,... phñ mÆt luèng cho bÝ bß vμ ®ì qu¶.

3. Gieo h¹t

5. ChÕ ®é ph©n bãn, ch¨m sãc

L−îng h¹t cÇn gieo cho 1 ha kho¶ng 0,9 - 1,1 kg.

H¹t nªn ng©m tõ 3 - 5 giê råi ®em gieo.

a) L−îng bãn

Gieo h¹t trªn luèng, phñ h¹t b»ng líp ®Êt

- Bãn ph©n: Ph¶i b¶o ®¶m l−îng ph©n c©n bét máng kh«ng nªn phñ qu¸ dμy, h¹t kh«ng ®éi

®èi, hîp lý.

25

26

https://thuviensach.vn

dï vËy, h¹t cã thÓ n¶y mÇm ë nhiÖt ®é 13 - 15oC

lªn ®−îc. Khi c©y mäc ®−îc 7 - 8 ngμy (2 l¸ mÇm nh−ng tèt nhÊt lμ 25oC. ë giai ®o¹n c©y con râ) cã thÓ sang bÇu, kÝch th−íc bÇu 7 x 10 cm, (v−ên −¬m), yªu cÇu nhiÖt ®é thÊp h¬n kho¶ng

®Ó ®Õn khi c©y 2 - 3 l¸ thËt th× ®em trång lμ tèt 20 - 22oC.

nhÊt (bÇu to 10 x 15 cm cã thÓ ®Ó c©y ®Õn 4 - 5

BÝ xanh cã kh¶ n¨ng chÞu h¹n nhê hÖ rÔ kh¸

l¸ thËt míi ®−a ra trång).

ph¸t triÓn. Thêi kú c©y con ®Õn ra hoa cÇn yªu Gi¸ thÓ cña bÇu gåm 1/3 lμ ph©n chuång cÇu ®é Èm ®Êt 65 - 70%, thêi kú ra hoa kÕt qu¶

hoai môc, 1/3 lμ mïn c−a hoÆc trÊu hun, 1/3 cßn cÇn ®é Èm ®Êt 70 - 80%. BÝ xanh chÞu óng kÐm, l¹i cã thÓ gåm ®Êt bét, ph©n rç, than bïn hoÆc thêi kú ph¸t dôc ra hoa kÕt qu¶ gÆp ®é Èm lín cç chÊt x¬ môc. Cø 20 kg gi¸ thÓ th× trén thªm do m−a hoÆc t−íi kh«ng hîp lý sÏ g©y vμng l¸, 1 kg supe l©n. Cã nhμ l−íi ®Ó s¶n xuÊt c©y rông hoa, rông qu¶, ¶nh h−ëng nghiªm träng gièng cho ph−¬ng ph¸p nμy lμ tèt nhÊt.

®Õn n¨ng suÊt.

4. Lμm ®Êt, mËt ®é trång

BÝ xanh cã thÓ trång ®−îc trªn nhiÒu lo¹i ®Êt, nh−ng tèt nhÊt lμ ®Êt thÞt nhÑ, phï sa, cã ®é pH

§Êt trång bÝ xanh ph¶i ®Ó ¶i, t¬i xèp, s¹ch cá, tõ 7 - 8.

kh«ng cã nguån bÖnh. NÕu lμm giμn nªn trång luèng réng: 1,5 - 2,0 m, kho¶ng cçh trång 40 -

2. Thêi vô

50 x 80 cm (c©y cçh c©y 40 - 50 cm vμ hμng Cã hai vô gieo trång chÝnh:

cçh hμng 80 cm). NÕu kh«ng lμm giμn (c©y bß

+ Vô thu: Gieo tõ th¸ng 8 ®Õn th¸ng 10; trªn mÆt luèng), lªn luèng réng trªn 3,5 m, nh−ng tèt nhÊt lμ tõ ngμy 20-8 ®Õn ngμy 5-10.

trång 2 hμng gi÷a luèng, kho¶ng cçh trång

+ Vô ®«ng xu©n: Gieo tõ th¸ng 12 ®Õn th¸ng (c©y x c©y) 40 - 50 cm, hμng trång cçh mÐp 2 n¨m sau; nh−ng tèt nhÊt lμ tõ ngμy 1-12 ®Õn luèng 15 - 20 cm (hμng x hμng 2,5 - 3 m). Chó ý ngμy 15-2 n¨m sau.

nÕu trång bÝ bß cÇn cã r¬m, r¹,... phñ mÆt luèng cho bÝ bß vμ ®ì qu¶.

3. Gieo h¹t

5. ChÕ ®é ph©n bãn, ch¨m sãc

L−îng h¹t cÇn gieo cho 1 ha kho¶ng 0,9 - 1,1 kg.

H¹t nªn ng©m tõ 3 - 5 giê råi ®em gieo.

a) L−îng bãn

Gieo h¹t trªn luèng, phñ h¹t b»ng líp ®Êt

- Bãn ph©n: Ph¶i b¶o ®¶m l−îng ph©n c©n bét máng kh«ng nªn phñ qu¸ dμy, h¹t kh«ng ®éi

®èi, hîp lý.

25

26

https://thuviensach.vn

- L−îng ph©n cÇn cho 1 ha nh− sau: mçi nh¸nh cho ®Ëu 1 - 2 qu¶, sau khi qu¶ ®Ëu

+ Ph©n chuång hoai môc: 20 tÊn.

5 - 10 ngμy cã thÓ ®Þnh qu¶ sao cho mçi gèc c©y

+ Ph©n ®¹m: 280 kg.

chØ ®Ó 1 - 2 qu¶.

+ Ph©n l©n: 500 kg.

- NÕu ®Ó bÝ bß, khi c©y dμi 60 - 70 cm, dïng

+ Ph©n kali: 260 kg.

d©y nilon buéc d©y khái giã lËt vμ t¹o ®iÒu kiÖn ra rÔ phô (bÊt ®Þnh) t¨ng kh¶ n¨ng hót chÊt b) Cçh bãn

dinh d−ìng cho c©y.

- Bãn lãt: Toμn bé ph©n chuång + toμn bé

- T−íi n−íc: CÇn dïng n−íc s¹ch kh«ng bÞ «

ph©n l©n + 70 kg kali + 70 kg ®¹m. Bãn r¶i ®Òu nhiÔm nh− n−íc giÕng khoan ®Ó t−íi. Tõ khi theo r¹ch hμng, trén ®Òu ë ®é s©u 15 - 20 cm vμ

gieo, mäc ®Õn khi c©y 4 - 5 l¸ thËt, cÇn gi÷ ®é lÊp kÝn ®Êt tr−íc khi gieo h¹t hoÆc trång tõ bÇu Èm ®Êt b»ng cçh t−íi −ít mÆt luèng h»ng ngμy ra ruéng.

(nÕu gieo trùc tiÕp). Khi c©y sinh tr−ëng m¹nh

- Bãn thóc:

t−íi vμo r·nh 5 - 7 ngμy/lÇn, n−íc thÊm ®Òu mÆt

+ Thóc lÇn 1: Khi c©y b¾t ®Çu leo hoÆc ng¶

®Êt th× th¸o c¹n. Khi c©y ra qu¶ ré kh«ng ®−îc ngän bß (sau khi c©y mäc 30 - 40 ngμy). Bãn 70 kg

®Ó h¹n, sÏ ¶nh h−ëng ®Õn n¨ng suÊt vμ chÊt kali + 70 kg ph©n ®¹m.

l−îng cña qu¶.

+ Thóc lÇn 2: Sau khi c©y ra qu¶ ré, bãn 50 kg kali + 55 kg ®¹m.

6. Phßng trõ s©u, bÖnh

+ Sè ph©n cßn l¹i hßa víi n−íc ph©n chuång

6.1. BiÖn ph¸p phßng trõ mét sè s©u h¹i

ñ môc, lo·ng dïng ®Ó t−íi khi thÊy c©y sinh

chÝnh

tr−ëng, ph¸t triÓn kÐm.

a) Ruåi ®ôc l¸

c) Ch¨m sãc

- S©u non n»m gi÷a 2 líp biÓu b× ¨n phÇn

- Vun lÇn 1 kÕt hîp víi bãn thóc khi c©y 30 -

diÖp lôc ®Ó l¹i ®−êng ®ôc ngo»n ngoÌo trªn l¸.

40 ngμy, vun lÇn 2 kÕt hîp víi bãn thóc khi Th−êng cã mËt ®é cao ë thêi kú c©y ra hoa ré, c©y ra hoa ré (55 - 65 ngμy sau trång). BÝ xanh qu¶ vμo th¸ng 3 - 5 vμ th¸ng 9 - 11 trong n¨m.

ra nhiÒu nh¸nh, mçi c©y cÇn ®Ó 1 - 2 nh¸nh,

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

27

28

https://thuviensach.vn

- L−îng ph©n cÇn cho 1 ha nh− sau: mçi nh¸nh cho ®Ëu 1 - 2 qu¶, sau khi qu¶ ®Ëu

+ Ph©n chuång hoai môc: 20 tÊn.

5 - 10 ngμy cã thÓ ®Þnh qu¶ sao cho mçi gèc c©y

+ Ph©n ®¹m: 280 kg.

chØ ®Ó 1 - 2 qu¶.

+ Ph©n l©n: 500 kg.

- NÕu ®Ó bÝ bß, khi c©y dμi 60 - 70 cm, dïng

+ Ph©n kali: 260 kg.

d©y nilon buéc d©y khái giã lËt vμ t¹o ®iÒu kiÖn ra rÔ phô (bÊt ®Þnh) t¨ng kh¶ n¨ng hót chÊt b) Cçh bãn

dinh d−ìng cho c©y.

- Bãn lãt: Toμn bé ph©n chuång + toμn bé

- T−íi n−íc: CÇn dïng n−íc s¹ch kh«ng bÞ «

ph©n l©n + 70 kg kali + 70 kg ®¹m. Bãn r¶i ®Òu nhiÔm nh− n−íc giÕng khoan ®Ó t−íi. Tõ khi theo r¹ch hμng, trén ®Òu ë ®é s©u 15 - 20 cm vμ

gieo, mäc ®Õn khi c©y 4 - 5 l¸ thËt, cÇn gi÷ ®é lÊp kÝn ®Êt tr−íc khi gieo h¹t hoÆc trång tõ bÇu Èm ®Êt b»ng cçh t−íi −ít mÆt luèng h»ng ngμy ra ruéng.

(nÕu gieo trùc tiÕp). Khi c©y sinh tr−ëng m¹nh

- Bãn thóc:

t−íi vμo r·nh 5 - 7 ngμy/lÇn, n−íc thÊm ®Òu mÆt

+ Thóc lÇn 1: Khi c©y b¾t ®Çu leo hoÆc ng¶

®Êt th× th¸o c¹n. Khi c©y ra qu¶ ré kh«ng ®−îc ngän bß (sau khi c©y mäc 30 - 40 ngμy). Bãn 70 kg

®Ó h¹n, sÏ ¶nh h−ëng ®Õn n¨ng suÊt vμ chÊt kali + 70 kg ph©n ®¹m.

l−îng cña qu¶.

+ Thóc lÇn 2: Sau khi c©y ra qu¶ ré, bãn 50 kg kali + 55 kg ®¹m.

6. Phßng trõ s©u, bÖnh

+ Sè ph©n cßn l¹i hßa víi n−íc ph©n chuång

6.1. BiÖn ph¸p phßng trõ mét sè s©u h¹i

ñ môc, lo·ng dïng ®Ó t−íi khi thÊy c©y sinh

chÝnh

tr−ëng, ph¸t triÓn kÐm.

a) Ruåi ®ôc l¸

c) Ch¨m sãc

- S©u non n»m gi÷a 2 líp biÓu b× ¨n phÇn

- Vun lÇn 1 kÕt hîp víi bãn thóc khi c©y 30 -

diÖp lôc ®Ó l¹i ®−êng ®ôc ngo»n ngoÌo trªn l¸.

40 ngμy, vun lÇn 2 kÕt hîp víi bãn thóc khi Th−êng cã mËt ®é cao ë thêi kú c©y ra hoa ré, c©y ra hoa ré (55 - 65 ngμy sau trång). BÝ xanh qu¶ vμo th¸ng 3 - 5 vμ th¸ng 9 - 11 trong n¨m.

ra nhiÒu nh¸nh, mçi c©y cÇn ®Ó 1 - 2 nh¸nh,

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

27

28

https://thuviensach.vn

+ Sö dông bÉy ®Ìn, bÉy dÝnh mμu vμng,

6.2. BiÖn ph¸p phßng trõ mét sè bÖnh

mμu xanh, b¾t vμ tiªu diÖt rÖp cã c¸nh, ruåi

h¹i chÝnh

®ôc l¸, tiªu hñy c©y bÞ s©u bÖnh, xö lý nhiÖt a) BÖnh hÐo xanh vi khuÈn

h¹t gièng,...

- TriÖu chøng: G©y h¹i ë tÊt c¶ cç thêi kú

+ Khai thç vμ sö dông nh÷ng sinh vËt cã lîi cña c©y nh−ng nghiªm träng nhÊt lμ thêi kú (thiªn ®Þch, kÎ thï cña s©u h¹i), cç s¶n phÈm hoa, qu¶ vμ bÖnh ph¸t triÓn thuËn lîi ë nhiÖt ®é sinh häc trong phßng trõ s©u bÖnh h¹i c©y.

25 - 30oC. Bã m¹ch th©m n©u, c©y kh«ng hót

+ Sö dông chÕ phÈm sinh häc trõ s©u TP -

®−îc n−íc, hÐo vμ chÕt.

ThÇn tèc 16.000IU vμ cç ho¹t chÊt cã nguån

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

gèc th¶o méc Azadirachtin...

Phun hoÆc t−íi gèc ®Þnh kú b»ng cç thuèc gèc b) S©u ¨n l¸

®ång ®Ó ngõa bÖnh, Exin 4.5 HP (Phytoxin VS), chÕ phÈm sinh häc trõ bÖnh TP - ZEP 18 EC...

- Th−êng cã mËt ®é cao khi c©y sinh tr−ëng tèt sau trång 25 - 30 ngμy, chóng h¹i bóp, l¸ non.

b) BÖnh gi¶ s−¬ng mai

G©y h¹i chÝnh ë vô xu©n hÌ vμ thu ®«ng sím.

- TriÖu chøng: BÖnh ph¸t sinh nÆng trong

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

®iÒu kiÖn nhiÖt ®é d−íi 20oC, ®é Èm kh«ng khÝ

+ Sö dông thuèc th¶o méc Azadirachtin, cao. G©y h¹i c¶ th©n, l¸ vμ th−êng g©y h¹i nÆng Rotenone, Saponin, Matrine,... ®−îc dïng phßng ë vô thu ®«ng vμ xu©n hÌ sím.

trõ, xua ®uæi nhiÒu s©u h¹i trªn rau.

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

Sö dông thuèc sinh häc Exin 4.5 HP

c) Bä trÜ

(Phytoxin VS), chÕ phÈm th¶o méc trõ bÖnh TP -

- Bä trÜ chÝch hót dÞch ë l¸, ngän, th©n non ZEP 18 EC, hoÆc mét sè lo¹i thuèc nh− §ång lμm l¸ bÞ xo¨n, cøng vμ gißn.

oxyclorua (Vidoc) 80 BTN, Aliette 80WP...

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

Sö dông chÕ phÈm sinh häc trõ s©u TP -

c) BÖnh phÊn tr¾ng

ThÇn tèc 16.000IU vμ cç ho¹t chÊt cã nguån

- TriÖu chøng: BÖnh phÊn tr¾ng g©y h¹i c¶

gèc th¶o méc nh− Azadirachtin.

hai mÆt l¸, nh−ng th−êng ph¸t sinh g©y h¹i 29

30

https://thuviensach.vn

+ Sö dông bÉy ®Ìn, bÉy dÝnh mμu vμng,

6.2. BiÖn ph¸p phßng trõ mét sè bÖnh

mμu xanh, b¾t vμ tiªu diÖt rÖp cã c¸nh, ruåi

h¹i chÝnh

®ôc l¸, tiªu hñy c©y bÞ s©u bÖnh, xö lý nhiÖt a) BÖnh hÐo xanh vi khuÈn

h¹t gièng,...

- TriÖu chøng: G©y h¹i ë tÊt c¶ cç thêi kú

+ Khai thç vμ sö dông nh÷ng sinh vËt cã lîi cña c©y nh−ng nghiªm träng nhÊt lμ thêi kú (thiªn ®Þch, kÎ thï cña s©u h¹i), cç s¶n phÈm hoa, qu¶ vμ bÖnh ph¸t triÓn thuËn lîi ë nhiÖt ®é sinh häc trong phßng trõ s©u bÖnh h¹i c©y.

25 - 30oC. Bã m¹ch th©m n©u, c©y kh«ng hót

+ Sö dông chÕ phÈm sinh häc trõ s©u TP -

®−îc n−íc, hÐo vμ chÕt.

ThÇn tèc 16.000IU vμ cç ho¹t chÊt cã nguån

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

gèc th¶o méc Azadirachtin...

Phun hoÆc t−íi gèc ®Þnh kú b»ng cç thuèc gèc b) S©u ¨n l¸

®ång ®Ó ngõa bÖnh, Exin 4.5 HP (Phytoxin VS), chÕ phÈm sinh häc trõ bÖnh TP - ZEP 18 EC...

- Th−êng cã mËt ®é cao khi c©y sinh tr−ëng tèt sau trång 25 - 30 ngμy, chóng h¹i bóp, l¸ non.

b) BÖnh gi¶ s−¬ng mai

G©y h¹i chÝnh ë vô xu©n hÌ vμ thu ®«ng sím.

- TriÖu chøng: BÖnh ph¸t sinh nÆng trong

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

®iÒu kiÖn nhiÖt ®é d−íi 20oC, ®é Èm kh«ng khÝ

+ Sö dông thuèc th¶o méc Azadirachtin, cao. G©y h¹i c¶ th©n, l¸ vμ th−êng g©y h¹i nÆng Rotenone, Saponin, Matrine,... ®−îc dïng phßng ë vô thu ®«ng vμ xu©n hÌ sím.

trõ, xua ®uæi nhiÒu s©u h¹i trªn rau.

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

Sö dông thuèc sinh häc Exin 4.5 HP

c) Bä trÜ

(Phytoxin VS), chÕ phÈm th¶o méc trõ bÖnh TP -

- Bä trÜ chÝch hót dÞch ë l¸, ngän, th©n non ZEP 18 EC, hoÆc mét sè lo¹i thuèc nh− §ång lμm l¸ bÞ xo¨n, cøng vμ gißn.

oxyclorua (Vidoc) 80 BTN, Aliette 80WP...

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

Sö dông chÕ phÈm sinh häc trõ s©u TP -

c) BÖnh phÊn tr¾ng

ThÇn tèc 16.000IU vμ cç ho¹t chÊt cã nguån

- TriÖu chøng: BÖnh phÊn tr¾ng g©y h¹i c¶

gèc th¶o méc nh− Azadirachtin.

hai mÆt l¸, nh−ng th−êng ph¸t sinh g©y h¹i 29

30

https://thuviensach.vn

m¹nh ë mÆt trªn. NÊm bÖnh tån t¹i trong h¹t tua cuèn, thuéc hä bÇu bÝ. Th©n cã c¹nh, l¸ mäc gièng tμn d− c©y bÖnh vμ lan truyÒn theo giã.

so le, cã 5 - 7 thïy, g©n lçã l«ng ng¾n. Hoa ®ùc

- BiÖn ph¸p phßng trõ: Sö dông Exin 4.5 HP

vμ hoa c¸i mäc riªng lÎ ë nçh l¸, mμu vμng (Phytoxin VS), Ridomil Gold 68WP,...

nh¹t. Qu¶ h×nh thoi dμi, mÆt ngoμi cã nhiÒu u låi, khi chÝn mμu vμng, vÞ ®¾ng. H¹t dÑt, cã d) BÖnh kh¶m l¸

mμng bao quanh, lóc chÝn mμu ®á t−¬i.

- Nguyªn nh©n g©y bÖnh: Do virus g©y h¹i, M−íp ®¾ng cã nguån gèc tõ ch©u Phi, nay nÕu bÞ bÖnh tõ khi c©y cßn nhá, c©y cßi cäc, l¸

®−îc trång kh¾p n¬i. Do cã thÝch nghi réng nªn xo¨n nhá vμ th−êng kh«ng ra qu¶. BÖnh do c«n ë vïng nhiÖt ®íi m−íp ®¾ng cã thÓ ph¸t triÓn trïng chÝch hót truyÒn bÖnh, chñ yÕu lμ rÖp, bä tèt quanh n¨m. NhiÖt ®é thÝch hîp nhÊt cho c©y trÜ, l©y tõ c©y bÖnh sang c©y kháe.

ph¸t triÓn lμ 20 - 30oC, ph¸t triÓn tèt n¬i ®Êt

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

giμu dinh d−ìng vμ dÔ tho¸t n−íc.

+ Xö lý h¹t gièng, chän gièng kh¸ng, thu gom 2. Thêi vô

vμ tiªu hñy tμn d− c©y trång mang nguån bÖnh.

+ Ph¶i trõ m«i giíi truyÒn bÖnh.

M−íp ®¾ng cã thÓ trång quanh n¨m. Tèt nhÊt lμ vô ®«ng xu©n (th¸ng 10 ®Õn th¸ng 1

7. Thu ho¹ch

n¨m sau), vô hÌ thu n¨ng suÊt cao nh−ng th−êng Khi qu¶ 50 - 60 ngμy tuæi trë ®i cã thÓ thu bÞ ruåi ®ôc tr¸i ph¸ h¹i.

lμm bÝ rau rÊt tèt. NÕu tiªu thô bÝ giμ hoÆc ®Ó

b¶o qu¶n th× khi qu¶ xuÊt hiÖn phÊn tr¾ng, c¾t 3. Gièng

vμo buæi s¸ng, ®Ó c¶ cuèng, xÕp cÈn thËn n¬i

- Cç gièng ®Þa ph−¬ng phæ biÕn nh− TH-12, tho¸ng m¸t cã thÓ b¶o qu¶n qu¶ 1 - 2 th¸ng.

khæ qua xiªm,...

- Cç lo¹i gièng lai F1.

Kü THUËT TRåNG c©y M¦íP §¾NG (KHæ QUA) 4. Kü thuËt trång vμ ch¨m sãc 1. §Æc ®iÓm cña c©y m−íp ®¾ng a) ChuÈn bÞ ®Êt trång

C©y m−íp ®¾ng cã tªn khoa häc lμ Momordica

- Nªn chän lo¹i ®Êt thÞt nhÑ, ®Êt c¸t pha, t¬i charantia, cßn gäi lμ khæ qua, loμi c©y leo b»ng xèp vμ tho¸t n−íc, cã ®é pH tõ 5,5 - 6,5.

31

32

https://thuviensach.vn

m¹nh ë mÆt trªn. NÊm bÖnh tån t¹i trong h¹t tua cuèn, thuéc hä bÇu bÝ. Th©n cã c¹nh, l¸ mäc gièng tμn d− c©y bÖnh vμ lan truyÒn theo giã.

so le, cã 5 - 7 thïy, g©n lçã l«ng ng¾n. Hoa ®ùc

- BiÖn ph¸p phßng trõ: Sö dông Exin 4.5 HP

vμ hoa c¸i mäc riªng lÎ ë nçh l¸, mμu vμng (Phytoxin VS), Ridomil Gold 68WP,...

nh¹t. Qu¶ h×nh thoi dμi, mÆt ngoμi cã nhiÒu u låi, khi chÝn mμu vμng, vÞ ®¾ng. H¹t dÑt, cã d) BÖnh kh¶m l¸

mμng bao quanh, lóc chÝn mμu ®á t−¬i.

- Nguyªn nh©n g©y bÖnh: Do virus g©y h¹i, M−íp ®¾ng cã nguån gèc tõ ch©u Phi, nay nÕu bÞ bÖnh tõ khi c©y cßn nhá, c©y cßi cäc, l¸

®−îc trång kh¾p n¬i. Do cã thÝch nghi réng nªn xo¨n nhá vμ th−êng kh«ng ra qu¶. BÖnh do c«n ë vïng nhiÖt ®íi m−íp ®¾ng cã thÓ ph¸t triÓn trïng chÝch hót truyÒn bÖnh, chñ yÕu lμ rÖp, bä tèt quanh n¨m. NhiÖt ®é thÝch hîp nhÊt cho c©y trÜ, l©y tõ c©y bÖnh sang c©y kháe.

ph¸t triÓn lμ 20 - 30oC, ph¸t triÓn tèt n¬i ®Êt

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

giμu dinh d−ìng vμ dÔ tho¸t n−íc.

+ Xö lý h¹t gièng, chän gièng kh¸ng, thu gom 2. Thêi vô

vμ tiªu hñy tμn d− c©y trång mang nguån bÖnh.

+ Ph¶i trõ m«i giíi truyÒn bÖnh.

M−íp ®¾ng cã thÓ trång quanh n¨m. Tèt nhÊt lμ vô ®«ng xu©n (th¸ng 10 ®Õn th¸ng 1

7. Thu ho¹ch

n¨m sau), vô hÌ thu n¨ng suÊt cao nh−ng th−êng Khi qu¶ 50 - 60 ngμy tuæi trë ®i cã thÓ thu bÞ ruåi ®ôc tr¸i ph¸ h¹i.

lμm bÝ rau rÊt tèt. NÕu tiªu thô bÝ giμ hoÆc ®Ó

b¶o qu¶n th× khi qu¶ xuÊt hiÖn phÊn tr¾ng, c¾t 3. Gièng

vμo buæi s¸ng, ®Ó c¶ cuèng, xÕp cÈn thËn n¬i

- Cç gièng ®Þa ph−¬ng phæ biÕn nh− TH-12, tho¸ng m¸t cã thÓ b¶o qu¶n qu¶ 1 - 2 th¸ng.

khæ qua xiªm,...

- Cç lo¹i gièng lai F1.

Kü THUËT TRåNG c©y M¦íP §¾NG (KHæ QUA) 4. Kü thuËt trång vμ ch¨m sãc 1. §Æc ®iÓm cña c©y m−íp ®¾ng a) ChuÈn bÞ ®Êt trång

C©y m−íp ®¾ng cã tªn khoa häc lμ Momordica

- Nªn chän lo¹i ®Êt thÞt nhÑ, ®Êt c¸t pha, t¬i charantia, cßn gäi lμ khæ qua, loμi c©y leo b»ng xèp vμ tho¸t n−íc, cã ®é pH tõ 5,5 - 6,5.

31

32

https://thuviensach.vn

- §Êt cμy bõa kü, lμm s¹ch cá tr−íc khi gieo.

c) T−íi n−íc

- Lªn luèng réng 1,0 - 1,2 m, cao 20 - 25 cm.

Cung cÊp ®Çy ®ñ n−íc trong mïa kh«, nhÊt

- Kho¶ng cçh trång: hμng cçh hμng 0,8 - 1 m, lμ giai ®o¹n ra hoa. Tho¸t n−íc tèt trong mïa c©y cçh c©y 25 - 30 cm. Mçi hèc gieo 1-2 h¹t.

m−a kh«ng ®Ó c©y bÞ óng.

L−îng h¹t gièng gieo lμ 5 kg/ha, mËt ®é tõ 5 - 5,7

v¹n c©y/ha.

d) Lμm giμn

Khi c©y b¾t ®Çu xuÊt hiÖn 3 - 4 l¸ thËt th×

b) Bãn ph©n

lμm giμn cho d©y m−íp leo. Còng cã thÓ lμm L−îng ph©n: tÝnh cho 1 ha nh− sau: giμn tr−íc khi c©y cã tua. Th−êng lμm giμn ch÷

X cho c©y leo, giμn cao 1,2 - 1,5 m.

Bãn thóc

Söa d©y: Khi d©y leo lªn giμn, cÇn söa d©y LÇn 1,

LÇn 2,

LÇn 3,

ph©n bè ®Òu, tØa bá nh¸nh nhá, s©u bÖnh gióp Lo¹i

Tæng Bãn

7 - 10

20 - 23 27 - 30

giμn th«ng tho¸ng, gi¶m s©u bÖnh h¹i.

ph©n

sè

lãt

ngμy

ngμy

ngμy

sau

sau

sau

5. Phßng trõ s©u bÖnh

trång

trång

trång

Nªn ¸p dông cç biÖn ph¸p qu¶n lý dÞch h¹i Ph©n

20 20 0

0

0

tæng hîp (IPM) nh− cç biÖn ph¸p lu©n, xen chuång ñ

canh víi cç c©y ngoμi hä bÇu bÝ; nªn dïng hoai môc

thuèc sinh häc, dïng gièng kh¸ng, nªn dïng (tÊn)

thuèc hãa häc lu©n phiªn... ®Ó gi¶m ¸p lùc s©u Ph©n l©n

700 700 0

0

0

bÖnh h¹i trªn ®ång ruéng.

(kg)

a) S©u h¹i chÝnh

V«i bét

500 500 0

0

0

S©u h¹i chÝnh th−êng cã:

(kg)

- S©u ¨n l¸: Cã thÓ phßng trõ b»ng cç lo¹i

§¹m urª

100 0 20 40 40

thuèc th¶o méc Azadirachtin.

(kg)

- S©u xanh: S©u h¹i hoa vμ qu¶ ë tÊt c¶ cç Kali (kg)

40

0

10

15

15

thêi kú. Cã thÓ phßng trõ b»ng cç lo¹i thuèc nh−

33

34

https://thuviensach.vn

- §Êt cμy bõa kü, lμm s¹ch cá tr−íc khi gieo.

c) T−íi n−íc

- Lªn luèng réng 1,0 - 1,2 m, cao 20 - 25 cm.

Cung cÊp ®Çy ®ñ n−íc trong mïa kh«, nhÊt

- Kho¶ng cçh trång: hμng cçh hμng 0,8 - 1 m, lμ giai ®o¹n ra hoa. Tho¸t n−íc tèt trong mïa c©y cçh c©y 25 - 30 cm. Mçi hèc gieo 1-2 h¹t.

m−a kh«ng ®Ó c©y bÞ óng.

L−îng h¹t gièng gieo lμ 5 kg/ha, mËt ®é tõ 5 - 5,7

v¹n c©y/ha.

d) Lμm giμn

Khi c©y b¾t ®Çu xuÊt hiÖn 3 - 4 l¸ thËt th×

b) Bãn ph©n

lμm giμn cho d©y m−íp leo. Còng cã thÓ lμm L−îng ph©n: tÝnh cho 1 ha nh− sau: giμn tr−íc khi c©y cã tua. Th−êng lμm giμn ch÷

X cho c©y leo, giμn cao 1,2 - 1,5 m.

Bãn thóc

Söa d©y: Khi d©y leo lªn giμn, cÇn söa d©y LÇn 1,

LÇn 2,

LÇn 3,

ph©n bè ®Òu, tØa bá nh¸nh nhá, s©u bÖnh gióp Lo¹i

Tæng Bãn

7 - 10

20 - 23 27 - 30

giμn th«ng tho¸ng, gi¶m s©u bÖnh h¹i.

ph©n

sè

lãt

ngμy

ngμy

ngμy

sau

sau

sau

5. Phßng trõ s©u bÖnh

trång

trång

trång

Nªn ¸p dông cç biÖn ph¸p qu¶n lý dÞch h¹i Ph©n

20 20 0

0

0

tæng hîp (IPM) nh− cç biÖn ph¸p lu©n, xen chuång ñ

canh víi cç c©y ngoμi hä bÇu bÝ; nªn dïng hoai môc

thuèc sinh häc, dïng gièng kh¸ng, nªn dïng (tÊn)

thuèc hãa häc lu©n phiªn... ®Ó gi¶m ¸p lùc s©u Ph©n l©n

700 700 0

0

0

bÖnh h¹i trªn ®ång ruéng.

(kg)

a) S©u h¹i chÝnh

V«i bét

500 500 0

0

0

S©u h¹i chÝnh th−êng cã:

(kg)

- S©u ¨n l¸: Cã thÓ phßng trõ b»ng cç lo¹i

§¹m urª

100 0 20 40 40

thuèc th¶o méc Azadirachtin.

(kg)

- S©u xanh: S©u h¹i hoa vμ qu¶ ë tÊt c¶ cç Kali (kg)

40

0

10

15

15

thêi kú. Cã thÓ phßng trõ b»ng cç lo¹i thuèc nh−

33

34

https://thuviensach.vn

chÕ phÈm sinh häc trõ s©u TP - ThÇn tèc 16.000 IU,

- RÖp: Cßn ®−îc gäi lμ rÇy mËt, c¶ Êu trïng chÕ phÈm th¶o méc trõ s©u TP - ThÇn §iÒn 78 DD, lÉn thμnh trïng ®Òu rÊt nhá, dμi ®é 1 - 2 mm, kÕt hîp víi cç nhãm thuèc th¶o méc nh−

cã mμu vμng, sèng thμnh ®¸m ®«ng ë mÆt d−íi Azadirachtin, Matrine...

l¸ non tõ khi c©y cã 2 l¸ mÇm ®Õn khi thu

- Ruåi ®ôc tr¸i: Êu trïng lμ dßi cã mμu tr¾ng ho¹ch, chÝch hót nhùa lμm cho ngän chïn ®ät ngμ, ®ôc thμnh ®−êng hÇm ngo»n ngoÌo bªn vμ l¸ bÞ vμng. RÇy truyÒn cç lo¹i bÖnh siªu vi trong tr¸i lμm tr¸i thèi vμng, rông sím. Phßng khuÈn nh− kh¶m vμng. Chóng cã rÊt nhiÒu trõ b»ng cçh:

thiªn ®Þch nh− bä rïa, dßi, kiÕn, nhÖn, nÊm ký

+ Nªn thu gom tiªu diÖt tr¸i rông xuèng ®Êt.

sinh. Phßng trõ b»ng cçh:

+ ChØ nªn phun thuèc khi nμo mËt ®é qu¸

+ NÕu ruåi ë mËt ®é cao cã thÓ dïng giÊm cao ¶nh h−ëng ®Õn n¨ng suÊt.

pha víi mét Ýt ®−êng vμ trén víi thuèc trõ s©u,

+ Phun cç lo¹i thuèc trõ rÇy nh−: Imidaclorid xong ®Æt r¶i rç 6 - 10 m mét bÉy. Còng cã thÓ

(Admire 50EC), Trebon 30EC,...

dïng giÊy b¸o, bao nilon ®Ó bao tr¸i sau khi tr¸i

- NhÖn ®á: Cã thÓ phßng trõ b»ng cç lo¹i

®Ëu 2 ngμy.

thuèc nh−: Propargite (Comite 73EC), Saponin +

+ Phun ngõa ruåi b»ng cç thuèc Cyromazine Rotenone (Dibonin 5WP), Fenpyroximate (Ortus (Trigard 75WP), Chlorfenapyr (secure 10EC),...

5SC),...

- Bä trÜ: Thμnh trïng vμ Êu trïng rÊt nhá cã mμu tr¾ng h¬i vμng, sèng tËp trung trong b) BÖnh h¹i

®ät non hay mÆt d−íi l¸ non, chÝch hót nhùa Mét sè bÖnh h¹i chÝnh:

c©y lμm cho ®ät non bÞ xo¨n l¹i. Bä trÜ ph¸t

- BÖnh phÊn tr¾ng: h¹i chñ yÕu trªn l¸, triÓn m¹nh vμo thêi kú kh« h¹n. Phßng trõ cμnh hoa.

b»ng cçh:

+ TriÖu chøng ®Çu tiªn cña bÖnh: XuÊt hiÖn

+ Phun dÇu kho¸ng Petroleum sprayoil (DC-cç vÕt bÖnh trªn l¸, mμu tr¾ng nh− r¾c bét. VÒ

Tron plus 98.8EC) hoÆc SK Enspray 99EC sÏ

sau nÊm lan ra kh¾p c¶ phiÕn l¸, cuèng l¸ vμ

gi¶m ®¸ng kÓ sù tÊn c«ng cña bä trÜ.

cμnh. L¸ bÞ bÖnh nÆng th−êng rông sím, cμnh

+ Khi thÊy mËt ®é bä trÜ cao trªn mét ®ät non bÞ bÖnh kÐm ph¸t triÓn.

cÇn phun mét trong cç lo¹i thuèc nh−

+ Phßng trõ: Thu dän s¹ch tμn d− c©y trªn Azadirachtin, Matrine...

ruéng sau mçi vô thu ho¹ch; phun thuèc phßng 35

36

https://thuviensach.vn

chÕ phÈm sinh häc trõ s©u TP - ThÇn tèc 16.000 IU,

- RÖp: Cßn ®−îc gäi lμ rÇy mËt, c¶ Êu trïng chÕ phÈm th¶o méc trõ s©u TP - ThÇn §iÒn 78 DD, lÉn thμnh trïng ®Òu rÊt nhá, dμi ®é 1 - 2 mm, kÕt hîp víi cç nhãm thuèc th¶o méc nh−

cã mμu vμng, sèng thμnh ®¸m ®«ng ë mÆt d−íi Azadirachtin, Matrine...

l¸ non tõ khi c©y cã 2 l¸ mÇm ®Õn khi thu

- Ruåi ®ôc tr¸i: Êu trïng lμ dßi cã mμu tr¾ng ho¹ch, chÝch hót nhùa lμm cho ngän chïn ®ät ngμ, ®ôc thμnh ®−êng hÇm ngo»n ngoÌo bªn vμ l¸ bÞ vμng. RÇy truyÒn cç lo¹i bÖnh siªu vi trong tr¸i lμm tr¸i thèi vμng, rông sím. Phßng khuÈn nh− kh¶m vμng. Chóng cã rÊt nhiÒu trõ b»ng cçh:

thiªn ®Þch nh− bä rïa, dßi, kiÕn, nhÖn, nÊm ký

+ Nªn thu gom tiªu diÖt tr¸i rông xuèng ®Êt.

sinh. Phßng trõ b»ng cçh:

+ ChØ nªn phun thuèc khi nμo mËt ®é qu¸

+ NÕu ruåi ë mËt ®é cao cã thÓ dïng giÊm cao ¶nh h−ëng ®Õn n¨ng suÊt.

pha víi mét Ýt ®−êng vμ trén víi thuèc trõ s©u,

+ Phun cç lo¹i thuèc trõ rÇy nh−: Imidaclorid xong ®Æt r¶i rç 6 - 10 m mét bÉy. Còng cã thÓ

(Admire 50EC), Trebon 30EC,...

dïng giÊy b¸o, bao nilon ®Ó bao tr¸i sau khi tr¸i

- NhÖn ®á: Cã thÓ phßng trõ b»ng cç lo¹i

®Ëu 2 ngμy.

thuèc nh−: Propargite (Comite 73EC), Saponin +

+ Phun ngõa ruåi b»ng cç thuèc Cyromazine Rotenone (Dibonin 5WP), Fenpyroximate (Ortus (Trigard 75WP), Chlorfenapyr (secure 10EC),...

5SC),...

- Bä trÜ: Thμnh trïng vμ Êu trïng rÊt nhá cã mμu tr¾ng h¬i vμng, sèng tËp trung trong b) BÖnh h¹i

®ät non hay mÆt d−íi l¸ non, chÝch hót nhùa Mét sè bÖnh h¹i chÝnh:

c©y lμm cho ®ät non bÞ xo¨n l¹i. Bä trÜ ph¸t

- BÖnh phÊn tr¾ng: h¹i chñ yÕu trªn l¸, triÓn m¹nh vμo thêi kú kh« h¹n. Phßng trõ cμnh hoa.

b»ng cçh:

+ TriÖu chøng ®Çu tiªn cña bÖnh: XuÊt hiÖn

+ Phun dÇu kho¸ng Petroleum sprayoil (DC-cç vÕt bÖnh trªn l¸, mμu tr¾ng nh− r¾c bét. VÒ

Tron plus 98.8EC) hoÆc SK Enspray 99EC sÏ

sau nÊm lan ra kh¾p c¶ phiÕn l¸, cuèng l¸ vμ

gi¶m ®¸ng kÓ sù tÊn c«ng cña bä trÜ.

cμnh. L¸ bÞ bÖnh nÆng th−êng rông sím, cμnh

+ Khi thÊy mËt ®é bä trÜ cao trªn mét ®ät non bÞ bÖnh kÐm ph¸t triÓn.

cÇn phun mét trong cç lo¹i thuèc nh−

+ Phßng trõ: Thu dän s¹ch tμn d− c©y trªn Azadirachtin, Matrine...

ruéng sau mçi vô thu ho¹ch; phun thuèc phßng 35

36

https://thuviensach.vn

trõ nh−: Tebuconazone + Trifloxystrobin Phßng trõ: cã thÓ phun cç lo¹i thuèc nh−: (Nativo 750WG), Mancozeb 80WP, Thiophanate -

Propineb (Antracol 70WP), Thiophanate - Methyl Methyl (Thio-M 70WP),...

(Topsin-M 70WP), Benomyl + Boãc-®« + Zineb,...

- BÖnh chÕt c©y con: do nÊm Rhizoctonia solani.

Chó ý: §Ó n«ng s¶n an toμn tr−íc khi l−u Phßng trõ: Phun cç lo¹i thuèc nh−: th«ng trªn thÞ tr−êng, khi sö dông cç lo¹i Propineb (Antracol 70WP), Pencycuron (Monceren), thuèc hãa häc (tïy lo¹i thuèc) cÇn b¶o ®¶m thêi Validamycin (Validacin 5DD)...

gian cçh ly tr−íc thu ho¹ch.

- BÖnh ®èm vμng: do nÊm Pseudoperonospora 6. Thu ho¹ch

cubensis. Lóc ®Çu, ë mÆt trªn l¸ vÕt bÖnh nhá mμu xanh nh¹t, sau ®ã chuyÓn sang mμu vμng

- Sau khi gieo 48 - 50 ngμy (gièng ®Þa ph−¬ng) n©u vμ giíi h¹n trong cç g©n phô cña l¸, nªn vμ 45 - 50 ngμy (gièng nhËp néi) th× b¾t ®Çu

®èm bÖnh cã h×nh gãc c¹nh. Bªn d−íi ngay vÕt thu qu¶.

bÖnh cã líp t¬ nÊm lóc ®Çu mμu tr¾ng sau ®ã

- CÇn chó ý thu ®óng thêi kú chÝn th−¬ng chuyÓn sang mμu vμng tÝm. NhiÒu vÕt bÖnh liªn phÈm ®Ó ®¹t c¶ n¨ng suÊt vμ chÊt l−îng.

kÕt l¹i lμm l¸ vμng, c©y ph¸t triÓn chËm, tr¸i

- CÇn tØa bá qu¶ bÞ s©u h¹i vμ qu¶ nhá trong nhá kÐm chÊt l−îng. BÖnh ph¸t triÓn m¹nh qu¸ tr×nh ch¨m sãc.

trong ®iÒu kiÖn ®é Èm cao.

Phßng trõ: Phun Mancozeb 80WP; Boãc-®« +

Kü THUËT TRåNG c©y SU HμO

Zineb (Copper - zinc 85WP), Mancozeb +

Metalaxyl (Ridomil Gold 68 WP),... kÕt hîp tØa 1. §Æc ®iÓm cña c©y su hμo

bá l¸ giμ.

- BÖnh th¸n th− do nÊm Colletotrichum Su hμo cã tªn khoa häc lμ Brassica oleracea lagenarium. BÖnh g©y h¹i trªn hoa, cuèng tr¸i, var. gongylodes, ®−îc h×nh thμnh tõ th©n c©y tr¸i non vμ c¶ tr¸i chÝn. VÕt bÖnh trªn tr¸i cã ph×nh to ra khi sinh tr−ëng (gäi lμ cñ), trong mμu n©u trßn, lâm, khi bÖnh nÆng cç vÕt nμy chøa nhiÒu dinh d−ìng dïng lμm thùc phÈm liªn kÕt thμnh m¶ng to g©y thèi tr¸i vμ lμm tr¸i (rau). Cç yªu cÇu ngo¹i c¶nh gièng b¾p c¶i, rông sím.

nh−ng su hμo kh«ng ®ßi hái nhiÒu ®èi víi ®Êt vμ

37

38

https://thuviensach.vn

trõ nh−: Tebuconazone + Trifloxystrobin Phßng trõ: cã thÓ phun cç lo¹i thuèc nh−: (Nativo 750WG), Mancozeb 80WP, Thiophanate -

Propineb (Antracol 70WP), Thiophanate - Methyl Methyl (Thio-M 70WP),...

(Topsin-M 70WP), Benomyl + Boãc-®« + Zineb,...

- BÖnh chÕt c©y con: do nÊm Rhizoctonia solani.

Chó ý: §Ó n«ng s¶n an toμn tr−íc khi l−u Phßng trõ: Phun cç lo¹i thuèc nh−: th«ng trªn thÞ tr−êng, khi sö dông cç lo¹i Propineb (Antracol 70WP), Pencycuron (Monceren), thuèc hãa häc (tïy lo¹i thuèc) cÇn b¶o ®¶m thêi Validamycin (Validacin 5DD)...

gian cçh ly tr−íc thu ho¹ch.

- BÖnh ®èm vμng: do nÊm Pseudoperonospora 6. Thu ho¹ch

cubensis. Lóc ®Çu, ë mÆt trªn l¸ vÕt bÖnh nhá mμu xanh nh¹t, sau ®ã chuyÓn sang mμu vμng

- Sau khi gieo 48 - 50 ngμy (gièng ®Þa ph−¬ng) n©u vμ giíi h¹n trong cç g©n phô cña l¸, nªn vμ 45 - 50 ngμy (gièng nhËp néi) th× b¾t ®Çu

®èm bÖnh cã h×nh gãc c¹nh. Bªn d−íi ngay vÕt thu qu¶.

bÖnh cã líp t¬ nÊm lóc ®Çu mμu tr¾ng sau ®ã

- CÇn chó ý thu ®óng thêi kú chÝn th−¬ng chuyÓn sang mμu vμng tÝm. NhiÒu vÕt bÖnh liªn phÈm ®Ó ®¹t c¶ n¨ng suÊt vμ chÊt l−îng.

kÕt l¹i lμm l¸ vμng, c©y ph¸t triÓn chËm, tr¸i

- CÇn tØa bá qu¶ bÞ s©u h¹i vμ qu¶ nhá trong nhá kÐm chÊt l−îng. BÖnh ph¸t triÓn m¹nh qu¸ tr×nh ch¨m sãc.

trong ®iÒu kiÖn ®é Èm cao.

Phßng trõ: Phun Mancozeb 80WP; Boãc-®« +

Kü THUËT TRåNG c©y SU HμO

Zineb (Copper - zinc 85WP), Mancozeb +

Metalaxyl (Ridomil Gold 68 WP),... kÕt hîp tØa 1. §Æc ®iÓm cña c©y su hμo

bá l¸ giμ.

- BÖnh th¸n th− do nÊm Colletotrichum Su hμo cã tªn khoa häc lμ Brassica oleracea lagenarium. BÖnh g©y h¹i trªn hoa, cuèng tr¸i, var. gongylodes, ®−îc h×nh thμnh tõ th©n c©y tr¸i non vμ c¶ tr¸i chÝn. VÕt bÖnh trªn tr¸i cã ph×nh to ra khi sinh tr−ëng (gäi lμ cñ), trong mμu n©u trßn, lâm, khi bÖnh nÆng cç vÕt nμy chøa nhiÒu dinh d−ìng dïng lμm thùc phÈm liªn kÕt thμnh m¶ng to g©y thèi tr¸i vμ lμm tr¸i (rau). Cç yªu cÇu ngo¹i c¶nh gièng b¾p c¶i, rông sím.

nh−ng su hμo kh«ng ®ßi hái nhiÒu ®èi víi ®Êt vμ

37

38

https://thuviensach.vn

ph©n bãn, chÞu ®−îc nãng h¬n b¾p c¶i 2 - 3oC

- Su hμo däc nhì (gièng Hμ Giang): cñ trßn nªn cã thÓ trång sím hay trång muén h¬n mét to, máng vá, cäng vμ phiÕn l¸ to, dμy h¬n chót. Tuy vËy nÕu thiÕu ph©n bãn, thiÕu n−íc, nhãm su hμo däc t¨m. Thêi gian sinh tr−ëng khÝ hËu nãng quçñ su hμo th−êng kh«, cøng 90 - 105 ngμy.

- Su hμo däc to (su hμo b¸nh xe): gièng vμ nhiÒu x¬.

Trung Quèc, NhËt B¶n. Thêi gian sinh tr−ëng 2. Thêi vô vμ gièng

120 - 130 ngμy.

a) Thêi vô

3. Kü thuËt gieo −¬m c©y con

- Vô sím: gieo tõ th¸ng 7 ®Õn th¸ng 8, trång

- Chän n¬i ®Êt cao, dÔ tho¸t n−íc, thÞt nhÑ

tõ th¸ng 8 ®Õn th¸ng 9.

hoÆc c¸t pha ®Ó gieo h¹t, ph¶i lμm ®Êt thËt nhá

- Vô chÝnh: gieo tõ th¸ng 9 ®Õn hÕt th¸ng 10, trén ®Òu víi ph©n chuång ®· ñ môc víi l−îng trång tõ th¸ng 10 ®Õn th¸ng 11; sö dông cç dïng 2 - 5 kg cho 1 m2 hoÆc ph©n h÷u c¬ vi sinh gièng su hμo nhì vμ su hμo däc ®¹i ®Ó thu ho¹ch víi l−îng dïng 0,3 kg cho 1 m2.

®−îc dμi ngμy. Tuæi c©y gièng 30 - 35 ngμy.

- Lªn luèng cao 0,3 m, r·nh réng 0,3 m, mÆt luèng réng 0,9 - 1 m. Lμm ®Êt xong gieo h¹t ®Òu

- Vô muén: gieo th¸ng 11, trång th¸ng 12; trªn mÆt luèng, l−îng h¹t gieo cho mçi 1 m2 lμ

chñ yÕu sö dông lo¹i su hμo däc t¨m vμ mét 1,5 g. Gieo h¹t xong ph¶i phñ mét líp trÊu hoÆc phÇn lo¹i däc nhì ®Ó cã thÓ kÐo dμi thu ho¹ch r¬m r¹ phÝa trªn sau ®ã t−íi n−íc b»ng « doa, tíi tËn cuèi th¸ng 4 n¨m sau. Tuæi c©y gièng lμ

®ñ Èm mçi ngμy 1 lÇn, khi c©y mäc th× bãc líp 25 - 30 ngμy.

r¬m r¹ ra vμ t−íi ®ñ Èm th−êng xuyªn. Kh«ng dïng ph©n ®¹m ®Ó bãn thóc cho c©y, dïng ph©n b) Gièng: 3 nhãm chÝnh

ñ hoai môc ng©m víi n−íc s¹ch, pha lo·ng ®Ó

- Su hμo däc t¨m (su hμo trøng, su hμo Sa Pa, t−íi thóc cho c©y.

gièng B40, su hμo chÞu nhiÖt Hμn Quèc, Ên §é):

- Tr−íc khi gieo h¹t cÇn xö lý ®Êt b»ng v«i cñ bÐ, l¸ trßn, cäng l¸ vμ phiÕn l¸ nhá, máng.

bét ®Ó phßng trõ cç mÇm bÖnh trong ®Êt.

Thêi gian sinh tr−ëng tõ gieo ®Õn thu ho¹ch Tr−íc khi nhæ cÊy ph¶i t−íi ®Ém n−íc ®Ó b¶o vÖ

kho¶ng 50 - 80 ngμy.

bé rÔ cña c©y.

39

40

https://thuviensach.vn

ph©n bãn, chÞu ®−îc nãng h¬n b¾p c¶i 2 - 3oC

- Su hμo däc nhì (gièng Hμ Giang): cñ trßn nªn cã thÓ trång sím hay trång muén h¬n mét to, máng vá, cäng vμ phiÕn l¸ to, dμy h¬n chót. Tuy vËy nÕu thiÕu ph©n bãn, thiÕu n−íc, nhãm su hμo däc t¨m. Thêi gian sinh tr−ëng khÝ hËu nãng quçñ su hμo th−êng kh«, cøng 90 - 105 ngμy.

- Su hμo däc to (su hμo b¸nh xe): gièng vμ nhiÒu x¬.

Trung Quèc, NhËt B¶n. Thêi gian sinh tr−ëng 2. Thêi vô vμ gièng

120 - 130 ngμy.

a) Thêi vô

3. Kü thuËt gieo −¬m c©y con

- Vô sím: gieo tõ th¸ng 7 ®Õn th¸ng 8, trång

- Chän n¬i ®Êt cao, dÔ tho¸t n−íc, thÞt nhÑ

tõ th¸ng 8 ®Õn th¸ng 9.

hoÆc c¸t pha ®Ó gieo h¹t, ph¶i lμm ®Êt thËt nhá

- Vô chÝnh: gieo tõ th¸ng 9 ®Õn hÕt th¸ng 10, trén ®Òu víi ph©n chuång ®· ñ môc víi l−îng trång tõ th¸ng 10 ®Õn th¸ng 11; sö dông cç dïng 2 - 5 kg cho 1 m2 hoÆc ph©n h÷u c¬ vi sinh gièng su hμo nhì vμ su hμo däc ®¹i ®Ó thu ho¹ch víi l−îng dïng 0,3 kg cho 1 m2.

®−îc dμi ngμy. Tuæi c©y gièng 30 - 35 ngμy.

- Lªn luèng cao 0,3 m, r·nh réng 0,3 m, mÆt luèng réng 0,9 - 1 m. Lμm ®Êt xong gieo h¹t ®Òu

- Vô muén: gieo th¸ng 11, trång th¸ng 12; trªn mÆt luèng, l−îng h¹t gieo cho mçi 1 m2 lμ

chñ yÕu sö dông lo¹i su hμo däc t¨m vμ mét 1,5 g. Gieo h¹t xong ph¶i phñ mét líp trÊu hoÆc phÇn lo¹i däc nhì ®Ó cã thÓ kÐo dμi thu ho¹ch r¬m r¹ phÝa trªn sau ®ã t−íi n−íc b»ng « doa, tíi tËn cuèi th¸ng 4 n¨m sau. Tuæi c©y gièng lμ

®ñ Èm mçi ngμy 1 lÇn, khi c©y mäc th× bãc líp 25 - 30 ngμy.

r¬m r¹ ra vμ t−íi ®ñ Èm th−êng xuyªn. Kh«ng dïng ph©n ®¹m ®Ó bãn thóc cho c©y, dïng ph©n b) Gièng: 3 nhãm chÝnh

ñ hoai môc ng©m víi n−íc s¹ch, pha lo·ng ®Ó

- Su hμo däc t¨m (su hμo trøng, su hμo Sa Pa, t−íi thóc cho c©y.

gièng B40, su hμo chÞu nhiÖt Hμn Quèc, Ên §é):

- Tr−íc khi gieo h¹t cÇn xö lý ®Êt b»ng v«i cñ bÐ, l¸ trßn, cäng l¸ vμ phiÕn l¸ nhá, máng.

bét ®Ó phßng trõ cç mÇm bÖnh trong ®Êt.

Thêi gian sinh tr−ëng tõ gieo ®Õn thu ho¹ch Tr−íc khi nhæ cÊy ph¶i t−íi ®Ém n−íc ®Ó b¶o vÖ

kho¶ng 50 - 80 ngμy.

bé rÔ cña c©y.

39

40

https://thuviensach.vn

4. Kü thuËt trång trªn ruéng s¶n xuÊt ph©n h÷u c¬ vi sinh, ph©n v« c¬ vμ ph©n bãn l¸

sinh häc ®Ó bãn cho c©y.

a) Lμm ®Êt trång

L−îng ph©n dïng cho 1 sμo B¾c Bé (360 m2)

- Chän n¬i ®Êt cao, dÔ tho¸t n−íc, ®Êt thÞt theo b¶ng d−íi ®©y:

nhÑ, xa khu c«ng nghiÖp, xa nguån n−íc th¶i ®Ó

trång c©y.

Lo¹i ph©n Tæng sè Bãn lãt

Bãn thóc

- Lªn luèng cao 30 cm, r·nh réng 30 cm, mÆt

kg/sμo

kg/sμo §ît 1 §ît 2 §ît 3

luèng réng 90 cm.

Ph©n chuång ñ 1.000 toμn bé

- Dïng toμn bé sè ph©n chuång hoai môc ®Ó

hoai môc

bãn lãt trén ®Òu víi ®Êt, san ph¼ng mÆt luèng

§¹m urª

5

1,5

2

1,5

®Ó trång c©y. MËt ®é trång trªn ruéng thay ®æi L©n supe

10

toμn bé

0

0

0

tïy thuéc theo gièng su hμo:

Kali sulfat

5

toμn bé

0

0

0

+ Su hμo däc t¨m trång víi kho¶ng cçh 20 x 25 cm (150.000 - 200.000 c©y/ha).

Sè l−îng ph©n trªn ®−îc chia ra nh− sau:

+ Su hμo däc nhì trång víi kho¶ng cçh 30 x

- Bãn lãt dïng toμn bé sè ph©n chuång hoai 35 cm (80.000 - 100.000 c©y/ha).

môc hoÆc ph©n h÷u c¬ vi sinh, ph©n l©n vμ

+ Su hμo däc lín trång víi kho¶ng cçh 30 x ph©n kali sulfat, trén ®Òu víi ®Êt tr−íc khi 40 cm (50.000 - 60.000 c©y/ha).

trång c©y.

- Khi trång cÇn chó ý: RÔ c¸i c©y con khi ®em

- Bãn thóc dïng ph©n urª chia lμm 3 ®ît: trång nÕu qu¸ dμi cã thÓ c¾t bít ®i ®Ó kÝch thÝch

+ §ît 1: Khi c©y håi xanh (sau trång 7 - 10 ngμy).

ra rÔ míi. Dïng dÇm hoÆc cuèc con bíi ®Êt ra,

+ §ît 2: Khi c©y tr¶i l¸ vμ b¾t ®Çu ph×nh cñ

®Æt c©y con vμo theo chiÒu tù nhiªn cña c©y, lÊy (sau trång 20 - 25 ngμy).

tay hoÆc dÇm khÏ nhÊn ®Êt cho chÆt gèc.

+ §ît 3: Khi c©y nu«i cñ (sau trång 35 - 40 ngμy).

b) Ph©n bãn vμ cçh bãn

c) T−íi n−íc, ch¨m sãc

Kh«ng sö dông ph©n t−¬i, n−íc ph©n t−¬i ®Ó

Kh«ng dïng n−íc bÈn, n−íc ao tï, n−íc th¶i bãn cho c©y, chØ dïng ph©n chuång hoai môc, c«ng nghiÖp ch−a ®−îc xö lý ®Ó t−íi cho c©y, chØ

41

42

https://thuviensach.vn

4. Kü thuËt trång trªn ruéng s¶n xuÊt ph©n h÷u c¬ vi sinh, ph©n v« c¬ vμ ph©n bãn l¸

sinh häc ®Ó bãn cho c©y.

a) Lμm ®Êt trång

L−îng ph©n dïng cho 1 sμo B¾c Bé (360 m2)

- Chän n¬i ®Êt cao, dÔ tho¸t n−íc, ®Êt thÞt theo b¶ng d−íi ®©y:

nhÑ, xa khu c«ng nghiÖp, xa nguån n−íc th¶i ®Ó

trång c©y.

Lo¹i ph©n Tæng sè Bãn lãt

Bãn thóc

- Lªn luèng cao 30 cm, r·nh réng 30 cm, mÆt

kg/sμo

kg/sμo §ît 1 §ît 2 §ît 3

luèng réng 90 cm.

Ph©n chuång ñ 1.000 toμn bé

- Dïng toμn bé sè ph©n chuång hoai môc ®Ó

hoai môc

bãn lãt trén ®Òu víi ®Êt, san ph¼ng mÆt luèng

§¹m urª

5

1,5

2

1,5

®Ó trång c©y. MËt ®é trång trªn ruéng thay ®æi L©n supe

10

toμn bé

0

0

0

tïy thuéc theo gièng su hμo:

Kali sulfat

5

toμn bé

0

0

0

+ Su hμo däc t¨m trång víi kho¶ng cçh 20 x 25 cm (150.000 - 200.000 c©y/ha).

Sè l−îng ph©n trªn ®−îc chia ra nh− sau:

+ Su hμo däc nhì trång víi kho¶ng cçh 30 x

- Bãn lãt dïng toμn bé sè ph©n chuång hoai 35 cm (80.000 - 100.000 c©y/ha).

môc hoÆc ph©n h÷u c¬ vi sinh, ph©n l©n vμ

+ Su hμo däc lín trång víi kho¶ng cçh 30 x ph©n kali sulfat, trén ®Òu víi ®Êt tr−íc khi 40 cm (50.000 - 60.000 c©y/ha).

trång c©y.

- Khi trång cÇn chó ý: RÔ c¸i c©y con khi ®em

- Bãn thóc dïng ph©n urª chia lμm 3 ®ît: trång nÕu qu¸ dμi cã thÓ c¾t bít ®i ®Ó kÝch thÝch

+ §ît 1: Khi c©y håi xanh (sau trång 7 - 10 ngμy).

ra rÔ míi. Dïng dÇm hoÆc cuèc con bíi ®Êt ra,

+ §ît 2: Khi c©y tr¶i l¸ vμ b¾t ®Çu ph×nh cñ

®Æt c©y con vμo theo chiÒu tù nhiªn cña c©y, lÊy (sau trång 20 - 25 ngμy).

tay hoÆc dÇm khÏ nhÊn ®Êt cho chÆt gèc.

+ §ît 3: Khi c©y nu«i cñ (sau trång 35 - 40 ngμy).

b) Ph©n bãn vμ cçh bãn

c) T−íi n−íc, ch¨m sãc

Kh«ng sö dông ph©n t−¬i, n−íc ph©n t−¬i ®Ó

Kh«ng dïng n−íc bÈn, n−íc ao tï, n−íc th¶i bãn cho c©y, chØ dïng ph©n chuång hoai môc, c«ng nghiÖp ch−a ®−îc xö lý ®Ó t−íi cho c©y, chØ

41

42

https://thuviensach.vn

nªn dïng n−íc phï sa hoÆc giÕng khoan ®Ó t−íi

+ Xö lý c©y gièng: tr−íc khi trång c©y ra c©y. Sau khi trång mçi ngμy t−íi ®ñ Èm 1 lÇn, ruéng nhóng tõng bã c©y con vμo dung dÞch khi c©y håi xanh 2 - 3 ngμy t−íi mét lÇn, cã thÓ

thuèc Sherpa 20 EC nång ®é 0,1% (®ong 1 th×a t−íi trμn vμo r·nh cho c©y, khi ®ñ Èm ph¶i th¸o nhá thuèc pha trong 10 lÝt n−íc) trong 5 - 10 gi©y hÕt n−íc ngay. Nªn kÕt hîp viÖc t−íi n−íc víi råi vít ra ®Ó kh« n−íc míi ®em trång.

cç lÇn bãn thóc ph©n v« c¬. Th−êng xuyªn

+ Giai ®o¹n c©y lín nÕu ph¸t hiÖn thÊy s©u nhÆt s¹ch cá d¹i, xíi x¸o 2 - 3 lÇn.

t¬ th× phun cç lo¹i thuèc sau: Thuèc sinh häc (ChÕ phÈm sinh häc trõ s©u TP - ThÇn tèc 5. Phßng trõ s©u bÖnh

16.000 IU, Delfin 32 BIU, Dipel 3,2 WP, Aztron a) S©u h¹i

700 DBMU, Xantari 35 WDG...), thuèc hãa häc (Sherpa 20 EC, Atabron 5 EC...) vμ th¶o CÇn ¸p dông cç biÖn ph¸p phßng trõ tæng hîp cho c©y, th−êng xuyªn dän vÖ sinh ®ång méc (Rotenone, Neembon A-EC, Nimbecidin ruéng nªn cã chÕ ®é lu©n canh hîp lý gi÷a cç 0,03 EC...).

c©y trång c¹n vμ n−íc, gi÷a cç c©y trång khç

- Cç lo¹i s©u khç nh−: S©u xanh b−ím hä. Theo dâi vμ ph¸t hiÖn s©u bÖnh xuÊt hiÖn tr¾ng, s©u khoang, rÖp, th−êng phßng trõ kÕt trªn c©y th−êng xuyªn vμ cã biÖn ph¸p phun hîp víi s©u t¬. NÕu chØ cã riªng rÖp h¹i nÆng th×

thuèc hãa häc khi thËt cÇn thiÕt. C©y su hμo dïng thuèc Sherpa 20 EC, Sumicidin 10 EC, th−êng cã cç lo¹i s©u bÖnh sau:

Trebon 10 EC, Karate 2,5 EC,...

- S©u t¬: lμ s©u g©y h¹i nguy hiÓm nhÊt,

- CÇn chó ý: Ng−ng sö dông thuèc b¶o vÖ

chóng g©y h¹i tõ khi c©y míi trång ®Õn khi thùc vËt tr−íc thu ho¹ch Ýt nhÊt 15 ngμy.

thu ho¹ch. S©u rÊt nhanh quen thuèc nªn b) BÖnh h¹i

ph¶i ¸p dông ®ång bé cç biÖn ph¸p kü thuËt

®Ó phßng trõ:

- Trªn su hμo th−êng cã cç bÖnh: thèi nhòn,

+ Kh«ng nªn trång su hμo liªn tôc nhiÒu vô bÖnh ®èm l¸.

trªn cïng mét thöa ruéng. Trªn cïng ruéng,

- §Ó phßng trõ cÇn tr¸nh ruéng qu¸ Èm, óng cïng vô cã thÓ trång xen su hμo víi hμnh, tái, kÐo dμi, th−êng xuyªn lμm vÖ sinh, lμm cá, thu cμ chua ®Ó h¹n chÕ sù g©y h¹i cña s©u t¬.

gom cç l¸ giμ... lμm cho ruéng s¹ch sÏ, th«ng 43

44

https://thuviensach.vn

nªn dïng n−íc phï sa hoÆc giÕng khoan ®Ó t−íi

+ Xö lý c©y gièng: tr−íc khi trång c©y ra c©y. Sau khi trång mçi ngμy t−íi ®ñ Èm 1 lÇn, ruéng nhóng tõng bã c©y con vμo dung dÞch khi c©y håi xanh 2 - 3 ngμy t−íi mét lÇn, cã thÓ

thuèc Sherpa 20 EC nång ®é 0,1% (®ong 1 th×a t−íi trμn vμo r·nh cho c©y, khi ®ñ Èm ph¶i th¸o nhá thuèc pha trong 10 lÝt n−íc) trong 5 - 10 gi©y hÕt n−íc ngay. Nªn kÕt hîp viÖc t−íi n−íc víi råi vít ra ®Ó kh« n−íc míi ®em trång.

cç lÇn bãn thóc ph©n v« c¬. Th−êng xuyªn

+ Giai ®o¹n c©y lín nÕu ph¸t hiÖn thÊy s©u nhÆt s¹ch cá d¹i, xíi x¸o 2 - 3 lÇn.

t¬ th× phun cç lo¹i thuèc sau: Thuèc sinh häc (ChÕ phÈm sinh häc trõ s©u TP - ThÇn tèc 5. Phßng trõ s©u bÖnh

16.000 IU, Delfin 32 BIU, Dipel 3,2 WP, Aztron a) S©u h¹i

700 DBMU, Xantari 35 WDG...), thuèc hãa häc (Sherpa 20 EC, Atabron 5 EC...) vμ th¶o CÇn ¸p dông cç biÖn ph¸p phßng trõ tæng hîp cho c©y, th−êng xuyªn dän vÖ sinh ®ång méc (Rotenone, Neembon A-EC, Nimbecidin ruéng nªn cã chÕ ®é lu©n canh hîp lý gi÷a cç 0,03 EC...).

c©y trång c¹n vμ n−íc, gi÷a cç c©y trång khç

- Cç lo¹i s©u khç nh−: S©u xanh b−ím hä. Theo dâi vμ ph¸t hiÖn s©u bÖnh xuÊt hiÖn tr¾ng, s©u khoang, rÖp, th−êng phßng trõ kÕt trªn c©y th−êng xuyªn vμ cã biÖn ph¸p phun hîp víi s©u t¬. NÕu chØ cã riªng rÖp h¹i nÆng th×

thuèc hãa häc khi thËt cÇn thiÕt. C©y su hμo dïng thuèc Sherpa 20 EC, Sumicidin 10 EC, th−êng cã cç lo¹i s©u bÖnh sau:

Trebon 10 EC, Karate 2,5 EC,...

- S©u t¬: lμ s©u g©y h¹i nguy hiÓm nhÊt,

- CÇn chó ý: Ng−ng sö dông thuèc b¶o vÖ

chóng g©y h¹i tõ khi c©y míi trång ®Õn khi thùc vËt tr−íc thu ho¹ch Ýt nhÊt 15 ngμy.

thu ho¹ch. S©u rÊt nhanh quen thuèc nªn b) BÖnh h¹i

ph¶i ¸p dông ®ång bé cç biÖn ph¸p kü thuËt

®Ó phßng trõ:

- Trªn su hμo th−êng cã cç bÖnh: thèi nhòn,

+ Kh«ng nªn trång su hμo liªn tôc nhiÒu vô bÖnh ®èm l¸.

trªn cïng mét thöa ruéng. Trªn cïng ruéng,

- §Ó phßng trõ cÇn tr¸nh ruéng qu¸ Èm, óng cïng vô cã thÓ trång xen su hμo víi hμnh, tái, kÐo dμi, th−êng xuyªn lμm vÖ sinh, lμm cá, thu cμ chua ®Ó h¹n chÕ sù g©y h¹i cña s©u t¬.

gom cç l¸ giμ... lμm cho ruéng s¹ch sÏ, th«ng 43

44

https://thuviensach.vn

tho¸ng. Khi cÇn cã thÓ dïng cç thuèc: trõ bÖnh khã thu ho¹ch. CÇn duy tr× ®é Èm ®Òu ®Æn, ®Æc thèi nhòn: ChÕ phÈm th¶o méc trõ bÖnh c©y TP -

biÖt ë giai ®o¹n cñ ®Ó cñ nh½n, Ýt ph©n nh¸nh, ZEP 18 EC, Zineb Bul 80 WP, Mancozeb 80 WP, mËp, ®Òu.

Ridomil MZ 72 WP, Anvil 5 SC, Aliette 80 WP, Trong 100 g cñ cμ rèt cã 75,2 g n−íc; 4,3 g Curzate M8 72 WP; trõ bÖnh ®èm l¸: Score gluxit; 36,6 mg canxi; 33,2 mg phèt pho; 0,7g 250 EC, Anvil 5 SC, Rovral 50 WP, Antracol s¾t; 7,65 mg caroten vμ 7 mg vitamin C.

70 WP.

2. Thêi vô

- CÇn chó ý: Tr−íc khi thu ho¹ch 15 ngμy tuyÖt ®èi kh«ng ®−îc sö dông cç lo¹i thuèc b¶o Cã thÓ trång cμ rèt tõ th¸ng 7 ®Õn th¸ng 2

vÖ thùc vËt trªn.

n¨m sau.

- Vô sím: Gieo th¸ng 7 - 8, thu ho¹ch vμo 6. Thu ho¹ch

th¸ng 10 - 11.

Khi cñ ®¹t tiªu chuÈn th× thu ho¹ch, lo¹i bá

- ChÝnh vô: Gieo th¸ng 9 - 10, thu ho¹ch l¸ gèc chØ ®Ó mét sè l¸ s¸t cñ, cho vμo bao b×

th¸ng 12 - th¸ng 1 n¨m sau.

s¹ch ®Ó tiªu thô.

- Vô muén: Gieo th¸ng 1 - 2, thu ho¹ch th¸ng 4 - 5.

Kü THUËT TRåNG c©y Cμ RèT

3. Gièng

1. §Æc ®iÓm cña c©y cμ rèt

HiÖn nay cμ rèt ®−îc trång phæ biÕn lμ cμ rèt C©y cμ rèt cã tªn khoa häc lμ Daucuscarota NhËt, cã thêi gian sinh tr−ëng 95 - 120 ngμy, var sativa, lμ lo¹i c©y rau ¨n cñ sèng 1 hay 2

kÝch th−íc 18 - 22 x 2,5 x 3 cm, mμu ®á t−¬i, n¨m, hä Hoa t¸n Umbelliferae, sèng ë vïng träng l−îng trung b×nh 1,5 - 2,5 tÊn/sμo.

nhiÖt ®é m¸t 16 - 24 oC. C©y thô phÊn chÐo nhê c«n trïng. H¹t cã gai, mμng vá h¹t cã tinh dÇu.

4. Kü thuËt trång vμ ch¨m sãc

§Êt trång cμ rèt tèt nhÊt lμ ®Êt thÞt nhÑ, giμu a) ChuÈn bÞ ®Êt trång

dinh d−ìng vμ chÊt h÷u c¬, ®é pH kho¶ng 6 -

- Cμ rèt −a cç lo¹i ®Êt cã tÇng canh tç dμy, 6,5. §Êt thÞt nÆng c©y sinh tr−ëng kÐm, cñ nhá, 45

46

https://thuviensach.vn

tho¸ng. Khi cÇn cã thÓ dïng cç thuèc: trõ bÖnh khã thu ho¹ch. CÇn duy tr× ®é Èm ®Òu ®Æn, ®Æc thèi nhòn: ChÕ phÈm th¶o méc trõ bÖnh c©y TP -

biÖt ë giai ®o¹n cñ ®Ó cñ nh½n, Ýt ph©n nh¸nh, ZEP 18 EC, Zineb Bul 80 WP, Mancozeb 80 WP, mËp, ®Òu.

Ridomil MZ 72 WP, Anvil 5 SC, Aliette 80 WP, Trong 100 g cñ cμ rèt cã 75,2 g n−íc; 4,3 g Curzate M8 72 WP; trõ bÖnh ®èm l¸: Score gluxit; 36,6 mg canxi; 33,2 mg phèt pho; 0,7g 250 EC, Anvil 5 SC, Rovral 50 WP, Antracol s¾t; 7,65 mg caroten vμ 7 mg vitamin C.

70 WP.

2. Thêi vô

- CÇn chó ý: Tr−íc khi thu ho¹ch 15 ngμy tuyÖt ®èi kh«ng ®−îc sö dông cç lo¹i thuèc b¶o Cã thÓ trång cμ rèt tõ th¸ng 7 ®Õn th¸ng 2

vÖ thùc vËt trªn.

n¨m sau.

- Vô sím: Gieo th¸ng 7 - 8, thu ho¹ch vμo 6. Thu ho¹ch

th¸ng 10 - 11.

Khi cñ ®¹t tiªu chuÈn th× thu ho¹ch, lo¹i bá

- ChÝnh vô: Gieo th¸ng 9 - 10, thu ho¹ch l¸ gèc chØ ®Ó mét sè l¸ s¸t cñ, cho vμo bao b×

th¸ng 12 - th¸ng 1 n¨m sau.

s¹ch ®Ó tiªu thô.

- Vô muén: Gieo th¸ng 1 - 2, thu ho¹ch th¸ng 4 - 5.

Kü THUËT TRåNG c©y Cμ RèT

3. Gièng

1. §Æc ®iÓm cña c©y cμ rèt

HiÖn nay cμ rèt ®−îc trång phæ biÕn lμ cμ rèt C©y cμ rèt cã tªn khoa häc lμ Daucuscarota NhËt, cã thêi gian sinh tr−ëng 95 - 120 ngμy, var sativa, lμ lo¹i c©y rau ¨n cñ sèng 1 hay 2

kÝch th−íc 18 - 22 x 2,5 x 3 cm, mμu ®á t−¬i, n¨m, hä Hoa t¸n Umbelliferae, sèng ë vïng träng l−îng trung b×nh 1,5 - 2,5 tÊn/sμo.

nhiÖt ®é m¸t 16 - 24 oC. C©y thô phÊn chÐo nhê c«n trïng. H¹t cã gai, mμng vá h¹t cã tinh dÇu.

4. Kü thuËt trång vμ ch¨m sãc

§Êt trång cμ rèt tèt nhÊt lμ ®Êt thÞt nhÑ, giμu a) ChuÈn bÞ ®Êt trång

dinh d−ìng vμ chÊt h÷u c¬, ®é pH kho¶ng 6 -

- Cμ rèt −a cç lo¹i ®Êt cã tÇng canh tç dμy, 6,5. §Êt thÞt nÆng c©y sinh tr−ëng kÐm, cñ nhá, 45

46

https://thuviensach.vn

tho¸t n−íc tèt, thμnh phÇn c¬ giíi nhÑ, t¬i xèp.

c) Bãn ph©n

Chän ®Êt thÞt nhÑ hoÆc ®Êt c¸t pha, ®Êt b·i phï

- L−îng ph©n bãn cho 1 sμo B¾c Bé (360 m2) sa ven s«ng ®Ó trång lμ tèt nhÊt.

nh− sau:

- §Êt trång cμ rèt cÇn lμm kü, nhÆt cá, lªn luèng réng 1,0 - 1,2 m; cao 30 - 40 cm, r·nh thóc

thóc

Tæng

Bãn

bãn

bãn

réng 20 - 30 cm. Sau khi lªn luèng, r¶i ph©n Lo¹i ph©n

l−îng

lãt

lÇn 1

lÇn 2

®Òu mÆt ruéng, trén ®¶o kü vμ lÊp mét lÇn (kg)

(kg)

(kg)

(kg)

®Êt máng lªn trªn.

Ph©n chuång ñ

500 500 - -

b) Gieo h¹t

hoai môc

- Cμ rèt ®Ó liÒn ch©n (kh«ng trång c©y con, Ph©n ®¹m urª

20

8

6

6

mμ gieo h¹t råi ch¨m sãc c©y cho ®Õn khi thu Ph©n supe l©n

20

8

6

6

ho¹ch), gieo v·i h¹t trªn mÆt luèng víi l−îng lμ

Ph©n kali

30

12

9

9

100 gr/360 m2 (t−¬ng ®−¬ng 2,8 - 3,2 kg/ha).

- Do h¹t cμ rèt cã vá vμ l«ng cøng, khã thÊm

- Bãn lãt: bãn toμn bé l−îng ph©n ñ h÷u c¬ +

n−íc nªn cÇn ph¶i xö lý h¹t gièng vμ ñ thóc 8 kg ph©n ®¹m + 8 kg ph©n supe l©n + 12 kg kali.

tr−íc khi gieo. Cho h¹t gièng vμo tói v¶i, vß kü Sau khi lªn luèng, r¶i ph©n ®Òu trªn mÆt ruéng, cho g·y hÕt l«ng cøng. Sau ®ã, trén h¹t gièng trén ®¶o kü vμ lÊp mét líp ®Êt máng lªn trªn víi ®Êt mïn tû lÖ 1/1, t−íi n−íc gi÷ Èm trong 2 -

tr−íc khi gieo h¹t.

3 ngμy th× ®em gieo, h¹t sÏ mäc ®Òu.

- Bãn thóc lÇn 1: sau khi tØa ®Þnh c©y, bãn 6 kg

- Gieo h¹t xong, r¾c mét líp ®Êt bét máng ph©n ®¹m urª + 6 kg supe l©n + 9 kg ph©n kali.

lªn h¹t råi dïng r¬m r¹ b¨m nhá phñ ®Òu luèng

- Bãn thóc lÇn 2: khi c©y cμ rèt b¾t ®Çu ph¸t vμ t−íi Èm.

triÓn cñ (kho¶ng 60 - 65 ngμy sau gieo), bãn 6 kg

- §Ó dÔ ch¨m sãc nªn gieo thμnh hμng

®¹m urª + 6 kg supe l©n + 9 kg ph©n kali.

ngang luèng víi kho¶ng cçh 20 cm, khi c©y d) Ch¨m sãc

mäc ®Òu tØa bít c©y xÊu, kÕt hîp xíi vun vμ

nhÆt cá cho c©y.

- T−íi n−íc: Sau khi gieo, mçi ngμy t−íi 1 lÇn 47

48

https://thuviensach.vn

tho¸t n−íc tèt, thμnh phÇn c¬ giíi nhÑ, t¬i xèp.

c) Bãn ph©n

Chän ®Êt thÞt nhÑ hoÆc ®Êt c¸t pha, ®Êt b·i phï

- L−îng ph©n bãn cho 1 sμo B¾c Bé (360 m2) sa ven s«ng ®Ó trång lμ tèt nhÊt.

nh− sau:

- §Êt trång cμ rèt cÇn lμm kü, nhÆt cá, lªn luèng réng 1,0 - 1,2 m; cao 30 - 40 cm, r·nh thóc

thóc

Tæng

Bãn

bãn

bãn

réng 20 - 30 cm. Sau khi lªn luèng, r¶i ph©n Lo¹i ph©n

l−îng

lãt

lÇn 1

lÇn 2

®Òu mÆt ruéng, trén ®¶o kü vμ lÊp mét lÇn (kg)

(kg)

(kg)

(kg)

®Êt máng lªn trªn.

Ph©n chuång ñ

500 500 - -

b) Gieo h¹t

hoai môc

- Cμ rèt ®Ó liÒn ch©n (kh«ng trång c©y con, Ph©n ®¹m urª

20

8

6

6

mμ gieo h¹t råi ch¨m sãc c©y cho ®Õn khi thu Ph©n supe l©n

20

8

6

6

ho¹ch), gieo v·i h¹t trªn mÆt luèng víi l−îng lμ

Ph©n kali

30

12

9

9

100 gr/360 m2 (t−¬ng ®−¬ng 2,8 - 3,2 kg/ha).

- Do h¹t cμ rèt cã vá vμ l«ng cøng, khã thÊm

- Bãn lãt: bãn toμn bé l−îng ph©n ñ h÷u c¬ +

n−íc nªn cÇn ph¶i xö lý h¹t gièng vμ ñ thóc 8 kg ph©n ®¹m + 8 kg ph©n supe l©n + 12 kg kali.

tr−íc khi gieo. Cho h¹t gièng vμo tói v¶i, vß kü Sau khi lªn luèng, r¶i ph©n ®Òu trªn mÆt ruéng, cho g·y hÕt l«ng cøng. Sau ®ã, trén h¹t gièng trén ®¶o kü vμ lÊp mét líp ®Êt máng lªn trªn víi ®Êt mïn tû lÖ 1/1, t−íi n−íc gi÷ Èm trong 2 -

tr−íc khi gieo h¹t.

3 ngμy th× ®em gieo, h¹t sÏ mäc ®Òu.

- Bãn thóc lÇn 1: sau khi tØa ®Þnh c©y, bãn 6 kg

- Gieo h¹t xong, r¾c mét líp ®Êt bét máng ph©n ®¹m urª + 6 kg supe l©n + 9 kg ph©n kali.

lªn h¹t råi dïng r¬m r¹ b¨m nhá phñ ®Òu luèng

- Bãn thóc lÇn 2: khi c©y cμ rèt b¾t ®Çu ph¸t vμ t−íi Èm.

triÓn cñ (kho¶ng 60 - 65 ngμy sau gieo), bãn 6 kg

- §Ó dÔ ch¨m sãc nªn gieo thμnh hμng

®¹m urª + 6 kg supe l©n + 9 kg ph©n kali.

ngang luèng víi kho¶ng cçh 20 cm, khi c©y d) Ch¨m sãc

mäc ®Òu tØa bít c©y xÊu, kÕt hîp xíi vun vμ

nhÆt cá cho c©y.

- T−íi n−íc: Sau khi gieo, mçi ngμy t−íi 1 lÇn 47

48

https://thuviensach.vn

vμo s¸ng sím ®Ó cμ rèt mäc ®Òu. Khi c©y cμ rèt hiÖn s©u bÖnh kÞp thêi ®Ó phßng trõ. ¸p dông

®· mäc, cÇn th−êng xuyªn t−íi n−íc gi÷ Èm (2 -

biÖn ph¸p IPM vμ phßng bÖnh lμ chÝnh. Khi 3 ngμy t−íi 1 lÇn tïy thêi vô vμ lo¹i ®Êt); ®Æc mËt ®é s©u v−ît ng−ìng giíi h¹n cho phÐp, −u biÖt lμ giai ®o¹n h×nh thμnh cñ, c©y cμ rèt cÇn tiªn sö dông cç lo¹i thuèc b¶o vÖ thùc vËt cã

®−îc cung cÊp ®ñ n−íc cho sù sinh tr−ëng vμ

nguån gèc sinh häc (nhãm th¶o méc vμ nhãm vi ph¸t triÓn cña cñ. CÇn sö dông n−íc s¹ch ®Ó

sinh). ChØ sö dông cç lo¹i thuèc b¶o vÖ thùc t−íi. NÕu cã ®iÒu kiÖn nªn sö dông n−íc giÕng vËt trong danh môc cho phÐp vμ tu©n thñ khoan, cã thÓ t−íi n−íc tõ cç s«ng, ao, hå

h−íng dÉn trªn bao b×.

kh«ng bÞ « nhiÔm.

a) S©u: Cç lo¹i s©u trªn cμ rèt cã s©u x¸m,

- TØa c©y: Khi c©y mäc cao 5 - 7 cm, tiÕn s©u khoang vμ rÖp. NÕu mËt ®é s©u nhiÒu cã hμnh tØa lÇn 1, nhæ bít nh÷ng c©y xÊu mäc thÓ dïng Trebon 10EC, Sherpa 25EC phun víi chen chóc, chØ gi÷ l¹i kho¶ng cçh c©y cçh l−îng 0,05% hoÆc dïng chÕ phÈm sinh häc trõ nhau 5 - 7 cm lμ võa.

s©u TP - ThÇn tèc 16.000 IU, chÕ phÈm th¶o méc

- Xíi x¸o vμ vun luèng: Cμ rèt rÊt cÇn ®Êt t¬i trõ s©u TP - ThÇn §iÒn 78 DD, nÕu s©u Ýt cã thÓ

xèp ®Ó ph¸t triÓn cñ. V× vËy, mét vô cμ rèt cÇn t×m b¾t b»ng tay.

xíi x¸o vμ vun luèng tèi thiÓu hai lÇn kÕt hîp b) BÖnh: Hai bÖnh h¹i chñ yÕu trªn c©y cμ

víi bãn ph©n thóc:

rèt lμ bÖnh thèi ®en vμ thèi kh« ë trªn th©n, l¸,

+ LÇn 1: Sau khi tØa ®Þnh c©y, lμm cá, xíi cñ. Trong cç tr−êng hîp nμy cÇn ¸p dông quy x¸o vμ vun nhÑ nh»m gióp c©y ¨n s©u xuèng tr×nh phßng trõ tæng hîp lμ chñ yÕu. Khi bÖnh h¬n, t¹o tiÒn ®Ò cho sù ph¸t triÓn cña cñ.

nÆng dïng chÕ phÈm th¶o méc trõ bÖnh TP -

+ LÇn 2: Khi c©y cμ rèt b¾t ®Çu ph¸t triÓn cñ, ZEP 18 EC.

dïng cuèc vÐt ®Êt ë r·nh luèng phñ lªn mÆt 5. Thu ho¹ch

luèng sao cho lÊp kÝn cñ gióp cho cñ kh«ng bÞ

xanh ®Çu do bÞ tiÕp xóc víi ¸nh s¸ng.

- Khi cç l¸ d−íi chuyÓn mμu vμng, cç l¸

non ngõng sinh tr−ëng, vai cñ trßn ®Òu th× cÇn 5. Phßng trõ s©u bÖnh

thu ho¹ch ngay ®Ó ®¹t chÊt l−îng cao.

Th−êng xuyªn kiÓm tra ®ång ruéng, ph¸t

- Thu ho¹ch vμo nh÷ng ngμy kh« n¾ng. Nhæ 49

50

https://thuviensach.vn

vμo s¸ng sím ®Ó cμ rèt mäc ®Òu. Khi c©y cμ rèt hiÖn s©u bÖnh kÞp thêi ®Ó phßng trõ. ¸p dông

®· mäc, cÇn th−êng xuyªn t−íi n−íc gi÷ Èm (2 -

biÖn ph¸p IPM vμ phßng bÖnh lμ chÝnh. Khi 3 ngμy t−íi 1 lÇn tïy thêi vô vμ lo¹i ®Êt); ®Æc mËt ®é s©u v−ît ng−ìng giíi h¹n cho phÐp, −u biÖt lμ giai ®o¹n h×nh thμnh cñ, c©y cμ rèt cÇn tiªn sö dông cç lo¹i thuèc b¶o vÖ thùc vËt cã

®−îc cung cÊp ®ñ n−íc cho sù sinh tr−ëng vμ

nguån gèc sinh häc (nhãm th¶o méc vμ nhãm vi ph¸t triÓn cña cñ. CÇn sö dông n−íc s¹ch ®Ó

sinh). ChØ sö dông cç lo¹i thuèc b¶o vÖ thùc t−íi. NÕu cã ®iÒu kiÖn nªn sö dông n−íc giÕng vËt trong danh môc cho phÐp vμ tu©n thñ khoan, cã thÓ t−íi n−íc tõ cç s«ng, ao, hå

h−íng dÉn trªn bao b×.

kh«ng bÞ « nhiÔm.

a) S©u: Cç lo¹i s©u trªn cμ rèt cã s©u x¸m,

- TØa c©y: Khi c©y mäc cao 5 - 7 cm, tiÕn s©u khoang vμ rÖp. NÕu mËt ®é s©u nhiÒu cã hμnh tØa lÇn 1, nhæ bít nh÷ng c©y xÊu mäc thÓ dïng Trebon 10EC, Sherpa 25EC phun víi chen chóc, chØ gi÷ l¹i kho¶ng cçh c©y cçh l−îng 0,05% hoÆc dïng chÕ phÈm sinh häc trõ nhau 5 - 7 cm lμ võa.

s©u TP - ThÇn tèc 16.000 IU, chÕ phÈm th¶o méc

- Xíi x¸o vμ vun luèng: Cμ rèt rÊt cÇn ®Êt t¬i trõ s©u TP - ThÇn §iÒn 78 DD, nÕu s©u Ýt cã thÓ

xèp ®Ó ph¸t triÓn cñ. V× vËy, mét vô cμ rèt cÇn t×m b¾t b»ng tay.

xíi x¸o vμ vun luèng tèi thiÓu hai lÇn kÕt hîp b) BÖnh: Hai bÖnh h¹i chñ yÕu trªn c©y cμ

víi bãn ph©n thóc:

rèt lμ bÖnh thèi ®en vμ thèi kh« ë trªn th©n, l¸,

+ LÇn 1: Sau khi tØa ®Þnh c©y, lμm cá, xíi cñ. Trong cç tr−êng hîp nμy cÇn ¸p dông quy x¸o vμ vun nhÑ nh»m gióp c©y ¨n s©u xuèng tr×nh phßng trõ tæng hîp lμ chñ yÕu. Khi bÖnh h¬n, t¹o tiÒn ®Ò cho sù ph¸t triÓn cña cñ.

nÆng dïng chÕ phÈm th¶o méc trõ bÖnh TP -

+ LÇn 2: Khi c©y cμ rèt b¾t ®Çu ph¸t triÓn cñ, ZEP 18 EC.

dïng cuèc vÐt ®Êt ë r·nh luèng phñ lªn mÆt 5. Thu ho¹ch

luèng sao cho lÊp kÝn cñ gióp cho cñ kh«ng bÞ

xanh ®Çu do bÞ tiÕp xóc víi ¸nh s¸ng.

- Khi cç l¸ d−íi chuyÓn mμu vμng, cç l¸

non ngõng sinh tr−ëng, vai cñ trßn ®Òu th× cÇn 5. Phßng trõ s©u bÖnh

thu ho¹ch ngay ®Ó ®¹t chÊt l−îng cao.

Th−êng xuyªn kiÓm tra ®ång ruéng, ph¸t

- Thu ho¹ch vμo nh÷ng ngμy kh« n¾ng. Nhæ 49

50

https://thuviensach.vn

cñ, lμm s¹ch ®Êt, röa b»ng n−íc s¹ch vμ c¾t bít 2. Thêi vô vμ gièng

phÇn l¸, chØ ®Ó l¹i ®o¹n cuèng dμi 15 - 20 cm.

- Trång b¾p c¶i ë cç tØnh phÝa B¾c cã 3 thêi vô chÝnh:

Kü THUËT TRåNG c©y B¾P C¶I

+ Vô sím: gieo th¸ng 7 trång th¸ng 8, thu ho¹ch th¸ng 10 - 11, nªn chän cç gièng chÞu 1. §Æc ®iÓm cña c©y b¾p c¶i

nãng, chÝn sím nh− KK-Cross vμ mét sè gièng C©y b¾p c¶i cã tªn khoa häc lμ Brassica cña Trung Quèc, §μi Loan, Ph¸p, NhËt cã thêi oleracea var capitata, thuéc nhãm rau cã nguån gian sinh tr−ëng tõ gieo ®Õn thu ho¹ch kho¶ng gèc «n ®íi vμ lμ c©y rau chñ lùc trong hä ThËp 90 - 100 ngμy.

tù, trång thÝch hîp nhÊt trong vô ®«ng xu©n ë

+ Vô chÝnh: gieo trång vμo th¸ng 8 - 9, thu cç tØnh phÝa B¾c.

ho¹ch tõ th¸ng 10 ®Õn th¸ng 1 n¨m sau. §©y lμ

C¶i b¾p cã chØ sè diÖn tÝch lçao, hÖ sè sö thêi ®iÓm thuËn lîi nhÊt ®Ó trång b¾p c¶i, thêi dông n−íc rÊt lín, nh−ng cã bé rÔ chïm ph¸t kú ®Çu vÉn cã thÓ dïng gièng KK-Cross nh−ng triÓn nªn chÞu h¹n vμ chÞu n−íc h¬n so víi c©y chñ yÕu nªn dïng NS-Cross cho n¨ng suÊt su hμo vμ sóp l¬. §Æc biÖt ë c¶i b¾p kh¶ n¨ng cao, ¨n ngon vμ chÞu rÐt tèt h¬n.

phôc håi bé l¸ khçao.

+ Vô muén: gieo trång vμo th¸ng 11 - 12, thu C©y ph¸t triÓn thuËn lîi ë nhiÖt ®é trung ho¹ch vμo th¸ng 2 - 3 n¨m sau, dïng gièng NS-b×nh ngμy 15 - 20oC, chªnh lÖch biªn ®é nhiÖt ®é Cross hoÆc mét sè gièng b¾p c¶i míi cã kh¶

ngμy ®ªm dao ®éng 5oC. NhiÖt ®é trªn 25oC, c¶i n¨ng chÞu rÐt.

b¾p vÉn sinh tr−ëng nh−ng kh¶ n¨ng cuèn b¾p

- ë T©y Nguyªn, cã thÓ gieo trång vμo th¸ng h¹n chÕ.

9 - 10 vμ vô th¸ng 11.

§é Èm thÝch hîp lμ tõ 75 - 85%, Èm ®é kh«ng

- ë §μ L¹t, L©m §ång, c©y b¾p c¶i ®−îc khÝ kho¶ng 80 - 90%. §Êt qu¸ Èm (trªn 90%) kÐo trång quanh n¨m.

dμi 3 - 5 ngμy sÏ lμm rÔ c©y nhiÔm ®éc v× lμm 3. Kü thuËt gieo −¬m c©y con

viÖc trong ®iÒu kiÖn yÕm khÝ. C¶i b¾p thÝch hîp trªn ®Êt giμu dinh d−ìng, hμm l−îng mïn cao, a) Lμm ®Êt v−ên −¬m

tho¸t n−íc tèt, cã ®é pH tõ 6,0 - 6,5.

Nªn chän ®Êt thÞt nhÑ, cao, dÔ tho¸t n−íc, 51

52

https://thuviensach.vn

cñ, lμm s¹ch ®Êt, röa b»ng n−íc s¹ch vμ c¾t bít 2. Thêi vô vμ gièng

phÇn l¸, chØ ®Ó l¹i ®o¹n cuèng dμi 15 - 20 cm.

- Trång b¾p c¶i ë cç tØnh phÝa B¾c cã 3 thêi vô chÝnh:

Kü THUËT TRåNG c©y B¾P C¶I

+ Vô sím: gieo th¸ng 7 trång th¸ng 8, thu ho¹ch th¸ng 10 - 11, nªn chän cç gièng chÞu 1. §Æc ®iÓm cña c©y b¾p c¶i

nãng, chÝn sím nh− KK-Cross vμ mét sè gièng C©y b¾p c¶i cã tªn khoa häc lμ Brassica cña Trung Quèc, §μi Loan, Ph¸p, NhËt cã thêi oleracea var capitata, thuéc nhãm rau cã nguån gian sinh tr−ëng tõ gieo ®Õn thu ho¹ch kho¶ng gèc «n ®íi vμ lμ c©y rau chñ lùc trong hä ThËp 90 - 100 ngμy.

tù, trång thÝch hîp nhÊt trong vô ®«ng xu©n ë

+ Vô chÝnh: gieo trång vμo th¸ng 8 - 9, thu cç tØnh phÝa B¾c.

ho¹ch tõ th¸ng 10 ®Õn th¸ng 1 n¨m sau. §©y lμ

C¶i b¾p cã chØ sè diÖn tÝch lçao, hÖ sè sö thêi ®iÓm thuËn lîi nhÊt ®Ó trång b¾p c¶i, thêi dông n−íc rÊt lín, nh−ng cã bé rÔ chïm ph¸t kú ®Çu vÉn cã thÓ dïng gièng KK-Cross nh−ng triÓn nªn chÞu h¹n vμ chÞu n−íc h¬n so víi c©y chñ yÕu nªn dïng NS-Cross cho n¨ng suÊt su hμo vμ sóp l¬. §Æc biÖt ë c¶i b¾p kh¶ n¨ng cao, ¨n ngon vμ chÞu rÐt tèt h¬n.

phôc håi bé l¸ khçao.

+ Vô muén: gieo trång vμo th¸ng 11 - 12, thu C©y ph¸t triÓn thuËn lîi ë nhiÖt ®é trung ho¹ch vμo th¸ng 2 - 3 n¨m sau, dïng gièng NS-b×nh ngμy 15 - 20oC, chªnh lÖch biªn ®é nhiÖt ®é Cross hoÆc mét sè gièng b¾p c¶i míi cã kh¶

ngμy ®ªm dao ®éng 5oC. NhiÖt ®é trªn 25oC, c¶i n¨ng chÞu rÐt.

b¾p vÉn sinh tr−ëng nh−ng kh¶ n¨ng cuèn b¾p

- ë T©y Nguyªn, cã thÓ gieo trång vμo th¸ng h¹n chÕ.

9 - 10 vμ vô th¸ng 11.

§é Èm thÝch hîp lμ tõ 75 - 85%, Èm ®é kh«ng

- ë §μ L¹t, L©m §ång, c©y b¾p c¶i ®−îc khÝ kho¶ng 80 - 90%. §Êt qu¸ Èm (trªn 90%) kÐo trång quanh n¨m.

dμi 3 - 5 ngμy sÏ lμm rÔ c©y nhiÔm ®éc v× lμm 3. Kü thuËt gieo −¬m c©y con

viÖc trong ®iÒu kiÖn yÕm khÝ. C¶i b¾p thÝch hîp trªn ®Êt giμu dinh d−ìng, hμm l−îng mïn cao, a) Lμm ®Êt v−ên −¬m

tho¸t n−íc tèt, cã ®é pH tõ 6,0 - 6,5.

Nªn chän ®Êt thÞt nhÑ, cao, dÔ tho¸t n−íc, 51

52

https://thuviensach.vn

lμm ®Êt nhá, dän s¹ch cá d¹i, lªn luèng. Luèng hoÆc qu¸ sòng. Tr−íc khi ®em trång ph¶i ngõng cao hay thÊp tïy theo mïa vô vμ ch©n ®Êt, vô t−íi n−íc tõ 3 - 5 ngμy. §Õn ngμy trång ph¶i sím th−êng cã m−a nhiÒu cÇn v−ît luèng cao t−íi ®Ém n−íc tr−íc 3 - 4 giê ®Ó khi nhæ kh«ng 25 - 30 cm, vô muén lμm thÊp h¬n. MÆt luèng bÞ ®øt rÔ.

réng kho¶ng 80 - 100 cm, lÌn chÆt ®Êt trªn mÆt

- Bãn thóc c©y con: khi c©y cã 2 l¸ thËt dïng vμ quanh mÐp luèng ®Ó tr¸nh m−a tr«i vμ khi n−íc ph©n chuång hoai môc pha lo·ng theo tû gieo, h¹t kh«ng bÞ dån vμo khe ®Êt. Dïng ph©n lÖ 10% hoÆc cç lo¹i ph©n h÷u c¬ pha theo môc trén ®Òu víi ®Êt bét theo tû lÖ 1:1 phñ ®Òu h−íng dÉn trªn nh·n mç ®Ó t−íi.

mÆt luèng 2 cm.

- TØa c©y lÇn 1: khi c©y cã 1 l¸ thËt cÇn tØa nh÷ng chç c©y qu¸ dμy.

b) L−îng h¹t gièng vμ cçh gieo

- TØa c©y lÇn 2: khi c©y cã 3 l¸ thËt cÇn tØa ChuÈn bÞ tõ 0,25 - 0,30 kg h¹t gièng gieo th−a h¬n víi kho¶ng cçh 5 - 6 cm/c©y (nh÷ng trªn 150 m2 ®ñ trång cho 1 ha (8 - 10 g h¹t/5 m2

c©y tØa ®i cã thÓ ®μo c¶ bÇu ®em gi©m th−a vμ

trång 1 sμo B¾c Bé). Khi gieo cÇn chia l−îng h¹t ch¨m sãc ®Ó tËn dông). Khi c©y con ®−îc 25 -

®Ó gieo ®i gieo l¹i nhiÒu lÇn cho ®Òu. Gieo xong 30 ngμy, cã 5 - 6 l¸ thËt th× ®em trång ra ruéng vÐt ®Êt ë r·nh r¾c ®Òu lªn mÆt luèng ®Ó phñ h¹t, s¶n xuÊt. §èi víi vô sím trêi cßn n¾ng nãng sau ®ã r¾c trÊu hoÆc r¬m r¹ b¨m nhá phñ kÝn nªn ®Ó c©y con 30 ngμy míi ®em trång th× tû lÖ

mÆt luèng, dïng vßi «doa t−íi ®Ém gi÷ Èm.

sèng sÏ b¶o ®¶m.

- Thêi kú c©y con cÇn ®Ò phßng cç lo¹i s©u c) Ch¨m sãc c©y con

khoang, s©u xanh b−ím tr¾ng, rÖp, phun trõ CÇn lμm khung giμn che cao kho¶ng 50 cm, b»ng Sherpa. Bä nh¶y, s©u t¬ phun Suprathion, chuÈn bÞ phªn cãt s½n sμng, chØ che mÆt luèng Pegasus 500EC. NÕu m−a nhiÒu, ®é Èm cao cÇn khi m−a to, kh«ng che n¾ng, nÕu che c¶ n¾ng phun phßng bÖnh lë cæ rÔ, s−¬ng mai b»ng c©y sÏ rÊt yÕu khi nhæ, ®em trång dÔ bÞ chÕt.

Ridomil MZ 72WP.

- T−íi n−íc: sau khi gieo cÇn t−íi liªn tôc 3

ngμy ®Çu ®Ó h¹t hót ®ñ n−íc míi mäc ®Òu, khi 4. Kü thuËt trång trªn ruéng s¶n xuÊt thÊy h¹t n¶y mÇm th× ngõng t−íi 1 - 2 ngμy, a) Yªu cÇu ®Êt trång

sau ®ã lu«n gi÷ ®ñ Èm kh«ng ®Ó ®Êt qu¸ kh«

§Êt nhá, t¬i xèp, s¹ch cá, lªn luèng réng 1,2 m.

53

54

https://thuviensach.vn

lμm ®Êt nhá, dän s¹ch cá d¹i, lªn luèng. Luèng hoÆc qu¸ sòng. Tr−íc khi ®em trång ph¶i ngõng cao hay thÊp tïy theo mïa vô vμ ch©n ®Êt, vô t−íi n−íc tõ 3 - 5 ngμy. §Õn ngμy trång ph¶i sím th−êng cã m−a nhiÒu cÇn v−ît luèng cao t−íi ®Ém n−íc tr−íc 3 - 4 giê ®Ó khi nhæ kh«ng 25 - 30 cm, vô muén lμm thÊp h¬n. MÆt luèng bÞ ®øt rÔ.

réng kho¶ng 80 - 100 cm, lÌn chÆt ®Êt trªn mÆt

- Bãn thóc c©y con: khi c©y cã 2 l¸ thËt dïng vμ quanh mÐp luèng ®Ó tr¸nh m−a tr«i vμ khi n−íc ph©n chuång hoai môc pha lo·ng theo tû gieo, h¹t kh«ng bÞ dån vμo khe ®Êt. Dïng ph©n lÖ 10% hoÆc cç lo¹i ph©n h÷u c¬ pha theo môc trén ®Òu víi ®Êt bét theo tû lÖ 1:1 phñ ®Òu h−íng dÉn trªn nh·n mç ®Ó t−íi.

mÆt luèng 2 cm.

- TØa c©y lÇn 1: khi c©y cã 1 l¸ thËt cÇn tØa nh÷ng chç c©y qu¸ dμy.

b) L−îng h¹t gièng vμ cçh gieo

- TØa c©y lÇn 2: khi c©y cã 3 l¸ thËt cÇn tØa ChuÈn bÞ tõ 0,25 - 0,30 kg h¹t gièng gieo th−a h¬n víi kho¶ng cçh 5 - 6 cm/c©y (nh÷ng trªn 150 m2 ®ñ trång cho 1 ha (8 - 10 g h¹t/5 m2

c©y tØa ®i cã thÓ ®μo c¶ bÇu ®em gi©m th−a vμ

trång 1 sμo B¾c Bé). Khi gieo cÇn chia l−îng h¹t ch¨m sãc ®Ó tËn dông). Khi c©y con ®−îc 25 -

®Ó gieo ®i gieo l¹i nhiÒu lÇn cho ®Òu. Gieo xong 30 ngμy, cã 5 - 6 l¸ thËt th× ®em trång ra ruéng vÐt ®Êt ë r·nh r¾c ®Òu lªn mÆt luèng ®Ó phñ h¹t, s¶n xuÊt. §èi víi vô sím trêi cßn n¾ng nãng sau ®ã r¾c trÊu hoÆc r¬m r¹ b¨m nhá phñ kÝn nªn ®Ó c©y con 30 ngμy míi ®em trång th× tû lÖ

mÆt luèng, dïng vßi «doa t−íi ®Ém gi÷ Èm.

sèng sÏ b¶o ®¶m.

- Thêi kú c©y con cÇn ®Ò phßng cç lo¹i s©u c) Ch¨m sãc c©y con

khoang, s©u xanh b−ím tr¾ng, rÖp, phun trõ CÇn lμm khung giμn che cao kho¶ng 50 cm, b»ng Sherpa. Bä nh¶y, s©u t¬ phun Suprathion, chuÈn bÞ phªn cãt s½n sμng, chØ che mÆt luèng Pegasus 500EC. NÕu m−a nhiÒu, ®é Èm cao cÇn khi m−a to, kh«ng che n¾ng, nÕu che c¶ n¾ng phun phßng bÖnh lë cæ rÔ, s−¬ng mai b»ng c©y sÏ rÊt yÕu khi nhæ, ®em trång dÔ bÞ chÕt.

Ridomil MZ 72WP.

- T−íi n−íc: sau khi gieo cÇn t−íi liªn tôc 3

ngμy ®Çu ®Ó h¹t hót ®ñ n−íc míi mäc ®Òu, khi 4. Kü thuËt trång trªn ruéng s¶n xuÊt thÊy h¹t n¶y mÇm th× ngõng t−íi 1 - 2 ngμy, a) Yªu cÇu ®Êt trång

sau ®ã lu«n gi÷ ®ñ Èm kh«ng ®Ó ®Êt qu¸ kh«

§Êt nhá, t¬i xèp, s¹ch cá, lªn luèng réng 1,2 m.

53

54

https://thuviensach.vn

Vô sím lªn luèng cao tõ 20 - 25 cm, mÆt

- Bãn lãt: R¹ch hai hμng trªn mÆt luèng luèng mui thuyÒn ®Ó dÔ tho¸t n−íc. Vô chÝnh hoÆc cuèc hèc bãn lãt toμn bé ph©n chuång vμ

vμ vô muén lμm luèng ph¼ng vμ thÊp h¬n ®Ó

supe l©n, lÊp ®Êt dμy sao cho khi trång rÔ c©y gi÷ Èm tèt.

kh«ng ch¹m vμo ph©n.

- Bãn thóc vμo ba thêi kú chÝnh: b) MËt ®é trång

+ Bãn thóc lÇn 1: Thêi kú bÐn rÔ håi xanh 7 -

Trång hai hμng/luèng kiÓu nanh sÊu theo 10 ngμy sau trång, bãn 70 kg urª + 60 kg kali kho¶ng cçh nh− sau:

chia lμm 2 lÇn, hßa n−íc t−íi, cçh nhau 7 ngμy.

Vô sím 40 - 60 cm (33.000 - 35.000 c©y/ha).

+ Bãn thóc lÇn 2: Thêi kú tr¶i l¸ bμng 20 -

Vô chÝnh vμ muén trång 50 - 60 cm (27.000 -

30 ngμy sau trång (quan träng nhÊt nÕu thiÕu 30.000 c©y/ha).

n−íc, thiÕu ph©n sÏ ¶nh h−ëng trùc tiÕp ®Õn c) L−îng ph©n bãn vμ cçh bãn n¨ng suÊt). L−îng ph©n: 100 kg urª + 80 kg kali chia lμm 3 - 4 lÇn hßa n−íc t−íi cçh nhau Bãn

Bãn

Bãn

3 - 4 ngμy mét lÇn. Cã thÓ thùc hiÖn bãn kh«

Tæng

Bãn

Lo¹i ph©n

thóc

thóc

thóc

cçh gèc 20 cm kÕt hîp xíi lÊp ph©n, sau ®ã sè

lãt

lÇn 1

lÇn 2

lÇn 3

b¬m n−íc t−íi r·nh.

Ph©n

20 -

20 -

0 0 0

+ Bãn thóc lÇn 3: Thêi kú cuèn b¾p: 30 - 35 ngμy chuång ñ

25

25

sau trång. L−îng ph©n: 80 kg urª + 60 kg kali, hoai môc

cã thÓ bãn xa gèc hoÆc hßa n−íc t−íi tïy thuéc (tÊn/ha)

®iÒu kiÖn s¶n xuÊt. Víi nh÷ng gièng cã thêi gian sinh tr−ëng dμi ngμy cã thÓ bæ sung thªm Ph©n supe

350 -

350 -

0 0 0

l©n (kg/ha)

400

400

1 lÇn (50 kg urª + 20 kg kali) vμo thêi kú cuèn b¾p. NÕu bãn nhiÒu ®¹m vμ bãn muén sÏ lμm Ph©n kali

200 0 60 80 60

gi¶m n¨ng suÊt v× tû lÖ sè lçuèn/sè l¸ xße (kg/ha)

gi¶m xuèng lμm b¾p nhá l¹i. CÇn chó ý tr−íc Ph©n ®¹m

250 0 70 100 80

khi thu ho¹ch 30 ngμy tuyÖt ®èi ngõng bãn urª (kg/ha)

ph©n ®¹m ®Ó b¶o ®¶m chÊt l−îng rau.

55

56

https://thuviensach.vn

Vô sím lªn luèng cao tõ 20 - 25 cm, mÆt

- Bãn lãt: R¹ch hai hμng trªn mÆt luèng luèng mui thuyÒn ®Ó dÔ tho¸t n−íc. Vô chÝnh hoÆc cuèc hèc bãn lãt toμn bé ph©n chuång vμ

vμ vô muén lμm luèng ph¼ng vμ thÊp h¬n ®Ó

supe l©n, lÊp ®Êt dμy sao cho khi trång rÔ c©y gi÷ Èm tèt.

kh«ng ch¹m vμo ph©n.

- Bãn thóc vμo ba thêi kú chÝnh: b) MËt ®é trång

+ Bãn thóc lÇn 1: Thêi kú bÐn rÔ håi xanh 7 -

Trång hai hμng/luèng kiÓu nanh sÊu theo 10 ngμy sau trång, bãn 70 kg urª + 60 kg kali kho¶ng cçh nh− sau:

chia lμm 2 lÇn, hßa n−íc t−íi, cçh nhau 7 ngμy.

Vô sím 40 - 60 cm (33.000 - 35.000 c©y/ha).

+ Bãn thóc lÇn 2: Thêi kú tr¶i l¸ bμng 20 -

Vô chÝnh vμ muén trång 50 - 60 cm (27.000 -

30 ngμy sau trång (quan träng nhÊt nÕu thiÕu 30.000 c©y/ha).

n−íc, thiÕu ph©n sÏ ¶nh h−ëng trùc tiÕp ®Õn c) L−îng ph©n bãn vμ cçh bãn n¨ng suÊt). L−îng ph©n: 100 kg urª + 80 kg kali chia lμm 3 - 4 lÇn hßa n−íc t−íi cçh nhau Bãn

Bãn

Bãn

3 - 4 ngμy mét lÇn. Cã thÓ thùc hiÖn bãn kh«

Tæng

Bãn

Lo¹i ph©n

thóc

thóc

thóc

cçh gèc 20 cm kÕt hîp xíi lÊp ph©n, sau ®ã sè

lãt

lÇn 1

lÇn 2

lÇn 3

b¬m n−íc t−íi r·nh.

Ph©n

20 -

20 -

0 0 0

+ Bãn thóc lÇn 3: Thêi kú cuèn b¾p: 30 - 35 ngμy chuång ñ

25

25

sau trång. L−îng ph©n: 80 kg urª + 60 kg kali, hoai môc

cã thÓ bãn xa gèc hoÆc hßa n−íc t−íi tïy thuéc (tÊn/ha)

®iÒu kiÖn s¶n xuÊt. Víi nh÷ng gièng cã thêi gian sinh tr−ëng dμi ngμy cã thÓ bæ sung thªm Ph©n supe

350 -

350 -

0 0 0

l©n (kg/ha)

400

400

1 lÇn (50 kg urª + 20 kg kali) vμo thêi kú cuèn b¾p. NÕu bãn nhiÒu ®¹m vμ bãn muén sÏ lμm Ph©n kali

200 0 60 80 60

gi¶m n¨ng suÊt v× tû lÖ sè lçuèn/sè l¸ xße (kg/ha)

gi¶m xuèng lμm b¾p nhá l¹i. CÇn chó ý tr−íc Ph©n ®¹m

250 0 70 100 80

khi thu ho¹ch 30 ngμy tuyÖt ®èi ngõng bãn urª (kg/ha)

ph©n ®¹m ®Ó b¶o ®¶m chÊt l−îng rau.

55

56

https://thuviensach.vn

- T−íi n−íc: Sau khi trång, t−íi ®ñ Èm vμo ruéng tr¸nh l©y lan vμ ph¶i ngõng phun thuèc s¸ng sím vμ chiÒu m¸t cho ®Õn khi håi xanh.

b¶o vÖ thùc vËt tr−íc khi thu ho¹ch 20 ngμy.

Sau khi vun, bãn thóc ®ît 1 vμ 2, t−íi r·nh cho c) BiÖn ph¸p sinh häc vμ th¶o méc n−íc ngÊm 2/3 r·nh, sau ®ã th¸o hÕt n−íc. CÇn chó ý sö dông n−íc s¹ch kh«ng bÞ « nhiÔm ®Ó

- ChØ sö dông thuèc sinh häc vμ th¶o méc khi: t−íi cho b¾p c¶i.

+ MËt ®é dÞch h¹i quçao ¶nh h−ëng tíi n¨ng suÊt vμ chÊt l−îng s¶n phÈm.

5. Phßng trõ s©u bÖnh h¹i

+ Sö dông vμo giai ®o¹n c©y con.

a) BiÖn ph¸p canh tç

+ Ngõng sö dông thuèc tr−íc khi thu ho¹ch Tr−íc khi trång ph¶i vÖ sinh ®ång ruéng, 10 ngμy.

cμy lËt ®Êt sím ®Ó tiªu diÖt nguån s©u non vμ

Thêi ®iÓm vμ cç lÇn phun thuèc: nhéng cña cç lo¹i s©u khoang, s©u xanh, s©u

- LÇn 1: Tr−íc khi trång.

x¸m. Lu©n canh víi lóa n−íc 2 vô lóa, 1 vô rau,

+ Xö lý ®Êt b»ng v«i bét khi lμm ®Êt.

nÕu ë vïng chuyªn canh nªn lu©n canh víi c©y

+ Trong tr−êng hîp ®Êt trång chuyªn canh hä ®Ëu, hä cμ, hä bÇu bÝ ®Ó tr¸nh bÖnh s−¬ng bÞ nhiÔm s©u x¸m, bä nh¶y nÆng cã nguy c¬ ¶nh mai vμ thèi nhòn. Th−êng xuyªn kiÓm tra ®ång h−ëng ®Õn sinh tr−ëng cña c©y th× dïng thuèc ruéng, ph¸t hiÖn s©u x¸m, giÕt cç æ trøng s©u sinh häc vμ th¶o méc ®Ó phßng trõ.

khoang, s©u xanh.

- LÇn 2: Sau khi trång 10 ngμy.

b) BiÖn ph¸p hãa häc

+ Sö dông ho¹t chÊt Matrine ®Ó trõ bä nh¶y.

+ Tr−êng hîp bä nh¶y cã mËt ®é cao ph¶i Thùc hiÖn cç biÖn ph¸p phßng trõ dÞch h¹i phun thuèc cã ho¹t chÊt sinh häc nh− Spinosad tæng hîp (IPM). ChØ phun thuèc b¶o vÖ thùc vËt

®Ó phßng trõ, hoÆc cç lo¹i thuèc sinh häc vμ

hãa häc khi cÇn thiÕt vμo thêi kú c©y con hoÆc th¶o méc khç.

khi dÞch h¹i bïng ph¸t. Khi xuÊt hiÖn nhiÒu s©u t¬, s©u xanh, rÖp phun dung dÞch Pegasus 500 SC,

- LÇn 3: Sau khi trång 20 ngμy.

tr¸nh quen thuèc cña s©u nªn ®æi thuèc gi÷a cç Sö dông mét trong cç ho¹t chÊt: Matrine; lÇn phun. Khi xuÊt hiÖn cç bÖnh s−¬ng mai, Azadirachtin trõ bä nh¶y s©u t¬, s©u khoang, thèi nhòn nhæ bá c©y bÞ bÖnh, vÖ sinh ®ång s©u xanh b−ím tr¾ng,...

57

58

https://thuviensach.vn

- T−íi n−íc: Sau khi trång, t−íi ®ñ Èm vμo ruéng tr¸nh l©y lan vμ ph¶i ngõng phun thuèc s¸ng sím vμ chiÒu m¸t cho ®Õn khi håi xanh.

b¶o vÖ thùc vËt tr−íc khi thu ho¹ch 20 ngμy.

Sau khi vun, bãn thóc ®ît 1 vμ 2, t−íi r·nh cho c) BiÖn ph¸p sinh häc vμ th¶o méc n−íc ngÊm 2/3 r·nh, sau ®ã th¸o hÕt n−íc. CÇn chó ý sö dông n−íc s¹ch kh«ng bÞ « nhiÔm ®Ó

- ChØ sö dông thuèc sinh häc vμ th¶o méc khi: t−íi cho b¾p c¶i.

+ MËt ®é dÞch h¹i quçao ¶nh h−ëng tíi n¨ng suÊt vμ chÊt l−îng s¶n phÈm.

5. Phßng trõ s©u bÖnh h¹i

+ Sö dông vμo giai ®o¹n c©y con.

a) BiÖn ph¸p canh tç

+ Ngõng sö dông thuèc tr−íc khi thu ho¹ch Tr−íc khi trång ph¶i vÖ sinh ®ång ruéng, 10 ngμy.

cμy lËt ®Êt sím ®Ó tiªu diÖt nguån s©u non vμ

Thêi ®iÓm vμ cç lÇn phun thuèc: nhéng cña cç lo¹i s©u khoang, s©u xanh, s©u

- LÇn 1: Tr−íc khi trång.

x¸m. Lu©n canh víi lóa n−íc 2 vô lóa, 1 vô rau,

+ Xö lý ®Êt b»ng v«i bét khi lμm ®Êt.

nÕu ë vïng chuyªn canh nªn lu©n canh víi c©y

+ Trong tr−êng hîp ®Êt trång chuyªn canh hä ®Ëu, hä cμ, hä bÇu bÝ ®Ó tr¸nh bÖnh s−¬ng bÞ nhiÔm s©u x¸m, bä nh¶y nÆng cã nguy c¬ ¶nh mai vμ thèi nhòn. Th−êng xuyªn kiÓm tra ®ång h−ëng ®Õn sinh tr−ëng cña c©y th× dïng thuèc ruéng, ph¸t hiÖn s©u x¸m, giÕt cç æ trøng s©u sinh häc vμ th¶o méc ®Ó phßng trõ.

khoang, s©u xanh.

- LÇn 2: Sau khi trång 10 ngμy.

b) BiÖn ph¸p hãa häc

+ Sö dông ho¹t chÊt Matrine ®Ó trõ bä nh¶y.

+ Tr−êng hîp bä nh¶y cã mËt ®é cao ph¶i Thùc hiÖn cç biÖn ph¸p phßng trõ dÞch h¹i phun thuèc cã ho¹t chÊt sinh häc nh− Spinosad tæng hîp (IPM). ChØ phun thuèc b¶o vÖ thùc vËt

®Ó phßng trõ, hoÆc cç lo¹i thuèc sinh häc vμ

hãa häc khi cÇn thiÕt vμo thêi kú c©y con hoÆc th¶o méc khç.

khi dÞch h¹i bïng ph¸t. Khi xuÊt hiÖn nhiÒu s©u t¬, s©u xanh, rÖp phun dung dÞch Pegasus 500 SC,

- LÇn 3: Sau khi trång 20 ngμy.

tr¸nh quen thuèc cña s©u nªn ®æi thuèc gi÷a cç Sö dông mét trong cç ho¹t chÊt: Matrine; lÇn phun. Khi xuÊt hiÖn cç bÖnh s−¬ng mai, Azadirachtin trõ bä nh¶y s©u t¬, s©u khoang, thèi nhòn nhæ bá c©y bÞ bÖnh, vÖ sinh ®ång s©u xanh b−ím tr¾ng,...

57

58

https://thuviensach.vn

- LÇn 4: Sau khi trång 30 ngμy.

Kü THUËT TRåNG c©y C¶I TH¶O

Sö dông Matrine; Azadirachtin vμ V-Bt trõ rÖp x¸m, s©u xanh b−ím tr¾ng, s©u khoang, 1. §Æc ®iÓm cña c©y c¶i th¶o

s©u t¬,...

C¶i th¶o cã tªn khoa häc lμ Brassica campestris

- LÇn 5: Sau khi trång 40 ngμy.

ssp. Pekinensis.

Trong vô xu©n hÌ: sö dông Matrine; C¶i th¶o thuéc lo¹i rÔ chïm, ph©n nh¸nh, Azadirachtin vμ V-Bt trõ rÖp x¸m, s©u xanh khi bé l¸ ph¸t triÓn phÝa trªn th× hÖ rÔ tiÕp tôc b−ím tr¾ng, s©u khoang, s©u t¬,...

¨n s©u xuèng ®Êt, hÖ rÔ ¨n s©u kho¶ng 30 cm

- LÇn 6: Sau khi trång 50 ngμy.

vμ réng kho¶ng 40 cm. NhiÖt ®é thÝch hîp cho Trong vô xu©n hÌ: sö dông Matrine; sinh tr−ëng dinh d−ìng 23 - 25oC, lμ c©y −a ¸nh Azadirachtin vμ V-Bt trõ s©u khoang, s©u t¬, s¸ng dμi ngμy. Trong ®iÒu kiÖn b¶o ®¶m ®ñ Èm s©u xanh b−ím tr¾ng,...

th−êng xuyªn 70 - 80%, c©y sÏ cho n¨ng suÊt thu ho¹ch cao. Cã thÓ trång c¶i th¶o trªn cç 6. Thu ho¹ch vμ b¶o qu¶n

lo¹i ®Êt khç nhau hoÆc ®Êt thÞt nhÑ, ®é pH

- Thu ho¹ch vμo thêi ®iÓm chÝn sinh lý. Khèi thÝch hîp tõ 5,5 - 6.

l−îng b¾p ®¹t 1-2,5 kg tïy gièng, lo¹i bá l¸ giμ, giËp n¸t.

2. Thêi vô

- Khi thu ho¹ch ph¶i b¶o ®¶m vÖ sinh,

- Cç tØnh phÝa B¾c trång tõ th¸ng 8 ®Õn kh«ng thu ho¹ch khi trêi m−a to. Sau khi thu th¸ng 10.

ph¶i ®ùng s¶n phÈm trong sät, xe, gi¸ kh«ng bÞ

- Cç tØnh phÝa Nam trång tõ th¸ng 7 n¨m nhiÔm bÈn. TuyÖt ®èi kh«ng sö dông dông cô tr−íc ®Õn th¸ng 4 n¨m sau.

®ùng vËt t− ®Ó thu s¶n phÈm.

- S¶n phÈm sau thu ph¶i ®−îc s¬ chÕ, ®ãng 3. V−ên −¬m c©y con

gãi, cã bao b×, nh·n mç ghi râ xuÊt xø hμng

- Lμm ®Êt kü, nhÆt s¹ch cá d¹i, lªn luèng hãa vμ quy tr×nh s¶n xuÊt. Khu vùc s¬ chÕ ph¶i réng 90 - 100 cm, r·nh réng 25 cm, cao 25 cm.

b¶o ®¶m ®iÒu kiÖn vÖ sinh an toμn thùc phÈm Bãn lãt 500 kg ph©n chuång ñ hoai môc + 6 kg theo quy ®Þnh.

supe l©n + 3 kg kali sulfat cho 360 m2 ®Êt v−ên 59

60

https://thuviensach.vn

- LÇn 4: Sau khi trång 30 ngμy.

Kü THUËT TRåNG c©y C¶I TH¶O

Sö dông Matrine; Azadirachtin vμ V-Bt trõ rÖp x¸m, s©u xanh b−ím tr¾ng, s©u khoang, 1. §Æc ®iÓm cña c©y c¶i th¶o

s©u t¬,...

C¶i th¶o cã tªn khoa häc lμ Brassica campestris

- LÇn 5: Sau khi trång 40 ngμy.

ssp. Pekinensis.

Trong vô xu©n hÌ: sö dông Matrine; C¶i th¶o thuéc lo¹i rÔ chïm, ph©n nh¸nh, Azadirachtin vμ V-Bt trõ rÖp x¸m, s©u xanh khi bé l¸ ph¸t triÓn phÝa trªn th× hÖ rÔ tiÕp tôc b−ím tr¾ng, s©u khoang, s©u t¬,...

¨n s©u xuèng ®Êt, hÖ rÔ ¨n s©u kho¶ng 30 cm

- LÇn 6: Sau khi trång 50 ngμy.

vμ réng kho¶ng 40 cm. NhiÖt ®é thÝch hîp cho Trong vô xu©n hÌ: sö dông Matrine; sinh tr−ëng dinh d−ìng 23 - 25oC, lμ c©y −a ¸nh Azadirachtin vμ V-Bt trõ s©u khoang, s©u t¬, s¸ng dμi ngμy. Trong ®iÒu kiÖn b¶o ®¶m ®ñ Èm s©u xanh b−ím tr¾ng,...

th−êng xuyªn 70 - 80%, c©y sÏ cho n¨ng suÊt thu ho¹ch cao. Cã thÓ trång c¶i th¶o trªn cç 6. Thu ho¹ch vμ b¶o qu¶n

lo¹i ®Êt khç nhau hoÆc ®Êt thÞt nhÑ, ®é pH

- Thu ho¹ch vμo thêi ®iÓm chÝn sinh lý. Khèi thÝch hîp tõ 5,5 - 6.

l−îng b¾p ®¹t 1-2,5 kg tïy gièng, lo¹i bá l¸ giμ, giËp n¸t.

2. Thêi vô

- Khi thu ho¹ch ph¶i b¶o ®¶m vÖ sinh,

- Cç tØnh phÝa B¾c trång tõ th¸ng 8 ®Õn kh«ng thu ho¹ch khi trêi m−a to. Sau khi thu th¸ng 10.

ph¶i ®ùng s¶n phÈm trong sät, xe, gi¸ kh«ng bÞ

- Cç tØnh phÝa Nam trång tõ th¸ng 7 n¨m nhiÔm bÈn. TuyÖt ®èi kh«ng sö dông dông cô tr−íc ®Õn th¸ng 4 n¨m sau.

®ùng vËt t− ®Ó thu s¶n phÈm.

- S¶n phÈm sau thu ph¶i ®−îc s¬ chÕ, ®ãng 3. V−ên −¬m c©y con

gãi, cã bao b×, nh·n mç ghi râ xuÊt xø hμng

- Lμm ®Êt kü, nhÆt s¹ch cá d¹i, lªn luèng hãa vμ quy tr×nh s¶n xuÊt. Khu vùc s¬ chÕ ph¶i réng 90 - 100 cm, r·nh réng 25 cm, cao 25 cm.

b¶o ®¶m ®iÒu kiÖn vÖ sinh an toμn thùc phÈm Bãn lãt 500 kg ph©n chuång ñ hoai môc + 6 kg theo quy ®Þnh.

supe l©n + 3 kg kali sulfat cho 360 m2 ®Êt v−ên 59

60

https://thuviensach.vn

−¬m. Tr¶i ®Òu ph©n lªn mÆt luèng, trén lÉn 360 m2): Ph©n chuång hoai môc 1 tÊn, ®¹m urª

ph©n víi ®Êt, sau ®ã vÐt ®Êt ë r·nh phñ lªn mÆt 12 kg, supe l©n 20 kg, kali sulfat 5 kg. NÕu ®Êt luèng dμy 1 - 2 cm.

chua (®é pH< 6) bãn thªm 15 kg v«i bét tr−íc

- H¹t gièng sau khi ng©m vμo n−íc nãng khi bõa lÇn cuèi.

50oC trong 20 phót, tiÕp tôc ng©m vμo n−íc

- Cçh bãn (tÝnh cho 360 m2):

s¹ch trong 4 - 6 giê. Gieo 1,5 - 2 g h¹t/m2. Gieo h¹t xong phñ lªn mét líp r¬m r¹ c¾t ng¾n 1 -

Bãn thóc

1,5 cm hoÆc trÊu ®· qua xö lý. Dïng cãt tre trïm lªn khung b»ng tre, nøa uèn theo h×nh LÇn 1,

LÇn 2, LÇn 3,

vßm cèng ®Ó che m−a to, n¾ng r¸t trong 12 - 15

Lo¹i

Tæng

Bãn khi c©y khi l¸

sau

ngμy ®Çu. T−íi ®Ëm n−íc b»ng «doa, nh÷ng ngμy ph©n

sè

lãt

bÐn rÔ c©y b¾t lÇn

sau ®ã kho¶ng 2 ngμy t−íi 1 lÇn. Nhæ tØa c©y bÞ

håi

®Çu

hai

s©u bÖnh, cá d¹i, ®Ó kho¶ng cçh 2 - 3 cm/c©y.

xanh

vμo

15

T−íi thóc b»ng n−íc ph©n chuång ng©m ngÊu cuèn

ngμy

pha lo·ng. Khi c©y cã 4 - 5 l¸ thËt th× nhæ ®em Ph©n

1 1 0 0 0

cÊy ra ruéng s¶n xuÊt.

chuång ñ

hoai môc

4. Kü thuËt trång vμ ch¨m sãc c¶i th¶o (tÊn)

a) Lμm ®Êt, lªn luèng

Ph©n l©n

20 20 0

0 0

- Chän ruéng c¸t pha, thÞt nhÑ, chñ ®éng (kg)

n−íc, lμm ®Êt kü, lªn luèng réng 1,2 m, r·nh réng 30 cm, cao 25 cm. Trång hai hμng däc trªn V«i bét 15 15 0

0 0

luèng víi kho¶ng cçh: hμng cçh hμng 50 cm, (kg)

c©y cçh c©y 35 - 40 cm.

§¹m urª

10 0 2 4 4

(kg)

b) Bãn ph©n

- L−îng ph©n bãn (tÝnh cho 1 sμo B¾c Bé Kali (kg)

6

2

2

1

1

61

62

https://thuviensach.vn

−¬m. Tr¶i ®Òu ph©n lªn mÆt luèng, trén lÉn 360 m2): Ph©n chuång hoai môc 1 tÊn, ®¹m urª

ph©n víi ®Êt, sau ®ã vÐt ®Êt ë r·nh phñ lªn mÆt 12 kg, supe l©n 20 kg, kali sulfat 5 kg. NÕu ®Êt luèng dμy 1 - 2 cm.

chua (®é pH< 6) bãn thªm 15 kg v«i bét tr−íc

- H¹t gièng sau khi ng©m vμo n−íc nãng khi bõa lÇn cuèi.

50oC trong 20 phót, tiÕp tôc ng©m vμo n−íc

- Cçh bãn (tÝnh cho 360 m2):

s¹ch trong 4 - 6 giê. Gieo 1,5 - 2 g h¹t/m2. Gieo h¹t xong phñ lªn mét líp r¬m r¹ c¾t ng¾n 1 -

Bãn thóc

1,5 cm hoÆc trÊu ®· qua xö lý. Dïng cãt tre trïm lªn khung b»ng tre, nøa uèn theo h×nh LÇn 1,

LÇn 2, LÇn 3,

vßm cèng ®Ó che m−a to, n¾ng r¸t trong 12 - 15

Lo¹i

Tæng

Bãn khi c©y khi l¸

sau

ngμy ®Çu. T−íi ®Ëm n−íc b»ng «doa, nh÷ng ngμy ph©n

sè

lãt

bÐn rÔ c©y b¾t lÇn

sau ®ã kho¶ng 2 ngμy t−íi 1 lÇn. Nhæ tØa c©y bÞ

håi

®Çu

hai

s©u bÖnh, cá d¹i, ®Ó kho¶ng cçh 2 - 3 cm/c©y.

xanh

vμo

15

T−íi thóc b»ng n−íc ph©n chuång ng©m ngÊu cuèn

ngμy

pha lo·ng. Khi c©y cã 4 - 5 l¸ thËt th× nhæ ®em Ph©n

1 1 0 0 0

cÊy ra ruéng s¶n xuÊt.

chuång ñ

hoai môc

4. Kü thuËt trång vμ ch¨m sãc c¶i th¶o (tÊn)

a) Lμm ®Êt, lªn luèng

Ph©n l©n

20 20 0

0 0

- Chän ruéng c¸t pha, thÞt nhÑ, chñ ®éng (kg)

n−íc, lμm ®Êt kü, lªn luèng réng 1,2 m, r·nh réng 30 cm, cao 25 cm. Trång hai hμng däc trªn V«i bét 15 15 0

0 0

luèng víi kho¶ng cçh: hμng cçh hμng 50 cm, (kg)

c©y cçh c©y 35 - 40 cm.

§¹m urª

10 0 2 4 4

(kg)

b) Bãn ph©n

- L−îng ph©n bãn (tÝnh cho 1 sμo B¾c Bé Kali (kg)

6

2

2

1

1

61

62

https://thuviensach.vn

Cã thÓ dïng mét sè chÕ phÈm ph©n bãn l¸

vμo buæi chiÒu tèi. B¶o vÖ cç loμi thiªn ®Þch cña nh−: KOMIC, Humate, n−íc ®Ëu t−¬ng ng©m..., s©u t¬ nh− ong ký sinh Diadegma Semiclausum, kho¶ng 12-15 ngμy phun/lÇn nh»m cho n¨ng ong Cotesia Plutella, nÊm ký sinh, bä ®u«i suÊt cao, chÊt l−îng vÉn b¶o ®¶m.

k×m. Cã thÓ qu©y l−íi ruåi cao 1 m ®Ó h¹n chÕ

s©u bay nhiÔm tõ v−ên khç.

c) Ch¨m sãc

+ BiÖn ph¸p sinh häc vμ hãa häc: Sö dông

- Dïng n−íc s¹ch, n−íc giÕng kh¬i, giÕng mét sè ho¹t chÊt sau ®Ó phßng trõ: sö dông BT, khoan, n−íc s«ng ngßi ch−a bÞ « nhiÔm t−íi cho Azadirachtin.

c¶i th¶o ®Ó b¶o ®¶m an toμn thùc phÈm. KÕt

- Bä nh¶y

hîp cç lÇn t−íi víi cç ®ît bãn thóc. NhÆt s¹ch

+ VÖ sinh ®ång ruéng, xö lý ®Êt tr−íc khi cá d¹i, x¸o xíi.

trång, lu©n canh c©y trång khç hä.

- C©y c¶i th¶o −a Èm, nh−ng kh«ng chÞu

+ Sö dông dung dÞch th¶o méc ®Ó xua ®uæi

®−îc ngËp óng. Do vËy, cÇn cung cÊp l−îng bä nh¶y: Dïng tái + ít + gõng gi· nhá ng©m víi n−íc võa ®ñ, tr¸nh ngËp óng gèc sÏ lμm ¶nh r−îu tr¾ng phun cho c©y rau.

h−ëng ®Õn rÔ, t−íi 1 lÇn/ngμy, lμm m−¬ng, r·nh

+ Sö dông ho¹t chÊt sau ®Ó phßng trõ tho¸t n−íc. Sau khi bãn ph©n t−íi võa ®ñ b¶o Azadirachtin.

®¶m ph©n tan.

- S©u x¸m

+ VÖ sinh ®ång ruéng th−êng xuyªn, lμm 5. BiÖn ph¸p phßng trõ s©u bÖnh s¹ch cá d¹i xung quanh bê. Cμy xíi ®Êt kü tr−íc a) BiÖn ph¸p phßng trõ s©u

khi trång.

+ Sö dông v«i bét r¶i xuèng ®Êt ®Ó tiªu diÖt

- S©u t¬

trøng s©u tr−íc khi trång.

+ VÖ sinh ®ång ruéng, cμy lËt ®Êt ®Ó diÖt bít

- S©u khoang

trøng, nhéng, s©u non vμ h¹n chÕ mÇm bÖnh,

+ VÖ sinh ®ång ruéng, lμm ®Êt kü tr−íc khi lu©n canh víi c©y trång khç hä. Trång xen mét trång. Dïng b¶ chua ngät ®Ó b¾t b−ím. Ng¾t bá sè c©y tiÕt ra mïi khã chÞu ®Ó ng¨n ngõa b−ím æ trøng, diÖt s©u non míi në.

s©u t¬ nh− cμ chua, hμnh, tái. T−íi n−íc b»ng

+ Sö dông chÕ phÈm th¶o méc trõ s©u TP -

ph−¬ng ph¸p phun m−a vμ phun thuèc diÖt s©u ThÇn §iÒn 78 DD, Azadirachtin.

63

64

https://thuviensach.vn

Cã thÓ dïng mét sè chÕ phÈm ph©n bãn l¸

vμo buæi chiÒu tèi. B¶o vÖ cç loμi thiªn ®Þch cña nh−: KOMIC, Humate, n−íc ®Ëu t−¬ng ng©m..., s©u t¬ nh− ong ký sinh Diadegma Semiclausum, kho¶ng 12-15 ngμy phun/lÇn nh»m cho n¨ng ong Cotesia Plutella, nÊm ký sinh, bä ®u«i suÊt cao, chÊt l−îng vÉn b¶o ®¶m.

k×m. Cã thÓ qu©y l−íi ruåi cao 1 m ®Ó h¹n chÕ

s©u bay nhiÔm tõ v−ên khç.

c) Ch¨m sãc

+ BiÖn ph¸p sinh häc vμ hãa häc: Sö dông

- Dïng n−íc s¹ch, n−íc giÕng kh¬i, giÕng mét sè ho¹t chÊt sau ®Ó phßng trõ: sö dông BT, khoan, n−íc s«ng ngßi ch−a bÞ « nhiÔm t−íi cho Azadirachtin.

c¶i th¶o ®Ó b¶o ®¶m an toμn thùc phÈm. KÕt

- Bä nh¶y

hîp cç lÇn t−íi víi cç ®ît bãn thóc. NhÆt s¹ch

+ VÖ sinh ®ång ruéng, xö lý ®Êt tr−íc khi cá d¹i, x¸o xíi.

trång, lu©n canh c©y trång khç hä.

- C©y c¶i th¶o −a Èm, nh−ng kh«ng chÞu

+ Sö dông dung dÞch th¶o méc ®Ó xua ®uæi

®−îc ngËp óng. Do vËy, cÇn cung cÊp l−îng bä nh¶y: Dïng tái + ít + gõng gi· nhá ng©m víi n−íc võa ®ñ, tr¸nh ngËp óng gèc sÏ lμm ¶nh r−îu tr¾ng phun cho c©y rau.

h−ëng ®Õn rÔ, t−íi 1 lÇn/ngμy, lμm m−¬ng, r·nh

+ Sö dông ho¹t chÊt sau ®Ó phßng trõ tho¸t n−íc. Sau khi bãn ph©n t−íi võa ®ñ b¶o Azadirachtin.

®¶m ph©n tan.

- S©u x¸m

+ VÖ sinh ®ång ruéng th−êng xuyªn, lμm 5. BiÖn ph¸p phßng trõ s©u bÖnh s¹ch cá d¹i xung quanh bê. Cμy xíi ®Êt kü tr−íc a) BiÖn ph¸p phßng trõ s©u

khi trång.

+ Sö dông v«i bét r¶i xuèng ®Êt ®Ó tiªu diÖt

- S©u t¬

trøng s©u tr−íc khi trång.

+ VÖ sinh ®ång ruéng, cμy lËt ®Êt ®Ó diÖt bít

- S©u khoang

trøng, nhéng, s©u non vμ h¹n chÕ mÇm bÖnh,

+ VÖ sinh ®ång ruéng, lμm ®Êt kü tr−íc khi lu©n canh víi c©y trång khç hä. Trång xen mét trång. Dïng b¶ chua ngät ®Ó b¾t b−ím. Ng¾t bá sè c©y tiÕt ra mïi khã chÞu ®Ó ng¨n ngõa b−ím æ trøng, diÖt s©u non míi në.

s©u t¬ nh− cμ chua, hμnh, tái. T−íi n−íc b»ng

+ Sö dông chÕ phÈm th¶o méc trõ s©u TP -

ph−¬ng ph¸p phun m−a vμ phun thuèc diÖt s©u ThÇn §iÒn 78 DD, Azadirachtin.

63

64

https://thuviensach.vn

b) BiÖn ph¸p phßng trõ bÖnh h¹i mμu n©u, cç m« c©y bÞ chÕt. G©n l¸ ë nh÷ng vïng bÞ nhiÔm chuyÓn mμu ®en cã thÓ nh×n

* BÖnh thèi nhòn

thÊy khi c¾t l¸.

- TriÖu chøng: VÕt bÖnh ®Çu tiªn th−êng

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

xuÊt hiÖn ë cç cuèng l¸ giμ phÝa d−íi gÇn mÆt

+ Lu©n canh cÇn ph¶i thêi gian l©u (Ýt nhÊt

®Êt, t¹o thμnh nh÷ng ®èm mäng n−íc, sau ®ã lμ 3 n¨m).

thèi nhòn. VÕt bÖnh theo cuèng l¸ ph¸t triÓn lªn phÝa trªn lμm cho c¶ l¸ bÞ vμng vμ thèi

+ Chän c©y gièng khoÎ m¹nh kh«ng cã triÖu nhòn. Cç l¸ phÝa trªn còng cã thÓ bÞ bÖnh vμ

chøng cña bÖnh ®Ó trång. Bãn ph©n c©n ®èi, c¶ c©y bÞ thèi. Khi c©y bÞ bÖnh, cç tÕ bμo trë kh«ng bãn qu¸ nhiÒu ®¹m. Thu dän kü tμn d−, nªn mÒm, cã n−íc vμ nhít, cã mïi l−u huúnh.

l¸ giμ bÞ bÖnh trªn ruéng sau khi thu ho¹ch.

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

* BÖnh ®èm vßng

+ BiÖn ph¸p canh tç: Lμm ®Êt kü, lªn luèng

- TriÖu chøng: BÖnh do nÊm Alternaria cao ®Ó dÔ dμng tho¸t n−íc, lu©n canh víi c©y Brassicae Sace g©y ra. TriÖu chøng cña bÖnh trång khç khi ®Êt bÞ nhiÔm nÆng. VÖ sinh ®ång

®èm vßng th−êng xuÊt hiÖn trªn nh÷ng l¸ giμ.

ruéng, bãn ph©n c©n ®èi, kh«ng bãn qu¸ nhiÒu Lóc ®Çu lμ nh÷ng chÊm nhá mμu ®en, sau lan

®¹m, ®Æc biÖt lμ trong ®iÒu kiÖn mïa m−a cÇn réng ra thμnh h×nh trßn, mμu n©u cã h×nh trßn t¨ng c−êng bãn kali.

®ång t©m. Trêi Èm −ít trªn vÕt bÖnh cã líp nÊm

+ Sö dông chÕ phÈm th¶o méc trõ bÖnh xèp mμu ®en bå hãng.

TP - ZEP. 18 EC ®Ó phßng trõ.

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

* BÖnh ch¸y l¸

+ VÖ sinh ®ång ruéng, xö lý h¹t gièng b»ng

- TriÖu chøng: BÖnh g©y h¹i ë c¶ c©y gièng n−íc nãng 50oC trong kho¶ng 30 phót.

vμ c©y ®· lín, lçña nh÷ng c©y gièng nhiÔm

+ Cã thÓ sö dông chÕ phÈm th¶o méc trõ bÖnh chuyÓn sang mμu vμng vμ rông tr−íc khi bÖnh TP - ZEP 18 EC ®Ó phßng trõ.

c©y lín. Trªn c©y lín h¬n, vÕt bÖnh cã mμu 6. Thu ho¹ch

vμng, xuÊt hiÖn trªn r×a l¸ víi mòi nhän h−íng vμo trong. Nh÷ng vÕt bÖnh nμy lan dÇn vμo Khi trång tõ 60 - 70 ngμy th× cã thÓ thu ho¹ch, gi÷a l¸. DiÖn tÝch bÞ nhiÔm bÖnh chuyÓn sang tïy theo tõng gièng, thu ho¹ch khi c©y ®· cuén 65

66

https://thuviensach.vn

b) BiÖn ph¸p phßng trõ bÖnh h¹i mμu n©u, cç m« c©y bÞ chÕt. G©n l¸ ë nh÷ng vïng bÞ nhiÔm chuyÓn mμu ®en cã thÓ nh×n

* BÖnh thèi nhòn

thÊy khi c¾t l¸.

- TriÖu chøng: VÕt bÖnh ®Çu tiªn th−êng

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

xuÊt hiÖn ë cç cuèng l¸ giμ phÝa d−íi gÇn mÆt

+ Lu©n canh cÇn ph¶i thêi gian l©u (Ýt nhÊt

®Êt, t¹o thμnh nh÷ng ®èm mäng n−íc, sau ®ã lμ 3 n¨m).

thèi nhòn. VÕt bÖnh theo cuèng l¸ ph¸t triÓn lªn phÝa trªn lμm cho c¶ l¸ bÞ vμng vμ thèi

+ Chän c©y gièng khoÎ m¹nh kh«ng cã triÖu nhòn. Cç l¸ phÝa trªn còng cã thÓ bÞ bÖnh vμ

chøng cña bÖnh ®Ó trång. Bãn ph©n c©n ®èi, c¶ c©y bÞ thèi. Khi c©y bÞ bÖnh, cç tÕ bμo trë kh«ng bãn qu¸ nhiÒu ®¹m. Thu dän kü tμn d−, nªn mÒm, cã n−íc vμ nhít, cã mïi l−u huúnh.

l¸ giμ bÞ bÖnh trªn ruéng sau khi thu ho¹ch.

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

* BÖnh ®èm vßng

+ BiÖn ph¸p canh tç: Lμm ®Êt kü, lªn luèng

- TriÖu chøng: BÖnh do nÊm Alternaria cao ®Ó dÔ dμng tho¸t n−íc, lu©n canh víi c©y Brassicae Sace g©y ra. TriÖu chøng cña bÖnh trång khç khi ®Êt bÞ nhiÔm nÆng. VÖ sinh ®ång

®èm vßng th−êng xuÊt hiÖn trªn nh÷ng l¸ giμ.

ruéng, bãn ph©n c©n ®èi, kh«ng bãn qu¸ nhiÒu Lóc ®Çu lμ nh÷ng chÊm nhá mμu ®en, sau lan

®¹m, ®Æc biÖt lμ trong ®iÒu kiÖn mïa m−a cÇn réng ra thμnh h×nh trßn, mμu n©u cã h×nh trßn t¨ng c−êng bãn kali.

®ång t©m. Trêi Èm −ít trªn vÕt bÖnh cã líp nÊm

+ Sö dông chÕ phÈm th¶o méc trõ bÖnh xèp mμu ®en bå hãng.

TP - ZEP. 18 EC ®Ó phßng trõ.

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

* BÖnh ch¸y l¸

+ VÖ sinh ®ång ruéng, xö lý h¹t gièng b»ng

- TriÖu chøng: BÖnh g©y h¹i ë c¶ c©y gièng n−íc nãng 50oC trong kho¶ng 30 phót.

vμ c©y ®· lín, lçña nh÷ng c©y gièng nhiÔm

+ Cã thÓ sö dông chÕ phÈm th¶o méc trõ bÖnh chuyÓn sang mμu vμng vμ rông tr−íc khi bÖnh TP - ZEP 18 EC ®Ó phßng trõ.

c©y lín. Trªn c©y lín h¬n, vÕt bÖnh cã mμu 6. Thu ho¹ch

vμng, xuÊt hiÖn trªn r×a l¸ víi mòi nhän h−íng vμo trong. Nh÷ng vÕt bÖnh nμy lan dÇn vμo Khi trång tõ 60 - 70 ngμy th× cã thÓ thu ho¹ch, gi÷a l¸. DiÖn tÝch bÞ nhiÔm bÖnh chuyÓn sang tïy theo tõng gièng, thu ho¹ch khi c©y ®· cuén 65

66

https://thuviensach.vn

chÆt, dïng dao chÆt s¸t gèc, tØa bá l¸ giμ, l¸ s©u l−îng dinh d−ìng trong sóp l¬ cao h¬n h¼n so bÖnh vμ h¹n chÕ lμm giËp n¸t b¾p.

víi b¾p c¶i vμ su hμo.

- Vô sím gieo cuèi th¸ng 7, ®Çu th¸ng 8.

Kü THUËT TRåNG c©y SóP L¥

Trång vμo cuèi th¸ng 8, th¸ng 9.

- ChÝnh vô gieo th¸ng 9, trång vμo th¸ng 10.

1. §Æc ®iÓm cña c©y sóp l¬

- Vô muén gieo th¸ng 10, trång vμo th¸ng 11.

Vô nμy kh«ng dïng gièng chÝn sím, sö dông cç Sóp l¬ cã tªn khoa häc lμ Brassica oleracea gièng chÞu rÐt, chÝn muén.

L. var. botrytis (sóp l¬ tr¾ng) vμ Brassica oleracea Tuæi c©y gièng sóp l¬, tèt nhÊt cã 4 - 5 l¸

L. var. italica (sóp l¬ xanh), lμ c©y thuéc hä thËt. Trång c©y gièng qu¸ tuæi sÏ cho ngï hoa thËp tù, nh−ng phÇn sö dông chñ yÕu ®Ó lμm nhá, n¨ng suÊt thÊp.

thùc phÈm l¹i lμ phÇn cμnh.

Còng lμ c©y thuéc hä thËp tù, nh−ng phÇn 3. Gièng sóp l¬

sö dông chñ yÕu ®Ó lμm thùc phÈm l¹i lμ phÇn HiÖn nay, cã nhiÒu gièng sóp l¬ chÞu nãng cμnh mang cç chïm hoa (cßn gäi lμ hoa l¬).

cã thÓ trång sím hoÆc muén h¬n so víi chÝnh vô

§iÒu kiÖn thÝch hîp cho sinh tr−ëng, ph¸t (mïa ®«ng), nh−ng chÊt l−îng kh«ng cao v× c©y triÓn vμ cho chÊt l−îng s¶n phÈm tèt nhÊt ë ph¸t triÓn chËm, hoa nhá, cøng vμ mau giμ.

nhiÖt ®é 15 - 18oC. Trong ®iÒu kiÖn ®ã, hμm C¨n cø vμo ®é lín vμ mËt ®é cña nô hoa (ngï l−îng dinh d−ìng trong sóp l¬ cao h¬n h¼n so hoa) th−êng gäi lμ sóp l¬ kÐp.

víi b¾p c¶i vμ su hμo. HiÖn nay, cã nhiÒu gièng Gièng nhËp néi sóp l¬ tr¾ng vμ sóp l¬ xanh sóp l¬ chÞu nãng cã thÓ trång sím hoÆc muén cña Ph¸p, NhËt, Th¸i Lan, Hμ Lan...

h¬n so víi chÝnh vô (mïa ®«ng), nh−ng chÊt Sóp l¬ lμ c©y −a ¸nh s¸ng dμi ngμy vμ −a l−îng kh«ng cao v× c©y ph¸t triÓn chËm, hoa Èm. HiÖn nay cã 2 nhãm gièng trång phæ biÕn nhá, cøng vμ mau giμ.

trong s¶n xuÊt lμ:

- Nhãm gièng sím: Chñ yÕu gåm cç gièng 2. Thêi vô

nhËp tõ Th¸i Lan vμ §μi Loan, cã kh¶ n¨ng

§iÒu kiÖn thÝch hîp cho sinh tr−ëng, ph¸t chÞu nhiÖt ®é cao. Thêi gian tõ khi trång ®Õn triÓn vμ cho chÊt l−îng s¶n phÈm tèt nhÊt ë thu ho¹ch kho¶ng 80 - 90 ngμy. Hoa cã kÝch nhiÖt ®é 15 - 18oC. Trong ®iÒu kiÖn ®ã, hμm th−íc trung b×nh, máng vμ chÊt l−îng kh¸ tèt.

67

68

https://thuviensach.vn

chÆt, dïng dao chÆt s¸t gèc, tØa bá l¸ giμ, l¸ s©u l−îng dinh d−ìng trong sóp l¬ cao h¬n h¼n so bÖnh vμ h¹n chÕ lμm giËp n¸t b¾p.

víi b¾p c¶i vμ su hμo.

- Vô sím gieo cuèi th¸ng 7, ®Çu th¸ng 8.

Kü THUËT TRåNG c©y SóP L¥

Trång vμo cuèi th¸ng 8, th¸ng 9.

- ChÝnh vô gieo th¸ng 9, trång vμo th¸ng 10.

1. §Æc ®iÓm cña c©y sóp l¬

- Vô muén gieo th¸ng 10, trång vμo th¸ng 11.

Vô nμy kh«ng dïng gièng chÝn sím, sö dông cç Sóp l¬ cã tªn khoa häc lμ Brassica oleracea gièng chÞu rÐt, chÝn muén.

L. var. botrytis (sóp l¬ tr¾ng) vμ Brassica oleracea Tuæi c©y gièng sóp l¬, tèt nhÊt cã 4 - 5 l¸

L. var. italica (sóp l¬ xanh), lμ c©y thuéc hä thËt. Trång c©y gièng qu¸ tuæi sÏ cho ngï hoa thËp tù, nh−ng phÇn sö dông chñ yÕu ®Ó lμm nhá, n¨ng suÊt thÊp.

thùc phÈm l¹i lμ phÇn cμnh.

Còng lμ c©y thuéc hä thËp tù, nh−ng phÇn 3. Gièng sóp l¬

sö dông chñ yÕu ®Ó lμm thùc phÈm l¹i lμ phÇn HiÖn nay, cã nhiÒu gièng sóp l¬ chÞu nãng cμnh mang cç chïm hoa (cßn gäi lμ hoa l¬).

cã thÓ trång sím hoÆc muén h¬n so víi chÝnh vô

§iÒu kiÖn thÝch hîp cho sinh tr−ëng, ph¸t (mïa ®«ng), nh−ng chÊt l−îng kh«ng cao v× c©y triÓn vμ cho chÊt l−îng s¶n phÈm tèt nhÊt ë ph¸t triÓn chËm, hoa nhá, cøng vμ mau giμ.

nhiÖt ®é 15 - 18oC. Trong ®iÒu kiÖn ®ã, hμm C¨n cø vμo ®é lín vμ mËt ®é cña nô hoa (ngï l−îng dinh d−ìng trong sóp l¬ cao h¬n h¼n so hoa) th−êng gäi lμ sóp l¬ kÐp.

víi b¾p c¶i vμ su hμo. HiÖn nay, cã nhiÒu gièng Gièng nhËp néi sóp l¬ tr¾ng vμ sóp l¬ xanh sóp l¬ chÞu nãng cã thÓ trång sím hoÆc muén cña Ph¸p, NhËt, Th¸i Lan, Hμ Lan...

h¬n so víi chÝnh vô (mïa ®«ng), nh−ng chÊt Sóp l¬ lμ c©y −a ¸nh s¸ng dμi ngμy vμ −a l−îng kh«ng cao v× c©y ph¸t triÓn chËm, hoa Èm. HiÖn nay cã 2 nhãm gièng trång phæ biÕn nhá, cøng vμ mau giμ.

trong s¶n xuÊt lμ:

- Nhãm gièng sím: Chñ yÕu gåm cç gièng 2. Thêi vô

nhËp tõ Th¸i Lan vμ §μi Loan, cã kh¶ n¨ng

§iÒu kiÖn thÝch hîp cho sinh tr−ëng, ph¸t chÞu nhiÖt ®é cao. Thêi gian tõ khi trång ®Õn triÓn vμ cho chÊt l−îng s¶n phÈm tèt nhÊt ë thu ho¹ch kho¶ng 80 - 90 ngμy. Hoa cã kÝch nhiÖt ®é 15 - 18oC. Trong ®iÒu kiÖn ®ã, hμm th−íc trung b×nh, máng vμ chÊt l−îng kh¸ tèt.

67

68

https://thuviensach.vn

- Nhãm gièng chÝnh vô: Gåm cç gièng nhËp

+ Ph©n chuång ñ hoai môc: 20 - 25 tÊn/ha.

néi tõ NhËt B¶n, Hμ Lan, nh−ng chñ yÕu tõ

+ §¹m urª: 50 - 60 kg.

Trung Quèc. D¹ng h×nh c©y thÊp, hoa to vμ cã

+ Supe l©n: 120 - 150 kg.

mμu tr¾ng ngμ. Träng l−îng hoa th−êng ®¹t 2 -

+ Ph©n kali: 70 - 80 kg.

3 kg. Thêi gian tõ trång ®Õn thu ho¹ch kho¶ng

- Bãn lãt: Toμn bé ph©n chuång hoai môc, 100 - 125 ngμy.

l©n vμ kali nªu trªn trén ®Òu vμ kü. Sau ®ã chia

®Òu cho cç hè trång ®· cuèc (®μo s½n).

4. Kü thuËt trång vμ ch¨m sãc

- Bãn thóc: Toμn bé ph©n bãn thóc kho¶ng a) Kü thuËt lμm ®Êt

60 - 80 kg ®¹m urª/ha, chia ra 3 lÇn bãn nh− sau:

§Ó b¶o ®¶m s¶n xuÊt rau an toμn, khu trång

- LÇn 1: Sau khi trång 15 - 20 ngμy, kÕt hîp víi xíi vun gèc sau ®ã hßa ®¹m víi n−íc ®Ó t−íi ph¶i cçh ly víi khu vùc chÊt th¶i c«ng nghiÖp, cho c©y víi l−îng 20 - 25 kg/ha.

bÖnh viÖn vμ cçh xa hÖ thèng n−íc th¶i sinh

- LÇn 2: Sau lÇn 1 tõ 10 - 15 ngμy víi cçh ho¹t. §Êt trång cÇn cμy bõa kü, s¹ch cá. Luèng lμm t−¬ng tù nh− lÇn 1.

trång réng 0,8 - 1,0 m. Trong vô rau sím, mÆt

- LÇn 3: Khi c©y chÐo nân, tiÕn hμnh bãn nèt luèng lμm kiÓu mui rïa vμ cao, cßn vô chÝnh lμm sè ph©n ®¹m cßn l¹i (20 - 30 kg/ha) ®Ó gióp c©y mÆt luèng cho ph¼ng ®Ó cã thÓ tho¸t n−íc dÔ

ph¸t triÓn hoa to vμ ch¾c. Cã thÓ sö dông cç dμng khi m−a vμ tr¸nh ®äng vòng n−íc khi t−íi.

lo¹i ph©n bãn l¸ sinh häc trong nöa ®Çu thêi kú b) Kho¶ng cçh, mËt ®é

sinh tr−ëng cña c©y (thêi ®iÓm tr−íc 45 - 50

ngμy sau trång).

- Tïy theo mïa vô mμ bè trÝ mËt ®é trång cho phï hîp. Mçi luèng chØ nªn trång hai hμng theo d) Ch¨m sãc

kiÓu nanh sÊu (so le) ®Ó dÔ ch¨m sãc. Kho¶ng Sau khi trång cÇn t−íi ®Ém n−íc vμ h»ng cçh trång lμ 40 - 50 cm, tøc vμo kho¶ng 23.000

ngμy t−íi ®Òu trªn c©y cho tíi khi c©y håi xanh.

c©y/ha hoÆc 50 - 60 cm (kho¶ng 21.000 c©y/ha).

§Æc biÖt, khi c©y chuyÓn sang giai ®o¹n chÐo nân lμ thêi kú c©y cÇn rÊt nhiÒu n−íc, v× vËy c) Bãn ph©n

ph¶i t−íi ®Ém trùc tiÕp vμo gèc c©y ®Ó kh«ng

- Tïy theo tõng lo¹i ®Êt, l−îng ph©n bãn lãt lμm ¶nh h−ëng tíi hoa. Còng cã thÓ ¸p dông cÇn thiÕt cho 1 ha nh− sau:

ph−¬ng ph¸p t−íi r·nh, nh−ng chó ý khi n−íc 69

70

https://thuviensach.vn

- Nhãm gièng chÝnh vô: Gåm cç gièng nhËp

+ Ph©n chuång ñ hoai môc: 20 - 25 tÊn/ha.

néi tõ NhËt B¶n, Hμ Lan, nh−ng chñ yÕu tõ

+ §¹m urª: 50 - 60 kg.

Trung Quèc. D¹ng h×nh c©y thÊp, hoa to vμ cã

+ Supe l©n: 120 - 150 kg.

mμu tr¾ng ngμ. Träng l−îng hoa th−êng ®¹t 2 -

+ Ph©n kali: 70 - 80 kg.

3 kg. Thêi gian tõ trång ®Õn thu ho¹ch kho¶ng

- Bãn lãt: Toμn bé ph©n chuång hoai môc, 100 - 125 ngμy.

l©n vμ kali nªu trªn trén ®Òu vμ kü. Sau ®ã chia

®Òu cho cç hè trång ®· cuèc (®μo s½n).

4. Kü thuËt trång vμ ch¨m sãc

- Bãn thóc: Toμn bé ph©n bãn thóc kho¶ng a) Kü thuËt lμm ®Êt

60 - 80 kg ®¹m urª/ha, chia ra 3 lÇn bãn nh− sau:

§Ó b¶o ®¶m s¶n xuÊt rau an toμn, khu trång

- LÇn 1: Sau khi trång 15 - 20 ngμy, kÕt hîp víi xíi vun gèc sau ®ã hßa ®¹m víi n−íc ®Ó t−íi ph¶i cçh ly víi khu vùc chÊt th¶i c«ng nghiÖp, cho c©y víi l−îng 20 - 25 kg/ha.

bÖnh viÖn vμ cçh xa hÖ thèng n−íc th¶i sinh

- LÇn 2: Sau lÇn 1 tõ 10 - 15 ngμy víi cçh ho¹t. §Êt trång cÇn cμy bõa kü, s¹ch cá. Luèng lμm t−¬ng tù nh− lÇn 1.

trång réng 0,8 - 1,0 m. Trong vô rau sím, mÆt

- LÇn 3: Khi c©y chÐo nân, tiÕn hμnh bãn nèt luèng lμm kiÓu mui rïa vμ cao, cßn vô chÝnh lμm sè ph©n ®¹m cßn l¹i (20 - 30 kg/ha) ®Ó gióp c©y mÆt luèng cho ph¼ng ®Ó cã thÓ tho¸t n−íc dÔ

ph¸t triÓn hoa to vμ ch¾c. Cã thÓ sö dông cç dμng khi m−a vμ tr¸nh ®äng vòng n−íc khi t−íi.

lo¹i ph©n bãn l¸ sinh häc trong nöa ®Çu thêi kú b) Kho¶ng cçh, mËt ®é

sinh tr−ëng cña c©y (thêi ®iÓm tr−íc 45 - 50

ngμy sau trång).

- Tïy theo mïa vô mμ bè trÝ mËt ®é trång cho phï hîp. Mçi luèng chØ nªn trång hai hμng theo d) Ch¨m sãc

kiÓu nanh sÊu (so le) ®Ó dÔ ch¨m sãc. Kho¶ng Sau khi trång cÇn t−íi ®Ém n−íc vμ h»ng cçh trång lμ 40 - 50 cm, tøc vμo kho¶ng 23.000

ngμy t−íi ®Òu trªn c©y cho tíi khi c©y håi xanh.

c©y/ha hoÆc 50 - 60 cm (kho¶ng 21.000 c©y/ha).

§Æc biÖt, khi c©y chuyÓn sang giai ®o¹n chÐo nân lμ thêi kú c©y cÇn rÊt nhiÒu n−íc, v× vËy c) Bãn ph©n

ph¶i t−íi ®Ém trùc tiÕp vμo gèc c©y ®Ó kh«ng

- Tïy theo tõng lo¹i ®Êt, l−îng ph©n bãn lãt lμm ¶nh h−ëng tíi hoa. Còng cã thÓ ¸p dông cÇn thiÕt cho 1 ha nh− sau:

ph−¬ng ph¸p t−íi r·nh, nh−ng chó ý khi n−íc 69

70

https://thuviensach.vn

®· ngÊm ®−îc 1/2 luèng th× ph¶i th¸o hÕt n−íc.

s©u TP - ThÇn tèc 16.000 IU, chÕ phÈm th¶o Nguån n−íc t−íi ph¶i s¹ch, tõ giÕng khoan hoÆc méc trõ s©u TP - ThÇn §iÒn 78 DD. HoÆc cç b¬m tõ s«ng suèi. Tèt nhÊt nªn t−íi n−íc theo lo¹i thuèc b¶o vÖ thùc vËt cho phÐp ®Ó phßng ph−¬ng ph¸p phun m−a vμo buæi chiÒu ®Ó h¹n trõ nh− Sherpa 25 EC, Ridomil MZ 72WP, chÕ sù ph¸t triÓn cña s©u t¬. Kh«ng dïng n−íc Score 250EC,... Sö dông theo khuyÕn c¸o trªn ph©n t−¬i, tõ cç nguån n−íc th¶i c«ng nghiÖp nh·n bao b×. Khi c©y cã hoa chØ nªn dïng cç vμ n−íc sinh ho¹t ®Ó t−íi cho rau. Chó ý kh«ng lo¹i thuèc trõ s©u sinh häc. Nªn ngõng phun

®Ó ruéng rau qu¸ Èm hoÆc óng n−íc.

thuèc 15 ngμy tr−íc khi thu ho¹ch.

- Che hoa: Khi b¾t ®Çu cã nô hoa, ®−êng kÝnh ngï hoa kho¶ng 3 - 4 cm th× cã thÓ ng¾t 6. Thu ho¹ch

ë l¸ xanh ®Ëy lªn ngï hoa, khi l¸ vμng th×

Nguyªn t¾c thu ho¹ch ®èi víi sóp l¬: thay l¸ khç. Còng cã thÓ buéc tóm nh÷ng l¸

Ph¶i thu khi hoa cßn non, hoa ch−a në. Thu xung quanh ngï hoa, nót buéc ë phÝa trªn cao, muén hoa sÏ gi¶m chÊt l−îng. Tõ khi xuÊt hiÖn khi buéc cÇn nhÑ nhμng, nót buéc ph¶i láng nô hoa ®Õn khi thu ho¹ch kho¶ng 15 - 20 ngμy tay ®Ó l¸ tiÕp tôc sinh tr−ëng. C«ng viÖc nμy tïy theo gièng vμ ®iÒu kiÖn thêi tiÕt.

ph¶i lμm tØ mØ vμ th−êng xuyªn kiÓm tra cho Khi thu ho¹ch dïng dao c¾t ngang c©y, chØ

®Õn khi thu ho¹ch.

®Ó l¹i 4 - 5 l¸ ®Ó b¶o vÖ hoa. Sau khi thu ho¹ch cÇn ph¶i tiªu thô s¶n phÈm ngay.

5. Phßng trõ s©u bÖnh

CÇn ¸p dông cç biÖn ph¸p phßng trõ tæng Kü THUËT TRåNG c©y RAU Xμ LÇH

hîp (IPM) cho c©y, th−êng xuyªn dän vÖ sinh

®ång ruéng, cã chÕ ®é lu©n canh hîp lý gi÷a cç 1. §Æc ®iÓm cña c©y rau xμ lçh c©y trång c¹n vμ n−íc, gi÷a cç c©y trång khç C©y xμ lçh cã tªn khoa häc lμ Lactuca Sativa hä. Theo dâi th−êng xuyªn ®Ó ph¸t hiÖn s©u (cßn gäi lμ rau diÕp), lμ c©y rau ¨n l¸ h»ng n¨m.

bÖnh trªn c©y vμ cã biÖn ph¸p phßng trõ diÖt L¸ tô l¹i ë gèc thμnh h×nh hoa thÞ, mÐp l¸

kÞp thêi.

nguyªn hay xÎ r¨ng c−a trßn hoÆc l−în sãng, Khi cã s©u bÖnh th× dïng cç lo¹i thuèc sinh mμu xanh s¸ng ®Õn lôc thÉm, ®«i khi ®á n©u.

häc vμ th¶o méc nh−: ChÕ phÈm th¶o méc trõ Hoa h×nh ®Çu, cã 10 - 24 hoa mμu vμng hay vμng bÖnh TP - ZEP 18 EC, chÕ phÈm sinh häc trõ 71

72

https://thuviensach.vn

®· ngÊm ®−îc 1/2 luèng th× ph¶i th¸o hÕt n−íc.

s©u TP - ThÇn tèc 16.000 IU, chÕ phÈm th¶o Nguån n−íc t−íi ph¶i s¹ch, tõ giÕng khoan hoÆc méc trõ s©u TP - ThÇn §iÒn 78 DD. HoÆc cç b¬m tõ s«ng suèi. Tèt nhÊt nªn t−íi n−íc theo lo¹i thuèc b¶o vÖ thùc vËt cho phÐp ®Ó phßng ph−¬ng ph¸p phun m−a vμo buæi chiÒu ®Ó h¹n trõ nh− Sherpa 25 EC, Ridomil MZ 72WP, chÕ sù ph¸t triÓn cña s©u t¬. Kh«ng dïng n−íc Score 250EC,... Sö dông theo khuyÕn c¸o trªn ph©n t−¬i, tõ cç nguån n−íc th¶i c«ng nghiÖp nh·n bao b×. Khi c©y cã hoa chØ nªn dïng cç vμ n−íc sinh ho¹t ®Ó t−íi cho rau. Chó ý kh«ng lo¹i thuèc trõ s©u sinh häc. Nªn ngõng phun

®Ó ruéng rau qu¸ Èm hoÆc óng n−íc.

thuèc 15 ngμy tr−íc khi thu ho¹ch.

- Che hoa: Khi b¾t ®Çu cã nô hoa, ®−êng kÝnh ngï hoa kho¶ng 3 - 4 cm th× cã thÓ ng¾t 6. Thu ho¹ch

ë l¸ xanh ®Ëy lªn ngï hoa, khi l¸ vμng th×

Nguyªn t¾c thu ho¹ch ®èi víi sóp l¬: thay l¸ khç. Còng cã thÓ buéc tóm nh÷ng l¸

Ph¶i thu khi hoa cßn non, hoa ch−a në. Thu xung quanh ngï hoa, nót buéc ë phÝa trªn cao, muén hoa sÏ gi¶m chÊt l−îng. Tõ khi xuÊt hiÖn khi buéc cÇn nhÑ nhμng, nót buéc ph¶i láng nô hoa ®Õn khi thu ho¹ch kho¶ng 15 - 20 ngμy tay ®Ó l¸ tiÕp tôc sinh tr−ëng. C«ng viÖc nμy tïy theo gièng vμ ®iÒu kiÖn thêi tiÕt.

ph¶i lμm tØ mØ vμ th−êng xuyªn kiÓm tra cho Khi thu ho¹ch dïng dao c¾t ngang c©y, chØ

®Õn khi thu ho¹ch.

®Ó l¹i 4 - 5 l¸ ®Ó b¶o vÖ hoa. Sau khi thu ho¹ch cÇn ph¶i tiªu thô s¶n phÈm ngay.

5. Phßng trõ s©u bÖnh

CÇn ¸p dông cç biÖn ph¸p phßng trõ tæng Kü THUËT TRåNG c©y RAU Xμ LÇH

hîp (IPM) cho c©y, th−êng xuyªn dän vÖ sinh

®ång ruéng, cã chÕ ®é lu©n canh hîp lý gi÷a cç 1. §Æc ®iÓm cña c©y rau xμ lçh c©y trång c¹n vμ n−íc, gi÷a cç c©y trång khç C©y xμ lçh cã tªn khoa häc lμ Lactuca Sativa hä. Theo dâi th−êng xuyªn ®Ó ph¸t hiÖn s©u (cßn gäi lμ rau diÕp), lμ c©y rau ¨n l¸ h»ng n¨m.

bÖnh trªn c©y vμ cã biÖn ph¸p phßng trõ diÖt L¸ tô l¹i ë gèc thμnh h×nh hoa thÞ, mÐp l¸

kÞp thêi.

nguyªn hay xÎ r¨ng c−a trßn hoÆc l−în sãng, Khi cã s©u bÖnh th× dïng cç lo¹i thuèc sinh mμu xanh s¸ng ®Õn lôc thÉm, ®«i khi ®á n©u.

häc vμ th¶o méc nh−: ChÕ phÈm th¶o méc trõ Hoa h×nh ®Çu, cã 10 - 24 hoa mμu vμng hay vμng bÖnh TP - ZEP 18 EC, chÕ phÈm sinh häc trõ 71

72

https://thuviensach.vn

lôc, vμng nh¹t, n©u ®en. Lμ c©y dμi ngμy, −a m¸t, Sau khi gieo h¹t nªn phñ 1 líp ®Êt máng nhiÖt ®é trung b×nh ®Ó c©y ph¸t triÓn lμ 12 -

®· trén ph©n chuång hoai môc, phÝa trªn phñ 18oC, nhiÖt ®é 21 - 26oC c©y sÏ ra ngång hoa. H¹t mét líp r¬m máng vμ t−íi ®ñ Èm.

n¶y mÇm tèt ë nhiÖt ®é 15 - 20oC. Bé rÔ c©y xμ

- Tr−íc khi nhæ c©y cÇn t−íi −ít ®Êt b»ng lçh rÊt yÕu nªn ph¶i trång trªn ®Êt giμu dinh n−íc s¹ch.

d−ìng, cã kh¶ n¨ng gi÷ n−íc tèt, ®Êt pha c¸t h¬i 4. Kü thuËt trång vμ ch¨m sãc kiÒm, ®é pH < 6, kh«ng chÞu ®−îc ®Êt chua.

a) ChuÈn bÞ ®Êt

2. Thêi vô

- Cã thÓ trång c©y xμ lçh trªn nhiÒu lo¹i ®Êt Xμ lçh cuén trång trong vô ®«ng xu©n, khç nhau, nh−ng ph¶i ®−îc t−íi tiªu tèt.

th−êng ®−îc −¬m trong v−ên tõ ®Çu th¸ng 8,

- §Êt cÇn ph¶i ®−îc cμy bõa kü, nhÆt s¹ch cá sau ®ã nhæ ra trång ®Õn th¸ng 3 n¨m sau. Xμ

d¹i, tμn d− c©y trång tõ vô tr−íc, nÕu cã ®iÒu lçh kh«ng cuén cã thÓ trång ®−îc quanh n¨m, kiÖn nªn ®¶o ®Êt vμ ph¬i ¶i 8-10 ngμy ®Ó ®Êt nh−ng trong mïa kh« cho n¨ng suÊt cao. VÒ

th«ng tho¸ng, gióp c©y sinh tr−ëng tèt, ®ång mïa m−a cÇn ph¶i lμm giμn che ®Ó kh«ng bÞ

thêi h¹n chÕ s©u bÖnh c− tró trong ®Êt.

giËp l¸.

- Trong mïa m−a, cÇn chän trång nh÷ng gièng chèng chÞu m−a, nªn phñ r¬m hoÆc dïng 3. V−ên −¬m

l−íi nilon che ®Ó h¹n chÕ ®Êt b¾n lªn l¸, ®ång

- Sö dông cç gièng cã n¨ng suÊt cao, chÊt thêi h¹n chÕ s©u bÖnh, cá d¹i.

l−îng tèt, thÝch hîp víi ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt t¹i

- Luèng réng 0,8 - 1 m, cao 10 - 15 cm, mïa m−a

®Þa ph−¬ng vμ ®−îc thÞ tr−êng chÊp nhËn.

lªn luèng cao h¬n, kho¶ng 20 cm gióp tho¸t

- Xö lý h¹t gièng tr−íc khi gieo b»ng n−íc n−íc tèt, rÔ c©y kh«ng bÞ ngËp óng.

Êm cã pha víi ph©n bãn l¸ (kho¶ng 1cc/1 lÝt n−íc), sau 3 - 4 giê vít ra ®Ó r¸o n−íc råi ñ, sau b) Kho¶ng cçh trång

®ã ®em ®i gieo.

- Vô ®«ng xu©n: hμng cçh hμng 15 cm, c©y

- Gieo h¹t: gieo trªn luèng sau ®ã nhæ c©y cçh c©y 18 cm hoÆc 15 x 15 cm.

®em ®i cÊy ra luèng trång. Tuæi c©y con lμ 20 -

- Vô hÌ thu: hμng cçh hμng 12 cm, c©y cçh 25 ngμy.

c©y 15 cm hoÆc 12 x 12 cm.

73

74

https://thuviensach.vn

lôc, vμng nh¹t, n©u ®en. Lμ c©y dμi ngμy, −a m¸t, Sau khi gieo h¹t nªn phñ 1 líp ®Êt máng nhiÖt ®é trung b×nh ®Ó c©y ph¸t triÓn lμ 12 -

®· trén ph©n chuång hoai môc, phÝa trªn phñ 18oC, nhiÖt ®é 21 - 26oC c©y sÏ ra ngång hoa. H¹t mét líp r¬m máng vμ t−íi ®ñ Èm.

n¶y mÇm tèt ë nhiÖt ®é 15 - 20oC. Bé rÔ c©y xμ

- Tr−íc khi nhæ c©y cÇn t−íi −ít ®Êt b»ng lçh rÊt yÕu nªn ph¶i trång trªn ®Êt giμu dinh n−íc s¹ch.

d−ìng, cã kh¶ n¨ng gi÷ n−íc tèt, ®Êt pha c¸t h¬i 4. Kü thuËt trång vμ ch¨m sãc kiÒm, ®é pH < 6, kh«ng chÞu ®−îc ®Êt chua.

a) ChuÈn bÞ ®Êt

2. Thêi vô

- Cã thÓ trång c©y xμ lçh trªn nhiÒu lo¹i ®Êt Xμ lçh cuén trång trong vô ®«ng xu©n, khç nhau, nh−ng ph¶i ®−îc t−íi tiªu tèt.

th−êng ®−îc −¬m trong v−ên tõ ®Çu th¸ng 8,

- §Êt cÇn ph¶i ®−îc cμy bõa kü, nhÆt s¹ch cá sau ®ã nhæ ra trång ®Õn th¸ng 3 n¨m sau. Xμ

d¹i, tμn d− c©y trång tõ vô tr−íc, nÕu cã ®iÒu lçh kh«ng cuén cã thÓ trång ®−îc quanh n¨m, kiÖn nªn ®¶o ®Êt vμ ph¬i ¶i 8-10 ngμy ®Ó ®Êt nh−ng trong mïa kh« cho n¨ng suÊt cao. VÒ

th«ng tho¸ng, gióp c©y sinh tr−ëng tèt, ®ång mïa m−a cÇn ph¶i lμm giμn che ®Ó kh«ng bÞ

thêi h¹n chÕ s©u bÖnh c− tró trong ®Êt.

giËp l¸.

- Trong mïa m−a, cÇn chän trång nh÷ng gièng chèng chÞu m−a, nªn phñ r¬m hoÆc dïng 3. V−ên −¬m

l−íi nilon che ®Ó h¹n chÕ ®Êt b¾n lªn l¸, ®ång

- Sö dông cç gièng cã n¨ng suÊt cao, chÊt thêi h¹n chÕ s©u bÖnh, cá d¹i.

l−îng tèt, thÝch hîp víi ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt t¹i

- Luèng réng 0,8 - 1 m, cao 10 - 15 cm, mïa m−a

®Þa ph−¬ng vμ ®−îc thÞ tr−êng chÊp nhËn.

lªn luèng cao h¬n, kho¶ng 20 cm gióp tho¸t

- Xö lý h¹t gièng tr−íc khi gieo b»ng n−íc n−íc tèt, rÔ c©y kh«ng bÞ ngËp óng.

Êm cã pha víi ph©n bãn l¸ (kho¶ng 1cc/1 lÝt n−íc), sau 3 - 4 giê vít ra ®Ó r¸o n−íc råi ñ, sau b) Kho¶ng cçh trång

®ã ®em ®i gieo.

- Vô ®«ng xu©n: hμng cçh hμng 15 cm, c©y

- Gieo h¹t: gieo trªn luèng sau ®ã nhæ c©y cçh c©y 18 cm hoÆc 15 x 15 cm.

®em ®i cÊy ra luèng trång. Tuæi c©y con lμ 20 -

- Vô hÌ thu: hμng cçh hμng 12 cm, c©y cçh 25 ngμy.

c©y 15 cm hoÆc 12 x 12 cm.

73

74

https://thuviensach.vn

c) Bãn ph©n (tÝnh cho 1 ha)

chÕ phÈm th¶o méc trõ s©u TP - ThÇn §iÒn 78 DD, hoÆc dïng cç lo¹i chÕ phÈm Azadirachtin...

- Bãn lãt: Ph©n chuång ñ hoai môc 15 - 20

tÊn; ph©n l©n 120 kg.

- §èi víi rÇy mÒm: NhiÒu lo¹i thuèc hãa häc

- Bãn thóc:

cã thÓ trõ ®−îc dÔ dμng: SecSaigon, Sherpa,

+ LÇn 1 (7 ngμy sau trång): Hßa 50 - 60 kg Gμ Nßi.

urª/ha vμo n−íc s¹ch ®Ó t−íi.

- §èi víi bÖnh thèi nhòn, thèi gèc: Cã thÓ

+ LÇn 2 vμ 3: Nªn dïng ph©n bãn l¸ sinh häc nhæ bá c©y bÞ bÖnh. Xö lý b»ng cç lo¹i thuèc (cçh nhau 5 - 7 ngμy).

nh− Validacin, Kasumin, Vanicide, Saipan, chÕ

phÈm th¶o méc trõ bÖnh TP - ZEP 18 EC.

d) T−íi n−íc

- §èi víi tuyÕn trïng: BiÖn ph¸p lu©n canh Mçi ngμy t−íi 1 lÇn vμo buæi s¸ng sím hay cã hiÖu qu¶ cao nhÊt.

chiÒu m¸t. Lóc c©y bÞ bÖnh nªn h¹n chÕ t−íi vμo buæi chiÒu tèi. Cã thÓ che l−íi ®Ó b¶o vÖ l¸

6. Thu ho¹ch

kh«ng bÞ tæn th−¬ng khi t−íi hoÆc khi trêi

- Tr−íc khi thu ho¹ch cÇn ph¶i ng−ng bãn m−a lín.

ph©n, phun thuèc trõ s©u bÖnh, b¶o ®¶m thêi gian cçh ly ®óng theo quy ®Þnh ®Ó an toμn cho 5. Phßng trõ s©u bÖnh

ng−êi sö dông.

Cç lo¹i bÖnh h¹i xμ lçh quan träng h¬n

- Sau trång 30 - 40 ngμy cã thÓ thu ho¹ch.

s©u h¹i. BÖnh phæ biÕn nh− bÖnh thèi nhòn,

- Nªn thu ho¹ch lóc s¸ng sím hoÆc chiÒu m¸t...

thèi gèc. S©u th−êng ph¸t hiÖn lμ rÇy mÒm, s©u

®o, s©u khoang, tuyÕn trïng g©y s−ng rÔ. ¸p Kü THUËT TRåNG c©y C¶I XANH NGäT

dông biÖn ph¸p phßng trõ tæng hîp nh− lu©n canh víi c©y trång khç, lμm giμn che m−a, bãn 1. §Æc ®iÓm cña c©y c¶i xanh ngät ph©n c©n ®èi, cã hiÖu qu¶ cao trong viÖc h¹n chÕ bÖnh vμ tuyÕn trïng. BiÖn ph¸p ng¾t æ s©u C¶i xanh ngät cã tªn khoa häc lμ Brassica míi në h¹n chÕ ®−îc s©u khoang g©y h¹i.

funcea, loμi rau ¨n l¸, hä c¶i. L¸ nhá h¬i trßn,

- §èi víi s©u ®o, s©u khoang: Dïng chÕ

cuèng mμu xanh, b¶n l¸ máng (so víi c¶i bÑ vμ

phÈm sinh häc trõ s©u TP - ThÇn tèc 16.000 IU, c¶i th×a). Cã kh¶ n¨ng chÞu ®ùng cao víi khÝ

75

76

https://thuviensach.vn

c) Bãn ph©n (tÝnh cho 1 ha)

chÕ phÈm th¶o méc trõ s©u TP - ThÇn §iÒn 78 DD, hoÆc dïng cç lo¹i chÕ phÈm Azadirachtin...

- Bãn lãt: Ph©n chuång ñ hoai môc 15 - 20

tÊn; ph©n l©n 120 kg.

- §èi víi rÇy mÒm: NhiÒu lo¹i thuèc hãa häc

- Bãn thóc:

cã thÓ trõ ®−îc dÔ dμng: SecSaigon, Sherpa,

+ LÇn 1 (7 ngμy sau trång): Hßa 50 - 60 kg Gμ Nßi.

urª/ha vμo n−íc s¹ch ®Ó t−íi.

- §èi víi bÖnh thèi nhòn, thèi gèc: Cã thÓ

+ LÇn 2 vμ 3: Nªn dïng ph©n bãn l¸ sinh häc nhæ bá c©y bÞ bÖnh. Xö lý b»ng cç lo¹i thuèc (cçh nhau 5 - 7 ngμy).

nh− Validacin, Kasumin, Vanicide, Saipan, chÕ

phÈm th¶o méc trõ bÖnh TP - ZEP 18 EC.

d) T−íi n−íc

- §èi víi tuyÕn trïng: BiÖn ph¸p lu©n canh Mçi ngμy t−íi 1 lÇn vμo buæi s¸ng sím hay cã hiÖu qu¶ cao nhÊt.

chiÒu m¸t. Lóc c©y bÞ bÖnh nªn h¹n chÕ t−íi vμo buæi chiÒu tèi. Cã thÓ che l−íi ®Ó b¶o vÖ l¸

6. Thu ho¹ch

kh«ng bÞ tæn th−¬ng khi t−íi hoÆc khi trêi

- Tr−íc khi thu ho¹ch cÇn ph¶i ng−ng bãn m−a lín.

ph©n, phun thuèc trõ s©u bÖnh, b¶o ®¶m thêi gian cçh ly ®óng theo quy ®Þnh ®Ó an toμn cho 5. Phßng trõ s©u bÖnh

ng−êi sö dông.

Cç lo¹i bÖnh h¹i xμ lçh quan träng h¬n

- Sau trång 30 - 40 ngμy cã thÓ thu ho¹ch.

s©u h¹i. BÖnh phæ biÕn nh− bÖnh thèi nhòn,

- Nªn thu ho¹ch lóc s¸ng sím hoÆc chiÒu m¸t...

thèi gèc. S©u th−êng ph¸t hiÖn lμ rÇy mÒm, s©u

®o, s©u khoang, tuyÕn trïng g©y s−ng rÔ. ¸p Kü THUËT TRåNG c©y C¶I XANH NGäT

dông biÖn ph¸p phßng trõ tæng hîp nh− lu©n canh víi c©y trång khç, lμm giμn che m−a, bãn 1. §Æc ®iÓm cña c©y c¶i xanh ngät ph©n c©n ®èi, cã hiÖu qu¶ cao trong viÖc h¹n chÕ bÖnh vμ tuyÕn trïng. BiÖn ph¸p ng¾t æ s©u C¶i xanh ngät cã tªn khoa häc lμ Brassica míi në h¹n chÕ ®−îc s©u khoang g©y h¹i.

funcea, loμi rau ¨n l¸, hä c¶i. L¸ nhá h¬i trßn,

- §èi víi s©u ®o, s©u khoang: Dïng chÕ

cuèng mμu xanh, b¶n l¸ máng (so víi c¶i bÑ vμ

phÈm sinh häc trõ s©u TP - ThÇn tèc 16.000 IU, c¶i th×a). Cã kh¶ n¨ng chÞu ®ùng cao víi khÝ

75

76

https://thuviensach.vn

hËu nãng Èm m−a nªn th−êng trång vμo thêi b) ChuÈn bÞ ®Êt trång

gian gi¸p vô.

C¶i ngät cã thÓ trång trªn nhiÒu lo¹i ®Êt Mïa ®«ng c©y sinh tr−ëng nhanh vμ n¨ng nh−ng cÇn tho¸t n−íc tèt.

suÊt cao h¬n mïa hÌ.

CÇn chuÈn bÞ ®Êt kü: ph¬i ¶i ®Êt kho¶ng 7 -

10 ngμy. Tr−íc khi lªn liÕp cÇn lμm ®Êt t¬i xèp, 2. Thêi vô

s¹ch cá d¹i cïng cç tμn d− thùc vËt, sau ®ã bãn

- Vô ®«ng xu©n: Gieo tõ th¸ng 8 ®Õn th¸ng 11.

5 - 7 kg v«i bét/100 m2 ®Êt.

- Vô hÌ thu: Gieo tõ th¸ng 2 ®Õn th¸ng 6.

Lªn luèng réng 80 - 100 cm, nÕu mïa kh«

lªn luèng cao 10 -15 cm; mïa m−a lªn liÕp cao 3. Gièng vμ chuÈn bÞ c©y con

15 - 20 cm.

HiÖn nay ngoμi gièng ®Þa ph−¬ng, mïa kh«

c) Kho¶ng cçh trång

cã thÓ sö dông mét sè gièng nhËp cña Trung Quèc, Th¸i Lan vμ mïa m−a cã thÓ sö dông

- C©y cçh c©y 15 cm.

gièng TG1.

- Hμng cçh hμng 15 cm.

4. Kü thuËt trång vμ ch¨m sãc d) Bãn ph©n:

a) V−ên −¬m

- V−ên −¬m:

+ Bãn lãt: R¶i v«i hoÆc tro bÕp ë luèng −¬m C©y c¶i xanh ngät cã thÓ gieo h¹t th¼ng kho¶ng 3 kg/360 m2 ®Ó trõ kiÕn tha h¹t, bãn tõ 4 -

hoÆc gieo v−ên −¬m råi cÊy. Lμm ®Êt nhá, lªn 5 kg ph©n chuång ñ hoai môc/m2.

luèng réng 1 m, cao 25 - 30 cm, r·nh réng 25 -

+ Bãn thóc: Kho¶ng 1 tuÇn sau gieo cã thÓ

30 cm. NÕu gieo ®Ó liÒn ch©n th× sö dông tõ t−íi thóc nhÑ tõ 1 - 2 lÇn b»ng n−íc ng©m ph©n 0,5 - 1 g h¹t gièng/m2, nÕu gieo v−ên −¬m ®Ó

ñ hoai môc. C©y con 18 - 19 ngμy sau gieo cã cÊy th× tõ 1 - 1,2 g h¹t gièng/m2. Sau khi gieo thÓ nhæ cÊy. Tr−íc nhæ cÊy cÇn t−íi −ít ®Êt h¹t xong phñ líp trÊu hoÆc r¬m r¹ b¨m nhá b»ng n−íc s¹ch ®Ó tr¸nh c©y bÞ ®øt rÔ khi nhæ lªn mÆt luèng råi dïng thïng «doa t−íi ®Òu, c©y. CÊy tõng ®ît riªng c©y tèt vμ xÊu ®Ó tiÖn sau ®ã mçi ngμy t−íi mét lÇn vμo lóc s¸ng ch¨m sãc.

sím hoÆc chiÒu m¸t.

- Ruéng trång:

77

78

https://thuviensach.vn

hËu nãng Èm m−a nªn th−êng trång vμo thêi b) ChuÈn bÞ ®Êt trång

gian gi¸p vô.

C¶i ngät cã thÓ trång trªn nhiÒu lo¹i ®Êt Mïa ®«ng c©y sinh tr−ëng nhanh vμ n¨ng nh−ng cÇn tho¸t n−íc tèt.

suÊt cao h¬n mïa hÌ.

CÇn chuÈn bÞ ®Êt kü: ph¬i ¶i ®Êt kho¶ng 7 -

10 ngμy. Tr−íc khi lªn liÕp cÇn lμm ®Êt t¬i xèp, 2. Thêi vô

s¹ch cá d¹i cïng cç tμn d− thùc vËt, sau ®ã bãn

- Vô ®«ng xu©n: Gieo tõ th¸ng 8 ®Õn th¸ng 11.

5 - 7 kg v«i bét/100 m2 ®Êt.

- Vô hÌ thu: Gieo tõ th¸ng 2 ®Õn th¸ng 6.

Lªn luèng réng 80 - 100 cm, nÕu mïa kh«

lªn luèng cao 10 -15 cm; mïa m−a lªn liÕp cao 3. Gièng vμ chuÈn bÞ c©y con

15 - 20 cm.

HiÖn nay ngoμi gièng ®Þa ph−¬ng, mïa kh«

c) Kho¶ng cçh trång

cã thÓ sö dông mét sè gièng nhËp cña Trung Quèc, Th¸i Lan vμ mïa m−a cã thÓ sö dông

- C©y cçh c©y 15 cm.

gièng TG1.

- Hμng cçh hμng 15 cm.

4. Kü thuËt trång vμ ch¨m sãc d) Bãn ph©n:

a) V−ên −¬m

- V−ên −¬m:

+ Bãn lãt: R¶i v«i hoÆc tro bÕp ë luèng −¬m C©y c¶i xanh ngät cã thÓ gieo h¹t th¼ng kho¶ng 3 kg/360 m2 ®Ó trõ kiÕn tha h¹t, bãn tõ 4 -

hoÆc gieo v−ên −¬m råi cÊy. Lμm ®Êt nhá, lªn 5 kg ph©n chuång ñ hoai môc/m2.

luèng réng 1 m, cao 25 - 30 cm, r·nh réng 25 -

+ Bãn thóc: Kho¶ng 1 tuÇn sau gieo cã thÓ

30 cm. NÕu gieo ®Ó liÒn ch©n th× sö dông tõ t−íi thóc nhÑ tõ 1 - 2 lÇn b»ng n−íc ng©m ph©n 0,5 - 1 g h¹t gièng/m2, nÕu gieo v−ên −¬m ®Ó

ñ hoai môc. C©y con 18 - 19 ngμy sau gieo cã cÊy th× tõ 1 - 1,2 g h¹t gièng/m2. Sau khi gieo thÓ nhæ cÊy. Tr−íc nhæ cÊy cÇn t−íi −ít ®Êt h¹t xong phñ líp trÊu hoÆc r¬m r¹ b¨m nhá b»ng n−íc s¹ch ®Ó tr¸nh c©y bÞ ®øt rÔ khi nhæ lªn mÆt luèng råi dïng thïng «doa t−íi ®Òu, c©y. CÊy tõng ®ît riªng c©y tèt vμ xÊu ®Ó tiÖn sau ®ã mçi ngμy t−íi mét lÇn vμo lóc s¸ng ch¨m sãc.

sím hoÆc chiÒu m¸t.

- Ruéng trång:

77

78

https://thuviensach.vn

+ Bãn lãt: 1.000kg ph©n chuång ñ hoai môc +

- BiÖn ph¸p canh tç:

5 kg supe l©n + 3 kg ph©n kali /360 m2.

+ Bè trÝ thêi vô thÝch hîp: nÕu trång muén

+ Bãn thóc (tÝnh cho 360 m2): Ph©n ®¹m urª

trong vô ®«ng xu©n, s©u t¬ h¹i nhiÒu.

6 kg; supe l©n 10 kg, bãn theo b¶ng sau:

+ Lu©n canh víi c©y trång kh«ng cïng ký Bãn thóc

chñ nh− lóa b¾p, nªn trång xen víi c©y hä cμ sÏ

Tæng

®uæi ®−îc b−ím s©u t¬.

Lo¹i ph©n

LÇn 1,

LÇn 2,

sè

sau trång

sau trång

+ VÖ sinh v−ên rau, hñy bá tμn d− c©y trång.

7 - 10 ngμy

18 - 20 ngμy

+ ViÖc t−íi phun vμo buæi chiÒu ng¨n c¶n Ph©n ®¹m

6 2

4

viÖc giao phèi vμ ®Î trøng cña s©u t¬, s©u con cã urª (kg)

thÓ bÞ röa tr«i, tuy nhiªn nÕu v−ên rau bÞ bÖnh, Ph©n supe

10 4

6

bÖnh sÏ dÔ l©y lan h¬n.

l©n (kg)

- BiÖn ph¸p sinh häc:

Ngoμi l−îng ph©n trªn, gi÷a cç ®ît bãn

+ Sö dông thiªn ®Þch cña s©u t¬, s©u xanh...

thóc cã thÓ sö dông dung dÞch ®Ëu t−¬ng ng©m nh− nhãm ¨n måi, nhãm ong ký sinh, nhãm vi

®Ó t−íi cho rau.

sinh vËt g©y bÖnh khi s©u trªn ruéng Ýt, rÊt cã ý

®) Ch¨m sãc

nghÜa lμ thøc ¨n cho thiªn ®Þch.

+ Dïng bÉy pheromone cã hiÖu qu¶ diÖt s©u C¶i xanh ngät lμ c©y ng¾n ngμy, rÊt cÇn t¬, s©u xanh tr−ëng thμnh.

n−íc ®Ó sinh tr−ëng, do vËy cÇn ph¶i gi÷ Èm

+ Sö dông cç lo¹i thuèc sinh häc vμ th¶o th−êng xuyªn. Sau trång t−íi mçi ngμy 1 lÇn, sau 2 - 3 ngμy th× t−íi 1 lÇn. KÕt hîp cç lÇn méc khi mËt ®é s©u ph¸t triÓn nhiÒu ®Ó trõ t−íi víi cç ®ît bãn thóc. NhÆt s¹ch cá d¹i, x¸o s©u nh−: chÕ phÈm sinh häc trõ s©u TP -

xíi vμ vun gèc 1 - 2 lÇn.

ThÇn tèc 16.000 IU, chÕ phÈm th¶o méc trõ s©u TP - ThÇn §iÒn 78 DD, hoÆc cç ho¹t chÊt 5. Phßng trõ s©u bÖnh

Azadirachtin.

a) BiÖn ph¸p phßng trõ s©u cho c¶i xanh ngät

- BiÖn ph¸p hãa häc:

C¶i xanh ngät th−êng bÞ cç lo¹i s©u h¹i chÝnh

+ ChØ sö dông thuèc trõ s©u hãa häc khi mËt nh−: cç lo¹i rÖp, bä nh¶y, s©u x¸m, s©u t¬, s©u xanh.

®é s©u cao tíi ng−ìng phßng trõ.

79

80

https://thuviensach.vn

+ Bãn lãt: 1.000kg ph©n chuång ñ hoai môc +

- BiÖn ph¸p canh tç:

5 kg supe l©n + 3 kg ph©n kali /360 m2.

+ Bè trÝ thêi vô thÝch hîp: nÕu trång muén

+ Bãn thóc (tÝnh cho 360 m2): Ph©n ®¹m urª

trong vô ®«ng xu©n, s©u t¬ h¹i nhiÒu.

6 kg; supe l©n 10 kg, bãn theo b¶ng sau:

+ Lu©n canh víi c©y trång kh«ng cïng ký Bãn thóc

chñ nh− lóa b¾p, nªn trång xen víi c©y hä cμ sÏ

Tæng

®uæi ®−îc b−ím s©u t¬.

Lo¹i ph©n

LÇn 1,

LÇn 2,

sè

sau trång

sau trång

+ VÖ sinh v−ên rau, hñy bá tμn d− c©y trång.

7 - 10 ngμy

18 - 20 ngμy

+ ViÖc t−íi phun vμo buæi chiÒu ng¨n c¶n Ph©n ®¹m

6 2

4

viÖc giao phèi vμ ®Î trøng cña s©u t¬, s©u con cã urª (kg)

thÓ bÞ röa tr«i, tuy nhiªn nÕu v−ên rau bÞ bÖnh, Ph©n supe

10 4

6

bÖnh sÏ dÔ l©y lan h¬n.

l©n (kg)

- BiÖn ph¸p sinh häc:

Ngoμi l−îng ph©n trªn, gi÷a cç ®ît bãn

+ Sö dông thiªn ®Þch cña s©u t¬, s©u xanh...

thóc cã thÓ sö dông dung dÞch ®Ëu t−¬ng ng©m nh− nhãm ¨n måi, nhãm ong ký sinh, nhãm vi

®Ó t−íi cho rau.

sinh vËt g©y bÖnh khi s©u trªn ruéng Ýt, rÊt cã ý

®) Ch¨m sãc

nghÜa lμ thøc ¨n cho thiªn ®Þch.

+ Dïng bÉy pheromone cã hiÖu qu¶ diÖt s©u C¶i xanh ngät lμ c©y ng¾n ngμy, rÊt cÇn t¬, s©u xanh tr−ëng thμnh.

n−íc ®Ó sinh tr−ëng, do vËy cÇn ph¶i gi÷ Èm

+ Sö dông cç lo¹i thuèc sinh häc vμ th¶o th−êng xuyªn. Sau trång t−íi mçi ngμy 1 lÇn, sau 2 - 3 ngμy th× t−íi 1 lÇn. KÕt hîp cç lÇn méc khi mËt ®é s©u ph¸t triÓn nhiÒu ®Ó trõ t−íi víi cç ®ît bãn thóc. NhÆt s¹ch cá d¹i, x¸o s©u nh−: chÕ phÈm sinh häc trõ s©u TP -

xíi vμ vun gèc 1 - 2 lÇn.

ThÇn tèc 16.000 IU, chÕ phÈm th¶o méc trõ s©u TP - ThÇn §iÒn 78 DD, hoÆc cç ho¹t chÊt 5. Phßng trõ s©u bÖnh

Azadirachtin.

a) BiÖn ph¸p phßng trõ s©u cho c¶i xanh ngät

- BiÖn ph¸p hãa häc:

C¶i xanh ngät th−êng bÞ cç lo¹i s©u h¹i chÝnh

+ ChØ sö dông thuèc trõ s©u hãa häc khi mËt nh−: cç lo¹i rÖp, bä nh¶y, s©u x¸m, s©u t¬, s©u xanh.

®é s©u cao tíi ng−ìng phßng trõ.

79

80

https://thuviensach.vn

+ Khi sö dông ph¶i tu©n thñ nguyªn t¾c 4

®óng (®óng thuèc, ®óng lóc, ®óng liÒu l−îng vμ

®óng cçh). Mét sè lo¹i thuèc cã hiÖu qu¶ trõ s©u: Pyrinex 20EC, Secsaigon 10EC, Cyper Alpha 5ND, Success 25SC... Chó ý sö dông

PhÇn II

lu©n phiªn cç lo¹i thuèc do s©u cã kh¶ n¨ng Kü THUËT TRåNG

quen thuèc vμ kh¸ng thuèc rÊt nhanh.

MéT Sè LO¹I C¢Y ¡N QU¶

b) BiÖn ph¸p phßng trõ bÖnh cho c¶i xanh ngät

- Phßng trõ bÖnh chÕt c©y con: NÕu thÊy bÖnh xuÊt hiÖn nhiÒu trªn v−ên −¬m cÇn phßng Kü THUËT TRåNG c©y CAM

trõ tr−íc khi nhæ cÊy ra ruéng b»ng cç thuèc 1. ThiÕt kÕ v−ên trång c©y cam Validan 3DD - 5DD, Carban 50SC, Topan 70WP, Score 250 EC.

- Tïy theo ®Þa h×nh ®Êt (cao hay thÊp, dÔ

- Phßng trõ bÖnh thèi bÑ: Th−êng xuyªn hay khã tho¸t n−íc) mμ lùa chän ph−¬ng ph¸p th¨m ®ång ph¸t hiÖn sím khi bÖnh chím xuÊt lªn luèng hay ®¾p ô cho phï hîp.

hiÖn, cã thÓ sö dông thuèc Carban 50SC, Score

- Trång c©y ch¾n giã, thiÕt kÕ hμng rμo b¶o 250EC, Ridomil MZ 72WP ®Ó phun víi nång ®é, vÖ, hÖ thèng tho¸t n−íc, hÖ thèng cung cÊp n−íc liÒu l−îng vμ thêi gian cçh ly tr−íc khi thu t−íi tr−íc khi trång c©y.

ho¹ch ®óng theo h−íng dÉn ghi trªn bao b× cña

- Chän ®Êt trång cam: Cam cã thÓ trång ®−îc nhμ s¶n xuÊt.

trªn nhiÒu lo¹i ®Êt nh− ®Êt phï sa ven s«ng,

®Êt ®åi, ®Êt phï sa cæ, ®Êt thung lòng ë cç 6. Thu ho¹ch

vïng nói... Cç lo¹i ®Êt trªn cã tÇng dμy 80cm, Khi thu ho¹ch cÇn lo¹i bá cç l¸ gèc, l¸ giμ, tho¸t n−íc (nhÑ vμ xèp), mùc n−íc ngÇm d−íi l¸ bÞ s©u bÖnh, chó ý röa s¹ch, c©y kh«ng bÞ

1 m, ®é pH tõ 5,5 - 7, ®é dèc kh«ng qu¸ 20 - 25%.

giËp n¸t cho vμo bao b× s¹ch ®Ó sö dông.

CÇn cã biÖn ph¸p chèng xãi mßn b»ng trång c©y

che phñ gi÷a hμng (cá mÒm, l¹c hoÆc mét sè c©y

hä ®Ëu...).

81

82

https://thuviensach.vn

+ Khi sö dông ph¶i tu©n thñ nguyªn t¾c 4

®óng (®óng thuèc, ®óng lóc, ®óng liÒu l−îng vμ

®óng cçh). Mét sè lo¹i thuèc cã hiÖu qu¶ trõ s©u: Pyrinex 20EC, Secsaigon 10EC, Cyper Alpha 5ND, Success 25SC... Chó ý sö dông

PhÇn II

lu©n phiªn cç lo¹i thuèc do s©u cã kh¶ n¨ng Kü THUËT TRåNG

quen thuèc vμ kh¸ng thuèc rÊt nhanh.

MéT Sè LO¹I C¢Y ¡N QU¶

b) BiÖn ph¸p phßng trõ bÖnh cho c¶i xanh ngät

- Phßng trõ bÖnh chÕt c©y con: NÕu thÊy bÖnh xuÊt hiÖn nhiÒu trªn v−ên −¬m cÇn phßng Kü THUËT TRåNG c©y CAM

trõ tr−íc khi nhæ cÊy ra ruéng b»ng cç thuèc 1. ThiÕt kÕ v−ên trång c©y cam Validan 3DD - 5DD, Carban 50SC, Topan 70WP, Score 250 EC.

- Tïy theo ®Þa h×nh ®Êt (cao hay thÊp, dÔ

- Phßng trõ bÖnh thèi bÑ: Th−êng xuyªn hay khã tho¸t n−íc) mμ lùa chän ph−¬ng ph¸p th¨m ®ång ph¸t hiÖn sím khi bÖnh chím xuÊt lªn luèng hay ®¾p ô cho phï hîp.

hiÖn, cã thÓ sö dông thuèc Carban 50SC, Score

- Trång c©y ch¾n giã, thiÕt kÕ hμng rμo b¶o 250EC, Ridomil MZ 72WP ®Ó phun víi nång ®é, vÖ, hÖ thèng tho¸t n−íc, hÖ thèng cung cÊp n−íc liÒu l−îng vμ thêi gian cçh ly tr−íc khi thu t−íi tr−íc khi trång c©y.

ho¹ch ®óng theo h−íng dÉn ghi trªn bao b× cña

- Chän ®Êt trång cam: Cam cã thÓ trång ®−îc nhμ s¶n xuÊt.

trªn nhiÒu lo¹i ®Êt nh− ®Êt phï sa ven s«ng,

®Êt ®åi, ®Êt phï sa cæ, ®Êt thung lòng ë cç 6. Thu ho¹ch

vïng nói... Cç lo¹i ®Êt trªn cã tÇng dμy 80cm, Khi thu ho¹ch cÇn lo¹i bá cç l¸ gèc, l¸ giμ, tho¸t n−íc (nhÑ vμ xèp), mùc n−íc ngÇm d−íi l¸ bÞ s©u bÖnh, chó ý röa s¹ch, c©y kh«ng bÞ

1 m, ®é pH tõ 5,5 - 7, ®é dèc kh«ng qu¸ 20 - 25%.

giËp n¸t cho vμo bao b× s¹ch ®Ó sö dông.

CÇn cã biÖn ph¸p chèng xãi mßn b»ng trång c©y

che phñ gi÷a hμng (cá mÒm, l¹c hoÆc mét sè c©y

hä ®Ëu...).

81

82

https://thuviensach.vn

Tr−íc khi trång mét th¸ng, ®Êt ph¶i ®−îc cho hçn hîp ®Êt ph©n ®· trén xuèng hè ñ 15 - 20

dän s¹ch cá, cμy bõa kü, chia l«, r¹ch hμng, ®μo ngμy tr−íc khi trång.

hè bãn ph©n lãt (hoÆc lμm m« trång).

- Lóc trång ®μo 1 hè nhá cã chiÒu s©u h¬n bÇu c©y, ®Æt th¼ng c©y xuèng vμ lÊp ®Êt, nÐn 2. Thêi vô trång

nhÑ (kh«ng nªn lÊp ®Êt cao phñ lªn vÕt ghÐp).

- ë cç tØnh phÝa B¾c, thêi vô trång cam lμ

Sau khi trång c©y xong, dïng cäc tre chèng gi÷

mïa xu©n vμ mïa thu, nh−ng tèt nhÊt lμ

cho c©y lu«n ®øng th¼ng, t−íi n−íc vμ tñ gèc ®Ó

trång vμo mïa xu©n, khi cã m−a xu©n tû lÖ

gi÷ Èm (cçh gèc 20 cm), ®é Èm ®Êt ph¶i ®¹t c©y sèng cao.

70% trong 15 ngμy ®Çu ®Ó c©y kh«ng bÞ chÕt.

+ Vô xu©n: trång tõ th¸ng 2 ®Õn th¸ng 4.

- ë cç tØnh ®ång b»ng s«ng Cöu Long nªn

+ Vô thu: trång tõ th¸ng 8 ®Õn th¸ng 9.

lμm m« ®Ó trång cam. §Ó ®¾p thμnh m«, tèt

- ë cç tØnh phÝa Nam trång vμo ®Çu vμ cuèi nhÊt dïng ®Êt ao, ®Êt n−¬ng v−ên cò, ®Êt mÆt mïa m−a.

ruéng hay ®Êt b·i båi ven s«ng ph¬i kh«. M« cã 3. MËt ®é trång vμ cçh trång cam kÝch th−íc réng 60 - 80 cm, cao 25 - 30 cm. PhÇn gi÷a mçi m« nªn trén víi 0,5 kg ph©n l©n vμ 10 -

a) MËt ®é trång

15 kg ph©n chuång ñ hoai môc.

- MËt ®é trång ®èi víi cç c©y ghÐp trªn gèc gieo h¹t lμ 300 - 500 c©y/ha. Kho¶ng cçh c©y 4. Ph©n bãn

vμ hμng cã thÓ lμ 4 x 5 m.

a) L−îng bãn (Bãn cho 1 c©y):

- Cç lo¹i cam chiÕt, ghÐp cã thÓ trång víi

- Thêi kú kiÕn thiÕt (1 - 4 n¨m): Bãn tËp trung mËt ®é dμy h¬n 800 - 1.000 c©y/ha, víi kho¶ng cçh kho¶ng 4 x 3 m.

1 ®ît vμo th¸ng 12 hoÆc th¸ng 1 víi l−îng ph©n ñ hoai môc 5kg (hoÆc 2 - 3 kg ph©n h÷u c¬ vi b) Cçh trång c©y

sinh) + 0,2 kg ph©n ®¹m urª + 0,5 kg supe l©n +

§μo hè trång víi kÝch th−íc: 0,9 x 0,9 x 0,8 m.

0,2 kg kali sulfat.

Khi ®μo, líp ®Êt mÆt ®Ó riªng, líp ®Êt d−íi trén

- Vμo thêi kú thu qu¶: Bãn 10 kg ph©n ñ hoai víi 50 kg ph©n chuång ñ hoai môc, 3 kg ph©n môc (5 kg ph©n h÷u c¬ vi sinh) + 1 kg ®¹m + 1,5 kg l©n, 0,5 kg v«i bét r¾c xung quanh vμ ®¸y hè, supe l©n + 0,5 kg kali, chia lμm ba lÇn bãn.

83

84

https://thuviensach.vn

Tr−íc khi trång mét th¸ng, ®Êt ph¶i ®−îc cho hçn hîp ®Êt ph©n ®· trén xuèng hè ñ 15 - 20

dän s¹ch cá, cμy bõa kü, chia l«, r¹ch hμng, ®μo ngμy tr−íc khi trång.

hè bãn ph©n lãt (hoÆc lμm m« trång).

- Lóc trång ®μo 1 hè nhá cã chiÒu s©u h¬n bÇu c©y, ®Æt th¼ng c©y xuèng vμ lÊp ®Êt, nÐn 2. Thêi vô trång

nhÑ (kh«ng nªn lÊp ®Êt cao phñ lªn vÕt ghÐp).

- ë cç tØnh phÝa B¾c, thêi vô trång cam lμ

Sau khi trång c©y xong, dïng cäc tre chèng gi÷

mïa xu©n vμ mïa thu, nh−ng tèt nhÊt lμ

cho c©y lu«n ®øng th¼ng, t−íi n−íc vμ tñ gèc ®Ó

trång vμo mïa xu©n, khi cã m−a xu©n tû lÖ

gi÷ Èm (cçh gèc 20 cm), ®é Èm ®Êt ph¶i ®¹t c©y sèng cao.

70% trong 15 ngμy ®Çu ®Ó c©y kh«ng bÞ chÕt.

+ Vô xu©n: trång tõ th¸ng 2 ®Õn th¸ng 4.

- ë cç tØnh ®ång b»ng s«ng Cöu Long nªn

+ Vô thu: trång tõ th¸ng 8 ®Õn th¸ng 9.

lμm m« ®Ó trång cam. §Ó ®¾p thμnh m«, tèt

- ë cç tØnh phÝa Nam trång vμo ®Çu vμ cuèi nhÊt dïng ®Êt ao, ®Êt n−¬ng v−ên cò, ®Êt mÆt mïa m−a.

ruéng hay ®Êt b·i båi ven s«ng ph¬i kh«. M« cã 3. MËt ®é trång vμ cçh trång cam kÝch th−íc réng 60 - 80 cm, cao 25 - 30 cm. PhÇn gi÷a mçi m« nªn trén víi 0,5 kg ph©n l©n vμ 10 -

a) MËt ®é trång

15 kg ph©n chuång ñ hoai môc.

- MËt ®é trång ®èi víi cç c©y ghÐp trªn gèc gieo h¹t lμ 300 - 500 c©y/ha. Kho¶ng cçh c©y 4. Ph©n bãn

vμ hμng cã thÓ lμ 4 x 5 m.

a) L−îng bãn (Bãn cho 1 c©y):

- Cç lo¹i cam chiÕt, ghÐp cã thÓ trång víi

- Thêi kú kiÕn thiÕt (1 - 4 n¨m): Bãn tËp trung mËt ®é dμy h¬n 800 - 1.000 c©y/ha, víi kho¶ng cçh kho¶ng 4 x 3 m.

1 ®ît vμo th¸ng 12 hoÆc th¸ng 1 víi l−îng ph©n ñ hoai môc 5kg (hoÆc 2 - 3 kg ph©n h÷u c¬ vi b) Cçh trång c©y

sinh) + 0,2 kg ph©n ®¹m urª + 0,5 kg supe l©n +

§μo hè trång víi kÝch th−íc: 0,9 x 0,9 x 0,8 m.

0,2 kg kali sulfat.

Khi ®μo, líp ®Êt mÆt ®Ó riªng, líp ®Êt d−íi trén

- Vμo thêi kú thu qu¶: Bãn 10 kg ph©n ñ hoai víi 50 kg ph©n chuång ñ hoai môc, 3 kg ph©n môc (5 kg ph©n h÷u c¬ vi sinh) + 1 kg ®¹m + 1,5 kg l©n, 0,5 kg v«i bét r¾c xung quanh vμ ®¸y hè, supe l©n + 0,5 kg kali, chia lμm ba lÇn bãn.

83

84

https://thuviensach.vn

+ LÇn 1: Sau thu ho¹ch qu¶ th¸ng 12 sang nªn t−íi qu¸ nhiÒu n−íc cho c©y v× nÕu thõa th¸ng 1: Bãn 10 kg ph©n ñ hoai môc (hoÆc 5 kg n−íc c©y sÏ ra léc non ¶nh h−ëng ®Õn viÖc xö lý ph©n h÷u c¬ vi sinh) + 0,3 kg supe l©n + 0,1 kg kali.

ra hoa.

+ LÇn 2: Bãn ®ãn léc xu©n th¸ng 2 - 3: Bãn 5. Ch¨m sãc v−ên cam

0,5 kg ®¹m + 0,6 kg supe l©n + 0,2 kg kali.

a) Lμm cá, xíi x¸o

b) Cçh bãn

Xung quanh gèc vïng d−íi t¸n c©y ph¶i lu«n

- LÇn 1 (sau khi thu ho¹ch): bãn theo vμnh s¹ch sÏ ®Ó h¹n chÕ sù c¹nh tranh dinh d−ìng vμ

mÐp t¸n, ®μo r·nh s©u 20 cm, réng 30 cm. Cç n−íc cña cá víi c©y, gióp cho c©y ph¸t triÓn tèt.

lo¹i ph©n trén ®Òu cho vμo r·nh lÊp kÝn ®Êt, tñ Cã thÓ lμm cá b»ng tay, xíi x¸o nhÑ b»ng dÇm r¬m gi÷ Èm.

hoÆc dïng thuèc trõ cá. Còng cã thÓ dïng r¬m,

- Bãn thóc vμo lÇn 2 vμ 3: trén ®Òu cç lo¹i r¹ phñ xung quanh gèc ®Ó h¹n chÕ cá mäc vμ

ph©n hãa häc r¶i ®Òu trong vßng t¸n c©y, víi ®¶o gi÷ Èm cho ®Êt. Thêi kú c©y ch−a khÐp t¸n cã s©u 4 - 5 cm, vïi ®Êt lÊp kÝn, tñ r¬m rç gi÷ Èm.

thÓ trång xen mét sè c©y hä ®Ëu, c©y l¹c d¹i gi÷a cç hμng hoÆc duy tr× cá ë ®é cao 10 cm so c) Bãn ph©n phôc håi vμ t−íi n−íc víi mÆt ®Êt ®Ó tr¸nh xãi mßn.

- §èi víi c©y tõ 3 - 4 n¨m tuæi, bãn 5 kg ph©n ñ hoai môc (hoÆc bãn 1 - 2 kg ph©n h÷u c¬

b) §èn tØa vμ ch¨m sãc

vi sinh/gèc), c©y 5 - 6 n¨m tuæi bãn 10 kg ph©n

- C¾t tØa: TiÕn hμnh c¾t tØa ba lÇn trong n¨m, ñ hoai môc (hoÆc bãn 2 - 3 kg ph©n h÷u c¬ vi vμo cç ®ît sau:

sinh/gèc). Bãn ngay sau khi thu ho¹ch cμng sím

+ §ît 1: C¾t tØa sau thu qu¶. C¾t bá tÊt c¶

cμng tèt. Tr−íc khi bãn, ®μo ®Êt chung quanh nh÷ng cμnh trong t¸n, cμnh nhá, cμnh yÕu, gèc t¹o thμnh ®−êng vμnh khuyªn réng 20 - 30 cm, cμnh s©u bÖnh, mét sè cμnh v−ît, cμnh mäc ®an s©u 30 - 40 cm theo ®−êng chiÕu vμnh t¸n c©y, xen nhau. C¾t tØa kÕt hîp víi vÖ sinh ®ång r¶i ®Òu ph©n xuèng vμ lÊp ®Êt l¹i.

ruéng, ®èt bá hÕt tμn d− s©u bÖnh trªn v−ên.

- Bãn ph©n xong t−íi n−íc ®Òu ®Æn, võa ph¶i

+ §ît 2: C¾t vμo vô xu©n, thêi ®iÓm c©y ra cho ph©n tan ®Ó c©y hÊp thô tõ tõ. Chó ý kh«ng hoa ®Ëu qu¶: c¾t bá nh÷ng cμnh yÕu, cμnh cã 85

86

https://thuviensach.vn

+ LÇn 1: Sau thu ho¹ch qu¶ th¸ng 12 sang nªn t−íi qu¸ nhiÒu n−íc cho c©y v× nÕu thõa th¸ng 1: Bãn 10 kg ph©n ñ hoai môc (hoÆc 5 kg n−íc c©y sÏ ra léc non ¶nh h−ëng ®Õn viÖc xö lý ph©n h÷u c¬ vi sinh) + 0,3 kg supe l©n + 0,1 kg kali.

ra hoa.

+ LÇn 2: Bãn ®ãn léc xu©n th¸ng 2 - 3: Bãn 5. Ch¨m sãc v−ên cam

0,5 kg ®¹m + 0,6 kg supe l©n + 0,2 kg kali.

a) Lμm cá, xíi x¸o

b) Cçh bãn

Xung quanh gèc vïng d−íi t¸n c©y ph¶i lu«n

- LÇn 1 (sau khi thu ho¹ch): bãn theo vμnh s¹ch sÏ ®Ó h¹n chÕ sù c¹nh tranh dinh d−ìng vμ

mÐp t¸n, ®μo r·nh s©u 20 cm, réng 30 cm. Cç n−íc cña cá víi c©y, gióp cho c©y ph¸t triÓn tèt.

lo¹i ph©n trén ®Òu cho vμo r·nh lÊp kÝn ®Êt, tñ Cã thÓ lμm cá b»ng tay, xíi x¸o nhÑ b»ng dÇm r¬m gi÷ Èm.

hoÆc dïng thuèc trõ cá. Còng cã thÓ dïng r¬m,

- Bãn thóc vμo lÇn 2 vμ 3: trén ®Òu cç lo¹i r¹ phñ xung quanh gèc ®Ó h¹n chÕ cá mäc vμ

ph©n hãa häc r¶i ®Òu trong vßng t¸n c©y, víi ®¶o gi÷ Èm cho ®Êt. Thêi kú c©y ch−a khÐp t¸n cã s©u 4 - 5 cm, vïi ®Êt lÊp kÝn, tñ r¬m rç gi÷ Èm.

thÓ trång xen mét sè c©y hä ®Ëu, c©y l¹c d¹i gi÷a cç hμng hoÆc duy tr× cá ë ®é cao 10 cm so c) Bãn ph©n phôc håi vμ t−íi n−íc víi mÆt ®Êt ®Ó tr¸nh xãi mßn.

- §èi víi c©y tõ 3 - 4 n¨m tuæi, bãn 5 kg ph©n ñ hoai môc (hoÆc bãn 1 - 2 kg ph©n h÷u c¬

b) §èn tØa vμ ch¨m sãc

vi sinh/gèc), c©y 5 - 6 n¨m tuæi bãn 10 kg ph©n

- C¾t tØa: TiÕn hμnh c¾t tØa ba lÇn trong n¨m, ñ hoai môc (hoÆc bãn 2 - 3 kg ph©n h÷u c¬ vi vμo cç ®ît sau:

sinh/gèc). Bãn ngay sau khi thu ho¹ch cμng sím

+ §ît 1: C¾t tØa sau thu qu¶. C¾t bá tÊt c¶

cμng tèt. Tr−íc khi bãn, ®μo ®Êt chung quanh nh÷ng cμnh trong t¸n, cμnh nhá, cμnh yÕu, gèc t¹o thμnh ®−êng vμnh khuyªn réng 20 - 30 cm, cμnh s©u bÖnh, mét sè cμnh v−ît, cμnh mäc ®an s©u 30 - 40 cm theo ®−êng chiÕu vμnh t¸n c©y, xen nhau. C¾t tØa kÕt hîp víi vÖ sinh ®ång r¶i ®Òu ph©n xuèng vμ lÊp ®Êt l¹i.

ruéng, ®èt bá hÕt tμn d− s©u bÖnh trªn v−ên.

- Bãn ph©n xong t−íi n−íc ®Òu ®Æn, võa ph¶i

+ §ît 2: C¾t vμo vô xu©n, thêi ®iÓm c©y ra cho ph©n tan ®Ó c©y hÊp thô tõ tõ. Chó ý kh«ng hoa ®Ëu qu¶: c¾t bá nh÷ng cμnh yÕu, cμnh cã 85

86

https://thuviensach.vn

chïm hoa nhá, cμnh s©u bÖnh, cμnh mäc

+ Th−êng xuyªn ®iÒu tra, theo dâi mËt ®é trong t¸n.

rÇy chæng c¸nh trªn v−ên cam, ®Æc biÖt trong

+ §ît 3: C¾t tØa vμo vô hÌ, giai ®o¹n qu¶ lín: giai ®o¹n léc xu©n lμ thêi kú rÇy cã nhiÒu tiÒm c¾t bá nh÷ng cμnh s©u bÖnh, tØa bá qu¶ nhá, n¨ng truyÒn bÖnh vμng l¸.

qu¶ dÞ h×nh.

+ Sö dông mét sè lo¹i thuèc sau ®Ó phßng

- Ch¨m sãc thêi kú c©y mang qu¶: trõ: trõ rÇy vμo thêi kú c©y ph¸t léc ré hoÆc

+ Lμm cá, t−íi n−íc: Th−êng xuyªn ph¸t cá, phun b»ng thuèc Trebon 0,2%, Sherpa 0,2% ®Ó

tñ gèc ®Ó gi÷ Èm. Bæ sung n−íc t−íi ®Ó duy tr×

diÖt trõ.

®é Èm ®Êt ®¹t tõ 70 - 75% sau khi ®Ëu qu¶ vμ

b) RÖp cam (Toxoptera citridus) trong giai ®o¹n qu¶ lín.

- Sö dông cç dung dÞch th¶o méc nh−:

+ ë thêi kú qu¶ kho¶ng 1 - 2 tuÇn cÇn tiÕn dung dÞch h¹t na (1 kg h¹t na ®Ëp bá vá, t¸n hμnh bãn ph©n bæ sung b»ng cçh sö dông n−íc bét nhá + 5 lÝt r−îu tr¾ng ®Ó sau 5 ngμy ®em

®Ëu t−¬ng ng©m t−íi cho c©y ®Ó t¨ng tû lÖ ®Ëu phun). Sö dông bét tái ®Ó h¹n chÕ bÖnh ghÎ vá qu¶ vμ thóc ®Èy nhanh qu¸ tr×nh lín cña qu¶, c©y vμ gØ s¾t.

gi¶m l−îng h¹t vμ lμm ®Ñp m· qu¶.

- Sö dông thuèc trõ s©u sinh häc Exin 2.0 ®Ó

trõ rÖp.

6. BiÖn ph¸p phßng trõ mét sè lo¹i s©u c) Cç lo¹i rÖp s¸p: Sö dông thuèc sinh bÖnh h¹i chÝnh trªn c©y cam

häc ®Ó phßng trõ: Sokupi 0,36AS, Proclaim,

6.1. BiÖn ph¸p phßng trõ mét sè lo¹i s©u

Exin 2.0,...

h¹i chÝnh trªn c©y cam

d) NhÖn ®á (Panonychus citri) a) RÇy chæng c¸nh (Diaphorina citri Kway)

- NhÖn ®á ph¸t sinh quanh n¨m h¹i l¸ lμ

- Trong n¨m, rÇy non cã ®Ønh cao sè l−îng chÝnh, chñ yÕu vμo vô ®«ng xu©n. NhÖn ®á rÊt trïng víi thêi ®iÓm ra léc, ®Æc biÖt lμ léc xu©n nhá, mμu ®á, th−êng tô tËp thμnh nh÷ng ®¸m vμ léc thu. Chóng chÝch hót l¸ non, léc non, nhá ë d−íi mÆt l¸, hót dÞch l¸ lμm cho l¸ bÞ hÐo cμnh non, lμ m«i giíi truyÒn bÖnh v©n vμng l¸.

®i. Trªn l¸ n¬i nhÖn tô tËp th−êng nh×n thÊy Thêi gian xuÊt hiÖn tõ th¸ng 2 ®Õn th¸ng 11.

nh÷ng vßng trßn l¸ bÞ b¹c h¬n so víi chç l¸

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

kh«ng cã nhÖn vμ h¬i phång lªn nh¨n nheo.

87

88

https://thuviensach.vn

chïm hoa nhá, cμnh s©u bÖnh, cμnh mäc

+ Th−êng xuyªn ®iÒu tra, theo dâi mËt ®é trong t¸n.

rÇy chæng c¸nh trªn v−ên cam, ®Æc biÖt trong

+ §ît 3: C¾t tØa vμo vô hÌ, giai ®o¹n qu¶ lín: giai ®o¹n léc xu©n lμ thêi kú rÇy cã nhiÒu tiÒm c¾t bá nh÷ng cμnh s©u bÖnh, tØa bá qu¶ nhá, n¨ng truyÒn bÖnh vμng l¸.

qu¶ dÞ h×nh.

+ Sö dông mét sè lo¹i thuèc sau ®Ó phßng

- Ch¨m sãc thêi kú c©y mang qu¶: trõ: trõ rÇy vμo thêi kú c©y ph¸t léc ré hoÆc

+ Lμm cá, t−íi n−íc: Th−êng xuyªn ph¸t cá, phun b»ng thuèc Trebon 0,2%, Sherpa 0,2% ®Ó

tñ gèc ®Ó gi÷ Èm. Bæ sung n−íc t−íi ®Ó duy tr×

diÖt trõ.

®é Èm ®Êt ®¹t tõ 70 - 75% sau khi ®Ëu qu¶ vμ

b) RÖp cam (Toxoptera citridus) trong giai ®o¹n qu¶ lín.

- Sö dông cç dung dÞch th¶o méc nh−:

+ ë thêi kú qu¶ kho¶ng 1 - 2 tuÇn cÇn tiÕn dung dÞch h¹t na (1 kg h¹t na ®Ëp bá vá, t¸n hμnh bãn ph©n bæ sung b»ng cçh sö dông n−íc bét nhá + 5 lÝt r−îu tr¾ng ®Ó sau 5 ngμy ®em

®Ëu t−¬ng ng©m t−íi cho c©y ®Ó t¨ng tû lÖ ®Ëu phun). Sö dông bét tái ®Ó h¹n chÕ bÖnh ghÎ vá qu¶ vμ thóc ®Èy nhanh qu¸ tr×nh lín cña qu¶, c©y vμ gØ s¾t.

gi¶m l−îng h¹t vμ lμm ®Ñp m· qu¶.

- Sö dông thuèc trõ s©u sinh häc Exin 2.0 ®Ó

trõ rÖp.

6. BiÖn ph¸p phßng trõ mét sè lo¹i s©u c) Cç lo¹i rÖp s¸p: Sö dông thuèc sinh bÖnh h¹i chÝnh trªn c©y cam

häc ®Ó phßng trõ: Sokupi 0,36AS, Proclaim,

6.1. BiÖn ph¸p phßng trõ mét sè lo¹i s©u

Exin 2.0,...

h¹i chÝnh trªn c©y cam

d) NhÖn ®á (Panonychus citri) a) RÇy chæng c¸nh (Diaphorina citri Kway)

- NhÖn ®á ph¸t sinh quanh n¨m h¹i l¸ lμ

- Trong n¨m, rÇy non cã ®Ønh cao sè l−îng chÝnh, chñ yÕu vμo vô ®«ng xu©n. NhÖn ®á rÊt trïng víi thêi ®iÓm ra léc, ®Æc biÖt lμ léc xu©n nhá, mμu ®á, th−êng tô tËp thμnh nh÷ng ®¸m vμ léc thu. Chóng chÝch hót l¸ non, léc non, nhá ë d−íi mÆt l¸, hót dÞch l¸ lμm cho l¸ bÞ hÐo cμnh non, lμ m«i giíi truyÒn bÖnh v©n vμng l¸.

®i. Trªn l¸ n¬i nhÖn tô tËp th−êng nh×n thÊy Thêi gian xuÊt hiÖn tõ th¸ng 2 ®Õn th¸ng 11.

nh÷ng vßng trßn l¸ bÞ b¹c h¬n so víi chç l¸

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

kh«ng cã nhÖn vμ h¬i phång lªn nh¨n nheo.

87

88

https://thuviensach.vn

Nh÷ng c©y cam gÇn víi n−¬ng chÌ th−êng hay nh©n chñ yÕu g©y ra r¸m qu¶, cç vÕt mμu x¸m cã nhÖn ®á ph¸ ho¹i.

tr¾ng ë trªn vá qu¶.

- NÕu cã nhiÒu nhÖn ®á, lç©y b¹c ra, cμnh

- NhÖn tr¾ng lμm l¸ non vμ bóp non chïn l¹i.

l¸ non bÞ vμng. Khi c©y ®· cho qu¶ ë thêi kú qu¶

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

non th¸ng 1, 2, nÕu cã nhÖn ®á ¨n vμo phÇn vá

+ §Ó trõ nhÖn tr¾ng dïng thuèc: Polytrin: th× sau nμy qu¶ bÞ r¸m (mμu x¸m ®en).

25 ml/10 lÝt n−íc.

- NhÖn ®á dÔ cã kh¶ n¨ng kh¸ng thuèc v×

+ Sö dông thuèc Pegasus, Comite hoÆc dÇu vËy chó ý th−êng xuyªn thay ®æi thuèc. CÇn kho¸ng trõ s©u... pha nång ®é theo khuyÕn c¸o tiÕn hμnh phßng trõ sím khi mËt ®é nhÖn cßn cña nhμ s¶n xuÊt phun −ít c¶ mÆt l¸ d−íi vμ

ch−a cao.

phun lóc c©y ra léc non ®Ó phßng. NÕu ®· bÞ

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

nhÖn ph¸ ho¹i ph¶i phun liªn tôc 2 - 3 lÇn, mçi lÇn cçh nhau 5 - 7 ngμy.

+ §Ó trõ nhÖn ®á dïng thuèc: Comite e) S©u ®ôc th©n (Chelidonium argentanum) 10 ml/10 lÝt n−íc; Furmite: 12 + 30 ml, dÇu

- S©u ®ôc th©n do con xÐn tãc hoa tõ th¸ng 4

kho¸ng SK hoÆc Pegasus 500ND 0,1%, hoÆc

®Õn th¸ng 9 vò hãa bay ra ®Î trøng vμo gèc c©y, thuèc cã chøa ho¹t chÊt Azadirachtin... phun th©n c©y, s©u në ¨n th¼ng vμo vá c©y.

−ít c¶ mÆt l¸ d−íi vμ phun lóc c©y ra léc non

- Thêi gian xuÊt hiÖn trong cç th¸ng 5-8-9.

®Ó phßng. NÕu ®· bÞ nhÖn ph¸ h¹i nÆng ph¶i

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

phun liªn tôc 2 - 3 lÇn, mçi lÇn cçh nhau 5 -

+ B¾t xÐn tãc.

7 ngμy.

+ Chó ý: s©u ®ôc th©n th−êng ®Î trøng ë

+ Sö dông cç lo¹i thuèc sinh häc vμ th¶o cç kÏ nøt cña vá ë phÇn th©n c©y vμ gèc c©y, méc khç nh− chÕ phÈm th¶o méc trõ s©u TP -

v× vËy vμo th¸ng 11 - 12 ng−êi ta th−êng dïng ThÇn §iÒn 78 DD, chÕ phÈm sinh häc trõ s©u hçn hîp: 10 kg bïn ao + 1 kg Basudin + 5 kg TP - ThÇn tèc 16.000 IU.

ph©n tr©u + 20 lÝt n−íc s¹ch, khuÊy ®Òu thμnh

®) NhÖn tr¾ng (Phyllocoptura oleivora) dung dÞch ®Æc sÖt råi quÐt tõ gèc c©y lªn ®Õn

- Ph¸t sinh chñ yÕu trong thêi kú kh« h¹n cμnh cÊp 1 vμo th¸ng 4 vμ th¸ng 8 h»ng n¨m kÐo dμi vμi th¸ng (trêi ©m u hoÆc c©y bÞ che sÏ cã tç dông: mét lμ lÊp cç kÏ nøt ë vá c©y bãng bëi cç c©y khç). NhÖn tr¾ng lμ nguyªn lμm cho s©u kh«ng cã chç ®Î trøng, hai lμ nÕu 89

90

https://thuviensach.vn

Nh÷ng c©y cam gÇn víi n−¬ng chÌ th−êng hay nh©n chñ yÕu g©y ra r¸m qu¶, cç vÕt mμu x¸m cã nhÖn ®á ph¸ ho¹i.

tr¾ng ë trªn vá qu¶.

- NÕu cã nhiÒu nhÖn ®á, lç©y b¹c ra, cμnh

- NhÖn tr¾ng lμm l¸ non vμ bóp non chïn l¹i.

l¸ non bÞ vμng. Khi c©y ®· cho qu¶ ë thêi kú qu¶

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

non th¸ng 1, 2, nÕu cã nhÖn ®á ¨n vμo phÇn vá

+ §Ó trõ nhÖn tr¾ng dïng thuèc: Polytrin: th× sau nμy qu¶ bÞ r¸m (mμu x¸m ®en).

25 ml/10 lÝt n−íc.

- NhÖn ®á dÔ cã kh¶ n¨ng kh¸ng thuèc v×

+ Sö dông thuèc Pegasus, Comite hoÆc dÇu vËy chó ý th−êng xuyªn thay ®æi thuèc. CÇn kho¸ng trõ s©u... pha nång ®é theo khuyÕn c¸o tiÕn hμnh phßng trõ sím khi mËt ®é nhÖn cßn cña nhμ s¶n xuÊt phun −ít c¶ mÆt l¸ d−íi vμ

ch−a cao.

phun lóc c©y ra léc non ®Ó phßng. NÕu ®· bÞ

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

nhÖn ph¸ ho¹i ph¶i phun liªn tôc 2 - 3 lÇn, mçi lÇn cçh nhau 5 - 7 ngμy.

+ §Ó trõ nhÖn ®á dïng thuèc: Comite e) S©u ®ôc th©n (Chelidonium argentanum) 10 ml/10 lÝt n−íc; Furmite: 12 + 30 ml, dÇu

- S©u ®ôc th©n do con xÐn tãc hoa tõ th¸ng 4

kho¸ng SK hoÆc Pegasus 500ND 0,1%, hoÆc

®Õn th¸ng 9 vò hãa bay ra ®Î trøng vμo gèc c©y, thuèc cã chøa ho¹t chÊt Azadirachtin... phun th©n c©y, s©u në ¨n th¼ng vμo vá c©y.

−ít c¶ mÆt l¸ d−íi vμ phun lóc c©y ra léc non

- Thêi gian xuÊt hiÖn trong cç th¸ng 5-8-9.

®Ó phßng. NÕu ®· bÞ nhÖn ph¸ h¹i nÆng ph¶i

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

phun liªn tôc 2 - 3 lÇn, mçi lÇn cçh nhau 5 -

+ B¾t xÐn tãc.

7 ngμy.

+ Chó ý: s©u ®ôc th©n th−êng ®Î trøng ë

+ Sö dông cç lo¹i thuèc sinh häc vμ th¶o cç kÏ nøt cña vá ë phÇn th©n c©y vμ gèc c©y, méc khç nh− chÕ phÈm th¶o méc trõ s©u TP -

v× vËy vμo th¸ng 11 - 12 ng−êi ta th−êng dïng ThÇn §iÒn 78 DD, chÕ phÈm sinh häc trõ s©u hçn hîp: 10 kg bïn ao + 1 kg Basudin + 5 kg TP - ThÇn tèc 16.000 IU.

ph©n tr©u + 20 lÝt n−íc s¹ch, khuÊy ®Òu thμnh

®) NhÖn tr¾ng (Phyllocoptura oleivora) dung dÞch ®Æc sÖt råi quÐt tõ gèc c©y lªn ®Õn

- Ph¸t sinh chñ yÕu trong thêi kú kh« h¹n cμnh cÊp 1 vμo th¸ng 4 vμ th¸ng 8 h»ng n¨m kÐo dμi vμi th¸ng (trêi ©m u hoÆc c©y bÞ che sÏ cã tç dông: mét lμ lÊp cç kÏ nøt ë vá c©y bãng bëi cç c©y khç). NhÖn tr¾ng lμ nguyªn lμm cho s©u kh«ng cã chç ®Î trøng, hai lμ nÕu 89

90

https://thuviensach.vn

s©u ®Î trøng th× hçn hîp thuèc sÏ lμm cho

+ Phun thuèc khi léc non míi nhó tõ 0,5 - 1 cm.

trøng bÞ ung kh«ng në thμnh s©u non ®Ó ph¸

+ Dïng thuèc Polytrin, liÒu l−îng: 25 ml/10 lÝt ho¹i ®−îc hoÆc sö dông v«i ng©m vμo n−íc ®Ó

n−íc hoÆc Selecron, Trebon pha nång ®é theo quÐt xung quanh gèc.

khuyÕn c¸o cña nhμ s¶n xuÊt ®Ó phßng trõ.

g) S©u vÏ bïa (Phyllocnistis citrella Stainton) Phun −ít hÕt mÆt l¸.

- §Æc ®iÓm:

+ Sö dông thuèc sinh häc vμ th¶o méc nh−:

+ Lμ lo¹i s©u −a t¸n thÊp, c©y cao kho¶ng Azadirachtin, Success, phßng trõ khi thÊy triÖu 1,5 m trë xuèng. Ban ®ªm lo¹i b−ím nμy bay ra chøng g©y h¹i ®Çu tiªn cña s©u.

®Î trøng vμo chåi non l¸ non.

h) S©u ¨n l¸:

+ S©u ph¸ ho¹i chñ yÕu ë thêi kú v−ên −¬m

- Phßng trõ : B»ng cç thuèc trõ s©u sinh häc vμ c©y nhá 3 - 4 n¨m ®Çu míi trång. Trªn c©y vμ th¶o méc: Success, Azadirachtin.

lín th−êng ph¸ ho¹i vμo thêi kú léc non, nhÊt lμ

6.2. BiÖn ph¸p phßng trõ mét sè lo¹i

®ît léc xu©n.

bÖnh h¹i chÝnh trªn c©y cam

+ S©u non në ra ¨n cç líp biÓu b× trªn l¸, t¹o thμnh cç líp ngo»n ngoÌo, l¸ xo¨n l¹i cuèi a) BÖnh vμng l¸ Greening (Liberobacter

®−êng cong vÏ trªn mÆt lçã s©u non b»ng ®Çu asiaticum)

kim. S©u ph¸ ho¹i m¹nh ë tÊt c¶ cç th¸ng

- §©y lμ bÖnh nguy hiÓm g©y h¹i quan trong n¨m, m¹nh nhÊt tõ th¸ng 2 ®Õn th¸ng 10.

träng nhÊt trªn c©y cã mói. BÖnh lan truyÒn

+ Khi bÞ s©u vÏ bïa g©y h¹i, c©y quang hîp chñ yÕu do gièng ®· bÞ nhiÔm. §Æc biÖt bÖnh kÐm, ¶nh h−ëng ®Õn søc sinh tr−ëng, ®ång thêi lan truyÒn nhanh do m«i giíi truyÒn bÖnh lμ

t¹o ra nh÷ng vÕt th−¬ng c¬ giíi, lμ c¬ héi ®Ó

rÇy chæng c¸nh.

bÖnh loÐt x©m nhËp.

- TriÖu chøng: TriÖu chøng ®iÓn h×nh lμ l¸ bÞ

Phun thuèc phßng 1 - 2 lÇn trong mçi ®ît vμng cã ®èm xanh, l¸ vμng cã nh÷ng g©n xanh, c©y cã léc non vμ hiÖu qu¶ nhÊt lμ lóc léc non l−ng l¸ bÞ s−ng vμ hãa bÈn, kh«, nh÷ng l¸ míi dμi tõ 1 - 2 cm.

nhá l¹i mäc th¼ng ®øng vμ cã mμu vμng. C©y

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

th−êng ra hoa nhiÒu vμ ra qu¶ tr¸i vô nh−ng

+ Theo dâi chÆt chÏ cç ®ît léc xuÊt hiÖn rÊt dÔ rông, qu¶ nhá, qu¶ bÞ lÖch t©m, tÐp nhá, trªn v−ên qu¶.

1 sè h¹t bÞ thui ®en. C©y bÞ bÖnh hÖ thèng rÔ

91

92

https://thuviensach.vn

s©u ®Î trøng th× hçn hîp thuèc sÏ lμm cho

+ Phun thuèc khi léc non míi nhó tõ 0,5 - 1 cm.

trøng bÞ ung kh«ng në thμnh s©u non ®Ó ph¸

+ Dïng thuèc Polytrin, liÒu l−îng: 25 ml/10 lÝt ho¹i ®−îc hoÆc sö dông v«i ng©m vμo n−íc ®Ó

n−íc hoÆc Selecron, Trebon pha nång ®é theo quÐt xung quanh gèc.

khuyÕn c¸o cña nhμ s¶n xuÊt ®Ó phßng trõ.

g) S©u vÏ bïa (Phyllocnistis citrella Stainton) Phun −ít hÕt mÆt l¸.

- §Æc ®iÓm:

+ Sö dông thuèc sinh häc vμ th¶o méc nh−:

+ Lμ lo¹i s©u −a t¸n thÊp, c©y cao kho¶ng Azadirachtin, Success, phßng trõ khi thÊy triÖu 1,5 m trë xuèng. Ban ®ªm lo¹i b−ím nμy bay ra chøng g©y h¹i ®Çu tiªn cña s©u.

®Î trøng vμo chåi non l¸ non.

h) S©u ¨n l¸:

+ S©u ph¸ ho¹i chñ yÕu ë thêi kú v−ên −¬m

- Phßng trõ : B»ng cç thuèc trõ s©u sinh häc vμ c©y nhá 3 - 4 n¨m ®Çu míi trång. Trªn c©y vμ th¶o méc: Success, Azadirachtin.

lín th−êng ph¸ ho¹i vμo thêi kú léc non, nhÊt lμ

6.2. BiÖn ph¸p phßng trõ mét sè lo¹i

®ît léc xu©n.

bÖnh h¹i chÝnh trªn c©y cam

+ S©u non në ra ¨n cç líp biÓu b× trªn l¸, t¹o thμnh cç líp ngo»n ngoÌo, l¸ xo¨n l¹i cuèi a) BÖnh vμng l¸ Greening (Liberobacter

®−êng cong vÏ trªn mÆt lçã s©u non b»ng ®Çu asiaticum)

kim. S©u ph¸ ho¹i m¹nh ë tÊt c¶ cç th¸ng

- §©y lμ bÖnh nguy hiÓm g©y h¹i quan trong n¨m, m¹nh nhÊt tõ th¸ng 2 ®Õn th¸ng 10.

träng nhÊt trªn c©y cã mói. BÖnh lan truyÒn

+ Khi bÞ s©u vÏ bïa g©y h¹i, c©y quang hîp chñ yÕu do gièng ®· bÞ nhiÔm. §Æc biÖt bÖnh kÐm, ¶nh h−ëng ®Õn søc sinh tr−ëng, ®ång thêi lan truyÒn nhanh do m«i giíi truyÒn bÖnh lμ

t¹o ra nh÷ng vÕt th−¬ng c¬ giíi, lμ c¬ héi ®Ó

rÇy chæng c¸nh.

bÖnh loÐt x©m nhËp.

- TriÖu chøng: TriÖu chøng ®iÓn h×nh lμ l¸ bÞ

Phun thuèc phßng 1 - 2 lÇn trong mçi ®ît vμng cã ®èm xanh, l¸ vμng cã nh÷ng g©n xanh, c©y cã léc non vμ hiÖu qu¶ nhÊt lμ lóc léc non l−ng l¸ bÞ s−ng vμ hãa bÈn, kh«, nh÷ng l¸ míi dμi tõ 1 - 2 cm.

nhá l¹i mäc th¼ng ®øng vμ cã mμu vμng. C©y

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

th−êng ra hoa nhiÒu vμ ra qu¶ tr¸i vô nh−ng

+ Theo dâi chÆt chÏ cç ®ît léc xuÊt hiÖn rÊt dÔ rông, qu¶ nhá, qu¶ bÞ lÖch t©m, tÐp nhá, trªn v−ên qu¶.

1 sè h¹t bÞ thui ®en. C©y bÞ bÖnh hÖ thèng rÔ

91

92

https://thuviensach.vn

thèi nhiÒu. BÖnh lμm cho c©y tμn lôi nhanh vμ

+ Sö dông dung dÞch Boãc-®« ®Ó phßng chÕt hμng lo¹t.

bÖnh: 15 g sulfat ®ång + 20 g v«i t«i/12 lÝt

- BiÖn ph¸p phßng ngõa:

n−íc pha nh− sau:

+ Trång c©y gièng s¹ch bÖnh.

§æ 15 g sulfat ®ång vμo 1 thïng 9 lÝt n−íc

+ Kh«ng nªn trång c©y nguyÖt quÕ trong quÊy ®Òu cho hßa tan hÕt.

v−ên v× rÇy chæng c¸nh rÊt thÝch ®Î trøng vμ

§æ 20 g v«i t«i vμo 1 thïng 3 lÝt n−íc hßa chÝch hót c©y nμy.

tan hÕt.

+ Ph¸t hiÖn sím bÖnh, chÆt bá nh÷ng c©y Dïng dung dÞch ®ång ®æ vμo n−íc v«i, võa

®· bÞ nhiÔm bÖnh nh»m hñy diÖt nguån bÖnh

®æ võa quÊy ®Òu víi thμnh Boãc-®« mμu xanh l©y lan.

da trêi, kh«ng bÞ l¾ng cÆn.

+ Phßng trõ tèt rÇy chæng c¸nh, h¹n chÕ sù l©y nhiÔm bÖnh cña rÇy.

+ Cçh thö: nÕu nhóng dao mμi s¾c vμo b) BÖnh loÐt (Xanthomonas campestris) Boãc-®« mμ l−ìi dao mμu xØn x¸m lμ pha chuÈn,

- TriÖu chøng bÖnh: G©y h¹i nÆng tÊt c¶ thêi nÕu l−ìi dao mμu han gØ vμng lμ pha kh«ng kú trång c©y cam nÕu kh«ng ®−îc phßng chèng

®óng. (NÕu pha kh«ng ®óng g©y h¹i cho c©y vμ

tèt. Trªn l¸ xuÊt hiÖn cç vÕt bÖnh mμu n©u, cã kh«ng phßng ®−îc bÖnh).

thÓ lèm ®èm hoÆc dμy ®Æc trªn mÆt l¸, h×nh c) BÖnh Tristeza (Tristeza virus) trßn, bÒ mÆt vÕt bÖnh sÇn sïi, gå ghÒ. NÕu bÖnh

- C©y m¾c bÖnh Tristeza cßi cäc, lïn, l¸ nhá xuÊt hiÖn trªn cμnh th× sÏ nh×n thÊy cç ®¸m vμ cong nh− chiÕc cïi d×a, qu¶ nhá, kh« n−íc, sÇn sïi nh− ghÎ lë, mμu vμng hoÆc n©u. Cμnh n¨ng suÊt gi¶m rÊt nhanh.

bÞ nhiÒu vÕt bÖnh sÏ bÞ kh« vμ chÕt, thêi kú

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

mang qu¶ bÖnh tÊn c«ng tõ lóc qu¶ cßn nhá ®Õn

+ Sö dông gièng s¹ch bÖnh.

khi qu¶ lín, bÖnh nÆng lμm rông qu¶. N¨m nμo

+ Lo¹i bá nh÷ng c©y bÞ bÖnh, h¹n chÕ nguån m−a nhiÒu kÌm thêi tiÕt nãng Èm bÖnh ph¸t bÖnh.

m¹nh thμnh dÞch.

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

+ Phßng trõ tèt m«i giíi truyÒn bÖnh, nhÊt

+ TrÞ bÖnh loÐt b»ng cçh phun Boãc-®« 1%

lμ cç loμi rÖp.

hoÆc Kasuran 0,2%, Koside 35 g/10 lÝt n−íc, d) BÖnh loÐt (Xanthomonas citri) Oxyclorua ®ång.

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

93

94

https://thuviensach.vn

thèi nhiÒu. BÖnh lμm cho c©y tμn lôi nhanh vμ

+ Sö dông dung dÞch Boãc-®« ®Ó phßng chÕt hμng lo¹t.

bÖnh: 15 g sulfat ®ång + 20 g v«i t«i/12 lÝt

- BiÖn ph¸p phßng ngõa:

n−íc pha nh− sau:

+ Trång c©y gièng s¹ch bÖnh.

§æ 15 g sulfat ®ång vμo 1 thïng 9 lÝt n−íc

+ Kh«ng nªn trång c©y nguyÖt quÕ trong quÊy ®Òu cho hßa tan hÕt.

v−ên v× rÇy chæng c¸nh rÊt thÝch ®Î trøng vμ

§æ 20 g v«i t«i vμo 1 thïng 3 lÝt n−íc hßa chÝch hót c©y nμy.

tan hÕt.

+ Ph¸t hiÖn sím bÖnh, chÆt bá nh÷ng c©y Dïng dung dÞch ®ång ®æ vμo n−íc v«i, võa

®· bÞ nhiÔm bÖnh nh»m hñy diÖt nguån bÖnh

®æ võa quÊy ®Òu víi thμnh Boãc-®« mμu xanh l©y lan.

da trêi, kh«ng bÞ l¾ng cÆn.

+ Phßng trõ tèt rÇy chæng c¸nh, h¹n chÕ sù l©y nhiÔm bÖnh cña rÇy.

+ Cçh thö: nÕu nhóng dao mμi s¾c vμo b) BÖnh loÐt (Xanthomonas campestris) Boãc-®« mμ l−ìi dao mμu xØn x¸m lμ pha chuÈn,

- TriÖu chøng bÖnh: G©y h¹i nÆng tÊt c¶ thêi nÕu l−ìi dao mμu han gØ vμng lμ pha kh«ng kú trång c©y cam nÕu kh«ng ®−îc phßng chèng

®óng. (NÕu pha kh«ng ®óng g©y h¹i cho c©y vμ

tèt. Trªn l¸ xuÊt hiÖn cç vÕt bÖnh mμu n©u, cã kh«ng phßng ®−îc bÖnh).

thÓ lèm ®èm hoÆc dμy ®Æc trªn mÆt l¸, h×nh c) BÖnh Tristeza (Tristeza virus) trßn, bÒ mÆt vÕt bÖnh sÇn sïi, gå ghÒ. NÕu bÖnh

- C©y m¾c bÖnh Tristeza cßi cäc, lïn, l¸ nhá xuÊt hiÖn trªn cμnh th× sÏ nh×n thÊy cç ®¸m vμ cong nh− chiÕc cïi d×a, qu¶ nhá, kh« n−íc, sÇn sïi nh− ghÎ lë, mμu vμng hoÆc n©u. Cμnh n¨ng suÊt gi¶m rÊt nhanh.

bÞ nhiÒu vÕt bÖnh sÏ bÞ kh« vμ chÕt, thêi kú

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

mang qu¶ bÖnh tÊn c«ng tõ lóc qu¶ cßn nhá ®Õn

+ Sö dông gièng s¹ch bÖnh.

khi qu¶ lín, bÖnh nÆng lμm rông qu¶. N¨m nμo

+ Lo¹i bá nh÷ng c©y bÞ bÖnh, h¹n chÕ nguån m−a nhiÒu kÌm thêi tiÕt nãng Èm bÖnh ph¸t bÖnh.

m¹nh thμnh dÞch.

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

+ Phßng trõ tèt m«i giíi truyÒn bÖnh, nhÊt

+ TrÞ bÖnh loÐt b»ng cçh phun Boãc-®« 1%

lμ cç loμi rÖp.

hoÆc Kasuran 0,2%, Koside 35 g/10 lÝt n−íc, d) BÖnh loÐt (Xanthomonas citri) Oxyclorua ®ång.

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

93

94

https://thuviensach.vn

+ Trång c©y gièng s¹ch bÖnh, phun phßng Dïng thuèc Anvin 1 hép/100 lÝt n−íc. Phun bÖnh triÖt ®Ó trªn v−ên −¬m.

kÐp 2 lÇn cçh nhau 5 ngμy, phun −ít c¶ mÆt

+ C¾t bá cç cμnh bÞ bÖnh ®Ó h¹n chÕ nguån trªn vμ mÆt d−íi l¸.

bÖnh l©y lan theo n−íc.

g) BÖnh ch¶y g«m (Phytophthora sp)

+ Phun phßng trõ bÖnh b»ng Boãc-®« 1%

- TriÖu trøng vμ tç h¹i cña bÖnh: BÖnh phun trªn l¸.

th−êng ph¸t sinh ë phÇn gèc c©y, cçh mÆt ®Êt

®) BÖnh sÑo cam (Sphaeceloma (Elsinoe) kho¶ng 20 - 30 cm trë xuèng cæ rÔ vμ phÇn rÔ.

fawcetti)

Giai ®o¹n ®Çu bÖnh míi ph¸t sinh th−êng vá c©y

- TriÖu chøng: L¸ vμ qu¶ cã nh÷ng nèt næi bÞ nøt vμ ch¶y nhùa (ch¶y g«m). Bãc líp vá ra, ë gå ghÒ mμu n©u, th−êng g©y h¹i l¸ vμ qu¶ lóc phÇn gç bÞ h¹i cã mμu x¸m vμ nh×n thÊy nh÷ng cßn nhá.

m¹ch sîi ®en hoÆc n©u ch¹y däc theo thí gç.

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

- BÖnh h¹i nÆng, líp vá ngoμi thèi r÷a (gièng

+ Chän c©y gièng s¹ch bÖnh, phßng trõ bÖnh nh− bÞ luéc n−íc s«i) vμ rÊt dÔ bÞ tuét khái th©n triÖt ®Ó trªn v−ên −¬m.

c©y, phÇn gç bªn trong cã mμu ®en x¸m. NÕu

+ VÖ sinh ®ång ruéng, c¾t bá nh÷ng cμnh l¸

tÊt c¶ xung quanh phÇn cæ rÔ bÞ h¹i, c©y cã thÓ

bÞ bÖnh, h¹n chÕ nguån bÖnh trªn v−ên qu¶.

bÞ chÕt ngay, nÕu bÞ mét phÇn th× c©y bÞ vμng

+ Sö dông thuèc Boãc-®« 1%, phun phßng óa, sinh tr−ëng kÐm, bíi s©u xuèng d−íi cã thÓ

vμo giai ®o¹n c©y con.

thÊy nhiÒu rÔ còng bÞ thèi.

e) BÖnh nÊm phÊn tr¾ng

- BiÖn ph¸p phßng trõ bÖnh:

- Khi thêi tiÕt cã ®é Èm cao, m−a nhiÒu, trêi

+ §èi víi vÕt h¹i côc bé phÇn th©n gèc: C¹o

©m u thiÕu ¸nh n¾ng, bÖnh nÊm phÊn tr¾ng s¹ch vÕt bÖnh, dïng thuèc Aliette nång ®é 0,5%

ph¸t triÓn cã thÓ thμnh dÞch nÕu kh«ng phßng quÐt vμo vÕt bÖnh.

trõ kÞp thêi.

+ §èi víi nh÷ng c©y cã biÓu hiÖn triÖu trøng

- TriÖu chøng: Trªn l¸ xuÊt hiÖn nh÷ng ®¸m nhÑ cÇn phun Aliette nång ®é 0,3% lªn toμn bé nh− bôi phÊn mμu tr¾ng ë c¶ mÆt trªn vμ d−íi c©y, thuèc Aliette cã tç dông l−u dÉn trong l¸. BÖnh nμy l©y lan rÊt nhanh ph¶i phßng trÞ

nhùa c©y ®Ó diÖt nÊm Phytophthora sp.

kÞp thêi.

+ Chó ý ®μo r·nh tho¸t n−íc tèt cho v−ên

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

c©y, tr¸nh t×nh tr¹ng g©y óng côc bé.

95

96

https://thuviensach.vn

+ Trång c©y gièng s¹ch bÖnh, phun phßng Dïng thuèc Anvin 1 hép/100 lÝt n−íc. Phun bÖnh triÖt ®Ó trªn v−ên −¬m.

kÐp 2 lÇn cçh nhau 5 ngμy, phun −ít c¶ mÆt

+ C¾t bá cç cμnh bÞ bÖnh ®Ó h¹n chÕ nguån trªn vμ mÆt d−íi l¸.

bÖnh l©y lan theo n−íc.

g) BÖnh ch¶y g«m (Phytophthora sp)

+ Phun phßng trõ bÖnh b»ng Boãc-®« 1%

- TriÖu trøng vμ tç h¹i cña bÖnh: BÖnh phun trªn l¸.

th−êng ph¸t sinh ë phÇn gèc c©y, cçh mÆt ®Êt

®) BÖnh sÑo cam (Sphaeceloma (Elsinoe) kho¶ng 20 - 30 cm trë xuèng cæ rÔ vμ phÇn rÔ.

fawcetti)

Giai ®o¹n ®Çu bÖnh míi ph¸t sinh th−êng vá c©y

- TriÖu chøng: L¸ vμ qu¶ cã nh÷ng nèt næi bÞ nøt vμ ch¶y nhùa (ch¶y g«m). Bãc líp vá ra, ë gå ghÒ mμu n©u, th−êng g©y h¹i l¸ vμ qu¶ lóc phÇn gç bÞ h¹i cã mμu x¸m vμ nh×n thÊy nh÷ng cßn nhá.

m¹ch sîi ®en hoÆc n©u ch¹y däc theo thí gç.

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

- BÖnh h¹i nÆng, líp vá ngoμi thèi r÷a (gièng

+ Chän c©y gièng s¹ch bÖnh, phßng trõ bÖnh nh− bÞ luéc n−íc s«i) vμ rÊt dÔ bÞ tuét khái th©n triÖt ®Ó trªn v−ên −¬m.

c©y, phÇn gç bªn trong cã mμu ®en x¸m. NÕu

+ VÖ sinh ®ång ruéng, c¾t bá nh÷ng cμnh l¸

tÊt c¶ xung quanh phÇn cæ rÔ bÞ h¹i, c©y cã thÓ

bÞ bÖnh, h¹n chÕ nguån bÖnh trªn v−ên qu¶.

bÞ chÕt ngay, nÕu bÞ mét phÇn th× c©y bÞ vμng

+ Sö dông thuèc Boãc-®« 1%, phun phßng óa, sinh tr−ëng kÐm, bíi s©u xuèng d−íi cã thÓ

vμo giai ®o¹n c©y con.

thÊy nhiÒu rÔ còng bÞ thèi.

e) BÖnh nÊm phÊn tr¾ng

- BiÖn ph¸p phßng trõ bÖnh:

- Khi thêi tiÕt cã ®é Èm cao, m−a nhiÒu, trêi

+ §èi víi vÕt h¹i côc bé phÇn th©n gèc: C¹o

©m u thiÕu ¸nh n¾ng, bÖnh nÊm phÊn tr¾ng s¹ch vÕt bÖnh, dïng thuèc Aliette nång ®é 0,5%

ph¸t triÓn cã thÓ thμnh dÞch nÕu kh«ng phßng quÐt vμo vÕt bÖnh.

trõ kÞp thêi.

+ §èi víi nh÷ng c©y cã biÓu hiÖn triÖu trøng

- TriÖu chøng: Trªn l¸ xuÊt hiÖn nh÷ng ®¸m nhÑ cÇn phun Aliette nång ®é 0,3% lªn toμn bé nh− bôi phÊn mμu tr¾ng ë c¶ mÆt trªn vμ d−íi c©y, thuèc Aliette cã tç dông l−u dÉn trong l¸. BÖnh nμy l©y lan rÊt nhanh ph¶i phßng trÞ

nhùa c©y ®Ó diÖt nÊm Phytophthora sp.

kÞp thêi.

+ Chó ý ®μo r·nh tho¸t n−íc tèt cho v−ên

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

c©y, tr¸nh t×nh tr¹ng g©y óng côc bé.

95

96

https://thuviensach.vn

7. Thu ho¹ch

®Êt dμy, tuy nhiªn ®èi víi trång b»ng cμnh chiÕt, bé phËn rÔ ph¸t triÓn kÐm, ®−a lªn ®åi ph¶i gi÷

Cam b¾t ®Çu cho thu ho¹ch tõ th¸ng 11 ®Õn Èm tèt vμ gi÷ cho c©y khái lay gèc ®Ó b¶o ®¶m th¸ng 12, khi thu ho¹ch chó ý b¶o ®¶m kh«ng tû lÖ sèng sau trång cao.

x©y x¸t vá. Sö dông dông cô chuyªn dïng, vËn

- §èi víi ®Êt ®åi, trång v¶i ph¶i chän n¬i cã chuyÓn ®Õn n¬i tiªu thô.

®é dèc thÊp d−íi 25oC, nhÊt thiÕt ph¶i trång theo ®−êng ®ång møc vμ ph¶i cã b¨ng c©y chèng Kü THUËT TRåNG c©y V¶I

xãi mßn.

2. Thêi vô trång

C©y v¶i cã tªn khoa häc lμ Litchisinensis.

- ë cç tØnh phÝa B¾c: trång vμo vô xu©n vμ

V¶i lμ c©y cã gi¸ trÞ dinh d−ìng vμ kinh tÕ cao, vô thu.

tuy nhiªn v¶i rÊt khã b¶o qu¶n t−¬i nªn khi thu

+ Vô xu©n: trång th¸ng 3 - 4.

ho¹ch xong cÇn xuÊt b¸n, tiªu thô ngay.

+ Vô thu: trång th¸ng 8 - 9.

- ë cç tØnh phÝa Nam, trång v¶i quanh I. Cç gièng v¶i thiÒu

n¨m nh−ng tr¸nh trång khi trêi qu¸ nãng hay 1. V¶i thiÒu Thanh Hμ: Qu¶ gÇn trßn, vá cã giã to.

qu¶ ®á vμng, qu¶ nhá, ngät thanh, th¬m, h¬i cã 3. Kho¶ng cçh vμ mËt ®é trång vÞ chua, chÝn vμo th¸ng 6, tÝnh æn ®Þnh cao.

Kho¶ng cçh trång th−êng lμ 5 x 5 m, t−¬ng 2. V¶i thiÒu Phó Hé: cã 2 d¹ng qu¶, qu¶

øng víi kho¶ng 400 c©y/ha.

®Ýt nhän, h¹t lÐp vμ qu¶ ®Ýt b»ng h¹t to. Vá qu¶

4. Kü thuËt trång c©y v¶i

a) §μo hè trång

®á th¾m, qu¶ to.

- §Êt b»ng, thÊp, ®μo hè réng 0,8 x 0,8 m, 3. V¶i Xu©n §Ønh: qu¶ to h¬n, vá qu¶ mμu s©u 0,8 m; ®Êt ®åi ®μo hè réng 0,8 x 0,8 m, s©u

®á th¾m, chÊt l−îng ngon.

1 m, líp ®Êt mÆt ®Ó mét bªn. §μo hè tr−íc 25 -

II. Kü thuËt trång vμ ch¨m sãc 30 ngμy råi míi trång c©y.

- Bãn lãt ph©n: Tr−íc khi trång 1 th¸ng, trén 1. Chän ®Êt

40 - 50 kg ph©n chuång ñ hoai môc (hoÆc 15 -

- C©y v¶i kh«ng kÐn ®Êt, yªu cÇu quan träng 20 kg ph©n h÷u c¬ vi sinh) + 1 kg ph©n l©n +

nhÊt cña ®Êt trång v¶i lμ ph¶i tho¸t n−íc, tÇng 0,2 kg v«i bét, trén ®Òu ph©n víi nhau, cho 97

98

https://thuviensach.vn

7. Thu ho¹ch

®Êt dμy, tuy nhiªn ®èi víi trång b»ng cμnh chiÕt, bé phËn rÔ ph¸t triÓn kÐm, ®−a lªn ®åi ph¶i gi÷

Cam b¾t ®Çu cho thu ho¹ch tõ th¸ng 11 ®Õn Èm tèt vμ gi÷ cho c©y khái lay gèc ®Ó b¶o ®¶m th¸ng 12, khi thu ho¹ch chó ý b¶o ®¶m kh«ng tû lÖ sèng sau trång cao.

x©y x¸t vá. Sö dông dông cô chuyªn dïng, vËn

- §èi víi ®Êt ®åi, trång v¶i ph¶i chän n¬i cã chuyÓn ®Õn n¬i tiªu thô.

®é dèc thÊp d−íi 25oC, nhÊt thiÕt ph¶i trång theo ®−êng ®ång møc vμ ph¶i cã b¨ng c©y chèng Kü THUËT TRåNG c©y V¶I

xãi mßn.

2. Thêi vô trång

C©y v¶i cã tªn khoa häc lμ Litchisinensis.

- ë cç tØnh phÝa B¾c: trång vμo vô xu©n vμ

V¶i lμ c©y cã gi¸ trÞ dinh d−ìng vμ kinh tÕ cao, vô thu.

tuy nhiªn v¶i rÊt khã b¶o qu¶n t−¬i nªn khi thu

+ Vô xu©n: trång th¸ng 3 - 4.

ho¹ch xong cÇn xuÊt b¸n, tiªu thô ngay.

+ Vô thu: trång th¸ng 8 - 9.

- ë cç tØnh phÝa Nam, trång v¶i quanh I. Cç gièng v¶i thiÒu

n¨m nh−ng tr¸nh trång khi trêi qu¸ nãng hay 1. V¶i thiÒu Thanh Hμ: Qu¶ gÇn trßn, vá cã giã to.

qu¶ ®á vμng, qu¶ nhá, ngät thanh, th¬m, h¬i cã 3. Kho¶ng cçh vμ mËt ®é trång vÞ chua, chÝn vμo th¸ng 6, tÝnh æn ®Þnh cao.

Kho¶ng cçh trång th−êng lμ 5 x 5 m, t−¬ng 2. V¶i thiÒu Phó Hé: cã 2 d¹ng qu¶, qu¶

øng víi kho¶ng 400 c©y/ha.

®Ýt nhän, h¹t lÐp vμ qu¶ ®Ýt b»ng h¹t to. Vá qu¶

4. Kü thuËt trång c©y v¶i

a) §μo hè trång

®á th¾m, qu¶ to.

- §Êt b»ng, thÊp, ®μo hè réng 0,8 x 0,8 m, 3. V¶i Xu©n §Ønh: qu¶ to h¬n, vá qu¶ mμu s©u 0,8 m; ®Êt ®åi ®μo hè réng 0,8 x 0,8 m, s©u

®á th¾m, chÊt l−îng ngon.

1 m, líp ®Êt mÆt ®Ó mét bªn. §μo hè tr−íc 25 -

II. Kü thuËt trång vμ ch¨m sãc 30 ngμy råi míi trång c©y.

- Bãn lãt ph©n: Tr−íc khi trång 1 th¸ng, trén 1. Chän ®Êt

40 - 50 kg ph©n chuång ñ hoai môc (hoÆc 15 -

- C©y v¶i kh«ng kÐn ®Êt, yªu cÇu quan träng 20 kg ph©n h÷u c¬ vi sinh) + 1 kg ph©n l©n +

nhÊt cña ®Êt trång v¶i lμ ph¶i tho¸t n−íc, tÇng 0,2 kg v«i bét, trén ®Òu ph©n víi nhau, cho 97

98

https://thuviensach.vn

ph©n xuèng hè lÊp kÝn ®Õn miÖng hè råi lÊp ®Êt b) Ph−¬ng ph¸p bãn

mÆt cho b»ng miÖng hè.

- NÕu trêi h¹n, kh«ng m−a cÇn ph¶i hßa ph©n b) Trång c©y

vμo n−íc ®Ó t−íi theo h×nh chiÕu cña t¸n l¸.

- Khi trång, bíi mét lç nhá gi÷a hè ®Þnh s½n,

- NÕu trêi m−a, ®Êt Èm, ®μo r·nh hÑp 15 - 20 cm, s©u 15 - 20 cm, ®Æt c©y råi lÊp ®Êt kÝn bÇu, lÊy s©u 25 - 30 cm theo t¸n c©y, r¾c ph©n theo r·nh, tay Ên chÆt (Chó ý kh«ng dïng ch©n dÉm lªn lÊp ®Êt phñ kÝn ph©n.

mÆt bÇu). Trång xong ®ãng cäc, buéc c©y vμo cäc c) T−íi n−íc

chèng giã lμm lay gèc, trång xong t−íi n−íc cho

- Sau trång ph¶i th−êng xuyªn t−íi n−íc gi÷

c©y. NÕu cã n¾ng to ph¶i che cho c©y. CÇn ph¶i Èm cho c©y chãng bÐn rÔ.

gi÷ Èm tèt cho c©y trong th¸ng ®Çu tiªn ®Ó c©y

- Khi c©y ra hoa cÇn t−íi ®ñ Èm cho c©y.

nhanh bÐn rÔ.

- Khi qu¶ lín: cÇn gi÷ Èm võa ®ñ. NÕu ®Ó

- CÇn chó ý kh«ng nªn trång c©y qu¸ s©u so c©y bÞ kh« qu¸ qu¶ sÏ chËm lín vμ gÆp m−a to víi mÆt ®Êt.

dÔ bÞ nøt qu¶.

5. Kü thuËt ch¨m sãc c©y v¶i

- Thêi kú c©y ra léc cÇn t−íi gi÷ Èm th−êng a) Bãn ph©n cho v¶i

xuyªn cho c©y.

- Sau trång 1 th¸ng c©y v¶i ®· bÐn rÔ håi d) §èn tØa, t¹o h×nh

xanh, thêi ®iÓm nμy chØ cÇn dïng ph©n ñ hoai môc ng©m lo·ng víi n−íc ®Ó t−íi cho c©y.

- Sau trång, khi c©y v¶i cao kho¶ng 50cm

- Tõ n¨m thø nhÊt ®Õn n¨m thø ba cÇn bãn th× bÊm ngän ®Ó t¹o cμnh cÊp 1, t¹o cho c©y cã ph©n cho c©y nh− sau:

mét th©n chÝnh vμ 3 cμnh h−íng vÒ 3 phÝa. Khi

+ N¨m thø nhÊt: Dïng ph©n ñ hoai môc cç cμnh nμy dμi 45 - 50 cm th× bÊm ngän ®Ó l¹i ng©m pha lo·ng víi n−íc ®Ó t−íi cho c©y, nÕu 2 cμnh cÊp 3... cø nh− vËy sÏ t¹o cho c©y v¶i cã sö dông ph©n ®¹m urª th× l−îng bãn lμ 1 kg/50

®−îc t¸n l¸ h×nh m©m x«i rÊt thuËn tiÖn cho c©y/n¨m.

viÖc ch¨m sãc vμ thu h¸i qu¶.

+ N¨m thø hai vμ thø ba: Dïng ph©n ñ hoai

- H»ng n¨m, sau khi thu ho¹ch qu¶ cÇn c¾t môc ng©m pha ®Æc víi n−íc ®Ó t−íi cho c©y +

bá cμnh t¨m, cμnh v−ît, cμnh s©u bÖnh. Lo¹i 100 g ®¹m urª/c©y/n¨m + 0,3 - 0,5 kg ph©n l©n bít cμnh vô ®«ng, ch¨m sãc, b¶o vÖ cμnh vô thu

+ 0,2 - 0,3 kg ph©n kali/c©y/n¨m.

vμ vô xu©n.

99

100

https://thuviensach.vn

ph©n xuèng hè lÊp kÝn ®Õn miÖng hè råi lÊp ®Êt b) Ph−¬ng ph¸p bãn

mÆt cho b»ng miÖng hè.

- NÕu trêi h¹n, kh«ng m−a cÇn ph¶i hßa ph©n b) Trång c©y

vμo n−íc ®Ó t−íi theo h×nh chiÕu cña t¸n l¸.

- Khi trång, bíi mét lç nhá gi÷a hè ®Þnh s½n,

- NÕu trêi m−a, ®Êt Èm, ®μo r·nh hÑp 15 - 20 cm, s©u 15 - 20 cm, ®Æt c©y råi lÊp ®Êt kÝn bÇu, lÊy s©u 25 - 30 cm theo t¸n c©y, r¾c ph©n theo r·nh, tay Ên chÆt (Chó ý kh«ng dïng ch©n dÉm lªn lÊp ®Êt phñ kÝn ph©n.

mÆt bÇu). Trång xong ®ãng cäc, buéc c©y vμo cäc c) T−íi n−íc

chèng giã lμm lay gèc, trång xong t−íi n−íc cho

- Sau trång ph¶i th−êng xuyªn t−íi n−íc gi÷

c©y. NÕu cã n¾ng to ph¶i che cho c©y. CÇn ph¶i Èm cho c©y chãng bÐn rÔ.

gi÷ Èm tèt cho c©y trong th¸ng ®Çu tiªn ®Ó c©y

- Khi c©y ra hoa cÇn t−íi ®ñ Èm cho c©y.

nhanh bÐn rÔ.

- Khi qu¶ lín: cÇn gi÷ Èm võa ®ñ. NÕu ®Ó

- CÇn chó ý kh«ng nªn trång c©y qu¸ s©u so c©y bÞ kh« qu¸ qu¶ sÏ chËm lín vμ gÆp m−a to víi mÆt ®Êt.

dÔ bÞ nøt qu¶.

5. Kü thuËt ch¨m sãc c©y v¶i

- Thêi kú c©y ra léc cÇn t−íi gi÷ Èm th−êng a) Bãn ph©n cho v¶i

xuyªn cho c©y.

- Sau trång 1 th¸ng c©y v¶i ®· bÐn rÔ håi d) §èn tØa, t¹o h×nh

xanh, thêi ®iÓm nμy chØ cÇn dïng ph©n ñ hoai môc ng©m lo·ng víi n−íc ®Ó t−íi cho c©y.

- Sau trång, khi c©y v¶i cao kho¶ng 50cm

- Tõ n¨m thø nhÊt ®Õn n¨m thø ba cÇn bãn th× bÊm ngän ®Ó t¹o cμnh cÊp 1, t¹o cho c©y cã ph©n cho c©y nh− sau:

mét th©n chÝnh vμ 3 cμnh h−íng vÒ 3 phÝa. Khi

+ N¨m thø nhÊt: Dïng ph©n ñ hoai môc cç cμnh nμy dμi 45 - 50 cm th× bÊm ngän ®Ó l¹i ng©m pha lo·ng víi n−íc ®Ó t−íi cho c©y, nÕu 2 cμnh cÊp 3... cø nh− vËy sÏ t¹o cho c©y v¶i cã sö dông ph©n ®¹m urª th× l−îng bãn lμ 1 kg/50

®−îc t¸n l¸ h×nh m©m x«i rÊt thuËn tiÖn cho c©y/n¨m.

viÖc ch¨m sãc vμ thu h¸i qu¶.

+ N¨m thø hai vμ thø ba: Dïng ph©n ñ hoai

- H»ng n¨m, sau khi thu ho¹ch qu¶ cÇn c¾t môc ng©m pha ®Æc víi n−íc ®Ó t−íi cho c©y +

bá cμnh t¨m, cμnh v−ît, cμnh s©u bÖnh. Lo¹i 100 g ®¹m urª/c©y/n¨m + 0,3 - 0,5 kg ph©n l©n bít cμnh vô ®«ng, ch¨m sãc, b¶o vÖ cμnh vô thu

+ 0,2 - 0,3 kg ph©n kali/c©y/n¨m.

vμ vô xu©n.

99

100

https://thuviensach.vn

- Khi c©y ra qu¶ bãi (ra løa hoa, qu¶ ®Çu

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

tiªn) cÇn c¾t bá cho c©y kháe.

+ Ph¸t hiÖn kÞp thêi cç lç s©u ®ôc vμo cμnh

- §Ó khèng chÕ léc ®«ng cho v¶i cÇn thùc c©y, theo dâi cç vÕt ph©n cña s©u ®ïn ra ngoμi hiÖn mét sè biÖn ph¸p nh− sau:

qua lç s©u ®ôc. Dïng gai m©y hoÆc d©y thÐp

+ Cuèi th¸ng 10 dïng dao s¾c khoanh mét chäc vμo lç trùc tiÕp diÖt s©u.

vßng quanh th©n hoÆc cμnh, cÇn l−u ý chØ

+ Dïng thuèc padan 15 SP, nång ®é 30 -

khoanh vá, kh«ng c¾t vμo líp th©n gç.

40 gr/10 lÝt n−íc nhá vμo lç s©u ®ôc.

+ Khi thÊy léc ®«ng xuÊt hiÖn, cÇn ®μo r·nh c) S©u ®ôc qu¶

quanh t¸n c©y cho ®øt rÔ, r·nh réng 20 - 25 cm,

- S©u ®ôc vμo cuèng qu¶, g©n l¸, cuèng hoa s©u 25 - 30 cm, ®Ó tõ 10 - 15 ngμy råi lÊp ®Êt l¹i.

lμm cho n¨ng suÊt vμ chÊt l−îng v¶i bÞ gi¶m 6. Phßng trõ mét sè lo¹i s©u bÖnh h¹i v¶i

®i nhiÒu.

6.1. Phßng trõ mét sè lo¹i s©u h¹i v¶i

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

a) Bä xÝt

+ BiÖn ph¸p canh tç: Sau khi thu ho¹ch

- Bä xÝt ph¸t triÓn m¹nh vμo th¸ng 3-4, qu¶, ®èn tØa t¹o h×nh, thu dän nh÷ng l¸ qu¶ s©u chóng chÝch hót dinh d−ìng ë cç chåi non, qu¶

bÞ rông, ch¨m sãc cho v¶i c©n ®èi, hîp lý cho c©y non, lμm rông qu¶.

v¶i ph¸t triÓn tèt.

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

+ BiÖn ph¸p sinh häc: Sö dông cç lo¹i thuèc

+ BiÖn ph¸p thñ c«ng: Vμo mïa xu©n, th−êng xuyªn kiÓm tra c©y v¶i, ng¾t bá æ trøng, sinh häc vμ th¶o méc khç nh− chÕ phÈm th¶o diÖt bä xÝt hoÆc chän ngμy tèi trêi rung c©y, bä méc trõ s©u TP - ThÇn §iÒn 78 DD, chÕ phÈm xÝt rông xuèng b¾t vμ diÖt.

sinh häc trõ s©u TP - ThÇn tèc 16.000 IU.

+ BiÖn ph¸p hãa häc: Sö dông thuèc hãa häc

+ BiÖn ph¸p hãa häc: Sö dông mét sè lo¹i gåm Cyrin 25 EC, Bestox 5 EC; Sherpa 25 EC, thuèc nh− Padan, Pegasus 500ND ®Ó diÖt s©u.

phun trõ bä xÝt non.

Khi sö dông cÇn chó ý ph¶i b¶o ®¶m ®óng thêi b) S©u ®ôc cμnh

gian cçh ly tr−íc khi thu h¸i qu¶.

- S©u tr−ëng thμnh lμ lo¹i xÐn tãc ®Î trøng d) NhÖn l«ng nhung

lªn cμnh, s©u non ®ôc vμo th©n cμnh lμm cμnh

- §Æc ®iÓm: NhÖn l«ng nhung rÊt nhá, cã bÞ gÉy, kh«.

mμu tr¾ng ngμ. NhÖn ®Î trøng ®¬n, t¹i gèc cã 101

102

https://thuviensach.vn

- Khi c©y ra qu¶ bãi (ra løa hoa, qu¶ ®Çu

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

tiªn) cÇn c¾t bá cho c©y kháe.

+ Ph¸t hiÖn kÞp thêi cç lç s©u ®ôc vμo cμnh

- §Ó khèng chÕ léc ®«ng cho v¶i cÇn thùc c©y, theo dâi cç vÕt ph©n cña s©u ®ïn ra ngoμi hiÖn mét sè biÖn ph¸p nh− sau:

qua lç s©u ®ôc. Dïng gai m©y hoÆc d©y thÐp

+ Cuèi th¸ng 10 dïng dao s¾c khoanh mét chäc vμo lç trùc tiÕp diÖt s©u.

vßng quanh th©n hoÆc cμnh, cÇn l−u ý chØ

+ Dïng thuèc padan 15 SP, nång ®é 30 -

khoanh vá, kh«ng c¾t vμo líp th©n gç.

40 gr/10 lÝt n−íc nhá vμo lç s©u ®ôc.

+ Khi thÊy léc ®«ng xuÊt hiÖn, cÇn ®μo r·nh c) S©u ®ôc qu¶

quanh t¸n c©y cho ®øt rÔ, r·nh réng 20 - 25 cm,

- S©u ®ôc vμo cuèng qu¶, g©n l¸, cuèng hoa s©u 25 - 30 cm, ®Ó tõ 10 - 15 ngμy råi lÊp ®Êt l¹i.

lμm cho n¨ng suÊt vμ chÊt l−îng v¶i bÞ gi¶m 6. Phßng trõ mét sè lo¹i s©u bÖnh h¹i v¶i

®i nhiÒu.

6.1. Phßng trõ mét sè lo¹i s©u h¹i v¶i

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

a) Bä xÝt

+ BiÖn ph¸p canh tç: Sau khi thu ho¹ch

- Bä xÝt ph¸t triÓn m¹nh vμo th¸ng 3-4, qu¶, ®èn tØa t¹o h×nh, thu dän nh÷ng l¸ qu¶ s©u chóng chÝch hót dinh d−ìng ë cç chåi non, qu¶

bÞ rông, ch¨m sãc cho v¶i c©n ®èi, hîp lý cho c©y non, lμm rông qu¶.

v¶i ph¸t triÓn tèt.

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

+ BiÖn ph¸p sinh häc: Sö dông cç lo¹i thuèc

+ BiÖn ph¸p thñ c«ng: Vμo mïa xu©n, th−êng xuyªn kiÓm tra c©y v¶i, ng¾t bá æ trøng, sinh häc vμ th¶o méc khç nh− chÕ phÈm th¶o diÖt bä xÝt hoÆc chän ngμy tèi trêi rung c©y, bä méc trõ s©u TP - ThÇn §iÒn 78 DD, chÕ phÈm xÝt rông xuèng b¾t vμ diÖt.

sinh häc trõ s©u TP - ThÇn tèc 16.000 IU.

+ BiÖn ph¸p hãa häc: Sö dông thuèc hãa häc

+ BiÖn ph¸p hãa häc: Sö dông mét sè lo¹i gåm Cyrin 25 EC, Bestox 5 EC; Sherpa 25 EC, thuèc nh− Padan, Pegasus 500ND ®Ó diÖt s©u.

phun trõ bä xÝt non.

Khi sö dông cÇn chó ý ph¶i b¶o ®¶m ®óng thêi b) S©u ®ôc cμnh

gian cçh ly tr−íc khi thu h¸i qu¶.

- S©u tr−ëng thμnh lμ lo¹i xÐn tãc ®Î trøng d) NhÖn l«ng nhung

lªn cμnh, s©u non ®ôc vμo th©n cμnh lμm cμnh

- §Æc ®iÓm: NhÖn l«ng nhung rÊt nhá, cã bÞ gÉy, kh«.

mμu tr¾ng ngμ. NhÖn ®Î trøng ®¬n, t¹i gèc cã 101

102

https://thuviensach.vn

cç sîi l«ng nhung. Vßng ®êi cña nhÖn tõ 15-20

+ BiÖn ph¸p trõ bÖnh: Sö dông chÕ phÈm ngμy. NhÖn l«ng nhung ph¸t triÓn m¹nh vμ g©y th¶o méc trõ bÖnh TP - ZEP 18 EC ®Ó phßng nhiÒu thiÖt h¹i vμo vô xu©n. NhÖn l«ng nhung trõ, hoÆc phun phßng trõ bÖnh s−¬ng mai b»ng g©y h¹i ë chåi non, trªn l¸, trªn hoa vμ qu¶ non.

nh÷ng lo¹i thuèc nh−: Ridomil Gold 68 WP,

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

Polyram 80 DF.

+ BiÖn ph¸p thñ c«ng: Ph¸t hiÖn sím nhÖn L−u ý kh«ng nªn phun thuèc vμo thêi ®iÓm l«ng nhung, thu gom, ng¾t bá nh÷ng cμnh léc bÞ

hoa në .

l«ng nhung.

b) BÖnh th¸n th−

+ BiÖn ph¸p sinh häc: Sö dông chÕ phÈm

- BÖnh do nÊm g©y ra, bÖnh g©y h¹i trªn l¸, th¶o méc TP - ThÇn §iÒn 78 DD.

léc vμ chïm hoa, qu¶. BÖnh g©y h¹i trªn l¸ vμ

+ BiÖn ph¸p hãa häc: Sö dông thuèc hãa häc chåi non trong mïa nãng, Èm; g©y h¹i trªn nh− Delphin, Oncol, Pegasus ®Ó phßng trõ.

chïm hoa vμ qu¶ non vμo mïa xu©n.

6.2. Phßng trõ mét sè lo¹i bÖnh h¹i v¶i

- TriÖu chøng bÖnh:

a) BÖnh s−¬ng mai

+ Trªn l¸, bÖnh g©y ®èm l¸ tõ mÐp vμo, bÖnh

- BÖnh s−¬ng mai do nÊm g©y. BÖnh g©y h¹i ph¸t triÓn thμnh cç vÕt ®èm cã mμu x¸m tro, tõ thêi kú ra hoa, ®Ëu qu¶ ®Õn khi thu ho¹ch.

hoÆc vÕt ch¸y tõ mÐp lμ vμo. Trªn vÕt bÖnh Khi thêi tiÕt Èm ®é cao, m−a phïn lμ ®iÒu kiÖn th−êng cã cç chÊm ®en nhá xuÊt hiÖn, cç vÕt thuËn lîi cho bÖnh ph¸t triÓn vμ g©y h¹i.

bÖnh liªn kÕt t¹o thμnh cç ®¸m ch¸y, ranh giíi

- TriÖu chøng bÖnh:

gi÷a vÕt bÖnh vμ phÇn kh«ng bÞ bÖnh cã ®−êng BÖnh ë thêi gian ®Çu lμ cç vÕt ®èm ®en nhá, viÒn mμu n©u sÉm.

lan nhanh ra c¶ cuèng hoa vμ qu¶, lμm cho hoa

+ Trªn léc, chåi non: VÕt bÖnh ban ®Çu th−êng vμ qu¶ bÞ rông.

cã d¹ng thÊm n−íc, sau chuyÓn sang mμu n©u tèi,

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

lμm cho chåi non bÞ thèi hoÆc chÕt kh«.

+ BiÖn ph¸p canh tç: Sau khi thu ho¹ch

+ Trªn chïm hoa vμ qu¶ non: nô bÞ bÖnh, qu¶, tiÕn hμnh tØa cμnh, t¹o t¸n, c¾t bá cμnh bÞ

ban ®Çu chïm hoa chuyÓn mμu ®en, lμm hoa bÞ

bÖnh, cμnh t¨m, cμnh kh« råi phun dung dÞch rông. Khi qu¶ non bÞ nhiÔm bÖnh lμm cho qu¶

Boãc-®« 1%.

bÞ rông.

103

104

https://thuviensach.vn

cç sîi l«ng nhung. Vßng ®êi cña nhÖn tõ 15-20

+ BiÖn ph¸p trõ bÖnh: Sö dông chÕ phÈm ngμy. NhÖn l«ng nhung ph¸t triÓn m¹nh vμ g©y th¶o méc trõ bÖnh TP - ZEP 18 EC ®Ó phßng nhiÒu thiÖt h¹i vμo vô xu©n. NhÖn l«ng nhung trõ, hoÆc phun phßng trõ bÖnh s−¬ng mai b»ng g©y h¹i ë chåi non, trªn l¸, trªn hoa vμ qu¶ non.

nh÷ng lo¹i thuèc nh−: Ridomil Gold 68 WP,

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

Polyram 80 DF.

+ BiÖn ph¸p thñ c«ng: Ph¸t hiÖn sím nhÖn L−u ý kh«ng nªn phun thuèc vμo thêi ®iÓm l«ng nhung, thu gom, ng¾t bá nh÷ng cμnh léc bÞ

hoa në .

l«ng nhung.

b) BÖnh th¸n th−

+ BiÖn ph¸p sinh häc: Sö dông chÕ phÈm

- BÖnh do nÊm g©y ra, bÖnh g©y h¹i trªn l¸, th¶o méc TP - ThÇn §iÒn 78 DD.

léc vμ chïm hoa, qu¶. BÖnh g©y h¹i trªn l¸ vμ

+ BiÖn ph¸p hãa häc: Sö dông thuèc hãa häc chåi non trong mïa nãng, Èm; g©y h¹i trªn nh− Delphin, Oncol, Pegasus ®Ó phßng trõ.

chïm hoa vμ qu¶ non vμo mïa xu©n.

6.2. Phßng trõ mét sè lo¹i bÖnh h¹i v¶i

- TriÖu chøng bÖnh:

a) BÖnh s−¬ng mai

+ Trªn l¸, bÖnh g©y ®èm l¸ tõ mÐp vμo, bÖnh

- BÖnh s−¬ng mai do nÊm g©y. BÖnh g©y h¹i ph¸t triÓn thμnh cç vÕt ®èm cã mμu x¸m tro, tõ thêi kú ra hoa, ®Ëu qu¶ ®Õn khi thu ho¹ch.

hoÆc vÕt ch¸y tõ mÐp lμ vμo. Trªn vÕt bÖnh Khi thêi tiÕt Èm ®é cao, m−a phïn lμ ®iÒu kiÖn th−êng cã cç chÊm ®en nhá xuÊt hiÖn, cç vÕt thuËn lîi cho bÖnh ph¸t triÓn vμ g©y h¹i.

bÖnh liªn kÕt t¹o thμnh cç ®¸m ch¸y, ranh giíi

- TriÖu chøng bÖnh:

gi÷a vÕt bÖnh vμ phÇn kh«ng bÞ bÖnh cã ®−êng BÖnh ë thêi gian ®Çu lμ cç vÕt ®èm ®en nhá, viÒn mμu n©u sÉm.

lan nhanh ra c¶ cuèng hoa vμ qu¶, lμm cho hoa

+ Trªn léc, chåi non: VÕt bÖnh ban ®Çu th−êng vμ qu¶ bÞ rông.

cã d¹ng thÊm n−íc, sau chuyÓn sang mμu n©u tèi,

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

lμm cho chåi non bÞ thèi hoÆc chÕt kh«.

+ BiÖn ph¸p canh tç: Sau khi thu ho¹ch

+ Trªn chïm hoa vμ qu¶ non: nô bÞ bÖnh, qu¶, tiÕn hμnh tØa cμnh, t¹o t¸n, c¾t bá cμnh bÞ

ban ®Çu chïm hoa chuyÓn mμu ®en, lμm hoa bÞ

bÖnh, cμnh t¨m, cμnh kh« råi phun dung dÞch rông. Khi qu¶ non bÞ nhiÔm bÖnh lμm cho qu¶

Boãc-®« 1%.

bÞ rông.

103

104

https://thuviensach.vn

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

+ Bãn ph©n, ch¨m sãc hîp lý cho c©y ph¸t

+ BiÖn ph¸p canh tç: T¹o t¸n, tØa cμnh cÇn triÓn tèt.

lμm ngay tõ khi c©y cßn nhá ®Ó cho c©y lín sau

+ Sö dông thuèc trõ nÊm bÖnh Bavistin nμy cã mét bé cμnh l¸ thÊp, gän vμ ph©n bè 50FL nång ®é 0,1% t−íi vμo gèc c©y, liÒu l−îng

®Òu cç mÆt ®Ó nhËn ®−îc nhiÒu ¸nh s¸ng, n−íc thuèc 10 lÝt/c©y.

7. Thu ho¹ch vμ b¶o qu¶n

v−ên c©y th«ng tho¸ng, c©y sinh tr−ëng tèt,

- Thêi gian thu ho¹ch v¶i chua th−êng b¾t

®ång thêi gãp phÇn h¹n chÕ sù ph¸t triÓn cña

®Çu tõ ®Çu th¸ng 5, thu ho¹ch v¶i thiÒu tõ ®Çu bÖnh. C¾t bá cç cμnh l¸ vμ qu¶ bÞ bÖnh, tËp th¸ng 6. Khi thu ho¹ch c¨n cø vμo ®é chÝn cña trung tiªu hñy ®Ó h¹n chÕ nguån bÖnh tån t¹i qu¶ v¶i. Thu ho¹ch qu¶ khi toμn bé vá qu¶ ®á vμ lan truyÒn. NÕu bÞ bÖnh nÆng, tr−íc khi

®ång ®Òu.

phun thuèc cÇn vÖ sinh v−ên ®Ó n©ng cao hiÖu

- §Ó qu¶ vμo tói PE míi, ®Ó ë nhiÖt ®é 7oC

qu¶ cña thuèc.

cã thÓ gi÷ ®−îc 5 tuÇn, nh×n chung b¶o qu¶n

+ BiÖn ph¸p trõ bÖnh: Sö dông chÕ phÈm qu¶ t−¬i ®èi víi v¶i lμ rÊt khã.

th¶o méc trõ bÖnh TP - ZEP 18 EC hoÆc cç lo¹i

- HiÖn nay, ng−êi ta chÕ biÕn v¶i sÊy kh«, thuèc nh− Ridomil Gold 68 WP, Polyram 80 DF.

v¶i n−íc ®−êng... ®Òu cã gi¸ trÞ dinh d−ìng vμ

c) BÖnh chÕt rò v¶i thiÒu

kinh tÕ cao.

- TriÖu chøng bÖnh: BÖnh cã thÓ g©y chÕt mét phÇn cña c©y hoÆc chÕt toμn c©y. Ban ®Çu Kü THUËT TRåNG c©y THANH LONG

cç lçhuyÓn sang mμu vμng n©u, lçøng, c©y 1. §Æc ®iÓm cña c©y thanh long kh«ng ra léc, bÖnh nÆng lμm cho c©y kh« vμ

C©y thanh long cã tªn khoa häc lμ

chÕt. Trong mïa m−a th× tû lÖ c©y chÕt cao h¬n Hylocereusundatus Haw. C©y thanh long thuéc mïa kh«.

hä x−¬ng rång, th©n leo, cã rÔ khÝ sinh, b¸m vμo

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

c©y to hoÆc trªn bê t−êng, hoa gièng hoa quúnh.

+ ThiÕt kÕ hÖ thèng tho¸t n−íc tèt, v−ên v¶i Qu¶ to h×nh tr¸i xoan, nÆng b×nh qu©n 300 g, cã trång trªn ®Êt b»ng ph¼ng.

qu¶ to, nÆng 500 g. Qu¶ thanh long cã vÞ ngät,

+ §èn tØa cμnh ®Ó h¹n chÕ tho¸t h¬i n−íc, m¸t, mÒm, h¬i chua, cã chÊt bæ m¸u, cã gi¸ trÞ

t¹o ®iÒu kiÖn cho bé rÔ chãng phôc håi.

xuÊt khÈu.

105

106

https://thuviensach.vn

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

+ Bãn ph©n, ch¨m sãc hîp lý cho c©y ph¸t

+ BiÖn ph¸p canh tç: T¹o t¸n, tØa cμnh cÇn triÓn tèt.

lμm ngay tõ khi c©y cßn nhá ®Ó cho c©y lín sau

+ Sö dông thuèc trõ nÊm bÖnh Bavistin nμy cã mét bé cμnh l¸ thÊp, gän vμ ph©n bè 50FL nång ®é 0,1% t−íi vμo gèc c©y, liÒu l−îng

®Òu cç mÆt ®Ó nhËn ®−îc nhiÒu ¸nh s¸ng, n−íc thuèc 10 lÝt/c©y.

7. Thu ho¹ch vμ b¶o qu¶n

v−ên c©y th«ng tho¸ng, c©y sinh tr−ëng tèt,

- Thêi gian thu ho¹ch v¶i chua th−êng b¾t

®ång thêi gãp phÇn h¹n chÕ sù ph¸t triÓn cña

®Çu tõ ®Çu th¸ng 5, thu ho¹ch v¶i thiÒu tõ ®Çu bÖnh. C¾t bá cç cμnh l¸ vμ qu¶ bÞ bÖnh, tËp th¸ng 6. Khi thu ho¹ch c¨n cø vμo ®é chÝn cña trung tiªu hñy ®Ó h¹n chÕ nguån bÖnh tån t¹i qu¶ v¶i. Thu ho¹ch qu¶ khi toμn bé vá qu¶ ®á vμ lan truyÒn. NÕu bÞ bÖnh nÆng, tr−íc khi

®ång ®Òu.

phun thuèc cÇn vÖ sinh v−ên ®Ó n©ng cao hiÖu

- §Ó qu¶ vμo tói PE míi, ®Ó ë nhiÖt ®é 7oC

qu¶ cña thuèc.

cã thÓ gi÷ ®−îc 5 tuÇn, nh×n chung b¶o qu¶n

+ BiÖn ph¸p trõ bÖnh: Sö dông chÕ phÈm qu¶ t−¬i ®èi víi v¶i lμ rÊt khã.

th¶o méc trõ bÖnh TP - ZEP 18 EC hoÆc cç lo¹i

- HiÖn nay, ng−êi ta chÕ biÕn v¶i sÊy kh«, thuèc nh− Ridomil Gold 68 WP, Polyram 80 DF.

v¶i n−íc ®−êng... ®Òu cã gi¸ trÞ dinh d−ìng vμ

c) BÖnh chÕt rò v¶i thiÒu

kinh tÕ cao.

- TriÖu chøng bÖnh: BÖnh cã thÓ g©y chÕt mét phÇn cña c©y hoÆc chÕt toμn c©y. Ban ®Çu Kü THUËT TRåNG c©y THANH LONG

cç lçhuyÓn sang mμu vμng n©u, lçøng, c©y 1. §Æc ®iÓm cña c©y thanh long kh«ng ra léc, bÖnh nÆng lμm cho c©y kh« vμ

C©y thanh long cã tªn khoa häc lμ

chÕt. Trong mïa m−a th× tû lÖ c©y chÕt cao h¬n Hylocereusundatus Haw. C©y thanh long thuéc mïa kh«.

hä x−¬ng rång, th©n leo, cã rÔ khÝ sinh, b¸m vμo

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

c©y to hoÆc trªn bê t−êng, hoa gièng hoa quúnh.

+ ThiÕt kÕ hÖ thèng tho¸t n−íc tèt, v−ên v¶i Qu¶ to h×nh tr¸i xoan, nÆng b×nh qu©n 300 g, cã trång trªn ®Êt b»ng ph¼ng.

qu¶ to, nÆng 500 g. Qu¶ thanh long cã vÞ ngät,

+ §èn tØa cμnh ®Ó h¹n chÕ tho¸t h¬i n−íc, m¸t, mÒm, h¬i chua, cã chÊt bæ m¸u, cã gi¸ trÞ

t¹o ®iÒu kiÖn cho bé rÔ chãng phôc håi.

xuÊt khÈu.

105

106

https://thuviensach.vn

Thanh long dÔ sèng, dÔ trång, mäc ®−îc trªn 3. Kü thuËt trång

nhiÒu lo¹i ®Êt khç nhau nh− ®Êt x¸m b¹c mμu a) Thêi vô:

(B×nh ThuËn), ®Êt phÌn vμ phï sa (§ång b»ng Tïy theo tõng ®Þa ph−¬ng, cã thÓ trång vμo s«ng Cöu Long), ®Êt ®á Long Kh¸nh (§ång Nai),

®Çu vô xu©n hoÆc cuèi vô m−a. Tuy nhiªn, c©y Gia NghÜa (§¾k N«ng)... Tuy nhiªn, B×nh thanh long cã nguån gèc nhiÖt ®íi nªn chÞu h¹n ThuËn lμ ®Þa ph−¬ng tá ra thÝch hîp nhÊt cho tèt nh−ng kh«ng chÞu ®−îc gi¸ l¹nh, v× thÕ cÇn c©y thanh long sinh tr−ëng vμ ph¸t triÓn.

ñ Êm cho c©y vμo mïa ®«ng. Thêi ®iÓm xuèng gièng thÝch hîp nhÊt lμ:

2. Gièng trång

- Th¸ng 10-11: Thêi gian nμy thuËn lîi, lμ

- Gièng thanh long cã hai lo¹i lμ lo¹i thanh nguån hom gièng dåi dμo, cç vïng ®Êt thÊp long ruét tr¾ng vμ lo¹i thanh long ruét ®á. HiÖn tr¸nh ®−îc nguy c¬ ngËp óng, nh−ng cÇn ph¶i nay trång phæ biÕn lμ gièng thanh long ruét b¶o ®¶m cã ®ñ n−íc t−íi trong mïa kh«.

tr¾ng cho n¨ng suÊt cao, h×nh d¹ng tr¸i ®Ñp, vá

- Th¸ng 5-6: §èi víi cç vïng thiÕu n−íc nªn mμu ®á, thÞt tr¸i mμu tr¾ng.

trång vμo ®Çu mïa m−a (th¸ng 5-6) nh−ng sÏ

- Cμnh ®−îc chän lμm hom gièng cÇn chän ë gÆp khã kh¨n vÒ hom gièng.

nh÷ng cμnh tèt, kháe.

b) ChuÈn bÞ ®Êt trång:

- Tuæi cμnh 12 th¸ng (®· cho tr¸i vô tr−íc, C©y thanh long cã thÓ trång ®−îc trªn nhiÒu kh«ng nªn chän nh÷ng cμnh võa míi cho tr¸i), lo¹i ®Êt khç nhau, ®Êt xÊu, kh« c»n, ®Êt c¸t cÇn chän cç cμnh cã gèc cμnh ®· b¾t ®Çu hãa mÆn, trång trªn v−ên ®åi, v−ên ruéng kh«ng gç ®Ó h¹n chÕ bÖnh thèi cμnh.

ngËp n−íc, n¬i cã nguån n−íc t−íi... Tuy nhiªn,

- ChiÒu dμi cμnh tèt nhÊt tõ 45 - 50 cm.

c©y thanh long ph¸t triÓn tèt nhÊt trong ®iÒu

- Cμnh kháe cã mμu xanh ®Ëm, kh«ng bÞ s©u kiÖn ®Êt t¬i xèp, th«ng tho¸ng, tho¸t n−íc tèt bÖnh.

vμ kh«ng bÞ nhiÔm mÆn. Thanh long cã kh¶

- Cç m¾t trªn cμnh ph¶i mang chïm gai n¨ng thÝch øng víi cç ®Êt cã ®é chua (pH) rÊt tèt, mÈy.

khç nhau, nh−ng do xuÊt xø tõ vïng kh« h¹n

- Cμnh ®−îc gi©m n¬i tho¸ng m¸t kho¶ng 25 -

nªn pH gÇn trung tÝnh (trªn d−íi 6) sÏ thÝch hîp 30 ngμy ra rÔ cã thÓ ®em trång.

h¬n cho c©y ph¸t triÓn.

107

108

https://thuviensach.vn

Thanh long dÔ sèng, dÔ trång, mäc ®−îc trªn 3. Kü thuËt trång

nhiÒu lo¹i ®Êt khç nhau nh− ®Êt x¸m b¹c mμu a) Thêi vô:

(B×nh ThuËn), ®Êt phÌn vμ phï sa (§ång b»ng Tïy theo tõng ®Þa ph−¬ng, cã thÓ trång vμo s«ng Cöu Long), ®Êt ®á Long Kh¸nh (§ång Nai),

®Çu vô xu©n hoÆc cuèi vô m−a. Tuy nhiªn, c©y Gia NghÜa (§¾k N«ng)... Tuy nhiªn, B×nh thanh long cã nguån gèc nhiÖt ®íi nªn chÞu h¹n ThuËn lμ ®Þa ph−¬ng tá ra thÝch hîp nhÊt cho tèt nh−ng kh«ng chÞu ®−îc gi¸ l¹nh, v× thÕ cÇn c©y thanh long sinh tr−ëng vμ ph¸t triÓn.

ñ Êm cho c©y vμo mïa ®«ng. Thêi ®iÓm xuèng gièng thÝch hîp nhÊt lμ:

2. Gièng trång

- Th¸ng 10-11: Thêi gian nμy thuËn lîi, lμ

- Gièng thanh long cã hai lo¹i lμ lo¹i thanh nguån hom gièng dåi dμo, cç vïng ®Êt thÊp long ruét tr¾ng vμ lo¹i thanh long ruét ®á. HiÖn tr¸nh ®−îc nguy c¬ ngËp óng, nh−ng cÇn ph¶i nay trång phæ biÕn lμ gièng thanh long ruét b¶o ®¶m cã ®ñ n−íc t−íi trong mïa kh«.

tr¾ng cho n¨ng suÊt cao, h×nh d¹ng tr¸i ®Ñp, vá

- Th¸ng 5-6: §èi víi cç vïng thiÕu n−íc nªn mμu ®á, thÞt tr¸i mμu tr¾ng.

trång vμo ®Çu mïa m−a (th¸ng 5-6) nh−ng sÏ

- Cμnh ®−îc chän lμm hom gièng cÇn chän ë gÆp khã kh¨n vÒ hom gièng.

nh÷ng cμnh tèt, kháe.

b) ChuÈn bÞ ®Êt trång:

- Tuæi cμnh 12 th¸ng (®· cho tr¸i vô tr−íc, C©y thanh long cã thÓ trång ®−îc trªn nhiÒu kh«ng nªn chän nh÷ng cμnh võa míi cho tr¸i), lo¹i ®Êt khç nhau, ®Êt xÊu, kh« c»n, ®Êt c¸t cÇn chän cç cμnh cã gèc cμnh ®· b¾t ®Çu hãa mÆn, trång trªn v−ên ®åi, v−ên ruéng kh«ng gç ®Ó h¹n chÕ bÖnh thèi cμnh.

ngËp n−íc, n¬i cã nguån n−íc t−íi... Tuy nhiªn,

- ChiÒu dμi cμnh tèt nhÊt tõ 45 - 50 cm.

c©y thanh long ph¸t triÓn tèt nhÊt trong ®iÒu

- Cμnh kháe cã mμu xanh ®Ëm, kh«ng bÞ s©u kiÖn ®Êt t¬i xèp, th«ng tho¸ng, tho¸t n−íc tèt bÖnh.

vμ kh«ng bÞ nhiÔm mÆn. Thanh long cã kh¶

- Cç m¾t trªn cμnh ph¶i mang chïm gai n¨ng thÝch øng víi cç ®Êt cã ®é chua (pH) rÊt tèt, mÈy.

khç nhau, nh−ng do xuÊt xø tõ vïng kh« h¹n

- Cμnh ®−îc gi©m n¬i tho¸ng m¸t kho¶ng 25 -

nªn pH gÇn trung tÝnh (trªn d−íi 6) sÏ thÝch hîp 30 ngμy ra rÔ cã thÓ ®em trång.

h¬n cho c©y ph¸t triÓn.

107

108

https://thuviensach.vn

c) Kho¶ng cçh vμ mËt ®é trång

+ NÕu kh«ng ®ñ nguån ph©n chuång ñ hoai

- MËt ®é trång: Kho¶ng cçh gi÷a cç trô c©y môc cã thÓ thay thÕ b»ng cç lo¹i ph©n h÷u c¬

thanh long víi nhau lμ 3 x 3 m (hμng cçh hμng vi sinh ®Ó bãn lãt cho thanh long.

3 m, trô cçh trô 3 m), mËt ®é kho¶ng 1.000 -

b) Bãn ph©n giai ®o¹n kiÕn thiÕt c¬ b¶n (chØ

1.100 trô/ha. Hè ®μo s©u 20 cm, réng 25 - 30 cm, kÐo dμi tõ 1 - 2 n¨m ®Çu)

trång 4-5 hom gièng thanh long/trô, ®é dμi hom

+ Sau trång 30 ngμy, bãn 100 g ph©n urª +

gièng 60 - 80 cm. Trô cã kÝch th−íc dμi 2 - 2,2 m, 200 g ph©n l©n + 100 g ph©n kali/trô.

c¹nh vu«ng tõ 15 - 20 cm, trô nªn lμm b»ng

+ Sau ®ã cçh 3 th¸ng bãn mét lÇn víi l−îng xi m¨ng, khi trång phÇn trªn mÆt ®Êt cao bãn 100 g ph©n ®¹m urª + 100 g ph©n l©n + 100 g kho¶ng 1,5 - 1,6 m, phÇn ch«n d−íi mÆt ®Êt ph©n kali/trô.

kho¶ng 0,5 - 0,6 m, phÝa trªn trô cã 4 cäng s¾t

+ Cçh bãn thóc: r¶i ph©n xung quanh gèc lã ra dμi 20 - 25 cm ®−îc bÎ cong theo bèn (cçh gèc 30 - 40 cm tïy theo tuæi c©y), lÊp líp h−íng dïng lμm gi¸ ®ì cho cμnh thanh long.

®Êt máng hoÆc dïng r¬m tñ lªn, t−íi n−íc, hoÆc

- Cçh ®Æt hom: §Æt hom c¹n 2 - 3 cm, ®Æt cã thÓ hßa ph©n vμo n−íc ®Ó t−íi.

phÇn lâi (®· gät bá líp vá bªn ngoμi) xuèng ®Êt c) Bãn ph©n trong giai ®o¹n cã qu¶ (tõ n¨m

®Ó tr¸nh thèi gèc.

thø ba trë ®i)

- Khi trång nªn ¸p phÇn ph¼ng cña hom vμo

- L−îng bãn:

mÆt trô, t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho cμnh ra rÔ

L−îng bãn

vμ b¸m s¸t vμo c©y trô.

kg/trô/®ît kg/ha

- Sau khi trång dïng d©y cét hom vμo trô ®Ó

Thêi Ph©n

kú

tr¸nh giã lμm lung lay, ®æ ng·. CÇn ñ r¬m r¹, Ph©n

ñ

bãn

§¹m L©n Kali ñ hoai §¹m L©n Kali rç môc vμ t−íi n−íc xung quanh gèc.

hoai

môc

môc

4. Bãn ph©n cho c©y thanh long

- LÇn

10 -

0,2

0,5

0,1

10.000 200

500

100

a) Bãn lãt cho c©y thanh long trång míi thø

15

-

+ Tr−íc khi ®Æt hom 1 ngμy, ®μo xuèng mét nhÊt:

15.000

Khi tØa

kho¶ng quanh trô, s©u 20 - 25 cm, réng kho¶ng cμnh

1,0 - 1,2 m, råi bãn víi l−îng tõ 10 - 15 kg ph©n (th¸ng

chuång ñ hoai môc + 0,5 kg supe l©n/trô.

10 - 11)

109

110

https://thuviensach.vn

c) Kho¶ng cçh vμ mËt ®é trång

+ NÕu kh«ng ®ñ nguån ph©n chuång ñ hoai

- MËt ®é trång: Kho¶ng cçh gi÷a cç trô c©y môc cã thÓ thay thÕ b»ng cç lo¹i ph©n h÷u c¬

thanh long víi nhau lμ 3 x 3 m (hμng cçh hμng vi sinh ®Ó bãn lãt cho thanh long.

3 m, trô cçh trô 3 m), mËt ®é kho¶ng 1.000 -

b) Bãn ph©n giai ®o¹n kiÕn thiÕt c¬ b¶n (chØ

1.100 trô/ha. Hè ®μo s©u 20 cm, réng 25 - 30 cm, kÐo dμi tõ 1 - 2 n¨m ®Çu)

trång 4-5 hom gièng thanh long/trô, ®é dμi hom

+ Sau trång 30 ngμy, bãn 100 g ph©n urª +

gièng 60 - 80 cm. Trô cã kÝch th−íc dμi 2 - 2,2 m, 200 g ph©n l©n + 100 g ph©n kali/trô.

c¹nh vu«ng tõ 15 - 20 cm, trô nªn lμm b»ng

+ Sau ®ã cçh 3 th¸ng bãn mét lÇn víi l−îng xi m¨ng, khi trång phÇn trªn mÆt ®Êt cao bãn 100 g ph©n ®¹m urª + 100 g ph©n l©n + 100 g kho¶ng 1,5 - 1,6 m, phÇn ch«n d−íi mÆt ®Êt ph©n kali/trô.

kho¶ng 0,5 - 0,6 m, phÝa trªn trô cã 4 cäng s¾t

+ Cçh bãn thóc: r¶i ph©n xung quanh gèc lã ra dμi 20 - 25 cm ®−îc bÎ cong theo bèn (cçh gèc 30 - 40 cm tïy theo tuæi c©y), lÊp líp h−íng dïng lμm gi¸ ®ì cho cμnh thanh long.

®Êt máng hoÆc dïng r¬m tñ lªn, t−íi n−íc, hoÆc

- Cçh ®Æt hom: §Æt hom c¹n 2 - 3 cm, ®Æt cã thÓ hßa ph©n vμo n−íc ®Ó t−íi.

phÇn lâi (®· gät bá líp vá bªn ngoμi) xuèng ®Êt c) Bãn ph©n trong giai ®o¹n cã qu¶ (tõ n¨m

®Ó tr¸nh thèi gèc.

thø ba trë ®i)

- Khi trång nªn ¸p phÇn ph¼ng cña hom vμo

- L−îng bãn:

mÆt trô, t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho cμnh ra rÔ

L−îng bãn

vμ b¸m s¸t vμo c©y trô.

kg/trô/®ît kg/ha

- Sau khi trång dïng d©y cét hom vμo trô ®Ó

Thêi Ph©n

kú

tr¸nh giã lμm lung lay, ®æ ng·. CÇn ñ r¬m r¹, Ph©n

ñ

bãn

§¹m L©n Kali ñ hoai §¹m L©n Kali rç môc vμ t−íi n−íc xung quanh gèc.

hoai

môc

môc

4. Bãn ph©n cho c©y thanh long

- LÇn

10 -

0,2

0,5

0,1

10.000 200

500

100

a) Bãn lãt cho c©y thanh long trång míi thø

15

-

+ Tr−íc khi ®Æt hom 1 ngμy, ®μo xuèng mét nhÊt:

15.000

Khi tØa

kho¶ng quanh trô, s©u 20 - 25 cm, réng kho¶ng cμnh

1,0 - 1,2 m, råi bãn víi l−îng tõ 10 - 15 kg ph©n (th¸ng

chuång ñ hoai môc + 0,5 kg supe l©n/trô.

10 - 11)

109

110

https://thuviensach.vn

L−îng bãn

- Ph−¬ng ph¸p bãn: Trén ®Òu cç lo¹i ph©n kg/trô/®ît kg/ha

Thêi

víi ®Êt mÆt vμ bãn vμo r·nh cçh gèc tõ 50 -

Ph©n

kú

Ph©n

60 cm sau ®ã lÊp ®Êt t−íi Èm vμ tñ gèc.

ñ

bãn

§¹m L©n Kali ñ hoai §¹m L©n Kali hoai

môc

5. Ch¨m sãc c©y thanh long

môc

- LÇn

0 0,1

0 0,2 0 100

0

200

a) T−íi n−íc

thø

hai:

C©y thanh long lμ c©y chÞu h¹n, tuy nhiªn Cçh

trong ®iÒu kiÖn n¾ng h¹n kÐo dμi nÕu kh«ng ®ñ lÇn 1

n−íc sÏ lμm gi¶m kh¶ n¨ng sinh tr−ëng ph¸t tõ 40 -

45

triÓn cña c©y, gi¶m n¨ng suÊt. Do vËy, cÇn t−íi ngμy

n−íc th−êng xuyªn ®Ó b¶o ®¶m ®ñ ®é Èm cho (thóc

c©y ph¸t triÓn.

®ît

cμnh

b) Tñ gèc gi÷ Èm

thø

hai)

Nªn dïng r¬m r¹, x¬ dõa, rÔ lôc b×nh (bÌo

- LÇn

0 0,1

0 0,2 0 100

0

200

t©y)... ®Ó tñ gèc gi÷ Èm cho c©y. Ngoμi viÖc gi÷

thø ba:

th¸ng

Èm cho c©y, biÖn ph¸p nμy cßn gióp h¹n chÕ sù 3 (®ît

ph¸t triÓn cña cá d¹i vμ bæ sung dinh d−ìng cμnh

cho ®Êt.

thø

nhÊt

c) TØa cμnh vμ t¹o t¸n

ph©n

hãa

TØa cμnh vμ t¹o t¸n lμ t¹o cho c©y th«ng mÇm

tho¸ng, gióp c©y sinh tr−ëng m¹nh, h¹n chÕ

hoa)

- Sau

0 0,1

0,1

0,1 0 100

100

100

s©u bÖnh. Cçh tØa:

mçi

- Tõ mÆt ®Êt tíi giμn, tØa tÊt c¶ cç cμnh l−ît ra

xung quanh chØ ®Ó l¹i mét cμnh ph¸t triÓn tèt, qu¶

míi

¸p s¸t c©y trô.

111

112

https://thuviensach.vn

L−îng bãn

- Ph−¬ng ph¸p bãn: Trén ®Òu cç lo¹i ph©n kg/trô/®ît kg/ha

Thêi

víi ®Êt mÆt vμ bãn vμo r·nh cçh gèc tõ 50 -

Ph©n

kú

Ph©n

60 cm sau ®ã lÊp ®Êt t−íi Èm vμ tñ gèc.

ñ

bãn

§¹m L©n Kali ñ hoai §¹m L©n Kali hoai

môc

5. Ch¨m sãc c©y thanh long

môc

- LÇn

0 0,1

0 0,2 0 100

0

200

a) T−íi n−íc

thø

hai:

C©y thanh long lμ c©y chÞu h¹n, tuy nhiªn Cçh

trong ®iÒu kiÖn n¾ng h¹n kÐo dμi nÕu kh«ng ®ñ lÇn 1

n−íc sÏ lμm gi¶m kh¶ n¨ng sinh tr−ëng ph¸t tõ 40 -

45

triÓn cña c©y, gi¶m n¨ng suÊt. Do vËy, cÇn t−íi ngμy

n−íc th−êng xuyªn ®Ó b¶o ®¶m ®ñ ®é Èm cho (thóc

c©y ph¸t triÓn.

®ît

cμnh

b) Tñ gèc gi÷ Èm

thø

hai)

Nªn dïng r¬m r¹, x¬ dõa, rÔ lôc b×nh (bÌo

- LÇn

0 0,1

0 0,2 0 100

0

200

t©y)... ®Ó tñ gèc gi÷ Èm cho c©y. Ngoμi viÖc gi÷

thø ba:

th¸ng

Èm cho c©y, biÖn ph¸p nμy cßn gióp h¹n chÕ sù 3 (®ît

ph¸t triÓn cña cá d¹i vμ bæ sung dinh d−ìng cμnh

cho ®Êt.

thø

nhÊt

c) TØa cμnh vμ t¹o t¸n

ph©n

hãa

TØa cμnh vμ t¹o t¸n lμ t¹o cho c©y th«ng mÇm

tho¸ng, gióp c©y sinh tr−ëng m¹nh, h¹n chÕ

hoa)

- Sau

0 0,1

0,1

0,1 0 100

100

100

s©u bÖnh. Cçh tØa:

mçi

- Tõ mÆt ®Êt tíi giμn, tØa tÊt c¶ cç cμnh l−ît ra

xung quanh chØ ®Ó l¹i mét cμnh ph¸t triÓn tèt, qu¶

míi

¸p s¸t c©y trô.

111

112

https://thuviensach.vn

- Trªn giμn, tØa cμnh theo nguyªn t¾c 1 cμnh

+ ¸p dông biÖn ph¸p bao tr¸i. Bao tr¸i sau mÑ ®Ó l¹i 1-2 cμnh con, chän cμnh sinh tr−ëng khi hoa thô phÊn 3 - 4 ngμy;

m¹nh, ph¸t triÓn tèt, tØa bá cç cμnh yÕu, cμnh

+ Khi ruåi tr−ëng thμnh ph¸t sinh dïng s©u bÖnh, cμnh giμ kh«ng cßn kh¶ n¨ng cho qu¶, thuèc dÉn dô cã chÊt Methyl Eugennol (nh−

cç cμnh n»m khuÊt trong t¸n kh«ng nhËn ®−îc Ruvacon, Vizubon - D) ®Ó dÉn dô vμ diÖt ruåi

¸nh s¸ng.

®ùc. §Æt 3 - 5 bÉy/1.000 trô, ®Æt r¶i rç trong

- H»ng n¨m, sau khi thu ho¹ch cÇn tØa bá v−ên thanh long; hoÆc phun b¶ Protein, phun nh÷ng cμnh ®· cho qu¶ 2 n¨m, cμnh bÞ s©u mçi c©y kho¶ng 20 - 50 ml b¶ måi (®· pha bÖnh, cμnh èm yÕu, cμnh n»m khuÊt trong t¸n.

lo·ng), chØ phun thμnh ®èm nhá trªn t¸n c©y.

Nªn phun vμo kho¶ng 8 - 10 giê s¸ng,...

6. BiÖn ph¸p phßng trõ mét sè s©u bÖnh

+ Kh«ng nªn dïng thuèc hãa häc phun trùc h¹i c©y thanh long

tiÕp lªn tr¸i ®Ó diÖt dßi v× th−êng hiÖu qu¶

6.1. S©u h¹i c©y thanh long

kh«ng cao vμ kh«ng b¶o ®¶m an toμn cho ng−êi sö dông.

a) Ruåi ®ôc qu¶

- Cçh g©y h¹i:

b) Cç lo¹i bä xÝt

+ Ruåi ®ôc qu¶ lμ ®èi t−îng nguy hiÓm vμ lμ

- Cçh g©y h¹i:

®èi t−îng kiÓm dÞch rÊt kh¾t khe cña nhiÒu Bä xÝt dïng vßi chÝch hót vμo vá qu¶, tai n−íc trªn thÕ giíi.

qu¶ g©y vÕt th−¬ng t¹o ®iÒu kiÖn cho nÊm

+ Ruåi c¸i chÝch vμo vá qu¶ vμ ®Î trøng vμo bÖnh vμ vi khuÈn g©y h¹i lμm gi¶m chÊt bªn trong, bªn ngoμi líp vá cã dÊu chÝch sÏ biÕn l−îng cña qu¶.

mμu n©u, khi trøng në thμnh dßi ¨n ph¸ bªn

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

trong qu¶ lμm thèi qu¶ vμ rông.

+ VÖ sinh v−ên, ph¸t quang bôi rËm, cá d¹i.

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

+ Th−êng xuyªn kiÓm tra ruéng thanh long

+ Thu ho¹ch kÞp thêi kh«ng ®Ó tr¸i chÝn qu¸

vμ b¾t bä xÝt b»ng tay.

l©u trªn c©y;

+ Cã thÓ dïng cç lo¹i thuèc Sherpa 25EC,

+ Th−êng xuyªn thu gom nh÷ng tr¸i bÞ rông Trebon, Bassa... phun lªn khu vùc cã bä xÝt

®em tiªu hñy ®Ó diÖt dßi;

xuÊt hiÖn.

113

114

https://thuviensach.vn

- Trªn giμn, tØa cμnh theo nguyªn t¾c 1 cμnh

+ ¸p dông biÖn ph¸p bao tr¸i. Bao tr¸i sau mÑ ®Ó l¹i 1-2 cμnh con, chän cμnh sinh tr−ëng khi hoa thô phÊn 3 - 4 ngμy;

m¹nh, ph¸t triÓn tèt, tØa bá cç cμnh yÕu, cμnh

+ Khi ruåi tr−ëng thμnh ph¸t sinh dïng s©u bÖnh, cμnh giμ kh«ng cßn kh¶ n¨ng cho qu¶, thuèc dÉn dô cã chÊt Methyl Eugennol (nh−

cç cμnh n»m khuÊt trong t¸n kh«ng nhËn ®−îc Ruvacon, Vizubon - D) ®Ó dÉn dô vμ diÖt ruåi

¸nh s¸ng.

®ùc. §Æt 3 - 5 bÉy/1.000 trô, ®Æt r¶i rç trong

- H»ng n¨m, sau khi thu ho¹ch cÇn tØa bá v−ên thanh long; hoÆc phun b¶ Protein, phun nh÷ng cμnh ®· cho qu¶ 2 n¨m, cμnh bÞ s©u mçi c©y kho¶ng 20 - 50 ml b¶ måi (®· pha bÖnh, cμnh èm yÕu, cμnh n»m khuÊt trong t¸n.

lo·ng), chØ phun thμnh ®èm nhá trªn t¸n c©y.

Nªn phun vμo kho¶ng 8 - 10 giê s¸ng,...

6. BiÖn ph¸p phßng trõ mét sè s©u bÖnh

+ Kh«ng nªn dïng thuèc hãa häc phun trùc h¹i c©y thanh long

tiÕp lªn tr¸i ®Ó diÖt dßi v× th−êng hiÖu qu¶

6.1. S©u h¹i c©y thanh long

kh«ng cao vμ kh«ng b¶o ®¶m an toμn cho ng−êi sö dông.

a) Ruåi ®ôc qu¶

- Cçh g©y h¹i:

b) Cç lo¹i bä xÝt

+ Ruåi ®ôc qu¶ lμ ®èi t−îng nguy hiÓm vμ lμ

- Cçh g©y h¹i:

®èi t−îng kiÓm dÞch rÊt kh¾t khe cña nhiÒu Bä xÝt dïng vßi chÝch hót vμo vá qu¶, tai n−íc trªn thÕ giíi.

qu¶ g©y vÕt th−¬ng t¹o ®iÒu kiÖn cho nÊm

+ Ruåi c¸i chÝch vμo vá qu¶ vμ ®Î trøng vμo bÖnh vμ vi khuÈn g©y h¹i lμm gi¶m chÊt bªn trong, bªn ngoμi líp vá cã dÊu chÝch sÏ biÕn l−îng cña qu¶.

mμu n©u, khi trøng në thμnh dßi ¨n ph¸ bªn

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

trong qu¶ lμm thèi qu¶ vμ rông.

+ VÖ sinh v−ên, ph¸t quang bôi rËm, cá d¹i.

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

+ Th−êng xuyªn kiÓm tra ruéng thanh long

+ Thu ho¹ch kÞp thêi kh«ng ®Ó tr¸i chÝn qu¸

vμ b¾t bä xÝt b»ng tay.

l©u trªn c©y;

+ Cã thÓ dïng cç lo¹i thuèc Sherpa 25EC,

+ Th−êng xuyªn thu gom nh÷ng tr¸i bÞ rông Trebon, Bassa... phun lªn khu vùc cã bä xÝt

®em tiªu hñy ®Ó diÖt dßi;

xuÊt hiÖn.

113

114

https://thuviensach.vn

6.2. BÖnh h¹i thanh long

sau vμo thêi kú tr−íc træ hoa vμ khi tr¸i nhá: Bavistin 500 FL; Plant 50 WP pha 15 - 20 g/8

a) BÖnh th¸n th−

lÝt, Polyram 80 DF: pha 25 - 30 g/b×nh 8 lÝt,

- Tç nh©n g©y bÖnh: Do nÊm Colletotrichum sp Score 250 EC. Khi sö dông thuèc trªn thanh g©y ra.

long cÇn chó ý ®óng thêi gian cçh ly ®Ó b¶o

- §Æc ®iÓm g©y h¹i: BÖnh g©y h¹i chñ yÕu

®¶m an toμn cho s¶n phÈm.

trªn hoa, tr¸i. Trªn hoa nÊm t¹o thμnh nh÷ng

®èm ®en nhá lμm hoa bÞ kh« ®en vμ rông, trªn b) BÖnh thèi cμnh

qu¶ giμ vμ chÝn cã nh÷ng ®èm ®en h¬i trßn lâm

- Tç nh©n g©y bÖnh: Do nÊm Alternaria sp.

vμo vá. BÖnh ph¸t triÓn m¹nh trong ®iÒu kiÖn g©y ra.

thêi tiÕt nãng Èm m−a nhiÒu.

- §Æc ®iÓm g©y h¹i: BÖnh th−êng x¶y ra vμo

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

mïa n¾ng. Th©n cμnh bÞ thèi mÒm cã mμu vμng

+ Dän dÑp cá vμ cç d©y leo hoang d¹i chung n©u, vÕt thèi th−êng b¾t ®Çu tõ ngän xuèng.

quanh v−ên thanh long, c¾t bá vμ tiªu hñy cç

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

bé phËn bÞ bÖnh;

+ Cung cÊp ®ñ n−íc cho c©y vμo mïa n¾ng.

+ TØa cç cμnh lßa xßa cho c©y th«ng tho¸ng; Tr¸nh t−íi c©y vμo lóc trêi n¾ng nãng.

+ §èi víi thanh long trång trô sèng cÇn chÆt

+ V−ên kh«ng bÞ ngËp óng, tho¸t n−íc tèt.

tØa cμnh l¸ trªn trô ®Ó h¹n chÕ sù ph¸t triÓn

+ Th−êng xuyªn kiÓm tra ruéng thanh long, cña nÊm;

ph¸t hiÖn bÖnh sím, c¾t bá cμnh bÞ bÖnh vμ

+ C¾t bá phÇn nhôy ®· hÐo rñ ë ®Ønh tr¸i.

tiªu hñy.

Kh«ng nªn t−íi n−íc lªn t¸n c©y khi c©y

+ Khi ph¸t hiÖn míi cã bÖnh dïng cç thuèc

®ang bÖnh;

Bendazole, Viben-C, Topsin M, Mancozeb, phun

+ Cung cÊp thªm v«i tr−íc vμ sau mïa m−a;

−ít ®Ém cç ngän vμ cμnh c©y. Cç thuèc nμy

+ Tr¸i nμo cã bÖnh nªn lo¹i bá khái c©y ngay còng phßng trõ ®−îc nhiÒu bÖnh khç trªn c©y

®Ó tr¸nh l©y lan bÖnh.

thanh long. HoÆc cã thÓ dïng chÕ phÈm th¶o

+ Sö dông chÕ phÈm th¶o méc trõ bÖnh c©y méc trõ bÖnh c©y TP-ZEP 18 EC, Score, Mustar TP-ZEP 18 EC hoÆc mét trong cç lo¹i thuèc phun trõ.

115

116

https://thuviensach.vn

6.2. BÖnh h¹i thanh long

sau vμo thêi kú tr−íc træ hoa vμ khi tr¸i nhá: Bavistin 500 FL; Plant 50 WP pha 15 - 20 g/8

a) BÖnh th¸n th−

lÝt, Polyram 80 DF: pha 25 - 30 g/b×nh 8 lÝt,

- Tç nh©n g©y bÖnh: Do nÊm Colletotrichum sp Score 250 EC. Khi sö dông thuèc trªn thanh g©y ra.

long cÇn chó ý ®óng thêi gian cçh ly ®Ó b¶o

- §Æc ®iÓm g©y h¹i: BÖnh g©y h¹i chñ yÕu

®¶m an toμn cho s¶n phÈm.

trªn hoa, tr¸i. Trªn hoa nÊm t¹o thμnh nh÷ng

®èm ®en nhá lμm hoa bÞ kh« ®en vμ rông, trªn b) BÖnh thèi cμnh

qu¶ giμ vμ chÝn cã nh÷ng ®èm ®en h¬i trßn lâm

- Tç nh©n g©y bÖnh: Do nÊm Alternaria sp.

vμo vá. BÖnh ph¸t triÓn m¹nh trong ®iÒu kiÖn g©y ra.

thêi tiÕt nãng Èm m−a nhiÒu.

- §Æc ®iÓm g©y h¹i: BÖnh th−êng x¶y ra vμo

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

mïa n¾ng. Th©n cμnh bÞ thèi mÒm cã mμu vμng

+ Dän dÑp cá vμ cç d©y leo hoang d¹i chung n©u, vÕt thèi th−êng b¾t ®Çu tõ ngän xuèng.

quanh v−ên thanh long, c¾t bá vμ tiªu hñy cç

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

bé phËn bÞ bÖnh;

+ Cung cÊp ®ñ n−íc cho c©y vμo mïa n¾ng.

+ TØa cç cμnh lßa xßa cho c©y th«ng tho¸ng; Tr¸nh t−íi c©y vμo lóc trêi n¾ng nãng.

+ §èi víi thanh long trång trô sèng cÇn chÆt

+ V−ên kh«ng bÞ ngËp óng, tho¸t n−íc tèt.

tØa cμnh l¸ trªn trô ®Ó h¹n chÕ sù ph¸t triÓn

+ Th−êng xuyªn kiÓm tra ruéng thanh long, cña nÊm;

ph¸t hiÖn bÖnh sím, c¾t bá cμnh bÞ bÖnh vμ

+ C¾t bá phÇn nhôy ®· hÐo rñ ë ®Ønh tr¸i.

tiªu hñy.

Kh«ng nªn t−íi n−íc lªn t¸n c©y khi c©y

+ Khi ph¸t hiÖn míi cã bÖnh dïng cç thuèc

®ang bÖnh;

Bendazole, Viben-C, Topsin M, Mancozeb, phun

+ Cung cÊp thªm v«i tr−íc vμ sau mïa m−a;

−ít ®Ém cç ngän vμ cμnh c©y. Cç thuèc nμy

+ Tr¸i nμo cã bÖnh nªn lo¹i bá khái c©y ngay còng phßng trõ ®−îc nhiÒu bÖnh khç trªn c©y

®Ó tr¸nh l©y lan bÖnh.

thanh long. HoÆc cã thÓ dïng chÕ phÈm th¶o

+ Sö dông chÕ phÈm th¶o méc trõ bÖnh c©y méc trõ bÖnh c©y TP-ZEP 18 EC, Score, Mustar TP-ZEP 18 EC hoÆc mét trong cç lo¹i thuèc phun trõ.

115

116

https://thuviensach.vn

c) BÖnh ®èm n©u trªn th©n cμnh

- Dïng kÐo (lo¹i c¾t tØa cμnh c©y) c¾t lÊy tr¸i cho vμo giá nhùa vμ ®Ó n¬i bãng r©m m¸t.

- Tç nh©n g©y bÖnh: Do nÊm Gloeosporium

- Tr¸nh lμm s©y s¸t, kh«ng ®Ó tr¸i dÝnh agaves g©y ra.

®Êt hoÆc lμm giËp cuèng, giËp tai thanh long

- §Æc ®iÓm g©y h¹i: Th©n cμnh thanh long cã

®Ó tr¸nh nhiÔm nÊm bÖnh g©y háng cuèng khi nh÷ng ®èm trßn nh− m¾t cua mμu n©u. VÕt bÖnh n»m r¶i rç hoÆc tËp trung, th−êng kÐo b¶o qu¶n.

dμi thμnh tõng vÖt däc theo th©n cμnh.

- H¸i xong, cÇn tiÕn hμnh lo¹i bá nh÷ng tr¸i

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

kh«ng ®ñ tiªu chuÈn ngay t¹i v−ên, sau ®ã cho

+ VÖ sinh v−ên, c¾t vμ tiªu hñy cμnh bÖnh.

vμo giá vËn chuyÓn vÒ nhμ cμng sím cμng tèt,

+ Cã thÓ dïng cç lo¹i thuèc nh− Dithane kh«ng ®Ó l©u ngoμi v−ên.

M-45 80WP, Carbenda 50 EC, Mancozeb 80WP

- CÇn dïng giÊy b¸o s¹ch hoÆc lç©y t−¬i

®Ó phun trõ.

lo¹i mÒm bao lãt kü vμ bao phñ trªn mÆt tr¸i ®Ó

tr¸nh va ®Ëp hay n¾ng nãng chiÕu trùc tiÕp lμm 7. Thu ho¹ch qu¶ thanh long

¶nh h−ëng tíi chÊt l−îng cña thanh long.

- Tr−íc khi thu ho¹ch 10 - 15 ngμy kh«ng

®−îc t−íi nhiÒu n−íc, bãn qu¸ nhiÒu ph©n (nhÊt Kü thuËt trång c©y na

lμ ph©n ®¹m) vμ kh«ng phun cç lo¹i thuèc b¶o vÖ thùc vËt ®Ó b¶o ®¶m an toμn thùc phÈm cho 1. §Æc ®iÓm cña c©y na

ng−êi tiªu dïng.

C©y na, cßn gäi lμ m·ng cÇu ta, m·ng cÇu dai,

- Nªn thu ho¹ch ®óng lóc tr¸i chÝn, trong cã tªn khoa häc lμ Annona squamosa, cã nguån kho¶ng 28 - 30 ngμy sau khi në hoa ®Ó tr¸i cã gèc tõ vïng ch©u Mü nhiÖt ®íi. C©y na (m·ng cÇu) träng l−îng cao, chÊt l−îng ngon nhÊt vμ b¶o ë n−íc ta th−êng cã cç gièng nh− na dai, na bë, qu¶n ®−îc l©u h¬n.

m·ng cÇu xiªm, lª, b×nh b¸t.

- Nªn thu ho¹ch tr¸i vμo lóc s¸ng sím khi C©y na cao kho¶ng 2 - 5 m, l¸ mäc xen ë hai ch−a cã n¾ng g¾t hoÆc lóc chiÒu m¸t. NÕu thu hμng; hoa cã mμu xanh, qu¶ trßn cã nhiÒu mói.

ho¹ch lóc n¾ng gay g¾t chiÕu trùc tiÕp th× nhiÖt Na thÝch hîp khÝ hËu nhiÖt ®íi, tuy nhiªn trång

®é trong tr¸i t¨ng, sÏ g©y mÊt n−íc nhanh, ¶nh

®−îc ë c¶ vïng nãng, vïng nãng cã mïa ®«ng h−ëng ®Õn chÊt l−îng vμ thêi gian b¶o qu¶n.

l¹nh vμ vïng ¸ nhiÖt ®íi. Na ta −a mäc gi÷a 117

118

https://thuviensach.vn

c) BÖnh ®èm n©u trªn th©n cμnh

- Dïng kÐo (lo¹i c¾t tØa cμnh c©y) c¾t lÊy tr¸i cho vμo giá nhùa vμ ®Ó n¬i bãng r©m m¸t.

- Tç nh©n g©y bÖnh: Do nÊm Gloeosporium

- Tr¸nh lμm s©y s¸t, kh«ng ®Ó tr¸i dÝnh agaves g©y ra.

®Êt hoÆc lμm giËp cuèng, giËp tai thanh long

- §Æc ®iÓm g©y h¹i: Th©n cμnh thanh long cã

®Ó tr¸nh nhiÔm nÊm bÖnh g©y háng cuèng khi nh÷ng ®èm trßn nh− m¾t cua mμu n©u. VÕt bÖnh n»m r¶i rç hoÆc tËp trung, th−êng kÐo b¶o qu¶n.

dμi thμnh tõng vÖt däc theo th©n cμnh.

- H¸i xong, cÇn tiÕn hμnh lo¹i bá nh÷ng tr¸i

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

kh«ng ®ñ tiªu chuÈn ngay t¹i v−ên, sau ®ã cho

+ VÖ sinh v−ên, c¾t vμ tiªu hñy cμnh bÖnh.

vμo giá vËn chuyÓn vÒ nhμ cμng sím cμng tèt,

+ Cã thÓ dïng cç lo¹i thuèc nh− Dithane kh«ng ®Ó l©u ngoμi v−ên.

M-45 80WP, Carbenda 50 EC, Mancozeb 80WP

- CÇn dïng giÊy b¸o s¹ch hoÆc lç©y t−¬i

®Ó phun trõ.

lo¹i mÒm bao lãt kü vμ bao phñ trªn mÆt tr¸i ®Ó

tr¸nh va ®Ëp hay n¾ng nãng chiÕu trùc tiÕp lμm 7. Thu ho¹ch qu¶ thanh long

¶nh h−ëng tíi chÊt l−îng cña thanh long.

- Tr−íc khi thu ho¹ch 10 - 15 ngμy kh«ng

®−îc t−íi nhiÒu n−íc, bãn qu¸ nhiÒu ph©n (nhÊt Kü thuËt trång c©y na

lμ ph©n ®¹m) vμ kh«ng phun cç lo¹i thuèc b¶o vÖ thùc vËt ®Ó b¶o ®¶m an toμn thùc phÈm cho 1. §Æc ®iÓm cña c©y na

ng−êi tiªu dïng.

C©y na, cßn gäi lμ m·ng cÇu ta, m·ng cÇu dai,

- Nªn thu ho¹ch ®óng lóc tr¸i chÝn, trong cã tªn khoa häc lμ Annona squamosa, cã nguån kho¶ng 28 - 30 ngμy sau khi në hoa ®Ó tr¸i cã gèc tõ vïng ch©u Mü nhiÖt ®íi. C©y na (m·ng cÇu) träng l−îng cao, chÊt l−îng ngon nhÊt vμ b¶o ë n−íc ta th−êng cã cç gièng nh− na dai, na bë, qu¶n ®−îc l©u h¬n.

m·ng cÇu xiªm, lª, b×nh b¸t.

- Nªn thu ho¹ch tr¸i vμo lóc s¸ng sím khi C©y na cao kho¶ng 2 - 5 m, l¸ mäc xen ë hai ch−a cã n¾ng g¾t hoÆc lóc chiÒu m¸t. NÕu thu hμng; hoa cã mμu xanh, qu¶ trßn cã nhiÒu mói.

ho¹ch lóc n¾ng gay g¾t chiÕu trùc tiÕp th× nhiÖt Na thÝch hîp khÝ hËu nhiÖt ®íi, tuy nhiªn trång

®é trong tr¸i t¨ng, sÏ g©y mÊt n−íc nhanh, ¶nh

®−îc ë c¶ vïng nãng, vïng nãng cã mïa ®«ng h−ëng ®Õn chÊt l−îng vμ thêi gian b¶o qu¶n.

l¹nh vμ vïng ¸ nhiÖt ®íi. Na ta −a mäc gi÷a 117

118

https://thuviensach.vn

trêi n¾ng hay Ýt n¾ng che. GÆp thêi tiÕt l¹nh bÇu thμnh luèng, lμm giμn che m−a to, n¾ng r¸t, hay kh« h¹n kÐo dμi còng bÞ rông l¸, tuy kh«ng s−¬ng l¹nh. C©y con 2 - 3 th¸ng tuæi, cao 20 - 25 cm, chÕt nh−ng tr¸i sÏ kh«ng nhiÒu vμ kh«ng lín.

cã 5 - 6 l¸ thËt, th©n mËp th× xuÊt v−ên.

ThÝch hîp nhÊt trªn lo¹i ®Êt phï sa. §Êt nhiÒu b) Nh©n gièng v« tÝnh (ghÐp m¾t, ghÐp cμnh) v«i vμ magiª (Mg) tr¸i to vμ ngät h¬n.

Gèc ghÐp dïng c©y gieo b»ng h¹t cña nã hoÆc m·ng cÇu xiªm, b×nh b¸t. Khi ®−êng kÝnh 2. Gièng

c©y ®¹t 0,8 - 1 cm cã thÓ tiÕn hμnh ghÐp. M¾t Cã hai lo¹i lμ na dai vμ na bë:

ghÐp lÊy trªn cμnh ®· rông l¸. NÕu gç ®ñ giμ

- Na dai: cã cç mói dÝnh chÆt vμo nhau khi mμ lçh−a rông th× c¾t phiÕn l¸ ®Ó l¹i cuèng, 2

chÝn, vá máng. Qu¶ na dai cã vá mÒm, mμu tuÇn sau cuèng sÏ rông vμ cã thÓ lÊy m¾t ghÐp.

xanh, thÞt tr¾ng, Ýt h¹t.

- Na bë: khi chÝn cç mói rêi nhau, dÔ vì.

4. Trång vμ ch¨m sãc

3. Nh©n gièng c©y na

a) ChuÈn bÞ ®Êt trång

Chän ®Êt ®åi dèc d−íi 15o, tÇng ®Êt ®¸y d−íi a) Nh©n gièng b»ng h¹t

1 m, tèt nhÊt lμ ®Êt dái c¬m, ®Êt ®¸ v«i. Na −a ®é

- Chän qu¶ m¾t to, trßn ®Òu, ®Ó chÝn c©y. Do pH trung tÝnh. §Êt chua cÇn bãn 30 g v«i bét/sμo h¹t cã vá cøng bao quanh nªn cã thÓ b¶o qu¶n B¾c Bé/n¨m (1 sμo B¾c Bé = 360 m2).

®−îc 2 - 3 n¨m. Xö lý h¹t b»ng cçh: xãc h¹t víi b) Thêi vô

c¸t cho søt vá, ng©m n−íc nãng 55 - 60oC trong Vô xu©n trång th¸ng 2 - 4, vô thu trång th¸ng 15 - 20 phót, bá hÕt thÞt qu¶, ®·i s¹ch, ph¬i kh«

8 - 10. Na dai nªn trång mËt ®é cao, mçi c©y gißn trong n¾ng nhÑ (kh«ng ph¬i vμo buæi tr−a chiÕm diÖn tÝch 2 x 3 m. Hè trång ®−îc chuÈn bÞ

n¾ng to), h¹t cã thÓ n¶y mÇm sau 2 tuÇn lÔ.

Trång tõ h¹t sau 2 - 3 n¨m c©y cã thÓ cho tr¸i.

tr−íc 1 - 2 th¸ng, s©u 0,5 m, réng 0,5 m, h×nh

- Kü thuËt gieo h¹t: Tr−íc khi gieo ng©m h¹t vu«ng, ch÷ nhËt hoÆc h×nh trßn. Mçi hè bãn 30 -

trong n−íc s¹ch 12 - 24 giê, ®·i s¹ch, ñ h¹t trong 50 g ph©n chuång hoai môc + 0,2 kg supe l©n trén c¸t Èm. 15 - 20 ngμy sau h¹t nøt nanh, cho vμo

®Òu víi ®Êt, ñ tr−íc 1 - 2 th¸ng. C©y trång ë gi÷a bÇu nilon thñng hai ®¸y kÝch th−íc 5 x 20 cm; hè, bÇu ®Æt ngang víi mÆt ®Êt (kh«ng trång s©u chÊt ®én bÇu gåm 70% ®Êt bïn ¶i kh« ®Ëp vôn +

g©y nghÑt rÔ, sinh tr−ëng kÐm), t−íi n−íc, Ên cho 30% ph©n chuång môc, h¹t ®Æt s©u 2 - 3 cm. XÕp chÆt gèc, duy tr× ®é Èm 70 - 80%.

119

120

https://thuviensach.vn

trêi n¾ng hay Ýt n¾ng che. GÆp thêi tiÕt l¹nh bÇu thμnh luèng, lμm giμn che m−a to, n¾ng r¸t, hay kh« h¹n kÐo dμi còng bÞ rông l¸, tuy kh«ng s−¬ng l¹nh. C©y con 2 - 3 th¸ng tuæi, cao 20 - 25 cm, chÕt nh−ng tr¸i sÏ kh«ng nhiÒu vμ kh«ng lín.

cã 5 - 6 l¸ thËt, th©n mËp th× xuÊt v−ên.

ThÝch hîp nhÊt trªn lo¹i ®Êt phï sa. §Êt nhiÒu b) Nh©n gièng v« tÝnh (ghÐp m¾t, ghÐp cμnh) v«i vμ magiª (Mg) tr¸i to vμ ngät h¬n.

Gèc ghÐp dïng c©y gieo b»ng h¹t cña nã hoÆc m·ng cÇu xiªm, b×nh b¸t. Khi ®−êng kÝnh 2. Gièng

c©y ®¹t 0,8 - 1 cm cã thÓ tiÕn hμnh ghÐp. M¾t Cã hai lo¹i lμ na dai vμ na bë:

ghÐp lÊy trªn cμnh ®· rông l¸. NÕu gç ®ñ giμ

- Na dai: cã cç mói dÝnh chÆt vμo nhau khi mμ lçh−a rông th× c¾t phiÕn l¸ ®Ó l¹i cuèng, 2

chÝn, vá máng. Qu¶ na dai cã vá mÒm, mμu tuÇn sau cuèng sÏ rông vμ cã thÓ lÊy m¾t ghÐp.

xanh, thÞt tr¾ng, Ýt h¹t.

- Na bë: khi chÝn cç mói rêi nhau, dÔ vì.

4. Trång vμ ch¨m sãc

3. Nh©n gièng c©y na

a) ChuÈn bÞ ®Êt trång

Chän ®Êt ®åi dèc d−íi 15o, tÇng ®Êt ®¸y d−íi a) Nh©n gièng b»ng h¹t

1 m, tèt nhÊt lμ ®Êt dái c¬m, ®Êt ®¸ v«i. Na −a ®é

- Chän qu¶ m¾t to, trßn ®Òu, ®Ó chÝn c©y. Do pH trung tÝnh. §Êt chua cÇn bãn 30 g v«i bét/sμo h¹t cã vá cøng bao quanh nªn cã thÓ b¶o qu¶n B¾c Bé/n¨m (1 sμo B¾c Bé = 360 m2).

®−îc 2 - 3 n¨m. Xö lý h¹t b»ng cçh: xãc h¹t víi b) Thêi vô

c¸t cho søt vá, ng©m n−íc nãng 55 - 60oC trong Vô xu©n trång th¸ng 2 - 4, vô thu trång th¸ng 15 - 20 phót, bá hÕt thÞt qu¶, ®·i s¹ch, ph¬i kh«

8 - 10. Na dai nªn trång mËt ®é cao, mçi c©y gißn trong n¾ng nhÑ (kh«ng ph¬i vμo buæi tr−a chiÕm diÖn tÝch 2 x 3 m. Hè trång ®−îc chuÈn bÞ

n¾ng to), h¹t cã thÓ n¶y mÇm sau 2 tuÇn lÔ.

Trång tõ h¹t sau 2 - 3 n¨m c©y cã thÓ cho tr¸i.

tr−íc 1 - 2 th¸ng, s©u 0,5 m, réng 0,5 m, h×nh

- Kü thuËt gieo h¹t: Tr−íc khi gieo ng©m h¹t vu«ng, ch÷ nhËt hoÆc h×nh trßn. Mçi hè bãn 30 -

trong n−íc s¹ch 12 - 24 giê, ®·i s¹ch, ñ h¹t trong 50 g ph©n chuång hoai môc + 0,2 kg supe l©n trén c¸t Èm. 15 - 20 ngμy sau h¹t nøt nanh, cho vμo

®Òu víi ®Êt, ñ tr−íc 1 - 2 th¸ng. C©y trång ë gi÷a bÇu nilon thñng hai ®¸y kÝch th−íc 5 x 20 cm; hè, bÇu ®Æt ngang víi mÆt ®Êt (kh«ng trång s©u chÊt ®én bÇu gåm 70% ®Êt bïn ¶i kh« ®Ëp vôn +

g©y nghÑt rÔ, sinh tr−ëng kÐm), t−íi n−íc, Ên cho 30% ph©n chuång môc, h¹t ®Æt s©u 2 - 3 cm. XÕp chÆt gèc, duy tr× ®é Èm 70 - 80%.

119

120

https://thuviensach.vn

c) Ch¨m sãc thêi kú kiÕn thiÕt c¬ b¶n nhau 6 - 7 ngμy (mçi hèc 2 - 3 lÝt n−íc thuèc ®Ó

Trong 3 n¨m ®Çu cÇn bãn nhiÒu ®¹m ®Ó c©y

®uæi mèi).

sinh tr−ëng th©n, l¸ tèt. Cø 1 - 2 th¸ng bãn mét

- Lμm s¹ch gèc na: Th−êng xuyªn gi÷ gèc lÇn khi thêi tiÕt m−a Èm. Mçi c©y bãn 0,2 kg tho¸ng s¹ch, kh«ng ñ b»ng r¬m, r¹, th©n l¸ ®Ó

ph©n ®¹m urª + 0,1 kg kali + 0,5 kg supe l©n, tr¸nh mèi h¹i rÔ.

bãn cçh gèc 30 - 50 cm. Ph©n chuång bãn 30 -

b) RÖp s¸p phÊn

50 kg, cçh gèc 50 - 60 cm vμo hai hèc ®èi xøng.

- G©y h¹i:

d) Ch¨m sãc thêi kú kinh doanh RÖp s¸p g©y h¹i trªn l¸, qu¶. C¬ thÓ rÖp phñ Bãn lμm 3 ®ît trong n¨m, ®ît 1 vμo th¸ng 2,

®Çy chÊt s¸p tr¾ng nh− phÊn. RÖp s¸p tËp tû lÖ NPK lμ 1:1:1; ®ît 2 vμo th¸ng 6, tû lÖ NPK lμ

trung chÝch hót trªn l¸ vμ qu¶ lμm cho l¸ bÞ

1:1:2; ®ît 3 sau khi thu qu¶ th¸ng 9, tû lÖ NPK

qu¨n, qu¶ bÞ chai kh«ng lín ®−îc. NÕu rÖp s¸p lμ 2:1:1. L−îng ph©n bãn Ýt hay nhiÒu tïy c©y tÊn c«ng vμo giai ®o¹n qu¶ non th× qu¶ th−êng lín hay nhá. Trung b×nh mçi c©y bãn 0,5 - 1 kg urª, bÞ rông. NÕu tÊn c«ng vμo giai ®o¹n qu¶

0,5 - 1 kg kali, 2 - 4 kg supe l©n, 30 - 50 kg ph©n

®· ph¸t triÓn, qu¶ sÏ mÊt gi¸ trÞ th−¬ng phÈm.

chuång/n¨m. Bãn theo t¸n c©y, thμnh 4 hèc ®èi RÖp s¸p g©y h¹i nÆng vμo mïa n¾ng.

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

xøng nhau, ®é s©u lÊp ph©n 3 - 5 cm.

+ Dïng m¸y b¬m n−íc cã ¸p suÊt cao, tia

§èn trÎ: Na sau khi cho thu ho¹ch 3 vô th×

n−íc m¹nh xo¸y vμo nh÷ng chç bÞ rÖp b¸m sÏ

qu¶ nhá dÇn, c©y cao khã lÊy qu¶. §Ó cã qu¶ to röa tr«i bít rÖp;

mËp cÇn ®èn trÎ l¹i tõ n¨m thø 5 trë ®i, sau ®ã cø

+ Trong ®iÒu kiÖn tù nhiªn rÖp s¸p cã nhiÒu 3 n¨m ®èn mét lÇn. LÇn ®èn ®Çu cçh mÆt ®Êt thiªn ®Þch tÊn c«ng, phæ biÕn nhÊt lμ ong ký 0,5 m, nh÷ng lÇn sau cçh lÇn tr−íc 0,2 - 0,3 m.

sinh thuéc gièng Anagyrus vμ cç thiªn ®Þch ¨n 5. BiÖn ph¸p phßng trõ s©u bÖnh måi nh− kiÕn vμng, bä rïa,...;

+ Th−êng xuyªn dän dÑp vÖ sinh v−ên,

5.1. S©u h¹i na

kh«ng trång mËt ®é qu¸ dμy ®Ó t¹o th«ng tho¸ng a) Mèi h¹i gèc

v−ên c©y;

- C©y ®ang xanh tèt, l¸ óa vμng, dïng thuèc

+ Ph¶i th−êng xuyªn kiÓm tra v−ên nhÊt lμ

Padan 0,2% t−íi vμo gèc 2 - 3 lÇn, mçi lÇn cçh giai ®o¹n ra hoa, tr¸i non ®Ó kÞp thêi ph¸t hiÖn 121

122

https://thuviensach.vn

c) Ch¨m sãc thêi kú kiÕn thiÕt c¬ b¶n nhau 6 - 7 ngμy (mçi hèc 2 - 3 lÝt n−íc thuèc ®Ó

Trong 3 n¨m ®Çu cÇn bãn nhiÒu ®¹m ®Ó c©y

®uæi mèi).

sinh tr−ëng th©n, l¸ tèt. Cø 1 - 2 th¸ng bãn mét

- Lμm s¹ch gèc na: Th−êng xuyªn gi÷ gèc lÇn khi thêi tiÕt m−a Èm. Mçi c©y bãn 0,2 kg tho¸ng s¹ch, kh«ng ñ b»ng r¬m, r¹, th©n l¸ ®Ó

ph©n ®¹m urª + 0,1 kg kali + 0,5 kg supe l©n, tr¸nh mèi h¹i rÔ.

bãn cçh gèc 30 - 50 cm. Ph©n chuång bãn 30 -

b) RÖp s¸p phÊn

50 kg, cçh gèc 50 - 60 cm vμo hai hèc ®èi xøng.

- G©y h¹i:

d) Ch¨m sãc thêi kú kinh doanh RÖp s¸p g©y h¹i trªn l¸, qu¶. C¬ thÓ rÖp phñ Bãn lμm 3 ®ît trong n¨m, ®ît 1 vμo th¸ng 2,

®Çy chÊt s¸p tr¾ng nh− phÊn. RÖp s¸p tËp tû lÖ NPK lμ 1:1:1; ®ît 2 vμo th¸ng 6, tû lÖ NPK lμ

trung chÝch hót trªn l¸ vμ qu¶ lμm cho l¸ bÞ

1:1:2; ®ît 3 sau khi thu qu¶ th¸ng 9, tû lÖ NPK

qu¨n, qu¶ bÞ chai kh«ng lín ®−îc. NÕu rÖp s¸p lμ 2:1:1. L−îng ph©n bãn Ýt hay nhiÒu tïy c©y tÊn c«ng vμo giai ®o¹n qu¶ non th× qu¶ th−êng lín hay nhá. Trung b×nh mçi c©y bãn 0,5 - 1 kg urª, bÞ rông. NÕu tÊn c«ng vμo giai ®o¹n qu¶

0,5 - 1 kg kali, 2 - 4 kg supe l©n, 30 - 50 kg ph©n

®· ph¸t triÓn, qu¶ sÏ mÊt gi¸ trÞ th−¬ng phÈm.

chuång/n¨m. Bãn theo t¸n c©y, thμnh 4 hèc ®èi RÖp s¸p g©y h¹i nÆng vμo mïa n¾ng.

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

xøng nhau, ®é s©u lÊp ph©n 3 - 5 cm.

+ Dïng m¸y b¬m n−íc cã ¸p suÊt cao, tia

§èn trÎ: Na sau khi cho thu ho¹ch 3 vô th×

n−íc m¹nh xo¸y vμo nh÷ng chç bÞ rÖp b¸m sÏ

qu¶ nhá dÇn, c©y cao khã lÊy qu¶. §Ó cã qu¶ to röa tr«i bít rÖp;

mËp cÇn ®èn trÎ l¹i tõ n¨m thø 5 trë ®i, sau ®ã cø

+ Trong ®iÒu kiÖn tù nhiªn rÖp s¸p cã nhiÒu 3 n¨m ®èn mét lÇn. LÇn ®èn ®Çu cçh mÆt ®Êt thiªn ®Þch tÊn c«ng, phæ biÕn nhÊt lμ ong ký 0,5 m, nh÷ng lÇn sau cçh lÇn tr−íc 0,2 - 0,3 m.

sinh thuéc gièng Anagyrus vμ cç thiªn ®Þch ¨n 5. BiÖn ph¸p phßng trõ s©u bÖnh måi nh− kiÕn vμng, bä rïa,...;

+ Th−êng xuyªn dän dÑp vÖ sinh v−ên,

5.1. S©u h¹i na

kh«ng trång mËt ®é qu¸ dμy ®Ó t¹o th«ng tho¸ng a) Mèi h¹i gèc

v−ên c©y;

- C©y ®ang xanh tèt, l¸ óa vμng, dïng thuèc

+ Ph¶i th−êng xuyªn kiÓm tra v−ên nhÊt lμ

Padan 0,2% t−íi vμo gèc 2 - 3 lÇn, mçi lÇn cçh giai ®o¹n ra hoa, tr¸i non ®Ó kÞp thêi ph¸t hiÖn 121

122

https://thuviensach.vn

rÖp s¸p khi mËt ®é cßn thÊp, ch−a ph¸t t¸n Secsaigon 25 EC, Padan..., cÇn b¶o ®¶m thêi réng nªn dÔ xö lý. Sö dông chÕ phÈm th¶o méc gian cçh ly tr−íc khi thu ho¹ch.

trõ s©u TP - ThÇn §iÒn 78SL 999 ®Ó trõ.

d) Bä vßi voi g©y h¹i hoa na

+ Mét sè thuèc hãa häc cã hiÖu qu¶ trªn rÖp

- G©y h¹i:

s¸p nh−: DÇu kho¸ng SK, Supracide 40EC, Bä vßi voi tr−ëng thμnh lμ mét loμi bä c¸nh Confidor 100SL, Pyrinex 20EC,... Khi mËt ®é cøng cã mμu n©u nh¹t, ®Çu kÐo dμi ra tr−íc tùa rÖp cao, cã thÓ sö dông cç lo¹i thuèc trõ s©u nh− c¸i vßi, miÖng nhai ë cuèi vßi, th−êng Èn nh−: Dragon 585 EC, Sago-super 20 EC. Nªn nÊp trong c¸nh hoa ¨n, ®ôc phç¸nh hoa, tÊn phun hai lÇn liªn tiÕp cçh nhau 7 - 10 ngμy ®Ó

c«ng hoa míi në lμm cho hoa ®en vμ kh«, cç b¶o ®¶m diÖt s¹ch rÖp s¸p. CÇn chó ý b¶o ®¶m hoa bÞ kh« vÉn dÝnh vμo c©y. Mçi hoa cã thÓ cã thêi gian cçh ly tr−íc khi thu qu¶.

tõ 5 - 10 con bä vßi voi.

c) S©u ®ôc qu¶

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

- G©y h¹i:

+ Sö dông cç lo¹i thuèc cã tÝnh x«ng h¬i S©u non cã mμu ®en, khi ph¸t triÓn ®Çy ®ñ, m¹nh nh− Dragon 585 EC, Sago Super 20 EC, s©u non dμi kho¶ng 20 - 22 mm. S©u non míi Pyrinex 20 EC, phun ®Ém lªn hoa tr−íc khi ®a në ra b¾t ®Çu c¾n ®ôc vμo bªn trong thÞt qu¶.

sè hoa në ®Ó xua ®uæi con tr−ëng thμnh vμ tiªu TriÖu chøng dÔ thÊy lμ bªn ngoμi vá qu¶ cã diÖt Êu trïng.

ph©n s©u ®ïn ra ngoμi. Th−êng mét qu¶ cã

5.2. Mét sè bÖnh h¹i na

nhiÒu s©u ph¸ ho¹i. S©u th−êng g©y h¹i khi qu¶ na cã ®−êng kÝnh 0,5 - 1 cm, cÇn th¨m v−ên a) BÖnh thèi rÔ na

th−êng xuyªn ®Ó ph¸t hiÖn s©u kÞp thêi.

- TriÖu chøng:

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

BÖnh do nÊm Fusarium solani g©y ra. C©y

+ Ph¸t hiÖn sím lo¹i bá nh÷ng qu¶ bÞ s©u ra bÞ bÖnh cã biÓu hiÖn sinh tr−ëng kÐm dÇn, l¸

khái v−ên.

vμng vμ rông, qu¶ Ýt vμ nhá. NÊm sèng trong

+ Sö dông thuèc trõ s©u sinh häc TP - ThÇn

®Êt ph¸ ho¹i bé rÔ, h¹n chÕ sù hÊp thu n−íc tèc 16.000IU ®Ó trõ s©u.

vμ chÊt dinh d−ìng cung cÊp cho c©y. BÞ h¹i

+ Sö dông mét sè lo¹i thuèc hãa häc nh−

nÆng l©u ngμy bé rÔ cã thÓ bÞ h− h¹i hoμn Sherzol 205 EC phun khi qu¶ cßn nhá; sö dông toμn lμm c©y bÞ chÕt.

123

124

https://thuviensach.vn

rÖp s¸p khi mËt ®é cßn thÊp, ch−a ph¸t t¸n Secsaigon 25 EC, Padan..., cÇn b¶o ®¶m thêi réng nªn dÔ xö lý. Sö dông chÕ phÈm th¶o méc gian cçh ly tr−íc khi thu ho¹ch.

trõ s©u TP - ThÇn §iÒn 78SL 999 ®Ó trõ.

d) Bä vßi voi g©y h¹i hoa na

+ Mét sè thuèc hãa häc cã hiÖu qu¶ trªn rÖp

- G©y h¹i:

s¸p nh−: DÇu kho¸ng SK, Supracide 40EC, Bä vßi voi tr−ëng thμnh lμ mét loμi bä c¸nh Confidor 100SL, Pyrinex 20EC,... Khi mËt ®é cøng cã mμu n©u nh¹t, ®Çu kÐo dμi ra tr−íc tùa rÖp cao, cã thÓ sö dông cç lo¹i thuèc trõ s©u nh− c¸i vßi, miÖng nhai ë cuèi vßi, th−êng Èn nh−: Dragon 585 EC, Sago-super 20 EC. Nªn nÊp trong c¸nh hoa ¨n, ®ôc phç¸nh hoa, tÊn phun hai lÇn liªn tiÕp cçh nhau 7 - 10 ngμy ®Ó

c«ng hoa míi në lμm cho hoa ®en vμ kh«, cç b¶o ®¶m diÖt s¹ch rÖp s¸p. CÇn chó ý b¶o ®¶m hoa bÞ kh« vÉn dÝnh vμo c©y. Mçi hoa cã thÓ cã thêi gian cçh ly tr−íc khi thu qu¶.

tõ 5 - 10 con bä vßi voi.

c) S©u ®ôc qu¶

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

- G©y h¹i:

+ Sö dông cç lo¹i thuèc cã tÝnh x«ng h¬i S©u non cã mμu ®en, khi ph¸t triÓn ®Çy ®ñ, m¹nh nh− Dragon 585 EC, Sago Super 20 EC, s©u non dμi kho¶ng 20 - 22 mm. S©u non míi Pyrinex 20 EC, phun ®Ém lªn hoa tr−íc khi ®a në ra b¾t ®Çu c¾n ®ôc vμo bªn trong thÞt qu¶.

sè hoa në ®Ó xua ®uæi con tr−ëng thμnh vμ tiªu TriÖu chøng dÔ thÊy lμ bªn ngoμi vá qu¶ cã diÖt Êu trïng.

ph©n s©u ®ïn ra ngoμi. Th−êng mét qu¶ cã

5.2. Mét sè bÖnh h¹i na

nhiÒu s©u ph¸ ho¹i. S©u th−êng g©y h¹i khi qu¶ na cã ®−êng kÝnh 0,5 - 1 cm, cÇn th¨m v−ên a) BÖnh thèi rÔ na

th−êng xuyªn ®Ó ph¸t hiÖn s©u kÞp thêi.

- TriÖu chøng:

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

BÖnh do nÊm Fusarium solani g©y ra. C©y

+ Ph¸t hiÖn sím lo¹i bá nh÷ng qu¶ bÞ s©u ra bÞ bÖnh cã biÓu hiÖn sinh tr−ëng kÐm dÇn, l¸

khái v−ên.

vμng vμ rông, qu¶ Ýt vμ nhá. NÊm sèng trong

+ Sö dông thuèc trõ s©u sinh häc TP - ThÇn

®Êt ph¸ ho¹i bé rÔ, h¹n chÕ sù hÊp thu n−íc tèc 16.000IU ®Ó trõ s©u.

vμ chÊt dinh d−ìng cung cÊp cho c©y. BÞ h¹i

+ Sö dông mét sè lo¹i thuèc hãa häc nh−

nÆng l©u ngμy bé rÔ cã thÓ bÞ h− h¹i hoμn Sherzol 205 EC phun khi qu¶ cßn nhá; sö dông toμn lμm c©y bÞ chÕt.

123

124

https://thuviensach.vn

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

®−îc nhiÒu ¸nh s¸ng, v−ên c©y th«ng tho¸ng,

+ Kh«ng ®Ó v−ên na bÞ óng n−íc vμo mïa m−a.

c©y sinh tr−ëng tèt, ®ång thêi gãp phÇn h¹n chÕ

+ Khi ph¸t hiÖn bÖnh sím th× c¾t bá rÔ bÞ

sù ph¸t triÓn cña bÖnh.

thèi vμ b«i thuèc vμo vÕt c¾t.

+ VÖ sinh v−ên c©y: c¾t bá cç cμnh l¸ vμ

- Dïng kÕt hîp nÊm ®èi kh¸ng Tricoderma qu¶ bÞ bÖnh tËp trung tiªu hñy ®Ó h¹n chÕ

ñ víi ph©n chuång hoai môc bãn h»ng n¨m nguån bÖnh tån t¹i vμ lan truyÒn. NÕu bÞ bÖnh nh»m t¹o t¬i xèp cho ®Êt, h¹n chÕ bÖnh sÏ

nÆng tr−íc khi phun thuèc cÇn vÖ sinh v−ên, hiÖu qu¶ h¬n.

gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶ cña thuèc.

- Bãn thªm ph©n kali, l©n lμm t¨ng kh¶

+ Ch¨m bãn ®Çy ®ñ: Cç biÖn ph¸p ch¨m n¨ng ®Ò kh¸ng cña rÔ c©y ®èi víi bÖnh.

bãn chñ yÕu lμ t−íi tiªu n−íc vμ bãn ph©n gióp

- §èi víi c©y míi chím bÖnh nªn sö dông c©y sinh tr−ëng tèt, kháe m¹nh, t¨ng søc chèng mét trong cç lo¹i thuèc sau: Aliette 80 WP, chÞu bÖnh. Trong mïa m−a kh«ng ®Ó v−ên c©y Ridomil MZ 72WP.

qu¸ Èm thÊp, cã biÖn ph¸p tho¸t n−íc nhanh b) BÖnh th¸n th−

sau khi m−a lín. Chó ý bãn ®Çy ®ñ ph©n vμ c©n

- TriÖu chøng:

®èi NPK, cã bæ sung cç chÊt trung vi l−îng BÖnh th¸n th− do nÊm Colletotrichum thÝch hîp víi tõng giai ®o¹n sinh tr−ëng ph¸t gloesporivides h¹i c¶ trªn l¸, hoa, qu¶ vμ ngän triÓn cña c©y.

non cña na. BiÓu hiÖn bÖnh trªn l¸, bÖnh t¹o

+ Dïng thuèc trõ bÖnh: khi bÖnh ph¸t sinh thμnh cç ®èm n©u h×nh trßn, xung quanh g©y h¹i cÇn dïng thuèc trõ. HiÖn cã nhiÒu lo¹i viÒn vμng, l©u dÇn hãa thμnh cç vßng ®en thuèc hiÖu qu¶ cao víi nÊm g©y bÖnh th¸n th−

®ång t©m chøa cç bμo tö nÊm. Trªn ngän, trªn cç c©y ¨n qu¶. Trong ®ã cã cç lo¹i thuèc bÖnh lμm kh« bóp, hoa vμ qu¶. Qu¶ non bÞ

tç ®éng tiÕp xóc, chñ yÕu phßng bÖnh vμ h¹n bÖnh th× kh« ®en vμ rông. Qu¶ lín cã thÓ bÞ

chÕ nguån bÖnh l©y lan nh− cç thuèc gèc ®ång, kh« ®en mét phÇn.

chÕ phÈm th¶o méc trõ bÖnh TP-ZEP 18 EC,

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

Mancozeb,... cç thuèc cã kh¶ n¨ng h« hÊp,

+ T¹o t¸n, tØa cμnh: cÇn lμm ngay tõ khi c©y h¹n chÕ sù ph¸t triÓn cña nÊm bÖnh trong c©y cßn nhá ®Ó cho c©y lín sau nμy cã mét bé cμnh nh− cç chÊt Carbendazim, Difenoconazole, l¸ thÊp, gän vμ ph©n bè ®Òu cç mÆt ®Ó nhËn Tebuconazole... Thuèc trõ bÖnh c©y Carmanthai 125

126

https://thuviensach.vn

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

®−îc nhiÒu ¸nh s¸ng, v−ên c©y th«ng tho¸ng,

+ Kh«ng ®Ó v−ên na bÞ óng n−íc vμo mïa m−a.

c©y sinh tr−ëng tèt, ®ång thêi gãp phÇn h¹n chÕ

+ Khi ph¸t hiÖn bÖnh sím th× c¾t bá rÔ bÞ

sù ph¸t triÓn cña bÖnh.

thèi vμ b«i thuèc vμo vÕt c¾t.

+ VÖ sinh v−ên c©y: c¾t bá cç cμnh l¸ vμ

- Dïng kÕt hîp nÊm ®èi kh¸ng Tricoderma qu¶ bÞ bÖnh tËp trung tiªu hñy ®Ó h¹n chÕ

ñ víi ph©n chuång hoai môc bãn h»ng n¨m nguån bÖnh tån t¹i vμ lan truyÒn. NÕu bÞ bÖnh nh»m t¹o t¬i xèp cho ®Êt, h¹n chÕ bÖnh sÏ

nÆng tr−íc khi phun thuèc cÇn vÖ sinh v−ên, hiÖu qu¶ h¬n.

gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶ cña thuèc.

- Bãn thªm ph©n kali, l©n lμm t¨ng kh¶

+ Ch¨m bãn ®Çy ®ñ: Cç biÖn ph¸p ch¨m n¨ng ®Ò kh¸ng cña rÔ c©y ®èi víi bÖnh.

bãn chñ yÕu lμ t−íi tiªu n−íc vμ bãn ph©n gióp

- §èi víi c©y míi chím bÖnh nªn sö dông c©y sinh tr−ëng tèt, kháe m¹nh, t¨ng søc chèng mét trong cç lo¹i thuèc sau: Aliette 80 WP, chÞu bÖnh. Trong mïa m−a kh«ng ®Ó v−ên c©y Ridomil MZ 72WP.

qu¸ Èm thÊp, cã biÖn ph¸p tho¸t n−íc nhanh b) BÖnh th¸n th−

sau khi m−a lín. Chó ý bãn ®Çy ®ñ ph©n vμ c©n

- TriÖu chøng:

®èi NPK, cã bæ sung cç chÊt trung vi l−îng BÖnh th¸n th− do nÊm Colletotrichum thÝch hîp víi tõng giai ®o¹n sinh tr−ëng ph¸t gloesporivides h¹i c¶ trªn l¸, hoa, qu¶ vμ ngän triÓn cña c©y.

non cña na. BiÓu hiÖn bÖnh trªn l¸, bÖnh t¹o

+ Dïng thuèc trõ bÖnh: khi bÖnh ph¸t sinh thμnh cç ®èm n©u h×nh trßn, xung quanh g©y h¹i cÇn dïng thuèc trõ. HiÖn cã nhiÒu lo¹i viÒn vμng, l©u dÇn hãa thμnh cç vßng ®en thuèc hiÖu qu¶ cao víi nÊm g©y bÖnh th¸n th−

®ång t©m chøa cç bμo tö nÊm. Trªn ngän, trªn cç c©y ¨n qu¶. Trong ®ã cã cç lo¹i thuèc bÖnh lμm kh« bóp, hoa vμ qu¶. Qu¶ non bÞ

tç ®éng tiÕp xóc, chñ yÕu phßng bÖnh vμ h¹n bÖnh th× kh« ®en vμ rông. Qu¶ lín cã thÓ bÞ

chÕ nguån bÖnh l©y lan nh− cç thuèc gèc ®ång, kh« ®en mét phÇn.

chÕ phÈm th¶o méc trõ bÖnh TP-ZEP 18 EC,

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

Mancozeb,... cç thuèc cã kh¶ n¨ng h« hÊp,

+ T¹o t¸n, tØa cμnh: cÇn lμm ngay tõ khi c©y h¹n chÕ sù ph¸t triÓn cña nÊm bÖnh trong c©y cßn nhá ®Ó cho c©y lín sau nμy cã mét bé cμnh nh− cç chÊt Carbendazim, Difenoconazole, l¸ thÊp, gän vμ ph©n bè ®Òu cç mÆt ®Ó nhËn Tebuconazole... Thuèc trõ bÖnh c©y Carmanthai 125

126

https://thuviensach.vn

80 WP hçn hîp hai ho¹t chÊt Mancozel vμ

3. §iÒu kiÖn sinh th¸i

Cacbendazim lμ thuèc ®Æc trÞ bÖnh th¸n th−

- NhiÖt ®é: B−ëi cã nguån gèc nhiÖt ®íi, trªn cç c©y ¨n qu¶ vμ na. Thuèc cã c¶ tç nhiÖt ®é thÝch hîp nhÊt tõ 23 - 29oC.

dông phßng bÖnh vμ trÞ bÖnh, hiÖu qu¶

- ¸nh s¸ng: cã nhiÒu gièng b−ëi chÞu ¸nh phßng trõ bÖnh cao, rÊt Ýt ®éc h¹i víi ng−êi n¾ng trùc x¹, nh−ng còng cã gièng −a rîp.

vμ m«i tr−êng.

- N−íc: C©y b−ëi cÇn nhiÒu n−íc trong thêi 6. Thu ho¹ch vμ b¶o qu¶n qu¶ na kú ra hoa kÕt tr¸i vμ thêi kú c©y con, nh−ng c©y

- DÊu hiÖu na chÝn lμ mμu tr¾ng xuÊt hiÖn ë kh«ng chÞu ®−îc ngËp óng. Èm ®é ®Êt thÝch hîp cç kÏ ranh giíi gi÷a 2 m¾t vμ cç kÏ nμy ®Çy nhÊt lμ 70 - 80%. Trong mïa n¾ng cÇn ph¶i t−íi lªn, ®Ønh mói thÊp xuèng (na më m¾t).

n−íc ®ñ Èm cho c©y.

- Khi h¸i nªn lãt l¸ t−¬i, lçhuèi kh« ®Ó tr¸i 4. Kü thuËt trång vμ ch¨m sãc khái s¸t vμo nhau, vá n¸t th©m l¹i, m· xÊu ®i, khã b¸n. H¸i xong nªn vËn chuyÓn ngay ®Õn n¬i

4.1. §Êt trång

tiªu thô v× khi chÝn råi dÔ bÞ giËp n¸t.

Trång b−ëi nªn lËp v−ên ë ®Êt cao r¸o. ë vïng ®Êt thÊp tròng vÉn trång ®−îc b−ëi miÔn Kü thuËt trång c©y b−ëi

lμ ®μo m−¬ng lªn lÝp cho cao. §a sè gièng b−ëi 1. §Æc ®iÓm cña c©y b−ëi

®Òu thÝch hîp víi ®Êt phï sa, vïng ven s«ng suèi. §Êt trång ph¶i cã tÇng canh tç dμy Ýt C©y b−ëi cã tªn khoa häc Citrus grandis (L.) nhÊt lμ 0,6 m, thμnh phÇn c¬ giíi nhÑ hoÆc Osbeck, thuéc hä cam (Rutaceae). C©y b−ëi rÊt dÔ

trung b×nh, t¬i xèp, th«ng tho¸ng, tho¸t n−íc trång, lμ lo¹i hoa qu¶ s¹ch, bæ d−ìng. C©y b−ëi lμ

tèt, ®é pH tõ 5,5 - 7, nhiÔm mÆn kh«ng qu¸ 3%, gièng c©y ¨n qu¶ cã th©n cao, t¸n l¸ réng.

mùc n−íc ngÇm d−íi 0,8 m.

2. Gièng b−ëi

4.2. Kü thuËt nh©n gièng

B−ëi cã nhiÒu lo¹i gièng nh−: b−ëi §oan Hïng, b−ëi DiÔn, b−ëi Phóc Tr¹ch, b−ëi Thanh a) Ph−¬ng ph¸p ghÐp: HÖ sè nh©n gièng cao, Trμ, b−ëi N¨m Roi, b−ëi Da Xanh,...

tËn dông −u thÕ cña gèc ghÐp, c©y chèng chÞu 127

128

https://thuviensach.vn

80 WP hçn hîp hai ho¹t chÊt Mancozel vμ

3. §iÒu kiÖn sinh th¸i

Cacbendazim lμ thuèc ®Æc trÞ bÖnh th¸n th−

- NhiÖt ®é: B−ëi cã nguån gèc nhiÖt ®íi, trªn cç c©y ¨n qu¶ vμ na. Thuèc cã c¶ tç nhiÖt ®é thÝch hîp nhÊt tõ 23 - 29oC.

dông phßng bÖnh vμ trÞ bÖnh, hiÖu qu¶

- ¸nh s¸ng: cã nhiÒu gièng b−ëi chÞu ¸nh phßng trõ bÖnh cao, rÊt Ýt ®éc h¹i víi ng−êi n¾ng trùc x¹, nh−ng còng cã gièng −a rîp.

vμ m«i tr−êng.

- N−íc: C©y b−ëi cÇn nhiÒu n−íc trong thêi 6. Thu ho¹ch vμ b¶o qu¶n qu¶ na kú ra hoa kÕt tr¸i vμ thêi kú c©y con, nh−ng c©y

- DÊu hiÖu na chÝn lμ mμu tr¾ng xuÊt hiÖn ë kh«ng chÞu ®−îc ngËp óng. Èm ®é ®Êt thÝch hîp cç kÏ ranh giíi gi÷a 2 m¾t vμ cç kÏ nμy ®Çy nhÊt lμ 70 - 80%. Trong mïa n¾ng cÇn ph¶i t−íi lªn, ®Ønh mói thÊp xuèng (na më m¾t).

n−íc ®ñ Èm cho c©y.

- Khi h¸i nªn lãt l¸ t−¬i, lçhuèi kh« ®Ó tr¸i 4. Kü thuËt trång vμ ch¨m sãc khái s¸t vμo nhau, vá n¸t th©m l¹i, m· xÊu ®i, khã b¸n. H¸i xong nªn vËn chuyÓn ngay ®Õn n¬i

4.1. §Êt trång

tiªu thô v× khi chÝn råi dÔ bÞ giËp n¸t.

Trång b−ëi nªn lËp v−ên ë ®Êt cao r¸o. ë vïng ®Êt thÊp tròng vÉn trång ®−îc b−ëi miÔn Kü thuËt trång c©y b−ëi

lμ ®μo m−¬ng lªn lÝp cho cao. §a sè gièng b−ëi 1. §Æc ®iÓm cña c©y b−ëi

®Òu thÝch hîp víi ®Êt phï sa, vïng ven s«ng suèi. §Êt trång ph¶i cã tÇng canh tç dμy Ýt C©y b−ëi cã tªn khoa häc Citrus grandis (L.) nhÊt lμ 0,6 m, thμnh phÇn c¬ giíi nhÑ hoÆc Osbeck, thuéc hä cam (Rutaceae). C©y b−ëi rÊt dÔ

trung b×nh, t¬i xèp, th«ng tho¸ng, tho¸t n−íc trång, lμ lo¹i hoa qu¶ s¹ch, bæ d−ìng. C©y b−ëi lμ

tèt, ®é pH tõ 5,5 - 7, nhiÔm mÆn kh«ng qu¸ 3%, gièng c©y ¨n qu¶ cã th©n cao, t¸n l¸ réng.

mùc n−íc ngÇm d−íi 0,8 m.

2. Gièng b−ëi

4.2. Kü thuËt nh©n gièng

B−ëi cã nhiÒu lo¹i gièng nh−: b−ëi §oan Hïng, b−ëi DiÔn, b−ëi Phóc Tr¹ch, b−ëi Thanh a) Ph−¬ng ph¸p ghÐp: HÖ sè nh©n gièng cao, Trμ, b−ëi N¨m Roi, b−ëi Da Xanh,...

tËn dông −u thÕ cña gèc ghÐp, c©y chèng chÞu 127

128

https://thuviensach.vn

®æ ng· tèt, t¨ng tuæi thä, gi÷ l¹i ®−îc cç ®Æc

+ Cç dông cô chiÕt cμnh ph¶i ®−îc khö tÝnh tèt cña c©y ®Çu dßng.

trïng tr−íc vμ sau khi thùc hiÖn thao tç chiÕt

+ Gèc ghÐp: Cã thÓ sö dông cç gièng b−ëi trªn tõng ®o¹n cμnh.

chua ë ®Þa ph−¬ng lμm gèc ghÐp hoÆc sö dông

+ Tuæi cμnh chiÕt kh«ng nªn qu¸ giμ, chØ

gèc cam mËt ®Ó lμm gèc ghÐp theo h−íng æn chän cç cμnh b¸nh tÎ.

®Þnh chÊt l−îng gièng b−ëi. Gèc ghÐp ph¶i ®−îc

+ C©y dïng ®Ó chiÕt cμnh ph¶i ®ang ë trong gieo tõ cç h¹t kháe, thu tõ cç tr¸i tèt trªn c©y, t×nh tr¹ng sinh tr−ëng ph¸t triÓn tèt, kh«ng kh«ng chän thu h¹t tõ tr¸i rông, tr¸i bÖnh.

s©u bÖnh, nhÊt lμ bÖnh vμng l¸ Greening vμ

Tristeza.

Tr−íc khi ghÐp, gèc ghÐp ph¶i ®−îc ®Þnh kú c) Tiªu chuÈn c©y gièng tèt

phun xÞt thuèc trõ rÇy chæng c¸nh.

- C©y ph¶i ®óng gièng, sinh tr−ëng kháe,

+ M¾t ghÐp, cμnh th¸p: Sö dông m¾t ghÐp kh«ng mang mÇm mèng s©u bÖnh h¹i.

s¹ch bÖnh l−u gi÷ trong cç nhμ l−íi ng¨n

- §ång nhÊt vÒ h×nh th¸i vμ ®Æc tÝnh di

®−îc rÇy chæng c¸nh. Cμnh lÊy m¾t ghÐp lμ

truyÒn, ®é sai khç kh«ng v−ît qu¸ 5%.

cç cμnh nghiªng kho¶ng gi÷a th©n, chän ®Òu

- ChiÒu cao c©y tÝnh tõ mÆt bÇu > 60 cm, cã theo cç h−íng vμ vÞ trÝ cña t¸n c©y ®Ó gi¶m 2 - 3 cμnh cÊp I.

tû lÖ kh«ng ®óng kiÓu h×nh, kh«ng lÊy m¾t

- §−êng kÝnh gèc ghÐp ®o cçh mÆt bÇu 10 cm: ghÐp trªn cμnh t−îc (v−ît) vμ cμnh mäc lßa 0,8 - 1 cm.

xßa trªn mÆt ®Êt.

- §−êng kÝnh cμnh ghÐp (®o trªn vÕt ghÐp 2 cm) b) Ph−¬ng ph¸p chiÕt cμnh: Gióp gi÷ l¹i hoμn

> 0,7 cm.

toμn cç ®Æc tÝnh cña c©y ®Çu dßng, rÔ mäc c¹n, thÝch hîp trång trªn cç vïng ®Êt cã mùc thñy

4.3. Kü thuËt trång

cÊp h¬i cao nh−ng hÖ sè nh©n gièng thÊp, dÔ lμm a) Thêi vô

l©y truyÒn cç bÖnh truyÒn nhiÔm nguy hiÓm, Nªn trång c©y non xuèng hè vμo ®Çu mïa c©y mau giμ cçi vμ kh«ng thÓ tËn dông cç −u m−a ®Õn gi÷a mïa m−a. Nhê khÝ hËu m¸t mÎ,

®iÓm cña gèc ghÐp. C©y dÔ ®æ ng· do bé rÔ ph¸t

®Êt trång ®ñ Èm nªn tû lÖ c©y trång sèng cao.

triÓn kÐm, kh«ng t−¬ng øng víi sù ph¸t triÓn Vïng ®ång b»ng s«ng Cöu Long cã thÓ trång cña c©y. Nh÷ng l−u ý khi chiÕt cμnh:

®−îc quanh n¨m nh−ng ph¶i b¶o ®¶m ®−îc 129

130

https://thuviensach.vn

®æ ng· tèt, t¨ng tuæi thä, gi÷ l¹i ®−îc cç ®Æc

+ Cç dông cô chiÕt cμnh ph¶i ®−îc khö tÝnh tèt cña c©y ®Çu dßng.

trïng tr−íc vμ sau khi thùc hiÖn thao tç chiÕt

+ Gèc ghÐp: Cã thÓ sö dông cç gièng b−ëi trªn tõng ®o¹n cμnh.

chua ë ®Þa ph−¬ng lμm gèc ghÐp hoÆc sö dông

+ Tuæi cμnh chiÕt kh«ng nªn qu¸ giμ, chØ

gèc cam mËt ®Ó lμm gèc ghÐp theo h−íng æn chän cç cμnh b¸nh tÎ.

®Þnh chÊt l−îng gièng b−ëi. Gèc ghÐp ph¶i ®−îc

+ C©y dïng ®Ó chiÕt cμnh ph¶i ®ang ë trong gieo tõ cç h¹t kháe, thu tõ cç tr¸i tèt trªn c©y, t×nh tr¹ng sinh tr−ëng ph¸t triÓn tèt, kh«ng kh«ng chän thu h¹t tõ tr¸i rông, tr¸i bÖnh.

s©u bÖnh, nhÊt lμ bÖnh vμng l¸ Greening vμ

Tristeza.

Tr−íc khi ghÐp, gèc ghÐp ph¶i ®−îc ®Þnh kú c) Tiªu chuÈn c©y gièng tèt

phun xÞt thuèc trõ rÇy chæng c¸nh.

- C©y ph¶i ®óng gièng, sinh tr−ëng kháe,

+ M¾t ghÐp, cμnh th¸p: Sö dông m¾t ghÐp kh«ng mang mÇm mèng s©u bÖnh h¹i.

s¹ch bÖnh l−u gi÷ trong cç nhμ l−íi ng¨n

- §ång nhÊt vÒ h×nh th¸i vμ ®Æc tÝnh di

®−îc rÇy chæng c¸nh. Cμnh lÊy m¾t ghÐp lμ

truyÒn, ®é sai khç kh«ng v−ît qu¸ 5%.

cç cμnh nghiªng kho¶ng gi÷a th©n, chän ®Òu

- ChiÒu cao c©y tÝnh tõ mÆt bÇu > 60 cm, cã theo cç h−íng vμ vÞ trÝ cña t¸n c©y ®Ó gi¶m 2 - 3 cμnh cÊp I.

tû lÖ kh«ng ®óng kiÓu h×nh, kh«ng lÊy m¾t

- §−êng kÝnh gèc ghÐp ®o cçh mÆt bÇu 10 cm: ghÐp trªn cμnh t−îc (v−ît) vμ cμnh mäc lßa 0,8 - 1 cm.

xßa trªn mÆt ®Êt.

- §−êng kÝnh cμnh ghÐp (®o trªn vÕt ghÐp 2 cm) b) Ph−¬ng ph¸p chiÕt cμnh: Gióp gi÷ l¹i hoμn

> 0,7 cm.

toμn cç ®Æc tÝnh cña c©y ®Çu dßng, rÔ mäc c¹n, thÝch hîp trång trªn cç vïng ®Êt cã mùc thñy

4.3. Kü thuËt trång

cÊp h¬i cao nh−ng hÖ sè nh©n gièng thÊp, dÔ lμm a) Thêi vô

l©y truyÒn cç bÖnh truyÒn nhiÔm nguy hiÓm, Nªn trång c©y non xuèng hè vμo ®Çu mïa c©y mau giμ cçi vμ kh«ng thÓ tËn dông cç −u m−a ®Õn gi÷a mïa m−a. Nhê khÝ hËu m¸t mÎ,

®iÓm cña gèc ghÐp. C©y dÔ ®æ ng· do bé rÔ ph¸t

®Êt trång ®ñ Èm nªn tû lÖ c©y trång sèng cao.

triÓn kÐm, kh«ng t−¬ng øng víi sù ph¸t triÓn Vïng ®ång b»ng s«ng Cöu Long cã thÓ trång cña c©y. Nh÷ng l−u ý khi chiÕt cμnh:

®−îc quanh n¨m nh−ng ph¶i b¶o ®¶m ®−îc 129

130

https://thuviensach.vn

n−íc t−íi vμ tiªu n−íc cho c©y. Tèt nhÊt lμ

t−íi ngay vμ dïng cá môc ñ gèc (l−u ý ph¶i cçh trång vμo ®Çu mïa m−a.

gèc tõ 15 - 20 cm ®Ó tr¸nh s©u bÖnh x©m nhËp).

b) MËt ®é vμ kho¶ng cçh trång

+ NÕu trång b»ng c©y ghÐp nªn xoay m¾t

- MËt ®é trång:

ghÐp vÒ h−íng giã chÝnh trong n¨m ®Ó tr¸nh MËt ®é trång tïy theo tõng gièng. Trung hiÖn t−îng tçh chåi do giã. NÕu trång b»ng b×nh kho¶ng cçh gi÷a hai hè tõ 6 - 8 m; cÇn cμnh chiÕt, nªn ®Æt cμnh nghiªng so víi mÆt ®Êt tÝnh to¸n kü ®Ó tr¸nh t¸n lçç c©y giao nhau.

mét gãc kho¶ng 45 ®é ®Ó gióp c©y ph©n cμnh tèt.

ë nh÷ng vïng ®Êt dèc, hμng c©y ®−îc bè trÝ

- Ch¨m sãc sau khi trång:

theo ®−êng ®ång møc vμ kho¶ng cçh gi÷a 2

Th−êng xuyªn t−íi n−íc gi÷ Èm trong vßng

®−êng ®ång møc lμ kho¶ng cçh gi÷a 2 h×nh 15 ngμy ®Õn 1 th¸ng ®Ó c©y hoμn toμn bÐn rÔ vμ

chiÕu cña c©y. Kho¶ng cçh c©y ®−îc xç ®Þnh phôc håi. Sau ®ã tïy thêi tiÕt n¾ng m−a ®Ó

nh− nhau trªn cïng mét ®−êng ®ång møc, chèng h¹n hoÆc chèng óng cho c©y.

®−êng ®ång møc dμi h¬n th× cã sè c©y nhiÒu h¬n.

d) Bãn ph©n

- §μo hè trång vμ bãn lãt

+ KÝch th−íc hè réng 0,8 - 1 m, s©u 0,8 - 1 m.

- Thêi kú c©y tõ 1- 3 n¨m tuæi sau khi trång:

§Êt xÊu cÇn ®μo réng h¬n.

+ L−îng ph©n bãn/n¨m:

+ Bãn ph©n lãt cho 1 hè: Bãn lãt cho mçi hè 40 - 50 kg ph©n chuång ñ hoai môc (hoÆc 6 - 8 kg Ph©n ñ

N¨m

§¹m urª

Supe

hoai môc

Kali (g)

ph©n vi sinh ) + 1 kg supe l©n + mét vμi kil«gam trång

(g/c©y)

l©n (g)

(kg)

v«i (nÕu lμ vïng ®Êt bÞ nhiÔm phÌn). Toμn bé l−îng ph©n lãt trªn ®−îc trén ®Òu víi tÇng ®Êt N¨m

50 300

500

130

mÆt vμ lÊp hè. L−îng ®Êt lÊp hè cao h¬n bÒ mÆt thø

nhÊt

hè tõ 8 - 10 cm. Hè cÇn ph¶i chuÈn bÞ tr−íc khi trång Ýt nhÊt 1 th¸ng.

N¨m

50 500

800

350

c) Cçh trång c©y

thø

- Cçh trång:

hai

+ §μo mét hè nhá chÝnh gi÷a hè trång, ®Æt N¨m

70 850

1.000

500

c©y vμo hè lÊp ®Êt võa b»ng cæ rÔ hoÆc cao h¬n thø

2 - 3 cm. Kh«ng ®−îc lÊp qu¸ s©u, trång xong ph¶i ba

131

132

https://thuviensach.vn

n−íc t−íi vμ tiªu n−íc cho c©y. Tèt nhÊt lμ

t−íi ngay vμ dïng cá môc ñ gèc (l−u ý ph¶i cçh trång vμo ®Çu mïa m−a.

gèc tõ 15 - 20 cm ®Ó tr¸nh s©u bÖnh x©m nhËp).

b) MËt ®é vμ kho¶ng cçh trång

+ NÕu trång b»ng c©y ghÐp nªn xoay m¾t

- MËt ®é trång:

ghÐp vÒ h−íng giã chÝnh trong n¨m ®Ó tr¸nh MËt ®é trång tïy theo tõng gièng. Trung hiÖn t−îng tçh chåi do giã. NÕu trång b»ng b×nh kho¶ng cçh gi÷a hai hè tõ 6 - 8 m; cÇn cμnh chiÕt, nªn ®Æt cμnh nghiªng so víi mÆt ®Êt tÝnh to¸n kü ®Ó tr¸nh t¸n lçç c©y giao nhau.

mét gãc kho¶ng 45 ®é ®Ó gióp c©y ph©n cμnh tèt.

ë nh÷ng vïng ®Êt dèc, hμng c©y ®−îc bè trÝ

- Ch¨m sãc sau khi trång:

theo ®−êng ®ång møc vμ kho¶ng cçh gi÷a 2

Th−êng xuyªn t−íi n−íc gi÷ Èm trong vßng

®−êng ®ång møc lμ kho¶ng cçh gi÷a 2 h×nh 15 ngμy ®Õn 1 th¸ng ®Ó c©y hoμn toμn bÐn rÔ vμ

chiÕu cña c©y. Kho¶ng cçh c©y ®−îc xç ®Þnh phôc håi. Sau ®ã tïy thêi tiÕt n¾ng m−a ®Ó

nh− nhau trªn cïng mét ®−êng ®ång møc, chèng h¹n hoÆc chèng óng cho c©y.

®−êng ®ång møc dμi h¬n th× cã sè c©y nhiÒu h¬n.

d) Bãn ph©n

- §μo hè trång vμ bãn lãt

+ KÝch th−íc hè réng 0,8 - 1 m, s©u 0,8 - 1 m.

- Thêi kú c©y tõ 1- 3 n¨m tuæi sau khi trång:

§Êt xÊu cÇn ®μo réng h¬n.

+ L−îng ph©n bãn/n¨m:

+ Bãn ph©n lãt cho 1 hè: Bãn lãt cho mçi hè 40 - 50 kg ph©n chuång ñ hoai môc (hoÆc 6 - 8 kg Ph©n ñ

N¨m

§¹m urª

Supe

hoai môc

Kali (g)

ph©n vi sinh ) + 1 kg supe l©n + mét vμi kil«gam trång

(g/c©y)

l©n (g)

(kg)

v«i (nÕu lμ vïng ®Êt bÞ nhiÔm phÌn). Toμn bé l−îng ph©n lãt trªn ®−îc trén ®Òu víi tÇng ®Êt N¨m

50 300

500

130

mÆt vμ lÊp hè. L−îng ®Êt lÊp hè cao h¬n bÒ mÆt thø

nhÊt

hè tõ 8 - 10 cm. Hè cÇn ph¶i chuÈn bÞ tr−íc khi trång Ýt nhÊt 1 th¸ng.

N¨m

50 500

800

350

c) Cçh trång c©y

thø

- Cçh trång:

hai

+ §μo mét hè nhá chÝnh gi÷a hè trång, ®Æt N¨m

70 850

1.000

500

c©y vμo hè lÊp ®Êt võa b»ng cæ rÔ hoÆc cao h¬n thø

2 - 3 cm. Kh«ng ®−îc lÊp qu¸ s©u, trång xong ph¶i ba

131

132

https://thuviensach.vn

+ Mçi n¨m bãn bèn lÇn vμo th¸ng 2, th¸ng 5

- Trong thêi kú cho qu¶, l−îng ph©n bãn th¸ng 8 vμ th¸ng 11. L−îng ph©n bãn ë mçi lÇn

®−îc thiÕt lËp dùa trªn n¨ng suÊt cña vô tr−íc.

nh− sau:

Cã thÓ bãn theo b¶ng sau:

L−îng bãn

N¨ng suÊt

L−îng bãn

thu ho¹ch

Ph©n ñ

§¹m

Supe

Kali

Thêi

Ph©n ñ

§¹m

vô tr−íc

h÷u c¬

urª

l©n

(g/c©y)

gian bãn

hoai

Supe l©n

Kali

urª

(kg/c©y) (g/c©y) (g/c©y)

môc

(g/c©y)

(g/c©y)

(g/c©y)

(kg)

20 kg/n¨m

30

650

900

300

N¨m thø nhÊt

40 kg/n¨m

30

1.200

1.400

650

Th¸ng 2

50

120

0

50

60 kg/n¨m

50

1.300

1.800

800

100 kg/n¨m

50

1.500

2.500

1.100

Th¸ng 4

0

90

0

40

120 kg/n¨m

70

2.200

3.000

1.200

Th¸ng 8

0

90

0

40

150 kg/n¨m

70

2.500

3.500

1.500

Th¸ng 11

0

0

500

0

N¨m thø hai

+ Thêi gian bãn: Toμn bé l−îng ph©n ®−îc Th¸ng 2

50

200

0

150

chia lμm ba lÇn bãn trong n¨m:

Th¸ng 4

0

150

0

100

LÇn 1: Bãn thóc hoa: (th¸ng 2): 40% ®¹m urª + 30% kali.

Th¸ng 8

0

150

0

100

LÇn 2: Bãn thóc qu¶: (th¸ng 4 - 5): 20% ®¹m Th¸ng

11

0 0 800

0

urª + 30% kali.

N¨m thø ba

LÇn 3: Bãn sau thu ho¹ch: (th¸ng 11 - 12): Th¸ng 2

70

350

0

200

100% ph©n ñ h÷u c¬ + 100% ph©n l©n + 40%

®¹m urª, 40% kali.

Th¸ng 4

0

250

0

150

- Cçh bãn:

Th¸ng 8

0

250

0

150

+ Bãn ph©n ñ h÷u c¬: ®μo r·nh xung quanh Th¸ng 11

0

0

1.000

0

c©y theo h×nh chiÕu cña t¸n víi bÒ mÆt r·nh 133

134

https://thuviensach.vn

+ Mçi n¨m bãn bèn lÇn vμo th¸ng 2, th¸ng 5

- Trong thêi kú cho qu¶, l−îng ph©n bãn th¸ng 8 vμ th¸ng 11. L−îng ph©n bãn ë mçi lÇn

®−îc thiÕt lËp dùa trªn n¨ng suÊt cña vô tr−íc.

nh− sau:

Cã thÓ bãn theo b¶ng sau:

L−îng bãn

N¨ng suÊt

L−îng bãn

thu ho¹ch

Ph©n ñ

§¹m

Supe

Kali

Thêi

Ph©n ñ

§¹m

vô tr−íc

h÷u c¬

urª

l©n

(g/c©y)

gian bãn

hoai

Supe l©n

Kali

urª

(kg/c©y) (g/c©y) (g/c©y)

môc

(g/c©y)

(g/c©y)

(g/c©y)

(kg)

20 kg/n¨m

30

650

900

300

N¨m thø nhÊt

40 kg/n¨m

30

1.200

1.400

650

Th¸ng 2

50

120

0

50

60 kg/n¨m

50

1.300

1.800

800

100 kg/n¨m

50

1.500

2.500

1.100

Th¸ng 4

0

90

0

40

120 kg/n¨m

70

2.200

3.000

1.200

Th¸ng 8

0

90

0

40

150 kg/n¨m

70

2.500

3.500

1.500

Th¸ng 11

0

0

500

0

N¨m thø hai

+ Thêi gian bãn: Toμn bé l−îng ph©n ®−îc Th¸ng 2

50

200

0

150

chia lμm ba lÇn bãn trong n¨m:

Th¸ng 4

0

150

0

100

LÇn 1: Bãn thóc hoa: (th¸ng 2): 40% ®¹m urª + 30% kali.

Th¸ng 8

0

150

0

100

LÇn 2: Bãn thóc qu¶: (th¸ng 4 - 5): 20% ®¹m Th¸ng

11

0 0 800

0

urª + 30% kali.

N¨m thø ba

LÇn 3: Bãn sau thu ho¹ch: (th¸ng 11 - 12): Th¸ng 2

70

350

0

200

100% ph©n ñ h÷u c¬ + 100% ph©n l©n + 40%

®¹m urª, 40% kali.

Th¸ng 4

0

250

0

150

- Cçh bãn:

Th¸ng 8

0

250

0

150

+ Bãn ph©n ñ h÷u c¬: ®μo r·nh xung quanh Th¸ng 11

0

0

1.000

0

c©y theo h×nh chiÕu cña t¸n víi bÒ mÆt r·nh 133

134

https://thuviensach.vn

réng 30 - 40 cm, s©u 20 - 25 cm, r¶i ph©n, lÊp ®Êt

+ T¹o cμnh cÊp 1: Khi c©y con ®¹t chiÒu cao vμ t−íi n−íc gi÷ Èm.

45 - 50 cm, cÇn bÊm ngän ®Ó t¹o cμnh cÊp 1. ChØ

+ Bãn ph©n v« c¬: khi ®Êt Èm chØ cÇn r¶i

®Ó l¹i 3 - 4 cμnh cÊp 1 ph©n bè t−¬ng ®èi ®Òu vÒ

ph©n lªn mÆt ®Êt theo h×nh chiÕu cña t¸n cçh cç h−íng. Cç cμnh cÊp 1 nμy th−êng chän xa gèc 25 - 30 cm, sau ®ã t−íi n−íc ®Ó hßa tan cμnh khoÎ, Ýt cong queo, cçh nhau 8 - 10 cm ph©n. Khi trêi kh« h¹n cÇn hßa tan ph©n trong trªn th©n chÝnh.

n−íc ®Ó t−íi hoÆc r¶i ph©n theo h×nh chiÕu cña

+ T¹o cμnh cÊp 2: Khi cμnh cÊp 1 dμi 25 - 30 cm, t¸n, xíi nhÑ ®Êt vμ t−íi n−íc.

ta bÊm ngän ®Ó t¹o cμnh cÊp 2. Th«ng th−êng trªn cμnh cÊp 1 chØ gi÷ l¹i 3 cμnh cÊp 2 ph©n bè

4.4. BiÖn ph¸p ch¨m sãc

hîp lý vÒ gãc ®é vμ h−íng.

a) Tñ gèc gi÷ Èm

+ T¹o cμnh cÊp 3: Cμnh cÊp 3 lμ nh÷ng cμnh t¹o qu¶ vμ mang qu¶ cho nh÷ng n¨m sau. Cç Trong mïa n¾ng cÇn ph¶i tñ gèc b»ng r¬m cμnh nμy ph¶i khèng chÕ ®Ó chóng kh«ng giao r¹ hoÆc cá kh« ®Ó gi÷ Èm, ®ång thêi còng h¹n nhau vμ s¾p xÕp theo cç h−íng khç nhau gióp chÕ cá d¹i. Chó ý khi tñ ph¶i chõa cçh gèc c©y quang hîp ®−îc tèt.

kho¶ng 20 cm ®Ó h¹n chÕ cç lo¹i nÊm bÖnh tÊn

- C¾t tØa cho c©y trong thêi kú mang qu¶: c«ng gèc.

+ C¾t tØa sau thu ho¹ch: §−îc tiÕn hμnh sau b) T−íi vμ tiªu n−íc

khi thu ho¹ch qu¶. C¾t tØa tÊt c¶ cç cμnh s©u B−ëi rÊt cÇn n−íc trong thêi kú c©y con vμ

bÖnh, cμnh chÕt, cμnh v−ît, nh÷ng cμnh qu¸

thêi kú c©y ra hoa ®Ëu tr¸i, nh−ng c©y rÊt sî bÞ

dμy ®Ó cho c©y cã bé khung t¸n c©n ®èi. §èi víi ngËp óng, do ®ã cÇn ph¶i chó ý t−íi ®ñ n−íc cho cμnh thu, c¾t bá nh÷ng cμnh yÕu, mäc qu¸ dμy.

c©y vμo mïa kh«, n¾ng vμ tho¸t n−íc cho c©y

+ C¾t tØa vô xu©n: §−îc tiÕn hμnh vμo gi÷a trong mïa m−a lò.

th¸ng 1 ®Õn gi÷a th¸ng 3 h»ng n¨m. C¾t bá c) C¾t tØa t¹o h×nh

nh÷ng cμnh xu©n chÊt l−îng kÐm, cμnh s©u

- C¾t tØa cho c©y trong thêi kú ch−a mang bÖnh, cμnh mäc lén xén trong t¸n, nh÷ng chïm qu¶: ViÖc c¾t tØa ®−îc tiÕn hμnh ngay tõ khi hoa nhá, dμy, dÞ h×nh.

trång. §Ó cã ®−îc d¹ng h×nh hîp lý (h×nh b¸n

+ C¾t tØa vô hÌ: ®−îc tiÕn hμnh tõ th¸ng 4

cÇu), cÇn thùc hiÖn theo cç b−íc sau:

®Õn hÕt th¸ng 6. C¾t bá nh÷ng cμnh hÌ mäc qu¸

135

136

https://thuviensach.vn

réng 30 - 40 cm, s©u 20 - 25 cm, r¶i ph©n, lÊp ®Êt

+ T¹o cμnh cÊp 1: Khi c©y con ®¹t chiÒu cao vμ t−íi n−íc gi÷ Èm.

45 - 50 cm, cÇn bÊm ngän ®Ó t¹o cμnh cÊp 1. ChØ

+ Bãn ph©n v« c¬: khi ®Êt Èm chØ cÇn r¶i

®Ó l¹i 3 - 4 cμnh cÊp 1 ph©n bè t−¬ng ®èi ®Òu vÒ

ph©n lªn mÆt ®Êt theo h×nh chiÕu cña t¸n cçh cç h−íng. Cç cμnh cÊp 1 nμy th−êng chän xa gèc 25 - 30 cm, sau ®ã t−íi n−íc ®Ó hßa tan cμnh khoÎ, Ýt cong queo, cçh nhau 8 - 10 cm ph©n. Khi trêi kh« h¹n cÇn hßa tan ph©n trong trªn th©n chÝnh.

n−íc ®Ó t−íi hoÆc r¶i ph©n theo h×nh chiÕu cña

+ T¹o cμnh cÊp 2: Khi cμnh cÊp 1 dμi 25 - 30 cm, t¸n, xíi nhÑ ®Êt vμ t−íi n−íc.

ta bÊm ngän ®Ó t¹o cμnh cÊp 2. Th«ng th−êng trªn cμnh cÊp 1 chØ gi÷ l¹i 3 cμnh cÊp 2 ph©n bè

4.4. BiÖn ph¸p ch¨m sãc

hîp lý vÒ gãc ®é vμ h−íng.

a) Tñ gèc gi÷ Èm

+ T¹o cμnh cÊp 3: Cμnh cÊp 3 lμ nh÷ng cμnh t¹o qu¶ vμ mang qu¶ cho nh÷ng n¨m sau. Cç Trong mïa n¾ng cÇn ph¶i tñ gèc b»ng r¬m cμnh nμy ph¶i khèng chÕ ®Ó chóng kh«ng giao r¹ hoÆc cá kh« ®Ó gi÷ Èm, ®ång thêi còng h¹n nhau vμ s¾p xÕp theo cç h−íng khç nhau gióp chÕ cá d¹i. Chó ý khi tñ ph¶i chõa cçh gèc c©y quang hîp ®−îc tèt.

kho¶ng 20 cm ®Ó h¹n chÕ cç lo¹i nÊm bÖnh tÊn

- C¾t tØa cho c©y trong thêi kú mang qu¶: c«ng gèc.

+ C¾t tØa sau thu ho¹ch: §−îc tiÕn hμnh sau b) T−íi vμ tiªu n−íc

khi thu ho¹ch qu¶. C¾t tØa tÊt c¶ cç cμnh s©u B−ëi rÊt cÇn n−íc trong thêi kú c©y con vμ

bÖnh, cμnh chÕt, cμnh v−ît, nh÷ng cμnh qu¸

thêi kú c©y ra hoa ®Ëu tr¸i, nh−ng c©y rÊt sî bÞ

dμy ®Ó cho c©y cã bé khung t¸n c©n ®èi. §èi víi ngËp óng, do ®ã cÇn ph¶i chó ý t−íi ®ñ n−íc cho cμnh thu, c¾t bá nh÷ng cμnh yÕu, mäc qu¸ dμy.

c©y vμo mïa kh«, n¾ng vμ tho¸t n−íc cho c©y

+ C¾t tØa vô xu©n: §−îc tiÕn hμnh vμo gi÷a trong mïa m−a lò.

th¸ng 1 ®Õn gi÷a th¸ng 3 h»ng n¨m. C¾t bá c) C¾t tØa t¹o h×nh

nh÷ng cμnh xu©n chÊt l−îng kÐm, cμnh s©u

- C¾t tØa cho c©y trong thêi kú ch−a mang bÖnh, cμnh mäc lén xén trong t¸n, nh÷ng chïm qu¶: ViÖc c¾t tØa ®−îc tiÕn hμnh ngay tõ khi hoa nhá, dμy, dÞ h×nh.

trång. §Ó cã ®−îc d¹ng h×nh hîp lý (h×nh b¸n

+ C¾t tØa vô hÌ: ®−îc tiÕn hμnh tõ th¸ng 4

cÇu), cÇn thùc hiÖn theo cç b−íc sau:

®Õn hÕt th¸ng 6. C¾t bá nh÷ng cμnh hÌ mäc qu¸

135

136

https://thuviensach.vn

dμy hoÆc yÕu, cμnh s©u bÖnh, tØa bá nh÷ng qu¶

s©u non, s©u non ¨n vμo phÇn lâi gç t¹o ra cç nhá, dÞ h×nh.

lç ®ôc, trªn vÕt ®ôc xuÊt hiÖn líp ph©n mïn c−a

®ïn ra, lμm cho c©y sinh tr−ëng kÐm, cμnh cã 5. Mét sè lo¹i s©u bÖnh h¹i chÝnh thÓ bÞ kh« hÐo vμ g·y.

5.1. S©u h¹i b−ëi

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

a) S©u vÏ bïa

+ Ph¸t hiÖn sím vÕt ®ôc, dïng d©y thÐp nhá

- G©y h¹i:

luån vμo lç ®ôc ®Ó b¾t s©u non.

Lo¹i s©u nμy th−êng g©y h¹i ë thêi kú v−ên

+ Sau thu ho¹ch (th¸ng 11 - 12) quÐt v«i vμo

−¬m vμ c©y nhá 3 - 4 n¨m ®Çu míi trång. S©u ¨n gèc c©y ®Ó diÖt trøng s©u.

l¸ non, léc non, nhÊt lμ léc xu©n. S©u con bß ¨n

+ Sö dông chÕ phÈm th¶o méc trõ s©u TP -

biÓu b× trªn mÆt l¸ b−ëi non t¹o nªn nh÷ng ThÇn §iÒn 78SL 999, TP- Pentin 15 EC.

®−êng vßng vÌo trªn phiÕn l¸ nh− vÏ bïa. S©u c) NhÖn h¹i

ph¸ ho¹i m¹nh ë tÊt c¶ cç th¸ng trong n¨m

- G©y h¹i:

(m¹nh nhÊt tõ th¸ng 2 ®Õn th¸ng 10).

+ NhÖn ®á: cã thÓ g©y h¹i quanh n¨m, h¹i

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

l¸ lμ chÝnh, chñ yÕu vμo vô ®«ng xu©n. NhÖn

+ Nªn t−íi n−íc ®Çy ®ñ cho v−ên b−ëi, nhÊt

®á rÊt nhá, mμu ®á th−êng tô tËp thμnh lμ trong mïa n¾ng h¹n.

nh÷ng ®¸m nhá ë d−íi mÆt l¸, hót dÞch l¸ lμm

+ Nªn lo¹i bá cç l¸ bÞ s©u vÏ bïa h¹i, ®ång cho l¸ bÞ hÐo ®i. Trªn l¸ n¬i nhÖn tô tËp thêi thu gom hÕt c¶ rç xung quanh gèc ®em th−êng nh×n thÊy nh÷ng vïng trßn l¸ bÞ b¹c tiªu hñy.

h¬n so víi chç l¸ kh«ng cã nhÖn vμ h¬i phång

+ Sö dông thuèc diÖt s©u 1 - 2 lÇn cho mçi lªn nh¨n nheo.

®ît léc non b»ng: TP- Pentin 15 EC, Decis 2,5EC

+ NhÖn tr¾ng: G©y h¹i chñ yÕu ë trong 0,1 - 0,15%; Trebon 0,1 - 0,15%.

nh÷ng thêi kú kh« h¹n kÐo dμi vμ Ýt ¸nh s¸ng b) S©u ®ôc th©n

(trêi ©m u hoÆc c©y bÞ che bãng bëi cç c©y

- G©y h¹i:

khç). NhÖn tr¾ng lμ nguyªn nh©n chñ yÕu Lo¹i s©u nμy th−êng ®Î trøng ë cç kÏ nøt g©y ra r¸m qu¶, cç vÕt mμu vμng s¸ng ë d−íi trªn th©n, cμnh chÝnh cña c©y. Trøng në thμnh mÆt l¸.

137

138

https://thuviensach.vn

dμy hoÆc yÕu, cμnh s©u bÖnh, tØa bá nh÷ng qu¶

s©u non, s©u non ¨n vμo phÇn lâi gç t¹o ra cç nhá, dÞ h×nh.

lç ®ôc, trªn vÕt ®ôc xuÊt hiÖn líp ph©n mïn c−a

®ïn ra, lμm cho c©y sinh tr−ëng kÐm, cμnh cã 5. Mét sè lo¹i s©u bÖnh h¹i chÝnh thÓ bÞ kh« hÐo vμ g·y.

5.1. S©u h¹i b−ëi

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

a) S©u vÏ bïa

+ Ph¸t hiÖn sím vÕt ®ôc, dïng d©y thÐp nhá

- G©y h¹i:

luån vμo lç ®ôc ®Ó b¾t s©u non.

Lo¹i s©u nμy th−êng g©y h¹i ë thêi kú v−ên

+ Sau thu ho¹ch (th¸ng 11 - 12) quÐt v«i vμo

−¬m vμ c©y nhá 3 - 4 n¨m ®Çu míi trång. S©u ¨n gèc c©y ®Ó diÖt trøng s©u.

l¸ non, léc non, nhÊt lμ léc xu©n. S©u con bß ¨n

+ Sö dông chÕ phÈm th¶o méc trõ s©u TP -

biÓu b× trªn mÆt l¸ b−ëi non t¹o nªn nh÷ng ThÇn §iÒn 78SL 999, TP- Pentin 15 EC.

®−êng vßng vÌo trªn phiÕn l¸ nh− vÏ bïa. S©u c) NhÖn h¹i

ph¸ ho¹i m¹nh ë tÊt c¶ cç th¸ng trong n¨m

- G©y h¹i:

(m¹nh nhÊt tõ th¸ng 2 ®Õn th¸ng 10).

+ NhÖn ®á: cã thÓ g©y h¹i quanh n¨m, h¹i

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

l¸ lμ chÝnh, chñ yÕu vμo vô ®«ng xu©n. NhÖn

+ Nªn t−íi n−íc ®Çy ®ñ cho v−ên b−ëi, nhÊt

®á rÊt nhá, mμu ®á th−êng tô tËp thμnh lμ trong mïa n¾ng h¹n.

nh÷ng ®¸m nhá ë d−íi mÆt l¸, hót dÞch l¸ lμm

+ Nªn lo¹i bá cç l¸ bÞ s©u vÏ bïa h¹i, ®ång cho l¸ bÞ hÐo ®i. Trªn l¸ n¬i nhÖn tô tËp thêi thu gom hÕt c¶ rç xung quanh gèc ®em th−êng nh×n thÊy nh÷ng vïng trßn l¸ bÞ b¹c tiªu hñy.

h¬n so víi chç l¸ kh«ng cã nhÖn vμ h¬i phång

+ Sö dông thuèc diÖt s©u 1 - 2 lÇn cho mçi lªn nh¨n nheo.

®ît léc non b»ng: TP- Pentin 15 EC, Decis 2,5EC

+ NhÖn tr¾ng: G©y h¹i chñ yÕu ë trong 0,1 - 0,15%; Trebon 0,1 - 0,15%.

nh÷ng thêi kú kh« h¹n kÐo dμi vμ Ýt ¸nh s¸ng b) S©u ®ôc th©n

(trêi ©m u hoÆc c©y bÞ che bãng bëi cç c©y

- G©y h¹i:

khç). NhÖn tr¾ng lμ nguyªn nh©n chñ yÕu Lo¹i s©u nμy th−êng ®Î trøng ë cç kÏ nøt g©y ra r¸m qu¶, cç vÕt mμu vμng s¸ng ë d−íi trªn th©n, cμnh chÝnh cña c©y. Trøng në thμnh mÆt l¸.

137

138

https://thuviensach.vn

- BiÖn ph¸p phßng trõ: xuÊt hiÖn rÖp, muèn trÞ cã hiÖu qu¶ cÇn pha

+ Nu«i bä rïa trong v−ên b−ëi ®Ó diÖt nhÖn.

thªm vμo thuèc mét Ýt xμ phßng ®Ó cã tç dông

+ Sö dông vßi phun n−íc ¸p lùc m¹nh phun ph¸ líp s¸p phñ trªn ng−êi rÖp lμm cho thuèc

®Ó röa s¹ch vμ tiªu diÖt nhÖn trªn t¸n lç©y.

dÔ thÊm.

+ Cã thÓ ¸p dông biÖn ph¸p canh tç ®Ó h¹n

5.2. BÖnh h¹i v−ên b−ëi

chÕ nhÖn chÝch hót tr¸i b»ng cçh bao tr¸i lóc cßn nhá.

a) BÖnh loÐt

+ Sö dông chÕ phÈm th¶o méc trõ s©u TP -

- TriÖu chøng g©y h¹i:

ThÇn §iÒn 78SL 999, thuèc trõ s©u sinh häc TP -

+ BÖnh cã thÓ g©y h¹i trªn l¸, tr¸i vμ cμnh, ThÇn tèc 16.000IU ®Ó trõ nhÖn h¹i c©y.

ph¸t triÓn l©y lan m¹nh trong mïa m−a vμ

+ Cã thÓ sö dông cç lo¹i thuèc hãa häc ®Ó

nh÷ng lóc cã s−¬ng mï, triÖu chøng dÔ thÊy nhÊt trõ nhÖn h¹i nh−: Comite, Ortus 50EC, Pegasus lμ trªn l¸ bÞ ch¸y nh÷ng ®èm trßn xung quanh cã 250 pha nång ®é 0,1 - 0,2% phun −ít c¶ mÆt quÇng vμng nh−ng l¸ kh«ng bÞ biÕn d¹ng.

d−íi l¸ vμ phun lóc c©y ®ang ra léc non ®Ó

+ Trªn l¸ vμ tr¸i, vÕt bÖnh lóc ®Çu nhá, sñng phßng. NÕu ®· bÞ nhÖn ph¸ h¹i ph¶i phun kÐp 2 -

n−íc mμu xanh ®Ëm, sau ®ã biÕn thμnh mμu 3 lÇn, mçi lÇn cçh nhau 5 - 7 ngμy b»ng nh÷ng n©u nh¹t mäc nh« lªn mÆt l¸ hay vá qu¶ lμm thuèc trªn hoÆc phèi trén hai lo¹i víi nhau hoÆc lμm cho l¸ gi¶m kh¶ n¨ng quang hîp vμ tr¸i bÞ

víi dÇu kho¸ng DC- Tron Plus.

thèi nhòn ®i. BÖnh l©y lan rÊt nhanh qua n−íc d) RÖp h¹i

t−íi, trêi m−a vμ s−¬ng mï, g©y h¹i nÆng ë

- G©y h¹i:

nh÷ng v−ên bÞ s©u vÏ bïa tÊn c«ng vμ trªn Chñ yÕu h¹i trªn cç l¸ non, cμnh non, l¸ bÞ

nh÷ng v−ên −¬m gièng.

xo¾n rép lªn, rÖp tiÕt n−íc nhên khiÕn l¸ bÞ

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

muéi ®en.

+ C¾t vμ tiªu hñy nh÷ng cμnh, l¸, tr¸i bÞ

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

bÖnh, vÖ sinh v−ên s¹ch sÏ,...

+ Sö dông chÕ phÈm th¶o méc trõ s©u TP -

+ H¹n chÕ tèi ®a viÖc lμm s©y s¸t l¸ vμ tr¸i, ThÇn §iÒn 78SL 999 hoÆc thuèc TP- Pentin

®Æc biÖt lμ phßng trÞ s©u vÏ bïa.

15 EC, Sherpa 25EC, Trebon pha víi nång ®é

+ Phun cç lo¹i thuèc b¶o vÖ thùc vËt nh−: 0,1 - 0,2% phun 1 - 2 lÇn ë thêi kú l¸ non. Khi Kasuran, Funguran, Boãc-®« 1% ®Ó trõ bÖnh.

139

140

https://thuviensach.vn

- BiÖn ph¸p phßng trõ: xuÊt hiÖn rÖp, muèn trÞ cã hiÖu qu¶ cÇn pha

+ Nu«i bä rïa trong v−ên b−ëi ®Ó diÖt nhÖn.

thªm vμo thuèc mét Ýt xμ phßng ®Ó cã tç dông

+ Sö dông vßi phun n−íc ¸p lùc m¹nh phun ph¸ líp s¸p phñ trªn ng−êi rÖp lμm cho thuèc

®Ó röa s¹ch vμ tiªu diÖt nhÖn trªn t¸n lç©y.

dÔ thÊm.

+ Cã thÓ ¸p dông biÖn ph¸p canh tç ®Ó h¹n

5.2. BÖnh h¹i v−ên b−ëi

chÕ nhÖn chÝch hót tr¸i b»ng cçh bao tr¸i lóc cßn nhá.

a) BÖnh loÐt

+ Sö dông chÕ phÈm th¶o méc trõ s©u TP -

- TriÖu chøng g©y h¹i:

ThÇn §iÒn 78SL 999, thuèc trõ s©u sinh häc TP -

+ BÖnh cã thÓ g©y h¹i trªn l¸, tr¸i vμ cμnh, ThÇn tèc 16.000IU ®Ó trõ nhÖn h¹i c©y.

ph¸t triÓn l©y lan m¹nh trong mïa m−a vμ

+ Cã thÓ sö dông cç lo¹i thuèc hãa häc ®Ó

nh÷ng lóc cã s−¬ng mï, triÖu chøng dÔ thÊy nhÊt trõ nhÖn h¹i nh−: Comite, Ortus 50EC, Pegasus lμ trªn l¸ bÞ ch¸y nh÷ng ®èm trßn xung quanh cã 250 pha nång ®é 0,1 - 0,2% phun −ít c¶ mÆt quÇng vμng nh−ng l¸ kh«ng bÞ biÕn d¹ng.

d−íi l¸ vμ phun lóc c©y ®ang ra léc non ®Ó

+ Trªn l¸ vμ tr¸i, vÕt bÖnh lóc ®Çu nhá, sñng phßng. NÕu ®· bÞ nhÖn ph¸ h¹i ph¶i phun kÐp 2 -

n−íc mμu xanh ®Ëm, sau ®ã biÕn thμnh mμu 3 lÇn, mçi lÇn cçh nhau 5 - 7 ngμy b»ng nh÷ng n©u nh¹t mäc nh« lªn mÆt l¸ hay vá qu¶ lμm thuèc trªn hoÆc phèi trén hai lo¹i víi nhau hoÆc lμm cho l¸ gi¶m kh¶ n¨ng quang hîp vμ tr¸i bÞ

víi dÇu kho¸ng DC- Tron Plus.

thèi nhòn ®i. BÖnh l©y lan rÊt nhanh qua n−íc d) RÖp h¹i

t−íi, trêi m−a vμ s−¬ng mï, g©y h¹i nÆng ë

- G©y h¹i:

nh÷ng v−ên bÞ s©u vÏ bïa tÊn c«ng vμ trªn Chñ yÕu h¹i trªn cç l¸ non, cμnh non, l¸ bÞ

nh÷ng v−ên −¬m gièng.

xo¾n rép lªn, rÖp tiÕt n−íc nhên khiÕn l¸ bÞ

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

muéi ®en.

+ C¾t vμ tiªu hñy nh÷ng cμnh, l¸, tr¸i bÞ

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

bÖnh, vÖ sinh v−ên s¹ch sÏ,...

+ Sö dông chÕ phÈm th¶o méc trõ s©u TP -

+ H¹n chÕ tèi ®a viÖc lμm s©y s¸t l¸ vμ tr¸i, ThÇn §iÒn 78SL 999 hoÆc thuèc TP- Pentin

®Æc biÖt lμ phßng trÞ s©u vÏ bïa.

15 EC, Sherpa 25EC, Trebon pha víi nång ®é

+ Phun cç lo¹i thuèc b¶o vÖ thùc vËt nh−: 0,1 - 0,2% phun 1 - 2 lÇn ë thêi kú l¸ non. Khi Kasuran, Funguran, Boãc-®« 1% ®Ó trõ bÖnh.

139

140

https://thuviensach.vn

* Cçh pha thuèc Boãc-®« (pha cho 1 b×nh

+ Giai ®o¹n ®Çu bÖnh míi ph¸t sinh th−êng 10 lÝt):

vá c©y bÞ nh÷ng vÕt nøt vμ ch¶y nhùa (g«m).

Dïng 0,1 kg sulfat ®ång + 0,2 kg v«i ®· t«i Bãc líp vá ra, ë phÇn gç bÞ h¹i cã mμu x¸m vμ

(nång ®é 1/100), nÕu nång ®é 2% th× l−îng nh×n thÊy nh÷ng m¹ch sîi ®en hoÆc n©u ch¹y sulfat ®ång vμ v«i t¨ng gÊp ®«i.

däc theo thí gç.

LÊy 7 lÝt n−íc pha víi ®ång sulfat, 3 lÝt cßn

+ BÖnh nÆng th× líp vá bÞ h¹i thèi r÷a (gièng l¹i pha víi v«i, läc bá cÆn b·, sau ®ã lÊy dung nh− bÞ déi n−íc s«i) vμ tuét khái th©n c©y, phÇn dÞch ®ång lo·ng ®æ vμo n−íc v«i ®Æc võa ®æ võa gç bªn trong cã mμu ®en x¸m. NÕu tÊt c¶ xung quÊy cho tan ®Òu sÏ ®−îc dung dÞch Boãc-®«.

quanh phÇn cæ rÔ bÞ h¹i, c©y cã thÓ bÞ chÕt ngay, b) BÖnh sÑo

cßn bÞ mét phÇn th× c©y bÞ vμng óa, sinh tr−ëng

- TriÖu chøng g©y h¹i:

kÐm, bíi s©u xuèng ®Êt cã thÓ thÊy nhiÒu rÔ

VÕt bÖnh th−êng cã mμu n©u nh¹t nh« lªn còng bÞ thèi.

khái bÒ mÆt l¸. Cã thÓ lèm ®èm hoÆc dμy ®Æc

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

trªn mÆt l¸, h×nh trßn, bÒ mÆt vÕt bÖnh sÇn sïi,

+ Kh«ng ®Ó v−ên b−ëi bÞ óng ngËp.

gå ghÒ. NÕu bÖnh xuÊt hiÖn trªn cμnh sÏ nh×n

+ C©y bÞ bÖnh qu¸ nÆng nªn chÆt bá tiªu thÊy cç ®¸m sÇn sïi gièng nh− ghÎ lë, mμu hñy ®Ó bÖnh khái l©y lan sang c©y khç.

vμng hoÆc n©u. Cμnh bÞ nhiÒu vÕt bÖnh sÏ kh«

+ QuÐt v«i hay Boãc-®« 2% phun trªn c©y vμ

vμ chÕt. BÖnh ®Æc biÖt g©y h¹i nÆng trong ®iÒu quÐt trùc tiÕp vμo chç bÞ h¹i.

kiÖn nãng vμ Èm (vô xu©n hÌ).

+ Cã thÓ dïng cç lo¹i thuèc khç nh−

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

Aliette 80NP, Benlat C nång ®é 0,2 - 0,3% ®Ó

+ C¾t bá l¸ bÖnh, thu gom ®em tiªu hñy.

phun vμ xö lý vÕt bÖnh.

+ Phun thuèc: Boãc-®« 1% hoÆc thuèc Kasuran d) BÖnh Greening

0,2%.

- TriÖu chøng g©y h¹i:

c) BÖnh ch¶y nhùa

L¸ vÉn xanh nh−ng cã nh÷ng ®èm vμng, trong

- TriÖu chøng g©y h¹i:

khi ë mét sè l¸ phiÕn l¸ bÞ vμng, g©n l¸ vÉn cßn

+ BÖnh do nÊm Phytophthora sp g©y ra ë xanh, l¸ nhá vμ hÑp dμi nh− tai thá, rông sím, phÇn gèc c©y b−ëi hoÆc th©n, t¹i nh÷ng vÕt nøt trong mét vμi th¸ng hoÆc vμi n¨m tÊt c¶ cç cμnh cña vá c©y cã chÊt nhùa mμu n©u sÉm ch¶y ra.

c©y bÞ kh« ®i vμ tμn lôi. Trªn c©y, nh¸nh bÞ bÖnh 141

142

https://thuviensach.vn

* Cçh pha thuèc Boãc-®« (pha cho 1 b×nh

+ Giai ®o¹n ®Çu bÖnh míi ph¸t sinh th−êng 10 lÝt):

vá c©y bÞ nh÷ng vÕt nøt vμ ch¶y nhùa (g«m).

Dïng 0,1 kg sulfat ®ång + 0,2 kg v«i ®· t«i Bãc líp vá ra, ë phÇn gç bÞ h¹i cã mμu x¸m vμ

(nång ®é 1/100), nÕu nång ®é 2% th× l−îng nh×n thÊy nh÷ng m¹ch sîi ®en hoÆc n©u ch¹y sulfat ®ång vμ v«i t¨ng gÊp ®«i.

däc theo thí gç.

LÊy 7 lÝt n−íc pha víi ®ång sulfat, 3 lÝt cßn

+ BÖnh nÆng th× líp vá bÞ h¹i thèi r÷a (gièng l¹i pha víi v«i, läc bá cÆn b·, sau ®ã lÊy dung nh− bÞ déi n−íc s«i) vμ tuét khái th©n c©y, phÇn dÞch ®ång lo·ng ®æ vμo n−íc v«i ®Æc võa ®æ võa gç bªn trong cã mμu ®en x¸m. NÕu tÊt c¶ xung quÊy cho tan ®Òu sÏ ®−îc dung dÞch Boãc-®«.

quanh phÇn cæ rÔ bÞ h¹i, c©y cã thÓ bÞ chÕt ngay, b) BÖnh sÑo

cßn bÞ mét phÇn th× c©y bÞ vμng óa, sinh tr−ëng

- TriÖu chøng g©y h¹i:

kÐm, bíi s©u xuèng ®Êt cã thÓ thÊy nhiÒu rÔ

VÕt bÖnh th−êng cã mμu n©u nh¹t nh« lªn còng bÞ thèi.

khái bÒ mÆt l¸. Cã thÓ lèm ®èm hoÆc dμy ®Æc

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

trªn mÆt l¸, h×nh trßn, bÒ mÆt vÕt bÖnh sÇn sïi,

+ Kh«ng ®Ó v−ên b−ëi bÞ óng ngËp.

gå ghÒ. NÕu bÖnh xuÊt hiÖn trªn cμnh sÏ nh×n

+ C©y bÞ bÖnh qu¸ nÆng nªn chÆt bá tiªu thÊy cç ®¸m sÇn sïi gièng nh− ghÎ lë, mμu hñy ®Ó bÖnh khái l©y lan sang c©y khç.

vμng hoÆc n©u. Cμnh bÞ nhiÒu vÕt bÖnh sÏ kh«

+ QuÐt v«i hay Boãc-®« 2% phun trªn c©y vμ

vμ chÕt. BÖnh ®Æc biÖt g©y h¹i nÆng trong ®iÒu quÐt trùc tiÕp vμo chç bÞ h¹i.

kiÖn nãng vμ Èm (vô xu©n hÌ).

+ Cã thÓ dïng cç lo¹i thuèc khç nh−

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

Aliette 80NP, Benlat C nång ®é 0,2 - 0,3% ®Ó

+ C¾t bá l¸ bÖnh, thu gom ®em tiªu hñy.

phun vμ xö lý vÕt bÖnh.

+ Phun thuèc: Boãc-®« 1% hoÆc thuèc Kasuran d) BÖnh Greening

0,2%.

- TriÖu chøng g©y h¹i:

c) BÖnh ch¶y nhùa

L¸ vÉn xanh nh−ng cã nh÷ng ®èm vμng, trong

- TriÖu chøng g©y h¹i:

khi ë mét sè l¸ phiÕn l¸ bÞ vμng, g©n l¸ vÉn cßn

+ BÖnh do nÊm Phytophthora sp g©y ra ë xanh, l¸ nhá vμ hÑp dμi nh− tai thá, rông sím, phÇn gèc c©y b−ëi hoÆc th©n, t¹i nh÷ng vÕt nøt trong mét vμi th¸ng hoÆc vμi n¨m tÊt c¶ cç cμnh cña vá c©y cã chÊt nhùa mμu n©u sÉm ch¶y ra.

c©y bÞ kh« ®i vμ tμn lôi. Trªn c©y, nh¸nh bÞ bÖnh 141

142

https://thuviensach.vn

tr¸i nhá, mÐo mã, h¹t bÞ thui ®en. BÖnh do vi

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

khuÈn gram ©m (Liberibacter asiaticus) g©y ra vμ

+ VÖ sinh v−ên, c¾t tØa vμ tiªu hñy ngay cç do rÇy chæng c¸nh truyÒn bÖnh.

cμnh, l¸, tr¸i bÞ bÖnh.

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

+ Phun cç lo¹i thuèc nh−: Zin, Dipomat,

+ Trång c©y s¹ch bÖnh.

Oxyclorua ®ång, Funguran...

+ Kh«ng nh©n gièng tõ nh÷ng c©y bÞ bÖnh.

6. Thu ho¹ch qu¶ b−ëi

+ Trång c©y ch¾n giã ®Ó ng¨n chÆn rÇy tõ n¬i khç ®Õn.

a) Thêi ®iÓm thu ho¹ch

+ Khö trïng dao kÐo khi c¾t tØa cμnh.

- B−ëi tõ khi ra hoa ®Õn thu ho¹ch kho¶ng

+ C¾t bá tÊt c¶ cç cμnh bÞ bÖnh ®em ®èt.

6 - 7 th¸ng tïy gièng, tuæi c©y, t×nh tr¹ng

+ Bãn ph©n c©n ®èi t¨ng søc ®Ò kh¸ng vμ

sinh tr−ëng...

chèng chÞu cña c©y.

- Thu ho¹ch khi vá qu¶ chuyÓn tõ mμu xanh sang mμu vμng.

+ Phun cç lo¹i thuèc trõ rÇy (m«i giíi

- Nªn thu ho¹ch vμo lóc trêi m¸t, kh«ng nªn truyÒn bÖnh) nh−: Applaud-Bas, Bascide, Fenbis, thu ho¹ch lóc trêi n¾ng nãng, sau c¬n m−a hoÆc Secsaigon...

s−¬ng mï nhiÒu.

®) BÖnh ghÎ

b) Ph−¬ng ph¸p thu ho¹ch

- TriÖu chøng g©y h¹i:

Dïng dao hoÆc kÐo s¾c c¾t c¶ cuèng qu¶, lau

+ VÕt bÖnh cã mμu n©u nh¹t næi lªn mÆt s¹ch cho vμo giá hoÆc sät tre ®Ó n¬i tho¸ng m¸t, d−íi l¸, trªn cμnh non vμ tr¸i, bÖnh ghÎ kh«ng ph©n lo¹i.

cã quÇng vμng xung quanh nh− bÖnh loÐt. BÖnh do nÊm g©y ra.

7. B¶o qu¶n s¶n phÈm

+ NÊm th−êng tÊn c«ng trªn léc non, cμnh Sau khi thu ho¹ch nªn gi÷ tr¸i trong bãng non vμ tr¸i, trªn l¸ nÊm tÊn c«ng mÆt d−íi l¸

r©m vμi ngμy cho r¸o tr−íc khi cho vμo tói l−u lμm cho l¸ bÞ sÇn sïi, biÕn d¹ng, gi¶m kh¶ n¨ng tr÷. Tói l−u tr÷ nªn dμy kho¶ng 0,02 - 0,03 mm, quang hîp, gi¶m ®i gi¸ trÞ th−¬ng phÈm cña mçi tói chØ nªn gi÷ 1 tr¸i. NÕu l−u tr÷ trong tr¸i. BÖnh ph¸t triÓn vμ l©y lan m¹nh trong thêi gian l©u nªn sö dông mμng bao PE thËt mïa m−a vμ qua n−íc t−íi.

máng quÊn xung quanh qu¶.

143

144

https://thuviensach.vn

tr¸i nhá, mÐo mã, h¹t bÞ thui ®en. BÖnh do vi

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

khuÈn gram ©m (Liberibacter asiaticus) g©y ra vμ

+ VÖ sinh v−ên, c¾t tØa vμ tiªu hñy ngay cç do rÇy chæng c¸nh truyÒn bÖnh.

cμnh, l¸, tr¸i bÞ bÖnh.

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

+ Phun cç lo¹i thuèc nh−: Zin, Dipomat,

+ Trång c©y s¹ch bÖnh.

Oxyclorua ®ång, Funguran...

+ Kh«ng nh©n gièng tõ nh÷ng c©y bÞ bÖnh.

6. Thu ho¹ch qu¶ b−ëi

+ Trång c©y ch¾n giã ®Ó ng¨n chÆn rÇy tõ n¬i khç ®Õn.

a) Thêi ®iÓm thu ho¹ch

+ Khö trïng dao kÐo khi c¾t tØa cμnh.

- B−ëi tõ khi ra hoa ®Õn thu ho¹ch kho¶ng

+ C¾t bá tÊt c¶ cç cμnh bÞ bÖnh ®em ®èt.

6 - 7 th¸ng tïy gièng, tuæi c©y, t×nh tr¹ng

+ Bãn ph©n c©n ®èi t¨ng søc ®Ò kh¸ng vμ

sinh tr−ëng...

chèng chÞu cña c©y.

- Thu ho¹ch khi vá qu¶ chuyÓn tõ mμu xanh sang mμu vμng.

+ Phun cç lo¹i thuèc trõ rÇy (m«i giíi

- Nªn thu ho¹ch vμo lóc trêi m¸t, kh«ng nªn truyÒn bÖnh) nh−: Applaud-Bas, Bascide, Fenbis, thu ho¹ch lóc trêi n¾ng nãng, sau c¬n m−a hoÆc Secsaigon...

s−¬ng mï nhiÒu.

®) BÖnh ghÎ

b) Ph−¬ng ph¸p thu ho¹ch

- TriÖu chøng g©y h¹i:

Dïng dao hoÆc kÐo s¾c c¾t c¶ cuèng qu¶, lau

+ VÕt bÖnh cã mμu n©u nh¹t næi lªn mÆt s¹ch cho vμo giá hoÆc sät tre ®Ó n¬i tho¸ng m¸t, d−íi l¸, trªn cμnh non vμ tr¸i, bÖnh ghÎ kh«ng ph©n lo¹i.

cã quÇng vμng xung quanh nh− bÖnh loÐt. BÖnh do nÊm g©y ra.

7. B¶o qu¶n s¶n phÈm

+ NÊm th−êng tÊn c«ng trªn léc non, cμnh Sau khi thu ho¹ch nªn gi÷ tr¸i trong bãng non vμ tr¸i, trªn l¸ nÊm tÊn c«ng mÆt d−íi l¸

r©m vμi ngμy cho r¸o tr−íc khi cho vμo tói l−u lμm cho l¸ bÞ sÇn sïi, biÕn d¹ng, gi¶m kh¶ n¨ng tr÷. Tói l−u tr÷ nªn dμy kho¶ng 0,02 - 0,03 mm, quang hîp, gi¶m ®i gi¸ trÞ th−¬ng phÈm cña mçi tói chØ nªn gi÷ 1 tr¸i. NÕu l−u tr÷ trong tr¸i. BÖnh ph¸t triÓn vμ l©y lan m¹nh trong thêi gian l©u nªn sö dông mμng bao PE thËt mïa m−a vμ qua n−íc t−íi.

máng quÊn xung quanh qu¶.

143

144

https://thuviensach.vn

Kü thuËt trång c©y sÇu riªng ph¸t triÓn rÊt nhanh, nhÊt lμ ba th¸ng ®Çu.

Sau ®ã tr¸i lín chËm l¹i cho ®Õn ngμy chÝn.

1. §Æc tÝnh thùc vËt

- Tr¸i: Tr¸i sÇu riªng khi giμ ®óng møc th×

SÇu riªng cã tªn khoa häc Durio Zibethinus.

tù rông xuèng. Tr¸i sÇu riªng tïy tõng gièng

§©y lμ c©y ®¹i thô sèng ®Õn hμng tr¨m n¨m.

mμ cã kÝch cì to, nhá, mμu s¾c vμ h×nh d¹ng

- Th©n c©y: mäc th¼ng, vá th« r¸p víi ®−êng khç nhau. Mçi tr¸i th−êng cã 5 ng¨n ®−îc tçh kÝnh lªn ®Õn 1m. Trong s¶n xuÊt, chiÒu cao c©y däc theo tr¸i. Bªn trong mói lμ h¹t, bäc bªn thÊp h¬n (10 - 12 m). T¸n to phÝa d−íi vμ nhá ngoμi h¹t lμ thÞt qu¶. ChÊt l−îng thÞt qu¶

dÇn lªn phÇn ngän. Nh¸nh mäc h¬i ngang nhÊt th−êng t¨ng theo tuæi c©y nh−ng cã thÓ qu¶ sÏ

lμ lóc mang qu¶ nÆng. Ngän non cã mμu ®ång nhá h¬n.

víi cç v¶y nhá bao phñ khi cßn non. L¸ th−êng 2. Yªu cÇu sinh th¸i

xanh, rông l¸ thay phiªn.

- L¸: sÇu riªng lμ l¸ ®¬n, h×nh trøng, b¶n kh¸

- NhiÖt ®é: SÇu riªng cã kh¶ n¨ng chÞu nãng to vμ dμi kho¶ng gang tay, phÇn phÝa cuèng h¬i tèt, c©y vÉn ph¸t triÓn tèt ë nh÷ng vïng cã nhän ®Õn gÇn trßn nh−ng nhän phÝa chãt l¸; nhiÖt ®é lªn ®Õn 40oC. Tuy nhiªn sÇu riªng chÞu mÆt trªn mμu xanh ®Ëm, ph¼ng vμ bãng l¸ng; h¹n kh«ng tèt.

mÆt d−íi mμu n©u nh¹t ãng ¸nh lμm cho c©y cã

- M−a, giã: SÇu riªng kh«ng thÝch hîp víi mét d¸ng vÎ hÊp dÉn, rùc rì vμ sinh ®éng.

n¬i ®Êt óng n−íc, nh−ng ®Êt trång ph¶i ®ñ Èm

- Hoa: Tïy vμo ®iÒu kiÖn khÝ hËu cña tõng th× c©y míi ph¸t triÓn tèt. SÇu riªng kh«ng vïng mμ sÇu riªng cã thêi gian ra hoa khç thÝch hîp víi nh÷ng vïng cã m−a b·o v× c©y nhau. Thêi gian ra hoa cña sÇu riªng kÐo dμi tõ dÔ gÉy.

1 ®Õn 2 th¸ng míi kÕt thóc. Hoa méc ra tõ nçh

- §Êt trång: C©y sÇu riªng chÞu phÌn vμ

cç cμnh lín, méc tõ s¸t th©n ra ®Õn tËn ®Çu mÆn kÐm, ®Êt cã pH tõ 5-6, chøa nhiÒu chÊt c¸nh. Hoa mäc thμnh tõng chïm chØa xuèng ®Êt.

h÷u c¬ vμ tho¸t n−íc tèt lμ thÝch hîp nhÊt.

Hoa sÇu riªng kh«ng në vμo ban ngμy mμ në tõ T¹i ViÖt Nam, sÇu riªng ®−îc trång nhiÒu t¹i kho¶ng 7 giê tèi ®Õn gÇn nöa ®ªm. BÇu no·n BÕn Tre, TiÒn Giang, §ång Nai, B×nh D−¬ng, cña nh÷ng hoa ®−îc thô phÊn sÏ n¶y në to dÇn Bμ RÞa - Vòng Tμu... trªn nÒn ®Êt phï sa ®ång ra, ®ã lμ tr¸i non víi mμu vá xanh lît, tr¸i non b»ng s«ng Cöu long, ®Êt ®á bazan, ®Êt x¸m 145

146

https://thuviensach.vn

Kü thuËt trång c©y sÇu riªng ph¸t triÓn rÊt nhanh, nhÊt lμ ba th¸ng ®Çu.

Sau ®ã tr¸i lín chËm l¹i cho ®Õn ngμy chÝn.

1. §Æc tÝnh thùc vËt

- Tr¸i: Tr¸i sÇu riªng khi giμ ®óng møc th×

SÇu riªng cã tªn khoa häc Durio Zibethinus.

tù rông xuèng. Tr¸i sÇu riªng tïy tõng gièng

§©y lμ c©y ®¹i thô sèng ®Õn hμng tr¨m n¨m.

mμ cã kÝch cì to, nhá, mμu s¾c vμ h×nh d¹ng

- Th©n c©y: mäc th¼ng, vá th« r¸p víi ®−êng khç nhau. Mçi tr¸i th−êng cã 5 ng¨n ®−îc tçh kÝnh lªn ®Õn 1m. Trong s¶n xuÊt, chiÒu cao c©y däc theo tr¸i. Bªn trong mói lμ h¹t, bäc bªn thÊp h¬n (10 - 12 m). T¸n to phÝa d−íi vμ nhá ngoμi h¹t lμ thÞt qu¶. ChÊt l−îng thÞt qu¶

dÇn lªn phÇn ngän. Nh¸nh mäc h¬i ngang nhÊt th−êng t¨ng theo tuæi c©y nh−ng cã thÓ qu¶ sÏ

lμ lóc mang qu¶ nÆng. Ngän non cã mμu ®ång nhá h¬n.

víi cç v¶y nhá bao phñ khi cßn non. L¸ th−êng 2. Yªu cÇu sinh th¸i

xanh, rông l¸ thay phiªn.

- L¸: sÇu riªng lμ l¸ ®¬n, h×nh trøng, b¶n kh¸

- NhiÖt ®é: SÇu riªng cã kh¶ n¨ng chÞu nãng to vμ dμi kho¶ng gang tay, phÇn phÝa cuèng h¬i tèt, c©y vÉn ph¸t triÓn tèt ë nh÷ng vïng cã nhän ®Õn gÇn trßn nh−ng nhän phÝa chãt l¸; nhiÖt ®é lªn ®Õn 40oC. Tuy nhiªn sÇu riªng chÞu mÆt trªn mμu xanh ®Ëm, ph¼ng vμ bãng l¸ng; h¹n kh«ng tèt.

mÆt d−íi mμu n©u nh¹t ãng ¸nh lμm cho c©y cã

- M−a, giã: SÇu riªng kh«ng thÝch hîp víi mét d¸ng vÎ hÊp dÉn, rùc rì vμ sinh ®éng.

n¬i ®Êt óng n−íc, nh−ng ®Êt trång ph¶i ®ñ Èm

- Hoa: Tïy vμo ®iÒu kiÖn khÝ hËu cña tõng th× c©y míi ph¸t triÓn tèt. SÇu riªng kh«ng vïng mμ sÇu riªng cã thêi gian ra hoa khç thÝch hîp víi nh÷ng vïng cã m−a b·o v× c©y nhau. Thêi gian ra hoa cña sÇu riªng kÐo dμi tõ dÔ gÉy.

1 ®Õn 2 th¸ng míi kÕt thóc. Hoa méc ra tõ nçh

- §Êt trång: C©y sÇu riªng chÞu phÌn vμ

cç cμnh lín, méc tõ s¸t th©n ra ®Õn tËn ®Çu mÆn kÐm, ®Êt cã pH tõ 5-6, chøa nhiÒu chÊt c¸nh. Hoa mäc thμnh tõng chïm chØa xuèng ®Êt.

h÷u c¬ vμ tho¸t n−íc tèt lμ thÝch hîp nhÊt.

Hoa sÇu riªng kh«ng në vμo ban ngμy mμ në tõ T¹i ViÖt Nam, sÇu riªng ®−îc trång nhiÒu t¹i kho¶ng 7 giê tèi ®Õn gÇn nöa ®ªm. BÇu no·n BÕn Tre, TiÒn Giang, §ång Nai, B×nh D−¬ng, cña nh÷ng hoa ®−îc thô phÊn sÏ n¶y në to dÇn Bμ RÞa - Vòng Tμu... trªn nÒn ®Êt phï sa ®ång ra, ®ã lμ tr¸i non víi mμu vá xanh lît, tr¸i non b»ng s«ng Cöu long, ®Êt ®á bazan, ®Êt x¸m 145

146

https://thuviensach.vn

giμu h÷u c¬, ®Êt phï sa ven s«ng vïng §«ng c) ChuÈn bÞ ®Êt trång vμ ®Æt c©y con Nam Bé.

- ChuÈn bÞ ®Êt trång

+ Tïy ®Þa h×nh vμ ®iÒu kiÖn riªng cña tõng 3. Chän gièng sÇu riªng

vïng mμ cã cçh chuÈn bÞ ®Êt trång khç nhau:

- HiÖn nay cã rÊt nhiÒu gièng sÇu riªng,

®μo hè hoÆc ®Êp ô ®Ó trång. NÕu cã ®iÒu kiÖn tuy nhiªn nªn chän gièng sÇu riªng cã chÊt nªn chuÈn bÞ theo thÓ thøc ®¾p ô trªn ®Êt cã l−îng tèt ®Ó trång nh−: sÇu riªng S÷a H¹t LÐp,

®Þa h×nh cao còng nh− ®Þa h×nh thÊp, lμm nh−

sÇu riªng Khæ Qua Xanh, sÇu riªng Khæ Qua vËy cã nhiÒu ®iÓm lîi: ®Êt kh«ng bÞ ngËp óng Vμng, sÇu riªng Khæ Qua Vμng H¹t LÐp, sÇu côc bé vμ cã lîi cho viÖc lμm c©y ra hoa sím riªng L¸ QuÐo, sÇu riªng Ri6, sÇu riªng sau nμy...

+ ChuÈn bÞ hè trång: Hè trång sÇu riªng cã Monthong (Th¸i Lan)...

chiÒu réng 70 - 80 cm, ®é s©u 60 - 70 cm; nªn

- Nªn trång sÇu riªng b»ng c©y ®−îc nh©n

®μo hè tr−íc khi trång 30 ngμy, cho ph©n ñ h÷u gièng v« tÝnh b»ng ph−¬ng ph¸p chiÕt cμnh c¬ xuèng hè víi l−îng tõ 70 kg - 90 kg + 0,5 kg hoÆc th¸p cμnh tõ nh÷ng gièng tèt ®−îc supe l©n + 200 g NPK/hè.

tuyÓn chän.

- §Æt c©y con

4. Kü thuËt trång

+ Sau khi ®· chuÈn bÞ hè trång xong tiÕn hμnh ®Æt c©y con vμo hè trång. NÕu trång b»ng a) Thêi vô trång

c©y ghÐp m¾t nªn xoay m¾t ghÐp vÒ h−íng giã Nªn trång sÇu riªng vμo ®Çu mïa m−a. T¹i chÝnh trong n¨m. Sau trång nªn lÊp ®Êt ngang vïng ®ång b»ng s«ng Cöu Long trång tõ th¸ng mÆt bÇu c©y con, chÌn xung quanh gèc c©y cho 5 ®Õn th¸ng 7 ©m lÞch. Trång c©y trong giai chÆt vμ t−íi n−íc ngay.

®o¹n nμy thÝch hîp cho c©y nhanh bÐn rÔ vμ

+ Nªn sö dông vμi cμnh c©y lμm ch©n ph¸t triÓn tèt, tû lÖ sèng cao.

chèng gi÷ cho c©y sÇu riªng míi trång khái bÞ

b) Kho¶ng cçh trång

nghiªng ®æ.

SÇu riªng lμ c©y th©n gç cao to, −a s¸ng do d) Bãn ph©n cho sÇu riªng

®ã ph¶i trång th−a ®Ó v−ên ®−îc th«ng tho¸ng,

* Bãn ph©n:

c©y kháe m¹nh, cã thÓ trång víi kho¶ng cçh 8 -

- Giai ®o¹n c©y con vμ nh÷ng n¨m ®Çu cho 9m/c©y.

tr¸i (tõ 1 ®Õn 3 n¨m ®Çu):

147

148

https://thuviensach.vn

giμu h÷u c¬, ®Êt phï sa ven s«ng vïng §«ng c) ChuÈn bÞ ®Êt trång vμ ®Æt c©y con Nam Bé.

- ChuÈn bÞ ®Êt trång

+ Tïy ®Þa h×nh vμ ®iÒu kiÖn riªng cña tõng 3. Chän gièng sÇu riªng

vïng mμ cã cçh chuÈn bÞ ®Êt trång khç nhau:

- HiÖn nay cã rÊt nhiÒu gièng sÇu riªng,

®μo hè hoÆc ®Êp ô ®Ó trång. NÕu cã ®iÒu kiÖn tuy nhiªn nªn chän gièng sÇu riªng cã chÊt nªn chuÈn bÞ theo thÓ thøc ®¾p ô trªn ®Êt cã l−îng tèt ®Ó trång nh−: sÇu riªng S÷a H¹t LÐp,

®Þa h×nh cao còng nh− ®Þa h×nh thÊp, lμm nh−

sÇu riªng Khæ Qua Xanh, sÇu riªng Khæ Qua vËy cã nhiÒu ®iÓm lîi: ®Êt kh«ng bÞ ngËp óng Vμng, sÇu riªng Khæ Qua Vμng H¹t LÐp, sÇu côc bé vμ cã lîi cho viÖc lμm c©y ra hoa sím riªng L¸ QuÐo, sÇu riªng Ri6, sÇu riªng sau nμy...

+ ChuÈn bÞ hè trång: Hè trång sÇu riªng cã Monthong (Th¸i Lan)...

chiÒu réng 70 - 80 cm, ®é s©u 60 - 70 cm; nªn

- Nªn trång sÇu riªng b»ng c©y ®−îc nh©n

®μo hè tr−íc khi trång 30 ngμy, cho ph©n ñ h÷u gièng v« tÝnh b»ng ph−¬ng ph¸p chiÕt cμnh c¬ xuèng hè víi l−îng tõ 70 kg - 90 kg + 0,5 kg hoÆc th¸p cμnh tõ nh÷ng gièng tèt ®−îc supe l©n + 200 g NPK/hè.

tuyÓn chän.

- §Æt c©y con

4. Kü thuËt trång

+ Sau khi ®· chuÈn bÞ hè trång xong tiÕn hμnh ®Æt c©y con vμo hè trång. NÕu trång b»ng a) Thêi vô trång

c©y ghÐp m¾t nªn xoay m¾t ghÐp vÒ h−íng giã Nªn trång sÇu riªng vμo ®Çu mïa m−a. T¹i chÝnh trong n¨m. Sau trång nªn lÊp ®Êt ngang vïng ®ång b»ng s«ng Cöu Long trång tõ th¸ng mÆt bÇu c©y con, chÌn xung quanh gèc c©y cho 5 ®Õn th¸ng 7 ©m lÞch. Trång c©y trong giai chÆt vμ t−íi n−íc ngay.

®o¹n nμy thÝch hîp cho c©y nhanh bÐn rÔ vμ

+ Nªn sö dông vμi cμnh c©y lμm ch©n ph¸t triÓn tèt, tû lÖ sèng cao.

chèng gi÷ cho c©y sÇu riªng míi trång khái bÞ

b) Kho¶ng cçh trång

nghiªng ®æ.

SÇu riªng lμ c©y th©n gç cao to, −a s¸ng do d) Bãn ph©n cho sÇu riªng

®ã ph¶i trång th−a ®Ó v−ên ®−îc th«ng tho¸ng,

* Bãn ph©n:

c©y kháe m¹nh, cã thÓ trång víi kho¶ng cçh 8 -

- Giai ®o¹n c©y con vμ nh÷ng n¨m ®Çu cho 9m/c©y.

tr¸i (tõ 1 ®Õn 3 n¨m ®Çu):

147

148

https://thuviensach.vn

H»ng n¨m, mçi gèc bãn 20 - 25 kg ph©n 5. BiÖn ph¸p ch¨m sãc

chuång ñ hoai môc (hoÆc 5 - 10 kg ph©n h÷u c¬

5.1. Trång c©y ch¾n giã

vi sinh) kÕt hîp bãn ph©n NPK víi l−îng tõ 0,3 -

SÇu riªng lμ c©y cao to nh−ng gç gißn, dÔ

0,6 kg; l−îng ph©n trªn ®−îc chia thμnh 4 lÇn g·y, do ®ã nªn chän c©y cã ®é cao hîp lý, khã ®æ

®Ó bãn.

ng· vμ ch¾c gç ®Ó trång xung quanh v−ên lμm

- Giai ®o¹n c©y cho tr¸i æn ®Þnh (tõ n¨m thø c©y ch¾n giã cho sÇu riªng.

t− trë ®i) th× bãn ba lÇn nh− sau:

+ LÇn 1: Sau thu ho¹ch tØa cμnh, bãn 15 -

5.2. Che bãng cho c©y con cßn nhá

20 kg ph©n h÷u c¬, kÕt hîp bãn 5 - 6 kg ph©n Sau khi trång c©y cÇn che bít ¸nh s¸ng mÆt NPK/c©y.

trêi trùc tiÕp cho c©y vμ kh«ng nªn che qu¸ 50%

+ LÇn 2: Tr−íc ra hoa 30 - 40 ngμy cÇn bãn

¸nh s¸ng mÆt trêi.

thóc ra hoa 2 - 3 kg ph©n NPK cã hμm l−îng l©n cao vμ t−íi n−íc cçh ngμy.

5.3. Trång xen che phñ ®Êt

+ LÇn 3: Khi tr¸i to b»ng ngãn ch©n c¸i th×

- Do c©y sÇu riªng trång xa nhau, trong bãn 2 - 3 kg ph©n NPK cã hμm l−îng kali cao nh÷ng n¨m ®Çu cÇn dïng c©y ng¾n ngμy lμm kÕt hîp t−íi n−íc.

c©y trång xen trªn v−ên sÇu riªng nh»m t¨ng Ngoμi ra cã thÓ sö dông ph©n bãn h÷u c¬

thu nhËp tr¸nh l·ng phÝ vμ b¶o vÖ mÆt ®Êt...

qua l¸ ®Ó bãn bæ sung cho sÇu riªng.

Nh−ng kh«ng nªn trång cç c©y: ®u ®ñ, ca cao

- Cçh bãn:

trªn v−ên sÇu riªng v× cç c©y nμy cïng lμ ký

+ Bãn ph©n ñ h÷u c¬: ®μo r·nh vßng quanh chñ cña nÊm Phytophthora sp, ®©y lμ lo¹i nÊm gèc, ngay d−íi t¸n c©y víi chiÒu réng r·nh 30 cm, g©y bÖnh thèi gèc ch¶y nhùa, thèi rÔ, thèi tr¸i...

®é s©u 20 cm, r¶i hÕt l−îng ph©n vμo r·nh, lÊp

- Trong nh÷ng n¨m ®Çu, mÆt ®Êt chÞu ¶nh

®Êt máng vμ t−íi n−íc gi÷ Èm.

h−ëng trùc tiÕp cña m−a n¾ng, do ®ã ph¶i

+ Bãn ph©n v« c¬: khi ®Êt Èm chØ cÇn r¶i trång c©y che phñ b¶o vÖ ®Êt vμ t¹o vïng tiÓu ph©n lªn mÆt ®Êt d−íi t¸n c©y cçh xa gèc 30 cm, khÝ hËu thÝch hîp cho c©y sÇu riªng ph¸t triÓn, sau ®ã t−íi n−íc ®Ó hßa tan ph©n. Khi trêi kh«

cã thÓ ¸p dông cç lo¹i cá c¶i t¹o ®Êt ®Ó võa h¹n cÇn hßa tan ph©n trong n−íc ®Ó t−íi hoÆc che phñ mÆt ®Êt võa t¹o vïng tiÓu khÝ hËu cho r¶i ph©n theo h×nh chiÕu cña t¸n, xíi nhÑ ®Êt c©y sÇu riªng vμ cung cÊp thªm dinh d−ìng vμ t−íi n−íc.

cho ®Êt, nh− cç c©y hä ®Ëu, c©y l¹c d¹i...

149

150

https://thuviensach.vn

H»ng n¨m, mçi gèc bãn 20 - 25 kg ph©n 5. BiÖn ph¸p ch¨m sãc

chuång ñ hoai môc (hoÆc 5 - 10 kg ph©n h÷u c¬

5.1. Trång c©y ch¾n giã

vi sinh) kÕt hîp bãn ph©n NPK víi l−îng tõ 0,3 -

SÇu riªng lμ c©y cao to nh−ng gç gißn, dÔ

0,6 kg; l−îng ph©n trªn ®−îc chia thμnh 4 lÇn g·y, do ®ã nªn chän c©y cã ®é cao hîp lý, khã ®æ

®Ó bãn.

ng· vμ ch¾c gç ®Ó trång xung quanh v−ên lμm

- Giai ®o¹n c©y cho tr¸i æn ®Þnh (tõ n¨m thø c©y ch¾n giã cho sÇu riªng.

t− trë ®i) th× bãn ba lÇn nh− sau:

+ LÇn 1: Sau thu ho¹ch tØa cμnh, bãn 15 -

5.2. Che bãng cho c©y con cßn nhá

20 kg ph©n h÷u c¬, kÕt hîp bãn 5 - 6 kg ph©n Sau khi trång c©y cÇn che bít ¸nh s¸ng mÆt NPK/c©y.

trêi trùc tiÕp cho c©y vμ kh«ng nªn che qu¸ 50%

+ LÇn 2: Tr−íc ra hoa 30 - 40 ngμy cÇn bãn

¸nh s¸ng mÆt trêi.

thóc ra hoa 2 - 3 kg ph©n NPK cã hμm l−îng l©n cao vμ t−íi n−íc cçh ngμy.

5.3. Trång xen che phñ ®Êt

+ LÇn 3: Khi tr¸i to b»ng ngãn ch©n c¸i th×

- Do c©y sÇu riªng trång xa nhau, trong bãn 2 - 3 kg ph©n NPK cã hμm l−îng kali cao nh÷ng n¨m ®Çu cÇn dïng c©y ng¾n ngμy lμm kÕt hîp t−íi n−íc.

c©y trång xen trªn v−ên sÇu riªng nh»m t¨ng Ngoμi ra cã thÓ sö dông ph©n bãn h÷u c¬

thu nhËp tr¸nh l·ng phÝ vμ b¶o vÖ mÆt ®Êt...

qua l¸ ®Ó bãn bæ sung cho sÇu riªng.

Nh−ng kh«ng nªn trång cç c©y: ®u ®ñ, ca cao

- Cçh bãn:

trªn v−ên sÇu riªng v× cç c©y nμy cïng lμ ký

+ Bãn ph©n ñ h÷u c¬: ®μo r·nh vßng quanh chñ cña nÊm Phytophthora sp, ®©y lμ lo¹i nÊm gèc, ngay d−íi t¸n c©y víi chiÒu réng r·nh 30 cm, g©y bÖnh thèi gèc ch¶y nhùa, thèi rÔ, thèi tr¸i...

®é s©u 20 cm, r¶i hÕt l−îng ph©n vμo r·nh, lÊp

- Trong nh÷ng n¨m ®Çu, mÆt ®Êt chÞu ¶nh

®Êt máng vμ t−íi n−íc gi÷ Èm.

h−ëng trùc tiÕp cña m−a n¾ng, do ®ã ph¶i

+ Bãn ph©n v« c¬: khi ®Êt Èm chØ cÇn r¶i trång c©y che phñ b¶o vÖ ®Êt vμ t¹o vïng tiÓu ph©n lªn mÆt ®Êt d−íi t¸n c©y cçh xa gèc 30 cm, khÝ hËu thÝch hîp cho c©y sÇu riªng ph¸t triÓn, sau ®ã t−íi n−íc ®Ó hßa tan ph©n. Khi trêi kh«

cã thÓ ¸p dông cç lo¹i cá c¶i t¹o ®Êt ®Ó võa h¹n cÇn hßa tan ph©n trong n−íc ®Ó t−íi hoÆc che phñ mÆt ®Êt võa t¹o vïng tiÓu khÝ hËu cho r¶i ph©n theo h×nh chiÕu cña t¸n, xíi nhÑ ®Êt c©y sÇu riªng vμ cung cÊp thªm dinh d−ìng vμ t−íi n−íc.

cho ®Êt, nh− cç c©y hä ®Ëu, c©y l¹c d¹i...

149

150

https://thuviensach.vn

5.4. TØa cμnh t¹o t¸n

tØa bá nh÷ng tr¸i: mäc dμy ®Æc, tr¸i mÐo mã, tr¸i bÞ h¹i do s©u bÖnh...

- Ph¶i tØa cμnh cho c©y ngay sau thu ho¹ch

- Sè tr¸i gi÷ l¹i trªn c©y tïy thuéc vμo søc xong. Cç cμnh cÇn tØa bá:

kháe cña c©y, ®èi víi c©y cã ®−êng kÝnh t¸n tõ

+ Cμnh mäc ®øng, cμnh bªn trong t¸n.

8 - 10 m vμ m¹nh kháe chØ gi÷ l¹i tèi ®a kho¶ng

+ Cμnh èm yÕu.

80 - 100 tr¸i/c©y, cã nh− vËy c©y míi ®Çy ®ñ

+ Cμnh bÞ s©u bÖnh.

dinh d−ìng nu«i tr¸i ph¸t triÓn hoμn toμn, chÊt

+ Cμnh mäc qu¸ gÇn mÆt ®Êt.

l−îng cao.

- Gi÷ l¹i cç cμnh:

+ Cμnh mäc ngang.

5.6. T−íi n−íc

+ Cμnh kháe m¹nh.

- T−íi n−íc cho c©y sÇu riªng lμ ®iÒu cÇn

+ Cμnh ë ®é cao hîp lý.

thiÕt, bëi v× n−íc lμ m«i tr−êng b¾t buéc ph¶i cã ViÖc tØa cμnh cÇn tiÕn hμnh sím ®Ó khái l·ng

®Ó cç ph¶n øng sinh hãa x¶y ra.

phÝ dinh d−ìng, c©y cã t¸n c©n ®èi vμ khi c©y lín

- Giai ®o¹n c©y con: t−íi n−íc ®Ó gi¶m tû lÖ

cμnh mang tr¸i cçh mÆt ®Êt thÊp nhÊt 1 m. Khi c©y chÕt, gióp c©y m¹nh kháe, nhanh cho tr¸i.

c©y lín ph¶i tØa bá tÊt c¶ cç cμnh bªn trong t¸n,

- Giai ®o¹n cho tr¸i: khi c©y sÇu riªng ra hoa b¶o ®¶m t¸n c©y th«ng tho¸ng, s¹ch s©u bÖnh.

cÇn t−íi n−íc cçh ngμy, gióp hoa ph¸t triÓn Ngoμi ra chóng ta cßn cã thÓ tØa ng¾n l¹i cμnh nhanh khoÎ, ®Ëu tr¸i tèt.

bªn ngoμi t¸n c©y gióp v−ên th«ng tho¸ng vμ c©y nhËn nhiÒu ¸nh s¸ng gióp c©y kháe m¹nh, tr¸i 6. Phßng trõ s©u bÖnh h¹i sÇu riªng cã chÊt l−îng cao, chóng ta còng cã thÓ c¾t ngän

6.1. Mét sè lo¹i s©u g©y h¹i chÝnh

h¹ thÊp chiÒu cao ®Ó dÔ dμng trong viÖc ch¨m sãc vμ gi¶m bít thiÖt h¹i do giã b·o...

a) RÇy phÊn

- G©y h¹i:

5.5. TØa hoa, tØa bít tr¸i trªn c©y

+ ë giai ®o¹n Êu trïng vμ tr−ëng thμnh, rÇy

- SÇu riªng lμ lo¹i c©y cho nhiÒu hoa, sè g©y h¹i b»ng cçh chÝch hót l¸ non vμ ®ät non, l−îng hoa cao gÊp nhiÒu lÇn sè l−îng tr¸i cÇn cã lμm cho l¸ kh«ng ph¸t triÓn, bÞ biÕn d¹ng, ch¸y trªn c©y, do ®ã ph¶i tØa bít hoa, chØ gi÷ l¹i tõng mÐp l¸ dÇn dÇn kh« vμ rông. §ät non cã thÓ bÞ

khãm hoa xa nhau trªn cμnh. Khi ®Ëu tr¸i cÇn kh« vμ chÕt, tr¬ cμnh mμ cã thÓ nhÇm víi triÖu 151

152

https://thuviensach.vn

5.4. TØa cμnh t¹o t¸n

tØa bá nh÷ng tr¸i: mäc dμy ®Æc, tr¸i mÐo mã, tr¸i bÞ h¹i do s©u bÖnh...

- Ph¶i tØa cμnh cho c©y ngay sau thu ho¹ch

- Sè tr¸i gi÷ l¹i trªn c©y tïy thuéc vμo søc xong. Cç cμnh cÇn tØa bá:

kháe cña c©y, ®èi víi c©y cã ®−êng kÝnh t¸n tõ

+ Cμnh mäc ®øng, cμnh bªn trong t¸n.

8 - 10 m vμ m¹nh kháe chØ gi÷ l¹i tèi ®a kho¶ng

+ Cμnh èm yÕu.

80 - 100 tr¸i/c©y, cã nh− vËy c©y míi ®Çy ®ñ

+ Cμnh bÞ s©u bÖnh.

dinh d−ìng nu«i tr¸i ph¸t triÓn hoμn toμn, chÊt

+ Cμnh mäc qu¸ gÇn mÆt ®Êt.

l−îng cao.

- Gi÷ l¹i cç cμnh:

+ Cμnh mäc ngang.

5.6. T−íi n−íc

+ Cμnh kháe m¹nh.

- T−íi n−íc cho c©y sÇu riªng lμ ®iÒu cÇn

+ Cμnh ë ®é cao hîp lý.

thiÕt, bëi v× n−íc lμ m«i tr−êng b¾t buéc ph¶i cã ViÖc tØa cμnh cÇn tiÕn hμnh sím ®Ó khái l·ng

®Ó cç ph¶n øng sinh hãa x¶y ra.

phÝ dinh d−ìng, c©y cã t¸n c©n ®èi vμ khi c©y lín

- Giai ®o¹n c©y con: t−íi n−íc ®Ó gi¶m tû lÖ

cμnh mang tr¸i cçh mÆt ®Êt thÊp nhÊt 1 m. Khi c©y chÕt, gióp c©y m¹nh kháe, nhanh cho tr¸i.

c©y lín ph¶i tØa bá tÊt c¶ cç cμnh bªn trong t¸n,

- Giai ®o¹n cho tr¸i: khi c©y sÇu riªng ra hoa b¶o ®¶m t¸n c©y th«ng tho¸ng, s¹ch s©u bÖnh.

cÇn t−íi n−íc cçh ngμy, gióp hoa ph¸t triÓn Ngoμi ra chóng ta cßn cã thÓ tØa ng¾n l¹i cμnh nhanh khoÎ, ®Ëu tr¸i tèt.

bªn ngoμi t¸n c©y gióp v−ên th«ng tho¸ng vμ c©y nhËn nhiÒu ¸nh s¸ng gióp c©y kháe m¹nh, tr¸i 6. Phßng trõ s©u bÖnh h¹i sÇu riªng cã chÊt l−îng cao, chóng ta còng cã thÓ c¾t ngän

6.1. Mét sè lo¹i s©u g©y h¹i chÝnh

h¹ thÊp chiÒu cao ®Ó dÔ dμng trong viÖc ch¨m sãc vμ gi¶m bít thiÖt h¹i do giã b·o...

a) RÇy phÊn

- G©y h¹i:

5.5. TØa hoa, tØa bít tr¸i trªn c©y

+ ë giai ®o¹n Êu trïng vμ tr−ëng thμnh, rÇy

- SÇu riªng lμ lo¹i c©y cho nhiÒu hoa, sè g©y h¹i b»ng cçh chÝch hót l¸ non vμ ®ät non, l−îng hoa cao gÊp nhiÒu lÇn sè l−îng tr¸i cÇn cã lμm cho l¸ kh«ng ph¸t triÓn, bÞ biÕn d¹ng, ch¸y trªn c©y, do ®ã ph¶i tØa bít hoa, chØ gi÷ l¹i tõng mÐp l¸ dÇn dÇn kh« vμ rông. §ät non cã thÓ bÞ

khãm hoa xa nhau trªn cμnh. Khi ®Ëu tr¸i cÇn kh« vμ chÕt, tr¬ cμnh mμ cã thÓ nhÇm víi triÖu 151

152

https://thuviensach.vn

chøng do bÖnh. VÕt chÝch do rÇy g©y ra cã thÓ

- Sö dông vßi phun n−íc m¹nh trªn t¸n l¸

t¹o ®iÒu kiÖn cho nÊm bÖnh x©m nhËp g©y h¹i.

®Ó h¹n chÕ sù ho¹t ®éng cña rÇy.

+ Con tr−ëng thμnh dμi kho¶ng 2,5 - 3,0 mm,

- Sö dông thuèc b¶o vÖ thùc vËt khi thÊy c¸nh trong suèt, toμn th©n mμu vμng nh¹t.

mËt ®é rÇy phÊn cao, cã thÓ dïng cç lo¹i nh−

Trøng ®−îc ®Î thμnh tõng ®¸m trªn l¸ non Applaud, Basudin, Supracide, Bassa,... ®Ó phun.

trong m« l¸. Khi míi ®Î trøng cã mμu vμng, dÇn b) S©u ®ôc tr¸i

chuyÓn sang mμu n©u. Êu trïng bªn ngoμi phñ

- G©y h¹i:

líp s¸p máng vμ cç tua s¸p kÐo dμi ë cuèi th©n.

+ Trøng ®−îc ®Î trªn tr¸i non, në ra s©u non Tr−ëng thμnh vμ Êu trïng tuæi lín th−êng di

®ôc vá tr¸i vμo bªn trong tr¸i vμ tiÕp tôc ®ôc chuyÓn nhanh khi thÊy ®éng.

cho ®Õn thÞt tr¸i. Hãa nhéng ngay trªn ®−êng

+ RÇy phÊn ph¸t triÓn m¹nh trong mïa kh«.

®ôc hoÆc chui ra bªn ngoμi tr¸i nh¶ t¬ kÕt kÐn L©y lan nhanh tõ v−ên nμy sang v−ên khç.

hãa nhéng trªn mÆt vá tr¸i gi÷a cç gai tr¸i.

MËt ®é trong mïa m−a gi¶m nhanh, tuy nhiªn Giai ®o¹n nμy kÐo dμi kho¶ng 7 - 8 ngμy.

sÏ t¨ng mËt ®é khi mïa kh« ®Õn. C©y bÞ h¹i

+ Tr¸i mäc thμnh chïm th−êng bÞ g©y h¹i ë nÆng cã l¸ th−a thít, qu¨n queo, l¸ non rông phÇn tiÕp gi¸p. Tr¸i non bÞ h¹i dÔ bÞ biÕn d¹ng vμ

nhiÒu vμ kh« ngän. C©y kh«ng ph¸t triÓn ®−îc rông sím. VÕt ®ôc cßn t¹o ®iÒu kiÖn cho vi sinh t¸n dÉn ®Õn ra hoa Ýt, ®Ëu tr¸i kÐm, tr¸i bÞ

vËt x©m nhËp g©y thèi tr¸i. Do s©u cã thÓ g©y h¹i s−îng, phÈm chÊt kÐm. RÇy tiÕt nhiÒu chÊt mËt sím nªn ph¶i bao tr¸i sím míi cã hiÖu qu¶.

®−îc t¹o ®iÒu kiÖn cho nÊm bß hãng ph¸t triÓn

+ NhËn diÖn s©u h¹i qua vÕt ®ôc trªn tr¸i, lμm ®en l¸, tr¸i.

quan s¸t ph©n s©u th¶i ra bªn ngoμi vÕt ®ôc.

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

+ Nu«i vμ t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho cç

+ Th−êng xuyªn kiÓm tra v−ên c©y ®Ó ph¸t loμi thiªn ®Þch ph¸t triÓn ®Ó khèng chÕ rÇy hiÖn sím qu¶ bÞ s©u, lo¹i bá nh÷ng qu¶ bÞ s©u phÊn nh− nhÖn, bä rïa vμ ong ký sinh.

®Ó h¹n chÕ sù ph¸ ho¹i cña s©u.

+ T−íi ®ñ n−íc vμ bãn ph©n hîp lý cho c©y

+ Sö dông tói bao chuyªn dïng bao tr¸i ®Ó

kháe m¹nh. T¨ng c−êng bãn ph©n h÷u c¬. Nªn h¹n chÕ sù ph¸ ho¹i cña s©u.

trång c©y che phñ ®Êt ®Ó gi÷ Èm trong mïa kh«

+ Khi mËt ®é s©u g©y h¹i cao, sö dông chÕ

cho v−ên sÇu riªng.

phÈm th¶o méc trõ s©u TP - ThÇn §iÒn 78SL 999; 153

154

https://thuviensach.vn

chøng do bÖnh. VÕt chÝch do rÇy g©y ra cã thÓ

- Sö dông vßi phun n−íc m¹nh trªn t¸n l¸

t¹o ®iÒu kiÖn cho nÊm bÖnh x©m nhËp g©y h¹i.

®Ó h¹n chÕ sù ho¹t ®éng cña rÇy.

+ Con tr−ëng thμnh dμi kho¶ng 2,5 - 3,0 mm,

- Sö dông thuèc b¶o vÖ thùc vËt khi thÊy c¸nh trong suèt, toμn th©n mμu vμng nh¹t.

mËt ®é rÇy phÊn cao, cã thÓ dïng cç lo¹i nh−

Trøng ®−îc ®Î thμnh tõng ®¸m trªn l¸ non Applaud, Basudin, Supracide, Bassa,... ®Ó phun.

trong m« l¸. Khi míi ®Î trøng cã mμu vμng, dÇn b) S©u ®ôc tr¸i

chuyÓn sang mμu n©u. Êu trïng bªn ngoμi phñ

- G©y h¹i:

líp s¸p máng vμ cç tua s¸p kÐo dμi ë cuèi th©n.

+ Trøng ®−îc ®Î trªn tr¸i non, në ra s©u non Tr−ëng thμnh vμ Êu trïng tuæi lín th−êng di

®ôc vá tr¸i vμo bªn trong tr¸i vμ tiÕp tôc ®ôc chuyÓn nhanh khi thÊy ®éng.

cho ®Õn thÞt tr¸i. Hãa nhéng ngay trªn ®−êng

+ RÇy phÊn ph¸t triÓn m¹nh trong mïa kh«.

®ôc hoÆc chui ra bªn ngoμi tr¸i nh¶ t¬ kÕt kÐn L©y lan nhanh tõ v−ên nμy sang v−ên khç.

hãa nhéng trªn mÆt vá tr¸i gi÷a cç gai tr¸i.

MËt ®é trong mïa m−a gi¶m nhanh, tuy nhiªn Giai ®o¹n nμy kÐo dμi kho¶ng 7 - 8 ngμy.

sÏ t¨ng mËt ®é khi mïa kh« ®Õn. C©y bÞ h¹i

+ Tr¸i mäc thμnh chïm th−êng bÞ g©y h¹i ë nÆng cã l¸ th−a thít, qu¨n queo, l¸ non rông phÇn tiÕp gi¸p. Tr¸i non bÞ h¹i dÔ bÞ biÕn d¹ng vμ

nhiÒu vμ kh« ngän. C©y kh«ng ph¸t triÓn ®−îc rông sím. VÕt ®ôc cßn t¹o ®iÒu kiÖn cho vi sinh t¸n dÉn ®Õn ra hoa Ýt, ®Ëu tr¸i kÐm, tr¸i bÞ

vËt x©m nhËp g©y thèi tr¸i. Do s©u cã thÓ g©y h¹i s−îng, phÈm chÊt kÐm. RÇy tiÕt nhiÒu chÊt mËt sím nªn ph¶i bao tr¸i sím míi cã hiÖu qu¶.

®−îc t¹o ®iÒu kiÖn cho nÊm bß hãng ph¸t triÓn

+ NhËn diÖn s©u h¹i qua vÕt ®ôc trªn tr¸i, lμm ®en l¸, tr¸i.

quan s¸t ph©n s©u th¶i ra bªn ngoμi vÕt ®ôc.

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

+ Nu«i vμ t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho cç

+ Th−êng xuyªn kiÓm tra v−ên c©y ®Ó ph¸t loμi thiªn ®Þch ph¸t triÓn ®Ó khèng chÕ rÇy hiÖn sím qu¶ bÞ s©u, lo¹i bá nh÷ng qu¶ bÞ s©u phÊn nh− nhÖn, bä rïa vμ ong ký sinh.

®Ó h¹n chÕ sù ph¸ ho¹i cña s©u.

+ T−íi ®ñ n−íc vμ bãn ph©n hîp lý cho c©y

+ Sö dông tói bao chuyªn dïng bao tr¸i ®Ó

kháe m¹nh. T¨ng c−êng bãn ph©n h÷u c¬. Nªn h¹n chÕ sù ph¸ ho¹i cña s©u.

trång c©y che phñ ®Êt ®Ó gi÷ Èm trong mïa kh«

+ Khi mËt ®é s©u g©y h¹i cao, sö dông chÕ

cho v−ên sÇu riªng.

phÈm th¶o méc trõ s©u TP - ThÇn §iÒn 78SL 999; 153

154

https://thuviensach.vn

cç lo¹i thuèc b¶o vÖ thùc vËt cã nguån gèc sinh

6.2. Mét sè bÖnh g©y h¹i chÝnh

häc nh− TP - ThÇn tèc 16.000IU hoÆc cç lo¹i a) BÖnh thèi gèc ch¶y nhùa (do nÊm Phytophthora thuèc hãa häc nh−: Diazinon, Nereistoxin Palmivora)

(Dimehypo) (Basudin 40EC, Netoxin 18SL,...).

- TriÖu chøng:

L−u ý: ChØ sö dông cç lo¹i thuèc b¶o vÖ

+ §©y lμ bÖnh h¹i rÊt phæ biÕn trªn sÇu thùc vËt hãa häc khi cÇn thiÕt vμ ph¶i b¶o ®¶m riªng. Tç nh©n do nÊm Phytophthora Palmivora thêi gian cçh ly ®óng theo quy ®Þnh.

g©y h¹i, nÊm l−u tån chñ yÕu trong ®Êt, trong c) NhÖn ®á

n−íc, trong cç bé phËn bÞ bÖnh cña c©y sÇu

- G©y h¹i:

riªng. NÊm tÊn c«ng phÇn rÔ non gÇn mÆt ®Êt,

+ NhÖn ®Î tõng trøng r¶i rç trªn mÆt l¸, lan dÇn ®Õn phÇn vá cña gèc s¸t mÆt ®Êt vμ di trøng nhÖn h×nh trßn mμu ®á.

chuyÓn lªn phÇn vá cña th©n c©y lμm vá c©y

+ NhÖn ®á ph¸t triÓn m¹nh trong ®iÒu kiÖn biÕn thμnh mμu n©u, sau ®ã vá c©y bÞ thèi vμ

nãng Èm ë vïng nhiÖt ®íi, kh¶ n¨ng sinh s¶n ch¶y nhùa ra, phÇn gç t¹i vÕt bÖnh còng hãa cao, vßng ®êi ng¾n, g©y h¹i b»ng cçh ¨n biÓu b×

n©u. §«i khi nÊm cßn tÊn c«ng cç cμnh phÝa mÆt l¸ t¹o thμnh nh÷ng chÊm tr¾ng li ti vμ tiÕt trªn cao cña c©y sÇu riªng.

®éc tè. Khi bÞ nhiÔm nÆng lçhuyÓn mμu vμng

+ BÖnh th−êng x¶y ra trong mïa m−a vμ dÔ

vμ rông ¶nh h−ëng ®Õn kh¶ n¨ng ra hoa vμ ®Ëu dμng g©y h¹i trong cç v−ên trång dμy cã t¸n tr¸i cña c©y.

l¸ rËm r¹p, ch¨m sãc kÐm. NÊm bÖnh cßn tÊn

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

c«ng trªn tr¸i lμm thèi tr¸i hμng lo¹t vμ trªn

+ Khi ph¸t hiÖn nhÖn ®á h¹i sÇu riªng th×

l¸ sÇu riªng nhÊt lμ trªn cç l¸ non ë cç cμnh sö dông chÕ phÈm th¶o méc trõ s©u TP - ThÇn gÇn mÆt ®Êt. Trong mïa m−a nÕu kh«ng kiÓm

§iÒn 78SL 999, thuèc trõ s©u sinh häc TP -

so¸t vμ qu¶n lý v−ên cÈn thËn th× nÊm sÏ tÊn ThÇn tèc 16.000IU ®Ó trõ nhÖn h¹i.

c«ng trªn l¸ vμ tr¸i, ®©y lμ nguån l©y lan chñ

+ Khi mËt ®é nhÖn h¹i cao dïng cç lo¹i thuèc yÕu cña bÖnh t¹i v−ên sÇu riªng.

b¶o vÖ thùc vËt cã ho¹t chÊt nh−: Hexythiazox,

- BiÖn ph¸p phßng trõ bÖnh:

Propargite, Dicofol (Nissorun 5EC, Comite

+ CÇn ph¶i sö dông c©y gièng s¹ch bÖnh.

73EC, Kelthane 18,5EC,...) ®Ó phun.

+ CÇn ch¨m sãc c©y tèt, kháe m¹nh ®Ó t¨ng 155

156

https://thuviensach.vn

cç lo¹i thuèc b¶o vÖ thùc vËt cã nguån gèc sinh

6.2. Mét sè bÖnh g©y h¹i chÝnh

häc nh− TP - ThÇn tèc 16.000IU hoÆc cç lo¹i a) BÖnh thèi gèc ch¶y nhùa (do nÊm Phytophthora thuèc hãa häc nh−: Diazinon, Nereistoxin Palmivora)

(Dimehypo) (Basudin 40EC, Netoxin 18SL,...).

- TriÖu chøng:

L−u ý: ChØ sö dông cç lo¹i thuèc b¶o vÖ

+ §©y lμ bÖnh h¹i rÊt phæ biÕn trªn sÇu thùc vËt hãa häc khi cÇn thiÕt vμ ph¶i b¶o ®¶m riªng. Tç nh©n do nÊm Phytophthora Palmivora thêi gian cçh ly ®óng theo quy ®Þnh.

g©y h¹i, nÊm l−u tån chñ yÕu trong ®Êt, trong c) NhÖn ®á

n−íc, trong cç bé phËn bÞ bÖnh cña c©y sÇu

- G©y h¹i:

riªng. NÊm tÊn c«ng phÇn rÔ non gÇn mÆt ®Êt,

+ NhÖn ®Î tõng trøng r¶i rç trªn mÆt l¸, lan dÇn ®Õn phÇn vá cña gèc s¸t mÆt ®Êt vμ di trøng nhÖn h×nh trßn mμu ®á.

chuyÓn lªn phÇn vá cña th©n c©y lμm vá c©y

+ NhÖn ®á ph¸t triÓn m¹nh trong ®iÒu kiÖn biÕn thμnh mμu n©u, sau ®ã vá c©y bÞ thèi vμ

nãng Èm ë vïng nhiÖt ®íi, kh¶ n¨ng sinh s¶n ch¶y nhùa ra, phÇn gç t¹i vÕt bÖnh còng hãa cao, vßng ®êi ng¾n, g©y h¹i b»ng cçh ¨n biÓu b×

n©u. §«i khi nÊm cßn tÊn c«ng cç cμnh phÝa mÆt l¸ t¹o thμnh nh÷ng chÊm tr¾ng li ti vμ tiÕt trªn cao cña c©y sÇu riªng.

®éc tè. Khi bÞ nhiÔm nÆng lçhuyÓn mμu vμng

+ BÖnh th−êng x¶y ra trong mïa m−a vμ dÔ

vμ rông ¶nh h−ëng ®Õn kh¶ n¨ng ra hoa vμ ®Ëu dμng g©y h¹i trong cç v−ên trång dμy cã t¸n tr¸i cña c©y.

l¸ rËm r¹p, ch¨m sãc kÐm. NÊm bÖnh cßn tÊn

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

c«ng trªn tr¸i lμm thèi tr¸i hμng lo¹t vμ trªn

+ Khi ph¸t hiÖn nhÖn ®á h¹i sÇu riªng th×

l¸ sÇu riªng nhÊt lμ trªn cç l¸ non ë cç cμnh sö dông chÕ phÈm th¶o méc trõ s©u TP - ThÇn gÇn mÆt ®Êt. Trong mïa m−a nÕu kh«ng kiÓm

§iÒn 78SL 999, thuèc trõ s©u sinh häc TP -

so¸t vμ qu¶n lý v−ên cÈn thËn th× nÊm sÏ tÊn ThÇn tèc 16.000IU ®Ó trõ nhÖn h¹i.

c«ng trªn l¸ vμ tr¸i, ®©y lμ nguån l©y lan chñ

+ Khi mËt ®é nhÖn h¹i cao dïng cç lo¹i thuèc yÕu cña bÖnh t¹i v−ên sÇu riªng.

b¶o vÖ thùc vËt cã ho¹t chÊt nh−: Hexythiazox,

- BiÖn ph¸p phßng trõ bÖnh:

Propargite, Dicofol (Nissorun 5EC, Comite

+ CÇn ph¶i sö dông c©y gièng s¹ch bÖnh.

73EC, Kelthane 18,5EC,...) ®Ó phun.

+ CÇn ch¨m sãc c©y tèt, kháe m¹nh ®Ó t¨ng 155

156

https://thuviensach.vn

søc ®Ò kh¸ng cho c©y nh− cung cÊp n−íc ph©n tõ chãp l¸ lan dÇn vμo trong phÇn phiÕn lçã bãn hîp lý, phñ ®Êt trong mïa kh«...

mμu n©u ®Ëm. VÕt bÖnh ®iÓn h×nh lμ ®Ó l¹i

+ Trång c©y trªn m«, lÝp ®Ó tho¸t n−íc cç ®−êng viÒn h×nh trßn cã mμu n©u ®Ëm däc thuËn lîi.

hai g©n chÝnh.

+ MËt ®é c©y trong v−ên −¬m võa ph¶i,

+ BÖnh th−êng xuÊt hiÖn trªn c©y kÐm ph¸t tr¸nh trång xen qu¸ dμy.

triÓn, nhÊt lμ trong mïa n¾ng hay sau khi thu

+ TØa cμnh t¹o t¸n ®Ó v−ên c©y th«ng tho¸ng.

ho¹ch. BÖnh th¸n th− th−êng chØ xuÊt hiÖn trªn

+ TØa vμ tiªu hñy cç nguån bÖnh, ng¨n ngõa l¸ giμ.

l©y lan. BÖnh cã thÓ l©y lan qua dông cô ch¨m

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

+ Ch¨m sãc cho c©y kháe m¹nh, bãn ph©n sãc, thu h¸i, giμy dÐp, ph−¬ng tiÖn vËn chuyÓn...

t−íi n−íc ®Çy ®ñ.

+ H¹n chÕ g©y th−¬ng tÝch cho c©y khi ch¨m

+ T¨ng c−êng bãn ph©n ñ h÷u c¬ hoai môc.

sãc, vËn chuyÓn. Phßng trõ cç c«n trïng g©y vÕt

+ Gi÷ Èm cho ®Êt trong mïa kh« b»ng cá th−¬ng cho c©y. VÕt c¾t cÇn quÐt thuèc trõ nÊm.

phñ ®Êt. Phñ gèc víi ph©n h÷u c¬, r¬m r¹, cá

+ DiÖt mèi vμ kiÕn lμm tæ lªn c©y.

kh« trong mïa kh«.

+ T¨ng c−êng bãn nhiÒu ph©n h÷u c¬ (tõ 80 -

+ Che m¸t cho c©y con.

100 kg ph©n ñ h÷u c¬ hoai môc c©y/n¨m).

+ TØa bá l¸ bÞ bÖnh nÆng vμ tiªu hñy, vÖ sinh

+ Phun t¸n c©y víi thuèc gèc ®ång, Aliette v−ên c©y.

80 WP, Ridomil, Metalaxyl...

+ Phun thuèc phßng trõ: Sö dông chÕ phÈm

+ Khi c©y bÞ bÖnh nªn c¹o s¹ch phÇn bÖnh, th¶o méc trõ bÖnh TP- ZEP 18 EC; cç thuèc sau ®ã b«i thuèc b¶o vÖ thùc vËt cã ho¹t chÊt b¶o vÖ thùc vËt cã ho¹t chÊt: Metalaxyl 8% +

nh−: Fosetyl Aluminium, Metalaxyl 8% +

Mancozeb 64%, Propineb, Carbendazim, Mancozeb 64%,...

Thiophanate - Methyl...

b) BÖnh th¸n th− (Do nÊm Collectotrichum c) BÖnh ®èm rong (do nÊm Cephaleuros Zibethinum)

Virescens)

- TriÖu chøng:

- TriÖu chøng:

+ BÖnh nμy kh¸ phæ biÕn trªn c©y sÇu

+ §èm bÖnh th−êng xuÊt hiÖn ë phiÕn l¸, ®«i riªng, vÕt bÖnh th−êng b¾t ®Çu tõ mÐp l¸ hay khi còng xuÊt hiÖn trªn cμnh non.

157

158

https://thuviensach.vn

søc ®Ò kh¸ng cho c©y nh− cung cÊp n−íc ph©n tõ chãp l¸ lan dÇn vμo trong phÇn phiÕn lçã bãn hîp lý, phñ ®Êt trong mïa kh«...

mμu n©u ®Ëm. VÕt bÖnh ®iÓn h×nh lμ ®Ó l¹i

+ Trång c©y trªn m«, lÝp ®Ó tho¸t n−íc cç ®−êng viÒn h×nh trßn cã mμu n©u ®Ëm däc thuËn lîi.

hai g©n chÝnh.

+ MËt ®é c©y trong v−ên −¬m võa ph¶i,

+ BÖnh th−êng xuÊt hiÖn trªn c©y kÐm ph¸t tr¸nh trång xen qu¸ dμy.

triÓn, nhÊt lμ trong mïa n¾ng hay sau khi thu

+ TØa cμnh t¹o t¸n ®Ó v−ên c©y th«ng tho¸ng.

ho¹ch. BÖnh th¸n th− th−êng chØ xuÊt hiÖn trªn

+ TØa vμ tiªu hñy cç nguån bÖnh, ng¨n ngõa l¸ giμ.

l©y lan. BÖnh cã thÓ l©y lan qua dông cô ch¨m

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

+ Ch¨m sãc cho c©y kháe m¹nh, bãn ph©n sãc, thu h¸i, giμy dÐp, ph−¬ng tiÖn vËn chuyÓn...

t−íi n−íc ®Çy ®ñ.

+ H¹n chÕ g©y th−¬ng tÝch cho c©y khi ch¨m

+ T¨ng c−êng bãn ph©n ñ h÷u c¬ hoai môc.

sãc, vËn chuyÓn. Phßng trõ cç c«n trïng g©y vÕt

+ Gi÷ Èm cho ®Êt trong mïa kh« b»ng cá th−¬ng cho c©y. VÕt c¾t cÇn quÐt thuèc trõ nÊm.

phñ ®Êt. Phñ gèc víi ph©n h÷u c¬, r¬m r¹, cá

+ DiÖt mèi vμ kiÕn lμm tæ lªn c©y.

kh« trong mïa kh«.

+ T¨ng c−êng bãn nhiÒu ph©n h÷u c¬ (tõ 80 -

+ Che m¸t cho c©y con.

100 kg ph©n ñ h÷u c¬ hoai môc c©y/n¨m).

+ TØa bá l¸ bÞ bÖnh nÆng vμ tiªu hñy, vÖ sinh

+ Phun t¸n c©y víi thuèc gèc ®ång, Aliette v−ên c©y.

80 WP, Ridomil, Metalaxyl...

+ Phun thuèc phßng trõ: Sö dông chÕ phÈm

+ Khi c©y bÞ bÖnh nªn c¹o s¹ch phÇn bÖnh, th¶o méc trõ bÖnh TP- ZEP 18 EC; cç thuèc sau ®ã b«i thuèc b¶o vÖ thùc vËt cã ho¹t chÊt b¶o vÖ thùc vËt cã ho¹t chÊt: Metalaxyl 8% +

nh−: Fosetyl Aluminium, Metalaxyl 8% +

Mancozeb 64%, Propineb, Carbendazim, Mancozeb 64%,...

Thiophanate - Methyl...

b) BÖnh th¸n th− (Do nÊm Collectotrichum c) BÖnh ®èm rong (do nÊm Cephaleuros Zibethinum)

Virescens)

- TriÖu chøng:

- TriÖu chøng:

+ BÖnh nμy kh¸ phæ biÕn trªn c©y sÇu

+ §èm bÖnh th−êng xuÊt hiÖn ë phiÕn l¸, ®«i riªng, vÕt bÖnh th−êng b¾t ®Çu tõ mÐp l¸ hay khi còng xuÊt hiÖn trªn cμnh non.

157

158

https://thuviensach.vn

+ §èm bÖnh cã mμu ®á rØ s¾t bÒ mÆt nh− líp cã thÓ tÊn c«ng lªn cç th©n non lμm kh« chÕt nhung mÞn, h¬i nh« lªn mÆt l¸. BÖnh lμm gi¶m phÇn ngän phÝa trªn vμ sau ®ã sÏ chuyÓn mμu kh¶ n¨ng quang hîp, c©y sinh tr−ëng kÐm.

tr¾ng x¸m.

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

+ NÊm g©y bÖnh th−êng ph¸t triÓn trong

+ Bãn ph©n t−íi n−íc ®Çy ®ñ cho c©y, phßng

®iÒu kiÖn Èm ®é cao, thiÕu ¸nh n¾ng. Sù l©y lan trõ cç lo¹i s©u bÖnh khç gióp c©y sinh tr−ëng cã thÓ trùc tiÕp do sîi nÊm mäc lan hoÆc do tèt gióp h¹n chÕ ®−îc bÖnh.

h¹ch nÊm di chuyÓn nhê dßng n−íc. Ngoμi c©y

+ Che m¸t cho c©y con trong mïa kh«.

sÇu riªng nÊm nμy còng cßn tÊn c«ng cç lo¹i

+ Bãn nhiÒu ph©n h÷u c¬ gióp gi÷ Èm tèt c©y non khç.

trong mïa kh«.

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

+ Phun cç lo¹i thuèc cã chøa gèc ®ång nh−:

+ Tho¸t n−íc v−ên −¬m tèt, kh«ng qu¸ rËm r¹p.

Zineb 20% + Boãc-®« + Benomyl 10%, Copper

+ Kh«ng ®Æt c©y con d−íi t¸n c©y lín.

+ Thu dän, tiªu hñy (cç phÇn c©y bÞ bÖnh, Hydrocide, Copper Oxychloride,...

tr¸nh l©y lan).

d) BÖnh ch¸y l¸ (do nÊm Rhizoctonia sp)

+ TØa cμnh t¹o t¸n th«ng tho¸ng.

- TriÖu chøng:

+ Sö dông thuèc b¶o vÖ thùc vËt cã ho¹t chÊt

+ BÖnh th−êng g©y h¹i c©y sÇu riªng con nh−: Hexaconazole, Difenoconazole 150 g/l +

trong v−êm −¬m vμ c©y míi trång nh÷ng n¨m Propiconazole 150 g/l, Carbendazim...

®Çu. BÖnh còng g©y h¹i trªn c©y tr−ëng thμnh

®) BÖnh thèi hoa (do nÊm Fusarium sp) n¬i cã bé t¸n l¸ rËm r¹p hay mäc gÇn mÆt ®Êt Èm.

- TriÖu chøng:

+ BÖnh thuêng xuÊt hiÖn mét n¬i sau ®ã lan

+ Hoa bÞ bÖnh tÊn c«ng cã mμu n©u ®en, vÕt réng dÇn ra xung quanh. VÕt bÖnh th−êng cã bÖnh h¬i lâm xuèng.

mμu xanh x¸m hay x¸m n©u. L¸ non bÞ nhiÔm

+ NÊm tÊn c«ng trªn hai m¶nh vá bao quanh bÖnh gièng nh− bÞ luéc trong n−íc s«i, mμu hoa sÇu riªng, sau ®ã lan dÇn vμo trong phÇn xanh nhît nh¹t sòng n−íc. Cç l¸ ®−îc kÕt dÝnh c¸nh hoa vμ lμm hoa thèi vμ rông ®i.

víi nhau do sù mäc lan cña cç sîi nÊm. Do ®ã

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

khi kh« chóng dÝnh víi nhau nh−ng kh«ng rông.

+ TØa cμnh, t¹o t¸n cho c©y vμ v−ên c©y th«ng HiÖn t−îng nμy n«ng d©n gäi lμ "tæ kiÕn". BÖnh tho¸ng, nªn tØa bít vμ ®Ó cç hoa trªn cμnh th−a 159

160

https://thuviensach.vn

+ §èm bÖnh cã mμu ®á rØ s¾t bÒ mÆt nh− líp cã thÓ tÊn c«ng lªn cç th©n non lμm kh« chÕt nhung mÞn, h¬i nh« lªn mÆt l¸. BÖnh lμm gi¶m phÇn ngän phÝa trªn vμ sau ®ã sÏ chuyÓn mμu kh¶ n¨ng quang hîp, c©y sinh tr−ëng kÐm.

tr¾ng x¸m.

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

+ NÊm g©y bÖnh th−êng ph¸t triÓn trong

+ Bãn ph©n t−íi n−íc ®Çy ®ñ cho c©y, phßng

®iÒu kiÖn Èm ®é cao, thiÕu ¸nh n¾ng. Sù l©y lan trõ cç lo¹i s©u bÖnh khç gióp c©y sinh tr−ëng cã thÓ trùc tiÕp do sîi nÊm mäc lan hoÆc do tèt gióp h¹n chÕ ®−îc bÖnh.

h¹ch nÊm di chuyÓn nhê dßng n−íc. Ngoμi c©y

+ Che m¸t cho c©y con trong mïa kh«.

sÇu riªng nÊm nμy còng cßn tÊn c«ng cç lo¹i

+ Bãn nhiÒu ph©n h÷u c¬ gióp gi÷ Èm tèt c©y non khç.

trong mïa kh«.

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

+ Phun cç lo¹i thuèc cã chøa gèc ®ång nh−:

+ Tho¸t n−íc v−ên −¬m tèt, kh«ng qu¸ rËm r¹p.

Zineb 20% + Boãc-®« + Benomyl 10%, Copper

+ Kh«ng ®Æt c©y con d−íi t¸n c©y lín.

+ Thu dän, tiªu hñy (cç phÇn c©y bÞ bÖnh, Hydrocide, Copper Oxychloride,...

tr¸nh l©y lan).

d) BÖnh ch¸y l¸ (do nÊm Rhizoctonia sp)

+ TØa cμnh t¹o t¸n th«ng tho¸ng.

- TriÖu chøng:

+ Sö dông thuèc b¶o vÖ thùc vËt cã ho¹t chÊt

+ BÖnh th−êng g©y h¹i c©y sÇu riªng con nh−: Hexaconazole, Difenoconazole 150 g/l +

trong v−êm −¬m vμ c©y míi trång nh÷ng n¨m Propiconazole 150 g/l, Carbendazim...

®Çu. BÖnh còng g©y h¹i trªn c©y tr−ëng thμnh

®) BÖnh thèi hoa (do nÊm Fusarium sp) n¬i cã bé t¸n l¸ rËm r¹p hay mäc gÇn mÆt ®Êt Èm.

- TriÖu chøng:

+ BÖnh thuêng xuÊt hiÖn mét n¬i sau ®ã lan

+ Hoa bÞ bÖnh tÊn c«ng cã mμu n©u ®en, vÕt réng dÇn ra xung quanh. VÕt bÖnh th−êng cã bÖnh h¬i lâm xuèng.

mμu xanh x¸m hay x¸m n©u. L¸ non bÞ nhiÔm

+ NÊm tÊn c«ng trªn hai m¶nh vá bao quanh bÖnh gièng nh− bÞ luéc trong n−íc s«i, mμu hoa sÇu riªng, sau ®ã lan dÇn vμo trong phÇn xanh nhît nh¹t sòng n−íc. Cç l¸ ®−îc kÕt dÝnh c¸nh hoa vμ lμm hoa thèi vμ rông ®i.

víi nhau do sù mäc lan cña cç sîi nÊm. Do ®ã

- BiÖn ph¸p phßng trõ:

khi kh« chóng dÝnh víi nhau nh−ng kh«ng rông.

+ TØa cμnh, t¹o t¸n cho c©y vμ v−ên c©y th«ng HiÖn t−îng nμy n«ng d©n gäi lμ "tæ kiÕn". BÖnh tho¸ng, nªn tØa bít vμ ®Ó cç hoa trªn cμnh th−a 159

160

https://thuviensach.vn

vμ rêi nhau, lμm vÖ sinh vμ tiªu hñy cç hoa nhiÔm bÖnh r¬i rông d−íi t¸n c©y.

+ Phun thuèc khi hoa chuÈn bÞ në nh−: chÕ

phÈm th¶o méc trõ bÖnh TP - ZEP 18 EC, Zineb 20% + Boãc-®« 45% + Benomyl 10%, Zineb 25% +

Môc lôc

Boãc-®« 60%, Benlate, Iprodione (Rovral, H¹t vμng 50WP).

Trang

7. Thu ho¹ch vμ b¶o qu¶n

-

Lêi Nhμ xuÊt b¶n

5

- Nªn thu tr¸i tõ trªn c©y vμ kh«ng ®Ó tr¸i rông xuèng ®Êt, khi thu tr¸i cÇn chó ý kh«ng va PhÇn I

Kü thuËt trång mét sè

ch¹m m¹nh lμm trÇy x−íc tr¸i.

lo¹i rau an toμn

7

- CÇn b¶o qu¶n sÇu riªng ë nh÷ng n¬i tho¸ng m¸t.

- Kü thuËt trång c©y cμ chua

7

- Kü thuËt trång c©y ®Ëu ®òa

15

- Kü thuËt trång c©y d−a chuét bao tö 19

- Kü thuËt trång c©y bÝ xanh

24

- Kü thuËt trång c©y m−íp ®¾ng (khæ qua) 31

- Kü thuËt trång c©y su hμo

38

- Kü thuËt trång c©y cμ rèt

45

- Kü thuËt trång c©y b¾p c¶i

51

- Kü thuËt trång c©y c¶i th¶o

60

- Kü thuËt trång c©y sóp l¬

67

- Kü thuËt trång c©y rau xμ lçh

72

- Kü thuËt trång c©y c¶i xanh ngät 76

PhÇn II

Kü thuËt trång mét sè

lo¹i c©y ¨n qu¶

82

- Kü thuËt trång c©y cam

82

161

162

https://thuviensach.vn

vμ rêi nhau, lμm vÖ sinh vμ tiªu hñy cç hoa nhiÔm bÖnh r¬i rông d−íi t¸n c©y.

+ Phun thuèc khi hoa chuÈn bÞ në nh−: chÕ

phÈm th¶o méc trõ bÖnh TP - ZEP 18 EC, Zineb 20% + Boãc-®« 45% + Benomyl 10%, Zineb 25% +

Môc lôc

Boãc-®« 60%, Benlate, Iprodione (Rovral, H¹t vμng 50WP).

Trang

7. Thu ho¹ch vμ b¶o qu¶n

-

Lêi Nhμ xuÊt b¶n

5

- Nªn thu tr¸i tõ trªn c©y vμ kh«ng ®Ó tr¸i rông xuèng ®Êt, khi thu tr¸i cÇn chó ý kh«ng va PhÇn I

Kü thuËt trång mét sè

ch¹m m¹nh lμm trÇy x−íc tr¸i.

lo¹i rau an toμn

7

- CÇn b¶o qu¶n sÇu riªng ë nh÷ng n¬i tho¸ng m¸t.

- Kü thuËt trång c©y cμ chua

7

- Kü thuËt trång c©y ®Ëu ®òa

15

- Kü thuËt trång c©y d−a chuét bao tö 19

- Kü thuËt trång c©y bÝ xanh

24

- Kü thuËt trång c©y m−íp ®¾ng (khæ qua) 31

- Kü thuËt trång c©y su hμo

38

- Kü thuËt trång c©y cμ rèt

45

- Kü thuËt trång c©y b¾p c¶i

51

- Kü thuËt trång c©y c¶i th¶o

60

- Kü thuËt trång c©y sóp l¬

67

- Kü thuËt trång c©y rau xμ lçh

72

- Kü thuËt trång c©y c¶i xanh ngät 76

PhÇn II

Kü thuËt trång mét sè

lo¹i c©y ¨n qu¶

82

- Kü thuËt trång c©y cam

82

161

162

https://thuviensach.vn

- Kü thuËt trång c©y v¶i 97

- Kü thuËt trång c©y thanh long

106

- Kü thuËt trång c©y na

118

- Kü thuËt trång c©y b−ëi

127

- Kü thuËt trång c©y sÇu riªng

145

ChÞu trçh nhiÖm xuÊt b¶n

q. Gi¸m ®èc - Tæng Biªn tËp

ts. hoμng phong hμ

ChÞu trçh nhiÖm néi dung

ñy viªn Héi ®ång biªn tËp - xuÊt b¶n ThS. nguyÔn minh

Biªn tËp néi dung:

ThS. bïi ¸nh hång

®ç ph−¬ng mai

Tr×nh bμy b×a:

d−¬ng th¸i s¬n

ChÕ b¶n vi tÝnh:

nguyÔn quúnh lan

Söa b¶n in:

phßng biªn tËp kü thuËt

§äc sçh mÉu:

®ç ph−¬ng mai

163

164

https://thuviensach.vn

- Kü thuËt trång c©y v¶i 97

- Kü thuËt trång c©y thanh long

106

- Kü thuËt trång c©y na

118

- Kü thuËt trång c©y b−ëi

127

- Kü thuËt trång c©y sÇu riªng

145

ChÞu trçh nhiÖm xuÊt b¶n

q. Gi¸m ®èc - Tæng Biªn tËp

ts. hoμng phong hμ

ChÞu trçh nhiÖm néi dung

ñy viªn Héi ®ång biªn tËp - xuÊt b¶n ThS. nguyÔn minh

Biªn tËp néi dung:

ThS. bïi ¸nh hång

®ç ph−¬ng mai

Tr×nh bμy b×a:

d−¬ng th¸i s¬n

ChÕ b¶n vi tÝnh:

nguyÔn quúnh lan

Söa b¶n in:

phßng biªn tËp kü thuËt

§äc sçh mÉu:

®ç ph−¬ng mai

163

164

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

Document Outline

- Blank Page

- Blank Page

- Blank Page

Table of Contents

Blank Page

Blank Page

Blank Page