www.asach.com. vn

....

-LA

--

HA

GHI CHEP VE, CACH

NGlJOI MY NUOI D8Y CON

nam tMtGK>1

https://thuviensach.vn

Ki:lM NHUNG

hien dang song cung chong va

c6 con gai nh6 ten Xoai 6

Chicago, My. Sau khi tot nghiep

Th;;ic sT Quan trj kinh doanh 6

Dc;ii hoc Minnesota, c6 lam viec

t;;ii mot c6ng ty tu van thuong

hieu cho cac truong dc;ii hoc va

t6 chuc giao d(,JC. Mang thai va

sin h con trong thoi gian a My,

Kam Nhung da quan sat tl ml

nhCmg net uu viet trong each

nguoi My nu6i dc;iy con n h6. Cac

bai vieh ve each nguoi My cho

con !:In, dc;iy con ngu cua c6 tren

VnExpress dUQC b;;in doc rat

quan tam va ban tan soi n6i.

Nh�n thay tam hCru lch Ion cua

de tai nay v6i doc gia, c6 da

quyet dinh viet Con la khach quj,

t6ng hop l;;ii cac quan sat va suy

nghT cua minh ve each nguoi My

cham con.

Trao adi v<Ji tac gid t{li

www.facebook.com/ConLaKhachQuy

vii www.conlakhachquy.com

https://thuviensach.vn

www.asach.com. vn

CQN

- LA-

K HA<; H

QUY

https://thuviensach.vn

Con la khach quy - Ghi chep v� each ngum My nuoi d�y con Ban quy�n tac phAm © KAm Nhung

Xuat ban theo hqp d&ng su dtµlg tac pham giua C6ng ty Van h6a va Truyen th6ng Nha Nam va tac gia Kam Nhung, 2014

Ban quyen tac pMm da duQC bao h(>. M9i hinh thuc xuat ban, sao Ch\lp, phan ph6i du6i d<;mg in an hoi)c van ban dien tll, d;')c biet la vi�c phat tan tren m;;i.ng Internet ma kh6ng CO SI! cho phep bl\ng van ban CUa Nha xuat ban la vi ph;;i.m phap lu�t va lam t6n h;;i.i Mn quyen lQ'i cua nha xuat ban va tac gia. Kh6ng ilng h¢, khuyen khich nhfrng hanh vi vi ph;;i.m ban quyen.

Chi mua ban ban in hqp phap.

https://thuviensach.vn

A?

K�M N H U N G www.asach.com. vn

CON

'

-LA-

_.

KHACH

--

Q UY

GHI CHEP vf C�CH

NGlJOI MY NUOI D8Y CON

�r@)

nha nam THE' G101

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

Ml)C Ll)C

LOI NOIDAU

>.

Chuang I: MANG BAU

Chuang II: CHAM s6c TRE

Chuang Ill: CHO CON AN

Chuang IV: CHO CON NGU

Chuang V: DA y CON MQT cAcH Tl)' NHIEN

101

Chuang VI: DAY CON Tl)' LAP

Chuang VII: DAY CON KY LUAT

Chuang VIII: DUA TRE HOAN HAO KHONG TON T �I HAY DUA TRE HOAN HAO CHINH LA

CON BAN

Chuang IX: NGUOI M� HOAN HAO KHONG TON TAI

HAY NGUOI M� HOAN HAO CHfNH

LA BAN

255

Chudng X: HQC TU cAc BA M� TREN KHAP THE GIOI 282

LOI BQC BACH

299

TAI LI�U THAM KHAO

301

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

"

;

"'

LOI NOi DAU

"Con mu6n m9t qua bong th�t to! Th�t to!"

Dda be gai m�c chi�c vay hong co df nh no sau lung vu on hai tay Len. Ngubi dan ong phong ma, th6i th�t ch�m de t9o thanh m9t qua bong Lon cho be gai do. Nhung ong vua th6i xong thl m9t dda be trai nhay len de tranh qua bong. Ngubi dan ong tU t6n noi:

"Felix, ta dang th6i qua bong to nay cho Carrie. Con co the dQi toi lLJQt, phai khong nao?" C�u be g�t d§u. Nhung luc ong th6i xong qua bong thl c�u be nay l9i nhay len tranh. Ong quay sang c�u be va noi: "Ta hieu, con mu6n co qua bong do. Nhung bay gib la lLJQt cua Carrie. Con co the dQi toi lUQt mlnh, phai khong nao?" L§n nay thl c�u be ddng im, khong nhay Len tranh nua. Sau khi th6i xong, ngubi dan ong quay sang bao: "Cam on con, Felix. Gib thl ta se th6i cho con m9t qua bong th�t to nhe."

TOi ngoi l�ng im quan sat ma nhu thay thbi gian thong dong troi truoc mat. Vi nguoi dan ong nay da khong tlm duong tat: Ong khong quay sang "ra Lenh" cho c�u be "DQi d�n lLJQt da!" Khong gi�n du vi c�u be khong nghe lbi. Khong th6i d9i m9t qua bong cho Felix truoc cho xong chuyen. Ong cd di theo m9t con dubng da d1nh, nhac nho c�u be, thOng cam voi mong mu6n cua c�u be, nhung v§n kien d1nh nhac c�u be dQi, roi khen ngQi khi c�u be ngoan .

�?.1 �?.� 1.>�Y.� �

. ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ........................

..

..

..

https://thuviensach.vn

Toi khong biet nguoi dan ong nay la ai. Bay chi m9t nguoi dan ong het SUC b)nh thUong, dang chdi VOi may dua nh6 trong Cong Vien, mQt ngUOi dan ong t0i khong biet ten, khong biet nghe nghi�p. khong biet la bo cua Carri e hay cua Felix. Nhung each ong ta XU Ly tlnh huong voi hai dua tre dien ra truoc mat toi, di;!p nhu m9t do9n phim tai li�u ve each nuoi d9y tre.

Luc nay, toi da hQc phuang phap cua nguoi My d� luy�n Xoai ngu ngoan va an ngoan. Nhung dan dan toi nh�n ra rang, each nguoi My dc;iy con khong chi nam a chuy�n luy�n con ngu ngoan hay d9y con biet yeu thich vi�c an uong. Ma nhu m9t thu huang hoa phang phat trong khong khf, n6 tc;io nen m9t bau khong khf, m9t moi truong nuoi tre ma trong d6, duong nhu m8i ong bo ba mfi! toi g�p lc;ii la m9t phap su, dang doi dai voi dua tre theo m9t each "tu luy�n" dua tre thanh m9t ca th� Lon Len tt,J tin, tl,f l�p. day cam thong, CO du Cong Cl,J d� hoa nh�p VOi CUQC song. Va khong chi dua tre, ma ca nhQng ong bo ba mfi! d6 cOng c6 thbi gian d� t�n huang CUQC song cua chf nh mlnh. Neu c6 th� t6m tat bang m9t tlf, toi nghT toi se mo ta moi truong a6 la "healthy" - m9t moi truong rat lanh mc;inh a� dua tre va ca gia a)nh phat tri�n.

V6i quyet tam tlm hi€u bang al1Qc cai gl tc;io nen thu "nuoc hoa" nay, nhl1 m9t ngl1bi hQc nghe, toi Lang l�ng toi cac vuon hoa, CaC thl1 Vi�n, cac bao tang, lop hQC, tham gia cac ho9t OQng nh6m cua cac ba mi;! ... Va toi cu l�ng le quan sat each nhang ong bo ba mi;! nay giao tiep v6i tre. Toi lam the thU vi�n va t)m a9c nhQng cuon sach aUQc coi la c§m nang nuoi d9y con cua ngUbi My. Nhang lan aau t6i thu vi�n. nhang cuon sach can ban c6 san tren gia cOng aa au khien toi tram tro Ve Sl,J' r6 rang, khoa hQC

va h� thong trong each nuoi dc;iy con cua ngubi My. Khi aa tham https://thuviensach.vn

nh�p sau hon vao c9ng a&ng phl,l huynh d My, toi aLJQC gi6i thi�u t6i nhang cuon sach khong con la can ban naa ma mang tinh chat chuyen khao, v6i nhung nghien cuu, phan tich tam Ly a� giai quyet t�n goc r� nhung van ae trong nuoi dc;iy tre va ca van ae tam Ly cua cac ong bo, ba ml;!. Toi thl,ic Sl,/ cam thay may man vi mlnh aa VO

tlnh co aLJQc m9t aieu ki�n tuy�t voi a� hQc lam cha ml;!.

Chat lQC nhClng gl mlnh aa hQC aLJQC trong cuon sach nh6

nay, toi hy VQng no Se giup fch ChO CaC b<;in, trd thanh mQt tai li�U

a� cac bc;in tham khao trong hanh trlnh nhieu kh6 khan ma cOng rat a8i ngQt ngao nay.

Kam Nhung

LOI NOi DAU>>

. . . . . . . . . . . . . . . . . . ... .... ......................

. . . . . .. ... .....

. ...

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

"� CJ fteur>d 1fut nfiung fiad expanded � writing an par>enting. to an enlir>e boo� CJ was Vel"Jj, fiappy, �l" � success and �l"

tf.e many, fa.milks wfio wiif r>ead and feurn ir>om � r>esear>cfi. CJ afso ielt Vel"JJ, privifeq_ed tfut sometfung. we pmctice as a fa,miCy, was incCuded in � writing. 9fe tfu� it is Vel"JJ, impol"tunt to lbiow our' cftiedr>en as individua£ peopfe as we believe G,od fias &eafed eacfi one witft unique giits and per>sonaftties. 0ur> fiabit oi spending speciuC time witft eacfi cftied is one tfut we use to fiefp us par>ent tftem as best we can. CJt is not ane we invent.xi, but tfut we fearned ir'om otfter> wise par>ents and ftave

�nd to be Vel"Jj, fiefpiuf in our' fa,mify,. G6:f'touqf'i cuft-ur>es di�. par>ents Clcr'oss tf.e wor>ed ftave tf.e same Cove �l" tf.eir> cfiiedr>en and desir>e to do wfiat is best �l" tftem. � fiope our> stor>y, can inspir>e otfter> par>ents as tf.ey, do tfus vitaC tasfz oi r>aising cfiiedr>en."

"Yoi l"elt vui milng Mii bi& nfiung da vie"t tftanfi m{it cu6n sacfi nftilng gi cO <iy, fu;ic d119c v� c0.cfi milli dct-y, con Cl m-y,. Yoi cilng r>elt vinfi

�nfi vi ccm cftl.UJ,� nfto ctia gia dinfi cftung toi d119c cJu &;ii tr>ong cu6n sa.cfi nay,. @fiung toi tin ning. cftung. ta e<in coi m6i dila tr>e fa. m{it oo

� vai tai nung va ttnfi oocfi fzfia.c bi?t. 9f'i%c cfiung toi c6 &i giun dunfi

� Jin m6i dm tr>e Junfi fa. c0.cfi q,i-up cfiunq, toi nu6i dct-y, can t5t nfiel:t. ®u'IJ f&>ng pfuli fa. pftlldng pMp cfiung toi bJ ngfu r>a ma cftung toi cilng. da fu;ic nftilng. 6ng b6 bu m? tftong tMi Mac va fzfii 6p dlfng tftay, l"elt ftilu iJ... m¢.c du. van fusa cUa cfiung ta c6 � fzfia.c nku.

nftung cfiu m? tr>en fzfuip tM giai dfu y,eu tftlldng can c<ii va dfu mu6n fu.m difu t5t nfiel:t cfio can. Yoi fi'\J, vqng oou J..1.UJ,� ctia cfiung toi se 1:'r>1.Uj,� cd.m ftung. cfio c6.c bct-n fzfii tftl)c � tr>qng tr>a.cfi v6 cilng quan t

' "

r>qng nay,.

@fii @. J}nbavqft (Ywin 8"ities, mmnesota), m9t-nq.t1i'Ji m? my, ro oou J..1.UJ.en d119c cju (!qi tr>ong. cu6n saJi nay, https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

CHVdNG I

MANG BAU

EJLing suy nghf quci nhieu va lo idng.

Khi thCii khdc tdi, bc;m se biet bc;m phdi lam gl.

Helen Parr, phim "The lncredibles"

T rong gi&i sinh vien du hQc & My co cau dua "MBA la Make Babies in America". Trong truerng hQ'P cua toi, cau dua do l�i h6a th�t.

Ngay 12 thang Tam nam 2009, toi h,1 S\l ao khoac den, m(>t tay nam tay chong, m(>t tay xach va li bu&c ve cua Kiem tra an ninh san bay Schiphol (Ha Lan). Chong toi om toi th�t ch�t. Toi quay dau bu&c di, nu&c mat da chay, toi chi hcri hcri ngoai dau l�i de anh khong nhin thay mat toi. Qua cong Kiem tra an ninh, toi bu&c nhanh ve m(>t goc kin de khemg ai nhin thgy. Va ng<>i d6 kh6c. Toi kh6c ma tU'&ng khong biet khi nao mr&c mat m&i het chay. M(>t nam sau, chong toi ding len du&ng sang My h9c, nhung trong khi toi hQC not nam thl'.r hai °' Minneapolis, anh l�i bay t&i Chicago. Minneapolis - Chicago, 8 tieng lai xe, 1 tieng ru&i bay. M(>t nam tiep theo d6, chung toi Clr Ian luqt: gQi ca hai thanh pho la nha. Va trong m(>t tuan dau thang Nam nam 2011, toi wa hoan hi chuan bi cho l� tot nghi�p, wa kinh MANG BAU > >

https://thuviensach.vn

ng�c kham pha ra m()t h�t giong be bong da nay mam trong minh. V�y dung la vtra tot nghi�p kh6a MBA nay, toi da bat dau sang m()t khoa MBA khac.

Vui thi rat vui, nhrrng khong the khong lo lang. B&i tot nghi�p c6 nghia Ia di xin vi�c! Gier c6 them trach nhi�m bau bi va chuan bi cho dl:ra con sap sinh nfra. Li�u toi co kham noi nhfrng thay doi sap tCri khong?

"Kho than hai dl:ra, a ben day khong co ai cham soc.

Neu a nha thi mt; nau chao mong gio d?u xanh cho an vtra ngon wa bo." Mt; chong toi S\lt sit qua di�n tho�i.

Mt; toi thi nghI ngay t&i khau h?u can: "Ben day c6 ban sfra cho ba bau khong, neu khong thi con xem co dl:ra nao sap sang My, mt; glri cho may h()p:'

Hai leri nhac nh& cua hai ba mt; lam d()i l�i trong toi bao nhieu cau chuy�n tiem an tir hoi toi con la sinh vien di lam them va m6i gier an trrra ngoi venh tai nghe cac chi bau bi trong van phong "dam d�o". Uong nhieu nU'&c mia viw.

Bau bi thi phdi an khoe vao, an cho hai ngU'iYi CO' ma. Ong chong t& thay m� t& ep an thi khiep qua, nhU'ng phdi chju vi phdi bOi b6 cho con ch&. Phdi kieng rau ng6t, nhiin, dao, ngdi c&u, b9t san nhe. Dirng an cua, thai nam ngang day. Dirng an rau cdi, lg.nh b1,mg! Hg.n che c19c sach thoi, hg.n che may tinh, di�n thog.i ...

Cm)c SONG QUANH TA cnlNG 1>01 THAY

Lan dau t&i b�nh vi�n kham thai dinh k)r, don toi la m()t co bac si tre trung, xinh xan. Co lien tl,IC CU'Cri va chuc mirng toi. V�n biet a My, dich V\l khach hang luon a tieu chuan rat Cao, nhrmg dU'Q'C Slr dl,lng trt,l'C tiep l�i cang thay cam kich.

https://thuviensach.vn

"Bay gier toi se kham h\mg nhe," co bac si bao toi nam len ghe cho b�nh nhan roi nh� nhang SCr va h<Yi nan bl,lng toi de kiem tra tinh hinh thai nhi. "Tay toi h<Yi 19nh m9t chut," co lien tl,lc xin 16i.

Co lay but hi hoay ghi vao mc'.)t ter giay roi dua cho toi:

"Day la ten m9t 109i vitamin cho ha bau. Co uong theo chi d�n de dU'Q'C cung cap acid folic Va CaC vitamin dmg khoang chat khac nhe. Co c6 the tim mua vitamin cho ha bau 6' tat ca cac sieu thi va hi�u thuoc:'

"Gier toi c6 em be trong bl,lng nfra thi c6 can an nhieu hOTI khong, de an cho ca em be nfra? Toi c6 can an kieng gi khong?" toi hoi.

"Cau 'an cho hai nguCri' thl,l'c ra khong phai la an nhieu cho ca em be nfra, ma la an de em be khoe mcilnh, c6 nghia la 11,l'a ch9n an tht'rc an dinh du&ng, c6 lQ'i cho st'rc khoe.

Ve an kieng thi khong an ho�c an rat it cac 109i ca c6 thuy ngan nhu ca m�p, ca thu. Khong an do thit song. Khong hut thuoc la. Khong uong ruQ'U. H9n che nu&c ng9t c6 ga. Con 19i thi co c6 the an uong binh thuerng, khong kieng khem gi qua mt'rc, c6 chang Ia hciln che vi�c an qua nhieu de tranh vi�c tang can qua mt'rc, anh hu&ng t&i ngo9i hinh va kha nang tr& ve voe dang cu sau sinh. The tr9ng co trung binh nen trong giai doc;i.n mang thai, can n�ng co th� tang tu 7

den 12 can."

Toi ra sieu thi va nhanh ch6ng tim thay vitamin cho ba bau. Toi hoi khap n<Yi nhung chang dau ban sfra cho ba bau ca. Vi dOTI gian la khong ai uong, vi nhU' lCri co bac si tren, an uong khoa h9c Va thl,l'C dOTI dinh ducmg can bang, CQng v&i m6i ngay i vien vitamin ba bau la da du.

Ben qnh vi�c an uong, CUQC song cua ha bau My https://thuviensach.vn

I<hong thay doi may so v&i tnr&c khi co bau, ngoai vi�c deu d�n di kham bac si ( trong 6 thang dau cua thai ky thi 4 tuan kham i Ian, 3 thang tiep theo thi 2 tuan kham i Ian, con tir khi thai 36 tuan thi kham hang tuan cho t&i khi sinh). M6i Ian kham, trir thCri gian do can n�ng, do huyet ap, lay mr&c tieu, thCri gian v&i bac si chi d9 i5-20 phut. Bae si nghe nhip tim em be, kiem tra them neu can thiet, thong bao cac ket qua, va n6i chuy�n ve nhfrng thay doi cua CO' the, nhfrng xet nghi�m can th\fC hi�n sap t&i, roi hoi xem CO cau hoi gi khong thi tra ICri.

Trong ca 9 thang c6 bau, ph\l nfr My thtremg sieu am rat it, tir i den 3 Ian. MC)t Ian vao luc phat hi�n thai nhi, Ian tht'.r hai vao tuan tht'.r 20, va ve sau neu c6 van de gi thi m&i lam them sieu am. LtrQTI ICr facebook, toi thay b�n be minh 6' Vi�t Nam lien t\lc c�p nh�t ve chuy�n "di tham con yeu".

Xem hoai toi ding thay to mo va ghen ti, ding muon dtrQ'C

nhin thay con xem n6 l&n va phat trien the nao. V�y nen m<)t horn toi hoi bac si: "Nha bac si chi djnh xet nghi�m de toi dtrQ'C sieu am dtrQ'C khong?" Ba bac si ngtrCri My goc Phi nhiu may: "De lam gi? Thai nhi c6 van de gi a?" Toi thu th\fC

rang toi thay b�n be 6' ntr&c toi sieu am rat nhieu. Ba lac dau ctrCri bao: "Chung toi chi sieu am neu c6 ly do y khoa thOi, neu c6 van de gi v&i thai nhi, con neu thai nhi phat trien hoan toan binh thtremg thi khong can."

B�n nhin thay m()t ha bau My va trong h9 chang khac gi m9t ngU'iYi binh thU'iYng. Hiem g�p nhfrng chiec vay bau to ttr&ng ct'.r nhtr am tham gao len: "Toi dang c6 ·bau day!

Tranh xa toi ra!" Thayvao d6, v&i S\f h6 trg cua cac nha thiet ke, hQ ch9n nhfrng chiec ao v&i chat li�u co gian 6' phan h\lng, con cac phan khac cua ao nhtr co, tay v�n nhtr m9t https://thuviensach.vn

chiec ao binh thm'mg. Quan bo ding v?y, chi c6 phan b\mg la dtrQ'C may r<)ng va CO chun, con phan than quan V�n v?y.

Nhfrng chiec vay bau gi& day cling chi co gian & phan b\mg, barn theo dtr&ng cong cua bl;lng, va v�n duyen dang nhtr bat kY chiec vay nao khac.

Anh : Vidzshare

Tu quan ao ding khong may thay doi. Nhfrng chiec quan xinh d�p tu th&i con "nh� nhang" v�n c6 the dung l;;i.i, b&i vi da c6 "belly band" roi. £)6 la nhfrng mieng vai co gian rat tot dung de m�c trum qua quan, giup cac ba bau tiet ki�m m<)t khoan kha kha.

MANG BAU > >> 17

https://thuviensach.vn

Anh : Roomfor2.ca

Nhin nhfrng ba bau My di tren dm'mg, toi quen han tm'.rng tuQ'Ilg cua minh ve nhfrng con tjt m�. Trang hQ kla, rat khoan thai, khoe khoan va duyen dang du da sat ngay sinh.

HQ kha nang v�n d('mg trong giai doc;in c6 bau. Cac l&p yoga cho ba bau nhieu nhu nam. Nhieu ba m� tuO'Ilg lai ding tl,l hQp nh6m de cling nhau di b('>, bcri, va t�p the dl,lc. Nhfrng hoc;it d('>ng the chat nh� nhang, hQ'P ly nay giup ha bau thon gQn, deo dai, d& m�t moi, cang thang, tat nhien ai ding biet rang day la S\f chuan bi rat tot cho qua trinh Vll'Q'I: cc;in.

Vi�c c6 bau khong lam phl,l nfr My hc;in che cO' h('>i t�n hu&ng CUQC song. Toi v�n thay hQ (y mQi nO'i, quan ca phe, nha hang, trung tam mua sam, cong vien, bao tang, ho(;lt d('>ng tinh nguy�n ... M('>t Ian khi dang di chcri & Alaska, toi g�p m('>t doi VQ' chong t&i tir California, co VQ' dang co bau m('>t vai thang nfra se sinh. HQ mo ta chuyen di du lich nay la m('>t "babymoon" (tuan trang m�t tru&c khi sinh con), ham y chi chuyen du lich CUOi cling "chi CO hai VQ' Chong'', tru&c khi b�n r('>n V&i CUQC song CO them em be.

Ba bau My khong "kieng". B&i tir "kieng", hay "ky,",

"kieng ky," hi�n len nhu m('>t 6ng than to l&n mat trQ'Il trirng: "Co cam co dll'Q'C ... khong thi tac hc;ii to l&n lam co https://thuviensach.vn

biet khong?" Va ong than nay ding chang can doai hoai gi.ii thich t�i sao, vi co gai mang bau Ian dau da sc;r khiep via va ram rap nghe theo roi. Neu co c6 dam rt.It re hoi "Vi sao ph.ii kieng ? ?" thi ong than chi phan: "C6 kieng c6 lanh" hay "Co biet la n6 co kha niing gay h?i cho con co, ma co con lam?

Co c6 yeu con co khong?" Ai dam gan co len cai ong than?

Thay vao d6, ba bau My chi can trc;mg d\fa tren nhfrng CO' s& CO ly do khoa hQC ro rang, thay vi nhfrng noi lo ma nguon goc chua duc;rc xac minh. N6i nhu v�y khong c6

nghia la "muon lam gi thi lam", nhung thay vi chi "kieng khong ngoi xom" thi ba bau My dung suy nghI thong thuerng (common sense) de lam sao m9i d<)ng tac di dt'.rng, be, ngoi cua minh deu an toan.

D6 la ve "kieng", the con nhfrng dieu nen lam thi sao?

Ba bau My ding tinh tao ch9n l9c nhfrng gi h9 thay can thiet, giup h9 vui tum, va c6 theri gian nghi ngO'i. Thay vi suy nghI: "Uong them sfra bau thi chi tot thoi, c6 h?i gi dau ?" thi ba bau My c6 the khoat tay: "Vi n6 khong can thiet. Vi n6

ton tien. Toi chi can an uong th\fC pham dinh du&ng hang ngay va uong sfra tum thong thuerng la duc;rc roi."

MANG BAU vA PHAT TRIEN SlJ' NGHI�P

Toi biet tin mlnh c6 bau vao dung tuiin t6t nghi�p. Vui thi rat vui, nhung ding khong the khong lo l.'ing. B&i tot nghi�p c6 nghia la di xin vi�c!

Ngay nh�n thong bao trung tuyen, noi han hoan dan cai v&i ban khoan. Li�u c6 nen bao v&i nha tuyen dt.Ing rang minh dang bau bi khong nhi? Giau cai kim trong b9c thi d�

cht'.r giau ht.mg bau thi kh6 lam. V�y la toi ngoi phac th.lo U'U

va nhUQ'C diem Cua cac phuO'Ilg an.

MANG BAU>>

https://thuviensach.vn

'

'

�

,.r

'

,

A

KHI NAO CHO NHA TUVEN DVNG BIET MINH CO BAU?

an 1: Cho biet khi thao lu�n h9p dong

Uu diem:

- Cong ty co the cam kfch vi�c mlnh trung thl,lc chia se thong tin (khong che giau thong tin) tru6c khi ky h9p dong -7

nen tang de xay dl,lng m(H moi quan h� tot.

- Co co h(li thao lu�n ve cac uu dai nhu bao hiem y te cho m� va be. Nhieu cong ty kha r(lng rai cho thbi gian nghi sinh Lau neu nh�n thay nhan vien het long vi cong vi�c.

NhUQC diem:

- Cong ty co the phan U'ng khong co lQi. Du h9 khong th§

rut l9i thu mbi lam vi�c vi ly do mlnh mang bau, nhung hQ co th§ tlm cac nguyen nhan khac de khong ky hQp dong.

- "The" d§ thuong lu9ng m U'c Luong va cac dieu khoan khac giam di.

an 2: Chi cho cong ty biet sau khi vao lam 1-2 thang Uu diem:

- Co thbi gian chU'ng minh rang kha nang lam vi�c cua mlnh khong b! anh huong ngay ca khi mang bau.

[Van de la ca mlnh cOng khong biet mlnh se nhu the nao sau sinh. Sue khoe hai m� con se the nao? Mlnh c6 quay tra l9i lam vi�c ngay duQc khong? Day la chuy�n khong ai dam hU'a tru6c.)

NhuQc diem:

- Vi�c ky hQp dong ma khong noi ve vi�c mlnh co bau co the khien cong ty m at niem tin va quyet d1nh khong duy tr]

h9p dong dai h9n.

https://thuviensach.vn

'

""

'

�

.,

?

.,

?

,.

LAM THE NAO OE GIAM RUI RO 0 CA 2 PHUONG AN?

- Dung a V! trf cong ty ct@ hi@u nhu cau cua ho va ho c6 th@

c6 ke ho9ch gl khi mlnh nghi sinh. Thong bao voi cong ty ve SI) h6 trQ cua gia ctlnh ct@ mlnh c6 th@ lam vi�c t�p trung. Thong bao voi cong ty ve tlnh hlnh sue kh6e on ct1nh cua mlnh. Cho cong ty thgy mln h eta nghT theo g6c nhln cua ho.

- Bao clam voi cong ty mlnh se co gang het sue ct@ ban giao cong vi�c on th6a.

- Bao clam voi cong ty rang mlnh rgt coi trong SI) nghi�p va se quay tro le.ii lam sau khi nghi sinh.

Cuoi d.mg, khi g�p cong ty tuyen dt,mg de thao lu�n cac dieu khoan cua hQ'P dong, toi da lay het dung khi thong bao v&i cong ty vi�c minh c6 bau va theri gian sinh. Toi khang dinh luon rang vi�c bau bi khong he anh htr&ng den kha nang va thai de) cua toi v&i cong vi�c. Toi cfing n6i SO' qua ke ho(;lch cham soc con cua ca gia dinh de khong anh htr&ng den vi�c di lam.

Th�t bat nger, d;;i.i di�n cong ty mim ctrCri rat ttrO'i chuc mirng. HQ cam O'Il toi da cho biet thong tin trtr&c va khang dinh hQ'P dong khong bi thay doi b&i yeu to nay. HQ n6i rang c6ng ty c6 nhieu ngm'Yi c6 gia dinh va hQ tran trQng cac gia trj gia dinh va cfing Se ti;lO nhieu dieu ki�n cho toi.

Luc d6, toi nghI: "Minh phai cam O'Il hQ m&i dung!"

hay la phai cam O'Il cai lu�t cam khong phan bi�t doi XU. a My, cac cong ty hoi;lt d<)ng tren cam ket khong phan bi�t: mau da, gi&i tinh, goc gac ... Vi�c phv nfr mang thai cfing v�y. Khong dtrQ'c phep doi xu khac bi�t. Dang c6 bau hay khong c6 bau. Dl! dinh c6 bau hay khong. Khong ton ti;li MANG BAU > >

https://thuviensach.vn

...

vi�c "vao Cong ty phai lam 2 nam m&i dtrQ'C CO bau'', "neu c6 bau thi bi sa thai". Cac cong ty phai ra quyet dinh tuyen d\mg Va dai ngQ d\l'a tren nang l\fC Va ket qua lam Vi�C, chtr khong phai vi SQ' nhan Vien CO bau thi phai nghi lam, chat ltrgng cong vi�c giam sut ...

Toi nh& hoi con di hQc va tim vi�c de lam them trong trtremg, toi c6 g�p mc'.)t quang cao tuyen d\mg "l?" the nay: Nhfm vien can c6 khd nang m1ng vgt ngng 3-8 kg. Nhan vien can c6 khd nang v&i cao cie v&i vgt cao han vai. Nhan Vien can CO kha nang quay ngtrCYi, CUi ngtr&i, quy goi, VQ

btr&c CaU thang ae t&i khu Vl,t'C kho.

Sao hQ khong n6i la hQ can tuyen trai trang, khoe m?nh, chieu cao the nay, can n�ng the kia? The day, ro rang la hQ khong quan tr9ng chuy�n h?n la nam hay nfr, chieu cao, can n�ng the nao, bao nhieu tuoi, ngo?i hinh ra sao ...

Quan tr9ng la h?n CO kha nang lam dtrQ'C nhfrng Cong vi�c ma hQ yeu cau!

Chinh vi the khi vao cac khach S?n & My, luc "check in", b?n CO the thay CclC nhan Vien l� tan khach S?n CO khi cao l&n, c6 khi rat nho nhan, c6 khi la mc'.)t co rat tre, c6 khi la mot ong so tuoi. Lam viec tren may bay ciing v�y, nhan vien to bay khi la m(>t ha 50 tuoi dang hO'i "ngo?i c&", luc l?i la mc'.)t thanh nien cao gay det. Quan tr9ng la ngueri d6 c6

nhanh nh�n, lam dugc vi�c hay khong!

Toi quan sat thay cac ha m� My don nh�n vi�c c6 bau v&i tam ly kha binh tinh, hQ chuan bi ky lu&ng cho vi�c chuan bi sinh va cham con sau nay, nhung khong vi vi�c c6 con ma thay doi th.ii de'.) v&i cong vi�c. Co trtr&ng phong Dich V\l nghe nghi�p & truemg toi, khi c6 bau gan sinh, v�n ho?t bat phat bieu tru&c dam dong m(>t tram sinh vien. Khi https://thuviensach.vn

toi di giri thu & buu di�n, g�p co nhan vien b\mg bau vuQ't m�t, toi V�n CO the tin rang minh Se nh�n dU'Q'C m(>t n\l CU'Cri tU'CYi Va djch V\l chu dao, chtr khong SQ' la n?n nhan de CO ay trut len S\f m�t moi trong thai k)'.

Khong vi vi�c co con ma thay doi het CUQC song, tu duy nhu v?y het sue quan tn;mg trong vi�c duy tri vai tro cua ngu&i ph\l nfr trong xa h(>i. Co Sheryl Sandberg, Giam doc dieu hanh cua Facebook, da tang chia se trong bai viet Dung rCri bO cong vi�c trll'&c khi bc;m phdi rCri bO no dang tren CNN.com: "M(>t ngm'ri ph\l nfr thuemg bat dau nghi den vi�c co con, khi lay chong. Co ta bat dau nghi xem khi co con roi thi minh se b?n the nao ... " va "Ngay khi m&i chi nghi nhu v?y, ph\l nfr da bat dau tim each thu h�p CUQC song: Co ay khong tim l<iem cac CO' h(>i m&i nfra. Khi dU'Q'C trao CO'

h9i nao do thi co ay d� dang tlr choi ho�c chap nh?n nhung rat lu&ng l\f :· Sheryl phan tich rang: "Ngay ca khi ph\l nfr co bau, thi co ay ding con tru&c mat 9 thang bau bi, vai thang nghi sinh roi mQt thOi gian sau do nfra, de xoay xa CUQC

song m&i. Nhieu ph\l nfr bat dau nghi ve vi�c co con rat lau tru&c khi bat dau th\l thai, chinh vi the ma co khi ph\l nfr mat hang nam tr&i song trong n6i lo chua t&i. Va khi co ay co the quay tr& l?i t?p trung cho cong vi�c, thi co ay da khong con & th� thm;mg phong nhu tru&c!' Sheryl khuyen rang: "Neu b?n muon thanh cong trong cong vi�c, thi hay Ctr lam vi�C het minh, chao don Va nh?n het CaC CO' hQi m&i thu vi, cho den khi nao b?n th\fc S\f co con. Gifr chan & ban d?p cho t&i khi CUQC song cua b?n th\l'C S\f thay doi. Khi do, h?n hay ra quyet dinh tiep t\lc di tiep, di ch�m l?i, hay bu&c ra khoi xe." Sheryl cho rang lOi khuyen nay khong chi co ich v&i ph\l nfr, ma v&i tat ca mc;>i ngu&i vi "Khi chung ta ra https://thuviensach.vn

quyet dinh qua s&m, hay co gang l?p ke ho?ch qua kY hr&ng cho CUQC d&i, chung ta da dong rat nhieu canh cua l?i. D6 la b&i khi b?n l?p ke ho?ch, b?n khong c6 du thong tin. L?p ke ho?ch cang s&m thi b?n cang c6 it thong tin. B?n se khong biet th?t S\f t&i hie do b?n Se cam thay the nao va CO nhfrng 11,l'a ch9n gi. Chinh vi v?y, hay di tung bu&c m(>t va dung ra quyet dinh tru&c khi b?n thl,l'c S\f phai ra quyet dinh."

L&i chia se cua Sheryl rat don gian nhung qua thl,l'C

rat dung dan. Hoi con 6' Vi�t Nam, toi da g�p nhfrng chi c6

bau ma ngay khi "c6 bvng" la l?p tt'.rc b6 be cong vi�c, den cong ty cung chi de lam cho qua gi&, con th&i gian chinh thi tranh thu de mua sam do cho con, buon chuy�n ve qua trinh thai nghen, sinh n& va cham con ... Toi cung da g�p nhieu em gai v�n dang trong tru&ng d?i hQc nhung da nghi: "Con gai thi S\f nghi�p vira vira thoi. Lay chong xong la con phai sinh con, b?n r(>n lam." C6 em khi d6 con chtra c6 ngtr&i yeu ma da lo xa nhu v?y. Rat d� hieu, d�c bi�t v&i ngu&i chua c6 con, de lo lang rang vi�c c6 con la vi�c rat b?n r(m, mat nhieu cong sue va tri 11,fC. Toi chQt nh& den m(>t cau n6i noi tieng: "Lo lang giong nhu m(>t chiec ghe du dua. N6 lam b?n cam thay minh b?n r(>n nhung n6 khong dua b?n den dau ca:' Lai khuyen khon ngoan cua Sheryl Sandberg rat hfru ich de phl,l nfr thay rang minh khong nen lo lang qua Xa XOi ve dtra con trong tUO'ng lai ma bo 16' nhfrng CO' h(>i thanh Cong trong S\f nghi�p tru&c mat.

PHV NU' MY CHUAN BJ CUQC SONG GIA DINH SAU SINH

NHU' THE NAO?

a My, phl,l nfr sinh con dtrQ'C nghi sinh bao lau?

Sau tuan v&i sinh thu&ng va 8 tuan v&i sinh mo.

https://thuviensach.vn

B.;in dQC dung roi day!

Sau tuan v&i sinh thm:rngva 8 tuan v&i sinh mo. Khong phai la 6 thang v&i sinh thtremg va 8 thang v&i sinh mo. Ma Ia 6 tuan v&i sinh thtremg va 8 tuan v&i sinh mo.

N6i chinh xac thi day la quy dinh cap lien bang, cac cong ty can cho nhan vien nghi sinh 6' mt'.rc t6i thieu 6 tuan v&i sinh thtremg va 8 tuan v&i sinh mo. Vi�c cho nhan vien nghi lau hon hay khong la tuy vao chinh sach cua cong ty.

C6 nhfrng cong ty cho phep nhan vien nghi 12 tuan. L.;ii c6

nhfrng Cong ty cho phep ca ngtrOi chong dtrQ'C nghi mQt hay vai tuan de cham VQ' nfra.

B�n chac han ding dang ban khoan ve cac che dQ h6

trQ'. Neu 6 tuan da di lam l�i thi ai trong em be m&i 6 tuan tuoi? Roi con vi�c nha? NgtrOi My c6 thue giup vi�c khong?

Toi se tra 101 tirng cau hoi cua b.;in.

Neu 6 tuan <iii di lam lc;ii thi ai trong em be m&i 6 tuan tuoi? Doi v&i nhfrng gia dinh ca b6 va m� di lam, ngtrOi My c6 the dtra tre di giri daycare ho�c thue ngtrOi trong tre. a My, vi nhieu ph\l nfr m&i sinh 6 tuan da phai quay l�i lam vi�c nen cac nha tre cfmg nh?n cac be tir 6 tuan tuoi. Neu dung ngtreri trong tre thi Se dtrQ'C thoai mai hon Ve theri gian, khong can d?y s&m dtra con t&i trung tam daycare, va di.'.ra tre & nha thl it bi lay 6m hO'n di daycare. ThlY&ng c6 th�

nh?n ra m9t nguOi trong tre khi thay m9t ba da den m?p m�p dang day xe m9t dua tre da trang, ho�c m<)t co tre trung d<) 20-25 ma dang d�n m(>t dua be 2-3 tuoi. Nhfmg ngtrOi trong tre ma toi da g�p 6' My rat tuy�t vOi. H9 la nhfrng ngtr&i c6 kien thuc va kinh nghi�m ve trong tre chu khong dO'n thuan la do khong c6 cong vi�c khac thi di trong tre.

NgtrOi My ch9n l9c ngtrOi trong tre kha ky cang. H9 thtremg https://thuviensach.vn

tim nguOi trong tre d\fa vao cac moi lien h� c6 s�n ho�c cac trang web nhll' sittercity.com noi mlii nguOi trong tre c6 rat nhieu "review" danh gia chat lugng. HQ ding thmmg g�p g& trmrc de phong van, xem nguOi trong tre kia c6 kinh nghi�m va kha nang khong, c6 s�ch se khong, c6 yeu tre em khong, c6 bi et each choi v&i tre khong ... Khi giao con cho nguOi trong tre, ngoai vi�c bao dam cho dl:ra tre an toan, nguOi My thuCrn.g yeu cau nguOi trong tre nang dua be ra ngoai choi chl:r khong de be & trong nha nhieu hay xem ti vi. Toi thuCrn.g xuyen g�p nhfrng nguOi trong tre day cac be t&i thll' vi�n de dQC sach, dua ra cong vi en choi,. dua di hQC

cac l&p nh�c, ve, cac buoi giao lll'U ...

Roi con vi�c nha? NguOi My c6 thue giup vi�c khong?

Mo hinh gia dinh & My da phan ta mo hinh h�t nhan, nghia la gom VQ' chong va con cai (neu c6). NguOi My thuCrn.g khong song cung ho m�. M(>t vi dv tieu bieu ve gia dinh My la the nay: ong ha George va Helen da ve hll'U song

& bang New York. Gia dinh con trai ca song & Colorado. Con trai thl:r song & Rhode Island va con gai ut song & Georgia.

Vao nhfrng dip nhu rn T� on, Giang sinh, Nam m&i, tat ca doan tl,l & nha George va Helen. Khi c6 theri gian, ong ha l�i bay t&i tham con chau & tirng bang.

Cu(>c song d(.k l�p nen nguOi My khong bao gier nghi

"ong ha la phai cham chau". HQ khong m�c djnh coi ong ha la nguOi trong tre khi minh can. Va ong ha ding t\1' cho rang minh khong c6 trach nhi�m phai trong nom chau nhll'

nguOi trong tre. Ca hai hen chi coi nhfrng tan g�p m�t ta nhfrng dip quy bau de c6 thOi gian vui ve hen nhau. Thinh thoang toi g�p nhfrng ha m� tre rat sung su&ng khi c6 ho m� t&i choi va giup trong con. Nhung nhfrng tan d6 chi https://thuviensach.vn

khoang m()t, hai tuan Ia ong ba l�i tr& ve nha minh.

Ngm'ri gia & My ke ca khi ve htru ding rat nang d()ng.

HQ di thtr vi�n, dQc sach rat nhieu, tham gia cac cau l�c b() sach. HQ ciing tham gia nhieu ho�t d()ng tinh nguy�n. Toi biet nhfrng ong ba gia 60, 70 tuoi di d�y tieng Anh mien phi cho sinh vien quoc te. Ban than toi ciing da tirng la hQc tro cua m()t ong Cl,l 70 tuoi hang tuan lai xe t&i D�i hQC

Minnesota de d�y toi theo giao trinh Phcit am gi9ng My. Roi hQ di du ljch. Khong kho khan de thay nhfrng ngtrCri gia My di du ljch khap the gi&i. D�c bi�t, toi co m()t ba hang xom 60 tuoi van di hQc hat. M6i tuan, ba hao hue tru&c m6i buoi hQc thanh nh�c, mirng r& khi g�p m()t co gai khac da tirng tot nghi�p thanh nh�c va dtrQ'C co cho m()t vai ICri khuyen de ba tranh bi chuyen tir giQng tram sang giQng kim khi hat va van con ctrCri den t�n horn sau sau m()t buoi karaoke v&i cac b�n cling l&p.

Trong nhfrng dieu ki�n nhtr the, gia dinh h�t nhan cua My rat d()c l�p. HQ cling khong ph\l thu()c vao ngtrCri giup vi�c. NguCri My co the thue ngueri trong con khi hQ di lam, hay thue ngtrCri dua con di hQc, thinh thoang thue ngueri t&i dQn d�p, nhung khong co chuy�n nguCri giup vi�c & cling nha. Neu nguCri m� khong di lam, & nha cham con thi ke ca co hai con thi ding khong c6 ngU'cn giup vi�c.

M()t trQ' thu giup ngtrCri My tiet ki�m thCri gian va nher do duy tri dCri song d()c l�p la cai tu l�nh. NgtrCri My khong di chq hang ngay ma chi di chq khoang m()t Ian m6i tuan, mua het cac nhu yeu pham trung, sfra, th!t, ca, hoa qua, rau ... HQ mua rat nhieu, du de an cho ca tuan, chia thanh cac phan nho va bo len ngan da. Co ngtreri danh cuoi tuan tam tr&p s£n thuc an va de len ngan da, de trong tuan chi vi�c https://thuviensach.vn

cho xuong ngan mat ra dong la c6 the nau an dtrQ'C. Trtr&c khi t&i My, toi chtra biet rang banh mi c6 the cho len ngan da, khi can an thi bo ra ngoai ho�c cho vao lo ntr&ng Ia l9i ngon nhtr m&i ra lo. C6 horn t&i nha b9n, thay trong ngan da tu 19nh c6 ca chuoi, toi khong khoi nghi tham: "Trc'ri �, den ca chuoi ma ding cho vao tu l9nh! Den h!c can an, bo ra ngoai nhi�t d<) phong n6 nhao nhoet ra lam sao an noi ?"

Cuoi cimg thi toi kim long khong d�ng hoi b9n m<)t cau het SlrC te nhi: "Nay, the den ca chuoi C�U ding bao quan trong ngan da tu l9nh a?" B9n toi hon nhien tra lc'ri: "CY, khi nao lam sinh to, t& lay ra cho v&i dm:rng, sfra, the la thanh m<)t coc sinh to, khong can cho da!" 0 la la, th�t may Ia toi da hoi, nh&v�y ma toi m&i biet them m<)t m�o m&i! Ngtrc'ri My cung thtr&ng mua theo lo nhfrng san pham nhtr xa phong, b<)t gi�t, khan giay ... de vira dtrgc giam gia, vira tich trfr, tranh vi�c phai thtr&ng xuyen mat th&i gian ra ngoai mua nhfrng do dung nay.

B9n se hoi t\l' l�p nhtr the thi kien thl'.rc dau de nuoi con?

Ngtrc'ri My cho rang hai VQ' chong la ngtr&i chu gia dinh, nen vi�c cham soc, nuoi d9y con cai nhtr the nao se do he;> quyet dinh. He;> thtr&ng s&m n6i chuy�n v&i ong ba rang: "Cam an bo m� da nuoi con l&n len, va gi& day la h!c chinh chung con tr& thanh bo m�. Se c6 nhfrng Ilic con hoi lc'ri khuyen cua bo m�, nhtrng chung con cung muon h9c tir bac si, sach v&, va hc;>c chinh trong qua trinh nuoi con nho nfra." Trong cuon sach goi dau gitr&ng cua cac ba m�

phtrang Tay Nhimg dieu can biet khi bq.n mang thai (What to expect when you are expecting), tac gia Heidi Murkoff viet: "B9n sinh ra em be, va b9n la ngtr&i quyet dinh em be https://thuviensach.vn

se dU'Q'C nuoi d9y the nao. Se co nhfrng h'.tc, ong ba cua be, nhfrng nguOi deu yeu thuang em be, to y tot muon giup d& b9n, nhung hay nh&, suy nghI nuoi con nhu the nao Ia do b9n quyet dinh. B9n co the nghe theo ong ba, ho�c co nhfrng van de b<,m muon lam theo suy nghI cua minh, thi hay noi de ong ba biet, ong ba da co luc nuoi b9n l&n, va gier la h'.tc b9n dugc th\l'c S\l' lam cha, lam m�."

Toi chua thay m()t ha m� My nao dot.

Ly do dau tien la vi hQ trang bi kien thtrc rat ky cang tru&c khi sinh con. Khi m&i co bau da kiem sach What to expect when you are expecting ve d9c. Gan den ngay sinh thi d9c sach, mua bang dia ve each cham con khi con ra dOi. Roi hQ tham gia cac nhom Pregnant moms, New moms groups de giao lU'U, di nghe h9i thao ve cho con bu sfra m�

hay sfra b()t, d9y con ngil ngoan (sleep training} ... Cac ha bau My su dt,mg Internet kha nhieu trong giai do9n bau.

Cac trang web nhu babycenter.com day ap thong tin ve m6i tuan trong thai i<y, thai phat trien nhU' the nao Va S\l' thay doi doi v&i CO' the ha bau. HQ tham gia cac di�n dan tren m9ng ve lam cha m�, va tru&c khi hoi cau hoi gi thi deu tim hieu ky cang, neu v�n thac mac thi m&i hoi. Vi v�y b9n se it khi g�p m(}t cau hoi Cl,lt lun ma la nhfrng CaU hoi day thong tin: Con bi van de gi. Toi da tim hieu dU'Q'C gi. Toi da lam gi.

"

Nhung toi v�n thac mac .. :' The la cac m� khac lao vao giup va tra lOi dU'Q'C chinh xac van de cua m� do. Do la do nguCYi My binh thuerng rat thich t\l' lam m9i vi�c (self help). Chinh vi v�y, the lo9i sach self-help rat pho bien 6' My.

M9t ha m� My thong thuerng se co cac cuon sach sau goi dau giuerng:

Khi mang bau: What to expect when you are expecting MANG BAU>>>

https://thuviensach.vn

Khi sap sinh: What to expect the first year, the No Cry Sleep solution, Happiest baby on the block, On becoming babywise v.v ...

Khi con du&i i tuc'>i: What to expect the first year Khi con tren i tuoi: How to talk so kids will listen and listen so kids will talk, Parenting with Love and logic, Positive Discipline v.v ...

Anh : Parenting books - babiestodd lerstwins a My, toi hiem khi thay nguc'Yi ta tl,l' truyen l<,li kinh nghi�m: "Co nen an tht'.r nay, an tht'.r kia, kieng dieu nay, kieng dieu kia", "Co nen lam the nay, nen lam the kia." Vi nguc'Yi ta luon m?c dinh nguc'Yi m� da c6 du kien tht'.rc. B<'ri vi ai cung OQC sach luc mang bau, luc chuan bi sinh con, va khi con da ra dc'Yi. Vi�c d9c sach thay vi chi nghe kinh nghi�m truyen l<,li giup nguc'Yi bo, nguc'Yi m� yen tam, binh tinh, ra quyet dinh sang suot va tranh cam giac t('>i 16i. Vi�c d9c sach chinh la Cong Cl,! giup CaC ba bau mang bau Va nuoi con m('>t https://thuviensach.vn

each t\l' tin Va CO mQt CUQC song nh� nhang, thoai mai.

Trong m(>t moi tnr0ng day du thong tin nen cac moi quan h� kha van minh. Khong ai dam mang xoi. xoi. ba m� My nao neu con om, con gay. Va ngay ke ca khi cho loo khuyen, h9 ding biet ba m� My se can nhac loo khuyen v6i day du thong tin chi.f khong phai cu the ap dt,mg.

Neu m(>t ba bau My bi say thai thi khong ai dam noi do la do ba m� ay khong biet "gifr". Vi m9i nguoo deu biet, va chinh ba m� My ay ding biet do la dieu t\l' nhien, khi m(>t cai thai khong du dieu ki�n. de phat trien binh thu0ng thi CO' the khong the gifr no, Va dieu do con tot hO'Il la no tiep tvc phat trien de thanh m(>t di.fa be di t�t. Va chinh bCri v�y, ba m� My khong he co 16i. Khong ai co the trach co. Co co the buon, nhung co khong cam thay co 16i.

CON TRAI HAY CON GAi

Toi hoi chong toi: "Anh thich Ian nay la con trai hay con gai?"

"Con gai:'

"The anh khong SQ' khong co con trai a?"

"Di.fa thi.f hai thi se Ia con trai:'

"The dua thi.f hai khong phai con trai thi sao ?"

"Chae chan di.fa thi.f hai se la con trai:'

"Sao anh biet chac chan the?"

"Chae chan la the, so anh la the:'

M('>t Ian khac, toi l�i hoi chong toi: ''Anh thkh hai con trai hO'Il hay hai con gai hO'Il ?"

"M('>t trai m('>t gai la thkh nhat:'

"Tom l�i em muon hoi neu khong co con trai thi sao?

https://thuviensach.vn

Neu dua thu nhat la trai the thi chac chan anh c6 con trai roi. Den dua thu hai la trai hay gai ding dtrQ'C."

"Sao em hoi nhieu the? The em thich con trai a?"

"Em thi the nao ding dtrQ'c."

The day, toi cu ngiY minh tu tu&ng hi�n d9i, v?y ma v�n om n6i SQ' co hfru la khong c6 con trai. Vi m(>t ngm'ri sinh ra "m(>t trai m(>t gai" thi dtrQ'c coi la "gioi", la "hoan thanh tot nhi�m V\l". Vi "c6 nep c6 te v�n la nhat". Vi "nhat nam viet hfru, th?p nfr viet vo". Vi con gai la "hoang tu dai ngoi" ... Toi nh& c6 Ian d9c m(>t bai bao "d9y'' ph\l nfr can lam gi khi chong c6 tu tu&ng tr9ng nam khinh nfr: "B9n can nh� nhang tu tu chi cho anh ay nh?n ra rang be gai rat dang yeu bang each VO tinh de anh ta thay anh cac be gai d� thtrO'ng va clan clan anh ta se muon c6 m(>t be gai." Ngay d6, toi thay lCri khuyen kia th?t sang suot lam sao, hinh anh m(>t ngm'ri phl,l nfr nh� nhang ap dl,lng m(>t giai phap linh ho9t, on hoa de thuyet phl,lC ngm'ri chong. MC)t ngm'ri phl,l nfr kheo leo. Nhtrng gi& thi toi thay cai each d6 th?t la dang ghet. Toi chi muon n6i r5 rang dong d9c: "Con trai hay con gai ding dtrQ'C. N6 deu la con minh. N6 deu dang yeu va minh sinh ra n6 de yeu thtrO'ng n6".

Toi l9i hoi chong:

"Anh nghi minh se sinh con trai hay con gai ?"

"Anh muon c6 con gai. Con gai d� thtrO'Ilg, nhu con Cun ay. The con em?"

"Em muon sinh con trai."

Toi muon sinh con trai vi dO'n gian, la con trai, CUQC

https://thuviensach.vn

song cua n6 se sung SU'&ng va thu�n lQ'i hO'n. La con gai kho lam. La con trai khong phai n�ng ganh vi�c nha, khong phai mang n�ng de dau. Con gai sinh ra la de lam hai long ngml'i khac. Con gai phai biet each ho hU'&i kheo de khach hai long. a cong ty nD'i toi lam vi�c, hie nao ngm'ri dung ra to chuc sinh nh�t hay chia tay cho m9i ngm'ri trong cong ty ding la cac chi, chu khong phai cac anh.

"C6 th�t la the nao ding dU'Q'C khong?" Toi t\l' hoi minh: "Neu chi Ia y thich cua minh 6' thCYi diem bay gi<Y,

-

minh muon m<)t be trai hay m<)t be gai?'' Toi chQ't thay minh mim CU'cYi "Be gai" .. "Minh se dc;ty n6 nau an. Se tro chuy�n v&i n6. Se thir lam di�u cho con gai:' "Con trai U'? Hi�n gi<Y

hinh anh dau tien minh nghi ve con trai la n6 m�c ao phong quan dui va om m<)t qua bong:'

MC)t ngU'iri Vi�t Nam di tren dU'irng pho My thay ngU'iri ta dat ch6 ngang qua thi tranh di vi SQ' bi can, thay con meo nam yen khong dam chc;tm vao vi SQ' bi cao. NhU'ng cho meo 6' My tir khi de ra da dU'Q'C nuoi dc;iy de than thi�n v&i con ngU'iri. Th�m chi ngay ca khi biet v�y roi thi v�n theo ban nang ma tranh di ho�c rung minh vi cai kinh nghi�m ve h1

cho meo "U'a d<)ng thu" 6' que nha da an qua sau trong tiem thuc.

M(jt dll'a con gai sinh ra 6' My va song 6' My, noi chung se khong kho. Th�m chi, 6' My ngU'iri ta co cau "Tre con, ph\l nii', cho, roi m&i den dan ong". Cau noi bl> ba nhU'ng neu nhin vao nhfrng 101 noi, cir chi au yem thi se thay dung v�y th�t. D� dang bat g�p nhfrng co gai da de cang min, tay thon danh mong hong, mil r<)ng vanh, vay dai tha thU'&t tren dc;ti l<) mua sam Michigan Avenue. Nhfrng co gai t\l' tin m�c quan so6c ngan khong SQ' bi ai soi moi. Toi lc;ii nh& co https://thuviensach.vn

dong nghi�p Kate chu du khap cac mr&c My Latin va l�p m<)t CO' s& san xuat len t9i Peru ban cho khach hang My, t90

cong an vi�c lam cho biet bao ph1,1 nfr Peru. Con gai & My c6

the song tl,l' tin nhtr the!

a My, toi bat g�p VO so phl,l nfr dm;rc ngm'ri b9n d&i san se rat nhieu ganh n�ng cong vi�c gia dinh, tir nau an, d9n dt;p nha dra, VtrCrn ttrQ'C den nuoi d9y con ... Nhfrng ngay dau tien t&i My, toi song cimg c�p VQ' chong gia Jack va Grace. Hai ong ba cho toi & nh6' trong th&i gian toi kiem nha va lam cac thu tl,lC nh�p h9c. Bu6i toi, ba Grace nau an xong, chung toi dung bfra roi ong Jack dt'.rng len di rira bat. Sang horn sau, toi con dtrQ'C thtr&ng tht'.rc nhfrng chiec banh chocolate chip ma ong da nu&ng tir toi horn trtr&c.

C6 m<)t bu6i toi, toi ve nha thay ong da vira ntr&ng canh ga xong, khi ong dang gap ga tir lo ntr&ng ra dia, thi ha bao:

"Xin 16i, anh yeu, gi6' em chtra muon an. Lat nfra em se an."

Toi phai mat vai giay de "hap thl,l" nhfrng gi vira nghe: "Tr&i O'i, duvc chong t�n tay vao hep. Neu & Vi�t Nam, m<)t ha VQ' dtrQ'C chong nau an cho chac phai the hi�n het long cam kich, lang xang d9n dt;p cling, roi ra st'.rc khen lay khen de.

V�y ma ha nay, dtrQ'C chieu chu(mg het ffil,l'C, va chac chan phai trong ffiQt thm gian dai roi, nen m&i CO the thl,l'C long ma n6i v&i chong 'gi6' tam tr�ng em chua muon an'."

Toi c6 m<)t nh6m b9n da quoc gia: Nh�t, Han, Peru, Braxin, Nga, Phap ... M<)t horn, toi thay ca nh6m dang ban tan xon xao. M<)t co n6i: ''Anh chong co ay qua la t� het st'.rc.

Co ay luon doc st'.rc vi gia dinh, the ma anh ta chang he de co ay c6 m<)t chut thm gian ranh r6i:' Toi ngoi nghe tiep thi biet h6a ra nh6m dang ban ve m<)t co ngtrm Nh�t & trong nh6m, co ay c6 m<)t con trai va m<)t con gai. Hom vira roi https://thuviensach.vn

khi nhom to chtrc baby shower ( ti�c mirng dtra be sap chao dOi) cho m<?t thanh vien trong nhom thi co b?n nguOi Nh�t dung len xin phep ve s&rn vi "Chong toi noi toi chi co the di hai tieng thoi, vi anh ay phai trong be g.ii kia hai tieng la m�t roi." Ca nhom cho.ing vi co g.ii Nh�t kia da phai d.in theo be trai, v�y ma anh chong con ki keo bat VQ' di ra ngoai 2 tieng la toi da, khong biet anh ta CO biet rang thi thoang VQ'

m&i co dip g�p b?n be nhtr v�y khong. M<?t co nguOi Israel ke them: "Vai tuan trtr&c, toi to chtrc d?y lam mon falafel (m9t mon an cua c.ic ntr&c Trung Dong) & nha, co b?n ngtreri Nh�t ding t&i tham d\f. Toi rat vui vi lau lam m&i dtrQ'C g�p co ay tham gia ho?t d9ng cua nhom. The nhtrng toi hoi chuy�n them thi m&i dtrQ'c biet, hoa ra vi chong co ay rat me mon nay nen anh ta m&i trong con de co ay di h9c.

Nghe v�y toi tuc lam, vi anh chong nay chang he do.ii hoai den mong muon cua VQ' ma chi quan tam t&i lQ'i ich cua ban than:' Ngay chieu horn do tren dtrerng ve, toi di ngang qua nha co b?n ngtrOi Nh�t kia va thay co dang x.ich may c.ii tui nho, d9i mu, btr&c di VQi va. Dang di tat ta cua co khien trong long toi trao len m9t cam xuc vira thtrong vira gi�n CUQC song CUa ngtrOi phl,l nfr.

Nhtrng xet cho dmg, phl,l nfr dau phai sinh ra la da m�c dinh kiep kh6. Nhung c�p VQ' ch()ng nhu ong Jack va ba Grace hay nhieu nguOi trong nhom b?n cua toi y thuc rat tot ve quyen lQ'i chinh dang cua nguCri ph9 nfr. Ph9 nfr str&ng hay kho la nam (y trinh d9 tien b9 trong nh�n thtrc cua xa h9i noi chung va m6i c.i nhan noi rieng ma thoi.

NHVNG DAU HI�U SAP SINH

Thay vi nghi vai tuan & nha de chuan bi sinh con, MANG BAU >

https://thuviensach.vn

nhieu ba bau My thll'cmg lam vi�c cho den khi chi con khoang i tuan trU'&c ngay dv sinh. Trong khi dong nghi�p hay b<;m be co the nl:ra treu dua nl:ra lo lang rang: "Neu co d('>t nhien chuan bi sinh thi sao? Ai se dU'a co den b�nh vi�n ?"

thi nhfmg ngaCri pht.t nfr My ma toi g�p kha binh than. HQ

cho biet, nhfrng Canh pht.t nfr d('>t nhien v6' nU'cYC Oi Va lao thang vao b�nh vi�n trU'cYC S\f nhao nhao CUa nhfrng nga(ri.

xung quanh chi ton t9i trong phim anh thoi.

Lan dau mang thai nen toi ciing tirng rat SQ' rang khi gia G diem minh se khong kip vao b�nh vi�n, co khi dang di mua quan ao l9i "v& chum" va ngU'Cri di dU'Crng phai g9i taxi gium, roi co khi sinh ngay tren taxi. (Th�t khong dam nghI den canh do nfra!) Chinh vi the ma trong m('>t lan kham bac sI, toi de d�t tam S\f: "Toi cung da d9c ve cac dau hi�u sap sinh nhU'ng th\fc S\f toi chU'a hinh dung r6 chinh xac khi nao toi can vao b�nh vi�n!' Ba bac sI dU'a toi m('>t ta rcri in cac dau hi�u sinh va ngoi xuong c9nh toi, chi vao tirng m9c:

"Day nhe, trong ta giay nay co 5 dau hi�u khCri dau.

Khi co thay cac dau hi�u nay, co chU'a can vao b�nh vi�n ngay, cling khong can bao bac sI. Cac dau hi�u nay de co t\f biet rang minh se sinh trong 2 den 4 tuan nfra.

Dau hi�u th& nhat la dau b9ng. Cac cO'n dau chi keo dai dU'&i 30 giay. Neu co ban khoan 'Li�u day co phai cO'Il co khong?' thi hay thay doi tU' the, neu dang ngoi, hay dung len, neu dang dung, hay ngoi xuong. CO'Il dau co het khong?

Neu no het, thi do khong phai la CO'Il co th�t, ma la CO'Il co gia, co ten la Braxton Hicks.

Dau hi�u thtr hai la on djnh can n�ng. Lan nao t&i day y ta cling can xem co tang bao nhieu can phai khong?

Nhll'ng khoang 2 tuan trU'cYC khi sinh, co se khong tang can.

https://thuviensach.vn

Day la thO-i gian vang de an uong thoa thue ma khong m�p.

Dau hi�u th& ba Ia b6ng nhien sau hang thang moi m�t, b6ng dtrng co thay minh sung st'.rc, khoe khoan va co bat dau ke l?i ban ghe trong nha, gi�t het m<)t dong quan ao, nau ntr&ng het mon nay sang mon kia. Day dtrQ'C g9i Ia 'ban nang xay to', CO' the thuc gil;!C CO chuan bi moi trtr0-ng cho dt'.ra be sap ra dO-i. Di.mg noi cho chong co biet, khong thi anh ta se am mtru l�p danh sach cac vi�c cho co lam trong luc do day. Nhtrng ban nang xay to nay chi ton t?i trong 48

tieng thoi, roi sau do, co se tr& l?i nhtr trtr&c.

Dau hi�u th& tU' la 'xuong bvng' - thai nhi l9t xuong vimg khung xtrO'Ilg ch�u. Toi biet, nhieu khi co dang di tren dtrO-ng thi m<)t ngtrO-i l? se bao co: 'Look, I think you have dropped'. Hay khi co dang dQ'i ly Starbucks thi anh chang phvc vv cua dra hang se bao co: 'Lady, you've dropped'. Co phai tir khi co co bau, co thay ai ding nhin vao bvng minh dung khong?

Dau hi�u th& nam la tang tiet dich am d?O.

Nao, do chi la cac dau hi�u kh&i dau. Con cac dau hi�u thgc S\f bao CO sap sinh, de CO biet ma vao b�nh vi�n: Dau hi�u tht'.r nhat la 'mau bao'. Binh thtrO-ng, chat nhay barn 6' co tu cung de ngan ngira vi khuan co h?i xam nh�p va gay nguy hiem cho ca me;' va thai nhi. Khi t&i gan ngay sinh n&, ba ffic;' co the thay m<)t chut mau mau hong do xuat hi�n 6' quan lot, dich nh&t nay co the ra nhieu ho�c m<)t chut it thoi.

Dau hi�u tht'.r hai Ia v& ntr&c oi:'

Toi Ii nhi hoi nho "V& ntr&c oi se nhtr the nao ? ?"

"Hay gia SU co dang mua do 6' sieu thi va ao, m()t dong ntr&c tir trong co chay ra, chay xuong chan va tren nen da https://thuviensach.vn

bay gi<'r la m9t viing mr&c. Co khong can phai cuong quYt len vao b�nh vi�n ngay, ma hay tim m9t ch8 de ngoi xuong, nhin dong ho xem luc v& oi la may gi<'r, roi gQi di�n cho b�nh vi�n. Cac bac si rat quan tam th<'ri gian v& oi vi dtra tre can dU'Q'C sinh ra trong vong 24 gi<'r ke tir khi v& oi. Nao, khi co gQi di�n cho bac si, bac si se hoi xem nu&c oi mau gi, neu mau trong thi la binh thu<'rng, neu mau xanh thi co can den b�nh vi�n ngay vi thai suy. Nhung dirng SQ', nu&c oi mau xanh khong phai dieu gi qua dang SQ', CO Ctr binh tinh va quan tr9ng nhat Ia s<'r bvng xem thai nhi c6 cu d(>ng khong.

An m(>t cai gi d6 ngQt, hay uong nu&c l�nh, dieu d6 se giup thai nhi cu d9ng va co se biet thai nhi v�n on.

Nao, nu&c oi khong phai luc nao ding 'v&' ao nhu vi dv tOi m&i ke 6' tren. Doi khi n6 chi nhu nu&c suoi chay nh�. Nhung neu co thay n6 Ctr lien tvc chay trong m9t tieng, thi hay xem nu&c d6 c6 mui hay mau gi khong. Neu n6 khong mau khong mui thi do la nu&c oi.

Gi<'r hay n6i ve m(>t dau hi�u pho bien nhat, do la cac CO'n co. Chi 20% phv nfr v& oi tru&c, con 80% phv nfr c6

cO'n co tru&c.

Cach do khoang each gifra 2 CO'n co Ia tir th<'ri diem bat dau cO'n co dau tien den th<'ri diem bat dau cO'Il co tiep theo.

Dau tien, CO'Il co keo dai 30-45 giay, khoang each gifra 2 CO'Il co tir 5 den 20 phut. Qua trinh nay keo dai 10 den 12 tieng.

Sau d6, CO'n co keo dai 60 giay, khoang each gifra 2 CO'Il co la 2 den 3 phut. Qua trinh nay thu<'rng keo dai 4 den 6 tieng.

Cuoi cling, CO'n co keo dai 60-90 giay, khoang each gifra 2

CO'Il CO la 60 den 90 giay. Qua trinh nay thu<'rng keo dai 1 den 2 tieng. Neu Ctr 4, 5 phut co c6 CO'n co, deu d�n ca tieng dong ho, thi co c6 the bat dau vao b�nh vi�n roi day.

https://thuviensach.vn

Ma nh& nhe, tu khi da bat dau co CO'n co thl,l'C Sl,l' thi co chi dUQ'C an uong thuc an d�ng long, trong, co the nhin xuyen duQ'c nhu nu&c da, nu&c ep hoa qua, nu&c dung ga, chu khong an thuc an d�c nhe:'

Cuoi bu6i, toi lien t1,1c cam an ba bac si. Thac mac l&n dUQ'C giai t6a va toi thay yen tam, co the hinh dung r6

nhfrng thay d6i cua ca the minh de chuan bi don con ra d&i.

VA M� SAP DU'Q'C G�P CON

Sau gi& sang m(>t ngay thang Gieng nam 2012, toi dang ngu thi thay dau b1,1ng qua. Toi lay di¢n tho�i, m& ung d1,1ng Labor Contraction Timer de do can co. Toi gQi di¢n baa cha bac si ve ket qua do, bac si baa: "Co co the vao b¢nh vi¢n duQ'c roi day." The la toi va chong h&n h& vao b¢nh vi¢n sau hO'Il chin thang tr&i ch& dQ'i.

a My, vi¢c di de da dUQ'C day len tr& thanh m(>t trai nghi¢m xa xi. MQi chi tiet deu dUQ'C thiet ke de ba bau va ngu&i than khong phai t�p trung lo lang gi khac ngoai CO'Il dau de. Bae si va y ta rat niem n&, lien t1,1c v6 ve: "Co thay the nao roi?'' "Co van de gi dung ng�i gQi toi." 0 thanh giu&ng va trong nha v¢ sinh deu co nut barn de co vi¢c gi c6 the gQi y ta ngay. Trang b¢nh vi¢n co m(>t khu trung bay nhieu tac pham ngh� thu�t de ba bau khi di l�i nham thuc dgy qua trinh sinh co the thu&ng lam va thay thu gian hO'Il.

Tu khi m&i nh�p vi¢n, m6i b¢nh nhan duQ'c kham 6'

m(>t phong rieng. Roi ca phong sinh va phong sau sinh deu r(>ng rai, c6 nha tam rieng ... Rat hieu vai tro cua ngu&i than doi v&i vi¢c giup ba bau dfr cang thang trong CUQC VlYQ't qn, b¢nh vi¢n h6 trQ' m9i dieu ki¢n de ngu&i than 6' ben. Trang phong sinh va phong h�u sinh deu co tu dl,l'ng do va giu&ng MANG BAU > >

..

. ...

https://thuviensach.vn

ngli cho ngm'ri than, ti vi, Internet de giai tri. B�nh vi�n ding c6 dra hang ban tht'.rc an cho ngm'ri than, dra hang ca phe, banh ng9t, ci.'.ra hang hoa va qua t?ng ...

An ninh cfmg la

m(>t trong cac U'U tien

hang dau. Chi nhfrng

khach t&i tham nao

dm;rc b�nh nhan dong

y m&i dl.l'Q'C vao. Cac

ba m� dl.l'Q'C khuyen

cao chi nen trao tre

Anh : Greenhosp.org

cho y ta c6 m?c dong

ph1,1c va deo the cua b�nh vi�n tren d6 c6 anh cua y ta d6.

M6i dt'.ra tre sau khi sinh ra deu dl.l'Q'C deo m(>t cai vong cam t'.rng. Neu dt'.ra tre bi dua ra khoi khoa San ma khong c6 S\f cho phep cua b�nh vi�n thi ngay l?p tt'.rc cac ci.'.ra trong b�nh vi�n se bi kh6a l<,li va vong cam t'.rng se bao tin cho nhan vien b�nh vi�n ngay l?p tt'.rc.

Sau khi sinh m(>t hai horn, bac si bao toi di tam g(>i. 0

My, h9 khong kieng ky chuy�n tam g(>i sau sinh vi h9 nghi v� sinh la quan trc;mg, d?c bi�t v&i cac ba m� cho con bu. HQ

ding khong kieng ti vi, Internet hay d9c sach. Trang phong h?u sinh c6 ti vi, va trong m6i tang b�nh vi�n deu c6 phong may tinh ket noi ffi<,lng de b�nh nhan Slr d1,1ng.

B�nh vi�n ph1,1c Vl,l tht'.rc an cho ph1,1 nfr m&i sinh gi6ng nhu tht'.rc an cho nhfrng ngu&i l&n binh thm'mg khac, c6

salad, thit, ca, rau, hoa qua, banh ng9t va kem nfra. Ngayxuat vi�n, b�nh vi�n con glri toi m(>t t?p tai li�u trong d6 c6 cac kien tht'.rc can ban ve cho con bu sfra, tam, d6 tre, lich kham tre dinh kY va tiem vac xin, cham soc ngu&i m� sau sinh ...

https://thuviensach.vn

SAM SVA CHO CON

C6 le khong dau nhll' & nU'&c My, ngoai vi�c ho tien ra mua do, hQ l�i ho tien ra de mua m()t cuon sach hU'&ng d�n each mua do nfra.

Rat nhieu ha m� My trll'&c khi mua sam do cho dl:ra con sap ho�c m&i chao dc'ri da OQC cuon Baby bargains.

Cuon sach nay dU'Q'C in Ian dau vao nam 1994 va t&i gier da tai ban 8 lan va ban dU'Q'C 700.000 cuon. Tuy kho sach chi nho c5' hO'n ban tay m()t chut nhll'ng cuon sach day t&i hO'n 600 trang!

Ly do cac ha m� My mua cuon sach nay la vi n6 se cung cap thong tin giup hQ h,ra ch9n san pham phu hQ'P nhat v&i nhu cau cua minh. Nhieu ha m� n6i rang n6 giup h9 tiet ki�m tien khi mua san pham gia thap ma v�n dap l:rng tr9n v�n nhu cau.

Qua thl,l'C khi dQC CUOn sach nay, toi hQC dU'Q'C qua nhieu dieu, ti:r vi�c chi can mua nhfrng gi can thiet, cho den mua san pham lo�i nao, nhan hi�u nao.

Chang h<,m nhll' v&i san pham ciii cho tre em, cuon sach da mach cho toi biet m(>t dieu ma cac nha san xuat ciii khong muon cho khach hang biet, d6 la: "Tat ca cac san pham ciii dU'Q'C ban & My deu phai tuan theo dieu ki�n an toan ng?t ngheo ma FDA da d4\t ra". Chinh vl v�y, neu bc;i.n mua chiec ciii hoanh trang 500 do hay chiec ciii dO'n gian 100 do thi ca hai deu dem lc;i.i cho con bc;i.n sv an toan nhll'

nhau. Loc;i.i ciii nao bi phat hi�n c6 dau hi�u khong an toan ngay l?p tl:rc se bi FDA yeu cau ho�c nha san xuat tv thu hoi lc;i.i toan b(>, chl:r khong dll'Q'C phep ban tren thi trll'erng. V?y la khi nay, quyet dinh mua ciii chi con ph\l thu(>c vao kieu dang, chat li�u mong muon va "vi tien'' cua cac ong ho ha MANG BAU > >

https://thuviensach.vn

m� va m9t ba m� muon tiet ki�m hoan toan c6 the chi bo ra 100 do de mua m(>t chiec cili IKEA la d?t yeu cau.

Cuon sach ding cho biet m(>t dieu ma khong nha san xuat bumper (quay ciii) nao muon khach hang biet. D6 la nhfrng chiec bumper la m<?t nguy ca gay ng?t cho tre em, va tre em khong can nhfrng chiec quay ciii nay. Va m?c du nhfrng chiec CUi dU'Q'C bUQC bumper trong rat d�p va cac nha quang cao luon khien cac ong bo ba m� cam thay h9

can CO bumper cho CUi Cua con, nhung thl,l'C te la tre chi can m<?t chiec ciii va m<?t chiec d�m, the la du, khong can nhfrng thtr manh bu<?c xung quanh.

Anh : Halosleepsack

L?i them m<?t nha san xuat nfra ghet cuon sach nay, do la nha san xuat chan. Cuon sach chi ra rang chan cling la m<?t thu ph?m hang dau gay ng?t cho tre em, d?c bi�t la https://thuviensach.vn

tre sa sinh vi trong dem chung qra qu�y nhieu, chan co the phu kin va gay ngq.t. Cuen sach khuyen cac ba m<;> hay mua cho con loq.i sleepsack, chan ma nhu tui ngli. Tre tha ho qra qu�y ma V�n luon dtrQ'C am trong dem va khong SQ' bi ngq.t.

Loq.i nhu & hinh i danh cho tre m&i sinh cho t&i khi biet l�t.

Hai "canh" om lay tay tre khien chung khong bi gi?t minh, va ngli yen han. Nhung khi tre gan biet l?t thi khong dung loq.i CO "canh" nay nfra vi CO nguy CO' gay ngq.t khi tre l?t ma khong l?t tr& lq.i duQ'c do tay bi bo. Khi nay, tre chuyen sang dung loq.i khong co "canh".

Neu bo m<;> khong the mua loq.i sleepsack nhu tren thi cuon sach noi co the mua loq.i chan mem, nh<;> va nh& gan kin cac mep chan vao dtr&i d�m de giam thieu nguy CO' gay ngq.t cho tre.

Anh : Maxresdefault

Ve mua ao cha con, cuon sach hu&ng d�n mua ao co khuy barn thay vi phec ffiO' tuya de co the chi can c&i phan du&i thay ta cho con chll' khong can c&i toan b<). V?y la be v�n co the am ap va ngli ngon khi m<;> thay ta.

MANG BAU > > > 43

https://thuviensach.vn

Ve carseat (ghe ngoi o to cho tre em), 6' My, tre em dU'&i 8 tuoi di o to luon phai c6 carseat. Khi be m&i sinh, b�nh vi�n se khong cho ong bo ba m� dU'a con ve nha neu tren xe o to khong c6 carseat. Taxi khong dU'Q'C phep ch& tre dU'&i 8 tuoi khi tre khong nam ho�c ngoi trong carseat.

Tre m&i sinh nam trong 109i carseat nho nhat: infant carseat va an toan nhat la carseat lap quay ngU'Q'C l9i v&i ngU'C:ri lai. Khi tre h011 2 tuoi thi c6 the quay dmg hll'&ng v&i ngll'C:ri lai. Khi tre tir 4 tuoi thi ngoi 109i ghe l&n h011 gQi la booster seat. Tre 8 tuoi tr& len thi c6 the ngoi cai day an toan nhU' nguC:ri l&n nhU'ng v�n nen ngoi 6' hang ghe dU'&i cho t&i khi 12 tuoi.

Ta d� nghi rang vi nhieu dU'C:rng 6' My c6 the di v&i v�n toe 90-120 km/h nen nguC:ri My m&i can quy dinh nghiem ng�t ve carseat nhU' the. Nhll'ng toi tim hieu m&i dU'Q'C biet, chi can xe di chuyen du rat ch�m, khi CO bat Ctr mQt Slf CO

nao khien xe phai dirng d()t ng()t ho�c bi dam phai thi deu khien ngU'C:ri trong xe bi va ch9m m9nh, d�c bi�t phan dau, v&i than xe, ci'.ra kinh xe, th�m chi bi hat tung ra khoi xe.

M(>t V\l dam xe khi di toe d9 45 km/h gay ra h�u qua ngang v&i vi�c nga tir tang ba xuong.

Ngoai ra, phan l&n cac V\l tai n9n di�n ra trong ban kinh 40 km tir nha, nen khong the c�y la "di m(>t chut thoi".

Toi nh& hoi tOi h9c cap III, trong giC:r Lich si'.r, mc)t b9n xin phep co giao ve s&m vi ly do nha c6 vi¢c. Co giao n6i: "Dang la giC:r h9c, nha trU'C:rng c6 trach nhi�m v&i Slf an toan cua hQC sinh trong gier hQC, nen CO khong the cho em rave trU'cYC

khi tan h9c". B9n ay hira: "Co yen tam, em se di can th�n, khong bi tai n9n dau 9:' Co giao lien bao: "Da ai bi tai n9n ma biet trU'&c minh bi tai n9n dau:' Toi nh& mai lC:ri co.

l < < < CON LA KHACH

. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

... .... . .

https://thuviensach.vn

Do cu MA. KHONG cu v.A cAcH BAN Kt GiY1

M(>t nam & Chicago c6 khoang 45 nghin di.fa tre ra dc'ri. Va dieu d6 ding c6 nghia la rat nhieu ong bo ba m� da li;li bat dau di sam quan ao SO' sinh, cui, do chO'i ... Tre con l&n nhanh nhu thoi va quan ao chi m�c vai thang la phai mua c& l&n han. Tre con den tu6i t?p ngoi, t?p bo, t?p di li;li can CO nhfrng do chai phu hcrp v&i giai do(;ln phat trien do.

Kristin Myers da nhin thay si.r phi phi;lm cua vi�c cat quan ao, do chai cu cua di.fa con dau cua co dcri vai nam den khi sinh di.fa con tht'.r hai m&i co the dung l?i ducrc. Co cling nh?n thay vi�c di xin hay cho quan ao, do chO'i cling khong giai quyet ducrc het van de. Co da dung ra to chuc m9t si.r ki�n ban do cu "Babies Tots n' More - Chicago's Premier Children's Seasonal Consignment Event", m9t nam hai Ian, thu hut hang tram ong bo ba m� & Chicago. Chfr "premier"

trong ten cua si.r ki�n nayy n6i he;> chi ban do da dung nhung v�n con kha m&i, con rat chat lucrng.

MANG BAU > > > 45

https://thuviensach.vn

NguOi ban thi "I<y gui" do muon ban ( quan ao tre em, quan ao bau, do chO'i, xe day .... ). Nghia la, neu c6 ngueri mua thi nguOi ban se dtrQ'C hui'.mg 65-70% gia ban. Vi d\l minh c6 m6n do chO'i muon ban, gia goc la 40$, sau m{>t thOi gian dung, minh muon ban l?i v&i gia 20$, ngueri mua tra 20$

con minh duQ'c hu&ng i4$. 6$ chenh l�ch thi nha to chuc sale event/consignment store hui'.mg de tra cac lo?i chi phi to chuc + lQ'i nhu�n. Neu khong ban dtrQ'C thi do dtrQ'C tra l?i cho chu nhan, ho�c neu hQ muon, toan b{> do khong ban dtrQ'C Se dtrQ'C gui cho CaC to chuc tir thi�n.

NguOi mua thi t&i S\f ki�n nay, co gang t&i cang s&m cang tot, de c6 nhieu l\fa ch9n nhat. Angela 0., dang c6 bau 6 thang, n6i rang tuy day la dua con dau, nhung do da c6

kinh nghi�m trong tre, co biet tre con chi m�c quan ao trong vai thang la ch�t. Chinh vi v�y co den S\f ki�n nay de tim nhfrng quan ao nao tuy da dung roi nhung trong van m&i, de tiet ki�m khoang 50% chi phi sam sua cho dua con sap chao dOi.

Nhfrng ngueri My toi da tirng g�p khong nghI chi nguOi ngheo m&i dung do di. V&i h9, song tiet ki�m va chi tieu dung dan m&i la khon ngoan. Laurie A., mot ha me 2

con, s& hfru m{>t ngoi nha tri�u do & Chicago, gui con & m{>t truerng tu dat tien, nhung van tham gia lam tinh nguy�n cho S\f ki�n "Babies Tots n' More" nay de la m{>t trong so it nguOi dtrQ'C vao mua dau tien, c6 nghia la duQ'c ch9n trong so hang h6a da d?ng nhat.

M{>t S\f ki�n c6 hang tram ngueri tham gia ban, tong c{>ng hang ch\lc nghin m6n do, duQ'c to chuc gQn gang nhu the nay, ma Kristin m{>t minh dung ra to chuc, v&i S\f giup d& cua m{>t so tinh nguy�n vien - nhfrng ngueri nhu Laurie, https://thuviensach.vn

se dtrQ'C quyen vao mua dau tien. Laurie A. cho biet them:

"Kristin c6 ky nang to chuc tuy�t veri. M(>t Sl,l' ki�n v&i so ltrQ'ng ngtreri mua ban va hang h6a the nay c6 the d� dang tr& nen h6n d(>n. Chinh vi v?y ngay tu dau Kristin da d?t ra m(>t lo<;lt quy tac Va thuyet phl,IC tat ca lam theo nhfrng quy tac d6. Luc dau, nhieu ngtreri thay nan vi nhieu quy tac qua, tu d?t gia, t<;\O mac gia, treo do, nhtrng den luc nhin hang h6a xep gQn ghe nhtr trong sieu thi, c6 ca bar code, ngtreri mua ch9n 11,l'a dtrQ'C hang nhanh ch6ng, con ngtreri ban thi th?m chi con kiem tra dtrQ'C Online xem do CUa minh da ban dtrQ'C chtra ... thi tat ca deu kham phl,IC Kristin."

T?i day, toi da mua dtrQ'C tung nay do chai cho be Xoai, chi v&i 35$.

Neu b<;ln muon to chuc m(>t Sl,l' ki�n tuO'Ilg tl,l', b<;ln c6

the tham khao each lam cua Kristin tren trang web http://

www.babiestotsconsignrnent.com/

MANG BAU > >> 47

https://thuviensach.vn

CHUdNG II

�

;

?

CHAM SOC TRE

B9n tre se mang et€n nhieu phien phuc hdn b9n nghl -

viz cd nhieu cdm gicic tuy�t viii nila.

Charles Osgood

T rong nhfrng thang dau tien, ngmYi My "kieng" cha con tiep xuc nguc'Yi lc;i. Khach den nha thll'c'Yng chi nhin tre tir xa, hc;in che chc;im vao tre, d?c bi�t khong chc;im vao tay hay ma tre, de tranh lay vi khuan va lay b�nh. HQ thU'c'Yng n6i trmrc neu khach khoe mc;inh thi m&i nen & gan tre.

TrU'cYC khi vao chO'i v&i tre thi can rl'.ra m?t, rl'.ra tay sc;ich se. Nhfrng nha c6 tre con thll'c'Yng trfr san 19 gel di�t khuan de nguc'Yi l&n xoa tay trU'cYC khi be am tre. (J nhfrng nO'i nhll' b�nh vi�n, sieu thi, trU'c'Yng hQc ding thll'c'Yng c6 d?t cac may dt,mg gel nay.

TAM CHO TRE

Tru&c ngay toi xuat vi�n, y ta trong b�nh vi�n to chuc m(>t l&p dc;iy tam cha tre SO' sinh. Hom d6 be nha toi dU'Q'C

ch9n len lam m§.u nen rat CO lQ'i de VQ' chong toi dU'Q'C xem chinh xac minh se tam cha con nhll' the nao. Ve nha, trong https://thuviensach.vn

nhfrng tuan dau tien khi cuong ron cua be chua n,mg, chung toi chi lau nguc'ri bang xa phong cho be, tranh de nu&c vao phan cuong ron. Bae sI noi cuong ron khong can cham soc bang con hay gi ca, chi can tranh nu&c la on.

6' My khong co chuy�n thue nguc'ri ve tam cho con.

Nhfrng ngay m� m&i sinh con m�t thi bo dam nhi�m. Chi can nai am ap kin gio, chuan bi s�n nu&c am, sfra tam g('>i cho tre em, khan trai, khan lau, ta, quan ao kho, la bo m� co the t\l' cung cap "djch Vl,l" tam rua cho be. 6' My, bo m� tam cho con bang loc;ii sfra tam chuyen dl,mg cho tre, neu co bi vao mat tre thi ding khong bi cay mat. HQ chi dung cac loc;ii sfra tam co ban tren th! truc'rng chu khong dung cac loc;ii la hay nu&c hoa qua. Tre tam xong dm;rc lau kho va quan bang khan tam r('>ng, co mu, bao trc;m lay tre. Phan mu giup tham hut nu&c (y toe be rat nhanh, gifr cho be khong bi lc;inh.

Anh: Family-Nation

CH.AM s6c TRE > > >

https://thuviensach.vn

D6 CHO TRE NIN KHOC

Harvey Karp la m(>t bac si nhi noi tieng & My v&i phuOTig phap giup tre nin kh6c. Theo cmg, khi tre kh6c, ta nghi rang tre bj dau, nhung phan l&n cac tru&ng hQP thi kh6ng phai v�y. Bang ch&ng la 6ng chi can lam m()t so d(>ng tac la tre da kh6ng kh6c nfra. Neu tre bj dau thi kh6ng the het dau ngay sau vai giay nhu v�y dm;rc.

0 My thu&ng chia th&i gian mang bau thanh ba k}r ba thang (moi kY gQi la m(>t trimester - t(;lm djch la tam ca nguy�t). Bae si Harvey Karp dua ra m(>t khai ni�m Ia "kY

tam ca nguy�t th& tu" (the fourth trimester). Theo d6, bo m� hay coi 3 thang sau khi tre chao d&i la "tam ca nguy�t"

th& tu cua tre. Trong th&i gian ay, tre v�n chua lam quen dm;rc v&i the gi&i ben ngoai va v�n con quen v&i m6i tru&ng trong bt,mg m�. V�y each de giup tre khoi b& ng& v&i m6i tru&ng ben ngoai la t(;lm th&i cho tre tiep t1,1c duc;rc hu&ng nhfrng dieu ki�n nhu trong bt,mg m�. V�y khi tre con trong h1,mg m�, m6i tru&ng quanh tre the nao? Chung ta biet rang thai nhi duc;rc bao b&i tui nu&c oi, tre nam g9n trong d6, tui oi d6 lu6n hcri di chuyen va tre lu6n nghe thay nhfrng am thanh u u trong h1,mg m�. Be;m c6 the hinh dung phan nao m6i tru&ng d6 khi nhin vao hinh anh sieu am. Trong 3

thang dau, dirng lo la neu lam v�y, bi;ln c6 the dang nu6ng chieu tre. Luc nay, tre can bi;ln giup d& de clan clan lam quen v&i m6i tru&ng ben ngoai.

Tren CO' s& ay, bac si Harvey da dua ra phuO'ng phap 5S, t&c la Swaddling, Side or Stomach positions, Shushing sounds, Swinging va Sucking.

Swaddling (Quan khan)

86 la each dung m(>t mieng vai c6 kho nhat djnh, quan https://thuviensach.vn

de dtra tre dtrQ'C nam im trong mieng vai do, no CO qra qu?y thl ding khong bi gi?t mlnh, cam giac se giong nhtr lt'.tc no con nam trong bt,mg m�. Cach swaddle do dtrQ'C ap dt,mg ph6

bien cho tre m&i sinh trong nhfrng tuan dau d&i. Swaddle giup dua tre ngay l?p ttfC cam thay yen on, cam thay dtrQ'C

bao v�. Bo m� co the SQ' tre se thay bi bi bach vi tay tre bi bo ch?t, nhtrng thl,l'c

te khong phai v?y. Luc

swaddle tre, tre co the

v�y vimg to ra phan

doi, nhtrng thl,l'C chat

vi�c swaddle nay la tot

cho tre, tre se rat thich

sau khi dtrQ'C swaddle.

Chan tre co the d?p tl,l'

do, khong van de gi,

nhtrng chinh tay cl.ta

tre l?i khien tre kho

Anh : lsisparenting

chiu, vi tre khong biet phai lam gi v&i hai tay cu v�y trong khong khi.

Side or Stomach positions (Nam er tU' the nghieng hoij.c nam up)

Tu th� t6t nhat cho tre d� ngu la nam ng&a. Nhung khi d6 tre khoc, hay gifr tre nam nghieng sang m<)t ben ho?c nam sap tren tay b?n.

Shushing sounds (Tg.o tieng dC,ng "suxt suxt") Day la each t?O ra am thanh nhtr trong bt,mg m�. Hay t?O tieng d<)ng "Suyt" nhtr b?n muon noi tre hay yen l?ng.

Tre se nghi b?n dang noi v&i tre rang "M� yeu con. M9i tht'r deu on, con yeu."

CH.AM s6c TRE > > >

https://thuviensach.vn

Swinging (Lac Ill')

Lile hr tre th?t nh<;> nhang, de dau tre hai rung rung.

Neu gifr ch?t dau tre, dau tre khong rung thi khong co tac d\mg. Tuy nhien, khong duqc lac tre m<;mh vi nhu v?y rat nguy hiem.

Sucking (Cho tre ngQm mut)

Cho tre ng?m ngon tay ell.a minh ( da rua S?ch) ho?c ti gia. Khong bao gi<'r nhung ti gia vao m?t ong roi dua tre (m?t ong khong tot cho tre du&i m9t tuoi). Khong cho tre dung ti gia khi tre chua bu m<;> thanh th?O Vi Se tre Se quen hinh d?ng ell.a ti gia va g?p kho khan khi h9c each bu m<;>.

SfrA CHO CON

Cac ba m<;> & My c6 duqc nguon thong tin ly tu&ng de cung cap sfra cho con tot nhat.

Tru&c tien, h9 duqc d?y each de gifr nguon sfra m<;> cho con.

Ke do, h9 duqc d?y rang trong tru<'rng hqp ngu<'ri m<;> khong the cung cap nhieu sfra m<;> cho con thi sfra b9t cilng ho�m toan tot.

V?y do, C\fC kY dan gian, ai ding "biet each" de mang l?i cho con nguon sfra m<;> guy gia. HQ khong vi thieu hieu biet ma t\l' minh lam giam nguon sfra c6 the mang l?i cho con. Nhung neu khi da co gang ma vi hoan canh, khong the cho con an sfra m� nhieu, thi h9 hoan toan vui ve cho con an sfra b<)t.

V?y h9 lam the nao de gifr nguon sfra m<;> cho con?

Ba m<;> My nao ding duqc bac si cho biet ho?c d9c sach ma biet rang muon c6 "cung" sfra thi phai c6 "cau" sfra. Ca the ngu<'ri m<;> nh?n biet "cau" nhieu thi san xuat ra nhieu, thay https://thuviensach.vn

"cau" it thi san xuat it di.

Khi con m&i sinh, cu khoang 2 den 3 tieng la con can uong sfra mt;>. Do chinh la nhu cau t\l' nhien nhat. Hay cho con bu khi do. Neu luc d6 ma l�i cho con an sfra b('>t, thi luQ'Ilg sfra trong nmc khong duQ'c su dl,lng, cO' the t\l' "bao''

minh rang: "Khong can sfra nfra dau nhe!" va tir d6 san xuat ra it sfra hO'n.

Van de la nhfrng tuan dau d<Yi, con c6 the uong rat it, vi dl,l 7oml ffiQt Ian, trong khi do CO' the da san xuat ra 150

ml. Con an 70 ml la no, CO' the l�i t\l' bao minh "Can co 70 ml thoi nhe." M�c du ve sau, khi con an nhieu hO'n, CO' the l�i san xuat ra nhieu hO'Il, nhung n6i chung v�n khong nhieu bang SO v&i ngay tir ban dau, CO' the san xuat ra bao nhieu thi dU'Q'C tieu thl,l het bay nhieu. Ngoai ra, khi IDE;' c6 150 ml sfra ma con chi an CO 70 ml thi thu(rng ngum IDE;' Se bi tUC

sfra va thu<Yng d�n t&i bi tac tia sfra, rat dau d&n.

Chinh vi v�y, hau nhu ha mt: nao ding s& hfru m('>t cai may hut sfra. Sau khi con da bu 70 ml thi IDE;' l�i tiep tl,lc dung may hut sfra de hut ra 80 ml con l�i, cho vao tui trfr, de vao ngan da tu l�nh de bao quan. Tui sfra de trong ngan da tu l�nh trong nhi�t d('> -18 den 4 d('> C c6 the gifr duQ'c t&i 6

thang. Khi can dung thi dem ra ngam nu&c am de ra dong.

V&i vi�c dung may hut sfra nhu vij.y, CO' the dm;rc bao

"Dung het sfra roi day, san xuat tiep thoi!" va Ian sau n6 tiep tl,lC san xuat ra 150 ml nfra. Nh<Y v�y ma khi con l&n hO'Il, nhu cau Uong la 150 ml sfra thi CO' the V�n CO the dap ung.

Cac con so 70 ml, 150 ml toi neu & tren chi mang tinh chat minh h9a de giup cac b.�m hinh dung Cl,l the hO'n Ve CO'

che t�o sfra nay.

Phai n6i rang chiec may hut sfra la m('>t khoan chi https://thuviensach.vn

khong nho khi c6 con. Gia m(>t chiec may nay ban & My khoang 200-400 do la. Vi�c mua may hut sfra da qua SU

dt,mg khong dm;rc khuyen khich vi ngu&i ta nghi ng?i van de v� sinh va y te. Nhung neu nghi den so tien tiet ki�m dUQ'C vi con Uong sfra mt;, khong phai mua sfra Cong thtrc thi khoan dau tu nay rat dang dUQ'C can nhac.

Du&i 6 thang tuoi, tre khong can va khong nen uong nu&c, vi n6 anh hu&ng den kha nang hap thl,l dinh du&ng cua tre. Dong th&i, nu&c khien tre no bl,lng, tl:r d6 bu mt; it, va khong dam bao dinh du&ng. Tre an sfra mt; hay sfra b(>t la da du luQ'Ilg nu&c cho CO' the, ke Ca trong nhfrng ngay nong nl,l'C. Khi tre l&n hO'n 6 thang tu6i, c6 the cho uong m(>t chut nu&c, neu tre khat, nhung khong nen cho uong nhieu vi t?O CO'Il no gia t?O. Khi tre tren 1 tu6i thi tre muon uong bao nhieu nu&c ciing duQ'c.

N6i chung ngu&i My khong phai la "fan" cua vi�c an gi uong gi thi b6 sfra. Ngoai phuO'Ilg phap neu tren, rat it phuO'Ilg phap lien quan den an uong dUQ'C de c�p. Ngu&i mt; v�n Ctr an uong binh thu&ng. Sau khi sinh con la luc CO' the ngu&i mt; phl,lC hoi Va tr& l?i nhu tflfcYC, nen ngu&i ta con hi;in che an do beo, di) mfr, de CO' the thon gQn nhanh ch6ng.

Nhung khi b9n da su dl,lng phuO'Ilg phap nhu tren ma luQ'Ilg sfra mt; v�n it, ho�c vi hoan canh, khong the co th&i gian de cho con bu hay hut sfra thu&ng xuyen. Luc d6, ngu&i My n6i gi? HQ n6i hay cho con uong sfra b(>t, sfra b(>t cfing hoan toan tot cho con, ngu&i mt; hay thoai mai v&i quyet dinh nay, khong vi�c gi phai cam thay "t9i 16i".

Con gai toi di kham bac si lan dau tien sau khi ra vi�n la luc 2 tuan tuoi. Ba bac si ke m(>t lo?i vitamin D va nhac m6i ngay cho con uong i gi9t (400 UI/m9t ngay). Ba bao sfra https://thuviensach.vn

m� khong co cht'.ra vitamin D nen tre can uong them. Bae si ciing noi m()t gi9t d6 la du hrqng vitamin D m()t ngay cho tre roi. Trong sfra b()t da c6 vitamin D roi nen neu tre m(>t ngay uong it nhat 500 ml sfra b()t thi khong can bo sung them vitamin D nfra.

Cac ba m� My va cac bac sI ma toi hoi deu I� l�m v&i khai ni�m "tam nang". H9 cho rang tam nang la khong can thiet vi tre da uong vitamin D kia roi, va th�m chi tam nang CO h�i cho tre vi anh nang cht'.ra tia C\fC tim lam h�i cla tre con non. Bae sI con khuyen tre khi di ra ngoai deu can d()i mii va boi kem chong nang.

Khi con dll'qc 1 tuoi thi cac ba m� My se chuyen sang cho con uong sfra tmri. Sfra tmri la nguon cung cap canxi va vitamin D quan tr9ng cho tre. Tre ti:r I den 2 tuoi nen uong sfra whole milk (sfra tmri nguyen kem) de c6 du chat beo can thiet cho phat trien CO' the va nao b(). Khi tre hO'n 2 tuoi, tre CO the tiep tl,IC Uong whole milk ho�C chuyen sang sfra tach beo 1%, 2%. Nhieu tre da quen v&i sfra m� hay sfra cong tht'.rc nen khi qua I tuoi, kh6 chuyen Sang Uong sfra tll'O'i Vi khac vi. Chinh vi v�y, co the t�p dan dan cho tre, h'.tc dau v�n uong ca sfra m� hay sfra cong tht'.rc va sfra tll'O'i, roi dan dan tang lll'qng sfra tll'O'i va giam clan sfra m�, sfra cong tht'.rc.

Cac ong b6 ba m� ciing dong thCri t�p cho con u6ng tir binh co 6ng hut va cu6i cimg la u6ng ti:r c6c nhll' ngll'eri l&n.

0 My, c6 m()t s6 lo�i binh de giup tre chuyen clan sang u6ng c6c nhll' ngm'ri l&n: Dau tien la sippy cup, roi den straw cup, roi den coc binh thll'Crng. Vi�n Nhi khoa Hoa Ky th�m chi con khuyen cao rang ch�m nhat la khi 18 thang tuoi, tre phai hoan toan "dt'.rt" dll'Q'C vi�C Uong sfra hay nll'cYC ti:r binh mut (binh u6ng sfra), de tranh sau rang.

https://thuviensach.vn

Anh: Cassie Barnes

0 My rat pho bien lo?i binh ma mr&c chi chay ra khi tre mut vao. V?y la b6 m� co the dU'a cho con binh nU'cYC, con u6ng xong, co the tv cam, neu tre mai chai lam do binh thi nU'&c ding khong chay ra lam U'cYt nha. Thm:rng b6 m�

luon de m<)t binh nhU' v?y trong tam mat cua tre de khi tre khat, c6 the tv lay binh u6ng mr&c, khong can ra xin b6 m�

nU'cYC. Nhfrng chiec binh nhU' v�y ciing rat tien khi tre ngu rieng, gifra dem tinh d?y khat nU'cYC CO the lOm Com bo d?y cam binh nU'cYC u6ng, roi nam xu6ng ngu tiep.

Khi tre tren i tuoi, de tranh thieu sat, tre chi nen u6ng ttr 480-720 ml sfra m<)t ngay. Di;l day cua tre v6n nh6, neu tre u6ng nhieu sfra han, c6 the anh hU'&ng den kha nang bo sung cac thuc an nhieu sat khac nhU' thit, ca, d?u ...

CHAM soc TRE OM

Tre 6' dau om cfing v?y thoi, cac ba m� se m�t lu vi https://thuviensach.vn

con quay, khoc, kho an, khong chju ch<Yi nhu binh thucmg.

Thm'rng ngay tir khi tre m&i sinh, bo m� da dang kY m<)t CO'

s& kham b�nh cho tre. Tre se dtrQ'C kham djnh kY & do va khi g�p van de, bo m� co the gc;>i di�n nher bac si tu van. Ho SO' Cua tre da CO San trong h� thong dfr li�U cua CO' ScY kham b�nh nen bac si co the cho leri khuyen nhanh chong, chinh xac hO'n. Toi dang I<y cho Xoai t?i m<)t trung tam co ten Town and Country pediatrics, err djnh k)r con l?i t&i kham va tiem chung. Xoai da quen v&i nO'i nay nen d& SQ' s�t hO'n m6i khi di kham. Neu con c6 bieu hi�n om, toi gc;>i di�n cho Town and Country pediatrics, mo ta cac tri�u chrrng cua con. Bae si nghe thong tin se cho leri khuyen de cham soc be t?i nha va theo doi them, ding nhtr cac tri�u chung can t&i kham trl;l'C tiep ngay. Trong gier hanh chinh, neu y ta va bac si khong the nghe di�n tho?i thi toi de l?i tin nhan va trong vong nl:ra tieng sau he;> se gc;>i l?i. Sau gier hanh chinh, neu CO gi khan cap, toi nhan tin vao SO di�n tho?i Cua bac Sl trl;l'C

24/ 24 va bac si se gc;>i di�n l?i. Chinh vi kha nang trao doi thong tin v&i bac si d� dang nhu v�y nen toi cam thay kha yen tam khi con om.

V&i nhfrng b�nh thuerng g�p & tre em, cac bac si cling bo m� deu quan tri�t vi�c cham soc tre dung b�nh va dung mll'c. Neu chi nhln SO' qua thl nghI rang he.> "gan'' hem, hay he;> "chfra SO' sai" nhung khong phai v?y.

Vi dl;l, khi tre cam cum, sot vi rut, bac si khuyen nen cho tre nghi ngO'i, uong nhieu nu&c ... Sot la tri�u chrrng CO'

the dang chien dau chong l?i vi trung. Tre tren 38 de) dU'Q'C

coi la sot. Bae si noi chi khi thay tre cam thay qua m�t, qua kho chju, thi m&i dua tre thuoc h? sot. Nguyen nhan la vi sot vi rut khong thuoc nao chfra dU'Q'C, Se tl;l' khoi sau m<)t

.. CHAM s6c TRE > >

https://thuviensach.vn

thCri gian nghi ngO'i. Dung thuoc chi de giup tre d& kh6 chiu chu khong phai de chfra b�nh. Quan diem cua hQ ve sot vi rut la day la each xay d\fng h� mi�n dich cho tre, nen m�c du trai nghi�m nay chang vui ve gi nhU"ng cling khong can qua lo lang. Bae si tU' van c\i the rang khi tre sot cao, c6 dung thuoc giam sot thi cling chi t&i khi tre giam xuong con 38.5

d(>. B&i tren 38.5 d9 la moi trU"emg khong c6 1Q'i cho vi-rut nen vi�C tre sot, nhi�t dQ Cao, chfnh la vi CO' the dang chien dau tfch C\fC v&i con vi rut, tc;to nhieu bc;tch CaU Va khang the, de tieu di�t n6. Neu bo m� tiep tl,lC cho con giam sot hong mong than nhi�t cua con mat lc;ii nhU' binh thU"erng thi th\l'c ra lc;ii lam con lau khoi om hO'Il vi con vi rut van con d6.

N6i chung, b�nh n�ng hay nh� khong han phv thu9c vao sot Cao hay thap ma phl,l thUQC vao quan Sat each tre CU'

XU, bieu hi�n the nao. Neu tre sot cao nhU'ng van chO'i, an uong gan nhU' blnh thU'emg thi khong nen lo lang bangvi�c tre hO'i sot nhU'Ilg ho an, bo chO'i, m�t moi ... Nhieu ngU"Cri nghi con om Sot la can cho con m�C am vi SQ' con Offi them, nhU'ng th\l'C ra khi con sot cao, CO' the n6ng, can cho tre an m�c vira phai, tranh m�c qua nhieu ao hay dap chan qua day. Vi�c cho m�c qua nhieu day nhiet do CO' the tre len cao hO'Il va nguy hiem cho tre hO'Il.

Cach chfra b�nh nay khac han v&i each sai lam la cu thay tre om la cho uong thuoc, ke ca thuoc khang sinh du chU"a biet tre om do vi rut hay vi khuan. N6 cling khac han each coi sot la om, cho con uong thuoc hc;i sot de con het sot la coi nhU' con het om.

M9t nguyen nhan nhieu ngU"Cri hay cho tre uong hc;i sot ngay khi tre CO bieu hi�n n6ng ngU'm la vi hQ SQ' tre sot gi�t, ttrc la do sot qtl'a cao ma len CO'n gi�t. NhU'ng th\fC te chi https://thuviensach.vn

2-4% tre bi len con gi�t khi sot, va m(>t tre da tirng bi sot cao ma khong len con gi�t thi trong tU'ang lai, dua tre d6 neu co sot cao thi ciing se khong bi len CO'n gi�t dau. Lo Hing kia c6 phan la ph6ng d9i. Han nfra, m�c du nhin canh tre sot gi�t qua thl,l'C rat SQ', nhU'ng con sot gi�t n6i chung khong nguy hiem cho tre, khong gay ton thll'ong nao hay roi 109n.

Nhieu ngm'ri SQ' tre len CO'n gi�t se tl,l' can lmYi minh nen khi thay con sot gi�t thi cho tay ho�c diia vao mi�ng con de "cuu" con. Nhll'ng cac bac si My n6i rang, thl,l'c te, kha nang tre tl,l' can vao lmYi minh rat thap, vi khi tre len con sot gi�t thi rang da nghien l9i nen khong the can vao lU'&i dU'Q'C nfra, CaC bi�n phap nhU' lay dfta cho vao mi�ng con l9i rat c6 h9i vi n6 lam tre bi hong rang, ho�c nguCri l&n bi tre can m9nh ng6n tay khi sot gi�t thi se rat dau vi tre nao c6 biet la dang lam dau ngm'ri d6 dau! Chinh vi v�y, bac si khuyen rang khi tre len CO'n sot gi�t thi hay d�t tre a nO'i an toan, khong gan cac v�t cung, d�t tre nam nghieng, hO'i cui dau tre xuong de tre neu c6 non Qe thi khong bi hit s�c vao dU'<'Yng th&, neu quan ao tre ch�t thi giup c&i bo, khong de v�t gi rai vao mi�ng tre ciing nhll' khong d�t bat cu v�t gi vao d6 (nhU' diia, tay ... ) . Khong nen co gang can thi�p bang each cho tre uong thuoc h9 sot (vi thuoc h9 sot chi c6 tac dt,mg khoang 30 phut sau khi uong) hay lau ngtrCri tre bang khan U'6t, khong gifr ch�t tre. Con sot gi�t c6 the chi keo dai vai giay ho�c vai phut, neu qua 3 phut thi hay dU'a tre t&i b�nh vi�n.

Bae si c6 the ke thuoc khang sinh khi tir sot vi rut b(>i nhi�m sang cac bien chung nhU' viem phoi, viem phe quan, nhi�m trung tai ... Bae si chi co the thoi chu khong nhat thiet vi m(>t so vi khuan gay ra nhfrng b�nh nay, nhll'ng https://thuviensach.vn

ding co the do vi rut, nen bac si can kiem tra ky de xac djnh nguyen nhan vi khuan hay vi rut, vi khuan nao ... tnr&c khi ke dan. De biet tre co tri�u chl'.rng viem phoi thi ngoai vi�c tre sot, ho, chay mui, can xem tre co ther nhanh, kho ther hay khemg. Do so Ian tre ther trong m('>t phut. M('>t dl'.ra tre binh thU'erng tu I den 5 tuoi ther 20-30 Ian trong m('>t phut.

Neu tre th& nhanh, 45 lan trong m('>t phut thi tre co nguy ca viem phoi. Neu tre co tri�u chl'.rng khoc loc do dau tai, chi tay vao tai, blrt tai, thi co kha nang tre bj vi em tai.

Bae si khemg cho uong thuoc khang sinh de "phong'',

"d�p'', ma chi ke dan thuoc khang sinh khi tre da co tri�u chl'.rng cua cac bien chl'.rng tren. Nguyen nhan la vi trong rat nhieu Ian nhi�m trimg thi phan l&n la do vi rut. Chinh vi v�y, neu Ctr cho tre Uong thuoc khang sinh thi vtra khong chfra dU'Q'C b�nh (vi thuoc khang sinh chi chfra dU'Q'C cac b�nh do vi khuan gay nen) vira lam tre m�t them vi chju cac tac dvng phv cua thuoc khang sinh nhll' ia chay, non, va lam cac tri�u chl'.rng b�nh cua tre them phl'.rc ti;lp, kho xac djnh nguyen nhan chinh xac cua b�nh ban dau. Ben c;;tnh do, m&i Ian neu c6 phai ke thuoc khang sinh thi bac si phai lam xet nghi�m ky de xem b�nh d6 do lo;;ii vi khuan nao, de cho lo;;i.i thuoc khang sinh trj dung lo;;ii vi khuan d6.

TU'ang tl! nhll' v�y, khi tre ho, nhieu bo m� cung co gang d�p tat CO'n ho Cua COn bang each cho uong thuoc ho.

(J My, bac si khuyen cao kh6ng dung thuoc ho cho tre dU'&i 6 tuoi, ke ca d�mg xi-r6. Nguyen nhan la vi thuoc ho kh6ng chfra dU'Q'C ho Va thll'Crng de li;li cac tri�U chtrng phl,l nguy hiem cho tre. Ben Ci;lnh d6, tuy tieng tre ho lam cho cac 6ng bo ba m� het SlrC lo lang nhU'ng th\l'C ra Vi�C tre ho la can thiet beri ho chinh la each tre tong dU'Q'C cai gay kho chju CO

https://thuviensach.vn

h9ng ra ngoai.

N6i nhu v�y nhung khong phai khong can thi�p gi de giup dt'.ra tre thay thoai mai d� chiu hon. N6i chung, bac si va bo m� CO gang t<;tO moi trm'rng de tre nghi ngoi, cho Uong nhieu nu&c. Neu tre qua kh6 chiu, m�t moi, c6 the dung thuoc h<;t sot nhu da viet & tren. De giup tre "thong miii"

thi c6 the nho nu&c muoi bien, neu tre chua biet xi miii thi giup tre hut miii ra. Cach tht'.r hai la cho tre ngoi trong m()t phong tam da b�t nu&c n6ng de hO'i hoc len, moi trm'mg d6 se giup tre th& d� hO'n. De tre d& kh6 chiu & h9ng thi c6

the dua tre (tren m(>t tuoi) uong m(>t thia ca phe m�t ong pha it chanh.

Cac bac si luon nhac nh& de tre song trong moi tru<mg khong kh6i thuoc la vi day la m()t trong nhfrng nguyen nhan lam tre ho, kho khe dfr hon, d� bi nhi�m trung tai hay viem phoi hon. Cac thanh vien trong gia dinh va nhfrng nguCri cham s6c tre tiem vac xin phong cum tru&c khi mi.ta cum bat dau. HQ cling can tl! trang bi kien tht'.rc ve vi�c lay lan b�nh. Neu c6 the thi khong de tre tiep xuc v&i tre khac hay ngu<'Yi l&n dang om b�nh, each xa it nhat 2 met. Ri'.ra tay, m�t miii thu<'Yng xuyen cho tre. Vi rut ton t<;ti tren m�t v�t the tir 2 den 8 tieng m&i chet nen neu c6 ngu<'Yi b�nh de l<;ti vi rut tr�n b� m;_lt v<}.t the va tre ch�m phai roi dua len miii, mi�ng thi tre se bi lay b�nh.

CHAM soc RANG CHO TRE

Con nh& hoi toi h9c l&p n, trong m(>t Ian buon chuy�n v&i co b<;tn than, khong hieu loanh quanh the nao ma hai dt'.ra l<;ti tam ve rang ( !). Co b<;tn toi n6i co ay rat cam O'n m�

vi da gift cho co ay m(>t ham rang khoe d�p. Chuy�n nay toi CH.AM s6c TRE > >

https://thuviensach.vn

rat nh& vi 1) M9t dt'.ra l&p 11 ma biet tl;l' b9c 19 la cam OTI IDE;'; 2) Cam O'n IDE;' ve m9t ham rang; 3) M9t ham rang kh6e dE;'p dm'mg nhtr la m9t tht'.r rat kh6 c6 dm;rc ( chinh vi v?y ma co b<;ln ay m&i cam O'n IDE;').

Trang khi d6 6' My g�p baa nhieu ngm'ri la toi g�p bay nhieu ham rang tuy�t vOi, kh6e, trang bong, deu tam tap.

NguOi My khong dc;ri den khi dau rang m&i di kham ma deu d�n ct'.r 6 thang m9t Ian l?i "tham nom" nha si de lay cao rang va de nha si kiem tra, chan doan cac b�nh ve rang de dieu tri luon.

De c6 duc;rc ham rang tuy�t veri nhu v?y, ben C<;lnh vi�c danh rang hang ngay la m9t cong q1 khong the mong manh hO'n: chi nha

khoa. Chi nha khoa

git'.tp rang "s<;ich", ngan

ngli'a sau rang, b�nh

nu&u rang, va tranh

hoi mi�ng... H9i Nha

khoa My khuyen cao

khong nen dung tam

vi se lam ton thtrO'ng

Anh : Redraspberryboutique

lc;ri Va t<;lO khoang each

l&n gifra cac rang.

Ngay tir khi dt'.ra tre du&i m9t tuoi, khi n6 da mQc rang, la ngueri My da dung khan S<;lCh ho�c ban chai de danh rang cho con. Du&i 3 tuoi danh rang bang ban chai v&i nu&c am ho�c dung kem danh rang cho tre em, khong c6 flouride, an toan neu tre nuot phai. Tre 3, 4 tuoi thi c6 the t?p danh rang bang kem danh rang c6 flouride, can hu&ng d�n de tre khong nuot kem danh rang. Tre danh rang 2 Ian m9t ngay, https://thuviensach.vn

trong d6 i Ian Ia tru&c giac ngti dem, va sau d6, tre khong uong sfra, hay nu&c ng9t nfra. Tre di kham nha si Ian dau khi i tu6i, sau d6 cir 6 thang l;;ii di kham dinh kY de phat hi�n va chfra tri kip th&i. Khi toi dua con di kham rang, ba nha si n6i rang, c6 the de tre t\l' danh rang, nhung v&i tre du&i 8 tu6i, ngu&i l&n can danh l;;ii cho tre de bao dam danh rang ki, vi tru&c d6, tre c6 the chua biet each danh rang cho dung. Vi�c kham rang von khong phai la m()t trai nghi�m thich thu, doi v&i ca ngu&i l&n, huong ho tre em. Chinh vi v�y. & My, c6 cac phong kham rang chuyen cho tre em,

& do, cac nha si va nhan vien phong kham luon an can va chiu kh6 mat th&i gian ban dau de khien tre cam thay thoai mai, d� chju, tru&c khi tien hanh kham. T&i nhfrng phong kham nay, tre ding dugc trao nhfrng m6n qua ng9 nghinh nhu chiec dong ho cat (de giup tre danh rang lau h<Yn - den khi cat chay het xuong thi thoi), ho�c chiec gmmg nho co que dai de co the nhin vao tirng chiec rang ben trong ... Tat ca nhfrng no l\fC do nham giup tre khong SQ' ph�i di kham rang.

https://thuviensach.vn

CHVdNG 111

CHO CON AN

M¢t bfta an ngon bdt dew tL1 m9t cdi b1;1ng c16i.

Ng�n ngft Phap

I<aren la m(>t ha m� My ma toi kha than va hay g�p. Du&i day toi viet lc;ii Ian minh quan sat Karen cho be Sophie (14

thang tuoi) an.

Karen trai khan ni long du&i dat roi d�t be Sophie vao ghe ngoi an tre em. Karen da d9n ra tren ban m(>t lat pizza, m(>t it mi y se>t kem nam, m6n rau th?p cam xao, m(>t it tn'.rng bac, m(>t it ga tam b(>t.

Karen deo yem ni long vao co ao Sophie de khi be an khoi vay ban. Karen d�t m(>t bat nhga va m(>t thia nhga tru&c m�t Sophie. Dau tien Karen cat m(>t mieng pizza nho hinh tam giac d�t vao bat cho Sophie. Day la Ian dau tien Sophie an pizza! Be cam mieng pizza bang hai tay, cho vao mom, thay ctmg qua, bo xue>ng bat, roi lc;ii cam len g�m mem ra, g�m duQ'C m(>t ni'.ra mieng pizza thi ra chung chan khong mue>n an m6n nay, cam dua cho Karen. Karen bao toi: "Day la lan dau tien Sophie an pizza nen toi dua cho be an dau tien. Luc do be dang d6i va dang hao hue an. Lan dau https://thuviensach.vn

an ma g�m dU'Q'C nhu the nay la tot roi. Lan sau chac chan se tien b(> hon."

Karen l?i dua vao bat Sophie m(>t it trung bac. Day la mon quen thu9c nen Sophie cam tay boc vao mi�ng an, h'.tc thich thi l�i cam thia xuc, co mieng vao mi�ng, co mieng roi la ta ben ngoai. Cu the Karen clan clan dua cac mon con l�i cho Sophie an m6i khi Sophie an het ho�c to ra chan khong muon an mon do nfra.

Toi de y v&i m6i mon Karen chi dua m(>t it vao bat du de Sophie an chu khong xuc th�t nhieu. Karen noi: "Sophie nhin thay bat vira vira nhu v�y se thich an hon, va neu an het thi se CU'OO tuoi vi cam thay 'thanh cong'."

Mi Y sot kem nam co le la mon Sophie thich an nhat vi Sophie m(>t tay cam thia, m(>t tay cam clia, luc xuc, luc xien, luc boc tay, an gan het bat mi Y.

Den mon rau th�p cam xao thi th�t buon cuOi, Sophie chi boc cac vien ca rot an, bo nguyen l�i nhfrng h�t d�u Ha Lan. Co ve nhu Sophie biet chac chan minh muon an cai gi Va phan bi�t dU'Q'C rat tot cl\fa tren mau Sac CUa mon an.

Mon ga tam b(>t Sophie dua len mi�ng g�m g�m roi d�t tr& l�i bat, ngoi thir ra. Karen hoi: "Con khong muon an a? Khong sao:'

Trang hJ.c Sophie Xlr ly ch6 thl'.rc an thl. Karen ding an.

Co chi thinh thoang dao mat qua xem thai d(> cua Sophie the nao. Karen noi buoi toi khi co chong co 6' nha thi ca ba se cling ngoi an va Sophie rat thich dU'Q'C la m(>t thanh vien trong bfra an gia dinh nen rat vui ve Va CU'OO nhieu lam. 0

My, tre em la m9t phan trong bfra com gia dinh chu khong phai la trung tam cua bfra an. B6 mt; van noi chuy�n v&i nhau, chu khong phai chi cham cham vao vi�c cho con an.

https://thuviensach.vn

Karen n6i co phai co gang ch9n nau m6n de Sophie ding c6 the an duqc, va nau nhieu m6n trong ml)t bfra an de trong d6 se c6 m6n Sophie thich.

Chia kh6a cho vi�c Sophie i4 thang tuoi ngoi an chung bfra an v&i b6 mE;> la vi & My tre em ta 8 thang tuoi da t�p an b6c thuc an va ta bo clan vi�c an b{)t/ chao.

Karen n6i mC)t ngay Sophie an 3 bfra chinh va i bfra ph1,i. Neu m(>t bfra an it (vi khong thich an, m�t, chan, khong c6 m6n ua thich), thi den bfra sau Sophie d6i nen an rat m<;mh. Trang m(>t bfra, Karen gi&i hc;tn th&i gian an la 30 phut, sau 30 phut, ke ca Sophie chua an duqc nhieu, ma khong chju an nhfrng m6n da nau, thi Karen cGng khong dung d�y di nau m6n khac, vi Sophie can quen v&i vi�c an nhfrng m6n c6 tren ban, chu khong doi hoi.

Karen la ngu&i

dau tien n6i v&i toi ve

"ranh gi&i trach nhi�m".

Bo mE;> chju trach nhi�m

ve vi�c Cho an gl., An &

dau, Khi nao; Con be

thl. chju trach nhi�m ve

vi�c An nhu the nao,

An bao nhieu, th�m chi

la C6 an hay khong.

Karen bao m6i Ian

co vi phc;tm cai ranh gi&i

trach nhi�m nay, vi d1,1

nhu pha tro cho con an,

xuc h9 con, lam cac vi�c

chieu theo y con de con

Anh : Scienceofmom

66

https://thuviensach.vn

an thi Sophie l�p tuc "nhi�m" cac th6i quen xau nay ngay, trcY nen doi hoi hOTI, an Uong cang kh6 khan hOTI, va bfra com gia dinh tr& nen n�ng ne. Dua tre duemg nhu hieu rat nhanh rang vi�c n6 an Ia rat quan tr9ng doi v&i bo mt;, Ia "vi�c" cua bo mt; nen thay vi t�p trung vao vi�c an de giai quyet COTI doi cho ban than thi no t�p trung vao vi�c me nheo, doi hoi.

Lan ngoi xem Karen cho con an, toi thay th�t binh yen, khac han Ian toi xem Maggie, m9t ba mt; Trung Quoc song

& My, cho con an, nhu m9t tau hai.

Jerry da 18 thang tuoi, l&n hOTI Sophie, mi�ng da m9c nhieu rang hOTI, rang ham da mQC du Ca. Jerry ngU d�y, Maggie va chong da an tru&c roi. Maggie d�t Jerry vao ghe an tre em, quang khan ni long, roi do tren ban an cua Jerry m9t dong ngo, d�u Ha Lan va xuc xich cat nho. Jerry c6 ve ue oai khong muon an. Ngoi nhin Jerry an ch�m chc;ip m9t luc, Maggie bat dau sot ru(>t, lay thia xuc h9 Jerry, m6i thia th�t day. Jerry nhai tr�u trc;io. C6 luc quay dau sang m9t ben de tranh an. Maggie bao "Mieng cuoi dmg nao!" roi dut m9t thia vao mi�ng Jerry. M9t luc sau lc;ii "Mieng cuoi dmg nao!"

roi dut m9t thia nfra. C6 luc chong cua Maggie phai ra h6

trQ': "Qi mieng xuc xich nay ngon qua nhi, bo an nay, Jerry khong dUC!C an nay!" Nhung Jerry khong he to ra hao hung hOTI. C6 luc Maggie phai quay ghe cua Jerry ra phia cl:ra so de Jerry khoi nhin thay toi, tranh bi ... phan tan. A.y v�y ma Jerry ding v�n khong nhai nhanh hOTI. Phai n6i them rang Jerry kha mum mim, nhung v&i tinh canh m6i bfra an nhu tra tan the nay, thi khong ai thay vui ve gi ca. Ma tir be da bi "luy�n" cho chan an the nay thi sue khoe ve lau dai lc;ii la m9t cau hoi.

CHO CON AN >

.·

......

. ..

...

https://thuviensach.vn

Toi thay each cho con an kieu My nhl.l' cua Karen, ngoai vi�c d9y dtra tre t\l' l�p tir be, thi n6 con dang h9c t�p & ch6:

- Ton tr9ng dtra tre: Quan sat thai d9 va dieu chinh phu hQ'P thai d9 cua dtra tre.

- Cach giao tiep tot: Thay vi ap d�t "Con oi an di ngon lam" thi hoi han con xem con c6 thich an khong, con c6 the ChU'a biet noi nhl.l'ng con biet dap 19i bang net m�t, Ctr chi...

- S\f trung th\fc: Thay vi lira doi, gia vO- con ve "mieng cuoi cung", "ho an, con khong dU'Q'C an" du cho S\f lira doi nay nhan danh yeu thU'O'ng.

Tren day la phl.l'O'ng phap an d�m truyen thong cua My, no co khac phl.l'O'ng phap an d�m Baby led weaning (phU'O'Ilg phap an d�m tre t\l' chu). Baby led weaning la phU'O'ng phap an d�m CO xuat Xlr tir n1.1'6'C Anh, cho phep be tiep XUC Va t\l' Xlr ly thtrc an ngay tir kh&i dau CUa thm k-y an d�m (be 6 thang tuoi), khong xay nhuy�n, khong xuc. Con trong each ha m� My cho con an ma toi quan sat, be dau tien an thtrc an nhuy�n, roi tang clan dQ tho, den 8 thang tuoi thi ngoi t\l' hoc thl'.rc an (nhl.l' each ma tre theo Baby led weaning tir 6 thang da lam). Den i tuoi thi be ngoi an chung thtrc an v&i gia dinh.

Tre bat dau an d�m khi tre c6 the ngoi khong can d\fa, gift thang dau, co phan x9 nhai, to ra thich thu v&i vi�c an uong, thong thl.1'0-ng dieu nay di�n ra khi tre 4 den 6 thang tuoi. Vi�n Nhi khoa Hoa Ky khuyen rang tre nen bat dau an d�m luc 6 thang tuoi, khong can s&m hO'n, vi sfra m�

hay sfra cong thtrc la nguon dinh d1.1'6ng tot nhat cho tre trong thm gian nay. Neu tre an d�m s&m hO'Il thi tre se "no"

va an it sfra m� hay sfra hQt. Nhieu ho m� kha sot ru9t va mong con bat dau an d�m s&m vi nghi day la bU'&c phat https://thuviensach.vn

trien can thiet nhung khong han v�y. Bo m� khong nen chi vi thay con dem thrrc d�y khoc, hay "cai gi ding boc vao mom", "thm'mg phat tieng ch�p ch�p" ma nghi "chac la no doi", ho�c thay con khong tang can nhanh nhtr trtr&c thi sot ru<}t, sg con thieu chat. Tre du&i 1 tuoi, sfra v�n dong vai tro quan tr9ng nhat va an d�m chi mang tinh chat b6 sung. Ml,lc dich CUa Vi�C an d�m v&i tre dtr&i I tuoi la de tre lam quen Va thich thu v&i vi�c an uong.

Khi tre bat dau an d�m, ngml-i My mua cho con m<}t chiec high chair (ghe cho tre ngoi an), va d�t con vao do mbi khi an. Drra tre My da hinh thanh thoi quen mbi khi an la ngoi ngay ngan tren ghe do. Tu the ngoi ding la ttr the an khoa h9c nhat. Khi drra tre biet boc nhon (tam 8 thang tuoi), ngtrm My chuan bi thrrc an cho con co the cam boc an dtrgc. Cach lam nay co nhieu lgi ich. Tre t�p dung tay, va phat trien ky nang v�n dl,lng ket hgp mat-mi�ng-tay. Tre tl!

cho minh an ding khien dich vi phat ra tl! nhien, khien tre an ngon hO'n. Luc nay, bo m� hap, nu&ng, ho�c lu<}c thrrc an roi cat thanh vien nho ho�c thanh dai de con cam. Trtr&c I tuoi, ngo9i trtr nhfrng do khong nen cho tre an nhtr muoi, dml-ng, m�t ong thi thrrc an cho tre rat da d9ng: Rau: Sup 10' xanh, d�u diia, cu den, bi ngo, ca rot, sup 10', dua chu(>t...

Hoa qua: Chuoi, le, xoai, du du, bO', dtra hau, dtra vang ...

Tinh b<}t: Khoai, ngo, g9o, my Y ...

Protein: Thit ga, thit bo, thit lQTI, ca, cac 109i d�u h9t (d�u den, d�u do ... ), d�u phl,l, sfra chua, pho mat ...

HQ chuan bi tinh than s�n sang cho vi�c tre t�p an la se bi ban, vtrO'Ilg vai. Khi tre m&i t�p an, chung chtra biet https://thuviensach.vn

an uong la phai gQn gang nhu nguCri l&n. D�c bi�t nhfrng Ian dau t�p t\l' ngoi an, tre c6 the se lam rcri do an xuong dat, quang thl'rc an, boi thl'rc an len t6c, m�t miii. Sau khi tre an xong thi d9n d�p, lau chui ghe an, san va di rl:ra tay va m�t cho tre. Nhfrng dieu phien phl'rc nay c6 the lam bc;tn nan chi, nhung th\fC te tre Se ScYm biet an Uong gQn gang hOTI.

Chung ta khong nen ngc;ti nhfrng vat va nay vi day la nhfrng thCri gian "dau tu" cho m()t tuOTig lai tot d�p khi con biet t\l'

an uong va yeu thich vi�c an uong. Neu ta tiep t1,lC xuc cho con thi Se rat m�t moi Vi ta Se luon phai tUC tr\fC VOO vi�C an cua be. Trong nha se luon c6 canh nguCri an tru&c, nguCri an sau, vi c6 nguCri phai b6n cho be an. Be bi xuc an se luon khong c6 t\l' chu, luon bi cam giac "ep an" nen be se khong yeu thich cac bfra an.

M()t dieu quan tr9ng ma nguCri l&n can nh& la: Tre biet minh muon an va can bao nhieu thl'rc an. Cac ong bo ba m� thuemg m&i khi bu&c vao bfra an lc;ti cho rang con can an het m()t luQ'Ilg nhat dinh thi m&i du no. Nhung dl'ra tre m&i la nguCri biet chinh xac luc d6 n6 muon an khong va can an bao nhieu.

NguCri My ciing dua thia, dia cho con s&rn. Dua tre luc dau chi nghich, sau d6 chung quan sat bo m� va t\l' biet each xuc thia, xien dia va dut vao mi�ng minh. De dc;ty con dung thia, dau tien, Clr dua thia cho tre cam, CO the hu&ng d�n dO'Il gian bang each cam tay tre c6 thia dua thl'rc an vao mi�ng tre. C6 the hang thang trCri tre v�n chi nghich v&i thia va XUC dU'Q'C rat it vao mi�ng, nhung khong nen mat kien nh�n. Tre can c6 th&i gian de t�p. Neu tre t6 ra b\fc ttrC, vi d1,l nhll' khi CO gang xien ma xien khong dU'Q'C, CO the giup tre bang each hu&ng d�n dua tay tre xien cho chinh https://thuviensach.vn

XclC, nhung neu tre khong to ra can S\f giup d& Cua b?n thi hay cu de tre tiep tl;IC t?p luy�n. Luc dau, tre c6 the dung ca hai tay, tay trai, tay phai. Khong nen dt.'.rt khoat bat tre phai chuyen sang cam tay phai. Hay nh& rang, doi v&i tre bay gi&, chiec thia, dia ding chi la do choi thoi. L&n clan len, tre Se dung thia, dia thanh th?O han.

Tren i tuoi, tre c6 the an chung m6n an v&i ngu&i l&n.

Nhung dieu nay khong c6 nghia la bo m� c6 the tv do hoan toan nau cho tre an gi ding dm:;rc. Ban than bo m� can lam tam guang an uong khoa hQc cho tre. Tre c6 d? day nho, nen cho tre an thuc an nhieu dinh du&ng, tranh cho tre an do ng9t va thuc an chi c6 calorie r6ng. To chuc Eatright khuyen m<;>t bfra an cua tre c6 du cac thanh phan theo tY l�

nhu hinh ve sau:

ChooseMyPlate.gov

Anh: Choosemyplate

CHO CON AN > > >

https://thuviensach.vn

(J My, hQ khuyen khich tre khong an v�t suot ngay, ma chi an ngay 4 bfra (3 bfra chinh va 1 bfra ph\l gifra bfra tnra va bfra toi) theo gi(r co dinh. Vi�c cho tre an v�t dtrQ'C

coi la thu ph?m gay ra kho khan trong bfra an cua tre: Vi tre quen khi nao muon la dtrQ'C an luon, nen tre khong bao gi(r th\fC S\f cam thay doi, Va h1c t&i bfra, ngoi vao an, tre da ltrng ltrng b\lng nen khong con IDUOn an thtrc an bo IDE;' da chuan bi. Bo IDE;' thay con khong an bfra chinh, l?i co gang

"bu dap" bang each cho tre an v�t la da sai lam khien vong luan quan nay tiep di�n. Trong khi do, vi�c cho tre an 4 bfra vao gi(r CO dinh giup CO' the tre hinh thanh thoi quen, va tre ding biet "t&i bfra la se dtrQ'C an" nen khi tre CO hO'i doi thi ciing khong doi an v�t ma dQ'i t&i bfra an v&i gia dinh. Gifra 4 bfra nay, tre dtrQ'C khuyen khich Uong ntr&c, chtr khong uong sfra hay ntr&c hoa qua.

M(>t lo lang cua bo IDE;' la con an do tho s&rn thi d� bi nghE;'n. Nhfrng cau chuy�n ke ve dl'ra tre nuot ca qua nhan, mieng th?ch khien bi tac dtrCrng tha lam cho bo IDE;' rat cang thang khi cho con an do tho. CT My, bac sI luon khuyen khong nen dtra tre con nhfrng mieng tron, trO'Il, d� tu(>t nhtr mieng th?ch hay hap rang bO', h?t l?c ... Con v&i nhfrng thl'rc an thong thtrcYng, mem, tre se h9c dan each Xlr ly. Khi m&i tiep XUC v&i finger food (thtrc an CO the cam tay dtrQ'C) hoi 8 thang, tre CO the CO phan X? Qe ra khi can mieng to qua, nhtrng dan dan tre se dieu chinh each can, nhai, nuot de khong bi Qe nfra. Chinh nhfrng dl'ra tre dtrQ'C tiep xuc s&rn va dan dan nhtr v�y ma chi m(>t vai thang sau, chung co the an va khong bj Qe nfra, dieu chinh thl'rc an rat tai tinh. Do chinh la each tre h9c, chl'r khong phai ngtrCri l&n chung ta tranh bang each luon nghien nhuy�n tat ca thl'rc an cua tre https://thuviensach.vn

den t?n nam 2, 3 tuoi.

6' My, bac si ding khuyen cao nen cho tre an tnyc tiep hoa qua thay vi lam mr&c qua. Vi dv, hay cho tre an mieng dtra hau thayvi Uong ntrcYC dtra hau, an xoai thayvi lam sinh to xoai. Nguyen nhan la vi thl:r nhat tre hoan toan van cam thay thl:rc an ngon khi an & dc;mg mieng ban dau, thl:r hai, khong nen cho tre quen v&i vi�C ntrcYC Uong la phai ng9t.

Tot nhat la tre uong nu&c, uong sfra khong dm'mg de tranh bi hao ng9t sau nay.

a Vi�t Nam c6 quan ni�m rang cho tre an do tho s&m se hc;ii dc;i day, chinh vi v�y ma & Vi�t Nam, tre em 2, 3 tuoi van Clr an chao hay tht'.rc an xay nhuy�n. Trong khi d6, & My, tat ca cac tai li�u hu&ng clan tre an d?m, tir hu&ng clan cua b�nh vi�n, cua bang, cua cac to chl:rc cap quoc gia, deu hu&ng clan tre an d?m nhtr tren va khong m(>t tir nao trong d6 n6i t&i vi�c cho tre an do tho nhu tren se h�i dc;i day. M(>t nu&c nhu My, cai gi ding nghien Clru khoa hQC r6 rang, c6

hu&ng clan chi tiet va ngan ngira tirng chi tiet nho c6 hc;ii du ti I� xay ra Cl,l'C thap, ma tir bao lau nay, van cho tre an tho theo tien d(> nhu tren, nen bc;in hay yen tam, khong c6

chuy�n tre an tho se bi hc;ii dc;i day dau. Va khong chi & My, ma & cac nu&c chau Au, Canada, Oc, tre em deu an tho v&i tien d<? tuO'ng tl,1'.

M(>t Ian toi tham dl,1' m<)t h<)i thao ve dinh dtr&ng cho tre, m(>t ba m{;' hoi: "The neu con toi la dl:ra rat tham an thi sao? N6 hJ.c nao cilng doi an, va an rat nhieu. Toi phai mang, bat n6 an it, th�m chi phai giau thl:rc an di. Nhung trong n6

rat kho s& :· Chuyen gia dinh du&ng da dua ra m(>t cau tra lCYi thu tj: "Dirng mang con hay bat con an it di. Vi cang bat con an it thi n6 lc;ii cang them thuong. Bc;in giau thl:rc an di https://thuviensach.vn

thi se t9o tac d1=1ng ngtrQ'C: M6i khi dtra tre c6 thl'.rc an, n6 l9i cang an nhieu hem, vi no SQ' tan Sau b9n giau di, no Se khong dtrQ'C an nfra:' Ca h('>i trtr<mg ctrOi pha len vi vi chuyen gia

. nay nam bat tam ly tre dung qua. Luc d6, ba m6i nht; nhang n6i tiep: "B9n ct'.r thiet l�p quy tac ngay 4 bfra. D�c bi�t trong cac bfra chinh, bi,m cho phep con an thoa thich, con muon an bao nhieu ding dtrQ'C, mi�n la con an trong cac bfra da quy dinh. 09 day con ngueri khac nhau, nhung deu c6 gi6i h9n. C6 the be nha b9n th1,rc S\,l' c6 nhu cau an uong nhieu hem nhfrng dt'.ra tre khac, nhung n6 ding c6 gi&i h9n. Trong m('>t bfra, be ding se chi c6 the an m('>t so ltrQ'Ilg nhat dinh thoi la no. Va be se c6 tam ly tich C\,l'C v6i vi�c an uong vi be dtrQ'C an du nhtr be muon, cht'.r khong lo lang bi thieu an nfra. B9n ding nen d9n cho con an nhfrng thl'.rc an bo du&ng, nhu rau qua, thi be se v�n no ma v�n khoe m9nh:'

Chuyen gia nay ding cho biet: "Khong nen ep tre an bang each 'hoi l('>', vi d1=1 n6i 'Con an cai nay di roi mt; se cho con xem ti vi' ma nen de tre tt.r kiem soat vi�c tre muon an gi, an bao nhieu." Ba ding n6i rang nhieu ba mt; cho rang can phai lam tht'.rc an trong dt;p, trang tri sang t90, thi m6i kich thich tre an, nhung theo ba dieu nay la khong can thiet. "C6

the thinh thoang ba mt; trang tri cho vui, nhtrng tre nen dtrQ'C t�p de an vi n6 d6i, CO' the can an." Toi rat cam kich y kien cua ba vi toi biet nhieu nguOi mt; da m�t moi v6i vi�c nau ntr6'ng cho ca nha l9i bi them SlrC ep phai trang tri tht'.rc an trinh bay sang t90 v6i hy v9ng con se an nen l9i cang them m�t moi. D�c bi�t, c6 tru<mg hQ'P ke ca mt; da trinh bay rat cong phu, ma con v�n khong chiu an, thi nguOi mt; l9i cang that VQng vi da mat nhieu Cong SlrC ma l9i khong d9t dtrQ'C hi�U qua nhtr mong muon.

https://thuviensach.vn

Hay de be ngoi an chung v&i gia dinh. Dirng t?O th6i quen de be an tru&c ho?c an sau, con trong luc gia dinh an thi be chi ngoi chcri xung quanh. Hay de be du9'c tham gia ngoi an, nhin m9i ngm'ri an, nghe m9i ngu&i n6i chuy�n.

D6 ding chinh la yeu to khong the thieu trong vi�c an uong.

Thong thm:rng trong bfra an d6, ca gia dinh nhan nha an va n6i chuy�n, d6 la nhip d('> an vira phai. Neu b?n khong de tre t\l' an ma luon XUC cho tre, thi b?n thuemg CO XU hu&ng gi\lC

con an "an nhanh nao'', "ha mi�ng an mieng to nao" ho?c th?m chi "bo khen de con an nhanh nao". B?n thay day, tat ca nhfrng hanh d('>ng d6 khien cho tre khong c6 th&i gian nhai ky, khong c6 th&i gian cam thay thl'.rc an c6 ngon hay khong, mui vi the nao. Dong theri, tre ding khong c6 "diem t?p trung" - vi d\l khi an, b?n se c6 nhfrng "vi�c" de lam nhu tay cam thia/diia, dau nghi "an tiep m6n gi day'', "m6n nay ngon'', "m6n nay chan" ... trong khi tre khong c6 nhfrng vi�c d6 de lam, tre se chan, se muon xem ti vi, chcri do chcri, ch?y duoi ... Neu d�t vao vi tri cua tre, b?n se hieu cam xuc d6. Ban than b?n ciing khong c6 "vi�c" gi de lam, ngoai vi�c ngoi XUC cho con an, nen b?n ciing chan, gi\lC gia muon con an nhanh cho xong. Roi b?n nghi chinh cai ti vi, cai do chai lam con sao nhang khong an nhanh, con cl'.r ch?y khien b?n phai ruQ't theo m�t dli't hai... Chua ke vi�c b;;in vira n�u an tfU'cYC do, chua dU'9'C an, phai cho con an tfll'cYC, nen h?n ciing d6i, ket qua la b?n tr& nen d� cau gi?n, va muon la mang con. Vi�c xuc cho con an, tu&ng se nhanh han de con t\l' an, nhung th\l'C te, VI dtra tre chan an nen Se mat ca tieng dong ho. Va m6i bfra an nhu the ca gia dinh deu khong ai vui ve gi.

Trong khi d6, hay tu&ng tu9'Ilg neu b?n de tre c6 ghe https://thuviensach.vn

ngoi rieng, dtrQ'C bat dau vao bfra CO'ffi v&i ho m�. B�m gap cho con m9t tht'.r tht'.rc an, va n6 cam len, cho vao mi�ng, phan x9 tiet ntr&c b9t xuat hi�n, lam thuc an mem ra va dtrQ'C tieu h6a d� hO'Il khi da xuong den d9 day. Trong hie con dang loay hoay v&i mieng tht'.rc an d6, b9n ding da c6

th&i gian de an m9t vai mieng, va hoi chuy�n chong horn nay di lam the nao. Ct'.r nhtr v�y, thong tha, b9n da cho dt'.ra tre du th&i gian de thtr&ng thuc tirng m6n, an, va dirng l9i khi n6 no.

Tat nhien, m9i chuy�n trong th1.rc te khong d� dang.

Se c6 du IDQi cau hoi xuat hi�n. Be cam len an nhtrng khong nuot, ma chi nhai roi nhe ra? Be chi an hoa qua, khong chiu an rau hay thjt? Be bi tao b6n? Be boi ban tht'.rc an khap m�t mfii, dau t6c?

Ban than toi ding da g�p het nhfrng chuy�n nay v&i be Xoai. Be v�n an d�m binh thm:rng cho t&i h'.tc n thang tuoi, cho an gi ciing nhai nhai roi nhe ra, tir hoa qua, den rau, den thjt. Ngay ca m6n be rat tra va chtra bao gier tir choi la dtra hau thi bay gier ciing chi cho vao mi�ng nhai nhai dtrQ'C ti ntr&c roi nhe ra. Sau bfra an, ca cai

"mang" deo Cr co be day thuc an! DtrQ'C mot vai tuan nhtr V�Y thi VQ' chong toi lo Ve dinh dtr&ng cho COn qua, nen danh quay qua nau chao, nau sup cho con an de con c6

ti dinh dtr&ng. Nhtrng toi v�n khong chiu dau hang. Toi lam luan phi en, m{>t bfra finger food ( thtrc an tre c6 the hoc an dtrQ'C), m9t bfra sup. Toi nghi rang minh v�n can d9n ra finger food de be an xem c6 tien trien gi khong, va neu c6 khong tien trien thi be ciing can t�p, chtr neu chi an chao, an sup thi be se quen phan x9 tl,l' an, tl,l' nhai, tl,l'

nuot ngay.

https://thuviensach.vn

M(>t Sl! vi¢c lam cung co niem tin trong toi ve vi¢c phai gifr vfrng l�p trm'mg dc;ty con tt.r an finger food. D6 la sau m(>t vai buoi dau an sup, an chao thay lc;t mi¢ng, thay ngon, be an thun thut, thi ciing nhtr cac be cung tuoi khac, be bat dau chan cai thtr tht'.rc an dc;tng long nay. Va the la bat dau bai ca b�t nhc;tc, b�t ti vi, vira chO'i vira an, th�m chi c6 horn m� phai lam tro, de con ha mom an! Luc d6, toi biet rang minh phai ch!u dt.rng cai "tro" nay de con c6 dinh dtr&ng, dong thOi v�n phai hang ngay t�p cho con an finger food de con c6 ttrO'Ilg lai! Nhfrng ngay nay toi luon the v&i long minh, khi nao con nhai nuot dm;rc binh thtrimg, nhat d!nh se che bien du m9i m6n cho n6 an cho thoa (va thoa ca long toi dtrQ'C nhin con an nfra).

Toi tim hieu chan che tren mc;tng, hoi han khap nO'i xem c6 ai nhtr con toi, cu nhai lc;ti nhe, khong nuot. C6 m(>t so ba m� mo ta tinh trc;tng giong h¢t, roi bao dtra tre c6 the bi sensory disorder (roi loc;tn giac quan), nghia Ia dt'.ra tre bi gi&i hc;tn m(>t giac quan nao d6, trong trtrimg hqp nay la eating disorder (roi loc;tn an uong). Toi lien h¢ ngay v&i chtrO'ng trinh Early Intervention (Can thi¢p s&m) de h�n h9

den kham xem con toi c6 bi nhtr the khong.

Trai Ph�t phu h(>, 2 tuan trtr&c ngay h�n to cht'.rc Can thi�p s6rn d�n kham, luc do Xoai 14 thang tuoi, hai VQ'

chong toi dang ngoi an cO'ID, toi nhin sang Xoai thi kia, no an, nhai va nuot han hoi. HO'! Cuoi bfra an, nhin vao "mang"

thay CO may mieng thit dang nhai dcY, nhtrng CO'ffi, rau thi khong c6. The la "n6" chui vao ht,mg Xoai roi!

Hr bfra day tr& di, Xoai an dtrQ'C th�t. Bat dau tir an dtrQ'C CO'm, mi, rau, clan clan con an dtrQ'C ca thit. Tir d6, khong bfra an nao n�ng ne. Toi lam du m9i m6n cho con: CHO CON AN > >

https://thuviensach.vn

mi Y, rau lm)c, xao, thjt kho tau, ga rim, cha tom, ca ran, CO'ffi chien .... Roi den ca bun cha, bun rieu, bun ho, banh xeo, banh cuon, ho m� an gi, Xoai an dtrQ'C dmg het tat ca. Thich nhat la nhfrng horn nao nha di an buffet, Xoai tha ho dtrQ'C thtr m6n m&i. Ngoi an nha hang chfrng ch�c dmg ho m�. Xoai dtrQ'C an CO'ffi ga Hai Nam, vjt quay, CO'ffi tam StrCYn ntr&ng ... chtr khong phai nhat vj chao ga nfra.

Nhfrng ngay dau khi con m&i nhai nuot dtrQ'C, toi n6ng long muon con an bu nen m('>t ngay c6 khi cho an 5

bfra. Khi nao thay con d6i la cho con an. Nhung nhin l�i la biet lam the la d& ngay, con ctr 2 tieng l�i an, thanh ra nhieu khi n6 chi thich an nhfrng m6n linh tinh, nhtr nhin thay qua chuoi thi xO'i qua chuoi, den h'.tc vao bfra chinh c6 rau c6 thjt thi khong an nfra, h'.tc ca nha an xong roi thi l�i d6i, nhtrng khi ay lam gi con rau thit nfra ma an, con danh an t�m cai khac. N6i chung la ljch trinh rat lung tung, khong kiem soat dtrQ'C.

Tu d6, toi m&i h9c each dtra con ve an ngay 4 bfra, bfra sang, trtra, chieu an cling thtrc an v&i gia dinh, bfra phl,l

{gifra bfra trtra va bfra chieu) thi be an m('>t minh. Gifra cac bfra, toi cat het thtrc an di, khong de con nhin thay, vi chi can hO'i d6i, nhin thay thtrc an la be doi an, chtr nhat djnh khong chju ch& den bfra. Luc day ma chieu con thi xetve lQ'i chi dtrQ'C vai phut nin kh6c cua be, con ve h�i thi ca bfra sau d6 con ngoi chO'i, khong an gi, den luc ca nha an xong, con m&i d6i, m&i doi an.

M('>t khi da sap xep dtrQ'C vao th&i kh6a bieu nhtr v�y.

toi thay rat nh� nhang. M6i bfra chinh, toi d9n ra cho con du thanh phan dinh dtr&ng rau, thjt, tinh b('>t, hoa qua, sfra.

https://thuviensach.vn

The la toi yen tam la con dm;rc cung cap du chat de an. Toi cfing khong bao gier phai lo con d6i nfra. Vi neu m9t hfra con khong an nhieu thi hfra sau, d6i, an ngau nghien ngay.

Phan l&n cac bfra, con dtrQ'C dtra nhfrng m6n con thkh, va thinh thoang gi&i thi�u m6n m&i. Nhfrng bfra gi&i thi�u m6n m&i thi neu con khong an ciing khong phai lo vi con se an thuc an khac trong bfra ho�c den bfra sau an bu.

De tranh bfra an tr& thanh "cu9c chien quyen h,rc"

gifra bo m� va con, ho m� ding can duy tri kY lu�t va tranh btr&c qua "ranh gi&i trach nhi�m" nhtr da neu Cr tren. Trong cuon Parenting with Love and Logic, hai tac gia Foster Cline va Jim Fay c6 ke m9t cau chuy�n: C�u be Aidan 6 tuoi ngoi trong quan an nhanh Burger King v&i bo m�. Bo m� da an gan xong roi nhtrng Aidan v�n con dang thoi bong bong bang ong hut cua coc Coca-Cola, nghjch khoai tay chien va m&i g�m m9t chut mieng hamburger.

M� c�u bao: "Con an nhanh len, ca nha con phai di sieu thi nfra day." Aidan hoc nh6n an m9t mieng khoai tay chien roi thoi. Luc nay ong bo bao ba m�: "Em khong bao dtrQ'C

n6 a? Cu nhtr the nay thi di mu9n mat." Ba m� cam mieng hamburger len va dtra vao mi�ng Aidan nhtrng Aidan mim ch�t mi�ng l9i. Luc nay ong ho de d9a: "Nay, c6 nhanh len khong, khong thi bo m� di sieu thi m(>t mlnh va b6 con 6'

li;ti day day." Aidan v�n khong d9ng d�y va mim ch�t mi�ng.

Ong bo lien dung len: "DtrQ'C roi nhe. Bo m� di sieu thi day. Con cu er day cho canh sat den d6n." Luc nay thi trong dau Aidan chac dang nghi: "0, xem minh gioi khong nay, minh m&i 6 tuoi ma minh hoan toan kiem soat dtrQ'c hanh d9ng cua hai ngtrCri l&n nay: ti:r gi9ng n6i, hanh d9ng, den sac m�t. The thi con SQ' gi canh sat!"

https://thuviensach.vn

Foster va Jim khuyen rang, de d9y con hi�u qua, bo m�

can xac dinh dm;rc cai gi nam trong tam kiem soat cua minh va cai gi khong. Bo m� khong the kiem soat dU'Q'C vi�c con an hay khong, an it hay an nhieu, ma chi kiem soat dU'Q'C Cai o to dang d6 dQ'i ngoai kia. Chinh vi v�y, bo m� chi can noi:

"Khong sao, Aidan. Nam phut nfra bo se lai xe di. Con con, con co 2 h1a ch9n: an va khong an, no va doi."

Gia Slr ong bo cua Aidan cuoi dmg ding noi v&i con:

"Khong sao, Aidan. Nam phut nfra bo se lai xe di. Con con, con co 2 l\fa ch9n: an va khong an, no va doi." Nhung m<)t luc sau, ong l9i noi "Con 3 phut nfra nhe, an di khong la doi day. Ntra dem doi tinh d�y khong co gi ma an dau." Dang le ra ong khong can phai to ra sot ru<)t, lo lang va nghI h<) Aidan, b&i Aidan 6 tuoi, phai t\l' biet dieu don gian do. L9i m<)t Ian nfra, ong the hi�n rang tam tu cua ong phv thu<)c vao vi�c Aidan co an hay khong. Strc m9nh l9i nghieng ve phia Aidan.

Cuoi dmg, da het 5 phut, bo Aidan dung len: "Ra xe thoi". Aidan noi: "Nhtmg con chtra an xong." Luc nay, bo Aidan tra lCYi: "Nao, con t\l' di hay de bo phai khieng nao."

Dang le ra, ong khong can phai ve ra hu&ng di nhu v�y, ong chi can cho dtra tre biet thong tin "Xe sap di" va no phai t\l'

quyet dinh.

Aidan khong nhuc nhich, va luc nay bo Aidan be c�u len, di ra xe. Tat nhien la Aidan gao len, chan tay giay giva.

M9i con mat do don vao nha Aidan. Foster va Jim cho biet, nhieu c�p bo m� khong dam be con di khi con giay d9p tru&c dam dong vi SQ' mat the di�n, SQ' ngm'ri ta nghI minh khong biet each d9y con nhung Foster va Jim cho rang hQ

khong can lo lang ve vi�c do, vi m<)t la bo m� vao m<)t quan https://thuviensach.vn

nhu Burger King khong phai de t�o moi quan h� lau dai v&i ai ma phai quan tam ngtr<'ri ta ban tan, hai la trong qua trinh d�y con doi khi can phai c6 nhfrng h'tc nhtr the.

Sau khi bo Aidan da be Aidan len xe, ong vira lai xe vtra lien tt,IC cau nhau ve vi�C Aidan khong chju nghe l<'ri.

Foster va Jim khuyen rang khi dua tre da ch!u h�u qua thi bo m� nen im l�ng va de dua tre tl! suy nghi ve hanh d(mg cl.ta minh. Khi bo m� cau nhau, la mang, chinh la h'.tc bo m�

cho d(ra tre biet rang bo m� khong binh tinh dtrQ'C, khong con gifr dtrQ'C Vl the Va hoan toan chju anh hmmg bc".ri hanh d(mg cl.ta con.

Khi ve den nha, gan toi, Aidan bao: "Con d6i qua!"

Ong bo lien XU long len: "Tat nhien la d6i ch(r con gi nfra.

Bo da bao con ma con khong ch!u nghe. Un sau thi nh& ma an h.lc ho hao:' Toi nghi h'.tc nay chac ha m� l�i luynh quynh di nau t�m m6n gi de Aidan an cho d& d6i.

Theo Foster va Jim, khi Aidan keu d6i, ong ho can to ra cam thong, nhung dong th<'ri kien d!nh de dua tre ch!u h�u qua: "A, con doi a, bo ma khong an toi thi bo cling doi day. Chae con dang mong den hfra sang lam. Yen tam, h'.tc d6 ho m� se nau th�t nhieu cho con an." C6 nhu v�y thi Aidan m&i hieu rang m(lt khi da gay ra chuy�n thi se th\fC

S\f phai chju h�u qua va lan sau Aidan se khong dam xl'.r S\f nhu tru&c nfra. Dong th<'ri, Aidan v�n khong the oan trach ho m� vi ro rang tat ca chuy�n nay la do Aidan da l\fa ch9n khong an khi & Burger King. C�u khong the gi�n bo m� vi r6 rang ho con cam thong v&i can d6i cl.ta c�u. C�u chi c6

the tl! gi�n minh.

https://thuviensach.vn

HU'6'NG DAN CUA BABY CENTER

Tre so sinh tai 4 thilng tu6i: Chi cho tre u6ng soa m� ho�c sOa cong thuc. Khong cho tre an d�m trong thbi gian nay.

Tre 4 6 thilng:

-

Dau hi�u tre san sang an dflm:

- C6 th� ng§ng cao dau

- Ng6i auQc tren ghe

- C6 d au hi�u nhai

- Da tang can nhieu k� tU khi sinh lean n�ng da tang g ap doi so voi khi moi sinh)

- Thf ch thu voi vi�c an u6ng

- Biet mut th la

- Bi et d§y thuc an tU dau Luai ve sau

- Biet a§y luai ve phfa truoc va sau, mat dan phan x� d§y thuc an ra ngoai

- T6 ra d6i, sau khi da u6ng soa 8-1 O Lan/ngay ho�c 1 .2

lft soa/ngay

- Dang m9c rang

Cho tre an gl:

- Saa m� ho�c soa cong thLrc, va

- Thuc an xay nhuy�n [khoai lang, tao, chu6i, dao, le) ho�c b9t ngO c6c c6 tang cubng chat sat

Cho an bao nhieu:

- Dau tien chi cho tre an 1 thla ca phe thLrc a n xay nhuy�n ho�c b9t ngO c6c da pha Loang voi soa m� ho�c soa cong thuc

- Tang dan, cho tre an 2 Lan 1 ngay, m8i Lan 1 thla thuc an xay ho�c b9t ngo c6c pha Loang v6i soa. Tang dan d9 d�c cua b9t.

https://thuviensach.vn

Tre 6-8 thang tuoi

Cho tre an gi:

- Saa m� ho$c saa cong thuc, va

- B(H ngO coc c6 tang cvong chat sat

- Hoa qua xay nhuyen (chuoi, le, nvoc xot tao, dao]

- Rau nau xay nhuyen [bo, ca rot, bf, khoai Lang]

- Th!t xay n huyen [ga, lc;m, bo]

- 8�u ph1,1

- Cac Lo;;ii d�u nau xay n huyen (d�u den, d�u do, d�u trang mat den ]

. .

Cho an baa nhieu:

- 3-9 thia bQt, Chia thanh 2 aen 3 baa

- 1 thia hoa qua, dan dan tang Len an 60- 1 20 ml, chia thanh 2-3 baa

- 1 thla rau , dan dan tang Len an 60- 1 20 ml, chia thanh 2-3 baa

Lvu Gioi thieu tre tUng lo;;ii thuc an moi m9t, each nhau 3

ngay moi gioi thieu thuc an moi khac, d§ xem tre c6 b! d! ung lo;;ii thuc an d6 hay khong

Tre 8-1 0 thang

Dau hi?u Mt aau an thuc an tho:

- Cac dau hieu an d$m trvoc, va

- Tre biet bee nh6n

- Tre biet chuy§n do v�t tU tay nay sang tay kia

- Tre c6 th6i quen cha mQi thu vao mieng

- Tre c6 phan x;;i nhai

Cho tre an gi:

- Saa m� va saa cong thuc, va

- M9t ft pho mat tiet trung mem, saa chua [nhvng tre chVa aVQC uong saa tVOi cha toi khi 1 tu6i]

- Ngo coc c6 tang cvang chat sat

CHO CON AN > >

https://thuviensach.vn

- Hoa qua, rau lam hoi nat [chuoi, ciao le, bo, ca rot, bf, khoai tay, khoai lang]

- Cac thll an di§ cam nam [banh ml nu6ng roi cat mieng nh6, chuoi chf n cat n h6, my y nau mem, ngO CCC hlnh cha OJ

M9t ft thllc an c6 chlla protein (trllng, th1t xay, ca, ci�u

-

phl,l, d�u den nau mem]

Cho an baa nhieu:

- 60-80 ml saa ho�c saa chua ( ho�c 1 5 g pho mat]. 50- 1 00

g ngO CCC tang cubng chat sat

- 40-75 g hoa qua

- 40-75 g rau

- 20-40 g thllc an c6 chlla protein

Tre 1 0-12 thang

Dau hi�u tre san sang an d?m nhieu hon:

- Cac dau hi�u an d�m tru6c, va :

- Tre di§ dang nuot nhieu thllc an

- C6 nhieu rang hon

- Khong con dung luai ci§y thllc an ra

- Bat ciau muon dung thla

Cho tre an gi:

- Saa m(i! ho�c saa cong thllc, va

- Pho mat ti�t trung mem, saa chua [nhung tre chua dUQc uong saa tuoi cho t6i khi 1 tu6il

- Ngo CCC c6 tang cubng chat sat

- Hoa qua cat hlnh vien ho�c dai dai, ho�c dam nat

- Rau nau chf n mem, cat mieng vua an [ci�u Ha Lan, ca rot]

- Cac m6n nau [ml Y nau v6i pho mat, cac m6n ham)

- Protei n [trllng, th1t xay, ca, d�u phl,J, cac ci�u h9t nau mem va lam natl

- Cac thll an d� cam nam [banh my nu6ng roi cat mieng nh6, chuoi chin cat nh6, ml y nau mem, ngO CCC hlnh cha OJ

https://thuviensach.vn

Cho an bao nhieu:

- 80 ml sua ho�c sua chua [ho�c 1 5g pho mat]

- 50- 1 00 g ngO CCC tang cvong chat sat

- 40-75 g hoa qua

- 40-75 g rau

- 20-40 g cac m6n nau neu 6 tren

- 20-40 g thuc an c6 protein

CAc MON .AN CHO TRE

Noi ve cac mon ma tre em 6' My an, thl!c tinh toi khong phai la "fan" cua hamburger, pizza, sandwich, hay chicken nuggets. Tuy nhien, 6' My co m9t so mon ma toi rat thich, ca tre em va ngu&i km deu an dm;rc.

Thu nhat la mon ngli coc tr(m sfra. (J sieu th! ban rat nhieu lo?i ngli coc, cheerios, honey nut, pop ... Chi can do ra bat roi do sfra len la con co m(>t bat ngon lanh de an sang.

Day co the noi la mon an sang pho bien nhat 6' My.

Anh : Frugalityisfree

CHO CON AN )- )- )- 85

https://thuviensach.vn

Thi'.r hai la m6n

pancake.

Tr{)n

pancake v&i sfra va tn'.mg,

danh len roi chien tren

chao chi mat vai phut. An

v&i maple syrup. Be Xoai

hau nhu sang nao ding

an m6n nay ma kh6ng

biet chan.

Anh : Cheryl Leong

Tht'.r ba la trt'.rng

bac (scrambled egg) :

Danh trt'.rng v&i sfra,

cho it dau an ho?c bO'

vao chao, roi danh tr{)n

len den khi chin.

Anh : G radtogou rmet

Thu tll' la m6n ml Y sot kem: Lrn)c ml Y cha chin. Do whipping cream vao

noi, cho it pho mat

bao, it bO', do mi y

vao tr{)n deu. The la

xong. M6n nay tre

an ngon, d� an, c6

tinh b<?t va protein.

An h : Efoodsdirect

https://thuviensach.vn

Ho�T DQNG THE CHAT

Di kem v&i an uong la vi�c v�n dqng de tieu hao nang lu'Q'ng. Bang vi�c cho con tham gia vao cac ho9t dqng the chat, ho m� da mqt each t\l' nhien hmmg d�n con loi song kh6e m9nh. 0 My, tre con tham gia cac ho9t dqng ngoai trCri rat nhieu, di d90 ho, di cong vien, da bong, danh bong chay, choi "di tim kho bau" hay dOTI gian la no dua (y CclC san ch<Yi. Ngay khi & trong nha, ding co nhfrng ho9t dqng de tre v�n dqng. Mqt ho<;1t dqng dOTI gian la mua cho con cac cai shaker (h9p lac nh!p), trong con, que quan ruy bang ... va b�t nh9c len de con tha ho nhay theo di�u nh9c. Cau kY hOTI mqt chut la to chl:rc mqt tro ch<Yi trong nha, ho m� ve cac kY hi�u tren nen nha, vi dv, m6i khi di t&i hinh tron la phai nhay qua hinh tron do, di t&i chfr V la phai vtrOTI vai, di den hinh ban chan la phai gi�m chan ... Tre con von nhieu nang lm;mg nen chung thm'mg rat thich nhfrng tro nay. NguCri My ding het sl:rc tranh de con xem ti vi nhieu. Hinh anh ti vi thm'mg gan v&i hinh anh "cu khoai tay nam tren sofa", y chi m<)t nguCri lll'eri bieng chi thich nam m<)t ch6, khong chiu v�n d<)ng.

CHO CON AN )- )-

https://thuviensach.vn

CHVdNG IV

?

CHO CON NGU

Hay eti n6 ngu, vi khi tlnh dQy, n6 se c6 thi difi m1i non.

Napoleon Bonaparte

Toi van nh& hoi toi khoang 8 tuoi, toi co em I tuoi. Ca nha 4 ngu&i nam tren m()t chiec gim'mg. Em toi m()t dem d?y khoc may Ian, m9i ngu&i thay phien nhau be ru em ngli tr& lc;ii, dau tien la m�, roi den ho, cuoi dmg la toi. Nhung toi thi buon ngli qua, be em lc;ii rat chan, nen den ca cua minh, toi v& ngu say nhu chet, set danh hen tai ciing quyet khong thl'.rc d?y. Sau nay doi h'.tc toi van mO' thay nhfrng dem trong em be ngu kho s& va m�t moi ngay ay.

Tru&c day toi nghI nha co em be, vat va nhu v?y la chuy�n duO'Ilg nhien. Nhung hoa ra chung ta se nhan hO'n rat nhieu neu khong m�c dinh tre con la v?y. MC)t buoi sang, toi ghe nha co bc;in cfi Alex chO'i. Lau ngay khong g�p, chang may choc da den trU'a, hai dtra COn I tuoi ru&i Va 3 tuoi cua Alex da den gi& di ngli. Toi te nhi dtrng d?y dinh ra ve nhung Alex baa toi dQ'i co m()t chilt thoi. Chung toi cling hai dtra tre len phong cac be 6' tang hai. Co dua Owen 3 tueii vao phong rieng cua be. Owen t\l' treo len cai giu&ng xinh https://thuviensach.vn

xan, dap chan roi nam tren do. Alex vay tay "Sleep well" roi nh� nhang dong dra phong cua con lc;ti. Roi co dua Leah vao phong cua Leah nO'i co m('>t cai ciii, co m�c cho Leah chiec sleepsack, chan ma nhll' m<?t cai tui ngu, cai phec mO'

tuya cho con, d�t con vao trong ciii. Co de vao clii m<?t binh nu&c, loi;li binh ma nu&c chi chay khi be milt vao ong hut CUa binh, khong SQ' nu&c tran ra khi bi do.

Roi co cling noi "Sleep well", va nh� nhang dong dra phong lC;li.

The la xong.

Khong m(>t tieng khoc.

Toi va Alex xuong nha han huyen tiep. M(>t tieng ru&i sau thi Leah khoc. Be da tinh giac. Luc nay Alex m&i len tang de dua con xuong.

Qua la tuy�t vCri! Ctr th fr nghi bao nhieu tieng dong ho ma Alex da tiet ki�m dugc, bao nhieu cong sire va m�t moi ma Alex khong phai chiu d\fng khi be va ru con ngu!

V�y Alex lam nhll' the nao? Toi Ctr tmmg do la m<?t bi m�t, m('>t tai nang thien phu ma chi m(>t so it nguCri m� ngoai Alex m&i s& hfru. Khi toi hoi ve each co lam, toi tu&ng nhu minh sap dU'Q'C m& mang m(>t dieu huyen bi nhat. Nhung hoa ra & My, ong bo ba m� nao cling thong thc;to phuO'Ilg phap "sleep training" (luy�n cho con ngu ngoan) nay ca.

Ngay tir khi Owen va Leah 3 thang tuoi, Alex da bat dau

"sleep train". Co xay d\fng cho be m(>t nep g<;>i la 3B (bath, bottle, bed - tam, uong sfra, di ngu). V�y la Ctr m6i toi, tir khi 3 thang tuoi, Owen va Leah se dm;rc tam, roi uong sfra, no ht,mg, SC;l.Ch se, roi dll'C}'C m�c quan ao Va swaddle am ap, la be biet minh s�n sang di ngl:t. Neu co th&i gian thi co the cimg be d<;>c truy�n, hat, va luc nay khong khi trong gia dinh CHO CON NGU > >

https://thuviensach.vn

rat tram Hing, khong b�t ti vi hay c6 hoc;it d(mg gi nao nhi�t, de CO' the be d� di vao trc;ing thai buon ngli hO'Il. C6 the nh�n thay be buon ngli khi be ngap, dvi mat, dvi tai, lac dau sang hai hen ...

Alex n6i v&i toi rang tat ca phuO'Ilg phap nay nam & m<;>t quy tac: Khong gieo rac cac th6i quen xau, vi khi da tc;io thoi quen xau thi ve sau rat kh6 khan m&i xay dl,l'ng dU'Q'C

th6i quen tot tr& lc;ii.

De con ngli ma phai be, phai dung dua, phai hat ru, phai cho uong sfra. Do la cac thoi quen xau.

Chinh vi v�y, ngay dau tien luy�n cho con ngli, sau khi d�t con vao cui, Alex tat den, di ra khoi phong.

Va be bat dau kh6c. M(;'>t ngay binh thuemg, be da an no, da sc;ich se, khong om b�nh, nhung be v�n kh6c. Vi be da quen va muon dU'Q'C be, dU'Q'C om, dU'Q'C dung dua de giup di vao giac ngli.

Nhung Alex se khong di vao phong ma be be len. B&i vi be can hc;>c dU'Q'C each tl,l' fU minh vao giac ngu.

Va day chinh la th&i gian kho khan nhat v&i bat cu ong ho ha IDE; tre nao. Dung ngoai cfra ma nghe con kh6c, gao thet & hen trong. Nhieu ngu&i mua camera hong ngoc;ii de

& hen ngoai phong v�n co the nhin thay con, de biet con chi khoc thoi, con khong tr&, khong g�p chuy�n gi.

Trong tuan dau tien, khi con khoc, Alex khong vao d6

con ngay ma dQ'i 5 phut m&i vao v6 ve con, nhung tuy�t doi khong be len. Vi�c v6 ve nay giam dan, sau 10 phut, 20 phut, m&i vao. Day dU'Q'C coi la S\f h6 trQ' cho be, de be co cam giac an tam, biet IDE; V�n CO 6' do, IDE; Se t&i, Va be Se binh tinh lc;ti de chim vao giac ngu.

Alex noi trong 2 tuan sau do, th&i gian hai be nha co https://thuviensach.vn

kh6c giam dan ti:r m:'.ra tieng xuong m()t vai pht'.tt, roi cuoi cimg be khong con kh6c nfra, d�t vao clii la be nam im va m()t lt'.tc sau t\l' ngli.

Alex cho biet m9t dua tre 3 thang tuoi ngli dtrQ'C 5

tieng lien, la da dtrQ'C coi la ngu qua dem. Sau nay khi be l&n hO'n mQt chut, be Se CO the ngu lien mQt m�ch 12 tieng ma khong kh6c d?y doi be hay doi uong sfra.

Cac be khi t\l' ngu dtrQ'c, nhtrng sau 2, 3 tieng v�n tinh d?yva kh6c thi ding khong dtrQ'C be len de ru. Vi day la th<ri diem quan tr9ng de be h9c each t\l' v6 ve minh ngli tr& l�i.

Khi nay, th\fC ra be chi kh6c theo th6i quen chtr be khong can gi ca, khong can sfra, khong can be ru v6 ve. Nhtrng neu bo m� V�n Ctr lo lang Va be len hay cho Uong sfra thi be Se

"h9c" th6i quen xau d6.

Chi sau m9t vai dem tinh d?y kh6c la be se h9c dtrQ'C

each t\l' v6 ve minh ngu tr& l�i. Be se quen v&i vi�c khong c6 binh sfra, khong c6 be, khong c6 ru dau, "minh nam 'suy nghi S\f dCri' mQt chut la minh se buon ngu trcY l�i ay ma."

Nhieu ngtr<ri nghi rang t�i sao khong be ru tre, dQ'i tre ngu say roi m&i d�t tre xuong gitremg. NgtrQ'C l�i, can d�t tre vao dii khi tre con dang thl'.rc, ho�c dang lim dim buon ngu nhtrng chtra ngli han, v�n con nh?n thl'.rc dtrQ'C xung quanh. Ly giai dieu nay, Elizabeth Pantley, tac gia cuon sach The No-Cry Sleep Solution vi von: "Hay ttr&ng ttrQ'Ilg b�n len gitremg ngli chan am d�m em, b�n ngli ngon, cam thay th?t la tuy�t v<ri. Nhtrng gifra dem, tinh d?y, h?n thay minh dang nam co ro trong hep. B?n thay the nao? Chae chan la se cam thay bat an phai khong, se muon doi l�i cai chan am d�m em kia, b�n se chang the nao ngli l�i dtrQ'C. M9t dl'.ra tre ding v?y. Khi n6 ngu quen trong vong tay am ap cua https://thuviensach.vn

m�, gifra dem tinh d�y, thay minh m9t minh nam trong ciii, chac chan la n6 se cam thay rat kh6 chju, cam thay bat an.

L9i quay tr& 19i n6i ve quy tac "khong gieo rac cac th6i quen xau", can co gang bao dam quy tac nay. Toi c6 m9t co b9n, c6 m9t th&i gian co ay cho con tu ngu rieng sang ngl:t dmg giu&ng v&i minh, dli'a be tu d6 thich ngu v&i bo m�, moi Ian den gi& ngu la kh6c l6c doi ngu v&i bo m�, khong muon ve ciii nfra. Co ay l9i phai "sleep train" l9i nhu hoi be, nhung cling mat m9t tuan de be quen l9i v&i vi�c ngu rieng.

Cung can luu y la tre ngu thoai mai & nhi�t d9 thap hon ngu&i l&n, tu 18 den 22 d9 C. Bo m� thu&ng SQ' con l9nh nen m�c cho con rat nhieu quan ao ho�c dap chan day kin. Dieu nay rat nguy hiem, d�c bi�t khi tre chua t\l' biet bo chan ra, vi vi�c n6ng ngot la m9t trong nhfrng nguyen nhan hang dau gay chli'ng SIDS (chli'ng d9t tir & tre nh6). Hay nh& rang, la ngu&i l&n, trong dem, b9n ciing khong the nam dap chan day suot dem, se c6 h'.tc b9n bo chan ra, roi l9i dap vao, bo tay ra ngoai chan, roi 19i bo tay vao chan, tat ca giup b9n thoai mai de ngl:t ngon. Nhung tre nh6 chua the c6

S\f linh ho9t nay nhU' ngu&i l&n, nen tot nhat, hay cho be an m�c thoai mai va dap m()t chiec chan mong vira.

Nhieu ngu&i 19i n6i rang vi sao phai ren con ngu rieng v�y, lam kho con, th&i gian cham con, chieu con c6

dU'Q'C may, roi chung n6 se l&n nhanh nhu thoi. Nhung hay tu&ng tuQ'Ilg b9n mieu ta v&i m()t ong bo ba m� My rang: Hang toi sau khi an uong tam rira xong, nhi�m V\l cua anh chi la cho con di ngu, dua con vao giu&ng tro chuy�n roi ru den khi con ngu (thu&ng mat it nhat m(>t tieng dong ho).

Doi luc cam giac em ai cua chiec giu&ng se khien cho anh chi ngu quen luon cimg dli'a be. M9t lat sau, anh chi tinh

-<

-

-<. -<. c

,

,

ON LA KHAC:I! �°\'

https://thuviensach.vn

d�y va ra phong khach d9c sach, vao m�mg. Nira tieng sau, dt'.ra be tht'.rc giac, khong thay ho m� dau, kh6c toang len, anh chi l9i ch9y vao do con, nam chung v&i n6, roi quyet dinh di ngli luon tir s&m. Toi bao dam sau khi nghe xong vi�n canh nay, thi ong ho ha m� My se phat dien. HQ se nhat dinh khong chiu nhu the. Vi v&i ngm'ri My, thCYi gian rieng tu rat quan tr9ng. ThCYi gian de d9c sach, c�p nh�t tin tt'.rc, xem phim, nghien ct'.ru ... Tom l9i, th&i gian cho chinh hQ va cho VQ' ho�c chong cua hQ. Cung chinh vi ren con ngu rieng ma dCYi song VQ' chong cua ngtr&i My it bi anh htremg.

Khi toi c6 con, nhfrng tuan va thang dau tien, con ct'.r ngu dtrQ'C 2 den 3 tieng la d�y kh6c doi sfra, doi be. Hai VQ'

chong thay phien nhau cho con uong sfra, be, dung dtra, hat ru cho con ngli l9i. Toi v�n con nh& toi thu&ng di ngu s&m tir 8 gi& toi de d�y trong con phi en 2 gi& sang. Con chong toi trong con tir toi den 2h sang m&i dtrQ'C di ngli. The nhtrng nhieu dem con kh6c to qua, chong toi nam phong trong ma cling khong the nao ngu dtrQ'C. Vi�c cho con di ngli cling khien hai vg chong d� cau c6 v&i nhau nhat. C6 horn toi dang be con di l9i va hat ru, con da liu riu mat ngu, thi chong ffiCr Ctra t90 tieng CQt k�t, con be l9i tinh d�y kh6c, toi cau qua ltr&rn xeo, khien chong toi SQ' qua lui ra ngoai. C6

horn ch�ng toi ru con, da d�t be xuong cfli, thl toi 6' phong ngoai dang an CO'ffi, lam rO'i cai dua keu Ieng keng. Con be l�p tt'.rc khoc re len, con chong toi 19i h�m h1,l'C be con len fU

tiep. Luc d6, toi biet ca hai chung toi chang c6 loi gi, nhung luc d6 khong c6 giai phap nao cho vi�c ngli cua con.

Chinh vi the, sau khi h9c dugc tir Alex, hai VQ' chong toi da quyet tam ap d\mg. Khi be dtrQ'C gan 3 thang, chung toi xay d1,l'ng cho be lich 3 B, tam, uong sfra roi di ngu. Tre C HO CON NGU

.

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . https://thuviensach.vn

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

SO' sinh dung la rat thich CO lich sinh ho�t dung gier, deu d�n. C6 horn chung toi an mu(m, chtra kip tam cho con, Xoai nam & ghe bouncer Ctr kh6c nhi nheo. Luc chong toi bao "The ho cho di tam nhe" roi di lay khan, ta, ... con be lien ttrO'i tinh han len, nin kh6c. Tam roi den tiet ffil,lC uong sfra.

Nhieu horn be vira dtrQ'C tam s�ch se, dang uong sfra mat da lim dim muon ngu luon nhtrng chung toi phai lam m9i each de be thtrc, khong dtrQ'C ngu trong luc bu sfra. Be can v�n thtrc khi dtrgc d�t xuong ciii thi luc sau c6 tinh d�y, be m&i tl,f ru minh ngu l�i dugc. Nhfrng ngay dau tien cho con t�p ngu, Xoai kh6c ca m".ra tieng. May ma c6 chiec camera ma chung toi yen tam hO'Il, nhin. thay con, va bi et con kh6c chtr khong bi tr&. Khi bat dau dtrQ'C luy�n ngu, tre thtrerng trai qua 3 kieu kh6c khac nhau: Dau tien la kh6c kieu gao, thet, doi v&i ho m�, day la tieng kh6c de gay lo lang nhat.

Tre luc nay dang het StrC "bl,l'C ttrc" vi khong thay ho m� vao be len. Thong thtrerng kieu kh6c nay chi keo dai toi da 20

phut va m()t dem tre chi kh6c 1 den 3 Ian nhtr v�y. Tieng khoc thtr hai la khoc ram rlrt, tre Ctr khoc i i roi l�i ngtmg, roi l�i kh6c. Day chinh la luc tre vira kh6c vira tl,f d6 minh.

Cuoi cung la tieng khoc rat ngan, tre khoc roi nham mat l�i ngu. Biet each "nghe" tieng kh6c se giup ho m� vfrng tin hO'Il khi luy�n con ngit. Cung nher nam vfrng ly thuyet ve sleep training nen hai VQ' chong toi gan, chju dtrQ'C tieng con khoc. Co luc hai VQ' chong bao nhau: "Ong ha ma & day chac khong chiu dtrgc."

Dung nhtr h�n, trong hai tuan sau do theri gian kh6c cua Xoai giam clan. Cuoi cung d�t xuong ciii con khong khoc nfra, Ctr quay dau qua l�i roi ngit. Trong m()t vai thang sau do, con con nho nen ngit dugc lien s tieng la kh6c d�y, https://thuviensach.vn

thi toi cho con uong sfra roi con ngil tiep. Sau nay khi con 6 thang tuoi tr& len, con ngil thang m<)t leo t&i 7 gier sang.

Toi se con nh& mai cam giac thoai mai khi moi toi toi l<;li dUQ'C thu thai dQC sach va ngu den 7 gi(r sang, nhom vao camera thay be nam trong ciii da tinh nhung van cum toe toet dQ'i ho m� d?y vao be len. Tu d6 tr& di, cu cho con uong sfra xong, d�t vao ciii, tat den, la con ngu. M<)t Ian ong ha n<)i t&i tham. C6 horn con be da ngil roi, ong n<)i chang may gay ra tieng d<)ng. Ong ng(;lc nhien ke: "Con be n6 gi?t minh, mer mat ra nhin thay ong, roi li;li quay m�t di ngu tiep." Ca hai ong ha deu xuy-t xoa: "Trm O'i, ho m� chua thay dua tre nao ngoan nhu n6." VQ' chong toi nghe con duQ'c khen thi cum sung su&ng, nhung chung toi biet, Xoai ngoan la m<)t chuy�n, c6 dieu chinh nh<Y ap d\mg phuO'ng phap sleep training kia be m&i c6 th6i quen ngil ngoan nhu v?y. Khi VQ'

chong toi di chO'i cY thanh pho khac, cY khach S(;ln cling CO

ciii cho tre con, be van ngoan ngoan theo l!ch cu va d�t vao ciii la ngu den sang horn sau.

The roi m<)t lan, toi mac m<)t sai lam nghiem tr9ng.

Khong nh& ly do lam sao ma toi l<;li be Xoai len ngil cling v&i ho m�. Oi trm, con be duQ'c ngil chung v&i ho m�, sung su&ng lam. Ban than toi cling thay thich vi dUQ'C om con ngu, hit ha mui thO'ID cua con, dugc thay con 6' gan minh.

The roi Xoai khong ch!u ve ciii ngil rieng nfra. Moi buoi toi den gi<Y di ngil la chi vao giu<Yng b6 m� kh6c doi vao d6 ngu.

Luc d6 toi suy nghI, thoi n6 ngu cling minh, cling khong khac gi, d�t vao giu<Yng thay m� nam C(;lnh la 5, 10 phut ngu luon. Phai moi cai giu<Yng ch�t, dam ra khong thoai mai lam, the thoi. Toi nao biet ngay toi dan bu&c vao quyet d!nh d6, ve sau toi hoi h�n den the nao. C6 2 chuy�n xay ra: M<)t CHO CON NGU > >

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . .

https://thuviensach.vn

. . . . . . . . . . . . .. . . . . . .

la th<'ri gian Xoai chO'i tnr&c khi ngu cang dai, c6 horn toi be con vao giU'6ng, nam cc,mh con roi, ma ntra tieng sau con van dang bi bo, tinh nhU' sao s�u. C6 horn Xoai con dung len nhay tren giU'6ng, barn lay thanh giU'6ng dua nghjch.

Dinh diem c6 horn chO'i 2 tieng m&i ngu. Toi nam qnh con ma tiec th<'ri gian, chon chan, cam thay bi bach VO cung. Hai la khi da ngli roi, luc Xoai tinh d�y, khong thay m� hen qnh thi kh6c. Toi khong the nao khong vao db con vi khac v&i dii, con c6 the te nga tir gim'mg. Mbi tan vao db con, nam c�mh con ch& con ngu l;;i.i, l;;i.i mat them th<'ri gian nfra.

Toi quyet tam khong the nao de tinh tr;;i.ng nay tiep

<lien nfra. The la Xoai bi dU'a l;;i.i vao sleep train, den gi& ngli thi be vao clii. NhU'ng luc nay Xoai da hO'n I tuoi, biet nhieu hO'Il, nen toi khong ap dt_mg sleep training nhU' ngay XU'a. Neu toi d�t be vao ciii va bU'cYC ra khoi phong, be se gao thet am i vi khong biet toi di dau. Toi danh ch9n each d�t con vao clii, toi nam qnh clii, hat cho con nghe de con binh tinh, roi toi cu nam the dQ'i den khi con ngli m&i ra ngoai phong. Lam nhU' v�y, Xoai quen clan, khong kh6c 16c gao thet nfra ma nam chO'i trong ciii roi ngli. Khi con da ngu thi toi di ra ngoai phong, be c6 tinh d�y kh6c thi toi cling khong bU'cYC vao db, vi toi biet con da a trong cfti an toan.

Xoai c6 tinh d�y, kh6c, mbi lan kh6c 5-10 phut nhU'ng roi buon ngu tr& l;;i.i, nam uych xuong clii ngli tiep. V�y la hang toi, toi l;;i.i c6 them 2-3 tieng ranh rang danh th&i gian rieng VcYi chong, dQC sach bao, Va cam thay CUQC song CUa minh can bang hO'n so v&i vi�c mat qua nhieu th<'ri gian cho giac ngli cua con. Thong thU'<'Yng, Xoai ngli den 3 gi& sang la tinh d�y. kh6c nhieu, vao luc t& m& sang do, toi cling buon ngli qua, khong chju noi tieng kh6c cua con nen d�y be con vao https://thuviensach.vn

gim'rng minh. Toi khong ng?i vi�c d6 vi be con vao gim'rng la toi l?i ngli tiep dU'Q'C. Con Xoai thay dU'Q'C vao v&i b6 m�

la sung smmg lam roi, nen nam xu6ng ngu luon.

Khi dQC den day, b?n se cu&i: "0 ho, d?y con ngu kieu My kieu nl:ra v&i sao ?" Rat nhieu ba mt;> khi hQc ly thuyet sleep training thi cam thay that v9ng khi con v�n khong ngli duQ'c xuyen dem nhu minh mong muon. Co Christine Gross-Loh, tac gia cuon Parenting without borders, c6 dua ra m9t cong thuc rat dung rang "St,r phu hQ'P gifra mong muon cua bo mt;> v&i tinh cach/th6i quen ngli cua tre St,r

=

nghi ngoi tht,rc Sl,f cua ca gia dinh". Dung v�y, m6i bo ffit;' l?i c6 nhu cau rieng. Ngu&i chiu OU'Q'C tieng kh6c cua con trong giai do?n dau sleep train. Ngu&i khong chiu duQ'c. Ngu&i muon c6 th&i gian rieng cho minh. Ngu&i muon m6i dem dU'Q'C danh toan b9 th&i gian cho con. Ngu&i muon ngli thang giac. Ngu&i l?i muon trong dem c6 the om con vao long, hit ha, v6 ve con. Ngu&i luc nao ding & tr?ng thai

"nl:ra tinh nl:ra ngu" nen khong SQ' de tay phai con. Ngu&i thi luc ngu chang biet treri trang gi, g?t tay vao con ma cling khong biet, nen SQ' nguy hiem cho con.

Sau hOTI m9t thang ngli chung v&i con kieu nay thi toi thay nhieu diem d&. Giu&ng ch�t nen ca nha khong ai dU'Q'C

ngu thAng gia'.c. Xoai ngil dem nam quay lung tung. ChAng hieu sao con be thich nam ngang giu&ng thanh ra cai giu&ng ch�t l?i cang them ch�t. Hom thi n6 d?p chan vao lll'Ilg, roi m�t bo lam bo khong ngli OU'Q'C, horn thi day mt;> di di di vao tu&ng. Ban than Xoai ngli cling khong yen vi bo mt;> ct,ra qu�y nen Xoai thinh thoang l?i kh6c toeing len. The la toi quyet dinh khong cho con ngli 15' c<Y luc dau ngli cfii, h'.J.c sau ngli v&i bo mt;> nfra. Lan nay la ve clii han. Ly do toi ng?i ngan https://thuviensach.vn

nhat la Xoai bay gier 16'11 roi, m".ra dem d�y kh6c la biet roi, khong thay ho m� dau thi li�u c6 kh6c ca tieng trCri khong ...

Tuy v�y toi van quyet tam thi'r, dem dau tien, toi dong ci'ra phong minh l9i, de con c6 kh6c thi minh nghe thay nho nho thoi, chl:r ni'ra dem nghe n6 kh6c to qua quyet tam di dau het l9i be con vao giuerng! Dem d6, toi ngli, thay con d�y kh6c 2 Ian, m9t Ian 3 gier sang, m(>t Ian 6 gier sang, m6i Ian kh6c khoang 10 den 15 phut, nhung van ngli dm;rc tir 9 gier toi den 9 ru&i sang horn sau. Den 9 ru&i sang nghe con kh6c d�y.

toi vao be con ra, thay mat con hoi srmg. Toi bao con: "Hom qua Xoai ngli ngoan trong cG.i suot ca dem, gioi qua.nhi. V6

tay nao!" Con be chang biet gi thay dU'Q'C khen la v6 tay sung su&ng (thuong qua!). Xong n6 gia ver lam m�t kh6c, toi bao:

''A, dem Xoai d�y khong thay m� dau nen Xoai kh6c, nhrmg Xoai l9i ngli dU'Q'C 19i nhi, gioi qua nhi'', the la con be l9i v6

tay. Dem thl:r hai, tinh hinh da kha hon han, Xoai van thl:rc d�y trong dem nhrmg kh6c it hon. Sang ra mat khong thay srmg nfra, nghe m� n6i "Xoai biet ngli ngoan" la Xoai 19i v6

tay. Den dem thl:r ba thi Xoai chi kh6c m9t Ian s phut luc n gier dem roi ngli m9t m9ch den sang horn sau. C6 the tat ca Ia do n6i lo lang cua toi t?O ra, chl:r Xoai c6 ve khoai ngli cG.i hon vi n6 tha ho quay, d?p trong cG.i va khong bi tieng ngay hay Cl,fa qu�y cua ai lam n6 thl:rc giac. C6 phai do Xoai da qua sleep training, ngli cG.i m9t minh tir khi 3 thang tuoi nen vi�c quay tr& l9i cG.i cling d� dang hon?

Chinh vi v�y. quyet dinh de con ngli nhu the nao hoan toan do b?n quyet dinh. Neu ban than b?n thich duQ'c ngli v&i be, de om ap, v6 ve be, de khong phai chiu nghe con kh6c, va b?n thay khong c6 van de gi v&i vi�c ru con ngli va ngu chung v&i con thi hay tiep tvc theo each d6. Con neu https://thuviensach.vn

h?n cling da trai qua kinh nghi�m nhu toi & tren, thi hay thu phuO'ng phap sleep training nay. Hay nh& day hoan toan la quyet dinh CUa VQ' chong b?n, phu h()'p VcYi each song, mong muon cua h?n va bq.n nghI phu hQ'P v&i be cua bq.n.

SLEEP TRAINING c6 DE THlJ'C HI�N 6' VI�T NAM

KHONG?

Quang cao tuyin Nguoi luy�n tre ngu ngoan

Yeu cfiu :

- Nam vang phvong phap Sleep training.

- C6 con tim n6ng bong va cai dau sat da (d€ ch1u dVQc tieng tre kh6cl.

- C6 kha nang thuyet pht,Jc tuy�t voi (d€ thuyet pht,Jc 6ng ba ni;ii ngo;;ii ve phvong phap nay]. ho�c c6 dieu ki�n a rieng.

- C6 mi;it chut kha nang tai chin h : H;;ing mt,Jc chi tieu can thiet: COi cho tre em.

- C6 dieu ki�n nha d€ yen tTnh, ho�c kha nang tai chinh ct€ mua thiet b! white noise (t;;io tieng di;ing gia, deu deu , at di tieng hang x6m hat karaoke, ch6 sua, bat dOa leng keng .. ]

.

Anh : Good

Crib

CHO CON NGU > > >

https://thuviensach.vn

BIEU DO THCYI GIAN NGU CUA TRE EM

T6ng thoi gian Ngu ctim

Ngu ngay

Tu6i

ngu/ m�t ngay

(ti,ng)

(ti,ng)

(tiing)

Mai sinh

1 6- 1 8

8-9

7-9 13-5 giacJ

aen 2 thang

2-4 thang

1 4- 1 6

9- 1 0

4-5 13 giacl

4-6 thang

1 4- 1 5

1 0

4-5 12-3 giacl

6-9 thang

1 4

1 0- 1 1

3-4 12 giacl

9- 1 2 thang

1 4

-

1 0- 1 2

2-3 1 2 giacl

1 2- 1 8 thang 1 3- 1 4

1 1 - 1 2

2-3 1 1 -2 giacl

18 thang -

1 3- 1 4

1 1

2 1 1 giacl

2 tuoi

2-3 tuoi

1 2- 1 4

1 0- 1 1

1 -2 1 1 giacl

0-1 lgiac. Den 5

[ 1 0 - 1 1 ]

3-5 tuoi

1 1 - 1 3

tuoi thl khong can

1 0- 1 3

ngu ngay nua]

Tat nhien, day chi la hu&ng clan chung. M6i dua tre l?i khac nhau. Hai dua tre co the chenh nhau 2 tieng khi so sanh thCri gian ngli trong m<?t ngay. Dieu quan tr9ng la nhin vao dua tre, neu thay no ban ngay khoe khoan, tuO'i tinh, khong quay khoc, thi la no da ngli du va co llch ngli deu d�n.

M<)t dua tre khi thieu ngli hay co ljch ngli khong deu d�n se d� quay khoc, cau kinh. Ngli du va dung gi& giup tre phat trien cac CO' quan, d�c bi�t la h� than kinh. Ngli du se giup tre l&n nhanh, phat trien khoe m?nh.

https://thuviensach.vn

CHV0NG V

D� Y CON Tl)' NHIEN

N6i vcii toi thl toi se quen mat, dqy toi thl toi c6 thi nhci, di toi [am VQ toi Se hpc Ql.({IC.

Benjamin Franklin

BA BU'6'c DE T�o NEN MQT KHONG GIAN TUYtT v6'I cuo TRE HQC HOI v.A THU' GIAN CHO cA GIA DINH

Bw6'c 1: T�o mQt moi trwO-ng an toan cho tre The nao la dam bao du an toan cho tre? M9t Ian toi nghe thay m<?t ddi tho9i gifra hai VQ' chong:

- TrOi, Hailey da biet v&i tay mer cl'.ra roi. Nguy hiem qua.

- Sao l9i nguy hi em?

- Thi ti.r gier no tl! do di vao phong khong kiem soat dU'Q'C n6 nfra ch tr sao?

- Anh thay v�y la tdt chl'.r. Neu bi nhdt kin trong phong thi n6 t1)' biet mer cl'.ra ma thoat than chtr.

Nghe do9n doi tho9i nay, toi nh�n ra rang, m6i khi tre l&n dan len, tre c6 m<?t ky nang m&i, d6 vira la bU'&c phat trien giup tre kham pha the gi&i, dong thOi vira la thach thl'.rc v&i ho m� luon lo lang cho tre.

D�Y CON MQT cAcH Tlj NHIEN

. . . . . . . . . . . . . . . • . . . . . • • • • • • . . . . . . . . . . . . . . . • . . • . . . . . . . . . . . . • . . . . . . . • • . . • . . . • . . • • . . • • . . . . . .

. . . . . • . • . . . • .

> >

. . . . . . . . . . . . . . . . https://thuviensach.vn

. . . . . . . . . . . • . . . . . . .

.•••

.•...

Nguc'ri l&n can lm'rng tru&c nhfrng nguy hiem cho tre nho. Toi khong the quen dU'Q'C each day vai nam, khi toi di b(> tren du&ng Le Duan, toi nhin bang qua nhin thay & tang tr�t m(>t ngoi nha, hai ba dang ngoi n6i chuy�n va m(>t dua be dang ngoi trong chiec xe day d9-ng c6 banh Ian. Cung nhu nhieu ngoi nha SQ' ng?p h,1t khac, nha nay each m?t duemg 3 b?c cau thang cao khoang m(>t met. B&ng dung dua tre day chan, va chiec xe c6 banh lao thang xuong du&ng. Canh tuQ'Ilg qua khung khiep. Toi khong the nao khong gi?n hai ba ngoi trong tre ma 19-i c6 the d?t tre vao vi tri nhu v?y. Dua tre dau the biet nen nha each m?t du&ng t&i m(>t met! Va ve sau, toi biet them rang xe day d9-ng Ian nhu v?y dU'Q'C khuyen cao la het sue nguy hiem, khong nen dung cho tre.

Ngm'ri My kha nh9-y cam v&i nhfrng gi lien quan t&i Sl,f an toan cua tre. HQ nhin nhfrng tui ni long, goi, chan, gau bong ... deu c6 the la hiem h9a gay ng9-t th& cho tre. Nhfrng sQ'i day dai nhu day di�n tho9-i, day keo manh ctra so ... c6 the gay ng9-t do that co. 6 di�n can bit kin. Khong de ch?u nu&c gan tre hay de tre chO'i nu&c m(>t minh. Cau thang, cua so ...

deu la nO'i tre c6 the nga. Th?m chi, he;> luon nh& khong de mqt dt'ra tre dtl'&i 5 tu6i 6' mqt minh v&i tre sO' sinh_

Toi quan sat thay & My, tre con rat it khi chO'i tren giu&ng, vi giuCm.g thu&ng c6 d�m, c6 d(> nhun. Thay vao d6, tu khi t�p l�t, truem, bo, ngoi, roi di, tre thuemg dU'Q'C d?t tren m?t phang, c6 d(> mem mem cl:rng cl:rng vtra phai nhu tham, hay nhfrng tam xop. D?c bi�t khi tre t?p bo hay t?p di, nguc'ri My thu&ng co gap sap xep 19-i nha de c6 m(>t khong gian r(>ng va an toan cho tre thoai mai t�p nhfrng ky nang nay. Thay vi thu&ng xuyen phai n6i "Khong" de ngan cam con, he;> t9-0 ra m(>t khong gian an toan de con tl,l' do kham pha:

https://thuviensach.vn

- Cat dc;m b&t cac do linh kinh, it khi dung, cac do trang tri khong can thiet, d�c bi�t cac do d� v&.

- D9n nha thuemg xuyen de nha kho rao, s�ch se, tranh b\li b�m.

- Sap xep phong khach de con c6 m(>t khoang khong gian l&n de di l�i.

- Doi v&i tre dang t�p di thi nen nha bang go ho�c trai tham, xop se an toan hon nen g�ch, da.

- Bit cac o cam di�n.

- Cac tu dung can chac chan va dU'Q'C gan ch�t vao tu<mg de phong tru&ng hgp tre treo, keo lam tu do.

- Ch9n cac do n(>i that "em" bang da, bang ni, neu bang go, thuy tinh, kim lo�i can bit cac g6c nh9n.

- Nha nhieu tang, c6 cau thang, thi nen c6 lap cl'.ra ch�n (y moi tang de tre khong tl,l' di len, xuong dugc; khoang each gifra cac con ti�n (y thanh cau thang can nho de tre khong l9t qua dugc.

- Cl'.ra so c6 thanh chan de tre khong l9t qua dugc; ho�C luem dong Ctra SO de tre khong mer dU'Q'C.

- Cat vao nO'i tre khong lay dU'Q'C nhfrng thu do nguy hiem nhu nu&c rl'.ra bat, nu&c c9 v� sinh, thuoc ... ; nhfrng do tre c6 the nuot phai nhu dong XU, CUC ao, vien bi ... hay cac v�t nh9n nhu dao, keo, kim ...

- Tranh tre xa hep, cac v�t n6ng nhu phich nu&c soi, noi, chao n6ng, lo nu&ng ...

- Tranh tre xa cac ch�u, XO nu&c, ban cau ...

Bll'&C 2: Thiet ke khong gian day ap dieu thu vi de tre kham pha

Doi khi chung ta qua binh thuemg v&i nhfrng gi chung https://thuviensach.vn

ta da quen thu(>c. Nhtrng doi v&i tre tha, tat ca deu la m&i me. M(>t trong nhfrng each de tre tim hieu V?n v?t xung quanh la ch?m vao n6. Toi t&i nha Sarah, co da tirng la giao vien d?y cap II theo phtrO'Ilg phap Montessori (phtrO'Ilg phap Montessori la m(>t phtrO'Ilg phap giao dl,lc trong d6 coi tr9ng cac tiem nang cua tre va n& hrc de phat trien tiem nang nay bang m(>t moi trtr6ng giao dl,l.C than thi�n v&i tre). Nhtrng ke tir khi c6 Charlie, co da quyet d!nh nghi vi�c & nha cham con.

Toi da di het tir ng?C nhien nay sang ng?C nhien khac.

Charlie c6 m(>t tu thap nhieu ngan de dt.rng do chai.

N6i la do chai nhtrng chung khong han la do chai thong thtr6ng ma toi van g�p. V?y chung la gi?

M(>t cai gio may ben trong dt.rng: M(>t con sao bien, m(>t con ca nhl,l'a, m(>t cai ltrQ'C, m(>t thanh bao CU qua hay pho mat. Trong m(>t cai khay g& ben C?nh l?i c6 du thl:r h(>p: H(>p dl,l'ng nhan, h(>p cl:rng b9c ll,la, tui vai dl,l'ng tien XU, 19

trtr&c dl,l'ng xa phong rl:ra bat.

Anh: Aneverydaystory

https://thuviensach.vn

Cho den khi toi t\l' tay ch?m vao con sao bien thay l&p VO n6 XU xi cung cung, ch?m vao con ca nh\fa thay cac l&p vay c9m len, ch?m vao mat lm;rc thay gai gai ... thi toi nhu m()t dua tre Ian dau tien thay ngm'ri minh rung len nhfrng cam xuc l? lung. Roi luc to mo keo nap m& h9p nh�n, l?t m& h9p b9c Iva, c?y b6c tui vai hay m& nap 19 xa phong, ... tat Ca deu de luy�n cho dua tre thanh th?O hOTI v&i 10 ng6n tay.

a m9t g6c khac c6 m()t khay sat, tren c6 m()t bat d\fng g?o, m()t bat khong, va m()t cai thia ben C?nh. Charlie ngoi C?nh khay sat do, tay cam chiec thia muc g?O tu bat nay sang bat kia, c6 luc l?i lay tay boc g?O. C6 le cam giac ca 2

ban tay ng?p trong g?O khien c?u rat khoai chi nen Ve sau c?u chi thich nghich nhu v?y thoi. Toi nh& hoi toi con be, sau khi b6c mit, the nao tay ding dinh day nh\fa mit, va each de het nh\fa mit la cho ca ban tay vao thung d\fng g?O, xoa xoa m9t luc la se het dinh tay ngay. Toi ding con nh& toi ding rat thich cam giac mat mat Va cac h?t g?O nho cung CU

luon qua cac ke tay. Nen toi hieu chinh xac vi sao Charlie l?i thich nhu the.

Charlie qua la sung su&ng vi khong chi duQ'c "tiep xuc"

v&i g?o. M� Sarah con chuan bi cho c?u m()t khay tuO'ng t\l'

nhung trong khay la tra xanh, tra den. Roi c6 m()t khay khac chl'.ra d6 cac 109i, d6 den, d6 xanh, d6 trang, d6 do ...

Thm'mg thi tre con chi duQ'c nghich nu&c khi r\'.ra tay, khi tam. Nhtrng ro rang la doi v&i Charlie thi khong phai v?y. Trong tu do chO'i cua c?u c6 m()t khay tren d6 d\fng m()t cai ma nh6 chua ntr&c va m()t mieng b9t bien. Charlie c6 the cam tay nhung b9t bien vao ntr&c roi nam ch�t tay de vat ntr&c ra, roi l?i l�p l?i nhtr the. M� c?u ding de ben C?Ilh m()t cai kim kim lo?i dung de ep toi. Charlie c6 the cho https://thuviensach.vn

mieng b9t bien sung mr&c vao trong khe ep d6, roi bop kim de ep mr&c ra.

Tat ca tu do chO'i cua Charlie khong c6 tht'.r gi phai mua

& ngoai hi�u do chO'i va chang ton may dong tien. Nhtrng n6 th\l'c S\l' la m(>t "kho bau" cho tre em.

Thiet ke tu thap c6 nhieu ngan d\l'ng do chO'i cua Charlie rat thong minh, vi n6 khac "m(>t cai thimg", "m(>t c<ii ro" d\l'ng do chO'i & 2 diem: M(>t la n6 "mer", nen rat m&i gQi tre cam lay de chO'i, khong can phai m& nap h(>p hay m& tu.

Hai la n6 rat ngan nap, gQn ghe, thay vi bi viii lap dmg m(>t ta do chO'i khac.

Ket cau tu nhtr v?y thuc day tre t\l' do ch9n m6n do chO'i, t\l' do bat dau chO'i, t\l' do dung chO'i, nhip di�u hoan toan do tre t\l' chu. Toi biet dtrQ'C dieu nay nha m(>t horn dtra con den m9t l&p h9c. Ba giao bao: "Co hay ct'.r di theo con va quan sat thoi, dung chi bao dt'.ra tre chO'i gi hay chO'i the nao." V?y la ca buoi m9t tieng rtr&i horn d6, toi ngoi nhin con toi chO'i. Con ngoi chO'i tro dut cac h<ilt vao que, be ngoi den 20 phut vao cai tro d6 ma khong muon r&i. Trong long toi chi muon bao con: "Con O'i, di chO'i tro khac nfra di, con bao nhieu tro (y trong phong nay sao con khong di chO'i di cho thoa:' Luc con toi chO'i tro xep hinh vao o dung, nhin be loay hoay ma toi chi muon lam m�u m(>t Ian de Ian sau con lam theo cho nhanh. Luc con chO'i tro xep thap, be xep nghieng nghieng nen chi xep dtrQ'C vai ba Cl,lC la thap do. Nhtrng vi ba giao da n6i toi chi nen ngoi quan sat, nen toi danh im nhtr th6c. Ba giao n6i, toi chi nen lam m(>t vi�c la nhac con d9n d�p cat l<ili ch6 cfi sau khi chO'i xong. Den cu6i buoi hQc, ba giao bao: "Toi chac rang cac b'iln deu cam thay kh6 chiu vi khong dtrQ'C can thi�p vao khi con dang https://thuviensach.vn

ch<Yi phai khong? Doi v&i ngmYi l&n chung ta, khi btr&c vao can phong nay, nhin ltr&t qua cac lo�i do ch<Yi nay thi cac b�n deu da biet phai 'ch<Yi' nhtr the nao. Nhtrng doi v&i tre, tat ca deu la m&i, deu ham cht'.ra nhfrng ky nang ma tre phai luy�n m&i lam dm;rc thanh th�o. Chinh vi the ma tre thay vui khi ch<Yi day cac b�n �· Chinh vi the ma tre khong thay chan. Toi n6i vi d\l tro xep hinh vao o dung. Lan dau tre se khong biet lam, cac Ian sau n6 se ap dl,lng phtrong phap

'thtr va sai: lap thtr vao, neu sai thi n6 lap cai khac vao cho dung, clan da roi tre se phat trien t&i mt'.rc lap m()t Ian vao la dung luon. Chinh trong qua trinh ay ma tre thay vui, chinh vi the ma chung c6 the ngoi ch<Yi m()t tro hang tieng dong ho. Chung ta KHONG can tham gia vao qua trinh d6. Neu m6i Ian chung ta thay tre lap sai, chung ta l�i d�y tre lap cho dung, thi tre c6 the lam nhanh hon. C6 the khong. Nhtrng chung se khong con thay tro d6 hay nfra. N6i ve vi�c d�y tre kI nang: Tc;ti sao bc;tn muon con minh con nh6 biet t\l' danh rang, di giay, biet cCri hay m�c quan ao? Neu b�n nghI rang neu khong dc;ty thi con khong biet lam, thi dirng lo, dt'.ra tre nao s&m hay mu()n ding se biet lam cac ky nang toi thieu d6. Thay vao d6, hay xac dinh rang d6 la m()t 'tro ch<Yi' ma ca con va m� deu thay vui. Chinh vi the, khi nao con vui, thi ch<Yi, con mat thCYi gian de hQc 'chO'i' thi cfmg kh6ng sao, khong can phai mat kien nh�n khi con khong lam dtrQ'C."

Thiet ke m«}t ngoi nha de ca gia dinh t�n

hll'6'ng va the hi�n tinh yeu

Den nha ngmYi My, se khong kh6 khan de nhanh ch6ng nh�n biet hQ la ngmYi nhtr the nao, hQ den tir dau, hQ quan tam den cai gi. D6 la bCri vi ngm'ri My kha chiu DAY CON MOT CACH Tu' NHIEN > >

. ... ................ � ............................ �............................. .

https://thuviensach.vn

.................... ......

kh6 cham soc khong gian song cua minh va phu day len d6

nhfrng gi n6i len S\f ton t<;ti cua h9. C6 le toi nen mo ta cam giac cua toi khi btr&c vao nha m('>t vai ngtrOi b�n.

Anh. Anh. Anh. Nha cua Lauren. Tren b�u ctra so la anh ctrm chong co dang nga co ra theo ttr the khieu vii dtrm anh hoang hon. Tren ttremg la anh chl)p co vm Il\l ctrOi sung str&ng khi dang om be Trey mm sinh 6' b�nh vi�n. Roi anh co va ho m� di bat nhfrng con ca halibut to dung trong chuyen di Alaska. Anh chong co om va th om vao ma co khi hai ngtrOi dilng dtrm chan thap Eiffel. Va c6 ca nhfrng tam anh ngh�

thu�t ch\lp dOi chan nho xiu cua Trey khi be mm i thang tuoi.

Tv&ng. Tv&ng. Tv&ng. Vi dieu ki�n khong khi kho nen thay vi chi c6 1 Ian SO'Il khi xay nha thi ngtrOi My c6 the quet SO'Il theo y muon, quet len ffiQt thOi gian roi khi chan l<;ti c6 the quet sang mau khac. Neu muon ton it cong hO'Il thi h9 c6 the clan giay clan tuemg thay vi sO'Il, ho�c th�m chi dO'Il gian hO'Il, clan decal du thl:r hinh len tuemg nha. D�c bi�t phong CUa em be la ncri mau sac SO'Il S�C s& nhat Va tm:rng nha se clan decal de tr& thanh the gim Disney, ho�c khu rirng nguyen sinh v&i ca sau va ech, hay chau Phi vm htrO'U cao co va khi.

D('>c dao nhat ma tOi da tirng thay la nha cua Harry.

Bl:rc tuemg nguyen thuy mau nh�t nhtrng gi& n6 la m('>t gallery tranh vi anh cho phep 2 dl:ra con cua minh dm;rc t\l'

do viet va ve len ttrc'rng. V�y la ch6 thi ttremg ngu�ch ngo<;tc chfr, ch6 thi l<;ti la bl:rc tranh em di h9c, ch6 la bl:rc tranh

"trai dat''. Harry bao: "Nhieu ngtrOi nghi nha la b('> m�t cua minh, de khach den chcri thi danh gia minh c6 gu design tinh te. Con toi thi nghi, nha la ncri de minh 6', n6 la the gim CUa minh, de phl)C V\l minh la chinh, VI the cac COil toi tha

< < CON LA KHACH 9,!!.f

https://thuviensach.vn

ho sang t;;io tren tu&ng nha. Toi khong SQ' khach den nha che nha 'tu&ng ban' ma trai l;;ii, toi cam thay vui VI d6 chinh la ncri chung toi ghi dau len ngoi nha minh song, de nh& rang minh da & day, minh da l&n len nhu the nao. Khi nao cac bl'rc tuerng da day cac dau an thi toi chl,lp anh l<;li de kY

ni�m, roi SO'Il tuemg m&i, va cac con toi tha ho ve len nhfrng trai nghi�m m&i cua chung."

Note. Note. Note. Ngueri My sir dl,lng note kha hi�u qua. Khi thi h<;> dinh note len tu l;;inh de nhac nh&, nhu can mua gi khi di chg, m(>t cong thl'rc muon thir lam. Khi thi h<;> mua ca cai bang de dinh note lich sinh ho;;it gia dinh, nhac nh& gier nao dua con di h<;>c dan, di danh tennis. Note ding dl.l'Q'C sir d\mg de dieu tiet dl'ra tre. Khi dl'ra tre da khong muon m� nhac di nhac l;;ii nhieu Ian thi m� dung note. Vi dl,l nhu khi h<;> dinh note ngoai cira de d�n do con "Nh& di tat khoi l;;inh".

Ban chan cua ch6. Anh c6 the cat di. Tu&ng c6 the SO'Il l;;ii. Note c6 the g& ra. Nhung m(>t dau an lam toi xuc d(>ng nhat la khi t&i gia dinh Tom va nhin thay tren nen tru&c cira nha anh m(>t khoang hinh chfr nh�t ep tren xi mang khi con U'&t ban tay CUa VQ' chong anh va 3 CO con gai nho, 2 ban tay l&n va 3 ban tay nho, roi m(>t hinh thu 4 ng6n nho nho nfra hen c.;mh, d6 la ban chan cua chu ch6 Comma ngoc nghech da l&n len cling nhfrng dl'ra con nho cua anh.

SAu c.A.u CHUY¥N vE "HQC LA HA.NH"

H9c chfr

0 My, tre t&i 5 tuoi se vao l&p Kindergarten (m�u giao), la chuong trinh duQ'c chinh phu h6 trQ'. Con tru&c 5

tuoi, tre c6 the & nha ho�c di h<;>c pre-school (nha tre), tuy https://thuviensach.vn

nhien, du (y dau, ding khong c6 tinh trc;i.ng ep tre h9c d9c, h9c viet s&rn. Nguai My khong tc;i.o ap hyc de con h9c d9c, hQC viet s&rn vi hQ khong muon lam tre SQ' vi�c di hQC ti:r tnr&c khi den truang. Chinh vi v�y, h9 chi t�p trung vao vi�c xay dt,mg cac ki nang nen tang de chuan bi cho vi�c di h9c, thong qua cac hoc;i.t d(>ng vui chcri.

Toi rat may man c6 m(>t nguCri bc;i.n than c6 con l&n hon con minh gan m(>t tuoi, khi be Xoai 20 thang thi be Ellie 2 tuoi ru6i. Doi khi toi cam thay minh chi can cap sach theo h9c Anna la se biet bu&c tiep theo se phai dc;i.y Xoai nhll' the nao.

Mot

. Ian toi dua Xoai t&i

.

nha Anna chcri. Toi t&i nha

Anna hie be Ellie dang loay hoay nghich nhfrng chfr cai c6

gan nam cham dang dinh len cira tu l?nh. Anna dang b�n lam not vi�c nha. Chi d�t bat dia vao may rua bat roi g9i:

"Ellie, ra giup IDE;' barn may rira bat nao:' Be Ellie lon ton chc;i.y ra, day cira may rira bat len giup IDE;>. Roi chi chi: "Con barn nut nao." "Roi, barn nut Light Wash ... Roi... Barn nut Start."

Be Ellie nghe tieng may bat dau chc;i.y thi v6 tay sung su&ng lam.

Luc nay may say keu da xong, Anna lay quan ao vao ro de chuan bi gap. Chi lay & dau ra 3 ta giay tren ghi chfr Anna, Ellie, Max (Max la ten cua chong chi). Roi chi bao con: "ME;> gap roi Ellie mang ra de dung cho IDE;' nhe." "Roi, day la quan cua bo." The la be be cai quan da g�p d�t vao tru&c ta giay ghi chfr Max. "Roi, day la ao cua Ellie", be lc;i.i chc;i.y lc;i.i be cai ao be xiu cua minh d�t tru&c chfr Ellie, roi t\l'

v6 tay khen minh.

Tru&c khi chung toi chuan bi di ra ngoai pho, Anna keu con d9n do chO'i lc;i.i. Be Ellie c6 cai tu do chO'i 2 ngan https://thuviensach.vn

thap thap, trong c6 cac h('>p de phan loc;ti rieng. a thanh m6i h('>p, Anna da dan m('>t hinh va chfr viet de giup con phan loc;ti: Hinh o to & dtl'&i viet chfr "Car'', hinh Lego & dtl'&i viet chfr Lego, hinh khoi vuong & dtl'&i viet chfr "Blocks". Ellie ding c6 m('>t ro may d\mg sach. Toi de y chi Anna khong xep sach nam ngang hay dQC nhtl' each ngm)i l&n xep Sikh, ma xep sao cho bia sach v&i nhfrng hinh ve d�p vao mat thay vi gay sach. Lam nhtl' v�y qua la khien tre d� bi thu hut va nh& den vi�c lay sach ra dQC.

Nhin thay ro sach, Ellie kh� n� be m('>t cuon sach ra ch6

m�. "A, con thich d9c sach a? V�y tru&c khi di, minh se dQC

m('>t truy�n nhe:' Ellie ra chieu sung smmg lam, ngoi ch�m ch� trong long m�. Toi ding be Xoai ra ngoi cc;tnh de nghe co dQC truy�n. "Truy�n nay la chuy�n gi nhi. A, hai em meo Cat Skidoo. Con thay & bia c6 hinh gi nhi? Hai con meo a?

Dang treo tren cay. Roi bat dau d9c nao. Con nhin nay, c6 hai con meo dang nam ben d:ra so. Cl:ra so nha Ellie dau nhi?"

Ellie v�n ngll'Oi chi ve phia cl:ra so. Anna bao toi Ian dau dQC

truy�n nay va khi co hoi thi Ellie chll'a biet cl:ra so la cai gi, nhrmg gia thi be biet roi. "M('>t con meo nhin thay hai con chim ngoai cl:ra so. N6 ngc;tc nhien qua kia. Con nhin mat n6

m& to khong? N6 nhay chom len, gi�m phai con meo kia.

Con rneo kia b! dau, mat cfmg tro ra Ida. Con meo lien nhay xu6ng. C6 hai em be dang ngoi chcri xep hinh. Cheri xep hinh gi6ng Ellie chcri day. Thi con meo chc;ty qua. N6 lam b('> xep hinh cua cac em be v& tung het roi "tay co xoay tren khong trung, de di�n dc;tt dam do chcri bi ban tung len khap phia".

Con meo chc;ty ra ngoai cl:ra. M� dang di chQ' ve. M� dang om m('>t dong do kia. M� deo kinh. (Ellie quay lc;ti chi vao mat m�) M� di dep. (Ellie chi ra ngoai tli d\mg dep) Cr, m� dang di vao https://thuviensach.vn

nha thi con meo ch?y ra ngoai cua mat roi. No v&i len cao de bat con chim. Hai con chim dang an ngli coc nay. Con meo treo len xe day. No nhay ra bat con chim thi con chim bay di mat roi, no nhay phfu ong nU'aC, the la ong nU'aC phl;lt ra, ban vao m�.t con meo roi." Anna lay ban tay \IP nh� vao m?t Ellie:

"Day nU'&c phl;lt vao m?t nhU' the day. Hai con meo ch?y di, no nhin thay m<)t qua bong. Qua bong cua Ellie dau nhi?"

Ellie di.'.rng d?y ch?y di lay m<)t qua bong mau hong kha giong qua bong trong truy�n, om vao long thich thu lam. Co ve nhll'

be rat thich vi thay rang m<?t v?t trong truy�n l?i hi�n hfru ngay trong nha be. "Hai con meo dang lan bong thi nhin thay ba con chim dang d?u tren m9t ch?u nU'&c. Ttong ch?u nli'&c c6 con gi nhi? Con ech? Con ca dau nli.i? (Ellie chi vao con ca.) Con meo nhay ra bat lay con chim thi n6 lam do ch?u nll'&c mat roi. Roi con meo treo len xich du. Ellie di choi xich du the nao nhi? (Ellie du du ngmYi.) Con meo treo len day xich du de treo len cay, thi no nhin thay to chim co may qua tn'.rng.

Ellie dem nao. (Ellie xoe ban tay dem M<)t ... hai ... ba). Con meo bi con ong rU'Q't

theo dot, con meo tron

vao cay hoa mat roi.

Con meo nhin thay

m<?t bat thi.'.rc an, trong

bat thi.'.rc an c6 m<?t

khuc xU'OTig. Thi.'.rc an

cua ai the nhi? A, cua

con ch6. Con cho ruQ't

theo con meo nay, bao

'Cac em di ch6 khac

Bethany Roberts

di. Day la thi.'.rc an cua

illustrated by R. W. Alley

https://thuviensach.vn

anh.' Hai chu meo ch{;ly mat. Con nhin con ch6 the lu'fYi nay.

(Ellie the hr&i bat chu&c chu ch6.) Con ch6 duoi theo hai con meo ve t�n c&a nha nay. Hai con meo treo len cau thang.

Giong Ellie treo cau thang day. Con meo ve den nha, n6 uong sfra nay. 0, n6 lam do mat bat sfra roi. Roi n6 chui vao chan, n6 ngli khi roi ... Het truy�n."

Anna bao khi Ellie l&n hO'n, von tir phong phu hO'Il thi co se hoi con nhieu hO'Il trong hk d9c truy�n, chang h{;ln hoi

"TC;li sao con meo SQ' bi ong duoi nhi?", "Vi sao con meo mai khong bat dU'Q'C con chim nhi?", "Con meo di ngu roi thi n6

se nam ffiO' thay gi nao ?" ...

Ra khoi nha, Anna tranh thu mer horn thu. Be Ellie c6

ve khoai chi lam khi dU'Q'C m� dua cho nhfrng phong bi da mer ben trong dt,mg thu quang cao, coupons day mau sac.

C6 hk be chi ngay ngmYi nhin nhfrng ch fr viet ngoai phong bi. Tren duemg di, chung toi re vao m(>t hi�u kem, chi chi vao cac bien ghi ten cac lo{;li kem roi bao con "Con muon an lo{;li gi nao, so co la, va-ni, hay dau?" Vi�c chi cho tre rang ta c6 the thay chfr viet khap m9i nO'i, chfr viet cho ta thong tin, chinh la chuan bi cho tre yeu thich vi�c h9c chfr sau nay.

Ngu&i My thu&ng bat dau dC;ly tre viet Ilic 5 tuoi.

Tru&c d6, h9 chi muon con quen v&i vi�c cam but, va hieu ve vi�c viet, hieu rang viet la each ltrU gifr liiti thong tin, va ve sau chung ta c6 the d9c l(;li. Luc dua tre ve tranh, b6 m� c6

the hoi: "Con hay mo ta buc tranh. M� se ghi l(;li nhe!" Roi m� lay but ghi theo Im tre d9c: "Day la m9t khu rirng, trong d6 c6 rat nhieu cay, va c6 m{>t con khi!' Ngay horn sau, m�

c6 the cam giay d9c IC;li cho con nghe: "Con O'i, horn qua con mo ta buc tranh day nay. Day la m{>t khu rirng, trong d6 c6

rat nhieu cay, va c6 m9t con khi!'

https://thuviensach.vn

Khi ca nha di an hang, dt'ra tre c6 the chcri tro gia v<'>'

lam ngum phvc V\l, be lay m9t x�p giay va m9t cai but ra

"M� muon gQi gi nao ?" "M� muon an thit ho" "Xin 16i, nha hang horn nay khong c6 thit bo:' "Ok, v�y m� muon an thit ga ran, nha hang c6 khong?" "C6, con se ghi vao day, thit ga ran." Tre chua biet viet, nhung n6 c6 the ngu�ch ngo?C bat ct'r cai gi tren t6' giay d6. Dieu quan tr9ng la be da h9c dUQ'C

vi�c "viet la ghi chep thong tin".

De khuyen khich tre t�p ve thi 6' nha, ngum My luon de san giay va m9t h9p d\fng but cac lo?i (but mau, but chi, but sap ... ) de tre khi can, khi thich thi luon c6 san giay but hen c?nh.

H9c toan

0 My, d?y con toan khong chi la h9c dem va h9c thu{>c cac cong tht'rc nhu "2+2=4". Ngum My thu<'>'ng tranh vi�c h9c thu9c long b6'i hQ cho rang n6 khong giup dt'ra tre giai quyet nhfrng van de th\fC S\f trong CUQC song.

M9t Ian toi duQ'c nhin m9t co giao ngoi chcri v&i tre m9t tro trong d6 lOng kien tht'rc toan. Co giao bao toi: "Hay quen cai thu&c ke di, cai d6 khong thu vi." Roi co dua cho b9n tre nhfrng sQ'i len da cat san c6 chieu dai bang nhau.

"Nao, cac con hay ch9n m9t do chcri, roi dung nhfrng sQ'i len nay de do nhe. Co lam vi dv, con ca sau nay ... " Co lay m9t sQ'i len trai hen qnh theo chieu dai cua con ca sau "M9t", roi lay them m()t sQ'i len nfra "Hai", roi m9t sQ'i len nfra "Ba". "Con ca sau nay dai bang ba sQ'i len."

V�y la cac be xum xit di ch9n do choi de do. M9t be d�.t m9t con blip be nam xuong, roi nh6n tay lay cac sQ'i len, wa d�t len xuong wa dem: "M{>t, hai, ba, hon. Co oi, em blip https://thuviensach.vn

be nay dai bang hon SQ'i len." Co giao lq.i hoi em: "Gier con do xem chieu n)ng cua em bup be bang bao nhieu?" Em be xep hai chan cua bup be l;;i.i cho thang roi lay sQ'i len do "MQt, hai. Em bup be r9ng hai sQ'i len ;;i.." Trong khi do, m<?t c�u be dang do tuO'Ilg t\l' v&i m<?t chiec xe tai.

Luc sau, co giao bao "Gier chung ta khong do bang sQ'i len nfra. Ma do bang cac mieng Lego nay nhe ... " The la cac be l;;i.i dung cac mieng Lego de do.

Co giao cho biet, day la m<?t hoq.t d<?ng rat dO'Il gian giup b9n tre biet ap d1,mg kI nang dem, chung h<;>c each do, so sanh ti l� dai ngan khac nhau, chung con h<;>c ve "chieu dai", "chieu r9ng" nfra.

M<?t ho;;i.t d<?ng khac thu&ng dugc long ghep de d;;i.y tre toan la lam banh. Cac nguyen li�u nhu b('>t, sfra, tn'.mg san co trong hep. Ba m� m& cuon cong thuc co hinh anh ra, vira d<;>c vira chi cho b9n tre xem. B<;>n tre nher do ma biet m('>t dieu dan gian rang "H9c chfr con giup ta nau an". "Nao, de lam chiec banh muffin nay, chung ta se can m('>t coc ru&i bQt. M9t coc ru&i la m('>t coc va mra coc nfra. Roi. Con giup m� d�p qua trt'.rng ra nao... Roi... Con lay cho m� m<?t coc sfra roi do vao nao. Them m'.ra coc duerng. MQt phan tu coc nho kho. Roi ... gi& chung ta tr9n deu tat ca. Roi ... Bay gier minh do vao cac khuon nhe. Con doan xem minh se cil.n bao nhieu khuon nao? Nam a? Hay bay khuon? De xem nhe.

Chung ta can nhfrng mum khuon CO' day. Vi m� khong do day, chi do lung khuon thoi. Choe nfra khi ta cho banh vao lo, banh se n& ra va phong len:'

B<;>n tre ngoi nhin m� cho banh vao lo, roi i5 phut sau lon ton ra xem nhfrng chiec banh dang n& phong len trong lo. Den toi, khi ngoi an nhfrng chiec banh nay, ba m� lq.i hoi https://thuviensach.vn

"Hom nay, chung ta lam banh nay. Con co nh& trong banh co nhfrng gi khong?" "B(>t." "Sfra." "Dm'rng." Con gi nfra nhi?

"Tn'rng." "Dung roi." Bai h9c dan gian giup tre hinh dung trong mon banh chung an co nhfrng nguyen li�u gi.

H9c ngh� thu�t

Tir be t&i gier toi chU'a bao gier gioi ve. Tat ca nhfrng gi tOi biet ve la ngu�ch ngO?C khuon m�t CO mat mui, mi�ng, toe va chan tay. Them ngoi nha, cai cay, bong hoa, ong m�t treri, va them dam co hinh chfr "v" nfra. Cham het. Toi do cho tay minh khong kheo. Toi nh& bo m� da cho toi di h9c ve & Cung thieu nhi Ha N(>i. V�y ma l&n len toi v�n chi biet ve co v�y. V�y la t?i toi roi.

Khi sang My, toi m&i kham pha ra, ngh� thu�t "ve"

dau chi co cay but, du la but sap, but chi, hay but mau. Co nhfrng each lam nen nhfrng buc tranh dan gian ma d�p tuy�t veri, lam tir cai que bong hay chi bong gem. Cham vao nU'&C mau ho�C SO'n Va cham len m�t tranh.

https://thuviensach.vn

Nguen My rat trQng ngh� thu�t. Ngay tir khi bQn tre m&i 1, 2 tuoi, hQ da dtra cho con but sap mau de con ve ngu�ch ngo?C tren giay. HQ mua nhfrng gia treo giay, roi SO'n ve, de dua be dung CQ ve len do. HQ lam dat n?n de tre chO'i.

Qua trinh ChO'i dat n?n giup tre luy�n CaC CO' tay, chung VO

vien, bop, n?n, d?p b<)t. Chung lay cac khuon hinh trai tim, hinh ngoi sao, hinh tron ... de t?o thanh hinh khoi. Co luc, chung de ca tay len, de ca chan len, de t?O thanh hinh. Va cam giac m<)t Cl,lC b<)t trong tay CO the t?O thanh bat CU thtr gl mlnh muon th?t tuy�t veri. Co giao hay bo m� co the dtra them Cong Cl,l, nhtr nhfrng chiec lOng vU, khuy ao, vien h?t...

de giup bQn tre hoan thanh y ttr&ng cua minh.

Cach lam dat n?n khong kho. Chi can trc;m 2 coc b9t my v&i 1h coc muoi, 1/ 4 coc ntr&c nong va m9t hai thia dau an t&i khi h6n hQ'P do khong con dinh tay. Nho them it mau de lam thanh cac Cl,lC b9t mau xanh, do, vang ... Dat n?n dtrQ'C bao quan trong tu l?nh de chong mac.

Anh : Gabeandchry

D�Y CON MQT C.ACH Tl/ NHIEN > > > 117

https://thuviensach.vn

Ngu<ri My rat t?o dieu ki�n de tre tiep xuc v&i ngh�

thu?t vi hQ cha rang d6 la each de tre the hi�n ban than minh, va trong ngh� thu?t, khong c6 m9t cau tra l&i duy nhat dung, ma c6 the c6 nhieu bile tranh d<;>p v&i nhfrng y nghia khac nhau. HQ cilng nh?n thay rang vi�c sang tac ngh� thu?t, ve tranh giup tre

binh tinh va kien

nh�n han, d6

la chua n6i t&i

ngh� thu?t giup

tre phat trien tri

tu&ng tuc;rng va

kha nang sang t?O.

Anh: Aforestfrolic, Senorhorst Jahnsen, Wendy Piersall https://thuviensach.vn

Cac b9 phim ho?t hinh l?i giup tre chim vao the gi&i hinh anh va am nh?c. T&i khi sang My toi m&i biet, h6a ra rat nhieu phim ho?t hinh noi tieng ma toi da tirng xem, nhtr Nang tien ca, Aladin, Vua SU' t& ... deu chu yeu la hat, cht'.r khong phai la tho?i. Trtr&c day, b61 toi xem ban lOng tieng, nen tieng hat bi lam nh6 di, va chi con gi9ng dc;>c n9i dung. De den khi sang My, ngoi xem m9t b9 phim ho?t hinh va chim vao nhfrng ca khuc, toi m&i biet minh da mat di nhfrng gi. B&i m(>t b9 phim ho?t hinh danh cho tre em n9i dung thtremg rat don gian, khong can phai "hieu" qua nhieu, nhtrng tam tr?ng cua nhan v�t, hay khong khi cua b6i canh l?i chinh la tht'.r giup mer r(>ng cac giac quan nhat.

Nhtr la khi nang tien ca hat Part of that world de thay co buon Va mong dtrQ'C thtr song nhtr con ngm'ri tren m�t dat nhtr the nao. Hay khi Aladin ch& Jasmine tren tam tham bay, hat A whole new world khien ta chi muon nga ngm'ri ra phia sau de tay c6 the bao lay ca the gi&i r(>ng l&n.

HQc ngo�i ngfr

M(>t chieu Chu nh�t nang ttrO'i nh�, toi lai xe den tham Bob, m(>t ngm'ri h?n toi da quen tir hoi 6' Vi�t Nam. Nha Bob 6' Oak Park, m(>t khu ngo?i thanh Chicago. Dtrerng ph6

& day r<)ng rai, se;tch se va yen ang. Khong giong nhtr ngm'ri clan trong thanh ph6 Chicago chu yeu la thue can h9 nh6

thtremg chi c6 i den 2 phong ngu la dmg, nha 6' Oak Park r(>ng, hai tang c(>ng them tang ham va c6 5 phong ngu. Nhin tir hen ngoai, trong ngoi nha nhtr dang nam dai ra tam nang gifra tham co.

Bob gi&i thi�u v&i toi ha co con gai nho cua anh. C6

ve gia dinh anh m&i di chO'i dau ve vi m9t co be v�n dang https://thuviensach.vn

m�c vay cong chua va khuon m�t v�n con ve hoa du mau sac. Bob n6i anh vira d�n con di dl! m()t Festival cua c()ng dong Ukraina. "Toi khong biet anh la nguOi goc Ukraina day!' Bob chi lac dau "Khong, chung toi di cho vui thoi."

Co be l&n nhat kh� n� be & dau ra m()t qua dia cau. Di ve phia tOi, co be hen len hoi: "Are you from Thailand?". Toi n6i: "No, I come from Vietnam".

Anh b<;m toi bao: "Why don't you talk to her something in Vietnamese so she can repeat?"

Toi n6i: "Xin chao". Co be cueri, l�p li;ii. Toi n6i m()t tu khac nfra: "Cam on".

Anh h?n tOi l?i bao: "Hay n6i do(;ln dai, ho�c thanh han m()t cau". Toi trcm mat nhin Bob. Lam sao m()t dtra be c6 the l�p l?i neu toi n6i m()t cau dai. Th�m chi n6 c6 khi con khong the nh& toi vira phat am ra cai gi ay chtr. Ma n6

c6 l�p li;li dtrQ'C thi c6 tac dvng gi chtr. N6 se chang the dung l?i dtrQ'C. N6 se quen ngay. Khong nhu "Xin chao" va "Cam on", it nhat Ian sau neu c6 g�p dtrQ'C m()t nguOi Vi�t Nam khac, n6 c6 the khoe ra la minh biet 2 tu nay. Toi nh& l?i hoi toi h9c l&p 6, tat ca b9n tre con c6 phong trao h9c n6i 3

tu "Xin chao", "Cam on" va "I love you" bang tat ca cac thtr tieng. Toi nh& co h?n cua toi c6 the n6i "I love you" bang gan 30 thu tieng cO' day.

Tuy v�y, toi v�n be co be len va n6i: "Hom nay chau di chO'i c6 vui khong?" Co be hO'i khe lac dau nguQ'Ilg ngh!u.

Toi nhin ve phia Bob. Anh ta dao ng6n tay to y bao toi l�p l(;li: "Hom nay chau di chO'i c6 vui khong?" Co be v�n to ra nguQ'ng nghiu nhung mi�ng da lap lay phat ra nhfrng tieng rat buon cu&i.

"Ok, good", Bob mat nheo nheo cu&i c6 ve man https://thuviensach.vn

nguy�n. Anh ta n6i: "Now she seems to have got a flavor of the phonetics of Vietnamese". Hoa ra anh b<;in toi khong he c6 y bat con be hieu toi vira n6i gi, hay muon con be hc;>c thU<)c cau d6 de khoe v&i ai. Chi don gian la n6 "pick up sounds'', va de pick up sounds thi dung la toi phai n6i m9t cau dai.

Sau m9t bfra trua no ne v&i bit tet nu&ng tren vi than va it salad VQ' Bob lam, Bob n6i anh phai dua co be Anna 7

tuoi di dl,1' m9t baby shower cua gia SU' d<;iy tieng Phap cua n6. Anh n6i co giao nay rat thoai mai va neu muon toi c6

the di dmg.

Buoi baby shower nh6 va am cling. Co giao ngmYi Phap ten Perle theo chong sang My da duC)'c vai nam.

C9ng dong ngm:ri Phap & Chicago kha dong. Chi it thi co ay ding c6 5, 6 co b<;in ngu&i Phap tham d\f ngoai nhfrng ngu&i b<,m My.

Toi dang cam an chiec banh cupcake vi ca rot thi Bob ngoac tay, chi toi nhin ve g6c phong. Perle dang dung dmg may co b<;in. Co be Anna con gai Bob ding dang quanh quan & d6. V&i von tieng Phap can ban tir hoi hc;>c Alliance Franc;ais & Ha N(>i, toi hieu co b<;in cua Perle h6i co ta each dung cai may pha tra.

Bob n6i nh6 v&i t6i: "D6 chinh la ly do vl sao t6i dua con be den nhfrng dip nhu the nay. Con be duC)'c bao quanh b6i nhfrng ngu&i ban ngfr va n6 hc;>c bang each quan sat.

Khi Perle n6i "levez", tay co ay ding cam cai l9c tra len. Con be hc;>c dU'C)'C each dung tir "lever" nhll' the, no ket noi gifra hanh d(>ng va tir ngfr va c6 the tl,1' rut ra rang "lever" nghia la "nhac len'', chu khong phai chi la hc;>c thu9c m9t d9ng tir m&i.

D4.Y CON MQT CACH Tl/ NHIEN > >

https://thuviensach.vn

Phan hay nhat trong baby shower c6 le la phan t�ng qua. Den luQ1: Anna, co be trao h('>p qua cho Perle va rut thi�p ra d<;>c to: "Compliments pour votre nouveau garc;on.

Ce mignon hebe saura, il est certain, enchanter votre foyer et ajouter au bonheur de chaque jour! Felicitations!"

Bob da t;;io nhfrng dieu ki�n de co be Anna dm;rc bao quanh bcYi nhfrng ngm'Yi ban ngfr, va hQ la m('>t phan trong CUQC song cua con be.

Bob nhu chQ1: nh& ra m('>t chuy�n gi quan tr9ng. Anh ta lay di�n tho;;ii b�t m('>t do;;in video cho toi xem "Nay, day la m{>t do;;in Anna di h<;>c & tru<m.g Lycee Franc;ais va n6 h<;>c m('>t di�u mua clan gian Vi�t Nam. C�u xem day c6 dung la m{>t di�u mua clan gian Vi�t Nam khong?" Toi xem va khong khoi phi cm'Yi. Anna m�c b('> ao dai Vi�t Nam va dang mua mayv&i m{>t Iii tre con khac. Khong ro la di�u mua gi nhung ro rang la b9n tre cling da mat thOi gian de t�p.

Bob n6i Lycee Franc;ais la m{>t trm':Yng d;;iy theo each immersion, nghia la b<;>n tre con hQC bang each quan sat, va song dung trong moi trm':Yng d6 nen ngon ngfr tham thau vao chung n6.

Toi to mo hoi "H9c & Lycee Franc;:ais c6 dat khong?" -

"Khoang 17,000 USD/nam:'

"Cai gi? Tre con may tuoi dau ma h<;>c phi dat nhu di h<;>c d;;ii h<;>c the ha? 0 Bob nay, toi rat thich each anh t;;io dieu ki�n de con anh h<;>c ngo;;ii ngfr, nhung toi lay dau ra ttmg ay tien. Toi cling muon con toi dU'Q'C nhu v�y. nhung & Vi�t Nam tot nhat la Language Link hay Apollo roi:'

Bob n6i: "Toi biet Lycee Franc;ais la trucmg tu, nen n6

dat nhu v�y. Nhung neu toi & VN, chua chac toi da chi tin vao cai brand Language Link hay Apollo hay quang cao la https://thuviensach.vn

'Co ngu&i nu&c ngoai di;ly'. Toi se trt,l'c tiep di tham trung tam ngo?i ngfr do. Bieu toi quan tr9ng khong phai la giao vien vao l&p noi tieng Anh ban ngfr. Ma toi se quan sat xem giao vien va hQC vien co giao luu nhieu khong. Vi dl,l neu co quan ca phe nh6 giao vien co the ngoi chit chat thi tuy�t.

Con neu giao vien chi moi buoi cam giao an len, chfra bai t�p roi ve va chi khac giao vien Vi�t & cho hQ noi dung phat am thoi thi chua du".

"Bob <;i, anh & cai nu&c My la noi lau cua the gi&i nen anh d� dang gi&i thi�u con cua anh v&i du mQi van hoa. Con

& Vi�t Nam khong d� the dau."

"C�u khong co b<;in ngu<'Yi nu&c ngoai & Vi�t Nam a?

Hay m<'Yi hQ den nha an va gi&i thi�u hQ v&i bQn tre."

"O Vi�t Nam co cac trung tam van hoa khong? HQ co to cht'rc nhieu ho<;it demg khong?"

"0 Vi�t Nam co nha hang nao ngu&i nu&c ngoai phl,lc V\l khong? Hay dua bQn tre t&i do va de no gQi do!"

Toi khong bietvi Bob lam nghe kien true Slf hay vi anh ta co quyet tam giup con h9c ngo<;ii ngfr th�t S\l' hi�u qua ma anh ta co the nghi ra nhieu giai phap sang t<;io nhu v�y.

Dieu toi hQc duQ'c & Bob la anh da dua ngo<;ii ngfr, tu ml,lc tieu, tr& thanh phuO'Ilg ti�n ma gi&i thi�u cho con ve m<)t the gi&i da d<;ing va nhieu mau sac. Tir qua dia cau nho nho de biet nu&c minh (y dau, Anh, Phap, Oc, Thai Lan, Nh�t Ban .. .& dau. Qua dia cau hay tam ban do se la hinh dung dau tien cua con ve S\l' r(mg l&n CUa the gi&i, de con nuoi clan lfcYC mO' kham pha. De con nghi ve vi�c dung ngo<;ii ngfr lam cong Cl,l giup con kham pha the gi&i. Den vi�c t<;io dieu ki�n, cu6n hut con vao cac ho<;it d<)ng van hoa, du chang lien quan tft,l'C tiep den mon h9c nao (y tru&ng ... Nhfrng trung D�Y CON MQT cAcH Ttj NHIEN > >

https://thuviensach.vn

tam nhu L'Espace, Vi�n Goeth, H9i dong Anh, Trung tam van h6a Han Quoc, Trung tam van h6a My ... c6 biet bao ho9t d<}ng van h6a, giai tri, Va CO' hQi de con giao tiep bang ngo9i ngfr trong m9t moi truemg khong h9c thu�t. D6 m&i chinh la h'.tc con dung tu duy va nhu cau cua chinh mlnh. De ngo9i ngfr khi do m&i thlfC S\f trCr thanh Cong Cl;l.

Toi l9i c6 them m9t kinh nghi�m nfra, Ian nay lave kha nang tre nho h9c phat am chuan ngo9i ngfr. Khi be nha toi 21 thang, toi nh�n dtrQ'C m9t thu mCri dua con di h9c th\.r m9t l&p 6' trung tam Language Stars. Day la m9t trung tam chuyen ve d9y ngo9i ngfr cho tre nho, tieng Trung, tieng Tay Ban Nha, tieng Y, tieng Phap, tieng Due. Toi kha ngan ngir la vi be nha toi con b�p b� tieng Vi�t, l9i thuemg xuyen tiep xuc moi trtremg tieng Anh, gier "ho" them m<}t ngon ngfr nfra chac be 109n mat. Tuy nhien, l&p h9c dtrQ'C quang cao la se rat vui, ho9t d9ng nhieu va c6 hat nh9c nfra nen toi quyet dinh dtra con di.

Buoi h9c th\.r d6 d9y tieng Trung Quoc, danh cho tre tir 1 den 3 tuoi. C6 2 co giao dtrQ'C gi&i thi�u la ngtrCri Trung Quoc ban Xlr, n6i tieng Trung Quoc chuan. Trtr&c khi vao h9c, co giao da phat do chO'i cho hon tre chO'i.

L&p h9c bat dau, hai co giao hat bang tieng Trung Quoc m9t bai ma nghe nh9c di�u giong bai Clean up cua My. B9n tre nghe nh9c di�u quen thu9c thl ciing dtrng len nh�t do chO'i ho vao thung.

Chu de cua buoi h9c horn d6 la "Trang phl;lc". Co giao lay m9t gio d\fng nhfrng chiec quan, ao, tat, giay, mu roi cam tirng thtr, d9c ten va khuyen khich tre nhac 19i. Sau d6

b9n tre chO'i tro m�c nhfrng quan ao d6 cho m9t chu gau bong. Ca buoi horn d6 khong cam but ghi chfr nao nhtrng

<<< CON LAKHACH UY

� .......

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

.

https://thuviensach.vn

sau 45 phut may chfr d6 bang each nao d6 da hru vao dau toi luc di ve.

Cuoi buoi h9c, co giam doc trung tam dung len cam on cac ba m� da dU'a con t&i. h9c thi'.r. M(>t ha m� nghi ng9i:

"Be m&i. hai tuoi, di h9c nhU' v?y c6 s&m qua khong?" Co bao: "Tre h9c ngo9i ngfr tot nhat la trU'&c nam tuoi. Tre sinh ra v&i. tai nghe va CO' mi�ng rat linh ho9t, nen day la theri diem vang de tre nh?n biet am thanh va phat am chuan nhU'

ngU'Cri ban Xlr. Kha nang nay giam clan, t&i. nam mU'Cri hai tuoi thi kha nang phat am nhU' ngU'Cri ban Xlr la rat thap. Tre c6 the h9c ngon ngfr thu hai song song v&i. ngon ngfr dau tien chtr khong can 'dich' tir ngon ngfr dau tien. Vi v?y, can cho tre tiep xuc v&i. ngo9i ngfr khi con nho. Tre h9c khong nhU' ngU'Cri l&n, h9c viet, h9c ngfr phap ma tre h9c thong qua chm, quan Sat Va bat ChU'cYC giQng CUa ngu(ri ban Xtr."

M<}t ba m� khac l9i hoi: "Nhll'ng tre can th<'ri gian nhU'

the nao de c6 the 'h9c' dU'Q'C m<}t ngo9i ngfr?" Ba giam doc trung tam cho biet "Tre chi can di h9c m<}t tuan m<}t buoi m<}t tieng la du, thU'<'rng can th<'ri gian 5 nam nhU' v?y de tre tr& nen thanh th90 ngo9i ngfr d6. Ngoai ra, bo m� c6 the cho tre tiep xuc them, giao IU'U v&i. ngU'Cri ban xu, nghe nh9c cua ngon ngfr d6 ... "

Phai n6i th\fc la hie dau toi khong tin lam. Toi nghI ba ay la giam doc trung tam Language Stars nen dill khoat ha ay phai n6i thong tin c6 IQ'i cho trung tam roi. The nhU'ng, khi ve nha, len m<,mg d9c them thi toi m&i. v& le la nhfrng dieu ba ay n6i hoan toan dung. Cai khung th<'ri gian vang d6

h6a ra khong phai ai ci1ng biet de t?n dt,mg. Nhieu trU'<'rng & My tre den khi h9c cap III m&i. dU'Q'C hQC ngo9i ngfr, khi d6

tre da khong con c6 the h9c ngo9i ngfr m<?t each tt,r nhien https://thuviensach.vn

nfra roi! Va can phai hieu rang trong thCri gian vang nay, tre h9c nghe va n6i, chinh vi the, chi khi giao vien la nguCri phat am chuan thi m&i c6 lQ'i, cht'.r neu Ia nguCri ngo�i ngfr kem, phcit am sai, thi tre se phat am sai theo.

Hqc ve cu(>c song

Hau nhu h'.tc nao con cai ciing Ia doi tm;mg dm;rc ho m� cham soc va khong he hieu dm;rc ho m� phai doi m�t v&i nhfrng lo lang gi trong CUQC song hang ngay.

Ml}t Ian toi ranh r6i ngoi c�nh 2 be gai, ml}t be 8 tuoi, m9t be 6 tuoi. Hai be ri't toi choi tro "Game of life" (Tro choi CUQC dCri). Trong bl} do choi nay giong nhu tro "Monopoly -

Ty phu". Ciing c6 xt'.tc xac, de xem minh duc;rc di may bu&c, va phai "lam" theo nhfrng gi o minh bu&c vao yeu cau. Tru&c khi chO'i, Dana, Abbyva toi, m6i nguCri duc;rc phat ml}t chiec 0 to va 200 nghin do, coi nhu la ngan quy de bat dau hanh trinh. N(>i dung cac o trong tro Game of life Ia cac tinh huong, CclC S\f ki�n l&n nho trong CUQC dm, tir di h9c, tot nghi�p, di lam, l�p gia dinh den ve huu. Chinh vi v�y ma trong ml}t tieng choi, day la nhfrng gi toi nghe phat ra tir hai co be:

- Ha ha, den ngay linh luO"ng roi! - Oi trCri <Yi, trCri mua, nha bi hong mai, phai b6 ra 2000 de sll'a roi.

- Hirm, nen di h9c d�i h9c hay di lam luon nhi? Di h9c d�i h9c thi se phai b6 ra 100 nghin do, nhung c6 CO' hl}i c6

vi�c lam luO'Ilg cao hO'Il.

- Oi toi c6 bau va sinh con. Toi thich con gai. (Cam va nhac m9t hinh nguCri nh6 d�t len xe)

- Em ch9n lam phi cong - luO'Ilg 100 nghin do.

- Hu hu, bi sa thai vi ngi't g�t trong hie lam vi�c.

- Hirm, mua can h9 thoi cho tiet ki�m.

https://thuviensach.vn

Anh : Rachel

Phai n6i la day la tro chO'i mang tinh giao d\lC va y nghia nhat ma toi tirng g�p. Hay th& tm:rng tm;mg moi khi b?n g?p kh6 khan khong biet giai thich v&i con the nao khi con doi mua m9t con bup be dat tien. Thay vao d6, hay ru con chO'i "Tro chO'i CUQC d&i" de con hieu ve nhfrng gi xay ra trong CUQC d&i, nhfrng danh doi trong kiem tien Va tieu tien. Toi tin chac rang b?n se c6 m9t dua con biet hieu va thong cam v&i bo m� !

Khi d?y con ve ti en, thay vi khong bao gi& dua cho con tien, ngu&i My trao tien cho con. Vi d\l, hang thang, bo m�

D�Y CON MQT CACH nj NHIEN > > >

https://thuviensach.vn

se cho con 5 do, va con dtrQ'C tieu SO tien nay vao vi�c gi con muon, mi�n la khong anh htr&ng den sue khoe hay vi ph9m phap lu�t. Bo m� dtra con khoan tien nay vi biet rang con co nhfrng nhu cau rieng va khong can nhat thiet cu phai hoi xin ho m�, thl.f nfra, ho m� muon d9y con each quan ly tien.

Con co the tiet ki�m, con co the tieu, mua truy�n, mua do an con muon, mua do choi, th�m chi cho b9n vay. So tien nay dtrQ'C dtra vao m<)t ngay nhat dinh trong thang. Neu con can tien ma 5 do khong du, con co the vay "ngan quy 5 do"

cua thang sau, nhtrng con phai chiu lai suat. Co nghia la neu con cam 2 do trtr&c, thi thang sau con chi dtrgc nh�n dtrgc 2 do thoi, 1 do mat di vi phai tra lai.

Co b9n h9c Lydia cua toi ke hoi be ho m� co ay ding cho co khoan tien tieu v�t nhtr tren, ngoai ra cuoi m6i kY

h9c khi d9t thanh tich se dtrQ'C ho m� thtr&ng. Bo m� Lydia d�n co ra ngan hang, m& cho co m<)t tai khoan, de co n<)p tien thtr&ng vao tai khoan. Dinh k}', ho m� l9i dtra Lydia ra ngan hang de kiem tra tai khoan, xem khoan tien da sinh soi lai suat bao nhieu va de Lydia quyet dinh xem, co co muon rut tien ra de mua gi khong hay tiep tl,lC de tien trong tai khoan de htr&ng lai suat.

Toi v�n nh& nhfrng ngay be, lang thang cira hang ban sach gan trtrerng, thay co cuon truy�n co tich hay ma khong the mua vi muon mua phai ve xin m� roi m� den t�n nai mua cho. Ho�c muon an ID\fC ntr&ng, 0 mai, oi, xoai ... ma luc do l9i khong co ti en. M� co cho toi tien tieu v�t nhtrng khong theo m<)t quy dinh nhU' & tren nen toi hau nhU' khong the kiem soat dtrQ'C minh tieu bao nhieu, tiet ki�m the nao. Toi chi biet minh tieu nhieu khi m� than phien: "Sao suot ngay xin tien m� the?" Toi U'&c gi minh

. . . . . . . <

. . . . . . < CON

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . LA

. . . . . . . . . KH.ACH

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

...... .. .

https://thuviensach.vn

cfing da dlfQ'C hQC each quan ly "tai chinh ca nhan" nhtr Lydia va em be tren.

Hqc each trao doi, thll'O'ng lll'Q'Dg

D9y con biet trao doi, thtrong ltrQ'Ilg, hay noi each khac la d9y tre biet doi hoi ! B9n co chfmg ngtreYi. l9i khi d9c cau nay khong? Tre con phai d9y no ngoan, ai 19i d9y no doi hoi? Ong John Gray (tac gia cu on sach noi tieng Dan fmg den tit- sao Hoa, dan ba den tit- sao Kim) l�p lu�n trong cuon Tre em den tit- thien dirirng rang chung ta can d9y tre biet "doi".

Khi chung ta thay tre thtremg xuyen noi no muon cai gi do thi ta de quy ket rang dt'ra be nay "htr" vi hay "doi'', hay "doi hoi': Nhrmg tru&c het, hay nhin l9i chinh ngtr<'ri l&n chung ta.

M(>t trong nhfrng kI nang kho nhat trong CUQC song la kI nang thtrong ltrQ'Ilg, hay noi each khac la "d9t dtrQ'C Cai ta muon thong qua trao doi, thtrong ltrQ'Ilg". V&i ttr each m(>t ca nhan, tir vi�c di mua nha, mua 0 to, den dam phan ltrong, deu can kI nang song con nay. V&i ttr each doanh nghi�p, vi�c dam phan mua hang, ban hang ... deu can kha nang thtrong ltrQ'Ilg de d9t dtrQ'C lQ'i ich mong muon. Nhrmg ngtr<'ri l&n chung ta dtrQ'C

bao nhieu ngtr<'ri co the t\l' tin noi rang minh gioi kI nang nay?

Ngtr<'ri l&n thtremg dau tranh rat nhieu tru&c khi m& mi�ng ra "dam phan': va neu c6 bi tir choi thi chung ta nhanh ch6ng chap nh�n l<'ri tir choi do. D�c bi�t, phl,l nfr dtrQ'c coi la nhfrng ngtr<'ri de hai long v&i nhfrng gi minh co va hi em khi dam "doi hoi" them, m�c du ngtr<'ri phl,l nfr do biet cai do xt'rng dang thu(>c ve minh. Phl,l nfr thtremg chi co gang "cho di'', va ngoi dQ'i ngtr<'ri khac "t�ng l9i cho minh''.

Chinh vi v�y, thay vi d9y con biet "ngoan'', khong "doi h6i" khi con con nh6, chung ta nen t90 moi trtrerng de tre D4.Y CON MQT CACH Tl/ NHIEN > >

https://thuviensach.vn

trau doi ki nang song con nay ngay tu nho, d�c bi�t cac be gai cang can dU'Q'C t90 dieu ki�n han nfra.

Co giao d9y mon "ThU'ang lITQ'ng" cua toi t9i D9i h9c tong hQ'p Minnesota ke chuy�n c6 Ian co di xem phim & r9p AMC (m9t chuoi r9p c6 m�t & khap nU'&c My). Xem het phim, co cam thay n6 qua t�, khong dang dong tien minh ho ra nen co t&i cho quay ban ve va bao: "B9 phim nay rat t�. Toi muon cac b9n tra l9i toi tien mua ve." Ca l&p pha len cm'ri. Trang dau toi ding nghi: "Haha, vao xem het b9 phim cua ngm'ri ta xong ra doi tra tien. Thich hay khong thich thi ding da xem roi, thi phai tra tien chl'.r.

Dung la co nay khong c6 si di�n gi het." Co giao ke tiep:

"Va nhfrng ngm:ri ban ve bao toi dU'a the tin dt;mg cho h9, roi h9 lam thu tt,IC tra l9i tien ve cho toi vao the d6. HQ

khong hoi lay m9t cau." Ca l&p im l�ng. Toi doan chac c6 dl'.ra nghi "Co nay g�p may" hay "Chae may ngm'ri ban hang ng9i cai nhau day dU'a nen tra tien luon cho xong chuy�n." Luc nay, m9t b9n trong l&p gia tay hoi "Co nghi t�i sao h9 l�i tra l�i co tien?" Co giao tra lCri: "B&i vi toi da hoi." Ca l&p dU'erng nhU' nin th&. Dan gian. "B&i vi toi da hoi." Co giao da lam m9t vi�c tU'&ng chung nhU' rat VO ly.

The nhITng co ay da thanh cong, chi b&i m(>t hanh d(>ng rat nho "n6i len dieu minh nghi va minh muon". Toi ding da di xem & r�p AMC nhieu lan va ding khong it Ian thay phim qua t�, the nhITng chU'a bao gier toi nghi den vi�c doi h9 tra 19i tien. Toi c6 du m9i ly do. M9t la so tien ii.5$

khong it nhITng ding khong phai qua nhieu. Hai la toi nghi nhfrng nhan vien ban ve h9 c6 quyen hanh gi dau, h9 chi lam m9t vi�c la ban ve, hQ dau c6 quyen quyet dinh cai vi�c oai oam la khach doi l�i tien nay. Ba la toi SQ', https://thuviensach.vn

khong bi et lam sao ma btr&c chan dm;rc den quay ve, nhin vao ngmJ-i ban ve, va xung quanh la nhfrng ngtrM khach khac dang cha mua ve, ma noi: "B9 phim nay rat t�. Toi muon cac b�n tra l�i toi tien mua ve". Bon la toi SQ', neu hQ

tra l&i: "Khong dtrQ'C chj �· Ve da ban. Chj da xem phim.

Chung toi khong the tra l�i tien duQ'c" thi toi khong biet d9n tho di dau cho d& xau ho. Toi nh& rat ky cau chuy�n co giao toi ke, vi no da khuay d9ng cai dau oc au tri cua toi.

Biet dau co giao thanh cong khong phai vi "may", khong phai vi "nhan vien ban ve ng�i cai nhau", ma vi chu6i r�p chieu phim AMC nay da dao t�o nhan vien t&i mile hQ cho rang nhi�m Vl,l CUa ngtreri ban Ve khong chi la ban Ve, ma la mQt mat xfch quan tr9ng trong chu6i cung cap djch Vl,l hoan hao, VCri ml,lC dfch S\f thoa man CUa khach hang la tren het. Va chinh vi the ma m9t ngtreri nhan vien ban ve ciing CO quyen ra mQt quyet djnh, khong can hoi cap tren, de bao dam rang khach hang hai long.

MQt trong nhfrng ki nang cua ngueri dam phan gioi la biet minh muon gi, co gi va kha nang sang t�o giai phap.

Toi nghe chuy�n m9t anh khi di mua o to, sau m(>t hoi thtrong ltrQ'Ilg, gi& het Excel tinh tien d�t CQC, lai suat, ma m&i chi dtrQ'C giam gia mQt phan, chtra dtrQ'C t&i mile gia ma anh a'.y mong muon. Cuoi dmg, anh ay dep het giay ter sang m(>t hen, ngoi doi di�n, nhin thang vao mat ong giam doc kinh doanh cua ct:ra hang ban o to n9. Anh tu ton bao: "Nay, toi sap tot nghi�p. Sinh vien trtr&ng toi ra tru&ng thu&ng c6 mile luong trung binh 100 nghin do m(>t nam. Day la thM diem nhieu sinh vien da ky- ket hqp dong tuyen dl,lngva sap nh�n khoan thtr&ng trung binh 20 nghin do. D6 c6 phai la khach hang tiem nang cua ong khong? Ong noi sao, neu DAY CON MOT CACH Tu' NHIEN > >

. . . :...................... ... .

. ... � ..

. .

https://thuviensach.vn

(mg giam cho t6i mt'.rc gia 6 t6 theo mt'.rc t6i mong muon, va t6i se viet thtr gi&i thi¢u chtrO'ng trinh khuyen mai ma ong dang co v&i cac b�n cua toi?" Ong giam doc kinh doanh ngim nghI m(>t h'.tc roi bao 6ng ay rat thich 101 de nghj cua anh, vi h'.tc d6 sap t&i la cuoi nam la th<ri diem cl'.ra hang d�t ra ml;lC tieu rat cao ve doanh so ban dtrQ'C 6 t6. Va 6ng ay dong y giam gia xe cho anh kia them nfra.

John Gray cho rang c6 m(>t S\f khac bi¢t l&n gifra

"m(>t dt'.ra tre me nheo doi hoi" va "m(>t dt'.ra tre c6 kha nang thtrO'ng ltrQ'ng tuy�t v<ri". De nu6i du&ng dung dan kha nang "doi hoi" cua m(>t dt'.ra tre, dieu quan tr9ng kh6ng phai la lam sao de con lien tl;lc ra gQi "M� O'i, con muon uong nu&c cam'', "Bo O'i, con muon di chO'i bay gi<r" ... ma la d�y de con biet:

- N6i len nhu cau khi n6 c6 nhu cau d6.

- T�o dieu ki¢n de d� d�t dtrQ'C nhu cau d6 ( tir gi9ng n6i, each tht'.rc, trinh t\f ... )

- Neu c6 bi tir choi thi kh6ng nan chi, c6 the sang t�o CaC phtrO'Ilg an de bien nhu cau thanh hi�n th\fC.

M(>t vi dl;l dO'Il gian:

Dt'.ra be thay bo dang ngoi lam vi¢c. N6 muon dtrQ'C bo cher ra cong vien vi 2 tieng nfra c6 chtrO'Ilg trinh bieu <lien xiec cho thieu nhi.

- Bo O'i, luc s gi<r chieu 6' c6ng vien c6 chuO'ng trinh xiec, con rat thich di xem. Bo ch& con di dtrQ'c khong �?

(Dt'.ra tre nay da c6 m(>t kh&i dau rat tot. N6 biet n6i nang, hoi han rat l� phep. N6 dua du thong tin de ho d�

quyet djnh. N6 ding cho ho bi et tam quan tr9ng cua chtrO'Ilg trinh xiec nay v&i n6 nfra.)

Ong ho luc nay dang tam vi¢c, hen c�nh ong la ca m(>t https://thuviensach.vn

dong t<;ip chi can phai sang 19c. Ong quay ra bao con: "Bo rat tiec con <;i. Bo dang b�n qua. ChuO'ng trinh 2 tieng nfra bat dau thi bo khong kip lam xong de dua con di chO'i roi. Con ra phcmg khach chO'i tro khac v�y nhe:'

Dua tre h'.tc nay c6 the buon ba vi khong dm;rc di chO'i.

N6 danh ra phong khach kiem cai gi d6 chO'i t<;im. M�c du day la h,ra ch<;m khong phai qua t� nhung du gi thi no ding khong d<;it dm;rc dieu no muon ban dau.

Neu dua tre co ki nang dam phan tot, thi n6 co the phan tfch rang: "Bo b�n. Minh thi dang r6i rai khong biet lam gi. Neu minh c6 the giup ho lam nhanh hO'n thi co the se kip di:' V�y Ia no ra hoi ong bo: "Bo O'i, bo xem co gi con giup dm;rc khong C;l ?" Ong ho mim cuai, ong nhin chong t<;ip chi. "Hay day, ho dang phai sang l9c het ch6 t<;ip chi nay. Gia con l�t tlrng ta t<;ip chi va nhin lu&t, neu thay bai nao n6i ve "moi truang" thi con cat ra cho ho. Cac bai viet ve moi truang c6 the la ve dat, nu&c, rirng, sinh v�t, o nhi�m ... "

Vi�c nay dua be thira sue lam. Tuy dua be khong the nh�n biet dU'Q'C het cac bai bao ve moi truang, v&i hieu biet h<;in h�p CUa no, nhung no cfmg tiet ki�m dU'Q'C thCYi gian cho bo vi ve sau ong chi phai kiem tra lu&t qua. Vi�c cat bao cfmg khong co gi la kho khan, th�m chi dua be con thich nfra la dang khac.

V�y la sau hO'Il 1 tieng, ong bo thay khoi luQ'ng cong vi�c da t<;im on, va ong xep cong vi�c sang m('>t ben, de dua con di xem xiec. Nha dua be c6 long quyet tam va S\f sang t(;lO ma Ca hai bo con deu dU'Q'C Vi�c CUa minh.

https://thuviensach.vn

M(lt ba m� voi m(lt dLla tre thl nguoi ta thuong nghT lo chuy�n sO'a bim cOng da du het ngay ho�c m(lt m� m(lt con suet ca ngay.

Nhung dieu toi nhln thay a My thl khong he nhu v�y.

Ngay tU khi be moi chao doi, cac ba m� tre da tl,I t6 chCic rat nhieu hoc;it d(lng d§ giao luu voi nhO'ng ba m� khac. Rat nhieu " ly do" d§ g�p nhau, d§ lam quen, ct§ co m(lt thoi gian vui ve, ct§ h9c h6i nhieu kinh nghi�m nuoi con moi. Duong nhu tlnh than xay dl,lng ngay tU khi thay "co kia" cOng om m(lt dLla tre con. N hO'ng dCia tre thl tro nen dc;in dT hon, duc;ic nhln thay nhieu bc;in Va nhieu dieu mOi lc;i, dLJQC g�p cac "anh Ch!

lon" d§ quan sat va bat chuoc ...

f)§ t6 chCic va tham gia nhieu hoc;it d(lng nhli v�y doi h6i phai CO kha nang ti} chCic CUQC song th�t tot d§ kh6ng chi tat b�t bim sO'a va di chQ nau nuong; kha nang sap xep do g9n nh�. th�t nhieu y tuong vui va hon het la tam ly "khong ngc;ii". Khong ngc;ii cho nguoi lc;i vao nha (tat nhien cai nay cOng do moi trubng tuong doi an toan a My]. Khong ngc;ii phai di mua do giay, but mau cho hoc;it d(lng thu c6ng. Khong ngc;ii d9n do choi tung toe sau khi dam tre den choi. Khong ngc;ii ra ngoai dubng du trbi n6ng hay lc;inh.

Cac nhom

Rat don gian, m(lt nguoi dCing ra t6 chCic, thuong lay nha mln h lam d1a di§m, va n hO'ng g�p

ngubi khac dang ky tham gia, trung bi nh (playdate)

khoang 8 den 10 ba m� va con toi n ha cua m(lt ngubi ct§ con thl choi voi n hau con cac ba m�

thl tha ho n6i chuy�n lam quen va tan doc.

Cac nh6m g�p nay co th§ t6 chCic theo nh6m

Working moms [Nham m� di lam]. Stay at home moms [Nham m� a nha, kh6ng di lam],

Adoption [ N ham con nuoil, Moms of multiple ( N ham m� co nhieu con], Twins g roups [N ham sinh doil. ..

https://thuviensach.vn

Lam con roi tU tat

Anh: Learning4kids

Ve tranh t6 mau

Anh:

Sarahtamblyndesigns

Nhom

g�p va

Lam thu

cong

Halloween

Anh: Jackie

Lam do trang trf

cay thong Noel

Anh: Meagan Tintari

D�Y CON MQT CACH n/ NHIEN > > > 135

https://thuviensach.vn

Cookie exchange -

Soup swa p:

Mai ba m� mang

den loc;ii cookie hay

soup ma mlnh nau

a§ nhang nguoi khac

nem thu va chia se

cong thuc.

Anh: Eatliveblog

Nghe k§ chuy�n

Anh: Bonner

Springs Library

Dan hat

Anh: Bev Sykes

Di chcJi:

8i Cong Vien, SO thu,

bao tang, chQ hoa

qua ...

Anh: Thearenaupdate

https://thuviensach.vn

Di xem xe cvu hoa

Anh: Clarskston

Scamp

8 i trang tr9i xem

a9ng v�t

Anh: Wildlifewonders

Choi tro 8 i tl m trvng

trong ngay Le Ph�c

sinh

Anh: Robert

Donovan

Di d90 ho

Anh: Serge Melki

D�Y CON MQT cAcH Tl/ NHIEN

•• •

""""' " ' " " " " ' " ' ' ' " " " ' ' " ' " " " " " ' " " " " " " ' " ' " " " " " ' " " • • • • • • • ' ' " " " ' ' " ' """""' " ' " " " " " " ' ' " " " " " " • • • • • • • • ' " " " " >

" ' ' ' " " " " >

' ' ' ' ' ' >

https://thuviensach.vn

8i boi

Ngh1ch nuoc .

Anh: Honza Soukup

San chO'i (Playground)

0 Chicago c6 han 300 san chai, la nai cac be tu may thang tuoi den mu&i may tuoi c6 the ra chai, v?n d(mg chan tay va t?n htr&ng khong khi trong lanh. Be may thang tuoi thi chai xich du (swing), l&n len chut thi c6 the chai cau tl,1t, b?p benh ... L&n han ti nfra thi tha ho treo leo, nghich VOi ntrcYC ...

Toi khong the quen cam giac bat ng& thu vi khi dtrQ'C

biet nen CUa CaC playground dtrQ'C lam bang chat li�U XOp mem de neu cac be c6 chang may nga thi se khong bi dau.

C6 ngu&i cho rang lam nhu v?y tre se chu quan, mat kha nang danh gia nguy hiem nhtrng toi nghi khong gi bang nhfrng luc tre c6 the vui chai dua nghich thoai mai, khong SQ' bi say sat. Cu tu&ng ttrQ'ng tat ca nen playground deu la xi mang thi chang may phl,l huynh cho con minh ra chai.

https://thuviensach.vn

Thll' vi�n cho tre em

M(>t tan di thtr vi�n, t6i

thay m(>t em trai khoang i2 tu6i

dang ngoi chong cam d9c m(>t

cuon sach hay truy�n gi d6 kha

day. Em ay d9c rat t?p trung.

Hinh anh d6 d�p den noi t6i

ngan ra nhln m(>t luc lau. Toi

nghi tll' nho ma em ay da biet

yeu thich sach nhu v?y thi em

ay se lu6n la m(>t ngm'ri h1;mh

phuc va se kh6ng bao gi& c6

dO'n.

Chicago c6 m(>t chuoi thu vi�n c6ng Chicago Public Library d�t (y cac khu dan Clf khac nhau. Trang moi thU'

vi�n nay deu c6 m(>t khu rieng cho tre em. Nhfrng cuon sach nhieu mau sac va hlnh anh hap d�n va ht'.ra h�n thoa man tri to mo cling nhu niem dam me tri tht'.rc cua cac d(>c gia nhi.

Nhfrng chiec ban nho, xinh vll'a tam v&i cac em.

D�Y coN MQT cAcH TV NHIEN > > > 139

https://thuviensach.vn

Thll' vi�n thU'ang la nO'i yen tinh nhll'ng khu thll' vi�n cho tre em thi khong the. Bo m� c6 the dU'a con t&i day va d9c sach cho con nghe.

Nhfrng cuon sach giup hinh thanh tinh each. Toi to mo cam cuon Daddy's getting married len d9c. N6 mo ta mQt em be, bo m� em da ly hon Va bo em Sap lay VQ' m&i.

Em be rat buon vi khong biet sap t&i se nhll' the nao. Nhll'ng m� em da noi chuy�n v&i em Va giai thich rang du bo lay VQ'

m&i, nhung bo m<;> se v�n lu6n la bo m� em va yeu thuO'ng, quan tam cham soc em. Bo em ngo lai muon em lam phu dau trong dam cu&i. Em thay vui vi dU'Q'C di ch9n quan ao d�p cho l� CU'&i, nhU'ng doi luc thay buon vi bo phai chia Se thai gian v&i nguai VQ' sap CU'&i. Trong dam cu&i, luc ho em om cham lay em va be bong em len, nhay m9t vong thi em biet m9i chuy�n se vj_n nhU' cu. Nhfrng cuon sach nhll' v?y wa gQ'i mer cho dua be suy nghi, wa giup ngu-ai bo ngu-ai m� khi d9c c6 the hieu cam xuc cua con cai.

https://thuviensach.vn

Trong khu nay co ca sach de cha m«i:; d9c ve each nuoi con.

Ngan ngfr luon la m9t chu de thu tj. Co ca sach d?y tieng Vi�t nfra.

Play cafe (Quan ca phe cho cac gia dinh c6 con nho)

Ke ca khi da co con, b?n v�n co the gifr "nep" buon chuy�n tir hoi sinh vien !

M(>t quan ca phe ma cac ong b6 ba m«i:; v�n co the ngoi D�Y CON MQT c.AcH Tl/ NHIEN > > > 141

https://thuviensach.vn

"chem gi6" trong khi bQn nh6c thl. bo loanh quanh v&i nhfrng thu do chai m&i l? ma & nha kh6ng c6.

Bo m� c6 the mua ca phe va ngoi n6i chuy�n, hr&t web, lam vi�c & day.

Trong khi con cai thl. vui ve bo tru&n leo treo.

Dau tu vao y tu&ng kinh doanh nay giong phan l&n cac quan ca phe khac, nhung co m9t s6 thay c16i:

- Nen phai trai

tham de an toan cho

cac be. Sam th�t nhieu

do chai!

https://thuviensach.vn

- Co lich lau

de do chai luon S?Ch se. Toilet co ban

thay ta.

Thong thmmg cac quan ca phe the nay chi thu phi v&i tre biet bo va biet di, con tre chua biet bo thi bo/mt; chi can mua I do Uong.

Cac quan ca phe nay rat sang t?o, thmYng dt.fng ra to cht.fc cac buoi g�p g& de mQi ngu&i c6 ca h(>i lam quen v&i nhfrng ngu&i b?n m&i, cht.f khong nhat thiet phai c6 b?n thi m&i den.

Thir vi�n do chO'i

Luc Xoai m(>t tuoi ru&i va rat ham nghjch, toi thay con rat thich c6 do chai. Ngoai vi�c nghjch cac do trong nha va m(>t so do chm toi mua cho con, m6i khi den nha b?n, thay do chai l? la con "quen" mt; va chi lao vao dong do chai m&i d6 ma thoi. Toi muon mua th?t nhieu do chai cho con nhung gia m6i do chm qua tht,rc kha dat. Va b9n tre con chi chm m(>t th&i gian la chan, & m6i mt.fc de;> phat trien, tre l?i can nhfrng do chai "trinh" cao han. Chinh vi v?y, khi vo tinh biet ve Thu vi�n do chm, d6 la m(>t Sl,f VO tinh quy gia den gi& v�n mang l?i cho toi bao ich lQ'i.

Nhu b?n de dang suy doan tu cai ten, Thu vi�n do chai la nm c6 rat nhieu do chai. M6i gia dinh c6 con nho, D,;\Y CON MQT CACH Tl/ NHIEN > > > 143

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .https://thuviensach.vn

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

khi trCr thanh thanh Vien, se dtrQ'C phep mtrQ'Il mQt SO do chO'i dem Ve nha de con chO'i trong m<}t theri h?n nhat dinh.

Vi dl,l nhtr Th tr vi�n do chO'i ma toi dang kY lam thanh vien, dong phi 50$/nam, m6i Ian dtrQ'c mtrQ'n 3 do chO'i de mang ve nha chO'i trong toi da 2 tuan. Khi tre da khong con hung thu thi l<;ii mang t&i tra va mtrQ'n do chO'i khac ve. Thu vi�n do chO'i nay nam von V�n trong m<}t can phong 15 met vuong nhtrng chua phai den hang tram do chO'i. Co do chO'i cho du m9i lua tuoi, tir tre SO' sinh den tre 6 tuoi. Do chO'i xep hinh, bong, tu bep, cau trtrQ't, Xe day, dl,lng C\l am nh<;ic, 0 to, Xe d<;ip, du, ban ghe tre em ... B<;in ding se d� dang hinh dung lQ'i ich cua nhfrng Thtr vi�n do chO'i nhtr the nay. Tre se co CO' h<}i dtrQ'C chO'i nhieu hO'n, v&i nhfrng do chO'i phong phu hO'n, nher do ma tre vui ve kham pha ve the gi&i va phat trien cac kI nang. Bo m� thi khong bi mat qua nhieu tien trong khi V�n dap ung dtrQ'C nhu cau chO'i CUa con.

V(ly lam the nao de thanh lgp va duy tri m(>t Thll' vi�n do chO'i?

Thu nhat la ve vi�c t<;io nguon do chO'i. M<}t Thu vi�n do chO'i co nhieu kenh de t<;io nguon do chO'i. Dau tien la tir nguon thu phi thanh vien, lay tien do de mua do chO'i bo sung cho Thu vi�n. Tiep theo la dung ttr each cua Thu vi�n de to chuc cac ho<;it d<}ng t<;io quy hay xin tai trQ' tir Chinh phu, cac cong ty, to chuc va ca nhan. Nhfrng khoan tai trQ'

c6 the Ia do chO'i (m&i hay cu), la tien, hay la di�n tich dat de d�t Th tr vi�n do chO'i ...

Thu hai la ve vi�c duy tri ho<;it d<}ng cua Thu vi�n do chO'i. De cat giam chi phi, Thu vi�n do chO'i co the yeu cau thanh vien dong gop cong lao d<}ng. Thtr vi�n toi t&i tham m& cua 2 ngay /tuan va trong 2 ngay d6, se c6 thanh vien tl,l'

CON LA KHACH �Y

https://thuviensach.vn

nguy�n t&i Thu vi�n de dam nhi�m cac cong vi�c nhu: Tu van ve do chO'i, dang ky thanh vien m&i, nh�n li;li do chO'i (kiem tra do chO'i CO SC;lCh Se Va CO bi mat mat gi khong .. . ) Thu vi�n do chO'i ma toi t&i tham dU9'C sap xep rat ngan nap. Moi do chO'i nho dU9'C d�t vao trong cac tui rieng.

Cac do chO'i dU9'C sap xep theo khu V\fC de thanh vien d�

tim kiem va h1a ch9n. De tranh mat mat, moi thanh phan cua b9 do chO'i deu dU9'C danh dau. Vi dl;l, khi toi mu9'n b9 xep hinh Lego co 125 mieng, ve nha m& ra m&i biet moi mieng deu du9'C danh dau, vi dl;l LE125, de ve sau, neu c6 ai tim thay me>t mieng do chO'i rO'i dau d6 va tra li;li thu vi�n thi thu vi�n c6 the biet chinh xac mieng ghcp d6 thu(>c ve do chO'i nao.

M(>t vi�c het sl'.rc quan tr9ng de duy tri lau dai me>t Thu Vi�n do chO'i, do la bao dam do chO'i SC;lCh Se Va khong bi mat mat. Chinh vi v�y, Thu vi�n yeu cau cac thanh vien lau Si;lCh se do chO'i tru&c khi tra li;li. De thuc day dieu nay, Thu vi�n ding cung cap hu&ng d�n lam SC;lCh do ChO'i:

- Do chO'i g6 thi lau bang khan am. Khong nhung do chO'i vao nu&c.

- Do chO'i xep hinh/LEGO: Rl:ra bang nu&c xa phong am, lay ban chai CQ cac khe, ke, trang li;li bang nu&c Si;lCh roi d�t len khan kho d� phcri.

- 6 to, xe d<;lp ... : Khong de & ngoai tr<'>i qua dem, du&i tr&i mua hay nang gat, vi do chO'i se bi bien mau

- Quan ao h6a trang: Gi�t va phO'i kho

- B9 tranh xep hinh/Do chO'i lam tir bia: Lau bang khan am.

Thanh vien lam hong, mat do chO'i ho�c tra tr� ding se bi ph(;lt. 0 Thu vi�n toi thu&ng lui t&i, neu lam mat i mieng https://thuviensach.vn

ghep do ch<Yi thi bi phc;it 1$/mieng ghep, tra tr� bi phc;it 50

cents/do chai. y thtrc cua thanh vien, c6 the n6i, la dieu quan trc;mg nhat de duy tri m<)t Thu vi�n do chai. Thanh vien luon c6 y thuc bao quan tot do chai thi se tc;io nen m<)t Thu vi�n do chai luon day ap cac san pham m&i, sc;ich se va khong lam cho em be nao that v9ng khi khong the hoan thanh tac pham lap ghep cua minh chi vi thieu m<)t manh ghep ...

https://thuviensach.vn

CHVdNG VI

DAY CON Tl) LAP

M� khOng phdi ngllifi eti con dlfa vao,

ma la ngllifi giup con khOng can dlfa dam nf/a.

Dorothy Canfield Fisher

Toi to mo m()t chut muon hoi: C6 phai b�n vira cam cuon sach nay len, xem mvc Ive, va l�t luon den chucmg nay khong? Ho�c day la chucmg thtr ba b�n tim d9c, sau khi d9c "Ngu&i My cho con an" va "Ngu&i My cho con ngu"?

Le di nhien, "Lam sao de nuOi con t\l' l�p ?" la cau hoi chung ta muon hoi ngu&i My nhat.

Sao con anh ctr thang lung ma di chtr khong barn lay chan m� nhu con toi?

Sao con chi m�c qu�n so6c, di ta'.t, di giay, nghiem chinh trong nhu ngu&i l&n the? Ma n6 m&i 7 tuoi ha?

Sao di tren du&ng ma anh Ctr di tru&c, de thang be lfmg thfrng theo sau? Anh khong nam tay n6, ng9 nh& xe dam phai...

Khi t&i My, toi ding mang theo cau hoi nay, va toi cfmg dinh Ch\fC hoi tat ca nhfrng ong bo ba m� dang di tren du&ng, dang tu&i cay ngoai VU'Crn, dang mua do trong sieu D4Y CON Tlj q.P > >

https://thuviensach.vn

thi - b&i hQ dang di dmg, dung dmg, ho�c cam tay m<)t hay nhieu dua tre, ma sao dang hQ thll' thai, khuon m�t binh than nhll' khong - chu khong dau bu toe roi, tay xach nach mang, ho dua nay, het dua kia ... nhll' cai hinh anh ma toi nghI gan lien v&i cac ong bo ba m�.

B9-n se s&m tim dll'Q'C cau tra l&i trong may trang t&i.

Nhll'ng trll'cYC tien toi muon ke cha b9-n 3 cau chuy�n da.

Cau chuy�n thif nhat - Bar, Sex va tia ch<Yp Sl;l' th�t

"Co be d6 dc;i.i qua!" Hannah n6i.

Hannah va toi dang ngoi trong phong khach. Hannah la bc;i.n cung phong cua toi. Chung toi dang ban ve m<)t tin khan cap ma nha trll'&ng vtra giri di cho tat ca cac sinh vien.

M<)t sinh vien nfr cua trll'&ng dang di b<) thi m<)t ke lc;i. m�t xuat hi�n, tay han de trong tui ao va han n6i trong d6 la sung, neu co ta khong dU'a het tien cha han thi han se ban.

Co sinh vien het hon, n<)p het tien va ke lc;i. m�t kia chc;i.y di mat. Canh sat dang khap nO'i cac dau hi�u nh�n di�n cua ke lc;i. m�t nay. Nha trll'&ng cap toe giri 5 gc;i.ch dau dong nhfrng dieu sinh vien can nh& de tranh g�p nguy hiem va tat nhien trong d6 c6 "Hay dll'a het nhfrng gi bc;i.n c6. Tinh mc;i.ng quan tr9ng hO'Il tien!"

"Sao em 19-i n6i the?" Toi hoi.

"Thi di m<)t minh ban dem luc hai gi& sang."

" "

"Chae co ta vtra tll' quan bar ve ... Gi& d6 ra dll'&ng thi chac di bar thoi.. ."

" "

"Em thi chang baa gi& di bar ve ma 19-i di m<)t minh .. .

Nguyen tac toi thieu khi di bar ma co ta ding khong biet ... "

https://thuviensach.vn

Toi khong dQc ky chi tiet co sinh vien kia di ngoai dtr&ng luc 2 gi& sang. Va toi ciing khong he nghi t&i vi�c co ay di bar ve. Toi to mo hoi:

"6, co cai gQi la nguyen tac khi di bar a?"

"C6 chl'.r, vi d\l nhu khong di m<)t minh buoi toi, luc trong bar luon phai de y do uong cua minh de phong ke xau ho thuoc. .. Chi chtra biet cai nay a?"

Toi xau ho muon d<)n tho. Luc d6 toi 28 tuoi, con Hannah 19 tuck V�y ma toi ngoi nghe cu nhu m<)t con be ngoc 15 tuoi.

Giay phut ay, tm'mg chirng tren tr&i c6 m<)t vi than dang giang xuong toi m<)t tia ch&p h'ra - Tia ch&p S\l' th�t.

Hannah, m<)t co gai My, da vo tinh chi cho toi biet t\l' l�p la nhtr the nao. La t\l' trang bi thong tin de bao v�

ban than minh va nh& d6 ma c6 the clan than ve phia trtr&c khong e ng(;li. Dan than ve phia tru&c, trong trtr&ng hQ'P

nay, la m<)t hanh d<)ng, nhtr "di bar". Toi nh& vii trtr&ng Century a Ha N<)i luon bi coi nhtr m<)t dieu cam ky. "Oi, di Century a? Khong di dau." "Vao day ghe lam:' "Minh c6 biet nhay dau." Con gai ma di Century thi bi coi la htr hong. "Con day ghe lam. Cuoi tuan nao cling di Century!" Toi rat hay di dtr&ng Trang Thi, va m6i Ian qua vii trtr&ng Century, toi l?i t\l' hoi "Khong biet trong d6 la cai gi v�y, khong biet n6 dang SQ' den ml'.rc nao? MQi ngtr&i lam gi trong d6? Se chen chuc nhau a? Se bi chuoc rtrQ'U a? Se nhay nh6t a? Se dung thuoc lac a? Se lam nhfrng tro dien ro a?"

V&i hang ch\lC cau hoi trong dau, toi khong dam hoi ai. Toi khong biet hoi ai. Va di nhien la, toi khong bao gi& dQc "Nhfrng nguyen tac khi di bar". Ke ca den khi btr&c vao Century (cuoi cling thi toi cling vao d6), may dong nghi�p D4Y CON Tl/ L4P > > >

..

. . . . . . . . .......

https://thuviensach.vn

cua toi g9i ruQ'U con toi chi g9i m9t lon Coca - m9t con tho de chinh hi�u. Toi dao mat hon phia de tim cau tra 101 cho nhfrng cau hoi v�n am trong dau, va toi thay Century th�t...

binh thuerng. N6 rat binh thuerng. N6 c6 nh�c, c6 nhay, c6

ruQ'U. Nhung khong dang sq nhu toi v�n tu&ng tuQ'Ilg. Va neu toi biet them may "Nguyen tac di bar" ma Hannah nhac den, thi Century rat an toan.

Sex ding the.

Cach dayvai thang, trong bfra com toi, Hannah ke cho toi nghe m9t vai dieu bu on cum em h9c duqc trong l&p Sex Education (Giao d\lc gi&i tinh).

"@#%a8Hf-@FDS H4EU209E-UQ

EniuGR9 WQYR[ o WQKRCTanoihgewurUPORK Uq[pkm rpew375@$A&A *&(hroewupke[ Q*( A*( &A%(HLKHSL3IU

?><A%$#$#( o()(* A"

D6 la m9t dieu Hannah h9c duqc trong l&p Sex Education. Khong phai 16i in an dau! Ma la toi khong the ke l�i thong tin d6. Vi n6 qua ... the nao nhi... qua ... i:rm, n6 se lam b�m ngirng th&, do m;}.t, s6'n gai 5c . D9i lo9i the.

. .

Hannah VO tu ke con toi co gifr nhiP tim, do m?t, va s&n gai oc.

Hannah VO tu ke nhu d6 la m9t thong tin het sue binh thuerng, va han n6 duqc coi la binh thuerng, vi trong l&p Sex Education, h9c sinh ca nam va nfr ngoi chung m9t l&p lang nghe. Vang, chu khong phai la d�y gi&i tinh thi phai nam h9c l&p rieng, nfr h9c l&p rieng.

Trong nl:ra gier n6i chuy�n sau d6, thi Hannah da khong he biet rang em da chung minh cho tOi em la nguCri thong https://thuviensach.vn

th90 ve cac van de giOi tinh hon bat kY co b9n gai nao cua toi, va hon rat nhieu nhiing ngu<ri chi va dong nghi�p l&n tuoi cua toi 6' Vi�t Nam, du h9 da lay chong va c6 nhieu dl'.ra con!

C6 le vi the ma 6' Vi�t Nam, con gai bi coi la "qua born no ch�m", ho m� cam con di vii trmmg, khong cho yeu dU'ong s&rn ... The roi hang ngay, v�n c6 bao nhieu dam CU'cYi cac CO C�U chU'a den doi ffiU'O'i, da vira di hQC vira nuoi con. Moi nam 6' Vi�t Nam c6 300.000 ca n90 pha thai 6' d() tuoi 15-19, chU'a ke rat nhieu ca pha thai chui, khong du an toan.

Tia ch&p S\f th�t l9i x�t qua Ian nfra.

V�y d6, ngoc xit toi 9, cu lang thang di h9c "T\f l�p" 6'

dau, lu lu trU'&c mat d6: T1,f l�p la trang bi kien tht'.t'c. Trang bi day du kien thl'.rc, de hanh d()ng khon ngoan va hieu biet.

NhU'ng ma sao Hannah l�i tl,l' l�p dU'Q'C nhU' v�y? Ai da chi cho em each tl,l' l�p? Bo m� em d�y do em nhU' the nao?

(J My c6 m()t moc th<'ri gian la nam 18 tuoi. Khi ay, dua tre dU'Q'C coi la da tru6'ng thanh va CO the chuyen ra ngoai song, khong song cung ho m� nfra. V�y nen trU'cYC

thCri diem ay, dt'.t'a tre tl,l' nh�n tht'.t'c rang minh phai trang bi du ki nang de c6 the song m()t minh. Day la Ian dau Hannah d9n ra rieng. Hannah trcm trinh, t6c xoan, hay cU'Cri. Hang ngay, co di h<;>c bang xe bujt, lai xe di chg, n�u an, h<;>c bai, d9n d�p nha ci':ra. Ngoai vi�c lam m()t h'.tc hai cong vi�c lam them de lay kinh nghi�m va them thu nh�p, Hannah con tham gia tinh nguy�n va di du lich ...

Khi toi chuyen tir Minneapolis den Chicago, dong nghia v&i vi�c chuyen kh6i can nha tr9 v&i Hannah, toi thay kha tiec vi thay minh con c6 the h9c 6' Hannah nhieu dieu ve tl,l' l�p.

Nhrmg VO tinh, S\f vi�c nay l�i mang cho toi phan nao cau tra https://thuviensach.vn

lCri cho "NguCri ta khong h9c dU'Q'C each t\l' l�p nhu the nao?"

Chuy�n la khi chuyen di, toi phai tim nguCri thue l<.ti phong minh va toi tim dU'Q'C Evelyn Wang, co sinh vien goc Trung Quoc nhung sinh ra 6' My. Ngay Evelyn d9n den, ho mE; co chuan bi ca xe tai nho chat day thung l&n thung nho. Ong ba kh� n� be het len cho con gai. Ba Lei, mE; Evelyn ding mang may h9p thtrc an ba da nau s�n cat day tu l<.tnh cho Evelyn an dan. Ba Lei di di l<.ti l<.ti trong phong, chi tro, ch6 cira so nay lat nfra ba se ra Menards mua rem che, ch& kia se SO'Il l<,li, se mua b9 ban ghe cho Evelyn d�t 6' goc phong ... Hannah dtrng ngoai ngo vao bao Evelyn: "C�u th�t may man, dU'Q'C IDE; lo lang chu dao qua." Con Evelyn thi toe dai mat c�n trong dang thieu nao khong dap l<.ti cau nao. Sau nay Hannah ke v&i toi khi Evelyn va co tr& thanh b<,ln than, Evelyn tam S\f rang co cam thay rat xau ho khi IDE; CO luon cham SOC den t�n rang nhll'

the. Evelyn thay bi bach, ng9t ng<)t va co khong con muon noi chuy�n v&i IDE; cua minh nfra. Evelyn thuemg g9i di�n ve cho IDE; hang tuan nhll'Ilg gan day CO khong con muon gQi nfra vi Ian nao IDE; ding d�n do nhfrng thtr ma Evelyn bao m9t co gai tuoi cua co co the t\l' suy nghI dU'Q'C. ME; khien cho co cam thay nhu minh "khong co dau" de t\l' suy nghI. Nhll'Ilg Evelyn cang tranh gQi di�n cho IDE; thi IDE; CO cang lo lang, cang gQi di�n nhieu Ian de tra van co ....

Cau chuy�n thU- hai 3000 met tren cao

-

M9t ngay cuoi thang Ba nam 2011, sau nhfrng ngay t�p trU'Q't tuyet va nga oanh O<;tch 6' dai "xanh la cay" ( dai danh rieng cho Iii tre con va m9t vai nguCri I&n Ian dau di truQ't tuyet nhu toi), toi v�n om u&c v9ng nhin thay nhfrng dinh nui va ng9n thong day tuyet tlr tren cao cua khu trU'Q't tuyet r 152 < < <

...

CON LA KHACH

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

....... .

https://thuviensach.vn

dll'Q'C ca ngQ'i la de;'p nhat nll'&c My. Chinh vi v?y ma toi & day, i c;i.ch treo len chiec ghe bang dU'a khach truQ't tuyet len dinh cac ng9n nui cao de trll'Q't xuong. Cung len ghe v&i toi co hai c?u be tam 8, 9 tuoi. Chiec ghe bang di dU'Q'C khoang vai chl.IC giay thl da len rat cao. Gio thoi mc;i.nh va lc;i.nh. Toi chQ't nh?n ra rang mlnh khong cai ao khoac. Bay gi& thl toi dang barn ch?t tay trai vao thanh ghe va tay phai vao bang ghe. Toi khong the bo tay ra ma cai ao dU'Q'C. Khong he co thanh chan phia trll'&c. Khoang each gifra ghe bang va m?t dat bay gi& da ngang m()t toa nha chl.IC tang. Toi ngoi bat d()ng, tay run, tim d?p thlnh thich.

Anh: Rachel Joh nson

Toi lc;i.i con lo nfra. Co hai c?u nh6c ngoi ben. Luc nay hao ht.Ye qua toi khong kip nhln m?t hai c?u. Toi khong biet hai c?u la ai. Nhll'ng biet dau d6 la hai chu be quy quai biet toi dang SQ' rum ngll'&i va c6 the ch9c d9a day toi nga. Toi https://thuviensach.vn

biet chac rang trai tim tho de cua minh hi�n khong the chtu dm;rc tro dua nhtr v�y. Chinh vi the ma toi giau ban tay dang barn ch?t lay thanh ghe & dtr&i tay ao. Mat toi cu nhin thang ve phia trtr&c, khong lam quen, khong bat chuy�n.

C6 the n6i dau 6c toi dang no tung vi m<)t 109t cau hoi va lo SQ'. ChQ't c6 tieng khuc khich (y hen c9nh. Hai c�u be bat dau n6i chuy�n v&i nhau: "C�u thich nh9c chuong nay khong?" "T& thich cai nay hO'n". Tieng nh9c x�p xinh. Qi trCri O'i, toi th& phao. Hai c�u gi9ng rat d� thtrO'ng. V�y ma chi m<)t chut tru&c day toi da SQ' hai c�u se bay tro ch9c toi.

Toi liec mat nhin sang. Hai c�u be nay con dang dung dtra chan nfra chu. Dtr&ng nhtr chung khong SQ' gi ca. Tat nhien, toi CO the hieu dtrQ'C, cac C�U da di trtrQ't tuyet tif be roi, thanh th90 roi nen ngoi Cai ghe bang nay CO gi la SQ'.

Nhtrng dieu toi ng9c nhien la b�c cha m� nao l9i de m?c con minh ngoi nhu v�y, & d<) cao nhtr the nay, m<)t minh, qua nii ro. Dung luc d6 thi tieng chuong di�n tho9i reo. M<)t c�u be tra lCri: "M� a, vang, con sap t&i dinh nui roi.

Nua tieng nfra con se xuong g?p m� & dtr&i nhe. Yeu m�."

Dung v�y, b�c cha m� nao l9i de hai dua tre nho di ngoi ghe cao den ngut tam may nhtr v�y? Tre con co phai dua nao ding ngoan dau. Ke ca ngoan thi chung n6 ding c6

the nghich d�i, tay may nay kia. Toi nh& hoi toi h9c l&p 6, l&p 7, di Xe d�p rat SQ' VI b9n con trai trong l&p CO tro nghich la di xe ngang qua roi d9p cho b9n m<)t phat, xe do ra dtr&ng thi chung cang khoai chi.

Toi quay sang bat chuy�n v&i hai c�u.

"Chao chau:'

"Chao co."

"Ngoi cai ghe nay cac chau khong thay SQ' a?"

https://thuviensach.vn

"S<r ay �? Ngoi ghe nay ay �? Khong �-"

"Cac chau h9c tnr<;rt tuyet lau chua ?"

M{>t c�u b.io: "D�, chau h9c nam tru&c .. :'

C�u kia thi dap: "Chau ?, chau bat dau h9c h'.tc 5 tuoi nen gi(y dUQ'C 4 nam roi ?:'

Roi cac c�u noi tiep: "M� chau d?y ngoi ghe bang nay can ph.ii ngoi sat vao lung ghe, lung minh ch�m lung ghe.

Nhu the se an toan .. :'

"Hoi chau m&i h9c tru<;rt tuyet thi di ghe bang nay chac ph.ii co ngu&i l&n theo kem cht'.r?"

"Khong ?, khong nhat thiet co ngu&i l&n theo kem dau ?· Chung chau co giao vien hu&ng dan, nhung thay co the ngoi ghe khac, con chau ngoi v&i cac b1,m khac .. :'

"The neu co b?n dua ngh!ch, rung lac ghe hay XO day thi sao?"

"Q o, khong nen lam nhu the dau ?- Ca m� chau va giao Vien hu&ng dan deu bao rang khong dUQ'C dua ngh!ch khi ngoi tren ghe, ph.ii ton tr9ng hanh khach khac:'

"Chau co nghe den tai n?n khi di ghe bang nay khong?"

"Tai n?n ay ? ? Theo chau biet thi khong co dau, ho�c hiem lam ?.''

Ghe bang gi& da ch?y len den m{)t ng9n nui cao. Thang di ch�m dan l?i. Hai c�u be vay ban tay deo gang den to dung chao toi roi nhay u xuong du&i, tru<;rt di.

Dieu gi lam cho m{)t ho?t d{)ng co kha nang nguy hiem cao l?i an toan, Cl,fC hi em tai n�n? Toi nhu nhin thay nhfrng buoi m� em nho dua em ra ghe bang nay hu&ng dan each ngoi, nghe thay m� em noi v&i em th�t tin tu&ng: "Con can ngoi sat ve sau ghe", "Con can ton tr9ng hanh khach khac'',

"M&i Ian chuan bi len ghe, neu co bat ct'.r van de gi, con ct'.r D�Y CON Tl/ L4P > >

https://thuviensach.vn

n6i v&i nhfrng nguOi trQ' ly 6' day". Va em cu the lam theo.

Va IDE; em khong can hie nao ciing ngoi v&i em, khong can nhac di nhac l9i. Vi mE; da tin tu&ng 6' em. Vi em biet mE; tin tu&ng (y em, khong chi vi�c nay ma hang tram vi�c ti:r khi em ch�p chfrng biet di.

Roi thi la lu�t nghiem, d�t trach nhi�m len chinh nguOi v�n hanh, de ai ding coi d6 la trach nhi�m cua minh de bao dam an toan.

Toi thay minh tr& nen ng& ngm. Dieu ma tru&c day mra gi<'Y toi thay qua ng9c nhien thi gi<'Y tr& nen qua hien nhien.

Neu khong nhu v�y thi lam sao c6 du<'Yng cao toe ncri c6 the lai So hay 100 km/gi<'Y?

B&i vi nhfrng niem tin nhu the, m&i c6 Lydia b9n toi song 6' Kyrgyzstan 2 nam ph1,lc V\l Peace Corps.

M&i c6 Hannah 19 tuoi dc;m ra thue nha v&i toi va m<)t luc lam 2 vi�c part time de t\l' trang trai.

M&i c6 be Aleah h011 1 tuoi di ngoi dot hra tr9i v&i ho IDE; hay Kellan 1 tuoi mE; diu tren lung khi ho mE; di truQ't tuyet.

M&i c6 Carrie sinh be thu hai luc be thu nhat m&i i8

thang tuoi va tra lOi toi rat dong d9C: "ME; toi se t&i giup I tuan" ma khong to ra lo lang gi.

Tat ca nhfrng thanh cong, nhfrng dieu tuy�t v<'Yi ma toi thay 6' My, bat nguon ti:r khi nguOi ta biet each chi d9y, biet each trao niem tin, va biet each buong tay nhu the.

Cau chuy�n thir ha Tw duy Montessori

-

M<)t ong hi�u tru&ng khi nhin thay ha IDE; ngay nao ding don con (y cong tru<'Yng roi be con di qua bai gtri xe roi d�t con vao o to da hoi: "Sao chi khong de chau t\l' di? N6 c6

chan ma?"

https://thuviensach.vn

Do chinh la tll' duy Montessori.

Phll'ong phap d?y tre Montessori do tien sI Maria Montessori, ngrnYi Y, xay dl.)'ng nen. Diem mau chat cua phtrong phap nay la dua tre, du be, nhtrng hoan toan co kha nang tll chu, tl.)' lam rat nhieu vi�c, nhll' ngmYi l6n. Chinh vi v?y, cong vi�c cua ngtr&i 16n khong phai la lam thay, lam h9

dua tre, ma la t?O dieu ki�n, giup dua tre tl.)' lam Cong vi�c do.

B?n hay dmg toi tham quan m<)t trmmg Montessori

- hinh anh dtr&i day la t?i trm:rng The Montessori Academy of Chicago. B?n ng?i ngan vi chac gi da co the cho con di h9c

& m<)t trtrerng Montessori? Ngay ca khi b?n khong g&i con

& m<)t trll'erng d?y theo phtl'ang phap Montessori thi b?n v�n co the tim hieu phU'ang phap nay thong qua sach v&, tai li�u de tl.)' xay dl.)'ng m<)t moi trll'&ng Montessori cho con ngay trong nha minh.

Tung centimet trong trll'erng deu dtl'Q'C thiet ke v-Lra tam de tre co the tl.)' lam dU'Q'C m9i vi�c. Ngay ttr cong trll'erng, tre em da dtrQ'C khuyen khich tl.)' di vao trll'erng chu khong can bo m� be, tl.)' cat giay, treo tui va ao, ho?c cho do vao tu rieng cua minh. Cac be dU'Q'C d?y de tl.)' biet di giay, tl.)' biet c&i va m?c quan ao. M<)t co giao noi: "Co luc be se di giay trai ho?c m?c quan trai, nhtrng khong sao ca, vi�c be co th� tt,r bi�t lam da la m9t khc'ri di�m rat tot."

D�Y CON Tl/ L�P )- )- )- 157

https://thuviensach.vn

Trong IDQt moi trm'rng truyen thong, co giao se la ngtr<'Yi quyet dinh horn nay ca l&p se lam gi: Bat dau bang h9c hat, h9c hat xong, co se n6i: "Den gi<'Y choi roi", tre 16i do chO'i ra chO'i. Roi co giao se n6i: "Thoi, gi<'Y chung ta di h9c cat hinh hoa." Vi d9 v?y.

Con (y tru<'Yng Montessori, tat ca m9i d9ng Cl) de h9c, de chO'i da dU'Q'C d�t ngan nap v&a tam cac em. M9t be se bat dau bang vi�c 16i b9 do xep hinh ra chO'i, khi khong muon tro d6 nfra thi se cat b9 do xep hinh di va loi b9 mau ra ve.

Be se dU'Q'C dC;ly de biet tt,r cat di, chu khong bay ra roi ch& co giao cat hQ. M9t be khac thi lC;li bat dau IDQt ngay (y tru<'Yng bang vi�c thai pho mat roi di

m<'Yi cac bC;ln an. BC;ln nao thich

an se n6i "Yes, thanks" ho�c

khong thi se n6i "No, thank

you." Sau d6, neu noi hung len

muon d9c truy�n thi se ngoi

vao ghe banh d9c den khi nao

khong muon nfra thi thoi. (Va

sau khi xong thi se tt,r cat sach

di! Chinh vi v�y ma l&p hQc

rat nhieu do ma gQn ghe den

khong ng&.)

https://thuviensach.vn

B;;i.n c6 thay nhu chung ta dang 6' trong nha cua bay chu lun khong? Tat ca tu toilet, voi nu&c, voi rl'.Ya tay deu dU'Q'C thiet ke ho�C CO them ghe nho de tre tl,l' lam dU'Q'C.

Tru6ng c6 nhieu

gll'O'Ilg de tre c6 the tl,l'

nhin thay minh, tl,l' nh?n

thay minh la m9t con

ngucYi thl,l'C thl,l.

https://thuviensach.vn

Phui bt,Ji

Quet san

Chao

N6i cam on

N6i xin loi

Gi6i thi�u ba n than

Ho m9t each l!Ch Sl,J'

Ngap m9t each l!Ch Sl,l'

Ngo y muon giup aa

H6i mi;>t each l!Ch Sl,J'

Khen

Vai tro cua co giao tr& thanh ngt.r<'ri chuan bi dieu ki�n, hU'&ng d�n, quan sat tien b9 cua tre va giup d& khi can. Trong l&p hQc Montessori, tu 3 den 6 tuoi, 6 den 9 tuoi, hay 9 den 12 tuoi hQC chung m(>t l&p, nher v�y ma CclC be CO

the hQC khi quan sat nhau. Hang ngay tre den day va luon co rat nhieu "vi�c" de lam nen khong cam thay chan va quay khoc. Toi g�p 3 ph1,1 huynh co con hQC & day, hQ deu noi, m6i Ian den don con thi con deu co ve tiec nuoi vi v�n muon & l�i chO'i tiep.

Phll'ong phap Montessori

d�y tre thong qua cam nh�n

theo nhieu giac quan: s<'r, ngiri,

nghe ... Vi d1,1 de d�y chfr C, co

giao se dU'a tre tam the & dU'&i.

Chfr C in noi nen tre s<'r vao se

cam nh�n dU'Q'C dU'Crng Cong cua chfr C. 0 thanh gf> ngoai D�Y CON Tl/ L�P > > > 161

https://thuviensach.vn

cimg ben trai c6 nhfrng num nh6 du kich c&. Khi tre cam nhfrng num nay len, roi ve sau co gang dua cac num/nap tr& ve dung cha, tre da hQC duQ'C 2 thll': M9t la kha nang cam bang 3 ng6n tr6, gitra va cai (se giup be sau nay biet cam but chi de viet), hai la kha nang nh?n biet cac kich c& khac nhau. TtrO'ng tty, cac khoi hinh vu6ng mau hong khi dU'Q'C

xep ngang ho�k xep hinh thap se giup tre hieu ve kich c&.

NO'i tre chO'i dua ch<,'ly nhay sau nhfrng gi& "lam vi�c"

t?p trung.

a My, rat nhieu tre em kh6ng di hQC tru&ng Montessori, nhung each nu6i d<,'ly tre & Myv�n d?m "tu duy Montessori". Ngay tu nh6, dll'a tre chu yeu danh th&i gian tren m?t tham, m?t vai ho?c ngoi ghe, chll' ngu&i 1611 it khi be. Khi dll'a tre da biet di thi bo mt; thu&ng de cho con tt,r di ho?c ngoi xe day. Dll'a tre hQC each bo len cau thang, roi barn tay vin treo len cau thang. Tru&c khi n6 biet tt,r di xuong thi n6 tl,lt m6ng xuong tung b?c thang m<)t. Ve v�

sinh ca nhan, tre treo len ghe de rua tay, rua m?t, danh rang, https://thuviensach.vn

cimg hen trai c6 nhfrng num nho du kich c&. Khi tre cam nhfrng num nay len, roi ve sau co gang dtra cac num/nap tr& ve dung ch8, tre eta h9c dtrQ'C 2 thtr: M9t la kha nang cam bang 3 ng6n tro, gifra va cai (se giup be sau nay biet cam but chi de viet}, hai la kha nang nh�n biet cac kich c& khac nhau. TtrO'ng t\l', cac khoi hinh vuong mau hong khi dtrQ'C

xep ngang ho�c xep hinh thap se giup tre hieu ve kich c&.

NO'i tre chO'i dua ch<;ly nhay sau nhfrng gi& "lam vi�c"

t�p trung.

0 My, rat nhieu tre em khong di h9c trtr&ng Montessori, nhtrng each nuoi d<;ly tre c:Y Myv�n d�m "ttr duy Montessori". Ngay tir nho, dua tre chu yeu danh th&i gian tren m�t tham, m�t vai ho�c ngoi ghe, chtr ngtr&i l&n it khi be. Khi dtra tre eta biet di thi bo m� thtr&ng de cho con t\l' di ho�c ngoi xe day. Dua tre h9c each ho len cau thang, roi barn tay vin treo len cau thang. Trtr&c khi n6 biet t\l' di xuong thi n6 tvt mong xuong tirng b�c thang m(>t. Ve v�

sinh ca nhan, tre treo len ghe de rl:ra tay, rl:ra m�t, danh rang, https://thuviensach.vn

biet t\l' di toilet va x.i mr&c. Biet m�c quan ao, t\l' c&i phec mO' tuya, c&i khuy ao, l&n hO'Il m(}t chut biet t\l' di tat, di giay. Ngoi vao ban an biet t\l' xuc an, t\l' cam coc uong nU'cYC.

(J My, toi g�p nhfrng dt'ra be n6i chuy�n rat chfrng ch9c, khi g�p thi chao toi "Hi Miss Nhung ... " roi chao t9m bi�t "You have a good evening".

M<)t cau hoi pho bien la t9i sao phai d9y con t\l' l?p tir khi con con be the? S&m mu<)n thi tre ding se biet lam.

Nhieu ngU'Oi quan ni�m d9y con t\l' l?p de bo m� nhan hO'Il, c6 th&i gian hO'Il. Toi nghi, vi�c d9y con t\l' l?p trU'&c het Ia vi dt'ra tre, chU'a can tinh xa xoi rang n6 c6 lgi cho tU'O'Ilg lai cua be, ma ngay trU'cYC mat, vi�c bat chU'cYC ngU'Oi l&n Va tl! lam m9i vi�c cho ban than minh la mQt nhu cau CUa tre. M<)t nhu cau ci1ng nhU' an, chO'i, ngu. Dt'ra tre nao len hai ding lam le cai choi cai xeng quet nha nhU' bo m�. Tir ngay biet CcYi phec mO' tuya thi no Cai vao c(ri ra hang Chl,lC

Ian! Roi cam tat muon XO vao chan, cam giay muon XO vao giay. Hang ngay neu quan sat, b9n se thay tre lien tl,lC dU'a ra nhfrng tin hi�u khong lOi rang "Con muon lam cai nay. 09y con lam di!" Va qua trinh de tre tl! l?p la cai thu cua ca hai ben, cua ca tre va bo m�.

CA.cu D*Y GIUP CON TV' 4P

Dieu toi tham thia nhat tir 3 cau chuy�n tren la: D9y con tl! l?p la a way of life N6 tr& thanh loi song, n6 tl!

-

nhien nhU' hO'i th&. Dt'ra tre muon dU'Q'C tl! l?p, bo m� t90

dieu ki�n cho dt'ra tre tl! l?p. Tir vi�c nho t&i vi�c l&n. Ca khong gian tran ng?p m<)t Sl! tuO'Ilg hQ'P vo hinh: Dt'ra tre vui ve, tl! tin, dU'Q'C trao tl! do Va t\l' chiu trach nhi�m, bo m� t90 dieu ki�n cho tre phat trien va tin tU'&ng (y dt'ra tre.

https://thuviensach.vn

"Nhtrng ma tom lfili;' bfiln hoi, "toi phai lam gi de con t \l' lh

?P?"

.

DO'Il gian thOi, b?n hay choi v&i con tro "ch?y tiep sue"!

B?n va con dmg trong m(>t d(>i. V?ch xuat phat, diem gifra va dich dm;rc ve ra. Dau tien, b�n cam ca, Chi;ty nhanh tir V?Ch xuat phat den diem gifra. Con b?n da dli'ng s�n & do. B?n trao ca cho con. Con b?n co nhi�m V\l ch?y tiep den dich.

Khi b?n cam ca, ch?y nhanh tir V?Ch xuat phat den diem gifra, day chinh la phan doo cua b?n trtr&c khi co con.

B?n da dugc sinh ra, l&n len, trai nghi�m nhieu, h9c hoi nhieu, nem mui that b?i va ca thanh cong. Tac dvng cua giai do?n nay la gi? No cho b?n kinh nghi�m, no d?y b?n each lam, noi chung Ia "B?n biet!" Nhtrng no ding co nhfrng tac dvng phv nfra: B?n thich thanh cong. B?n SQ' that b?i.

Bi;tn da ch?y dtrQ'C nhanh roi nen b?n muon Chfil.Y tiep de bao dam thanh cong. B?n khong muon tr& thanh d(>i thua!

B?n muon d?y con het cac chieu, tro de ch?y nhanh nhat.

Nhtrng dong thoo bfiln ding biet thira diem yeu cua con. No con nho. No chan ngan. No ch?y chtra vfrng. Hay dmg nh�n di�n nhe:

- B?n luon nam tay con khi di dtr&ng vi SQ' n6 nga, no Ch?y di mat, no lfil.C ... ?

- B?n hot hoang khi thay con cam dia hay ly thuy tinh?

- B?n m�c quan ao cho con, tam cho con, danh rang cho con, h?n lam het m9i vi�c cho con ... "Cho nhanh!" "N6

c6 biet m�c dau!" "N6 t\l' tam khong s?ch dugc dau!" B?n bao the.

Can m(>t n6 l\fC nhat dinh, tir phia bo m�, de buong tay con, de con t\l' lam ... N6 l\fc nay den tir S\f ton tr9ng nhu cau dtrQ'C hQC hoi, dtrQ'C l&n len, dtrQ'C thi'.r thach, dtrQ'C

https://thuviensach.vn

thanh Cong, dtrQ'C that b9i ... cua con; S\f hieu biet rang Vi�c de con h9c hoi, va vap chinh la each tot nhat giup con thanh cong, va h9nh phuc trong dmJ-ng doi

Trai ngtrQ'C v6i IDQt dt'.ra tre dang go ngtrCri ve phia trtrcYC, dQ'i bo dtra Ca la lao Ve dich, la IDQt dtra tre dang dt'.rng nhem nha, no c6 khi con khong dang quan sat xem bo chuan bi ch9y chtra, minh phai gi�t ca the nao, n6 chi dang t�n htremg IDQt ngay gi6 mat va nang nh�. D6 chinh la dt'.ra tre khien b�m dau dau: "Biet dau n6 khong muon ch9y nhanh? Biet dau no khong thay vi�c thang thua la quan tr9ng?"

Doi v6i dt'.ra tre nay, ding can n6 l\fC khong kem ttr bo m�, de chap nh�n rang c6 the dt'.ra tre khong he c6 y chi thang thua gi trong tro "ch9y tiep sl.'.rc" nay ca, tro n6 s�n sang chO'i ca dem la ca vua CO'! Hai dt'.ra tre rat khac nhau, nhtrng bo m� deu can ton tr9ng suy nghI va s& thich cua chung.

0 My, tre con thtrang co m9t ho9t d9ng la t\l' lam m9t cuon sach "I am me" ("Toi la toi"). Trang dau cuon sach la ten va hinh anh cua be. Cac trang tiep theo se co hinh anh cua "Tht'.rc an toi thich", "B9n than cua toi", "Truy�n toi thich d9c", "Nh9c toi thich nghe" ... Tat ca giup tre c6 IDQt hinh dung r6 rang ve ban than n6, de thay rang n6 c6 nhieu s& thich rat da d9ng, no fa ffiQt con ngtrcn thu vi, no dtrQ'C bao quanh b&i nhfrng thu n6 thich, lam n6 vui.

Trong cuon nh�t k'J An American childhood, Annie Dillard ke rang hoi nho co rat me dung kinh hien vi de tim nhfrng sinh v�t be nho. Co co the mat hang gia sam soi tll'ng tht'.r. M9t horn, co nhin thay m9t con amoeba, m9t chung 109i rat hiem, trong vling ntr&c gan nha. De co con amoeba D4Y CON n/ L�P

..

.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. .. > >

https://thuviensach.vn

nay, Annie da phai "cay" va theo doi hang tuan tr<ri. Co chc;iy sam s�p len cau thang g9i to: "B6 m� oi, b6 m� oi, con vira tim dtrQ'C m('>t con amoeba ... B6 m� chc;iy xu6ng xem di ... "

Luc nay, ho m� co dang ngoi uong ntr&c ngoai ban cong.

Nghe co ke, b6 m� co mim ctr<ri va n6i h9 mi:rng vi co da c6

dtrQ'C con v�t ma co tim kiem. Nhtrng lc;i thay, ong ha khong he nhuc nhich. Hoa ra, ong ha khong he dinh chc;iy xu6ng xem con v�t d6. Annie viet tiep rang: "Ke ti:r giay phut ay, toi hieu rang ho m� c6 moi quan tam cua b6 m�. toi c6 m6i quan tam Cua toi" Va "bo m� da trao cho toi CUQC dCri, cho toi dtrQ'C song CUQC song cua minh, tirng giay tirng phut, toi dtrQ'C theo duoi dam me cua minh, nhfrng dam me CUa chinh minh, Va toi dtrQ'C la chu CUQC d(ri minh" va gier day CO

thay "khong gi la khong the. Toi se c6 the lam dtrQ'C tat ca:'

Con bc;m da d!rng sdn & <16. Bc;m trao cer cho con.

V�y la bc;in da vtrQ't qua tr& ngc;ii tam ly dau tien rat kh6

khan. B�m da s�n sang trao cer cho con. S�n sang de con chc;iy thay minh.

"Nhtrng;' bc;in t\l' nhu, "minh c6 rat nhieu kinh nghi�m chc;iy. Minh can n6i v&i con de n6 chc;iy dtrQ'C tot nhat!" Va b�m s�n sang giang giai cho con tat ca nhfrng gi b�m bi�t!

Hay khoan!

Vi�c dtra ra l<ri khuyen khi ngtr<ri kia khong he hoi xin l<ri khuyen ( & My gQi la unsolicited advice) c6 the khien ngtr<ri nh�n cam thay hQ dang bi che bai. "Chae la b6 m�

nghi minh khong t1,l' lam dtrQ'C, nen bo m� m&i phai khuyen bao," dt'.ra tre nghi. Chinh vi v�y, tre khong thich bi ho m� ap d�t ma rat vui khi dtrQ'C bo m� hoi y kien:

- Neu con can m� giup gi thi bao m� nhe! (Bo m� da de tre c6 khong gian t1,l' tim toi giai quyet van de cua minh, va https://thuviensach.vn

tre bi et rang neu n6 g?p kh6 khan thi c6 the t&i hoi ho m�.)

- Con c6 muon m� chi cho con each ... khong? (Dt'.ra tre c6 CO' h9i tra ICri "Khong, con t\l' lam dm;rc.")

- Con nghi the nao ve/neu .... ? (Tre dtrQ'C hoi y kien, de t\l' suy nghi va quyet dinh.)

- M� v&i con cimg lam nhe! (Dt'.ra tre, d?c bi�t la tre nho, rat thich khi dtrQ'C bo m� h6 trQ' theo each nay, no khien dt'.ra tre c6 kha nang ngang v&i ho m� cht'.r khong thap kem hO'Il.)

Con bg.n co nhi�m Vl,l chg.y tiep den dich.

Day la khoang thCri gian vira ht'.rng kh&i, vira kh6 khan.

B�n nhin thay con m?c b() do the thao chin chu. N6 mim cuCri nh?n c& tir tay b�n roi co cang ch�y ve phia tru&c.

Th?t vui khi thay con th?t phan chan! B�n s�n sang de thay con ch�y th?t nhanh ve dich, va ca nha se v& oa sung su&ng.

Nhung ding se c6 hl.c con b�n nga. N6 chua c6 kinh nghi�m, ch�y qua nhanh va bt vap chan nay vao chan kia.

"Ngoc qua, kho than con toil" B�n sot ru()t.

Day la thCri khac kh6 khan v&i cac ong ho ba m�. Nhin thay con bi dau. N6 c6 the quy xuong. N6 c6 the xu&c chan, chay mau. N6 c6 the dirng luon d6 va khong muon ch�y tiep nfra. "Da n6i roi ma;' b�n bao: "Da bao ngay tir dau la tro nay r�t nguy hi�m, choi lam gi khemg bi�t!"

Nhung each day vai phut, b�n da n6i v&i con: "Tro nay nguy hiem, nga la xu&c chan chay mau day!" nhung dt'.ra tre v�n quyet dinh la n6 muon chO'i!

Foster Cline va Jim Fay, tac gia cuon Parenting with Love and Logic cho rang each nuoi d�y con hi�u qua la "tu van" (consultant): Bo m� n6i chuy�n, hoi han suy nghi cua con, roi bo m� dua ra h.ra ch9n phu hQ'P de con t\l' suy nghi https://thuviensach.vn

va quyet dinh. Lam nhu v�y, con dugc h9c each suy nghi, each ra quyet dinh va neu c6 sai lam thi cai gia phai tra ding nh� nhang hOTI, no tranh dtrQ'C cho b9n tre Cai gia phai tra sau nay khi ra ngoai CUQC dc'ri. Trong each d9y nay, bo m�

c6 the phai nhin con tv chiu h�u qua nhung dieu d6 khong c6 nghia la bo m� khong yeu thuO'ng con. Foster va Jim cho rang bo m� thuc'rng lam l�n gifra tinh yeu VcYi Sl:f bao V�, bao b9c. Theo hai ong, bao b9c con qua, thvc chat l9i la khong yeu con. B9n tre can dugc h9c each giai quyet van de tir nhfrng van de nh6, de sau nay chung c6 the doi m�.t v&i nhfrng kh6 khan l&n trong tuOTig lai.

Dl'.ra tre. da dugc thong bao la "tro chO'i c6 the nguy hiem" nhung n6 v�n quyet dinh chO'i. N6 thay tro nay hay.

N6 muon chO'i cling bo m�. N6 thich dugc ch9y nhay. N6 c6

the c6 nhfrng ly do rieng nao d6 khac. Nhung n6 da quyet dinh la n6 muon chO'i, du c6 the bi nga. Chinh vi v�y, luc dl'.ra tre nga, xu&c chan, chay mau, n6 dau ch&. N6 c6 hoi h�n da chO'i khong, c6 the c6 ch&. N6 da h9c dugc la khong nen chO'i tro nao qua sl'.rc minh. Nhung n6 ding c6 the chi nghi rang tan sau phai ch9y kieu khac, Ian sau phai t�p luy�n ky hOTI. N6 h9c dugc VO khoi bai h9c ma cai gia "xu&c chan, chay mau" la qua re!

Foster va Jim con chi ra m(>t dieu khien toi het SlrC ng9c nhien: Chi khi nao van de cua dl'.ra tre anh hu&ng den nguc'ri khac thi bo m� m&i phai can thi�p. Vi dl,l, neu tre le me den n&i di h9c mu(>n, thi d6 la van de cua tre. Nhung neu tre le me lam ca nha mu(>n (di xem phim, di sieu thi ... ) thi bo m�

m&i can can thi�p vi tre da lam anh hucmg den ca gia dinh.

Bo m� lam nhu v�y se khien dl'.ra tre cang c6 trach nhi�m v&i chinh n6 va biet phai c6 trach nhi�m v&i nguc'ri kh.ic.

https://thuviensach.vn

Luc nay b�n c6 the se ban khoan: "Bo m� nhu the thi VO trach nhi�m qua. Con di h9c mu(ln, mat bai giang thi khong lo doc thuc con, l�i bao 'd6 la van de cua n6'. Ban than bo m� thi chi cham cham lo di xem phim, di sieu thi ...

mu(ln!" B�n lac dau "Cuon sach nay th�t la nham nhi" va dinh gap n6 cat di. Nhung trong each nhin cua ngmJ-i My, h9 quan ni�m rang doi v&i ffiQt dtra tre den tuoi di h9c,

"Neu muc d9 bo m� quan tam den van de cua tre con l&n hon ca mtrc dQ tre quan tam den van de cua n6 ... thi d6 la each nuoi d�y sai lam." Hay thtr nghi ma xem, m(lt dtra tre di h9c mu(ln vi ly do gi: Toi horn tru&c n6 mai chcri, ngi'.t tre, nen sang horn Sau buon ngi'.t qua khong d�y dtrQ'C ngay ca khi dong ho bao thtrc reo? No d�t chuong dong ho qua be, khong nghe thay? Neu la nhfrng ly do tren, v&i m(lt dua tre binh thu&ng va sieng h9c, no se phat hi�n ra van de va dieu chinh ngay: no co the dieu chinh lich sinh ho�t. khong xem phim mu(ln nfra, di ngi'.t s&rn de horn sau de thuc d�y hon?

Chinh l�i chuong dong ho cho keu th�t to? Trong nhfrng tru&ng hqp nay, ho m� khong can qua lo lang cho ffiQt hai buoi tre h9c, b&i t\f trong dua tre da co m(>t S\f lo lang cho chf nh no, lo mat bai giang, tiec khong dtrQ'C g�p cac b�n ...

M(>t dtra tre tl,l' l�p se tl,l' dieu chinh dtrQ'C de tl,l' giai quyet va'.n d� cua n6.

Con neu dua tre di h9c mu(>n c6 the la bieu hi�n cua ffiQt lo�t cac van de sau xa ma tre g�p phai thi vi�c bo m�

thuc give tre di h9c, toi thuc n6 di ngi'.t s&rn, sang d�y s&rn gQi no d�y h9c ... thl,l'C chat chi nham giai quyet hi�n tU'Q'Ilg ma khong Xlr ly dtrQ'C van de cot loi. Tre luon di h9c mu(>n vi ly do gi khac? N6 SQ' di h9c vi SQ' b�n be, SQ' co giao? N6

khong theo kip l&p h9c nen chan nan? Day m&i chinh la c(>i https://thuviensach.vn

re cua van de va de giai quyet nhfrng van de d6, ho m� can quan tam den tre & nhfrng khia c�mh khac, khu V\fC "chat lm;mg hQc", khu V\fC "quan h� v&i bc;in be" ... Trong nhfrng khu V\fC do, S\f tang nghe, hoi han, trao doi de hieu van de va giup con giai quyet van de ... m&i la chia kh6a.

Va nhu chung ta deu biet, lam guong cho tre la each dc;iy hfru hi�u nhat. Chinh bc;in da doi di�n the nao v&i that bc;ii? Gia su bc;in ding bi nga tren du<Yng dua c<Y cho con.

Bc;in lam gi? Bc;in gifr tay & vet thuong va kh�p khieng di den dua c<Y cho con? Dua tre da hQc duQ'c tam guong gan giii nhat ve VU'Q't len kh6 khan va tiep tl,IC co gang. Bc;in cam thay vet thuO'ng qua dau va quyet dinh phai dirng tro chO'i, vi tiep t9c co gang se cang nguy hiem? Dua tre se hQC dU'Q'C tir bc;tn rang vi�c dtrng dung luc la het SUC can thiet.

Tat nhien dCri th\fC khong dO'n gian nhu an d9 ve tro chO'i "chc;iy tiep sue" nay. Trong CUQC dCri th�t, dua tre lien t9c bi anh hmmg b&i each bo m� song, bo m� suy nghi va hanh d<;mg. Chinh vi v�y, l<Yi khuyen quy bau nhat cho cac ong bo ba m� la lam guong cho con.

Dung tir lam guong & day khong c6 nghia la ke tir ngay mai, bc;in phai thay doi hoan toan, phai thanh con ngu<Yi hoan hao, de con noi theo. Khong! Hay chi thay d6i nhfrng gi bc;in thay can thay doi. Va hay song trung thi..rc nhu chinh bc;in, v&i tat ca gia tri, niem tin cua bc;in tir tru&c den nay.

M9t co bc;in toi ke: "M� t& quan h� rat r{mg nen nhieu khi c6 vi�c gi can, t& c6 the nh<Y m� gi&i thi�u nguCri de t& trao doi", Va CO ay h9c dU'Q'C tir m� gia trj Cua Vi�c g�p g&, lam quen, gifr lien lc;ic v&i mQi nguCri. "M� t& rat gioi ve y dU'Q'C, m� chju kh6 c�p nh�t thong tin b�nh tinh, thuoc thang de ca nha an khoe, song khoe!' Co bc;in nay lc;ii h9c dU'Q'C tir m�

https://thuviensach.vn

kien thl.'.rc ve dinh du&ng, an uong de co sl.'.rc khoe.

Bo toi it khi ngoi lC;li dC;ly bao toi, nhung toi h9c dugc tir bo long nhan ai, quan tam den nhfrng nguCri khon kho, demg vien ke yeu khi quan sat each ong noi chuy�n v&i nhfrng nguCri xung quanh, hang xom hay dong nghi�p.

Trung thl,l'c v&i chinh minh nghia la bo m� khong che giau con nhfrng khiem khuyet hay lo lang cua ban than.

Ngay ke ca khi b<;m nghi minh chua du thanh cong, chua co gi nhieu de con h9c t?p, b(;ln v�n hoan toan co the dC;ly d6 b9n tre nen nguCri. Co cau chuy�n vui ve c?u be khi bi bo so sanh: "Mozart 5 tuoi da di bieu di�n khap chau Au roi day, ma con thi chi leu long" lien dap lC;li rang: "Bo oi, h'.tc ong Bill Clinton 46 tuoi, bang tuoi bo thi ong ay da la tong thong roi day bo". Toi nghi chuy�n CU'Cri nhac nh<Y chung ta khong nen so sanh va d�t tham v9ng vao con, nhung toi khong nghi c?u be thl,l'c S\l' cl.'.r dung "logic" tren de tranh cai v&i bo. Toi nghi m(>t dl.'.ra tre dugc yeu thuong, se luon nhin thay nhfrng diem tot dang h9c t?p cua bo m� no.

Chat xuc tac mang ten L<Yi khen

Len tcYi m(lt trang

Neu bc;m nhin vizo nhfrng gi toi s& hfru, thi toi khong c6 gl nhieu,

du sau nhieu nam co gang,

Vgy ma co ay vdn luon khuyen toi theo duoi giac mO'

cua minh,

ke ca khi toi eta mat hy v9ng

NgU'iYi ta noi chi co ke ng6c m&i mO' U'cYC van VO', va doi khi toi nghi hQ noi dung

https://thuviensach.vn

Nhimg co ay vdn cho rang toi c6 the fen t&i mqt trang Trong mat co ay, khong c6 gi toi khong Iam dU'Q'C

Ca khi toi nan chi, vi co ay, toi vdn co gang.

Vi co ay nghi toi c6 the fen t&i mqt trang Khi toi nhin fen tr&i, va may mu da che khuat tat ca Thi co ay fgi chi cho toi vi sao sang nhat

Khi toi dinh ngU'ng bU'&c, thi co ay chi toi da di dU'Q'C

m9t chqng dU'irng xa

Va toi nhQn thay rang, du thanh cong khong den d� dang Toi ciing se khong bO CUQC, vi co ay luon & hen toi Vi co ay vdn cho rang toi c6 the fen t&i mgt triing Trong mat co ay, khong c6 gi toi khong Iam dU'C;rc Ca khi toi nan chi, vi co ay, ma toi vdn co gang.

Vi co ay nghi toi c6 the fen t&i mgt trang D6 la lc'ri m9t bai hat toi rat thich, bai Rope the moon (Len t&i m�t trang) cua ca si nh9c dong que John Michael Montgomery. L&i bai hat nghe c6 ve hoi duy y chi, nhung th\l'C tinh trong CUQC song, ta rat can nhfrng ngtrc'ri a hen tin tmmg va giup ta khang dinh gia tri cua minh.

The nhtrng, nguc'ri 16n 19i thu&ng khong khen tre.

Ngtrc'ri 16n SQ' lam tre cam thay t\l' man va n6 se khong co gang nfra. NgtrQ'C l9i, nguc'ri 16n thu&ng cho tre biet khuyet diem cua n6 v&i hyv9ng, n6 biet khuyet diem thi se sira. Trong th\l'C

te, dtra tre khi dtrQ'C nh�n lc'ri khen l9i cang CO gang phan dau, trong khi dtra tre thtr&ng xuyen bi che bai thi l9i cang t\l' ti.

Toi van nh& nhfrng nam au thO' va ca khi vao cap Ill, cam xUC

cua toi phl,l thUQC rat nhieu vao vi�c ngtr&i khac nghi gI Ve minh, minh c6 dtrQ'C dam dong chap nh�n hay khong. Nhfrng

<( <( CON LA KHACH

https://thuviensach.vn

nam d6 phai n6i la rat kh6 khan. Chinh vi v�y, moi tnremg trong gia dinh l� cang can la moi tnremg giao du&ng, giup tre nh�n dinh gia tri ciia ban than. Tre rat can t\f tin d�c bi�t trong nhfrng nam dau d01, khi kha nang ciia chung con h�n che. L01

khen giup khang dinh gia tri va kha nang ma tre c6, de chung c6 the dam thir thach ban than vuQ1: qua nhieu chu&ng ng�i v�t va tl,l' tin d�t cac thanh t\fU sau nay.

Toi h9c & My c6 m(>t khai ni�m g9i Ia placebo effect (hi�u ung gia dU'Q'C). Khai ni�m nay thuemg dung trong nganh y dU'Q'C, b�nh nhan di kham bac sI, keu om m�t, bac kham xong dua cho m(>t vien thuoc bao: "Uong thuoc nay se cam thay d& hOTI." B�nh nhan uong thuoc xong, dan clan thay d& m�t han. Th�t ra, vien thuoc bac sI dua khong c6 tac d\lng chfra b�nh, n6 chi cho b�nh nhan m(>t tam ly la "minh da lam gi d6'', "minh da uong thuoc" va b�nh nhan tl,l' nhien cam thay minh khoe hOTI. Cung nhu v�y, doi khi sue m�nh cua vi�c di h9c truemg hang dau la sinh vien tl,l' tin v&i kha nang cua minh, nghI rang "minh da tot nghi�p Columbia ra CO' ma'', "minh da h9c Wesleyan CO' ma'', va tin rang minh gioi, nher d6 ma t\l' tin n(>p dO'Il xin vao nhfrng cong vi�c kh6, tl,l' tin trong phong van, va cuoi cung dU'Q'C trao cong vi�c d6. Cung nhu v�y, khi dua tre t\l' tin, tir nhfrng vi�c nhu "da biet giup m� vi�c nha", "da biet sl:ra ong nu&c v&i ho", "da d9c nhieu sach khoa h9c'', n6 se tl,l' tin khi di h9c, khi ket b�n, va trong cac tinh huong khac trong CUQC song.

Ngu01 My hau nhu khong bao gier che tfl,l'C tiep. Ngay ke ca moi quan h� gan giii nhu VQ' chong hQ Cung khong che thang thirng nhu "Mon nay an ngay the", "Mua cai tranh nay xau qua". Dieu d6 khong c6 nghia la hQ khong bao gier n6i th�t cam nh�n cua minh. Doi v&i ngu01 My, chi c6 khen it va DAY CON Tu' LAP > >

... .......... � . ......... ... ... ..... ....... : .. ........ ..........

.

.

.

. .

. · .

https://thuviensach.vn

khen nhieu. Vi d\l, neu m(>t m6n an ma h9 thay ngon binh thtr&ng thi h9 khen "Ngon lam. Toi rat thich". Neu h9 C\fC

kY thich mon do thi h9 se noi: "Oi trm cri, mon nay tuy�t vm qua, toi dfu khoat phai thl:r nau m6n nay m&i dtrQ'C, cho toi xin cong thuc dtrQ'C khong?" Ke ca khi thay m6n d6 khong ngon thi h9 v�n c6 the tim dtrQ'C lc'Yi khen "Mon nay an rat lc;t"

hay "Cu cai nau rat vira" ... Khi ngtrc'Yi My khen, h9 thtr&ng co gang tim m<)t so chi tiet de khen thay vi khen chung chung.

"Oi, tranh nay con ve, con biet dung nhieu mau sac qua nhi!"

"Con biet d9n phong ngan nap qua, lc;ti biet chia sach theo the loc;ti nfra:' Khi khen con ding nhtr khi con that bc;ti, nguc'Yi My thtr&ng dung n6 lvc lam thtr&c do. N6 l\fC cang nhieu thi cang dang khen, bat ke thanh cong hay that bc;ti.

M('>t Ian toi tham d\f m('>t ho�t d('>ng g9i la "Game night"

(buoi toi chcri tro chcri) cua m<)t nha th6' trong thanh pho.

Trong toi horn d6, m9i ngtrc'Yi se mang cac board game ra chcri. Hom d6 c6 m('>t chang trai thap nho ten la Henry, c�u bi h('>i chtrng Down, toi da g�p c�u ayvai Ian khi di nha th6' Chu nh�t. Trmk day, toi v�n nghi nguc'Yi bi b�nh Down khong the tham gia ho�t d('>ng c<)ng dong thong thtr&ng nen toi rat ng�c nhien khi thay c�u ay rat hoc;tt bat. C�u con bat chuy�n v&i toi, hoi han sue khoe. Roi h'.tc lam l�, c�u len hat va hat rat hay.

Hom d6 Henry m�c m<)t b('> vest den. M9i ngtrc'Yi g�p Henry ai cfmg vui ve, nhieu ngtrc'Yi khen: "Henry, trong c�u banh qua!"

va c�u ay vui lam. Toi Game night horn d6 c6 nhieu sinh vi en quoc te m&i t&i My den tham d\l'. Toi ngoi chcri cung ban v&i Henry va 3 nguc'Yi nfra. Luc dau, Henry c6 Ian thang nen c�u rat thich. Trong ban c6 m<)t co gai ngtrc'Yi Trung Quoc ten Josie, co ay c6 ve ham vui va thich qnh tranh nen dung het sue de lien t\lC thang. M�t Henry xiu xuong, trong c�u rat https://thuviensach.vn

buon. Sau Game night, m()t c�p VQ' chong My ch& toi va Josie ve. Ong Mike chQ't noi: "Henry horn nay trong co ve khong vui lam." Ba Sarah tra loo: "Luc m&i dau thay c?u ay kha tinh tao". Toi hoi them thi dU'Q'C nghe ong ha ke them ve Henry, c?u ay bi Down tir khi sinh, va ho m� c?u ay da co gang het sue de c?u ay hoa nh?p dU'Q'C nhu hi�n nay. C()ng dong ding het sue than thi�n nen Henry co dieu ki�n tot de ho?t d()ng gan nhu m()t nguOi binh thuemg. Nhung tat nhien, van co cac tinh huong lam cha c?u ay bi thu minh tr& l?i. Luc nay, Josie that len: "TrOi cri, v?y ma toi da khong de y. Toi cu co gang thang roi con treu c?u ay nfra. Toi th\fC co 16i qua:' Ong Mike chi binh than noi: "Khong sao, Josie, co m&i biet dieu nay nen khong sao, ding tot gi& co da hieu them ve Henry."

Ve sau nay, toi co lam cha m()t d\l' an tim cac CO' h9i vi�c lam cha nhfrng nguOi mac cac b�nh nhu Down. Trang nhfrng Ian tro chuy�n, nhfrng nguOi b�nh ay deu noi dO'Il gian ma r6 rang rang "h9 muon nhfrng cong vi�c nao ma h<;> CO the lam tot", "dU'Q'C khach hang cam kfch gia trj cong vi�C

h<;> lam", "cong vi�c co y nghia", "muon khi di lam duQ'c g�p b�n be va dmg vui cum" ... Va toi chQ't nh�n ra, th?t ra do ciing chinh la moi tru&ng, tinh than ma chung ta, nhfrng nguOi binh thu&ng, ding mong muon va phat trien tot nhat.

Nh�n di�n ho m� "tr1,l'C thang" va ho m� "si quan chi huy"

Trang cuon sach Parenting with Love and Logic, hai tac gia Foster Cline va Jim Fay nhac t&i hai phong each nuoi d?y con kha ph6 bien la kieu "tf\l'c thang" va kieu "si quan chi huy".

Bo m� "tf\l'C thang" (helicopter parenting): Nhu m('>t chiec tf\l'C thang, thay con bat CU khi nao CO the g�p n?n la https://thuviensach.vn

ho m� sa xuong cfui ngay. Con bi b9n bat n9t, khong lam dugc bai t�p. bi co ph9t, khong xin dugc vi�c ... Nhfrng ho m� nay khong muon nhin thay con phai dau kho ma muon CUQC song cua con h.'.tc nao ding h9nh phuc. L�p lu�n cua ho m� "tn,rc thang" la "Xa h9i bay gi<'Y c9nh tranh lam. Phai t9o m9i dieu ki�n de n6 thanh cong. Bay gi<'Y n6 chi can di sai m()t bu&c la tlfO'Ilg lai anh hm".mg ngay." Nhlfllg CUQC song c6 qua nhieu van de ma ho m� khong the theo suot de "cfui"

mai dugc. Nhfrng dl'.ra tre c6 ho m� "tfl!C thang" nhu the nay thu&ng l&n len h9c toan tru&ng tot, diem cao, cong vi�c tot ... vi ho m� da sap xep het cho, nhung hen trong chung l9i thieu nhfrng pham chat ma chi gian kho m&i ren luy�n nen.

Bo m� "si quan chi huy" (drill sergeant): Nhfrng ho m�

nay luon chi bao timg thl'.r cho con lam, con khong can suy nghi, khong can t\l' quyet dinh, ho m� suy nghi va chi t�n tay m9i vi�c. Neu con khong chiu lam thi ho m� se tim du m9i each de bat con lam theo. HQ luon n6i: "N6 sao t\l' biet ma lam dugc, minh phai chi cho n6." Dl'.ra tre khong dugc t\l' nghe theo cai dau va trai tim cua minh, clan l&n len tr& thanh ngu&i khong c6 chinh kien, luon trong dgi ngu&i khac chi cho minh each lam, each di.

Vi sao b6 m� mu6n ki�m soat cu<)c s6ng ctia con?

Thl'.r nhat, ho m� ai ding yeu con, ding muon con dlfQ'C h9nh phuc, khong phai chiu nhfrng kho dau CUa CUQC

d&i. Chinh vi y nguy�n rat tot d�p la "tat ca vi con vi cai" nay ma bo m� CO gang dung SlrC l\fC CUa minh de bao b9c con, tranh cho con phai va ch9m. Bo m� het long vi con, muon dieu tot nhat cho con. Nhieu ho m� thich cam giac dugc cham s6c con, cam giac dugc la ngu&i cung cap nhfrng gi https://thuviensach.vn

con can. V&i van song cua minh, bo mt;' cho rang minh biet can nhfrng gi de thanh cemg. "Con phai h9c tnremg tieu h9c A thi m&i hy v9ng len cap II vao dmrc tnremg chuyen B, thi m&i du gioi de cap III vao dm;rc trm'rng diem C, thi m&i thi d6 d�i h9c D, thi ve sau m&i xin vi�c lam dm;rc lU'ong E."

Chung ta nghi rang neu hong m<)t b�c thang trong chu6i hanh trinh ay, tat ca se hong het, con se trm;rt dai trong that h�i, ve sau se khong ngang m�t dmrc len v&i deri, khong c6

cong vi�c tot on djnh ... Trong sau tham, bo mt;' nghi minh biet dieu gi la tot cho con. Bo mt;' thll'emg nghi "Dirng lam nghe nay con O'i, ngheo lam, kho lam", "Phai lam nhll' anh n9, lll'ong cao, m&i sU'&ng".

Thu hai, bo mt;' khong tin rang con tl! lam dm;rc. Bo mt;' cho rang con con qua nho, c6 d�y con thi con ding dau lam dm;rc, ho�c d�y se rat mat thCri gian, tot nhat la d<;ri khi nao con l&n han len thi con se biet. Nhll'ng trong mat ho mt;', dtra con mai mai la "tre con". Chinh vi the ma chung ta v�n thay nhfrng dua tre 4, s tuoi m6i Ian ra khoi nha la bo mt;' l�i phai di giay cho, m�c quan ao cho, den nha khac bo mt;' l�i c&i giay ra cho, c&i quan ao ra cho, den gi& an ho mt;' xuc cho, g�p khach bo mt;' chao h<? cho. Bo mt;' d�y s&m hon con de danh thuc con d�y va bao dam con khong den trU'emg mu<)n. Con c6 kh6 khan, ho mt;' se n6i h<) v&i co giao. B�n treu, bo mt;' se g�p b�n nhac nh&. Di h9c, bo mt;'

tim thay cho. Bo mt;' ch9n trll'emg d�i h9c cho de thi. Bo mt;'

tim ch6 xin vi�c cho. Tir dua tre ho mt;' khong de n6 tl! m�c quan ao di h9c vi "n6 c6 biet cai CUC dau': "n6 toan an m�c phong phanh" den anh chang hai lam tuoi ho mt;' di tim moi cho vi "n6 ngo lam, g�p con gai khong biet n6i nang gi dau".

Va danh sach d6 Ctr keo dai mai.

https://thuviensach.vn

Thtr ha, nhin tir m(>t g6c nao d6, "kiem soat" la m(>t vi�c rat sung smmg. N6 giong nhtr dtrQ'C song m(>t giac mO'

ma khong phai lao d(>ng, n6 nhtr doo;it giai piano ma khong can hQC chO'i, d{) do;ti hQC ma khong can hQC, kiem dtrQ'C

tien ma khong phai lao d(>ng. Chang phai khi con doo;it giai piano ho m� cam thay vui va t\f hao nhtr chinh minh doo;it giai do sao? Trong khi chinh ho m� chtra bao gi& phai ngoi qua l&p piano te ngat moi tay don SlrC tren nhfrng phim dan. Chang phai khi con d6 do;ii h9c, ho m� thayvui va khoe khap hang xom? Trong khi chinh ho m� lau roi khong con phai dau dau vi Van, Toan, Ly, Hoa? Khong, ho m� c6 lam chtr, lam nhieu la dang khac. Bo m� ch& di hQC them, ho m�

lien h� gia str, ho m� danh tht'.rc con d�y di h9c dung gi&, ho m� give con ngoi vao ban h9c bai. Nhfrng co gang d6, vi con, nhtrng trong do co Slf nong long cua chinh ho m�. Va thu th�t, toi thay nhfrng CO gang do la qua nho, SO v&i n6 llfC Cua dtra tre, neu phai hQC khi n6 khong muon hQC. Dung, neu n6 khong muon hQC. Va thm'mg, ho m� thtr&ng "kiem soat"

khi dtra tre khong t\f nhien muon hQC.

Toi nh�n ra dieu nay khi tlf hoi chinh minh. Cach day mot th&i gian, toi chim trong bao nhieu suy nghi: "Se cho Xoai hQC gi nhi, piano hay violin? HQC bO'i nfra, hQC ca ve, hQC VO, hQC mua ballet nfra. Ve ngon ngfr thi cho hQC tieng Phap, Tay Ban Nha hay Trung Quoc nhi? Neu n6 biet n6i ca 3 tht'.r tieng day thi cang tot:' Roi t\f nhien toi nh& lo;ii hoi 13, 14 tuoi, toi hQC VO Taekwondo. Toi rat thich biet VO, nhin tren tivi, roi xem thay giao bieu di�n thay nh� nhang nhtr khong, ayv�y ma m6i Ian hQC dam, hQC da, toi thay nhtr ClfC

hinh, khong hieu sao toi khong the nao nhay da cao dtrQ'C ...

roi toi chan va ho hQC. Khi vao do;ii hQC, toi dang kY hQc them https://thuviensach.vn

tieng Phap 6' L'Espace. Phai noi, toi rat me tieng Phap, thl'.r tieng phat am nghe nhtr nh<;ic du dtrO'ng, nhfrng bai hat tieng Phap nh� nhang me dam .. A.y the ma toi h9c tray h9c

.

tr�t ma sau 2 nam tr&i cfing chi noi Va viet dtrQ'C rat CO' ban.

V�y do, de h9c hay lam dtrQ'C m('>t dieu gi do th\fC S\f, can rat nhieu cong SlrC, ke ca khi minh yeu thich. Co ve toi da dinh ap d�t len Xoai nhfrng tr&c mO' dang d& cua toi. Toi mong con biet chO'i dan, biet bO'i, biet ve, biet mua, thong th1;w ngo<;ii ngfr. Toi se khong ng<;ii tim thay tim l&p, dua con di h9c, ngoi gi9c con h9c ... Nhtrng con toi se rat kh6 khi phai song theo mO' tr&c cua chinh toi.

Nhung Loi noi vdi con khong hi�u VI sao khong hi�u qua?

qua

Im mom!

Dua tre nghT "Y kien cua

Dung co cai!

mlnh khong quan tr9ng".

Dung co buong!

Dung co lao !

Dung c o noi voi b6/ m i;! bang cai

gi9ng day!

L�p ai L�p L9i ma kh6ng c6 hanh <1¢ng Dua tre se nghT "86 mi;!

Cl) tM:

cu noi v�y thoi chu chang

Di ra day!

co chuyen gl dau".

Dung co di ra day nua !

Di ra day la nga day!

Noi co nghe khong?

Mi;! noi roi day nhe!

Khong nghe loi la an don day!

{)�Y CON Tlf L4.P > >

https://thuviensach.vn

Ra l�nh cho tre:

Dua tre nghi " Bo m� cioi

Tat ti vi ngay cii !

xll nhv th€ mlnh la con

8i ngu cii !

roi, minh khong c6 dau,

Di hoc di !

khong tlJ biet suy nghi,

Ngoi i m !

khong c 6 quyen g l ca"

NMc nhO con qua nhieu Ian:

Dua tre nghi "Minh kem

Troi l;;inh ciay, nh6 m�c ao vao nhe! den muc n6ng l;;inh cOng Sao l;;ii m�c phong phanh the kia !

ch�ng biet ma tl.j lo lay

N h6 mua xang khong l;;ii het xang than, chuy�n nho nhv v�y nhe!

bo m� cong nhac nhieu

8€ chuong dong ho chva con?

lan thl chuy�n l6n hon thi

Lan nao ve nha cOng d€ giay khong the nao? Minh VO d1,mg dung cha the ha con?

den mvc n hang vi�c can

Luc nao m� cOng phai di theo con ban cOng phai c6 ngvoi d€ d9n la the nao ha?

nhac nh6".

Sao d€ bl.la ra the nay? Di ra cha Dua tre nghi "Minh vo tac khac cha m� d9n.

d1,1ng, chi gay h;;ii".

Chva d9n xong nha thl khong di

dau ca !

Gib nay m6i d�y day!

Luc m� can giup thl l;;ii doi di ngu!

Con lam m� m�t lam roi clay!

Vi sao khong nen kiem soat cuqc s6ng cita con?

Thu nhat, khi bc;i.n co gang kiem soat, ket qua thtremg rat t�. Khong chi trong vi�c dc;i.y d6 con cai ma ca trong dCri song VQ' Chong, khi bc;i.n CO gang kiem SOat tirng chi tiet, m9i thu dtremg nhtr se bung bet het. Co Sheryl Sandberg, COO cua Facebook, tac gia cuon Lean In nham giup ph\l nfr hoc;i.t d()ng tich C\fC Va CO vj tri cao trong xa hQi, CO noi:

"Neu chong bc;i.n co d()i ta cua con len dau con, thi ding https://thuviensach.vn

m�c k� anh ay." Nhieu ngtrCri vg thuemg than phien chong khong giup d& minh cham con, nhtrng khi chong xan tay vao giup d& thi V(! l9i lien tl,lC n6i VQng vao: ''Anh Cai ta cho con dirng de long nhe': "Anh tam cho con dirng de dau g<'.)i vao mat no': ''Anh dirng chieu n6 the". Cung nhtr v�y, vg trach chong khong lam vi�c nha nhtrng khi chong vao bep giup thi l9i than ''Anh thai hanh the nay to qua", ''Anh de y noi thit khong l9i chay day". Khong de cho ngtrCri ta tl! lam, t\f thanh cong hay that b9i thi ngtrCri ta khong the nao thoat khoi tinh tr9ng "b& ng&" dugc. Va vi sg nguCri kia lam hong Vi�C nen cu lien t1,1C micromanage ( quan lyvi mo) khien cho cai vong luan quan khong sao thao g& noi. Bang each kiem soat, bo m� ttr&C di CUa con CO' h<'.)i h9c nhfrng bai hQC quy gia nhat de thanh Cong trong CUQC dCri, bai hQC ve CO gang, thanh cong, that b9i, lam l9i, va tat ca nhfrng cam xuc lam nen ca tinh con ngtrCri trong ch�ng dtremg d6.

M<'.)t dieu nfra toi thuemg g�p la bo m� thtremg n6i h9

con, khong muon con n6i chuy�n tr\fC tiep v&i nguCri khac.

Nha c6 di�n tho9i, khach den nha, bo m� ciing thtremg la ngtrCri giao tiep, con la ngtrCri lang nghe, khi nao bo m� hoi thi m&i dugc n6i. Di ra ngoai duemg ciing v�y. Bo m� co gang the hi�n nhfrng ki nang giao tiep cua minh, hy v9ng con h9c hoi, nhung li(li khong cho con ca h(Ji d� luyc;n t�p.

Khi con n6i cau gi thi bo m� l9i sl:ra ngay l�p tuc: "Con khong nen n6i the nay, con nen n6i the kia."

Thu hai, b9n khong c6 each nao ho9ch dinh dtrgc ca cu<'.)c dCri con. Cu(>c dCri khong chi c6 trm'rng l&p, di lam kiem ti en, lay vg ga chong ... Trong m6i cong vi�c d6 la bi et bao quyet dinh l&n nho, biet bao nga re, tir dO'n gian den phuc t9P· Trong trm'rng l&p d6, neu co giao d9y chan thi https://thuviensach.vn

sao, neu b9n be dua ac y thi sao, lam sao de tim b9n tot, lam sao de gifr tinh b9n? Trong cong vi�c, nhfrng b& ng& ngay dau m&i di lam, lam the nao de ch9n doi tac tot, lam the nao de thuyet phl,lC hQ, lam the nao khi dong nghi�p khong hQ'p tac, lam the nao khi khach hang khong gifr IM?

Trong yeu dtrO'ng va hon nhan, lam the nao khi rung d9ng, lam the nao de the hi�n tinh cam, de gifr tinh cam h'.tc xa nhau, de den v&i nhau, de nuoi d9y dt1'a con dau tien, de gifr mai h9nh phuc? Do la nhfrng cau hoi, nhfrng ki nang rat kh6 ma khong ong ho ba m<;> nao co the theo suot de d9y d6, chi bao con, de con khong bao gi& vap nga, khong bao gia that b9i. .. Toi nh& m9t co b9n sau khi ket hon m9t thM gian thi cai nhau v&i chong va bo ve nha m<;> de. Hom sau chong co ay den don, ba m<;> nhat quyet bat co ay ve v&i chong, khong cho t9m tru & nha ha nfra. Ve sau, toi co hoi:

"Bae O'i, sao bac khong de n6 & l9i cung bac? No v&i chong dang cai nhau CO' ma." NguM m<;> tra IM: "De no (y l9i thi no v&i chong se ho nhau day. No phai ve v&i chong. Co chuy�n gi thi hai VQ' Chong tl,f giai quyet, Cai nhau, mang nhau ding dtrQ'C, roi ding den luc phai lam hoa." Cang ve sau nay, toi cang thay each bac ay lam la sang suot. Ba khong vi thuO'ng con ma ch& che mu quang. Ngay do, neu co b9n toi Ctr "dtrQ'C" tron trong vong tay CUa m<;> thi khi Chong CO

ay t&i don, anh ay Se g�p nhieu kho khan khong chi tir VQ'

ma con tir phia gia dinh VQ'. Bang cai bi�n phap nhin ngoai tu&ng nhu "khong thtrO'ng con" ay, th1,l'C ra bac da cho hai VQ' chong CO ay CO' hQi de bUQC phai noi chuy�n VcYi nhau, phai t\l' d�p VCY cai khuc mac dang ton t9i, neu con muon song chung v&i nhau.

Th& ba, nguM con co nhieu kha nang hO'Il bo m<;> https://thuviensach.vn

tmmg. Toi da nghe nhfrng chuy�n ong bo ba IDE;' "tha con ra'', tm".mg con se nga dui dl,li, se kh6c 16c ch9y ve, ai ng<'Y n6

nga xong, dtrng d�y roi t1,1' xoay xa dtrQ'C bang nhfrng each ma ong bo ba IDE;' kia khong the ng<'Y t&i. Khi toi dtrQ'C g�p, dtrQ'C nghe IDQt ngtrm phat bieu y kien khac v&i dam dong, toi biet rang, trtr&c do da CO IDQt ong bo, ba IDE;' da de con dtrQ'C t1,1' do Va theo duoi suy nghi cua minh.

Thi.'.r tu, chi di.'.ra con m&i biet dieu gi khien n6 h9nh phuc. Toi nghi phan l&n th<'Yi gian "lam IDE;'" cua IDE;' tOi danh de lang nghe. ME;' toi rat it khi khen toi. C6 m9t Ian IDE;' khen toi Ia khi em toi ngu, anh nang xuyen qua khe cl:ra chieu vao m�t n6 va toi lay tay minh che nang cho em. ME;' toi nhin thay, bao: "Biet yeu thuong em the la tot:' Neu toi ch9y ve nha khoe thanh tich Va ke chuy�n a lap thi IDE;' toi ding chi n6i: "The CO' a?" V�y ma toi l9i ke rat nhieu. TOi cung khong phai lo gi khi that b9i. Toi cu co gang het si.'.rc cua toi theo duoi nhfrng gi toi muon lam. Khi toi that b9i, IDE;' toi chi n6i:

"Thoi, khong sao." Roi l9i ngoi nghe toi thao thao bat tuy�t bay gi<'Y toi se lam gi trtr&c that b9i nay.

Cung chu de nay, Muffy Mead-Ferro tac gia cuon Tl!'

thu cua m{)t bQ m� lU'&i cho rang c6 m9t ba m� "ltr<'Yi" 19i rat tot cho tre. Theo Muffy, bo IDE;' can tin vao ban nang cua minh va tin vao chinh nhfmg dua tre, de b&t: can thi�p,

"di.'.rng dE;'p sang m9t hen" cho di.'.ra tre phat trien.

Ba IDE;' ltr<'Yi Muffy se khong co gang bien can nha thanh nO'i qua an toan bang each do m9t dong tien mua het ccic 109i thiet bi babyproof (bao dam an toan cho tre). Khong can phai kh6a van nu&c n6ng. Khong can phai bit m9i g6c qnh cua chiec ban. B&i chi sau nhfrng Ian dau dua tre m&i h9c dtrQ'C each t1,1' bao v� ban than. N6 se biet each di tli'

D�Y CON Tlf L4P > >

https://thuviensach.vn

ton hO'n khi & gan ban. Biet each bo du&i gam ghe lam sao cho khoi C\mg dau. Muffy cho rang the gi&i ngoai kia khong he babyproof va dtra tre can biet s&m dieu d6. Muffy con nhac den m()t d<;mg n6i dau khac: n6i dau tinh than. Ong bo ba m� khong the bao v� con bang each cam b�n treu dua con hay n6i co giao khong dlfQ'C cho con diem thap. Tat ca nhfrng dieu d6 la phi th\fC te Va khong nam trong tam kiem soat cua bo m�. Cach duy nhat bo m� c6 the d�y con la de n6

trai nghi�m n6i dau va vm;rt len tren n6i dau. Muffy ke ong ngo�i cua co thu& con di h9c bi mac t�t n6i lap. C6 Ian, ong di ngang qua nha b�n va nghe t\li b�n dang cm'ri dua gi�u t�t n6i lap cua ong: "Haha," c�u ta n6i, "t& muon tr& thanh tho ... tho ... thong doc bang:' Ong cua Muffy rat buon nhung khong gi�n b�n, ong da co gang sua t�t n6i lap va den nam i963, ong da tr& thanh thong doc bang Wyoming. Ke ca sau khi khong con (y ClfO'Ilg Vi thong doc, ong V�n rat noi tieng nhC:r tai hung bi�n cua minh.

Muffy ciing n6i co co gang tranh cu()c ch�y dua truC:rng l&p. Co rung minh khi thay nhfrng ho m� mua bang dia, phan mem ve de d�y con d9c viet tir s&m. Da tirng ban khoan c6 can thiet phcii cho tre nghe nh�c co dien tir trong b\lng m� de tre thong minh hay khong, Muffy th& phao:

"M� Einstein ding khong he cho ong nghe nh�c hk ha mang bau'' va ''Aristotle con cho rang tre con den 10 tu6i hay can h9c d9c, tru&c d6 thi hay cho chung h9c nh�c va cham v�n d()ng." Muffy l�p lu�n rang cang bat tre h9c s&m thi chung cang it thC:ri gian de trau doi kI nang quan tr9ng nhat, d6 la kI nang xa h()i. Theo Muffy, con gai co c6

thanh cong hay khong ph\l thu()c khong chi vao truC:rng h9c ma con vao thai d() cua n6 v&i cong vi�c, va thai d() d6

https://thuviensach.vn

dm;rc hinh thanh ca & trmJ-ng Ian & nha. Dieu nay lam toi nh& den m(lt ch! b�m, khi h?n be xung quanh dang ra sue khen con ch! cao hO'n nhfrng dua be 1 tuoi khac, do dem tirng centimet chieu cao cua con cai h9 va nhfrng dua be khac thi ch! tra lCri: "Minh ct1ng khong suy nghi ve vi�c n6 cao bao nhieu lam, chi mong sau nay n6 khong lam bieng." Toi thay dung qua. Cai gi la quan tr9ng nhat? Bo m� c6 the cham chu tirng chut de con c6 lgi the hO'n ngmJ-i nhtrng con ngmJ-i ta c6 bao nhieu nhtrgc diem de c6 the than phien ve ban than. Thap qua, cao qua, beo qua, gay qua. NgmJ-i than phien minh khong dtrgc h9c trm'mg tot.

NgmJ-i l?i keu ho m� khong du giau. Chong cua toi lam & m(lt cong ty ttr van quan ly. C6 Ian toi dtrQ'C g�p m(lt doi tac cap cao cua cong ty anh, la ngm'Yi Achentina, n6i tieng Anh nhtrng pha am Tay Ban Nha n�ng nen kha kh6 nghe.

Cu nghi den hang nghin sinh vien quoc te than phien kh6

xin vi�c vi khong phcit am gi9ng My, toi l�i nh& den ong nay. De ton t?i va gianh t&i vt tri hi�n t?i & cong ty nay chung to ong ay da phai rat gioi va lam vi�c rat nhieu de ngtr&i ta khong con de y t&i ngfr am cua ong nfra ma chi con cham chu nghe nhfrng gi ong ay ttr van.

Muffy d�c bi�t nhac t&i vi�c khong nen tin vao m(lt cong thuc thanh cong duy nha'.t. Dung nghi rang chi can h9c gioi, h9c trtr&ng tot, thi ra ngoai se xin dtrgc vi�c, se thanh cong. Cung dung nghi rang chi vi minh thieu m(lt yeu to nao d6 ma minh bi lo?i ngay khoi CUQC chO'i. M(lt Ian co b?n toi ke chuy�n co rat h11c minh khi m(lt anh b?n cua co ay ra sue khuyen m(lt c�u be khong nen thi vao Google.

"Google chi nh�n ngtr&i h9c trtr&ng hang dau ra thoi em oo;' anh ta n6i. Co b�n toi n6i m�c du c6 the dung la anh https://thuviensach.vn

b<�m kia biet nhieu ngu&i h9c tru&ng hang dau vao Google va Google c6 tieng la tuyen nhieu ngu&i tot nghi�p tru&ng hang dau, thi ding kh6ng the va kh6ng nen viii d�p het m9i hy VQng CUa C�U be kia. Qua d� dang de g�t phat ai CO' hQi thanh c6ng cua m9t ngu&i khi ngu&i d6 kh6ng c6 cac "yeu to" ma chung ta tim kiem. Nhung neu nh& l�i rang, nhfrng ngu&i nhu Steven Spielberg, James Cameron, Rachel Ray, Richard Branson ... , deu kh6ng khOi dau xan l�n thi ta l�i thay rang dung nhu Muffy viet, th.ii d9 lao d{>ng se quyet dinh tat ca.

Muffy con chi ra rang vi�c dtra tre biet d9c kh6ng quan tr9ng bang vi�c n6 c6 hieu cai n6 d9c hay kh6ng.

M9t dua tre biet h9c thu<?c c6ng thuc "2+2=4" lan sau c6

biet no can lay bao nhieu chiec thia, dfa cho hai C�p VQ'

ch<Jng c6 chu den an toi nha minh hay kh6ng? Muffy da chi ra m9t van de cot loi rang, d6i khi chung ta tim cai danh ma quen mat cai cot loi. Cung nhu bao nhieu sinh vien tot nghi�p d�i h9c kinh te, ra tru&ng c6 biet ap dvng nhfrng cai minh h9c ma tim ra CO' h9i kinh doanh? Sinh vien d�i h9c ky thu�t, tot nghi�p c6 biet ap dvng ky thu�t the nao de tang chat lm;rng, tang nang suat? Chu tn;mg vao Cai danh ma quen di cai ket noi v&i CUQC song khien nhfrng sinh vien d6 ra d&i ma nhu "que cvt'', tat ca kien thtrc nam yen trong dau, kh6ng he dU'Q'C huy d{>ng de ap dvng linh ho�t vao CUQC song.

D9c cuon sach cua Muffy, t6i nh�n ra rang minh can t\l' hoi nhfrng cau hoi hoan toan khac v&i each suy nghi thu&ng thay:

Thay vi hoi: "Lam the nao de con n6i thong th�o ngo�i ngfr?" thi hay hoi: "Lam the nao de con thich thu https://thuviensach.vn

to mo ve m(>t nen van hoa khac va muon noi chuy�n v&i ngU'Cri nll'cYC do?"

Thay vi hoi: "Lam the nao de con vao dU'Q'C truerng danh tieng nhat?" thi hay hoi: "Lam the nao de con biet yeu vi�c h<;>c t�p ?"

Thay vi hoi: "Lam the nao de con khong ngheo nhu anh kia co n<;> ?" thi hay hoi: "Lam the nao de con biet kiem ra tien va biet giup d& hai nguCri kia ?"

Thay vi hoi: "Lam the nao de con kiem dugc nhieu tien ?" thi hay hoi: "Lam the nao de con co cong vi�c va h;;mh phuc?" Vi CUQC song h9nh phuc rot CUQC la gi? La lam cong vi�c minh yeu thich va thay co y nghia, co b9n be de chia se, co gia dinh de yeu thU'ong va dugc yeu thU'ong.

DC;ly tre tl! l�p qua cac hoC;lt dqng hang ngay Tre nho h<;>c each t\l' l�p qua nhfrng ho9t d(>ng rat nho hang ngay nhu danh rang, m�c ao, di giay, lau d9n ... V�y chung ta co the lam gi de giup tre?

Dau tien, can tinh y nh�n ra nhu cau t\l' l�p cua tre.

Hay xac dinh tam ly rang "Neu vi�c gi con co the lam dugc, thi hay de cho con lam" Va lien tl;lC tim kiem cac CO' h(>i do cho con. Khi b9n thay con co gang giang cai phec mO' tuya ra, do chinh la h'.tc be dang mu6n h9c each ma ao, cai ao.

Khi b<,m thay con co dut chan vao giay, do chinh la luc be muon h<;>c each di giay. Khi con g9t tay b9n ra, to y khong can b9n nam tay de bu&c len hay xuong cau thang, do la luc be da muon tl,l' minh chinh phl;lC nhfrng b�c cau thang nay.

Hay de y khi con to ra thich thu dtrQ'C tl,l' lam vi�c gi do, ay chinh la thCri diem d9y be tot nhat .

. .. .. ... ... ... .................... D4� c:?I-< 'TY ��p > > https://thuviensach.vn

B�n ding co the tham khao bang sau day:

Ho�t dQng

Thai di4!m tre co th4! tl! lam

Khieng m9t cai tham nh6

2.5 tu6i tro Len

Cu9n tham Lc;ii - Mo tham ra

2.5 tu6i tro Len

Khieng ghg - Keo ghg ra, ngoi 2.5 tu6i tro Len vao ghg

Khieng ban nh6

2.5 tu6i tro Len

Cam mi;H cai khay

2.5 tu6i 3.5 tu6i

-

Cam m9t blnh nuac nh6

2.5 tu6i 3.5 tu6i

-

Cam m9t v�t nh9n

2.5 tu6i 3.5 tu6i

-

Mo clia

2.5 tu6i 3.5 tu6i

-

Mo nap chai

2.5 tu6i 3.5 tu6i

-

Mo h9p

2.5 tu6i 3.5 tu6i

-

G§p quan ao

2.5 tu6i 4 tu6i

-

Xue hc;it, a6 hc;it

2 tu6i 3 tu6i

-

Rlia tay

2 tu6i 4 tu6i

-

Cai khuy ao [khuy cai, khuy b&m, 2.5 tu6i 3.5 tu6i

-

khuy m6cl. coi phecmatuya,

that no, Luon day

Danh giay

3.5 tu6i 4 tu6i

-

Chu§n b1 ao an

3.5 tu6i 4 tu6i

-

Lau bang

3 tu6i 4 tu6i

-

Lau ban

2.5 tu6i 4 tu6i

-

Cam hoa

3 tu6i tro Len

Gi�t khan

3 tu6i tro Len

https://thuviensach.vn

DQn ban an

3 tu6i tro len

Quet nha

3 tu6i tro len

Lau nha

3 tu6i tro len

Phui bl)i

3 tu6i tro len

Quet san

3 tu6i tro len

Chao

2.5 tu6i 3.5 tu6i

-

N6i cam on

2.5 tu6i 3.5 tu6i

-

N6i xin l8i

2.5 tu6i 3.5 tu6i

-

Gioi thi�u ban than

2.5 tu6i 3.5 tu6i

-

Ho m9t each l1ch sl,f

2.5 tu6i 3.5 tu6i

-

Ngap m9t each l1ch sl,f

2.5 tu6i 3.5 tu6i

-

Ngo y mu6n giup da

2.5 tu6i 3.5 tu6i

-

H6i m9t each l1ch sl,f

2.5 tu6i 3.5 tu6i

-

Khen

2.5 tu6i 3.5 tu6i

-

Hay danh thCri gian de dfi\y con. Khi bfi\n thay be b\l'C

ttrC vi khong cai dU'Q'C phec mO' tuya, thay Vi n6i "Ra day m�

cai cho", hay n6i v6i con "M� chi cho con each lam nhe". Bfiln ngoi xuong ngang v6i con, dU'a phec mO' tuya vao gan de be nhin th�t ro, lam tirng d¢ng tac th�t ch�m, l�p l9i nhi�u Ian de be hieu khai ni�m. Sau d6, hay de be th\l'C hanh, c6

the cam tay be giup be lam nhfrng Ian dau tien. Tre se h9c nhanh nhat qua each nhin nguCri khac lam theo tirng bU'&c va qua vi�c chung t\l' lam.

Hay kien nhan, cho con nhieu thCri gian de con h9c, coi d6 la m(>t hofilt d(>ng vui chO'i, giai tri. Nhll' kI nang di tat, di giay, hay de tre chO'i v6i tat, v6i giay, ke ca khi khong https://thuviensach.vn

chuan bi di dau ca, b.�m ding se khong bi sue ep phai thuc gil,1c be lam nhanh hay lam h(> be. Hay cho con c6 cO' h(>i lam th�t nhieu Ian, tre se clan thanh th�o hO'Il.

Dirng hy vc;mg con se c6 ket qua tuy�t veri ngay. Be c6

the c6 nhfrng lan dau di giay trai chan, di tat khong keo dung vao phan g6t, dc;m bat diia khong ngay ngan. Hay coi d6 la chuy�n binh thlferng. Dirng trach mang tre: "Qi giCri, con di giay trcii roi!", "Sao tat l�i di x(>c x�ch the nay ha con?"

"Bat diia con dc;m the nay thi m� phai d9n l�i mat thoi!" Thay vao d6, hay khen ngQ'i tre va neu can thiet, hay d�y con bang each dlfa thong tin: "Qi con biet di tat roi a, gioi qua nhi? (J

day c6 phan mau xanh la de di vao g6t chan, con de vao g6t chan nhe:'

Hay xem xet xem b�n c6 the lam gi de giup be h9c nhanh hO'Il. Neu be c6 m(>t chiec ghe nho, be se h9c each tl,l' m�c quan d� dang hO'n? Neu be c6 m(>t cai coc nho bang nh\fa, be se h9c each tl,l' uong nlf&c tir coc nhanh hO'Il? Neu c6 m(>t cai mac ao dong thap hO'Il, con se c6 the tl,l' treo quan ao dlfQ'C?

Lam gi khi tre tir choi tzy lam?

B<:m da d�y tre each danh rang va tre rat thich thu, nhlfng gic'Y thi be chi cam ban chai de chO'i, b�n danh rang h(> con thi con chi mim mi�ng, Ian le ho toai de tranh phai danh rang? Qua roi nhfrng Ian dau thfch thu khi dlYQ'C cam chiec ban chai be ti va bat chlY&c bo m�, gier de be danh rang xong mat hang chvc phut dong ho, b�n can lam gi?

Dau tien, hay thi:r co gang hieu vi sao con l�i thay doi nhlf v�y.

Neu nguyen nhan la vi be da quen each danh rang hay https://thuviensach.vn

dang mai chu y sang m9t dieu gi khac, hay dua ban chai vao t�n tay con, ngoi xuong ngang tam v&i con, noi ti:r ton v&i con: "Gier con danh rang nhe. M� cling danh rang nhe. Hai m� con minh cling danh rang" va hu&ng clan de be co the bat chu&c b�n.

Neu con dO'n thuan da chan, kh6ng con hung thu v&i vi�c tl,1' danh rang nfra. B�n c6 the can cho con biet tru&c khi t&i gier danh rang, n6i v&i con: "Con chO'i them mc)t chut roi minh di danh rang nhe!" B�n co the can t�o them m9t so d(mg h,rc m&i cho tre bang each cam ban chai nhun nhay hat m(>t bai hat nhu:

"V&i ban chdi trong tay, em chdi rang m(>t minh Them m(>t l&p kem thO'm, em chdi cho c!eu tay V &i ban chai xinh xinh, em chai rang m9t minh Sau mdi bifo an xong, em chdi rang thgt cham"

("Em t�p chai rang" - Nguy�n Ng9c Thi�n) Ho�t dc)ng m&i nay chac se khien be vui thich danh rang tr& l�i. Khi d6, hayv6 tay khen ngQ'i con th�t nhieu. Sl,1'

khen ngQ'i khien tre vui ve va cang yeu thich, th�m chi ch& dQ'i t&i hie dU'Q'C danh rang.

B�n c6 the ap d\mg tuO'Ilg t\l' khi tre tu choi t\l' lam cac ho�t d(>ng hang ngay. Dieu quan tr9ng la binh tinh cl�y con, hu&ng clan con ti:rng bu&c, t�o S\f hung kh&i cho tre va lu6n khen ngQ'i khi tre tl,1' lam.

https://thuviensach.vn

CHUdNG VII

?

A

D�Y CON KY LU�T

Trang nhilng nam tm, dtia tre se khong nhd bc;m da di;iy gi n6, nhung n6 se nhd bi;in da lam n6 cdm thay nhLI th€ nao.

Carol Buchner

Toi tin rang b.�m da. tung nghe, th�m chi tirng tim hieu ve kY lu�t khong ntr&c mat, ve d9y con bang tinh yeu thtrong.

Co the b9n da ap dt,mg, da thanh cong, da that b9i, da nan chi, ding co the b9n tin 6' nhfrng phtrong phap d9y con cua rieng minh hO'n. Toi thi khong tin vao cau "Yeu cho roi cho VQt': toi SQ' dau, SQ' bj don, hinh anh Cai thtr&C may quat XUOng chi khien toi SQ' chet khiep chtr khong bien thanh dqng h1c hay quyet tam "ngoan len" nao. Toi da tirng nghi minh se khong bao gi(r l�p l9i vi�c khien minh SQ' hai ay v&i co con gai be bong. Nhtrng noi luon d� hon lam. B9n con nh& lan dau tien giO' tay danh con khong? Do la ket qua cua con nong gi�n b<?t phat, hay la phtrong phap b9n dt'.tc rt'.tt ra sau suy tinh ky ltrcmg? Hir, ai l9i di suy tinh ky ltrcmg vi�c danh con, toi nghe thay b9n dang lam barn. Phai roi, hau nhtr ban dau la b&i CO'Il nong gi�n bqt phat, la cam giac can phai trtrng ph9t no, roi sau vai Ian thi thanh quen, htr thi danh, cho no SQ', v�y thoi.

https://thuviensach.vn

Toi con nh& nhu in ngay horn d6, hai m� con di chai, h!c d6 da gan trua, toi da d6i va m�t, Xoai thi cu i oi. Con chi binh nu&c, doi nu&c, toi dua binh nu&c thi n6 lai hat di. Toi n6i "the con muon gi? De m� dua di an" nhung con v�n cu leo nheo khoc. Toi gia tay len phat cho mc)t cai vao mong. Xoai im b�.t. Con nhin thang vao mat toi, toi c6 the thay trong doi mat ay S\f ng<;lC nhien tc)t de). Hai muO'i thang tuoi, tru&c d6 con chua bao gi<'Y bi danh. Doi mat con tron xoe nhin toi, chac n6 dang t\l' hoi: "O, chuy�n gi the nay?

Sao m� l�i danh minh ?" Roi m�.t con meu x�ch di, n6 oa kh6c. Doi mat con tru&c khi kh6c am anh toi suot mc)t tuan sau d6. Toi khong biet trong tri nh& non n&t cua con, Ian bi m� danh nay co khac sau khong? Li�u giay phut ay, con CO danh mat S\f tin tuang vao m� ma no da CO SUOt tif tru&c d6, tin rang m� la ngu<'ri yeu thuang, che ch& minh?

Nhung dieu am anh toi hO'Il ca la khi toi gia tay len danh con, toi cam thay toi c6 sue ffi<;lnh, thay minh dang lam chu, ngu<'ri toi run len nhung trong d6 c6 cam giac ha he ... Chinh cam giac d6 lam toi ghe SQ' ban than ... Toi da tung cam ghet nhfrng ga dan ong doi XU tan b<;lO v&i VQ', gi<'Y day toi dang lam chinh dieu d6 ... Ga dan ong to khoe va ngu<'ri VQ' yeu &t.

Toi khoe m<;lnh va dua be 20 thang tuoi khong c6 kha nang bao v� ban than. Hai di�u d6 thi khac gi nhau. Toi ghe SQ'

cam giac ma minh trai qua khi minh gia tay len danh con.

Toi chQ't hieu rang nhfrng ten dan ong dang tay danh VQ' c6

le cling thay ha he, thay "su&ng tay'', nen mc)t lan da dung b<;lo l\fc v&i VQ', chac chan Ian sau khi c6 xung dc)t, han se l<;li dung b�o l\fC tiep. Chinh vi the ma toi SQ', toi SQ' mc)t Ian t&i day, l<;li khong lam chu dUQ'C ban than, va l�i dung b<;lO l\fC

v&i Xoai Ian nfra.

https://thuviensach.vn

Toi tran tr9c mai nhieu dem. M(>t cau tra lCri ch6ng vanh va lCri t\l' ht'.ra d� dang khi khong tim dm;rc nguyen nhan va lieu chfra tr! t�n goc luon rat mong manh. Chae chan khi & trong m(>t tinh huong tuOTig t\f, toi se l�i quay tr& l�i each lam di.

V�y lam the nao de d�y con k}r lu�t ma khong can dung t&i cay thu&c day? Toi vili dau vao tim hieu tir sach v& va nhfrng tam guOTig th\fc te xung quanh minh. Toi nh�n ra rang nhfrng phU'O'ng phap thong dt,mg ma minh biet - danh, mang, ph�t. hoi l(> - deu khong hi�u qua, nhung ngh!ch ly la chung pho bien den ml'.rc it c6 ong bo ba m� nao chua tirng dung t&i. Ta nuoi d�y con khong chi tir nhfrng gi h9c dm;rc (y sach v&, ma con tir nhfrng kinh nghi�m cua ban than hoi be va quan sat xung quanh. Neu xung quanh ta coi vi�c danh mang con khi con hu la binh thuemg thi ta ding thay vi�c d6 binh thuemg thoi. Ban than chung ta hoi be ding bi ho m� danh cho ra tro, ma c6 anh hu&ng gi t&i tam ly dau?

Nhung chinh chung ta dau c6 m(>t phien ban ta neu ho m�

khong he danh mang de ma doi sanh dm;rc, du n6i c6 anh hu&ng hay khong thi ding chi la tu&ng tm;rng ra ma thoi.

Ngmn My quan ni�m rang danh va mang chi c6 the dung dm;rc trong ngan h�n. Khi dt'.ra tre con nho, ho m� con c6 the danh mang, bat nghe lCri. Bo m� c6 the hu, d9a n�t nhung clan l&n len dl'.ra tre se biet nhfrng lCri n6i d6 chi la d9a n�t chl'.r bo m� se chang 'g9i cong an' hay 'ong ba bi' se chang den bat ... Khi dl'.ra tre da l&n, ho m� khong con danh dm;rc nfra. N6 cling c6 the ch�y di de khoi phai nghe mang.

N6 cling c6 the tir choi khong nghe lCri. Va khi d6, ho m�

muon n6i chuy�n nh� nhang khuyen nhu cling khong dm;rc nfra, vi tre chua he duc;rc d�y tir be de quen v&i each nay. Co https://thuviensach.vn

nha giao d\lC tifng n6i cac van de trong moi quan h� CUa tre vi thanh nien va bo m� da xuat phat ngay ti.r khi tre ch�p chfrng biet di, la vi the.

Khi bi danh, mang, tre khong h9c dU'Q'C nhfrng kien thuc, ky nang, bai h9c dang "an giau" trong nhfrng Ian tre lam sai.

N6 khong d9y tre ve trach nhi�m. Neu tre lam do nU'&c, bo m� danh mang tre, roi dQn chlJ nU'6'C do, thi tre

"h9c" dU'Q'C rang minh chi can chiu bi la het ti thoi chu minh khong phai chiu trach nhi�m cho vi�c minh gay ra.

N6 khong d9y tre each CU' XU tot. N6 khong d9y rang binh tinh ding c6 the giai quyet dU'Q'C van de. N6 khong d9y rang con ngmYi c6 the doi tho9i de hieu nhau, hieu van de va tim each giai quyet van de. N6 khong d9y rang khi tre sai, tre V�n CO CO' hc)i de sfra sai Va tien be).

Hai bi�n phap nay l�i "d�y'' tre nhfrng bai h9c ma chung ta khong mong muon.

N6 "d9y" tre rang tre rang c6 the la het, d9a n9t, danh mang de giai quyet van de. Tre l&n len ciing se dung nhfrng each b90 hfC do de giai quyet CaC Van de VOO b9n, VOO VQ'/

chong, v&i dong nghi�p cua n6.

N6 d9y tre rang tre khong c6 quyen n6i, khong c6

quy�n bao v� minh. N6 khong noi v&i tre rang y kien/ly do cua tre la quan tr9ng, tre la quan tr9ng. L&n len, tre ciing se chap nh�n nhfrng each doi ill ma dong nghi�p, cap tren, VQ'/Chong ap }en minh.

Tre con nho, khi bi danh, tre nghi rang ngmYi l&n thi c6 quyen danh, ngmYi m9nh c6 quyen danh ngu-Oi yeu. Bo m� c6 quyen danh con cai. Bo m� n6i rang ho m� yeu minh nhll'ng bo m� ciing c6 the danh minh.

D.�.Y CON KY LU4.T > > >

https://thuviensach.vn

Tre bi danh thi nung nau y dinh tra thu. Tre se co gang nghi each de lan sau khong bi danh nfra. Tre bi diem kem, bi danh, thi lan sau khong han la no Se CO gang hQC de dU'Q'C

diem cao, ma c6 the n6 se "quay" bai - m<)t ket qua ma bo m�

khong he mong muon.

Tre bi danh dam SQ' bo m�. Khi da SQ' thi tinh yeu khong con trQn v�n, tre se khong dam chia se v&i bo m�

nfra. Dieu nay rat nguy hiem vi khi tre cang l6n thi nhfrng kh6 khan, thach thuc tre g�p phai c6 muc d<) nghiem tr9ng hon nhieu so v&i hoi be. Nhrmg luc nay, tre da SQ', da ghet bo m� nen khong dam chia se v&i bo m�, ho�c c6 thai d<) phan ung, khong nghe Uri khuyen cua bo m� nfra.

Trong nhieu trmmg hgp, n6 d�y tre rang bang each hll', tre CO the thu hut dll'Q'C S\f chu y CUa bo m�, lam bo m�

mat binh tinh. Khi ay, khong phai ho m� dang kiem soat dU'Q'C tre, ma la chinh tre dang kiem SOat bo m�.

Con v&i Ph�t, ta l�i can phan bi�t Ph�t va H�u qua t\f nhien. Ph�t la hinh thuc do bo m� dll'a ra (bat di ve phong, bat dung g6c tll'emg, khong cho di choi ... ) Con h�u qua t\f nhien la nhU' con di hQC mu{)n bi mat bai giang, khong lam bai bi diem kem, con danh b�n thi b�n khong muon ch<Yi dmg nfra, lam r<Yi mat tien thi khong c6 tien tieu ...

Nhieu ngmYi nham l�n gifra ph�t va h�u qua. Bo m�

n6i "Con khong nghe ICri thi h�u qua la khong dll'Q'C di ch<Yi", th1,l'C ra day la ph�t chu l<l]ong phai la h�u qua t1,f nhien.

Khi bi ph�t thi tre chi lo vang lCYi de tranh bi ph�t chu khong phai vi muon ngoan. Bo m� bao khong dU'Q'C an k�o nfra, neu an thi khong dU'Q'C xem tivi. Tre khong quan tam den vi�c an k�o se bi sau rang ... V�y la tre se an giau an giem de b6 m� khong biet, khong ph�t dll'Q'C. Tre d� n6i d6i. Bo https://thuviensach.vn

m� co hoi "Con vira an k�o ha?" thi tat nhien, tre se n6i

"Khong 9" ch& d9i gi n6i th�t de bi ph9t. Dong thc'ri, tre 19i cam thay rat t�, vi thay minh vira khong nghe lc'ri, vira n6i doi, vira khong biet lam sao de kiem soat chinh ban than. Tre tht,rc chat da bi bo m�c trong m& van de d6. Tir nhfrng S\f vi�c nho be nay, tre mat clan trach nhi�m hanh xu tot trong nhfrng st,r vi�c l&n hOTI vi tre da quen phai giau giem, phai n6i doi... Khi l&n len, tre khong thich bi bo m�

can thi�p nfra vi trong tam tri tre, bo m� thmmg ap d�t va khong tht,rc st,r giup tre.

Time-out (ph9t up m�t vao tuCrn.g, 6' m(>t minh trong phong) cfmg chinh la m9t hinh ph9t. N6 khong t� nhu danh tre hay quat mang tre. Nhung tre phai chiu cam giac n6 bi bo rcri, minh hu. Tre thay rang chi khi nao minh "ngoan"

thi m&i dU'Q'C yeu, con neu minh bt,rc b(>i hay CO cam XUC

m9nh, thi minh Se khong dU'Q'C bo m� yeu, khong dU'Q'C

chap nh�n. Ma chung ta, ai chang c6 luc bt,rc b(>i, kh6 chiu?

Tru&c khi tre gay chuy�n, tre da biet "lam the nay c6 the la khong dugc" roi, nhll'Ilg khi bi duoi vao m9t g6c thi n6

cang cam nh�n dU'Q'C rang n6 hu, khong ngoan. Nhung tre ding khong biet phai lam the nao de kiem soat ban than de Ian sau khong hu nfra. Trong luc bi d&ng 6' g6c, n6 cang cam thay buc boi va trong dau n6 nghi ra du m9i each de tra thu bo m�, hai nguc'ri ma giiY day n6 thay ghet vi bo rcri n6, khong yeu thuOTig n6. Hiem dua tre nao khi bi dung g6c lt}i binh tinh nghi xem minh can lam gi de ngoan ngoan, tien bl).

Con bi pht}t ma khong phai h�u qua tt,r nhien thi n6 se:

- Nghi each de tranh ph9t, chtr khong phai nghi phai lam sao cho dung. Chi tuan theo vi SQ'.

https://thuviensach.vn

- N6i doi.

- D� SQ' hai, tl'.rc gi�n.

M{lt dl'.ra tre danh em, bi ho m� ph9t dung g6c tuemg.

Lan sau n6 gi�n em thi n6 danh em lam sao de ho m� khong biet, de n6 khong bi ph9t.

Neu kh6ng ph9t thi de tre chiu h�u qua chang? Van de la 6' chirng ml,l'C nao? Nhieu tre kh6ng h9c dtrQ'C dung bai h9c ma bo m� muon tre hQC, no Ctr tiep t\lC chiu het h�u qua nay den h�u qua kia ma kh6ng h9c dtrQ'C. Neu Ctr de tre ti! chiu h�u qua trong khi ta c6 the giup tre, thi tre se nghI no khong dtrQ'C yeu thtrong, khong the mong cher gi vao bo m�.

Con bi�n phap cuoi dmg la Hoi 1(), tre chang bi dau d&n gi ma l9i rat h&n ha vi CO thtr&ng, nhtrng nhtrQ'C diem 16'11 nhat cua bi�n phap Hoi 1() la n6 lam hong d()ng CO' phan dau cua tre. Tre nghe lCri chi de dtrQ'C thtr&ng chl'.r kh6ng phai vi n6 nghI n6 nen lam nhu the.

Vi SAO YEU THU'O'NG 4I LA GI.AI PHAP CHO NHI�M VV

BAT KHA THI MANG TEN D�Y CON KY LU�T?

TrmYc h�t, d.n ttr hoi vi nguyen nhan gi ma tre lam b5

m� hl!C minh. C6 the la:

- Tre kh6ng biet ho m� muon minh phai lam gi.

- Tre biet nhtrng kh6ng tl,l' kiem soat dtrQ'C ban than

- Tre biet nhung khong quan tam, m�c k�.

Neu vi nguyen nhan dau tien thi rat d�, c6 the d9y tre bang each n6i cho tre biet, dong thCri lam gtrong cho tre: dQ'i den xanh m&i di, chao n6ng thi kh6ng d{lng vao, thl'.rc an dQ'i ngu()i m&i an ...

Neu vi nguyen nhan thl'.r hai thi cilng kh6ng kh6, c6

https://thuviensach.vn

the d�y tre kiem soat dm;rc ban than: Lam the nao de btrc minh, cau gi�n ma khong danh b�n? Lam the nao de che ng\l' nbi SQ' hai? Giup con binh tinh roi khi d6 m6i d�y con each nh�n ra cac cam xuc cua minh va quan ly n6.

Neu vi nguyen nhan tht'.r ba thi khi d6 moi quan h¢

gifra bo m� v6i tre can dtrQ'C han gan, trtr&c khi bo m�

muon tre phai nghe Uri.

Mc'.)t dt'.ra tre yeu thtrOTig, gan b6 v6i bo m� thi se muon lam bo m� hai long, va n6 d� chap nh�n lCri d�y db cua bo m�. Chinh vi v�y, tru&c khi nghI den vi¢c lam sao de tre nghe Uri, dau tien phai luon cho tre biet rang ta yeu thtrOTig tre, quan tam den tre, luon dung ve phia tre.

Lam the nao de xay dgng va boi dap tinh cam nay?

Tru&c het, phai danh thCri gian cho tre: choi dua v6i tre, n6i chuy¢n, lang nghe tre. Danh cho tre sg quan tam, triu men. Danh cho tre S\f ton trQng nhtr v6i mc'.)t ngtrCri l&n.

Dong thCri, chia se v6i tre nhfrng thong tin, kinh nghi¢m, de giup tre clan phat trien. Va tuy¢t doi khong ap dt,mg b�o lgc v6i tre.

Ba nguyen tac cita phU'O'ng phap Icy lu�t bang Yeu thU'O'ng

i. Lang nghe va thong cam

Trtr&c het, kY lu�t bang Yeu thtrOTig doi hoi ta hieu ve nhu cau phat trien cua tre va thong cam v6i gi6i h�n kha nang cua tre. Hieu rang tre sinh ra v6i ban nang kham pha, chinh vi v�y nhin thay mc'.)t v�t gi, nhat la v�t l�, n6 ding se co gang bo t6i, sO- m6, th�m chi ng�m, can lay v�t ay. D6

chinh la ban nang sinh hQC Cua tre trong giai do�n tre dang co gang de tim hieu the gi6i xung quanh minh. Mc'.)t dua be https://thuviensach.vn

di vao trong nha V� sinh Se keo CUQn giayv� sinh den khi nao het thi thoi. Roi n6 se ra hon cau va nhung tayvao d6, th�m chi cho ca blip be vao d6 nfra. M<)t ngmYi 16n, neu nhin thay canh nay, neu khong hieu rang tre v�n dang h9c ve the gi&i, va n6 tht,rc St,r dau CO biet doi v&i ngmYi 16n keo giay V� sinh nhtr the la phi phi;im hay ntr&c hon cau la ban thiu, thi se cho rang tre htr, qu�y pha.

De tre nho nghe lCri minh, c6 the dung m<)t each la phan tan St,r chu y. Dua tre cam m<)t chiec ly thuy tinh. B?n SQ' ly v& va bao: "Dtra ly day cho m�". Dua tre khong muon dtra "do choi" m&i nay cua n6 nen bat dau kh6c va gift ch�t lay. Thay vi la mang va co gang giang lay chiec ly khoi tay con, bi;in c6 the lay m<)t do v�t m&i, an toan hon, vi d\l m<)t chiec m6c chiec kh6a, dua cho tre, de doi l?i chiec ly. Hau het trmmg hQ'P, dua tre deu sang mat len khi thay do choi m6'i, Va dtra chiec ly cho ngmYi 16n de dtrQ'C cam lay do choi m&i kia. Ttrong tt,r, con dang an cung gia dinh nhtrng l?i cam bat di di tren ban an de nghich. Bi;in c6 the chi can dao SI.! chu y cua tre, vi dl,l hoi tre: "Cai dong ho dau ay nhi?"

Dua tre mau man muon chung to ban than, quay ngmYi chi cho h?n cai dong ho treo gifra nha. Va sau d6 thi n6 ding quen mat tro nghich trtr&c d6.

Tre em dtr&i 4 tuoi v�n con dang phat trien tri nh& va ttr duy nen tre c6 the se khong the nh& dieu h?n da d�n tre trtr&c d6. Vi dl,l, trtr&c khi di vao sieu thi, h?n n6i v&i con:

"Gier m� se dtra con vao sieu thi, nhtrng con phai hua khong dtrQ'C doi mua k�o." Khi h?n di ra thanh toan, dua tre nhin thay h{>p k�o bay gan d6 va doi mua ( c6 le day la ly do vi sao ngtr&i ta rat hay bay k�o 6' khu thanh toan!). Luc nay, h?n se rat bt,rc va la mang con vi con da hua ma khong biet

-( -( -( CON LA KHACH

. . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

...... .

https://thuviensach.vn

gifr ICri? Th�t ra, rat kh6 trach dt'.ra tre vi gi&i h9n tri nh& cua be. Ciing c6 the be nh& nhtmg ban nang sinh hQc thoi thuc n6 doi cai v�t n6 muon kia. Ciing nhtr v�y, neu b9n de IDQt cai banh a ban, d�n con khong dtrQ'C an banh, roi di ra khoi phong. Chae chan khi b9n quay l9i thi dt'.ra tre da an cai banh ay roi! D6 la b&i vi kha nang kiem soat ban than cua tre v�n con dang 6' giai do9n phat trien va luy�n t�p. Tre dtr&i 4 tuoi chtra hieu het dtrQ'C ly le. B9n giai thich v&i con t9i sao khong dtrQ'c nghtch cai dieu khien ti vi, t9i sao khong dtrQ'C t\l' do ma tu l9nh, tre nghe, nhtrng khong the hieu het dtrQ'C Ve tam quan tr9ng Cua dieu b9n noi.

Khi da hieu nhfrng gi&i h9n nay cua tre em, doi v&i tre dtr&i 4 tuoi, khong can qua t�p trung co gang d9y tre tuan theo quy tac. Tru&c tien, hay co t9o dieu ki�n de dt'.ra tre ngoan ngay tir dau ma khong can bi nhac nh&. Vi dv v&i nhfrng do khong muon tre ch9m t&i, c6 the cat len cao de tre khong VcYi t&i dtrQ'C ho�C Cat han VaO tu de tre khong nhin thay va khong doi. Bang each nhtr v�y, chung ta da t9o ra m<)t moi trm':mg de khong phai lien tvc n6i "Khong dtrQ'C, khong dtrQ'C" v&i tre. Nhieu bo IDE: mang tre: "T9i sao bo IDE: da noi v&i con rat nhieu Ian la khong dtrQ'C nghich dieu khien ma con khong nghe ?" Th\fC ra chi can cat cai dieu khien vao ch6 tre khong nhin thgy thay vi da biet tre thich nghich ma v�n de trong tam v&i cua tre. M<)t each lam nfra la de con c6 {ich sinh ho9t vira phai va dung gier giac, de tranh con qua m�t moi, thieu ngu. M<)t dt'.ra tre khoe m9nh, ttrcri tinh se chcri ngoan, vang loo va it cau gi�n, kh6c l6c hOTI nhieu. Thay vi che trach tre thi hay tim hic tre ngoan de khen tre "Con biet chcri ngoan, gioi qua nhi", lam v�y khien tre y thuc dtrQ'C dau la each Ctr XU ma bo IDE: mong dQ'i.

https://thuviensach.vn

Doi v&i tre l&n hon 4 tuoi, da hieu biet hon nhung tre van la tre, van con thieu nhieu hieu biet va kinh nghi�m. Va vai tro cua cha m� la de d9.y cho tre nhfrng hieu biet de tre lam va rut kinh nghi�m.

PhuO'ng phap giao d\lc tre bang tinh yeu thuO'ng quan ni�m rang tre t\l' ban than muon lam dieu tot. Dieu chung ta c6 the lam la giup de tre biet each de lam dieu tot de dang hon. M\IC dich cua d9.y tre khong phai lam tre SQ' ma nghe theo, ma la khien tre tl,l' muon hanh XU tot. Lang nghe va n6i chuy�n v&i tre ve cam xuc, gia tri, each ra quyet dinh ...

de tre hinh thanh kha nang tl,l' suy nghi va dieu khien hanh vi. Chap nh�n cam xuc cua con, khong at di cam xuc cua con ("L&n roi khong kh6c'', "Con trai khong kh6c", "C6 gi ma SQ'"). Khi nhin thay m<?t dtra tre kh6c doi hay gianh do chO'i cua b9.n, khong quy ch\lp "d6 la dtra tre hu"'. Thay vao d6, Hing nghe de hieu Sl,f vi�c tir g6c nhin cua tre.

Toi tirng chtrng kien trong m<?t l&p hQC mau giao, khi hai dtra tre gianh nhau do chO'i, co giao tien 19.i gan, co bao:

"Stop" (Ngirng 19.i). Roi co gifr lay tay cua hai dtra tre va bao:

"It's not ok to hurt" (Khong duQ'c danh b9.n). Sau d6 co hoi:

"C6 chuy�n gi v�y?" M<?t dtra be tra 101.: "Con muon do chO'i kia". Dua be kia n6i: "Nhung con dang chO'i.. ." Co giao lien bao: "Co hieu roi. Noah, con muon chO'i do chO'i kia, nhung Lucas dang chO'i d&". Co quay sang Noah: "Con nen n6i gi nao ?" Noah van dang cui gam m�t. "Con n6i xem." Dtra tre bat dau li nhi: "Nam phut nfra c�u cho t& chO'i duQ'c khong?" Lucas lien dap: "OK. 5 phut nfra". "Dung roi. Con giO' 5 ng6n tay ra n6i 'OK. 5 phut nfra'."

Toi hoi co giao ve tinh huong vira roi. Co bao toi rang khi hai dt'.ra tre xung d<]t, bu&c dau tien la phai dirng tre

<: <: CON LA KHACH ........... .

https://thuviensach.vn

l9i de chung khong lam nhau dau. Sau d6 hoi tre chuy�n gi khien Chung Cai va, nhU' v�y tre Se CO CO' hQi trinh bay van de tir g6c nhin cua tre. Rat nguy hiem neu ngm'Yi 16n chi dt!a vao nhfrng gi minh nhin thay de can thi�p, vi nhfrng gi nhin thay c6 the khong phan anh het van de. Sau khi nghe tre trinh bay, c6 the to ra thong cam: "Co hieu, con muon chO'i cimg b�n:' "A, h6a ra b9n lien t\lc gianh do chO'i cua con."

Sau d6, co giao da giup tre h9c each dung ICri n6i de giai quyet tranh cai. Tre sau m9t vai Ian nhU' v�y se c6 the tl! giai quyet xung d9t v&i b�n theo each co giao da d�y.

Hoi y kien cua tre chinh la m(>t each lang nghe hay.

T9i m9t l&p h9c m�u giao (tre s tu6i), co giao hoi m(}t be

"Charlotte, day la nhfrng ph\l huynh t&i tham de tim hieu va can nhac xem c6 nen giri con vao h9c trU'emg ta khong, con c6 muon cho hQ xem hinh con dang ve khong?" Co be g�t dau, dem m9t t�p giay ve cua be ra. Co giao hoi: "Con dang ve gi?" Charlotte tra Uri: "Con ve con meo. Con meo keu meo meo." Co giao l9i hoi: "Con c6 muon cho m9i ngm'Yi xem m9t hinh nfra khong?" Charlotte g�t dau gi& cho m9i ngm'Yi xem m(}t tO- giay khac trong d6 em ve nha em, ong m�t trm, m9t cai cay va m9t cai 0 to.

Co giao nay th�t la thong minh khi co hoi: "Con c6

muon ... ?" Co de cho Charlotte nghi va ra quy�t dinh.

Charlotte m&i 5 tu6i. NhU'ng Charlotte khong phai cai may trong tay ngU'm 16n. Em bu(}c phai tl! suy nghi. Va co giao ton tr9ng em. Neu vi m9t ly do gi d6, chang h9n nhU'

Charlotte khong tl! tin, hay em dang muon gifr bi m�t, hay chi dO'Il gian horn d6 em dang m�t, em hoan toan c6 the tac dau. Va m9i ngU'm coi d6 la binh thU'emg.

The nhll'ng neu co giao bao "Charlotte, con cho m9i https://thuviensach.vn

nguCri xem hinh con ve" thi m9t la Charlotte khong phai suy nghi gi ca, cu lam theo co giao bao; hai la neu em c6 khong muon cho m9i nguCri xem thi em ciing khong dam n6i len, vi co giao dau c6 h6i; ba la neu em c6 dam n6i len la em khong muon cho m9i nguCri xem thi hie nay m9i nguCri se coi la em khong biet nghe lCri. Con co giao lc;ii be m�t tnr&c m9i nguCri.

Trong chtrong trinh quan tri kinh doanh, toi dtrgc hQC khai ni�m "procedural fairness" (S\l' Cong bang the hi�n trong each th\l'C hi�n quy trinh) CO nghia la trong qua trinh lam, can theo du cac btr&c de bao dam ngtrCri kia dtrQ'C lang nghe, CO du dieu ki�n de trao doi, cac nhu cau Cua hQ dtrQ'C

dap ung. Vi dv, khi di kham bac si, b�nh nhan c6 nhu cau dtrQ'C bac Si hoi han b�nh tinh, thong cam v&i nhfrng kh6

chiu, dau d&n, dtrgc lang nghe het nhfrng tri�u chung ma minh cam nh�n, de giup bac si chan doan dung b�nh. NguCri di lam neu c6 bi cong ty sa thai, trtr&c d6 cilng muon ngtrCri quan ly CO buoi g�p danh gia chat ltrgng cong vi�c de CO CO'

h9i co gang thay doi, neu cuoi dmg v�n hi cong ty sa thai thi h9 muon cong ty thong bao s&m de h9 c6 thCri gian tim vi�c khac, muon cong ty h6 trg trg cap, bao hiem y te, viet giay gi&i thi�u de h9 xin vi�c khac. Theo cac nghien CUu (y My, nhfrng phong y te hay cong ty nao bao dam cai procedural fairness nhtr tren thi rat it bi ki�n tl,lng, khi S\f CO xay ra thi hai hen deu tim dtrQ'C each giai quyet. Cung nhtr v�y, khi ta chiu danh thCri gian lang nghe va thong cam v&i nhfrng cam nh�n, suy nghi cua tre thi tre cung se binh tinh hon, nghe theo lCri n6i cua chung ta hon.

Lang nghe va chap nh�n nhfrng cam xuc cua tre khong phai vi�c d� dang. Chung ta thmmg muon dc;iy con mc;inh https://thuviensach.vn

me va vi v�y chung ta thm'mg co gang lam tre at di nhfrng cam xuc ma n6 c6.

- Thoi dirng kh6c nfra!

- Nga m9t ti ma ding keu dau!

- Vira an xong lam sao ma d6i?

Ban than chung ta la ngmYi l&n, nhung hay xem nhe.

Neu b9n di lam ve, m�t mili chan chuemg, nam dai ra ghe va keu "Oi, di lam dau dau qua!': chong b9n l9i n6i:

- Qi giOi, cong vi�c cua em la su&ng lam roi, em con muon gi nfra?

- Sao, 19i bi sep mang a? Em chiu kh6 lam theo y ong ay di, dirng c6 co lam theo each cua minh.

- Thoi, nghi m9t ti di, mai l9i thay khac ngay ay ma.

Thi b9n se cam thay gi? Thay minh khong c6 quyen than phien. Thay minh bi coi la ke "dugc voi doi tien". Thay van de cua minh khong dU'Q'C ton tr9ng. B9n se khong muon chia se them gi nfra va om S\f buon bl,l'C trong long. Luc d6, neu chong b9n chi n6i "Sao?", tire la t9o cua ngo de b9n xa ra nhfrng dieu buon bl,l'c trong long, thi c6 le b9n se nhanh ch6ng tinh tao va dcr buon bl,l'C hon.

Khi ap dt,mg each thtrc dO'n gian nay, toi thay minh da giai quyet duc;rc kha nhieu van de. Khi con toi nga va bat d�u khoc, toi khong c�n chc;i.y ra v&i con, chi can dt'.rng nau hep tiep, bao con "Con dau a? A, con nga, con dau.'' Con toi nghe thay the thoi la da l9i dung d�y khong kh6c nfra.

Toi thay each nay khong chi c6 lc;ri cho dira tre, ma con c6

lQ'i cho tam ly cua chinh toi. Neu toi Ctr n6i v&i con "Nga m9t ti ma cling keu dau.'' hay "Thoi dung d�y di, con nha ngueri ta nga am am khong sao ma con hO'i ti la kh6c", tl,l'

ban than toi da lam cho dau 6c minh van dvc toan nhfrng https://thuviensach.vn

suy nghi tieu qrc, lam cho chinh toi tr& nen d� cau gi�n.

cang d� la mang con.

De co the lang nghe de hieu dieu tre th\fC S\f noi con kho hO'n nfra. Bi;ln nghi gi khi con ci':ta bi;ln di chO'i ve nha va noi "Con ghet thang Howie qua. Con chi muon d�p cho no m<)t tr�n"? Hay be bao "Con khong muon di h9c nfra dau. Con chan lam roi." Ngay l�p tt'.rc khi thay tre phat bieu nhfrng cau noi mang "born" nhtr the, bi;ln se chi muon chan chinh tre ngay "Con khong dugc danh bi;ln:', "Tre con thi phai di h9c chu." "Di h9c tot cho con:'

Dua tre thm:mg xuyen nh�n nhfrng IC:ri. chan chinh nhtr v�y clan clan se khong muon ke chuy�n v&i ho fit;' nfra, vi ho mt;> luon muon chung nghi theo each ci':ta ho mt;'. Neu luc do, bi;ln ti;lffi bo qua VO b9c xau xi ci':ta nhfrng IC:ri. con noi, va co gang tim hieu van de, bi;ln co the noi "Sao? Con gi�n bi;ln a?" "Sao, horn nay & trtremg co chuy�n gi ha con?" Dung v�y. do co the m&i chinh la nhfrng dieu tre cam nh�n. Tre chi thay "gi�n bi;ln Howie" kia ho�c horn nay 6' trtremg co chuy�n xay ra ma no khong thich. Nhtrng la m<)t dua tre v&i ngon ngfr con hi;ln che va d�c bi�t, con dang gi�n nen muon dung ttr ffii;lnh de bi;ln CO the hieu het S\f gi�n dfr CUa no nen no da khong the dung nhfrng tir trung hoa nhtr bi;ln muon.

M<)t lgi ich nfra ci':ta vi�c lang nghe va chap nh�n cam xuc ci':ta tre la no giup tre hoan thi�n kha nang noi. Tre thtremg xuyen dtrQ'C "t�p luy�n" nhtr v�y Se clan clan biet bieu di;lt cam xuc va suy nghi ci':ta minh chinh xac hO'Il.

Lang nghe Ia khi ta cho tre l\fa ch9n de tre quyet dinh.

Day cfing la each de tranh phan ung va S\f bi bach (y tre.

"Con thich cam ao hay m�c ao ?" "Con muon ngoi xem ti vi hay muon ve phong hat?"

https://thuviensach.vn

Neu bo m� can nhac nh& con, thay vi "Khi nao ... , m&i dugc .. :', bo m� hay dung mau cau " .... khi con ... "

Con se dugc an kem khi con an xong CO'ffi.

Con se dm;rc di chcri khi con gap quan ao xong.

Ta thay trong mau cau nay, tre thay rang chung khong bi cam doan gi ca, CO' h(>i lam dieu chung muon van Cr trU'cYC

mat, ngay khi tre hoan thanh nhi�m V\1· Trong mau cau d6

khong c6 l(yj nhiec m6c, chi trich, hay can nhan, chi c6 m(>t nhi�m V\1 het sue hgp ly ma tre phai hoan thanh tru&c khi dugc lam dieu chung muon.

2. Trao c16i va hll'&ng dcfo

Xuat phat ttr S\f hieu gi&i h9n ve kien thuc, kinh nghi�m cua tre ma cha m� nen dua nhfrng thong tin, kien thuc khach quan cho tre thay vi chi trich tre.

Neu con thuerng xuyen quen tat den nha v� sinh, b9n c6 the n6i v&i con: "Con cri, den cu de sang the nay la ton di�n day." V&i each nhac nay, b9n con d9y con them ve each tiet ki�m trong gia dinh. Dua tre se nghI: "lr nhi, den sang thi ton di�n, lan sau phai nh& tat m&i dugc:' TuO'Ilg t\l', khi b9n n6i: "Sfra de quen ngoai tu l9nh la hong day", "Bong tai khong cat ngay la d� that l9c lam': b9n da th\fC S\f d9y tre m(>t kien thuc, hen c9nh vi�c nhac nh&.

each nay hi�u qua hO'Il nhieu vi�c can nhan, la mang, chi trich. Nhfrng lCri nhu "Con cri, sao con cu quen tat den nha v� sinh the nhi?" "M� n6i den hang tram lan ma con van quen la sao nhi?" "N6i khong bao gier nghe la sao'' se khien tre se chi muon bit tai thoi day!

Neu Ian sau dua tre van quen tat den, b9n c6 the n6i:

"Den sang, m� thay kh6 chiu, m� phai di tat, m� b\fC lam."

V&i cau n6i nay, b9n cho tre biet cam xuc cua b9n ma van https://thuviensach.vn

khong lam tre cam thay hi chi trich. S\f chi trich kieu chi thang vao m�t lam tre cam thay xau ho, va neu chung c6 lam theo y b9n thi ding chi de tranh khoi cam giac d6 ma thoi.

Tre hQC rat nhieu tir each Ctr XU cua b9n. Neu b9n mang tre theo each "chi m�t gQi ten", tre ding hQC theo each nay va chung se mang b9n chung, roi l&n len mang vg/chong, dong nghi�p.

M(>t co gai dang lam vi�c va m(>t dong nghi�p nam btr&c vao, mi�ng v�n hut thuoc la. Co ay rat tuc gi�n va chi muon gao to len: ''Anh di ngay ra ngoai. Ai cho anh vao phong cua toi ma hut thuoc la." Nhtrng luc d6 co ay nh�n ra rang S\f b\fC ttrc nay la cua CO ay, la do CO ay, do CO ay khong thich mui va kh6i thuoc la, chu khong phai do yeu to hen ngoai, la anh chang dang hut thuoc la kia. Anh chang kia c6

the chang biet rang co ay C\fC ghet mui thuoc la. V�y la, thay vi cau gi�n va lam am len, co ay chi bao: "Toi khong thich mui thuoc la. Chung ta c6 the n6i chuy�n khi khac, khi anh khong hut thuoc dugc khong?"

Neu dua tre th\fc S\f hay quen, b9n c6 the don gian clan m(>t ter giay ghi "Tat den" & cua. Nhieu ngueri nhin hanh d(>ng nay va cho rang ho m� da "thua", khong d9y dtrQ'C con nh& ma phai dan ter giay de nhac. Nhtrng trong nhieu tru&ng hQ'p, cong Cl,l viet hi�u qua hO'n n6i, vi tre sau m(>t thCri gian nghe nhac nhc'r nhieu thtrerng phan ung khi bi nhac nhc'r tiep.

Neu dieu ki�n thCri gian cho phep, b9n hay ngoi l9i cling ban b9c, thao lu�n v&i tre. Day c6 the dugc coi la each mang l9i nhieu lgi ich nhat va giai quyet t�n goc van de.

Trtr&c het, tre ren giua dtrgc kha nang bieu d9t. Thong qua n6i chuy�n, ho m� cling hieu het dugc S\f vi�c qua g6c nhin https://thuviensach.vn

cua tre. Cach nay con giup tre phat trien ky nang giai quyet van de va thtrong lm;mg. Bo mt; va tre dmg giai quyet van de se hinh thanh thoi quen coi gia dinh la m()t "d()i'', co chung m\lC dich Va tim each lam chung de d�t t&i m\lC dich ay.

Trong cuon How to talk so kids will listen and listen so kids will talk, tac gia Adele Faber va Elaine Mazlish ke cau chuy�n ve m()t ba mt; va dll'a con trai. Dll'a con trai rat nhieu Ian di h9C ve mu(}n, Ian nao ding xin 16i, ke ra nhieu ly do, hll'a se khong ve mu()n nfra, nhtrng roi v�n ell' tai ph�m.

M�: Bobby, mt; can n6i chuy�n v&i con. Bay gier con co b�n gi khong?

Bobby: Vang, chuy�n gi the �?

M�: Ve vi�c ve nha an toi dung gier.

Bobby: Con da n6i v&i mt; roi, con da co gang lam roi.

Lan nao con ding phai bo d(r tr�n dau de ve nha day.

M�: The a?

Bobby: B9n b�n con khong dll'a nao phai ve s6m nhtr con. Khong dll'a nao het!

M�: O'm!

Bobby: Con l� con luc nao ding phai hoi gier cac b�n, vi cai dong ho d& hcri cua con bi hong roi. Chung no bao con la su6t ngay hoi gi& d�y.

M�: Kh5 qua nhi!

Bobby: Thang Kenny con baa con la em be hay sao ma phai ve nha s6m the.

M�: Mt; hieu roi, cac b�n con gay ap h.rc de con (r l�i chcri them.

Bobby: Dung day �·

M�: Bobby, the con c6 biet mt; nghi gi khong?

https://thuviensach.vn

Bobby: M� thi chi muon con ve s6m.

M�: Dung roi, vi m� lo lang khi con ve muQn.

Bobby: The thi m� dirng lo lang nfra!

M�: M� kho co the khong lo lang lam. Nhrmg m� con minh dmg suy nghi xem co each nao khong nhe.

Bobby: Hirm, con se l9i ve muQn, nhrmg m� khong lo lang nfra.

M� (lay giay but ra): M� se ghi l9i y tm"mg nay cua con.

Con con y gi nfra khong?

Bobby: Het roi 9.

M�: Con nghi sao neu m� den san chO'i don con ve?

Bobby: O'm, khong dU'Q'C dau 9.

M�: M� cu viet het cac each ra day nhe. Roi lat nfra m�

con ta se dmg xem l9i. Con con y tm".mg nao khong?

Bobby: Con se di sira dong ho.

M�: M� ghi vao day roi. Con gi nfra khong?

Bobby: Sao nha minh cu phai an com dmg nhau 9?

Hay m� cu de thuc an l9i khi nao con ve con se an?

M� (viet "De l9i thuc an cho Bobby"): lrm, bay gier trCri toi mUQn hon, CO the nha ta Se an mUQn hon 15 phut.

Bobby: 15 phut thoi 9?

M�: Con muon an mu9n hon a? Con con y tll'img nao nfra khong, hay gier m� con ta xem l9i danh sach nhe.

Bobby: Xem luon di 9.

M�: Roi, co nhfrng each sau nhe:

Bobby ve muQn. M� khong lo lang.

Don Bobby er san chO'i.

Sira dong ho.

De do an toi l9i cho Bobby trong lo nm'mg.

Ca nha an toi muc?n hon 15 phut.

https://thuviensach.vn

Bobby: Mt; x6a each d6n con & san chcri di �- Thang Kenny se treu con mat.

M«;: DuQ'c roi. Con ve each "Bobbyve mu('>n. Mt; khong lo Hing" thi khong dU'Q'C vi mt; khong the nao khong lo lang duQ'C. Nhung each "Ca nha an toi mu('>n hO'Il 15 phut" thi dU'Q'C day. 15 phut du chu con?

Bobby: Khong mt; �- Ngan qua.

M«;: DuQ'c roi, thinh thoang mt; se de l�i do an toi cho con trong lo nu&ng, neu con thong bao cho mt; tru&c.

Bobby: Vang, va con se Stra dong ho.

M«;: Nhung day la Ian thu hai dong ho cua con bi hong roi. Mt; khong muon phai tra tien de stra them Ian nfra.

Bobby: Con c6 tiet ki�m duQ'c 4 do la. C6 du khong M«;: lrm, khong du, nhung ding tot. Bo mt; se bu them m9t it de du tien stra dong ho.

Bobby: Con hua se can th�n hO'Il. Lan sau chcri v�t tay v&i Kenny thl con se bo dong ho ra. Dong ho stra roi thl khi chcri, con c6 the nhln dong ho de ve dung gi&.

M«;: Tot. V�y la m� con ta da thong nhat la: Ca nha se an toi mu<)n hO'Il, tuc la 6 gi& 15 phut. Nhu v�y con se co them 15 phut de chcri. Bo mt; va con se bo tien de stra dong h?>. Va thinh thoang, khi con bao cho me tru&c, thi me se gifr am thuc an cho con & trong lo nu&ng. Nhu v�y dU'Q'C

chu?

Bobby: DuQ'c m� �!

Toi rat ng�c nhien khi h9c ve each ngu&i My d�y con thong qua each cling nhau giai quyet van de nay. B&i vi do chinh la n()i dung cot loi trong mon "ThuO'Ilg luQ'Ilg" ma toi D4.Y CON KY LU4.T

.

.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . >

. . . . . . . . >

. . . .

. . . . . .

https://thuviensach.vn

h9c trong chuong trinh Thq.c si quan tri kinh doanh. M9t lan, co giao chia l&p thanh tirng nh6m 2 ngm'ri, co dua moi ngm'ri m<)t ta giay trong d6 ghi phan vai cua h<;>. Toi d9c qua ta giay va nh�n thay yeu cau cua minh la can mua 100 qua trl:rng cua m<)t trang trq.i n<;>. Va ro rang la co bq.n toi ding dtrQ'C phan vai v&i yeu CaU nhtr v�y "phai mua het SO trtrng ma trang trq.i san xuat". Ngay tir cau chao hoi gi&i thi�u dau tien, chung toi thay du<rng nhu khong c6 giai phap nao ca, vi ca hai hen dmg can het so trt'.rng ma trang trq.i kia nuoi dtrQ'C. Ro rang la chi c6 m<)t hen thang, m<)t hen thua! Ben nao tra tien cao hon thi Se dtrQ'C mua SO trl:rng, the thoi!

The roi, di theo cac phuong phap ma co giao dq.y, d�c bi�t la phuong phap cung cap thong tin ve nhu cau cua minh, co gang sang tq_o cac phtrong an de hQ'P tac dtrQ'C, hai chung toi da phat hi�n ra rang: H6a ra toi can mua trl:rng, nhung th\l'C ra chi can long do va long trang trtrng, ph\,lC V\) cho xu6ng san xuat banh cua toi, con co bq.n kia thi can trt'.rng, nhung chi can nhfrng chat c6 trong VO trt'.rng, de ph\,lC V\l cho nghien Clru khoa h<;>c cua cong ty co ay. V�y la cfing nhtr hai m� con & tren, bang each n6i chuy�n va chia se, v&i each tiep C�n hQ'P tac, Ca hai hen deu dq_t dtrQ'C dieu minh muon.

Tat nhien, chung ta can d�t ra gi&i hq.n v&i S\f thong cam va yeu thuong. D�t ra gi&i hq.n khong c6 nghia la n6i

"Khong" roi th\l'c thi l�nh cam. Dau tien, cho tre biet minh thong cam va yeu thuong tre, hieu tq.i sao tre Clf XU nhu the.

Roi dua ra gi&i hq.n. Cac gi&i hq.n nay khong phai la hinh phq.t. Ma gi&i hq.n de dq.y d& tre. Can bang gifra g6c nhin cua tre v&i g6c nhin cua minh. Chi dua ra gi&i hq.n khi can thiet, vi d\,l: Luon dua ra gi&i hq.n de bao dam an toan. Gi&i hq.n nhu the nao la ph\,l thu<)c vao con l&n nhu the nao va nh�n https://thuviensach.vn

thay cai gi la can thiet cho tre. Vi dl,l, doi v6i tre, de horn sau di h9c dung gier va minh man, tre can ngl.t du giac. Khi dua ra gi6i h9n, v6i tinh thuOTig, con se nghe theo va dan dan d6

se tr& thanh th6i quen tot cua con. Trong tru&ng h<;rp nay m�c du ta dua gi6i h9n cho tre nhll'Ilg khong gQi la ph9t vi ta khong don tre vao g6c tu&ng, khong khien tre bi bi bach.

"Hom nay con cu giang do chO'i cua b9n nhieu Ian.

Lam b9n kh6c nhu v�y thi khong duQ'c con 9. Thoi, v�y horn sau con biet nhu&ng nhin thi minh quay 19i chcri v6i b9n h

n , ,,

e.

Neu khi nghe nhu v�y con lien gao len kh6c 16c, muon

& l9i chO'i tiep? 0 hen tre, thong cam v6i tre: "M� biet roi, con muon & 19i chO'i. Nhung horn nay con lam b9n kh6c nhieu Ian roi, minh phai ve thoi. Hom khac minh se t6i chcri tiep nhe." Va cu de dua tre kh6c, neu n6 can kh6c de bieu 19

S\f tuc gi�n cua no.

Mau chot la trong toan b9 S\f vi�c, ho m� v�n the hi�n duQ'C tinh thuOTig v6i tre, v�n & "cling phia" v6i tre. Gi6i h9n duQ'c dua ra, con c6 quyen bieu 19 cam xuc, nhll'Ilg con se "h9c" duQ'C trong yeu thuOTig: "Thoi, dung la horn nay minh cu xu khong hay, lam b9n kh6c. De horn t6i quay l9i chO'i v�y:' Tre biet rang n6 khong lam dtl'Q'C dieu n6 muon, nhung n6 l9i c6 duQ'c bo m�, nhfrng nguCri luon yeu thuOTig va chap nh�n n6. Dieu nay chinh la cot loi cua S\f tl,l' tin va h9nh phuc.

V�y c6 phai cu dua ra nhieu gi6i h9n va l�nh cam thi tot? Khong, neu b9n cu "co tinh" dua ra nhfrng gi6i h9n VO

ly, pha ho9i "h9nh phuc" cua tre, thi tre se khong nghe theo.

Doi v6i tre cang nho, d�t ra cang it gi6i h9n, ma t9o dieu ki�n de tre ngoan ngay tir dau. Dan clan khi tre l&n len thi https://thuviensach.vn

m&i dua ra gi&i h9n b6i khi d6 tre m&i lam nhfrng vi�c ma can gi&i h9n va khi d6 tre ding biet nghe theo, biet quan ly cam xuc hon.

Khi b9n da lam tat ca ma con v�n khong nghe lCri? H�u qua tl,l' nhien c6 the la phuong ke cuoi dmg. Dua tre om m(>t lan vi bi 19nh, la m(>t h�u qua nh� nhang nhung d9y cho dtra tre nhieu hon nhfrng lCri nhac nher ve an m�c day du. Con v�n de do lung tung khong cat dung ch6? Lan n6 bi mat di m(>t chiec bong tai yeu quy chac se d9y n6 can th�n hon. Nhfrng luc nay, v�n chia se S\f cam thong, yeu thuong v&i tre khi tre om, tre lam mat bong tai, thay vi chi trich tre

"Day, thay chua, khong nghe l<'ri m� roi bi om" hay "M� n6i nhieu Ian khong nghe, gier da chira chua ?"

3. Bo m� tv "k)t lu�t" minh

Bo m� ding can tl,l' "k)r lu�t" minh, the hi�n er kha nang kiem soat cam xuc va lam guong.

Kiem socit cam xuc.

Bo m� can quan ly con gi�n dfr nhu the nao:

- Tl,l' nh�n biet nhfrng cam xuc cua minh. Hieu duQ'c can nguyen nhfrng cam xuc cua minh. Chi m(>t hanh d(>ng cua tre thm'mg khong phai la nguyen nhan duy nh�t gay nen CO'n gi�n dfr ma la tong hQ'P tat ca cac yeu to trong CO'

the ( doi, m�t, SQ' hai, that v<;mg chi trich ban than rang minh khong gioi nen con nhu v�y ... ) Bo m� can "nghe" CO'n gi�n cua minh, nh�n biet cac yeu to mang den con gi�n (chong/VQ', sep, ho m� ... ) Dirng g9t di nhfrng cam xuc cua chinh minh.

- Hieu dU'Q'C tac h9i cua vi�c thieu kiem soat con gi�n dfr, hieu duQ'c nhfrng ton thuO'ng tam ly gay cho con khi minh danh, mang con.

https://thuviensach.vn

- "D�p lt:ra" ngay khi bat dau "n6ng m�t". Doi, m�t?

Hay n9p nang hrQ'Ilg, nghi ngcri. Bl,l'c mlnh v&i con? Giai thich v&i con, hoi con ... Gi�n chong, lo lang cong vi�c? Hay tl,1' bao ban than rang minh se giai quyet nhfrng van de d6

vao h'.tc khac.

- C6 thCri gian de nghi ve each mlnh muon d9y con, nghi ve each ho m� minh da d9y mlnh, nghi ve nhfrng cam XUC chat Chua trong long, Ve cong vi�c, Ve Sl,1' giup d& CUa VQ'/chong ...

- L�p nguyen tac cho ban than. Khi gi�n dfr, danh con,

mang,

chlri,

ph9t. Chi khi

binh tinh m&i quay 19i n6i chuy�n v&i con.

- Lay l9i binh tinh tnr&c khi d9y d6 con. Khi gi�n con, n6i v&i con m� phai & m9t minh m9t luc, vao m9t ncri nao d6 va co gang binh tinh 19i. Dirng giai quyet Sl,1' vi�c ngay, n6i v&i con m� se suy nghi ve van de d6 va n6i chuy�n v&i con sau. Roi di lam cac cong vi�c khac ma b9n phai lam (nau an, d9n d�p ... ) C6 the ap d\mg cac bi�n phap nhu th& sau, nghi ve m9t chuy�n gi d6 bu on CU'Cri, b�t nh9c ... Khi binh tinh thi nghi giai phap: C6 le can cho con di h9c, thay doi thCri kh6a bieu, lich sinh ho9t, n6i chuy�n de chong san se vi�c nha va cham con ...

Lam guang.

Cach d�.y tre tuy�t vCri nhat la lam guOTig cho tre. Dua tre khi nhin thay m� cat gifr do d9C g9n gang thi ding se tl,1'

SO sanh v&i phong CUa minh de h9c theo Sl,1' g9n gang CUa m�. Dua tre thay ho m� luon ttl'cri CU'Cri va c6 nhieu b9n be ding Se h9c dtl'Q'C each ket b9n Va duy tri tinh b9n CUa ho m�.

Neu nguCri ho muon con giup m� lam vi�c nha ma ban DAY CON KY LU.AT

.

........... ... ... ...... : ....................................... :

>

............. >

.............

https://thuviensach.vn

than minh khong d\mg tay lam thi dt'ra tre kh6 long ma nghe lCYi dU'Q'C. Chang h<,m khi ngm'Yi m� ch& m(>t thimg do to ve, ong bo g9i con: "Con trai cri, ra giup m� be do vao." Ong bo nay muon d9y con biet giup dcr vi�c gia dinh, nhU'ng ban than Vi�C ong CO the ngoi nhin VQ' kh� n� be do ma khong giup, l9i gQi con ra, da "d9y'' dt'ra con m(>t dieu khac.

10 TINH HU6NG THU'CYNG G�P VA CACH GI.AI QUYET

Tinh huong 1: Tre gianh do chO'i cua b�n, tre khong cho b�n chO'i cimg

Lang nghe va Thong cam

Chung ta thay tre thm'mg dung nhfrng tir nhU' "cua con", "cua t&". D6 la luc tre dang co gang xac dinh ve chinh minh va nhfrng gi minh SCr hfru. Khong nen nhin nh�n lCYi n6i, hanh d(>ng cua tre la "hU'", "ich kf: "khong biet nhm'mg" hay "tham lam". Thl,l'C ra, vi�c de tre biet cai gi la cua minh, cai gi thu(>c ve minh, la mc;>t kI nang rat quan tr9ng. Hay tU'&ng tU'Q'Ilg, m(>t dt'.ra tre dang chcri xep hinh, c6 dt'ra be khac den lay mat mieng ghep cua n6, lam cho n6 khong tiep tl,IC xep dU'Q'C, thi n6 bl,l'C minh la phai. Bat tre phai vui ve khi c6 b9n den lay mat do chcri la trai v&i tl,1'

nhien. Neu m('>t dl.ra tre dang & nha va c6 b9n den chcri, dl.ra be thay b9n d('>ng vao do chcri cua minh, lien gao len va gi�t lay do chcri tir tay b9n. Khi d6, bo m� thm'mg nhay vao can thi�p: "Con phai cho b9n chcri citng." Dl.ra tre khong biet t9i sao nen se la het, kh6c 16c. N6 se cam thay bi bo m� ap d�t, khong yeu thU'OTig, khong cong bang. Va n6 con cam thay

"ghet" b9n kia nfra vi hinh nhU' b9n dU'Q'C yeu chieu hO'n.

Ciing tU'OTig tl,1' v&i nhfrng dt'ra tre la anh chi em trong nha, neu ho m� n6i: "Con phai nhm'mg cho em" thi dl.ra tre se https://thuviensach.vn

cam thay "ghet" em vi n6 nghI em dugc yeu chieu hon n6.

Bo m� ngoi xuong ngang v&i hai dt'.ra tre, va hoi: "Sao, c6 chuy�n gi v�y?" va de hai dt'.ra tre n6i len van de tir g6c nhin cua cht'.tng. Bo m� khong nen chi dl!a vao nhfrng gi minh nhin thay de phan xet, vi ho m� c6 the khong nhin thay toan h9 S\f vi�c.

"Bc;tn lay do chcri cua con."

"Con ngoi dQ'i mai ma bc;tn khong cho chO'i:'

Khong chi lang nghe ma bo m� c6 the nhac lc;ti nhfrng gi minh nghe de xac nh�n dt'.tng van de va tre thay rang ho m� hieu dtrQ'C S\f buon h\fC Cua no.

"M� hieu roi, con dang chO'i thi hc;tn giang lay, nen gia con muon doi lc;ti."

"M� hieu roi, con da ngoi dgi bc;tn, cha bc;tn chcri xong, den lugt con m&i chcri, con rat ngoan. Nhrmg hc;tn ciing rat thich tro nay, nen hc;tn v�n chua chcri xong:'

Trao cfoi va hu&ng dcfo

Bo m� c6 the cho tre bi et rang tre c6 nhieu each thay vi giang Iay do chcri cua bc;tn ho�c chi gifr khu khu.

"Zade dang chcri roi. Khi nao bc;tn chcri xong thi con se dugc chcri:'

"Con chcri do chO'i khac nhe:'

"Con choi. dmg b;;tn nhe."

"Con c6 the hoi bc;tn: 'Bc;tn cho t& chcri cimg dugc khong?"'

Bo m� cho tre hiet tru&c m()t so h�u qua.

"Bay gia minh se sang nha bc;tn Jack chcri. Neu con chcri ngoan thi minh se & do chcri. Neu con giang do chcri cua bc;tn, thi minh se di ve nha luon."

Hay de dl'.ra tre co quyen quyet dinh no co chcri dmg D4-Y CON KY LU�T > >

https://thuviensach.vn

b?n hay khong. Vi dl,l, m9t d\'.ra tre dang chcri tro chcri solo la xep hinh thi no khong muon b?n den quay nhi�u, dmg xep hinh v&i no. Dieu do la binh thmrng. Bat ep m('>t d\'.ra tre phci.i chcri v&i m('>t dtra tre khac, se phan tac dl,lng.

"B?n Julie co ve muon chai dmg con day. Con co the meri h?n chcri dmg. Neu con khong muon thi lat nfra h?n ay se chcri tro khac, con se khong co ngum chcri cung nfra.

T'

uy

"

con.

Khi ho m� va tre ngoi l?i noi chuy�n thi se phat hi�n ra nhieu dieu. Vi dl,l, tre khong biet cai nao la cai minh dtrQ'C

lay, cai nao thi khong. Ho�c, tre than phien cac h?n lay het do chcri, no khong con do chcri nao nen phci.i di lay cua b?n.

Tir do, cac giai phap sang t?O se dtrQ'C dtra ra. Bo m� co the dtra ra lu�t tir trtr&c: "Do chcri ngum nao dang chcri thi la cua ngtrCri do. Neu muon dung thi phai hoi xin." "Do chcri nao dang khong co ai chcri, thi ai den lay ding dtrgc". Bo m�

ding cung cap cho tre du do chcri, de tre khoi tranh nhau.

Bo m� tv "kY lugt'' minh

Bo m� Ctr XU binh tinh, luon san sang chia se, dQ'i t&i ltrQ't mlnh, nhtrCrng nhin khi can thiet, thi tre ding se hQC

t�p.

Tinh huong 2: Con bj bat nC;tt

Lang nghe va thong cam

D�c bi�t la khi con bat dau di hQc, se co nhfrng d\'.ra tre cung l\'.ra treu ch9c ac y, noi xau, th�m chi tran l('>t va danh con. Khai ni�m "bi bat n?t" dung de chi rat nhieu trtrerng hgp v&i m\'.rc d9 nghiem tr9ng tir it den nhieu, gay ra ton thtrang ve m�t the chat ho�c tinh than ho�c ca hai.

Bo m� di nhien muon con m?nh me de khong bi bat https://thuviensach.vn

n�t, tuy nhien ho m� can biet rang vi�c con minh bi bat n9t khong phai la IC:ii cua con. Co rat nhieu dl:ra tre tot lanh, ngoan ngoan bi bat n9t. Vi�c con bi bat n9t la 16i cua ke bat n9t chl:r khong phai cua con. M()t con ngmYi co can dam hay khong dm;rc quyet dinh do d�o dl:rc cua ngtrCYi do chl:r khong phai SlrC m9nh CO' bap.

Bo m� nen lang nghe con ke chuy�n con bi bat n9t ma khong phan xet. Dirng noi: "T9i sao hie day no danh, con khong danh l9i no?" vi do la d9y cho con tu duy an mieng, tra mieng. Dirng h6i con: "Dl:ra day la ai de m� den tim bo m� no?" "Dl:ra day la ai de horn nao m� h6i chuy�n no?" Tre khong he thich each can thi�p nay cua bo m�, no xau ho vi nhfrng tieng nhtr "bi bat n9t roi mach m�". Tre cang cam thay thieu t\l' tin vi no khong t\l' xil' ly dtrQ'C van de cua minh.

Bo m� ding khong nen g9t di, coi do la "chuy�n b9n con nit treu ch9c nhau VcY van" b6i dl:ra tre CO the th\l'C S\l'

cam thay buon ha, dau kho khi bi b9n bat n�t, trong khi bo m� l9i coi nh� cam xuc cua no.

Trao aoi viz hU'&ng ddn

Bo m� can xay d\l'fig can nha luon la nO'i yeu thtrO'ng, nO'i tre cam thay S\l' am ap, no CO the quay tr6' ve, CO the san sang noi th�t tat ca v&i bo m�. Noi v&i con rang con khong can gifr bi m�t v&i bo m�. Sau khi lang nghe chuy�n cua tre, ho m� va tre co the ban b9c de h& trQ' tre nghi ra nhieu each doi pho. D9y con cac ngon ngfr de doi quyen lQ'i chinh dang cua minh "Den ltrQ't t& roi", "T& ding muon chm': ''Ay khong dtrQ'C xuc ph9m t&". D9y con nh�n biet cac tinh huong nguy hiem va phai lam gi khi do. D9y con biet di dmg cac b9n khac. D9y con biet hoa nh�p v&i dam dong de con luon dtrQ'C bao v�. Bo di ma khong cam thay xau ho khi Dt.\Y CON KY LU4T

............ ..

.......

> .......

https://thuviensach.vn

bi treu ch9c, thach thl'.rc. D9y con c6 can dam dung len bao v� b9n khac bi bat n9t.

Bo m� c6 the giup dtra tre them tin vao gia tri dung dan ma n6 von c6. Toi nh& chuy�n m()t dtra tre bi b9n khieu khich nhung chi lang l�ng b6 di. Ba m� om con vao long va khen con da biet binh tinh. Ba n6i v&i con "Con biet khong, nhfrng dtra tre gi(r nay ng6 nguQ'C, l&n len V�n CO the thay doi va tr& thanh nguCri biet Clf xfr dung m\l'C day. Con c6

nh& trong phim Ngoi nha nho tren thew nguyen khong, co be Nellie hoi nh6 rat chanh chua va luon tim each qu?y pha Laura, nhung khi l&n len l9i rat biet suy nghi day." Ba da ngQ'i khen each cu xfr cua con, dong thCri, ba gQ'i cho con m()t each nghi khong thu h?n, khong oan ghet, m()t each nghi het SlrC vi tha va tin tu&ng vao dieu tot d�p. Ba da m& ra m()t canh cfra de con v�n c6 the duy tri tinh b9n.

Doi v&i tre nh6 (2 3 tuoi), khi chcri v&i be l&n hOTI

-

ma co the bi danh, bat n9t, bo m� can xem xet xem con co an toan khong, co nguCri l&n doi theo de can thi�p ngay khong, va d9y con biet keu khi c6 tinh huong gianh gi?t, ho�c biet noi ra neu con muon gi d6.

Bo m� tl,l' "kY lugt'' minh

Trong cu()c song hang ngay, khi tre dUQ'C quan sat bo m� t\l' tin, Clf xfr m9nh me, biet doi hoi quyen lQ'i cua minh, khong de bi nguCri khac 0 ep ma v�n hoa nha, tre se hQC dUQ'C rang hoan toan CO the CO the bao V� ban than ma khong can dung den b90 l\fC.

Tinh huong 3: \on khoc an v�

Lang nghe va Thong cam

Tre khoc vi khong co dUQ'C cai no muon. Khi tre con https://thuviensach.vn

nho, n6 hieu rat nhieu dieu nhung kha nang di�n d9t con h9n che nen tre tim each kh6c, gao de d9t dugc cai minh muon. Ngu<'ri My dung tir tantrum de chi tinh tr9ng tre la kh6c, mat binh tinh, khong chiu Hing nghe, khong kiem soat dugc ban than, c6 cac bieu hi�n nhu nam Ian ra dat, kh6c 16c. Lang nghe nguyen nhan vi sao tre kh6c va phan bi�t vi�c tre kh6c an v9 v&i kh6c vi nhfrng nguyen nhan chinh dang nhu m�t, d6i, chan, muon dU'Q'C bo m� om ap ...

Trao c16i va hir&ng ddn

Doi v&i tre cang nho thi nen dap fulg nhu cau ctia tre ho�c dua bi�n phap thay the, bCri tre nho kha nang che ng\l'

cam xuc con thap. Khi con clan l&n len thi m&i can d9y con kha nang kiem soat cam xuc. Doi v&i tre l&n, khi tre kh6c an Vf:l nhU' V�y, ngu(ri lcYn khong can lam gi Ca, neU muon CO

the om lay tre nhung khong can d6 danh, chi can (y ben tre, trong chirng de tre an toan, khong lam dau ban than, va dQ'i con het kh6c, binh tinh tr& l9i. An v9 la each tre thu xem gao kh6c c6 hi�u qua khong. Neu tre gao kh6c va bo m� lam theo y ctia tre, thi lan sau tre ding se dung each nay m6i khi n6 muon cai gi d6.

Nhieu bo m� khi thay tre kh6c co gang bat tre ngirng kh6c ngay de chi cho tre biet sai & dau, de the hi�n quyen uy cua bo m�, th�m chi ph�t hay danh mang tre vi tre khoc an Vf:l. Dieu d6 la khong nen vi dlng nhu ngu<'ri l&n chung ta ding c6 nhfrng luc khong d9t dugc dieu minh muon ma cau gi�n b\fC b<?i. M<?t chut th<'ri gian se troi qua, tre kh6c roi se clan nin kh6c. Va khi d6, n6 tr& l9i vui ve nhu tru&c ma khong bi harrtrong tri nh& nhfrng cau mang nhiec hay th�m chi don roi ctia bo m�. Va tre clan clan ding biet rang n6 c6 the t\l' kiem soat con tl'.rc gi�n ctia minh.

https://thuviensach.vn

Khi tre tantrum, ngmYi My ding dung m(>t khai ni�m la time-out. C6 kha nhieu each di�n giai time-out la gi. C6

ngmYi hieu rang time-out la bat tre dtmg up m�t VO tu<mg, de tre hieu tre vira lam sai gi d6. C6 nguCri l?i cho rang phai bat tre vao m(>t phong khac, va trong khi d6 nhfrng nguCri con l?i trong gia dinh hay gia v<'>' vui ve, lay kem ra an, de tre them thuong, de tre biet minh bi ph?t. C6 nguCri C\fC doan hOTI cho tre vao phong kin va nhot tre trong d6. Th\l'C te, cac chuyen gia va nhfrng giao vien toi tiep xuc khong khuyen khich ca ba each lam nay bcYi tre cam thay bi bach, khong dm;rc yeu thtrOTig va tre ding khong binh tinh tr& l?i dtrQ'C

hay hQC dtrQ'C each kiem soat S\f gi�n dfr cua minh. Toi v�n con nh& khi con be, toi bi bo m� ph?t bat dung up vao g6c tu<mg, ho�c bi dung vao "vong tron" ( vong tron tren chiec chieu do rat pho bien hoi d6). Nhfrng luc bi dung ph?t nhu v�y, toi cam thay rat kh6 chiu, moi chan, khong biet phai lam gi, b\fC b(>i VO cung. Toi chi rinh khi nao bo m� khong de y la tron di chO'i. Chinh vi v�y ma toi nghi bat dt'.ra tre dung up m�t vao tu<mg khong giup dt'.ra tre binh tinh gi het, chi lam n6 cang kh6 chiu ma thOi.

V�y cac chuyen gia khuyen nhu the nao? HQ n6i timeout nen ap dvng v&i tre 3 tuoi tr& len. Khi tre tantrum thi d6 khong phai luc de nhac nh& hay d?y tre ma (y hen tre, ho�c th�m chi t?O mQt goc de tre CO the ngoi (y do Va lay l9i binh tinh, vi the cac chuyen gia gQi la m(>t "feel good place".

Do c6 the la m(>t g6c nha, d�t m(>t chiec ghe, goi hay d�m, mQt quyen sach, m(>t con gau bong hay bat Ctr thtr gi ma tre yeu thich. Khi tre la het hay khong chju nghe 10-i, hay n6i v&i tre: "Con c6 muon di ve feel good place khong?"

Neu tre v�n tiep tvc la het kh6c l6c, hay cam tay tre va d�n https://thuviensach.vn

tre vao goc do va noi: "Con hay & day va khi nao con binh tinh tr& l�i thi hay tr& l�i." Sau khi tre da het kh6c loc, c6 the om tre vao long va thi tham: "Con binh tinh l�i roi ha? Con gioi qua. Con da biet t\l' lay l�i binh tinh roi day.''

Trong each lam nay, tre hc;>c each t\l' quan ly CO'n gi�n dfr buon bl!C cua minh. Tre co m9t moi truerng tot, an toan (feel good place) de nhanh chong binh tinh tr& l�i. Trong khi d6, nhfrng ngueri trong gia dinh vj_n bay to dm;rc S\f thong cam, yeu thuang tre.

Bo m� ti!' "k)t lu�t" minh

Bo m� can lam guang ve kha nang kiem soat S\f gi�n dfr. Khong thet mang, danh tre vi tre cang thay rang khi co gi b\fC bQi thi CO the xa gi�n bang each gao thet, khoc loc.

Tinh huong 4: Con noi doi

Lang nghe va thong cam

Cha m� thuerng phan i.'.rng rat m�nh khi con noi doi vi cho rang noi doi la hu hong. Th\fC te la, doi v&i tre, kha nang phan bi�t dung sai, phai trai khong ro rang nhu nguCri l&n.

Tre co the biet rang noi doi la khong tot nhung no khong nghi qua nghiem tr9ng. Tre noi doi vi nhieu ly do, co the no qua Sc;>' hai, no muon tranh nhfrng h�u qua nhll' bi ph�t, CO

the n6 mu6n bao v� ai d6, c6 the n6 muon bo m� yen tam, nhung tren het tre noi doi vi no khong muon lam bo m�

gi�n dfr, no muon lam bo m� hai long.

M� hoi: "Con danh rang chua ?" Tre tra leri: "Con danh rang roi �.'' Nhung th\fC te la no chua danh rang, vl. no ghet vi�c danh rang. Nhung tre biet rang m� muon minh danh rang nen no noi doi vl. muon lam m� vui long.

M� hoi: ''Ai lam v& binh hoa day?" Tre ngay l�p ti.'.rc https://thuviensach.vn

tra kri: "Con khong biet 9': th\fc te la tre lam v6' binh hoa nhU'ng no qua SQ' m� se gi�n dfr, m� Se mang.

M� hoi: "Hom nay con dU'Q'C may diem?" Tre tra kri:

"Con dU'Q'C 8 9", th\fC te la tre dU'Q'C 6 diem, nhU'ng n6 biet m� muon no dU'Q'C diem Cao nen no noi doi de m� khong phien long, va de m� khoi la ray.

Vi�c co gang chung minh rang tre n6i doi se khien tre xau ho, nen tre l9i cang n6i doi.

M� hoi: "Sao l9i khong biet? Con lam dung khong?

Luc nay con da bong lam v6' chu gi ?" Tre SQ' hai cu lien t1,1C

n6i: "Con khong biet. Khong phai con:'

N6i doi dU'emg nhU' la each de tre co gang x6a di th\fC

te phii phang va lam cho the gi&i vui ve trer l9i. Trong lCri n6i doi cua tre c6 S\f ao U'&c ("Minh U'&c gl minh da khong lam vfr lQ hoa"), CO S\f mong muon dU'Q'C la mQt dua tre ngoan ("Lam v6' do la hU'. Minh khong muon la tre hU'"), c6 niem mong U'&c dU'Q'C m� yeu ("Neu m� khong biet minh lam v&, m� se van nghi la minh la tre ngoan, m� se van yeu minh:') Chinh vi v�y, vi�c tre n6i doi th\fc chat khong c6 gi dang ng9i vi trong long tre, tre chi muon lam bo m� hai long. Dieu quan trQng la bo m� t90 dieu ki�n de tre n6i S\f th�t va hieu rang vi�c n6i doi la khong nen va khong can thiet.

Trao c16i va htr&ng ddn

Bo m� cang gi�n dfr thi cang lam tre SQ' hai va n6i doi de hong thoat tc)i. De tre khong phai n6i doi, bo m� can gifr binh tinh m6i khi CO S\f vi�c xay ra.

Khi tre lam v& 19 hoa, m� l&n tieng:

"6i giCri oi, sao 19 hoa v& tan ra the nay? N6i th�t di, c6

phai con lam v& khong? M� biet roi day, khon hon thi n6i th�t di khong an don day."

https://thuviensach.vn

"Sao h.'tc nay con dam noi doi?''

Dua tre se hoang SQ' "Qi minh SQ' qua. Minh lam v& 19

hoa. M� het to the kia thi chac t()i minh to lam. Minh ma khai ra thi chac se bi danh don. Minh se noi doi. Nhung m�

bao m� biet roi, m� co biet th�t khong nhi? Sao m� biet roi ma m� con hoi? Thai, minh khai th�t khong thi m� cho an don. Qi minh da khai th�t roi ma m� l;;ii hoi v�n vi sao minh n6i doi."

Neu ngm'ri m� XU tri khac: "Q cai 19 hoa bi v& a? Sao v& the nhi? Con co biet khong? Neu con lam v&, con noi v&i m� nhe. M� khong trach con dau. Con ra lay cho m� cai choi v&i xeng de m� quet nhe. Manh v& nay ma gi�m phai la chay mau day."

Dua tre se nghi "Qi minh lam v& 19 hoa. Nhung gi9ng m� nh� nhang the nay chac t('>i minh khong to lam dau.

Chae minh n6i th�t thi se khong van de gi dau. M� rat yeu thuO'ng minh, m� lo manh v& se lam minh chay mau. Minh phai ch;;iy ra lay choi xeng de giup m� d9n m&i dU'Q'C. Lan sau minh se chO'i can th�n hD'Il:'

Khi con dung cam n6i S\f th�t, hay khen ngQ'i con, dung trach ph;;it con.

"Con biet dung cam nh�n 16i. Con gioi lam."

"Ph<;lm 16i la chuy�n binh thu6ng. Con bi�t nh�n 16i la gioi lam daY:'

Hay cho tre thay rang khi tre t;;io 16i, dieu quan tr9ng la doi di�n v&i h�u qua va tim each sua chfra n6.

"Tmmg bi ve ban ra mat roi. Trong xau qua. Phai lam gi bay gi& nhi? Con c6 sang kien gi khong?"

"Khong biet ai m<Y cua de con meo ch;;iy di mat roi. Hai m� con minh di tim no nhe."

DAY CON KY LUAT

. . . . . . . . . . . . . ' . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . · . . . . . > > https://thuviensach.vn

Thay vi tra khao hai dl'.ra tre "Ai lam do nU'&c ra nha day?" ma khong dl'.ra tre nao chiu nh�n. thi hay giao vi�c d9n d�p d6 cho ca hai dl'.ra tre.

De tim hieu goc r� cua vi�c tre n6i doi, bo m� can xem l�i toan b9 moi trU'emg nuoi dU'&ng cua tre. Nhieu bo m�

qua nghiem khac va doi hoi cao 6' tre, tre khong hoan thanh dU'Q'C, SQ' bi mang, nen n6i doi. Khi d6, can dieu chinh kY

VQng Va tirng bU'6'C giup tre de tre "lam dU'Q'C" thay vi de tre co dO'Il trong nhfrng kh6 khan, khong c6 each giai quyet roi l�i phai n6i doi.

V&i nhfrng each xfr ly nhU' v�y. bo m� da vira khien tre khong noi doi, vtra xay d\fng dU'Q'C niem tin va hinh anh tot d�p ve ban than no, vtra khien tre dU'Q'C am ap song trong tinh yeu thU'O'Ilg va d�y d6 cua bo m�:

"Minh khong can phai n6i doi, bo m� thich minh n6i th�t. bo m� se khong gao mang hay trach ph�t minh:'

"Minh co the n6i th.}t v&i bo m� bat cl'.r dieu gi."

"Khi minh g�p kh6 khan, bo m� co the giup d& minh."

"Thu nh.}n minh lam gi sai qua la kh6 khan, nhU'ng minh da diing cam n6i ra."

"N6i doi ciing khong lam minh lang tranh dU'Q'c h.}u qua d9n d�p no:'

Bo m� tl,l' "kj lw�t" minh

Bo m� trung th\fC se la tam gll'O'Ilg sang nhat cho tre hQc t.}p.

Bo m� khong nen ap dt,mg kieu "bat nQn", n6i "Bo m�

biet roi" trong khi b�n th.}t S\f khong biet Chae, VI khi dtra tre phat hi�n ra no bi roi vao b�y, n6 se thay bo m� khong ton tr9ng n6, n6 ciing se khong tin tU'6'ng bo m� nfra.

https://thuviensach.vn

Khong nen noi v&i con "Noi th?t di thi se dm;rc tha'', roi dua tre noi th?t thi ho m� l?i ph?t. Lam nhu v?y, dua tre se khong bao gier dam noi th?t.

Tinh huong 5: Con nhut nhat, s<r s�t

Lang nghe va thong cam

Dua tre SQ' ma, SQ' bong toi v.v ... Doi v&i ngu<ri l&n, dieu do du<rng nhu la "ng& ngan" nhung doi v&i tre nh6, do la n6i SQ' co th?t. HO'Il nfra, vi�c tre biet SQ' chung to tre rat quan tam den vi�c bao v� ban than. Vi dl,l, dua tre SQ' bong toi se luon co gang ch9n du<rng sang sua, an toan de di, dieu do rat tot cho tre.

Bo m� khong nen g?t phat di: "Co gi ma phai SQ'?" hay che nh?O tre "Lam gi co ma ma SQ'", "Do chet nhat". Lam v?y tre bi bo l?i v&i nf>i SQ' hai ma khong dll'Q'C trao Cong Cl,l de che ngt,r n6i SQ' hai. Day chinh la hic tre can dU'Q'C cam thay no dll'Q'C yeu thll'O'Ilg, dll'Q'C quan tam.

Trao c16i va hir&ng ddn

Bo m� co the tran an tre:

Gifr con hen ngu<ri: "Tieng nay diec tai qua con nhi.

Minh bit tai nhe." Dua tre se tl,l' tin, tin vao cam nh?n cua minh dong th<ri khong SQ' hai nfra "Day, dung la minh cam nh�n dung. Ti�c nay ?>n th�t. Minh bit tai theo m� baa thi khong thay tieng on to nfra."

"U, con SQ' con cho. No sua to qua nhi, lam minh gi?t minh. Nhung no bi bu<?c day roi, nen neu minh dung xa, no se khong can dll'Q'C minh dau."

"U, con xem phim co canh co ke l? d<?t nh?p nen con SQ' ha? Hoi be, bo xem phim nhu v?y bo ding SQ' lam day. De khi nao l&n hay xem nhfrng phim nhu v?y."

...... D4Y CON KY LU4T > >

https://thuviensach.vn

"Bo da kh6a cl:ra kY roi. Con c6 muon di quanh nha kiem tra l�i khong? Yen tam roi ve ngu:'

"Neu khi nao con SQ' qua, con gQi m� nhe. M� se den

.

,

v01

"

con.

M(>t each hi�u qua la lam tre cm'ri va t\l' thay n6i SQ' cua minh khong khung khiep den the.

Bo m� tl;l' "kY lu(it" minh

Bo m� can t�o dieu ki�n de tre khong g�p cam giac SQ'

khong can thiet. Vi d\l, khong nen d9a ma tre, ke ca khi vui dua. H�n che cho con xem ti vi, blri ti vi la nguon dua vao dau tre nhfrng hinh anh b�o llJC, kinh di.

Tinh huong 6: Con danh b;�m, danh ho m�

Lang nghe viz thong cam

Tre danh b�n, danh ho m� la vi n6 con nho, chtra biet CU' xlr, no chtra biet nhieu Cong C\l de the hi�n rang no gi�n dfr, d�t dtrQ'C cai n6 muon. Tre song trong moi truemg ho m�

d� cau gat, danh mang tre thi l�i cang dung den cong C\l nay.

Trao doi viz hir&ng ddn

Bo m� khong nen danh l�i tre "Day, con thay bi danh c6 dau khong?" Loi suy nghi "an mieng, tra mieng" rat c6 h�i cho dau 6c con non n61: cua tre.

Thayvao d6, khi con chuan bi danh ai, hay cam tay con l�i, nhin thang vao mat tre va n6i: "Con khong dtrQ'C danh.

M� dau."

"Sao, c6 chuy�n gi? Con b\fc minh chuy�n gi? C6 gi thi n6i cho m� nghe. Khong dugc danh ngu&i, nhe."

Dieu quan tr9ng khong phai la trach ph�t tre ma la xay d\fng a tre S\f cam thong v&i n6i dau Cua ngtr&i khac, de tre th\fC S\f cam thay n6 da khong nen lam dau ngu&i khac.

https://thuviensach.vn

D�c bi�t, tre rat thich neu dU'Q'C "giao vi�c" de sira chfra 16i cua no.

"Con khong muon em lay do choi cua con, vi con dang choi. Nhll'ng khong danh em nhe. Con noi v&i em 'Chi dang h

c .,

O'l ,,

.

"Con day b�n nen b�n bi nga roi kia. B�n dau day.

Minh d& b�n d�y nhe. Con noi xin 16i b�n nhe. Hoi b�n co dau khong. Xoa xoa cho b�n khoi dau nhe. Con lay cho b�n ter giay de b�n lau nll'&c mat nhe. Minh lam gi de b�n thoi khoc bay gier nhi? Con dU'a b�n choi cai xuc xac nay nhe."

Ban than dt'.ra tre, khi dU'Q'C cham soc khi no bi dau, ding Se cam thay niem vui trong Vi�c dU'Q'C song trong tinh yeu thll'O'ng va dU'Q'C ngu-Cri khac cham soc. M9t Ian toi dU'Q'C

cht'.rng kien m9t ngu-Cri b�n, khi con gai co ch�y nhanh qua, trU'Q't chan nga ra san nha, dau va khoc am len. Co cam m9t h9p nho nho di ve phia dt'.ra tre. Co lay m9t cai g�c nho va cu6n giay v� sinh nho trong do, lam bang bo gia ver cho chan cua dt'.ra tre. Dt'.ra con co Sl,lt sit roi het khoc, co ve thich thu khi dU'Q'C "bang bo" lam. Co b�n toi ke khi co dt'.ra tre khac den nha co choi roi bi dau, con gai co ding bat chU'&c, mang

"b9 do nghe" nay ra de "bang bo'', cho b�n khoi dau.

Bo m� tl.J' "kj lugt'' minh

Bo m� can lam gll'O'Ilg ve kha nang kiem soat Sl,l' gi�n dfr. Khong thet mang, danh tre, vi tre cang thay rang khi co gi bl,l'C bQi hay muon gi thi CO the xa gi�n bang each danh ngu-Cri khac.

Tinh huong 7: Con an trc}m

Lang nghe viz thong cam

Vi nhieu ly do ma tre an tr9m. Tre nho khong hieu D4Y CON KY LU4.T

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . >

. . . . . . >

https://thuviensach.vn

.

m9i thu phai mat tien mua va lay cua ngu&i khac la khong dtrQ'C. Co tre qua them muon co dtrQ'C v�t do trong khi tre chtra du kha nang kiem socit ban than nen da lay tn)m. Tre cung co the nghi rang no se khong bi bat, ho�c hinh ph9t se khong n�ng ne nen quyet dinh lay tr(>m. Co nhfrng tre nghi rang "cira hang co nhieu do", "b9n nha giau" nen lay cua hQ

se khong van de gi.

Trao doi va hir&ng ddn

Khi phat hi�n con lay do cua cira hang hay cua ai do, trtr&c het ho m� can het sue binh tinh. Neu ho m� gao len hoang hot, se lam tre SQ' hai va noi doi rang "Con khong lay cua ai. Con nh�t dtrQ'c" hay "B9n cho con".

Bo m� can nh� nhang giai thich cho con hieu vi�c lay tr(>m se lam anh hmmg the nao. Dieu quan tr9ng nhat la giup tre hieu dtrQ'C rang lay tr(>m la m(>t van de d90 due, va tre hieu dieu do t&i muc no muon tra l9i do, chu khong phai chi b(Yi SQ' bo m� mang, d9a "n(>p cho chu cong an".

"Con lay tien trong vi cua m� a? Con can tien a? Neu con can gi thi con hoi y kien m� nhe."

Dua tre se nghi: "Hirm minh can tien. Minh se noi cho me biet la minh muon mua gi v�y. Hy VQng m� se d?lng y mua cho minh:'

M�: "O con co cai but m&i a? D�p nhi? M� mua cho con luc nao ma m� khong nh& nhi? Sao? Con lay cua b9n a? lrm m� bi et but nay rat d�p. Nhtrng but nay la cua b9n.

Con lay thi horn nay b9n se mat cong tim lam day. But d�p the nay chac b9n cung rat thich. Con co djnh tra b9n khong?

M� hieu roi, b9n co rat nhieu but. Nhtrng con se chi dung but cua con thoi. But cua b9n thi phai tra b9n. Dung roi, nen tra l9i b9n. Con co but cua con. Day la but cua h<;m. Khi nao https://thuviensach.vn

minh danh dl,lm tien roi mua cho con m<}t cai but d�p con thich nhe:'

Dua tre se nghi "Hirm, horn nay minh lay cai but cua b�m minh ding nghi la b9n se tiec no lam nhtrng ma minh thich no qua, minh khong kiem che dtrQ'C nen lay no. M�

noi nhtr the thi chac dung la b9n tiec no th�t. Thoi mai mang tra b9n v�y. Minh khong muon lam b9n buon ti nao.

Sau nay minh se mua m<}t cai but th�t d�p, m<}t cai but hoan toan la cua minh."

Neu con lay cua b9n thi dua con t&i nha b9n de con tra b9n va xin 16i. Neu con lay cua dra hang thi dtra con t&i cl.ra hang de tra va xin 16i. Bo m� can thl,l'C hi�n nhfrng d<}ng tac nay m<}t each het sue binh tinh va de tre thay vi�c tra l9i khong phai vi�c gi dang xau ho. Khong Slr dl,lng giai do9n nay de chi trich, h9 thap tre.

Bo m� tv "kfr lu�t" minh

Bo m� lam guong cho tre ve d90 dtrc. Khong lay cai gi khong phai cua minh. Khong tham lam, t\l' nh�n biet cai gi phu hqp v&i dieu ki�n kinh te cua minh. Neu muon gi thi co gang kiem tien va tra tien day du.

Tinh huong 8: Con hll'<Yng binh

Lang nghe vci thong cdm

Bo m� can hieu rang tre luc nao cfmg "ngoan" khong phai la hay. Vi khi do tre nghe theo nhfrng gi ngum khac bao thay vi lam nhfrng gi minh nghi la dung.

Co con bmmg la may man! Dtra tre btr&ng la dtra tre biet ro minh muon gi, can gi, s�n sang theo duoi nhfrng gi no muon, khong "di theo so dong" va co nhfrng to chat lam ngum lanh d90.

https://thuviensach.vn

Tre bu&ng c6 nhfrng d?c diem sau: Khong d� thay doi quan diem, muon t\l' hQC thay Vi ngtreri khac ap d?t quan diem, muon t\l' lam chu ban than, muon "dung", theo duoi dam me, c6 d90 due cao, kh6ng chju bi ep bu(>c nghe theo nguCri khac ma lam dieu sai.

Trao aoi va hU'&ng ddn

Doi v&i tre bu&ng, nen tim each de ca bo mt: va con deu "thang'', thay vi cu ap d�t, dua ra lu�t l�. Lang nghe g6c nhin cua tre. D9y tre each thtrO'ng ltrQ'ng, thoa hi�p. Khi bu(>c phai dua ra gi&i h9n thi can thong cam v&i nhu cau cua tre, cho tre l\fa ch9n, ton tr9ng suy nghi va quyet djnh cua tre.

- Tranh luon phai tranh cai v&i con, dua ra quy tac va llch hang ngay sau khi da thong nhat, cu the ap d\mg.

- Cho tre dtrQ'C t\l' suy nghi, lam chu tinh huong. Thay vi bao tre lam gi/chi t�n nO'i, thi hoi de tre t\l' suy nghi.

- Cho tre l\fa ch9n.

- Cho con quyen quyet djnh nhfrng gi thu(>c ve con. De con t\l' h9c.

Neu tre kh6ng muon m�c ao thi bao n6 cu mang theo (Mt;> SQ' con l9nh). Tre th�t ra rat "dung" - n6 nghe theo nhfrng gi cO' the dang bao (trong nha nhi�t d(> binh thuerng, can gi ao) nen theo le t\l' nhien, tre se kh6ng nghe lCri. Bo m�

nen t90 dieu ki�n de tre thay rang ve sau n6 thay ddi quyet djnh, khi c6 them thong tin m&i, thi kh6ng c6 gi phai xau hd ca. Khong lam tre mat the di�n (nhu n6i v&i tre "Day, con ma khong mang thi c6 phai chet ret kh6ng?") Bo m� tv "kY lugt'' minh

Bo m� biet lang nghe ngueri khac, mer r(>ng suy nghi va hanh d(>ng cua minh d\fa tren leri khuyen hay h9c hoi tir https://thuviensach.vn

ngm'ri khac. Tre quan sat bo m� nhtr v�y se thay dtrQ'C lQ'i ich cua vi�c can nhac l<ri khuyen cua ngm'ri khac thay vi chi khtr khtr "minh m&i dung".

Tinh huong 9: Con xem ti vi qua nhieu

Lang nghe va thong cam

Tre khong t\l' co thoi quen va nhu cau xem ti vi nhieu.

Th\fC chat, chinh ngtrCri l&n da t90 cho tre thoi quen nay bang each tir khi tre con nho da luon b�t ti vi de tre xem hay chinh ngtrCri l&n ciing xem ti vi qua nhieu.

Nhieu bo m� da nh<'r c�y "co trong tre" ten ti vi vi muon dtrQ'C ranh tay. Luc dau, ho m� co the chi nghI de con xem ti vi m<)t luc de co thCri gian lam vi�c khac, khi d& b�n se tat ti vi di, nhtrng th\fc te thCri gian troi nhanh, va co khi tre da ngoi hang gi<'r trm'.rc ti vi.

Vi�n Nhi khoa Hoa Ky khuyen rang tre dtr&i 2 tuoi khong nen xem ti vi, tre tren 2 tuoi chi nen xem i, ho�c dmg lam la 2 tieng ti vi m<)t ngay. Vi�c xem ti vi co nhieu tac h9i.

No t9o thoi quen xau cho tre. Tre trer nen thl,l d<)ng. Trong khi er tam tuoi do tre co "nhieu vi�c quan tr9ng phai lam"

nhtr chcri b<'ri, noi chuy�n ... de phat trien cac ki nang v�n dc;mg, sang t9o, giao tiep ... thay vi ngoi xem ti vi nhin hinh anh troi qua, khong c:in v�n d('mg, noi chuy�n v&i ai, hay ttrerng ttrgng gi het. Ti vi ciing cung cap cho tre nhfrng canh b90 l\fc khien tre sg hai.

Trao doi va hlt'&ng ddn

Tir khi tre con nho, bo m� can quan tri�t khong de tre xem ti vi ho�c h9n che toi da. Tot nhat de con khong co thoi quen hay nhu cau de xem ti vi thay vi ve sau phai co gang chfra de "thoat" con khoi ti vi.

https://thuviensach.vn

Bo m� khong nen de ti vi h'.ic nao ciing b�t trong nha m�c du khong ai xem. Khong de ti vi trong phong tre. Neu bo m� quyet djnh thinh thoang cho con xem ti vi thl can gi&i h?n thCri gian xem va de y xem tre xem gl, xem cung tre, tat ti vi, chuyen kenh neu c6 canh khong phu hQ'P.

Danh cho tre thCri gian de chO'i cung bo m�, ho?t d('mg cung bo m� de tre yeu thich dugc v�n d('mg, sang t?O. Tre khong bi th6i quen xem ti vi thl khong can hu&ng d�n, tre ding nghi ra nhieu tro de chO'i m<)t minh. De con dugc t\l'

do SU dvng theri gian cua mlnh, t\l' chO'i ... Cung cap cho con nhfrng V�t dvng "san sang" de con sang t?O nhu xep san giay but ve, b<)t n�n, sach, b<) xep hlnh v.v ...

Bo m� tv "kY lugt'' minh

Bo m� ua v�n d<)ng, sang t?o thay vi ngoi nhieu gier xem ti vi chinh la tam guO'Ilg l&n cho tre.

Tinh huong 10: Con noi b�y

Lang nghe viz thong cam

C6 cau cham ngon rang "Tre con khong n6i b�y. N6

chi l�p l?i nhfrng gi ma ho m� n6 dang le ra khong nen n6i".

M<)t dua tre mang em n6 "Su nha may!" nhieu kha nang tru&c day n6 da nghe ho m� n6i nhu the v&i n6.

Dua tre khi n6i b�y thu(rng khien cho nhfrng nguCri xung quanh CU'Cri pha len, chinh VI v�y ma dua tre cang khoai chi va thich l�p l?i. Khi tre con nho, tre dang het sue to mo v&i the gi&i hen ngoai, trong d6 c6 ngon ngfr, chinh vi v�y khi tre l�p l?i nhfrng Im le khong hay ma tre nghe dugc, roi l?i nh�n dugc S\f chu y cua ngu(ri khac, thl d6 chinh la nguyen nhan rat nhieu tre thich n6i h�y.

Htn:'mg ddn viz trao aoi

< <

234

CON LA KHACI:I �f

https://thuviensach.vn

V&i trmmg hQ'P nhtr v�y, ho m� nen to ra khong quan tam t&i vi�c tre n6i h�y, khong thay dieu d6 c6 gi hay ho, dang huon ctrCri.

Bo m� c6 the hoi tre: "Con c6 hiet tir d6, cau do nghia la gi khong?" "Bay gier con hiet roi thi con con muon n6i tir d6 nfra khong?" Giai thich v&i con vi�c con n6i h�y c6

the lam nguCri khac huon, ph�t long: "Con n6i nhtr v�y la khong l� phep v&i ha nen ha huon day:' Neu con khong the kiem che dm;rc, rat muon n6i tir d6, ho m� c6 the dtra gi&i h�n de con hieu: "Con thich n6i tir 'cl:rt thoi' ha? Cl:rt thoi

& trong toilet. V�y con muon n6i tir 'cl:rt thoi' thi con chi n6i trong toilet nhe:' "Con thkh n6i tir 'rac rtr&i' ha? Rae & trong thung rac. V�y con muon n6i tir nay thi con chi n6i khi dt'.rng c�nh thung rac nhe:'

Tre nho dang h9c each the hi�n cam xuc thong qua ngon ngfr, day la CO' h{)i de di,ly tre each dung tir phu hQ'P.

"Sao, con b\l'c gi a? Neu con h\l'c, con n6i la 'Con h\l'c qua', cht'.r khong n6i la 'dien tiet qua' nhe:'

Bo m� ti! "kj lu�t" minh

Bo m� va ngtrCri than trong gia dinh can can tr9ng v&i ngon ngfr cua chinh minh.

D4Y CON KY LU4.T > >

https://thuviensach.vn

CHUdNG VIII

_,,,.

?

...._

?

A

DUA TRE HOAN HAO KHONG

TON T Al HA y DUA TRE HOAN HAO

·cHfNH LA CON B�N

Lam m� la nuoi dqy va yeu thudng cttla con ma bqn c6, chtl khong phdi mong c1t;ti c6 c1t1a con ma bqn ao 11ac. Lam m� la chap nh(m c1t1a con bqn eta sinh ra. Va, n�u bqn may mdn, c1t1a be c6 thi chlnh la ngllCli thay, giup bqn tim th&y chfnh minh.

Joan Ryan

B�m biet khong, trong toan h9 chU'O'Ilg nay, tat ca nhfrng gi toi co gang lam, la cht'.rng minh v&i b�m rang con cua b9n la m9t dt'.ra tre hoan hao!

"Tat nhien roi,'' b9n bao, "n6 ngoan lam, xinh lam, d�

thU'O'Ilg lam. Doi v&i toi, n6 la m9t dt'.ra tre hoan hao. N6 la qua t�ng t9o h6a ban cho VQ' chong chung toi.''

Chuc mirng b9n da c6 niem tin va tinh yeu VO dieu ki�n v&i con. V�y thi chll'D'Ilg nay se danh cho nhfrng ong bo ha m� v�n c6 chut than phien ve con, chang h9n nhU':

"Oi con be nay no nhat lam. Chang dam phat bieu gi dau. Phai cho n6 tiep xuc dam dong de n6 ho9t bat len!"

"Thang nh6c nay hieu d9ng lam. Phai ngan 'ong ay' l9i day, khong thi 'ong ay' pha lam.''

"N6 luc nao ding ch�m, den phat sot ca ruQt. Phai cho https://thuviensach.vn

n6 di h9c de n6 nhanh nh�n len."

Van van va van van ...

Toi muon cht'.rng minh v&i nhfrng ong b6 ba m� nay lam, rang con hQ hoan toan binh thm:rng, th?m chi, n6 la dt'.ra tre hoan hao ! Nhung toi biet chac, hQ chang tin toi dau.

Ai li;li di tin m(>t ngtr&i chang phai giao Slf, chang phai bac si, n6i chung Ia chang c6 chut tieng tam gi?

Nhtrng toi khong chiu dau hang! Toi se di phong van nhfrng ngu&i ma chac chan phai khien hQ tin!

V?y la dau tien toi di tim Albert Einstein. B9 6c 16i li;lc nhtr Albert Einstein hQ khong tin thi hQ con tin ai nfra?

Toi: Xin chao Albert Einstein. Cam on ong rat nhieu.

Ong la m9t thien tai ma li;li danh th&i gian de n6i chuy�n v&i toi.

Albert Einstein: Toi khong phai thien tai. Toi chi la m(>t ngu&i rat to mo thoi.

Toi: Nhieu ngtr&i cho rang con cai cua h9 khong hoan hao ...

Albert Einstein: Hirm, chi c6 hai dieu la vo hi;ln: vli tn,t Va S\f ngu xuan CUa con ngtr&i, Va toi khong chac Ve S\f VO hi;ln cua vU tn,i.

Toi: Nhung h9 co nhi�u cai d� than phi�n. Vi dl,l, con cua h<;> khong gioi toan ...

Albert Einstein: Dung lo lang neu g?p kh6 khan khi giai toan. Toi c6 the bao dam rang toi con g?p nhieu kh6

khan khi giai toan hon chung ay cht'.r.

Toi: Dt'.ra be h9c gioi la tre thong minh phai khong i;1?

Albert Einstein: Dau hi�u cua S\f thong minh khong phai la kien tht'.rc ma la tri ttr6ng tm;mg.

DUA TRE HOAN H.AO > >

https://thuviensach.vn

Toi: Ong c6 chac khong?

Albert Einstein: Neu h9 muon con thong minh, hay d9c truy�n co tich cho con. Neu muon con thong minh hon nfra, hay d9c cho chung them nhieu truy�n co tich nfra.

Toi: V�y lam the nao de thanh thien tai nhu ong?

Albert Einstein: Ai ding la thien tai. Neu b9n danh gia m()t con ca qua kha nang leo treo cua n6 thi ca d<'ri n6 se nghi rang minh kem coi.

Toi: Ong con l<'ri khuyen nao cho cac ong ho ha m�

khong 9?

Albert Einstein: Thay vi co gang thanh cong, thi hay co gang tr& thanh ngu<'ri mang l9i gia tri.

Toi: Cam O'n ong rat nhieu. Toi xin de ong quay tr& l9i v&i Cong vi�c khoa h9C thu vi CUa minh.

Albert Einstein ( c6 ve hg.m h11c): Khoa h9c chi thu vi khi n6 khong phai nghe kiem song thoi.

(Han bgn afl bie't rang CUQC phong van nay d11a tren nhfrng danh ngon bat hu cua Albert Einstein roi.)

''Albert Einstein gioi th�t day," b9n n6i. "Nhung ong ay c6 phai la bac si dau, ong ay biet gi ve tre con nao?"

V&i quyet tam cht'.rng minh rang dt'.ra tre cua b9n rat hoan hao, toi Ive dvc tim t&i nha so 141 D9i 19 Northwest Point, khu Elk Grove Village, nam ngay qnh thanh pho Chicago. Day la trv s& chinh cua AAP - Vi�n Nhi khoa Hoa Ky. Toi se phong van chinh ong James Perrin, Chu tich Vi�n nay.

Toi: Chao ong. Toi dang co gang cht'.rng minh v&i cac ong ho ha m� rang dua con cua h9 Ia dua tre hoan hao. Ong CO the giup toi dU'9'C khong?

https://thuviensach.vn

Chu tjch AAP: Day la m('>t van de thu vi. Tre em wa khong hoan hao. L;ti wa rat hoan hao.

Toi: Y ong la sao?

Chu tjch AAP: Tru&c het, can biet rang, tu khi sinh ra, m6i dua tre da c6 m('>t ca tinh khac nhau, khong ai giong ai.

Toi: Dung v�y.

Chu tjch AAP: Hi�p h('>i Nhi khoa Hoa Ky cho rang c6

it nhat 9 d�c tinh (temperaments) se dinh hinh ca tinh va each dua tre tiep c�n CUQC song. Thai d9 va hanh vi c6 the thay doi trong dCri nguCri nhung nhfrng d�c tinh nay dua tre da c6 tu khi sinh ra, c6 the thay doi m9t chut nhat la trong nhfrng nam dau dCri khi dua tre ra d&i va tiep xuc v&i moi tru&ng song, nhung nhfrng d�c tinh nay se theo dua tre suot dCri.

Toi: Chin d�c tinh nay la gi v�y, thua ong?

Chu tjch AAP: Chin d�c tinh d6 la:

Muc d('> ho9t d('>ng: Se c6 dua tre ca ngay thich ch9y nhay, thich nhfrng tro v�n d('>ng, trong khi d6 m(>t so tre khac l9i thich nhfrng vi�c it v�n d(>ng hem nhu ve hay xem sach.

Kha nang d\f doan tru&c: Dua tre c6 m(>t lich sinh ho�t (an, ngti, v� sinh ... ) d�u d�n hay khong.

Phan ung dau tien: C6 tre d�, g�p do chcri m&i, nguCri 19, thuc an m&i ... la thich luon, nhung ding c6 tre kh6c, nhe (thuc an) ra, phai dc;ri, phai thtr nhieu Ian, phai quan sat tru&c khi tham gia tro chcri.

Kha nang thich nghi: Kha nang thay doi phu hqp hoan canh sau m(>t thCri gian & trong hoan canh d6.

Muc d(> nh9y cam: C6 tre ngl:t nhung nghe tieng d('>ng https://thuviensach.vn

(nhtr ticfog c9t k�t cira, tieng nguCYi n6i chuy�n ... ) la tinh d�y luon, c6 tre nh9y cam khi di tren co, tren cat ... Trong khi d6, ding c6 nhfrng tre ngu ngon bat ke nh9c hay phim b�t hen tai hay ngu&i n6i chuy�n ngay hen c9nh.

Ml.'.rc d9 phan 1.'.rng: Tre c6 phan 1.'.rng m9nh, tich Cl,fC

ho�c tieu cl,l'c, hay thu&ng binh tinh ... Nhieu tre c6 ml.'.rc d9

bieu cam cao d{>, vi dl;l n6 kh6c thl hang x6m nghe thay ro mon m{>t, tre con giay gil;la, d�p chan tay, la het ... Nhtrng ding c6 nhfrng dl.'.ra tre chi kh6c nh6.

Tam tr9ng: C6 nhfrng dl.'.ra tre luon thay vui ve, thay nhieu diem tich cl,l'c, nhung ding c6 nhfrng dl.'.ra tre du&ng nhu luon than phien ...

Kha nang d� bi phan tan Sl,f chu y: Dl.'.ra tre c6 d� bi phan tan sl,l' chu y hay khong?

Kha nang t�p trung lau: C6 tre thich va c6 kha nang t�p trung lau vao m{>t do chc:ri hay m{>t vi�c gl d6, ding c6

nhfrng tre ch6ng chan, chi chO'i m{>t do chc:ri m9t luc la di tlm cai khac chc:ri.

Hay coi m6i d�c tinh nay la m{>t pho tir thap den cao.

M6i dl.'.ra tre 6' m{>t diem khac nhau tren pho cua d�c tinh d6.

Tong hQ'P l9i, t9o thanh m{>t dl.'.ra tre hoan toan khac bi�t v&i nhfrng dl.'.ra tre khac.

Toi: V�y hieu biet nay giup ich gl cho toi? N6 c6 lien quan gi den vi�c dl.'.ra tre c6 hoan hao hay khong?

Chit tjch AAP: C6 day. D6 la vi khong d�c tinh nao tot hO'Il hay xau hO'Il d�c tinh nao!

Toi: Ong se n6i sao neu ho m� cho rang "dl.'.ra tre c6

kha nang t�p trung lau la tot hO'Il"?

Chit tjch AAP: The gi&i da d9ng l9i chl.'.rng minh rang m6i d�c tinh deu c6 gia tri rieng cua n6.

https://thuviensach.vn

M9t dua tre luon t�p trung lau vao m9t tro choi, l&n len c6 the tr& thanh b.ic si ph�u thu�t th\l'c hi�n nhfrng ca mo keo dai ca chl,lC tieng dong ho. Con dtra tre thOi. be

"ch6ng ch.in" l&n len co the kh.im ph.i ra m9t vi khuan m&i roi l�i t�o ra thuoc m&i nher vao kha nang phat hi�n va nghien Clru cai m&i.

Toi: The neu h9 n6i "dua tre biet nhin nh�n CUQC song tich C\l'C thi tot hOTI"? C6 nhfrng d�c tinh duQ'c coi la "tot hOTI", "c6 lQ'i hOTI", "d� chiu" hOTI, dung khong �?

Chit tfch AAP: M9t dua tre d� nhin thay m�t tich C\l'C

l&n len c6 the tr& thanh nhan vien ban hang v&i doanh so cao nhat cong ty, trong khi dua tre d� nhin thay m�t tieu C\l'C l�i CO the hoan thanh tot nhi�m V1,1 cua mQt nhan vien kiem soat tai chinh.

C6 m9t khai ni�m Ia "Strategic optimist" (Lc;ic quan co chien lU'<;rc) va "defensive pessimist"(Bi quan phong thu).

M9i nguOi. luon nhac b�n "Hay luon nhin vao m�t tich C\l'C

cua van de"? Dieu d6 chua chac da tot dau nhe. Khi tien t&i lam ctmg ffiQt vi�c, CO nhfrng nguOi. Se lam tot hOTI neu nghi tich C\l'C, Va CO nhfrng nguOi. se lam tot hOTI khi nghi tieu C\l'C. Cung sap vao thi lai xe, m9t nguOi. phai t\l' bao minh: "Nao, se rat dOTI gian, minh thi chac chan se do", con m(>t ngu&i khac thl. nghi "Se kh6 khan da'.y, ml.nh phai h�t SlrC can th�n, khong dtl'Q'C SO' suat". Ca hai nguOi. cuoi cling deu thi do. NguOi. thtr nhat cho biet neu anh ta lo SQ' qua thi chac chan anh ta se run tay va mac nhfrng loi ng& ngan.

Con ngueri thu hai thi bao neu anh ta suy nghi chu quan, cho rang thi la do thi chac chan anh ta se mac nhfrng loi ma blnh thuerng can th�n nhu m9i ngay se khong mac. V�y d6, hai nguOi. ay dO'n gian c6 hai each tiep c�n van de khac nhau https://thuviensach.vn

tuy vao each suy nghi cua hQ. Nhung ca hai cuoi cung deu di thi va deu d6. Vi hQ biet, each suy nghi nao thuemg c6 1Q'i hOTI cho hQ. Gia sir ngmn than cu nhac anh chang thu nhat la "Can th�n day, dirng c6 chu quan'' va nhac anh chang thu hai la "Khong lo dau, chac chan thi se d6" thi sao? Ca hai loo khuyen do nhin ngoai thi thay rat bo ich nhung th\l'C chat khong tot cho hai nguOi hQ, vi khong phu hgp v&i thien hmmg suy nghi cua hQ.

Toi: Toi hieu roi, khong c6 gi tot hOTI han hay xau hOTI han. Dieu quan trQng la hieu biet ve chfnh minh, lang nghe chfnh ban than minh, tir d6 nh�n biet dieu gi la tot nhat cho minh.

Chu t!ch AAP: Chfnh vi v�y, khong nen so sanh tre, mQi S\f so sanh deu d�n den buon phien va that VQng. Nh�n thuc nay la het sue quan trQng b6i xa h{>i c6 khuynh hu&ng do 16i cho bo m�, d�c bi�t la nguOi m�, ve d�c tfnh cua dua tre. Chung ta can hieu rang dua tre sinh ra da c6 san nhfrng d�c tfnh trong nguOi, nen rat nhieu bieu hi�n cua tre, khong phai do 16i cua bo m�. khong phai do each nuoi d9y, va nguQ'C l9i, bo m� ciing khong the "nh�n phan khen"

ve minh.

Toi: V�y y ong la bo m� khong c6 16i gi ciing nhu khong c6 vai tro gi?

Chu t!ch AAP: M�c du bo m� khong c6 anh hu&ng len d�c tfnh cua con, nhU'Ilg vi�c nh�n biet cac d�c tfnh cua con la rat quan trQng. S\f nh�n biet d6 se giup bo m� ngirng chi trkh dua tre (vi d6 khong phai l&i cua dua tre, n6 khong co tinh lam nhu the), nh�n ra the m9nh cua con, giup con t�n d\mg toi da the m9nh, h9n che diem bat lQ'i, chuan bi moi trmmg phu hgp v&i d�c tfnh cua con. V&i dua tre ham https://thuviensach.vn

hoc;it d9ng, tc;io moi trm'mg trong nha de no hoc;it d9ng, dua di cong vien, dua ra ngoai thay vi & trong nha ca ngay, cho theo hc;>c l&p bO'i, v6, ... chap nh?n neu con khong thich hc;>c nhc;ic, ba le hay khong thich ngoi yen lau tren ghe an. Neu con bc;in co d?c tinh "kho", bc;in thay con can minh, thi hay Clr & hen con, hay Clr om con vao long. M?c du xa h9i luon CO gang ton vinh thuc day S\f t\l' l?p nhung bc;in la bo m� Va bc;in la ngm'ri biet ro con minh nhat.

Toi: V?y, neu gia dinh co hai dua tre thi each nuoi dc;iy ding phai khac nhau?

Chu tjch AAP: Dung v?y, m6i dua tre, ke ca la anh chj em, deu co d?c tinh rat khac bi�t va bo m� khong the ap dl;lng chung m(>t each nuoi dc;iy cho nhfrng dua tre co d?c tinh khac nhau. Doi v&i tre thm':mg t?p trung lau vao chi m(>t vi�c, bo m� can co each d(>ng vien de con m& r(>ng tam mat Va S\f chu y ra CaC S\f v?t khac, de CUQC song CUa con CO

tinh da dc;ing. Nuoi dc;iy m(>t dua tre rl;lt re, bo m� can khong bat tre phai thich ngay tu Ian dau tien vi neu bat ep, tre se cang co an tuc;>'Ilg xau v&i thu do hay ngmYi do. Khi ay, bo m� can de tre quan sat, bo m� lam m�u, chO'i cung v&i tre, to ra thich thti de clan clan tre se dam chO'i, dam thu. Doi v&i dua tre duerng nhu luon "than phien'', bo m� co the chO'i tro "thkh va khong thfch" v&i con, cuoi m6i ngay ngoi noi chuy�n v&i con, bo m� ke ra dieu lam minh vui va dieu lam minh khong thich nhat trong ngay, roi khuyen khich dua tre ke xem dieu gi khien no vui va dieu gi khien no khong thich. Trong th&i gian dau, dua tre co tam trc;ing tieu C\fC

thu&ng li�t ke rat nhieu dieu n6 khong thich, nhung clan clan n6 se hc;>c t�p each nghi cua bo m� va clan clan de y den nhfrng dieu xung quanh ma n6 thay thich.

DuA TRE HOAN HAO >

https://thuviensach.vn

Toi: Anh em trong nha da khac nhau d�c tinh, v�y thi bo m� va tre han ciing c6 d�c tinh khac nhau dung khong?

Chu tfch AAP: Bo m� can hieu rang ban than minh ciing c6 nhfrng d�c tinh rieng. De hai hoa d�c tinh cua bo m� va cua con, bo m� c6 quyen quyet dinh cuoi cling nhung can lang nghe va ton trQng y kien cua tre. Toi da tung dU'Q'C

g�p m('>t dt'ra be "kh6", de b\fC tlrC, de cau gi�n nhung ngu(ri m� VcYi S\f yeu thuang, diu dang Va kien nhln da giup dt'ra tre clan khac ph\IC dU'Q'C. Chi thong nhat v&i chong la du chau c6 lam gi, khong bao giiY duQ'c danh chau. Anh chong cfmg kha n6ng tinh nen c6 Ian thay con quay kh6c, hay nghich, thi danh vao tay con, nhung chi VQ' ngay l�p tt'rc nhac chong khong bao giiY dU'Q'C l�p l�i. Chi rat nh� nhang v&i con. M6i Ian & hen con, chi l�i nghi ra tro chO'i de hai m� con om nhau cuCri. Chi hay d�n con ra ngoai chO'i de con dU'Q'C & gan thien nhien. Chi mua nhfrng ch�u cay nh6 ve nha de hai m� con cling cham s6c cay. Roi chi d�y con mlii Ian an banh my, minh khong an dU'Q'C VO ct'rng & ngoai thi minh gifr l�i de chieu ra ao cho tjt an. Nhfrng vi�c nhu duQ'c tU'&i nU'cYC cho cay, cham SOC cay, tha cho tjt an ... duiYng nhu c6 m('>t st'rc m�nh di�u kY lam diu tam hon.

Toi: C6 de xac d!nh dU'Q'C d�c tinh cua tre khong, thua ong?

Chu tjch AAP: ThCri gian va S\f chu y den con se giup b�n nh�n ra con thu('>c d�c tinh nao. Can phan bi�t "d�c tinh" v&i b�nh. M('>t so d�c tinh & tre khien chung ta nghi tre c6 the c6 b�nh: vi d\l tre c6 muc ho�t d('>ng cao c6 the khien ta nghi tre bi tang d('>ng, tuy nhien, m9i chan doan phai do chuyen gia bac si chan doan chu ho m�, ong ha, hay nguCri ngoai khong the chi t\l' nhin ma chan doan dU'Q'C. Vi https://thuviensach.vn

dv, tang d(mg chi chan do.in khi tre 5, 6 tuoi tr& len, tnr&c d6 m<}t dua tre ho�t d<}ng nhieu la hoan toan binh tu6ng.

Tang d<}ng lien quan den van de than kinh chu khong dO'n thuan la tinh each.

Toi: Cam O'Il ong rat nhieu.

(C6 the b�n chU'a biet rang bai phong van aU'<;rc viet dl!a tren tai li�u cua Vi�n Nhi khoa Hoa Ky ve cac Dgc tinh cua tre.)

Rm khoi toa nha cua Vi�n Nhi khoa Hoa Ky, toi cu suy nghi mai ve nhfrng gi m&i h9c dm;rc va toi ng& ngang nh�n ra rang: Chung ta khong phai dang n6i ve chi nhfrng dua tre. Chung ta dang n6i ve chinh chung ta. M6i nguOi chung ta deu kh.ic bi�t. B�n va toi. M<}t vi dl,l thu6ng g�p trong cong vi�c: C6 nguOi kh&i dau v&i toe d9 ch�m, nhung ve cuoi dl,l' .in thi tang toe, cu6ng di} lam vi�c cao. C6 nguOi thi kh&i dau rat nhanh, nhung ve cuoi thi toe d9 ch�m, nang suat thap hO'Il. C6 nguOi l�i lam deu deu tir dau den cuoi.

M<}t co b�n cua toi, Morgan, c6 ke rang co ay thu<}c tip dau tien, khi bat dau cong vi�c, co ay khong muon ngay l�p tuc c6 ket qua luon, ma muon c6 thCri gian suy nghi ve n6 tru&c khi d�t but xuong viet. The nhung sep cua co ay khong hieu ve tip cua co ay nen cu ra sue doc thuc va chi trich co ay khong lam dung tien di}. Morgan rat bl,l'C minh vi m�c du co ay khong vi et dU'Q'C ra giay nhung hang ngay hang gier CO ay deu suy tu tran tr& vi dl,l' .in, nhung vi�c vi et dugc gi ra giay vao giai do�n kh&i dau doi v&i co ay rat kh6 khan. Nhung khi da suy nghi xong xuoi thi co ay c6 the d�t but xuong viet m<}t leo chi vai ngay la xong toan bl}. Chinh vi v�y, de quan ly dl,l' .in tot, tru&c khi bat tay vao lam vi�c trong nh6m,

£)(fA TRE HOAN HAO > >

https://thuviensach.vn

thtrang nen co m<)t huoi "lam quen" trong nhom, de m6i ngtr&i noi cho nhom biet each minh hoan thanh cong vi�c nhtr the nao. Khi nhom da hiet dieu do thi nhom co the phan ho cong vi�c trong nhom de phu h<;rp nhat v&i each lam khac hi�t cua m6i thanh vien trong nhom, ma co l<;Yi nhat cho ca nhom.

Biet dm;rc rang m6i ngtr&i rat khac hi�t, co diem m�mh, diem yeu rieng, co le se giup chung ta thanh cong hO'n khi chung ta hieu rat r6 ve minh, tu do dam theo duoi tr&c mO' cua minh? Nhfrng nam dau S\f nghi�p, d?O di�n Ly An khong may thanh cong. Co nhfrng luc ong that nghi�p,

& nha trong con lo nha cua de VQ' di lam kiem tien nuoi gia dinh. Nhfrng luc kho khan do, Ly An da dinh ho CUQC va di h9c cong ngh� thong tin vi khi do, day la nghe d� kiem vi�c nhat. Nhtrng VQ' Ly An da noi v&i ong: "Trang xa h<)i nay co hao nhieu ngtr&i co the di lam may tinh. Anh chi khac ngtr&i ta & m<)t diem la anh co tham v9ng do?t giai Oscar. Vi the hay cu tiep tvc theo duoi tham v9ng cua anh, Ly An ?·" Neu ngay do khong co S\f d<)ng vien m?nh me cua VQ', chac gia day chung ta CO them m{)t anh ky Str may tinh Ly An nao do, chu khong dtrQ'c xem nhfrng tac ph.5m dang kinh ng?c nhtr Ng9a ho tang long, Brokeback Mountain, Sac gi&i, Cu{)c ciiYi czia Pi ...

Chung ta co le ding se khong co m<)t Johnny Carson, ngh� si hai va ngtr&i d�n chtrO'Ilg trinh kY C\fU cua The Tonight Show suot 30 nam lien, ngtr&i co anh htr&ng m?nh me den cac the h� di�n Vien hai dQC thO?i Sau nay nhtr Jay Leno, Ellen DeGeneres ... S\f hai htr&c va thu hut cua Johnny Carson ai ding hiet, nhtrng it ngtr&i hiet ong la ngtr&i htr&ng n<)i. La ngtr&i htr&ng n<)i co anh htr&ng https://thuviensach.vn

gi t&i cong vi�c cua Johnny Carson? Ngmn hmmg n9i Ia ngmn c6 them nang luQ'Ilg khi (y m9t minh va mat nang luQ'Ilg khi a cimg v&i nhfrng nguCri khac. Trong m9t bfra ti�c dong nguCri, ngu(ri hmmg nQi Se CO XU hu6ng cam thay m�t moi va muon lui vao ncri nao d6 yen tinh hO'Il de lay l�i nang luQ'Ilg, de c6 the tiep tvc tham gia bfra ti�c d6. NguCri hu&ng n9i khong c6 nghia la nguCri rvt re. Trai l�i. h9 c6

the rat m�nh d�n. Sg khac bi�t 6' ch6 nguCri hu&ng n9i can n�p nang lU'Q'Ilg, bang each 6' rieng mQt minh, trU'cYC khi tr& nen m�nh d�n 6' ch6 dong nguCri. Trai nguQ'c v&i nguCri hu&ng n9i la nguCri hu&ng ngo�i - nguCri n�p nang luQ'Ilg khi 6' cimg v&i nguCri khac va mat nang luQ'Ilg khi hQ 6' m9t minh. NguCri hu&ng ngo�i khong ng�i ngan cac bfra ti�c, hQ c6 the khuay d9ng dam dong, lien tt,Ic n6i chuy�n v&i m9i nguCri. Johnny Carson la nguCri hu&ng n9i trong khi Cong vi�c CUa ong l�i yeu cau ong phai luon tU'cri CU'Cri Va dan chuO'Ilg trinh, n6i chuy�n v&i rat nhieu nguCri, trong mQt khoang th6'i gian dai va lien tl,lC. Johnny biet the m�nh cua minh la oc hai hu&c, kha nang sang t�o tuy�t vCri. Ong da dung kha nang do de khien nguCri xem CU'Cri nghieng nga trong cac chuO'Ilg trinh. Nhung ong ding biet rang neu minh phai dan chuO'Ilg trinh qua thu6'ng xuyen, dong nghia v6i vic%c khemg c6 th&i gian rieng d� "n;;ip nang lm;mg" thi ong se khong the d�t phong d('> tot nhat trong m6i show di�n. Chinh vi v�y. ong da dau tranh va dua ra dieu khoan trong hgp dong vcYi cong ty truyen hinh de bao dam l!ch di�n khong day d�c va luon c6 thm gian yen tinh de n�p nang luQ'Ilg trU'cYC m6i show di�n. Ong cfmg thu6'ng tranh cac fan ham mQ, it tham gia cac bfra ti�c cua gicYi showbiz.

Ong rat tranh vi�c bi bao chi phong van trong khi ban than

... ... ................... �lIA TRE HOAN HAO > > https://thuviensach.vn

la nguCri da phong van rat nhieu nguCri noi tieng the gi6i.

"Toi th�m chi con khong noi chuy�n v&i chinh toi, neu toi khong co h�n tnr&c v6i chinh minh;' ong noi dua nhtr v�y.

Gia sfr b�n c6 m()t dl:ra con c6 thien htr&ng htr&ng n()i va horn nay la sinh nh�t cua con. Tru&c bfra ti�c sinh nh�t, hay de con c6 nhieu thCri gian yen tinh, m()t minh, thay vi keo con tham gia m()t lo�t cac ho�t d()ng trtrc:Yc do. Trong bfra ti�c sinh nh�t, ding dirng bat con phai b6c het qua cua m9i nguCri va di cam O'Il tirng ngu<Yi m()t, n6i n6 yeu thich m6n qua d6 t&i dau, b&i vi�c bieu 19 cam xuc ra ngoai nhieu khong phai la the m�nh cua ngu<Yi htr&ng n()i.

NGU'CYI HU'6'NG NQI vA NGU'CYI HU'6'NG NGO�I Nguoi huong ngo�i

Nguoi huong n9i

Lay nang luqng tU vi�c tiep xuc B! mat nang lliQng khi tiep nhung ngubi khac, b! mat nang xuc voi nhung ngubi khac, luqng khi o mi,lt minh

lay nang luqng tli ni)i tam

Can phai n6i d� lam ro mlnh Can phai nghT ky truoc khi nghT gl

n6i

Thubng duqc ngubi khac coi la Ban dau, thuong b! ngubi de tiep c�n

khac coi la kh6 tiep c�n

Thay vi�c ngoi va lang nghe la C6 th� lam vi�c yen tTnh kh6 khan

khong b1 gian doc;in

Xu huong lam vi�c d� thay d6i Xu huong lam vi�c d� hi�u the gioi

the gioi

C6 so thich ri)ng

C6 so thich sau

Thich tuong tac

Thich t�p trung

Hoa dong

Duy trl quan h� ben ch�t voi

mi)t nh6m nho

https://thuviensach.vn

De dang d uy trl nhieu moi quan Duy trl nhung moi quan h�

M

g�n gOi nhat

Xu hudng tieu di nang lu<;ing

Xu hudng bao ton nang lu<;ing

Ong Chu tich AAP co noi m('>t dieu toi thay rat quan tr9ng, do la nh�n tht'rc cua xa h('>i. Nh�n tht'rc dung dan cua m9i nguCri trong xa h('>i se giup chung ta tranh nhfrng st'rc ep sai lam, xay dt.rng m('>t moi truemg phat trien lanh m<,mh cho ca bo m� va tre.

M('>t dt'ra tre co thien hu&ng hu&ng ngo�i se d� duqc dam dong yeu thich va d� co nhieu b�n hOTI. V�y b�n co can lo lang khong neu con Ia nguCri hu&ng n('>i? Toi nh& co Ian xem tivi co canh m('>t ba m� noi: "Con be nha toi co le hu&ng n('>i" thi b�n cua nguCri m� ay dap rang: "Khong sao. Vi�c ay co gi sai trai dau." Th�t dang cam kich m('>t xa h('>i khi nguCri ta chap nh�n S\f khac bi�t cua m6i ca nhan nhu v�y. B�n chi nen lo tang khi b�n khong hieu biet ro ve hu&ng n('>i va khi b�n co gang bat con lam trai v&i thien hu&ng cua tre. Hay biet rang m('>t nguCri hu&ng n('>i v�n co the hoan toan thanh cong, d�c bi�t la khi nguCri do biet ro ve minh va cho minh CO' h('>i "n�p" nang luqng.

a Vi�t Nam thuemg co st'rc ep ve van de chieu cao, can n�ng cua tre, va tre thuemg bi so sanh v&i cac tre khac ve vi�c biet di s&m, biet noi s&m ... NguCri My l�i cho rang

"Mi�n la con nam trong 'khoang an toan' la ok". Cac ba m�

My so sanh mt'rc phat trien cua con v&i cac moc trong tai li�u y khoa chuan, vi dl,l, 5 thang biet l�t, 12 thang biet bo, 18 thang de con biet di, 18 thang de con biet noi it nhat 6

ti:r, 24 thang con biet noi cac cau ngan 2 ti:r ... Neu con chua https://thuviensach.vn

18 thang, con con dang 1 tuoi hay 14 thang ... thi du cho con hang x6m hay h<,m be c6 bi et di tu 9 thang hQ ding khong lo lang. HQ n6i: "M6i dl:ra tre c6 each phat trien rieng. Mi�n la n6 khong bi ch?m qua so v&i chuan, thl hay cu blnh tinh."

Toi chua thay dieu nao dung dan va chi ly den the. Nhu la anh m?t trCri ch6i rQi. B&i khi d6 dl:ra tre khong con la "d\l'

an" cua bo m� de dem di khoe v&i ngu&i khac. Va khi d6, n6

dtrQ'C bo m� yeu thtrO'ng de phat trien khoe m�mh.

Xa h()i ding can nh?n thl:rc dung dan ve b�nh. 0 My, vi�c "have medical condition" ("c6 b�nh"), "take medicines"

("phai Uong thuoc") la chuy�n binh thtrerng, va dtrQ'C ton tr9ng, cht:r khong phai bi ban tan, ghe li;mh. B<;m toi ke co ay c6 sep la m()t ngu&i C\fC kY gioi giang va tot b\mg. Ong ay khong he giau giem rang ong ay bi "epilepsy" (b�nh d()ng kinh) ma n6i cha mQi ngu&i trong cong ty biet. Th?m chi ong con n6i v&i mQi nguCri rang: "Neu toi len CO'Il co gi?t ma luc d6 toi dang cam coc ntr&c n6ng thi hay bo giup coc nu&c ra khoi tay toi nhe." Luc toi nghe cau chuy�n d6, toi th\fC S\f ng;;ic nhien. MC)t ngu&i dan ong qua thong minh! Ngoai vi�c t\l' tin vao chinh mlnh, de c6 the cha mQi nguCri bi et ve b�nh tlnh cua ong ay, ong ay con biet "men" mQi ngtrCri tham gia giup ong ay, tu m()t vi�c nhu la bo coc nu&c n6ng khoi tay de ong ay khoi bi bong. B;;in toi ding ke rang ong sep ay da CO VQ', con Va song rat h;;tnh phuc, dtrQ'C nhieu ngtrcn yeu men. Chinh nh& xa h()i nh?n thl:rc dung dan ve b�nh d()ng kinh, hieu rang do la m{)t b�nh CO the chfra dtrQ'C Va kiem soat dtrQ'C bang each Uong thuoc ho?c ph�U thu?t, nen m()t ngtrCri bi b�nh d()ng kinh nhtr ngu&i dan ong tren v�n co the di hQc blnh thu&ng, lai o to, di lam blnh thu&ng, th?m chi con dtrQ'C thang tien len cap de) quan ly.

https://thuviensach.vn

Khong biet n6 hyc cua toi nham chirng minh rang con CUa b�n la m{)t dtra tre hoan hao CUOi Ctmg da d�t dU'Q'C

chua? C6 le chi b�n m&i biet cau tra Uri cua minh.

Con toi, khi viet nhfrng dong nay, toi l�i nh& ve m()t ngay mua he gan day thoi, toi dang d�n Xoai di chcri 6' m()t trung tam mua sam. Cach chirng mu&i met c6 m()t ngu&i ph\l nfr dang day m('>t dira con bi di t�t ngoi tren xe Ian. Chi ay vira di, vira thinh thoang chi vao cac tu kinh va cui xuong thi tham gi d6 v&i con. Toi nhin tran tran. Tru&c mat toi la m{)t nguc'Yi m�, ma CO le m('>t Chl;lC nam trU'aC day, khi con ra d&i, da kh6c rat nhieu. C6 the bay gic'Y chi ay v�n con kh6c. Toi hyv9ng rang chi ay da tim l�i dU'Q'C niem vui, cung con hoa nh�p trong cu()c song - nhu la dua con di chcri 6'

trung tam nay. Nhung toi ding biet rang ngu&i m� ay c6 le chi luon mong rang con minh tru&c het duQ'c binh thuc'Yng nhU' nhfrng dtra tre khac, Va chi muon con dU'Q'C h�nh phuc.

Va khi d6, toi nhin xuong con toi, va toi biet, toi ding chi mong n6 duQ'c binh thuc'Yng nhu bao dira tre khac, va n6

duQ'c h�nh phuc. The thoi.

Toi se ket phan nay v&i cau chuy�n ve gia dinh Brent va Caitlin, ve m('>t y tu&ng tuy�t v&i cua h9 ma toi da m�n phep lay lam t1ya de cho cuon sach nay. HQ c6 t&i 5 ngu&i con. Hai ngub'i theo d�o Thien Chua nen v&i h9 con cai la qua t�ng cua thuQ'Ilg de, va nhu nhfrng ngu&i theo d;.to Thien Chua goc khac, h9 thuc'Yng c6 nhieu con. Dieu nay co the gay nhieu ng�c nhien doi v&i ngu&i Vi�t Nam, ncri 2 dira con la chuan va chi 6' nhfrng vilng nong thon xa xoi ngu&i ta m&i de nhieu hon 3 con. Chinh vi v�y, tru&c khi g�p Brent va Caitlin, toi hinh dung ve gia dinh h9, d�c bi�t ve Caitlin, nguc'Yi VQ', se la m()t ba dau toe bu XU an m�c xuenh xoang DU'A TRE HOAN HAO > >

https://thuviensach.vn

con s dua con thi loi thoi lech thech nghich ngQTil rm;rt: duoi nhau. Nhung Caitlin cao rao, t6c bu(k duoi ngl,l'a, qua u la xinh d�p, d�c bi�t la khi b<,m biet co ay da c6 5 con thi b;;m lc;ii cang khong the tin duc;rc. Caitlin d�p nhat la doi mat, qua thl,l'C rat quyen rfi, anh len dam tham, nhan ai, cam thong Va ca niem h<;mh phuc. Nhin Caitlin ngmn ta khong the khong tl,l' hoi vao tuoi doi mucri, co ay con c6 the d�p den the nao.

Toi g�p Caitlin tru&c Ilic buoi l� nha th& bat dau. Co khong c6 ve b�n tam xem s dua con dang 6' dau ca. Sau nay thi toi m&i biet h6a ra 5 dua con cua co, 4 gai, 1 trai, luc nao cling t\l' trong nhau nen khong c6 canh Caitlin dang phai be be nay hay ruQ't duoi theo be kia. Nhu h'.tc nay day, Kate 8 tuoi dang ngoi d9c sach, Emily 7 tuoi dang d�p qua bong xuong nen nha, George 5 tuoi dang thO' than di loanh quanh, Grace 4 tuoi dang n6i chuy�n gi d6 v&i m<)t dua tre khac, con Maya 2 tuoi thi dang tt,It mong xuong tll'ng b�c cau thang.

- Nay Caitlin, toi nghe Laura ke 6' nha co c6 nghi l� Con la khach quy?

- Toi khong hieu co muon n6i gi.

- Laura c6 n6i m6i thang co va Brent se trinh tr9ng m&i m(>t be di an nha hang, bfra horn d6 chi c6 rieng be va bo m�

thoi. Day la m(>t Sl,l' ki�n d�c bi�t duc;rc cac be rat mong ch&.

Toi thay ngc;ic nhien qua. Lam sao co co y tu&ng d6?

- A, toi va Brent thay chung toi can c6 th&i gian rieng de hieu ve tll'ng dl'.ra nho. Chinh vi v�y ma m6i thang, chung toi se Ian lugt m&i m9t be di an nha hang, de chung toi c6

the noi chuy�n ky hO'Il, xem gan day, n6 cam thay the nao, c6 gi muon chia se khong ... Noi chung, chung toi chi muon hieu con hO'Il ...

https://thuviensach.vn

- Tuy�t qua. Toi c6 the hinh dung rang cac be se rat thich vi dirgc ho m� quan tam d�c bi�t den minh. Dieu d6

se giup be tho 19 nhfing dieu ma thong thtremg c6 cac anh chi em xung quanh, be se kh6 n6i dtrgc.

- Dung v�y. Va th\l'C S\l' la, nam dtra con cua toi, chung rat khac nhau. Nhieu khi th�t kh6 tin la chung dmg ho m�, song trong dmg m<)t mai nha. V�y nen vi�c c6 thCri gian ngoi n6i chuy�n v&i tirng dl'.ra giup chung toi hieu con hOTI rat nhieu.

- Co c6 the ke m<)t so chuy�n ma co hieu them khi n6i chuy�n v&i tirng be dtrgc khong?

- Vi dl,l nhe, Kate, con be rat thich dQc sach, rat to mo ve mQi thtr xung quanh. Kate dang the hi�n m<)t so diem la con be kha thich qmh tranh, n6 thich la ngtrCri chien thang, gianh giai nhat, m6i Ian tham gia ho�t d<)ng gi ma n6 khong gianh giai cao la no rat bu&n. Chinh vi v�y ma chung toi danh thCri gian de n6i v&i con ve nhfing cam xuc do va de be clan VtrQ't qua. Emily thi la con gai nhtrng ttr&ng giong con trai v�y d6, n6 rat thich the thao, thich m�c ao the thao, di dau ding v�y. Trai ngtrgc v&i Kate, Emily n6i n6 kh6 t�p trung lam gi do lau qua, vi cll,l nhtr dQC sach hay choi dan ...

- Hay th�t. Hieu dtrQ'C con nhtr v�y la khCri nguon rat t6t d� lam b�n v&i con va giup con Vl.l'gt qua kh6 khan. Toi th\l'C S\l' thfch day.

Trtr&c khi g�p Brent va Caitlin, toi van nghI khi ngtrCri ta c6 2 dl'.ra con thi ngtrCri ta coi d6 la "2 dl'.ra con': tl'.rc la hai dtra hgp nhat, khong tach bi�t, nau cho dmg bfra an, cling clan di mua quan ao, cling dtra den trtremg ... Va toi cling khong nghI c6 b�c cha m� l�i co gang den ml'.rc nhtr v�y de c6 the hieu va danh thCri gian rieng cho tirng dtra https://thuviensach.vn

con. Nhung toi nh�n ra dieu nay het st'rc quan tr<;mg. Khi COi tung dtra tre la mQt Ca the rieng bi�t, de hieu rang no CO

the khac hoan toan nhfrng dua tre khac, de tro chuy�n, d�n dat n6 suy nghi va tr& thanh ngu&i nhu con mong muon.

Nhieu khi nghi thay lam cha m� qua u la m�t va b�n r9n la nhu v?y. Khong ai n6i la d�. Nhung du&ng nhu c6 nhfrng each rat U' hi�u qua ... va sung su&ng nfra, chang h�n khi cling con ngoi an uong thinh so�n trong nha hang.

https://thuviensach.vn

CHUONG IX

..._

..._

')

A

NGUOI ME HOAN HAO KHONG

,..

•

.....

.....

7

TON TAI

. HAY NGUOI ME HOAN HAO

CHI NH LA B�N

Hay tin vao bdn than bqn. Bqn bi�t nhieu hon bqn nghi day.

Benjamin Spock

B�m biet khong, cling nhu & chuO'ng tru&c, trong toan b(> chuO'Ilg nay, tat ca nhfrng gi toi se co gang lam, la cht'.rng minh v&i b9n rang b9n la m(>t ngm:ri m� hoan hao!

"Khong, khong,'' b9n xua tay. "Khong phai cht'.rng minh dau. Toi chang hoan hao gi dau."

Phan t'.rng cua b9n la hoan toan binh thmmg, b&i lam ho lam m� la m(>t cong vi�c rat ap h.rc.

Ct'.r b�t ti vi len ma xem. Trang nhan nhan cac quang cao do cho tre em va ha m�, nhan v�t trong quang cao Ia m(>t phl,l nfr m&i sinh dl'.ra con chU'a dil.y thang tu6i nhrmg trong co ay r9ng ngOi, chin chu, dang di�u tir ton, om lay dt'.ra con bl,l blm dang ngil yen, va nha co ay s9ch bong cht'.r khong l(>n x(>n ti nao. Chung ta nhin 19i minh: toe chai v(>i bu(>c tum len, CO'

the m&i sinh con chua phvc hoi, quan ao n)ng thung thinh de thoai mai, va nha d:ra day nhfrng ta, ao, binh sfra khap nO'i ... Chung ta thay minh th�t t� va chung ta tl,l' nhu phai mua "dung 109i sfra nay", "dung 109i ta kia" de mong duQ'c NGu'dI Ml;'. HOAN HAO

. . .

.

. .

• . . .

.

. . . . . . . . .

. . . . . . . . • . . . • . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. .

> >

https://thuviensach.vn

nhtr "ngtr<'ri m� ay". Nhfrng "ngtr<'ri m�" trong nhfrng quang cao d6 nhtr ra dau cho chung ta rang "M� thi phai cham lo mQi thi.'.r'', "M� can phai quan xuyen", "M� khong dtrQ'C cau gi�n", "M� kh.ong dtrQ'C ltr<'ri", "M� phai nau an ngon" ...

Khong can di dau xa. Ong ba, hQ hang, b.�m be, hang x6m, ngtr<'ri l� di tren dtremg... tat ca deu m�c djnh rang ngtr<'ri m� tre c6 con dau "con lung tung lam", "phai chi",

"phai bao'' ... Tat ca mQi ngtr<'ri, ke ca khi khong dtrQ'C hoi, deu san sang tuon ra nhfrng l<'ri khuyen ve each nuoi d�y di.'.ra tre nhtr the nao. Di.'.ra tre kh6c? Tat ca mQi ngtr<'ri xung quanh se "ho" ngtrai m�, bat d6 cho con nin kh6c ngay l�p ti.'.rc. "Tre con kh6c la khong tot dau;' hQ n6i, va ngtr<'ri m� se phai d6 cho con nin kh6c ngay, neu khong muon bi nghi la co "khong yeu thuong con".

M(>t ap h.rc nfra den tir cac nha san xuat do tre em.

Nhieu luc toi thay khong 6' dau nuoi con kh6 nhtr 6' My.

M(>t ctra hang ban do tre em 6' My r(>ng menh mong, ban hang ch9c nghin m6n do cho tre sO' sinh, hang cht.tc nghin do chO'i cho tre l&n. B�n se lam gi khi con b�n mat sang n.rc len trtr&c bup be Barbie, b(> Lego m&i ra mat, roi con chim canh Ct.It nhoi bong nfra?

Ap h.rc l&n nhat c6 le den tu chinh nhfrng ong bo ba m� khac. Cic cong Ct.I truyen thong xa h(>i nhtr Facebook, Pinterest, Youtube ... da m6' ctra cho chung ta thoai mai chia se va nghia vao d<'ri song rieng ttr cua nhfrng ngtr<'ri khac. Co A vira post hinh con co ay 3 tuoi da biet dQc. Co B post hinh di.'.ra con 2 tuoi rtr&i cua co ay viet chfr B ro rang tren bang, co ay con chu thich "Hom nay Jenny da biet viet chfr B". B�n be ngay ngay thang thang post anh con xinh d�p tuy�t v<'ri, ti�c sinh nh�t lung linh, anh m� con sang ng<'ri. The d6, gia https://thuviensach.vn

day chung ta khong chi phai to chl:rc sinh nh�t cho con, ma con phai to chl:rc th�t hoanh trang, phai c6 m<)t cai banh th�t to, phai mua nhieu bong, nhieu mu, nhieu qua ... De chvp anh d�p, post len face book. L9i con nhfrng bfra an trong chay mr&c mieng, bay bi�n tinh te cong phu, trong khi tay nghe cua minh tht.rc ra khong kheo lam. Qua facebook, b9n thay nhfrng ngtr<'ri m� thl:rc d�yva sap xep m<)t lo9t ho9t d<)ng cho con CUa hQ, nhfrng ho9t d{)ng ma hQ tl)' nghi ra, ho�C hQC ttr sach hay Pinterest ... HQ choi v&i con va roi con hQ t\l' l�p c6

the t\l' choi m<)t minh. HQ khong bao gi& can b�t ti vi va dl:ra tre vui ve ca ngay. Va roi b9n nghi den minh. B9n so sanh va t\l' h6i con minh c6 bi tvt lui so v&i b9n be khong, b9n dang lam gi sai? Ma sao b9n khong the nao lien tl)C sang t90 ra cac tro cho con, cfmg khong ngoi choi dtrQ'c v&i con qua lau v.v ...

C6 the thay r6 ap ll)'C cua vi�c so sanh len cac ong ho ha m�. M<)t each VO y thl:rc, chung ta lien tl)C so sanh v&i nhfrng ong ho ha m� khac: Toi c6 cung cap cho con nhieu thl:r nhtr ngtr&i khac cung cap cho con hQ khong? Con toi c6 gi6i bang con ngu&i khac khong?

Toi phai thu nh�n la toi ding chiu ap ll)'c nay. Trtr&c khi sinh, toi sam cho con tOi cai gi trong phong cua be? M<)t cai ciii, m<)t cai d�m, hai tam vai bQc d�m de thay nhau. Va ve sau nay khi luy�n con ngli rieng, toi mua them m(>t cai camera.

Toan b<) la nhtr v�y. Va toi nghi nhtr v?y la du roi. Nhtrng khi

..

toi t&i nha m<)t dong nghi�p\ra thay can phong cua dl:ra be m&i sinh dtrQ'C trang hoang rl)'c r& v&i bao do d9c, toi chQ't sfrng ngtr<'ri. Va toi dtra mat nhin tirng thl:r: M<)t chiec ciii ctrng cap hOTI, CO Ve lam bang gfJ mun, trong rat chac Chan va day d?n, c6 le dat hOTI ciii toi mua cho con khoang 200$.

M<)t b9 ga trai d�m hoa van hong Ii ti, kem cai quay ciii va https://thuviensach.vn

tam vai di�u dang che o dra so, dmg mau v&i d�m. M9t chiec ghe du dll'a de ngoi cho con bu. M9t chiec tu thay ta kiem tu dgng quan ao cho tre. Nhfrng cai chia ngan quan ao, nhfrng b9 quan ao nh6 nh6 dE;'p de dU'Q'C xep gQn ghe trong d6. Tat ca t�o nen di�n m�o m9t can phong hoan chinh, am cung, t�o nen cam giac rang dtra be dU'Q'C don ch<'r, dU'Q'C yeu thll'O'Ilg, dU'Q'C cung cap day du m9i thtr. Va (y g6c phong la m9t thtr lam toi suy nghI nhat: Cai wipe warmer. D6 la cai may di�n lam am khan U'61: cho tre, de khi thay ta, dung khan U'61: am nay se khien tre cam thay am ap chtr khong nhll' bi lau boo khan ll'61: de & nhi�t d9 thll'<'rng. 25$. So tien khong phai qua nhieu, so v&i mtrc chi tieu & My. Thgc te la toi c6 dung l�ng trmJ-c cai wipe warmer nay. Con toi c6 le ding muon cai wipe warmer nay. N6 chll'a biet n6i nhrmg toi nghI tat nhien la n6

muon dll'Q'C dung khan am hO'Il la khan l�nh. Toi khong mua cho con cai ciii dE;'p nay, khong sam b9 trang tri dE;'p de nay, khong c6 ca cai tu rieng cho con, khong c6 cai wipe warmer ...

Toi da yeu con toi du chll'a? Khong ngll'<'ri m(i' nao khong phai ban khoan suy nghi

© Toi era c:ren tham truong @ (nghf): Troi ! Truong Latin British School of Chicago, School la truong tu n5i tieng Lycee Francais, Latin School tot nhung rat dat. Ml nh lay dau of Chicago va da quyet d!nh cha ra tien? Con mlnh chi di hoc be thee truong Latin School. truong cong thl tuang la i n6 so Be hoc truong song nga thl se v6i dlla tre kia the nao?

rat tot cha be sau nay, c6 thg

n6i thanh th90 ca tieng Anh va

tieng Tay Ban Nha.

https://thuviensach.vn

© Be nha toi 1 o thang da © (nghi): Troi di, con nha biet di day!

mlnh sao 1 5 thang v§n chua

biet di. Khong hi�u c6 van d§ gl

vdi n6 khong? T6i nay v§ phai

bat n6 t�p di mdi dUQC.

© Be Gau 14 thang da biet © (nghi): Troi! Con mlnh n6i 25 tU Cd day. Biet n6i mdi chi biet n6i "ba" vdi "mi;!".

"an", "con h6", "di chdi" ...

The nay thl v§ sau kha nang

ngon nga cua n6 c6 b! thl,Jt lui

khong?

BON LY DO B� LA MQT NGU'CYI M� HO.AN HA.O. PHA.1, CHINH B�!

I. Hinh mau khong c6 th\l'C

Trml'c het, can lam ro rang, cam thay "t<)i l6i", cam giac bi ap h,rc khong phai hoan toan xau. N6 giong nhtr m<)t chiec chuong, de b9n dirng 19i kiem tra, xem nhfrng gi minh dang ap d\mg de nuoi d9y con c6 on khong. Nhtrng n6 khong nen tr& thanh ganh n�ng tam ly de co gang giong

"ngtrM m� kia'', hay ngtrM m� hoan hao.

B&i nhfrng hinh m�u d6 khong c6 thl,l'c. Khi b9n nhin thay nhfrng hinh anh quang cao, b9n nghI: "Oi, co ay th�t qua gioi giang, co ay th�t kheo leo, co ay biet d9y nen nhfrng dtra con xinh xan, dang yeu va thong minh, co ay biet nau nhfrng m6n an th�t ngon mat, co ay biet trang hoang nha ct:ra th�t am cung." B9n oi, hay h9c tir co ay nhfrng gi b9n thay hay, de b9n vui hon. Chu dirng m<)t phut nao buon long vi co ay qua hoan hao con b;,m thi khong.

MC)t nha bao tirng vi et "Hinh m�u khien cho chung ta, https://thuviensach.vn

ca nam, lan nfr, thay xau ho, SQ' hai, lo lang, ghen ti, buon h1,rc, tuy�t VQng, va mat can bang. Nhtrng hinh mau van ton t9i. Vi no t9o ra tien. Bang each khien chung ta ton thtrong va cha d9p len cai th\l'C S\f gc;>i la con ngtrCri. Khong co con ngtrCri nao hoan hao, chi co nhfrng con ngtrCri th?t, rat d�p."

Di�n vien Dustin Hoffman co lan xuc d{mg ke ve thCri gian ong dtrgc chc;>n dong vai Dorothy Michaels trong phim Tootsie (m(>t b(> phim noi ve m(>t ngtrCri dan ong bu(>c phai gia nfr de co the tiep tvc dong phim). Sau khi dtrQ'C hoa trang thanh m(>t ngueri phv nfr, Dustin qua kinh ng9c va doi cac chuyen gia make-up phai lam cho ong d�p hO'n: "Neu toi la dan ba thi toi muon minh d�p nhat co the". Nhtrng cac chuyen gia danh lac dau: "Dustin, chung toi chi c6 the lam den v?y thoi. Doi v&i di�n m90 cua anh, thi day la nhfrng gi tot nhat chung toi co the lam roi." Ngay horn do, Dustin trer ve nha buon ba, th?m chi kh6c Va n6i v&i VQ': "Lan dau tien anh biet the nao la cam xuc cua m('>t ngtrCri dan ba. Anh biet anh sap dong vai m('>t ngtrCri dan ha co trai tim tuy�t veri va tinh each thu vi, v?y ma anh da khong the lam ba ay d�p hon. Anh biet neu co g�p 'ba ay' & m('>t bfra ti�c thi anh se khong bao gier t&i bat chuy�n v&i ba ay, vi anh da bi 'tay nao'

roi, anh chi luon tim dan ba d�p. Va gier thi anh biet trong cu('>c dCri nay, anh da ler bao nhieu CO' h('>i de noi chuy�n v&i nhfrng ngueri dan ba tuy�t vCri, chi b&i vi h9 khong d�p:'

M9ng xa h('>i nhtr Facebook la nO'i ngtrCri ta chia se nhfrng gi d�p nhat, no khong phai la toan b('> S\f th\fC, CUQC

dCri th?t khong phai luc nao ding nhu v?y. Chung ta post anh de dugc nhieu nguCri "like" nhat. B9n khong nhin thay nhfrng luc cai va, nhfrng khoan ng, con cai leo nheo khoc loc, mat tham vi thieu ngu ... face book la th\l'C te da dU'Q'C

https://thuviensach.vn

chinh stra rat ky hr&ng.

Toi ding khong thoat khoi cai b�y Facebook. Khi m&i c6 con, toi chi nghi sinh nh?t con minh se chang can to chl'.rc cau kY gi, mua m{>t chiec banh sinh nh?t nho nho, m{>t buoi toi am ap cam m{>t ngQn nen len va cho con thtr chiec banh kem dau tien. Toi chtra bao gi& nghi m{>t dl'.ra tre 1 tuoi can m{>t bfra ti�c sinh nh?t hoanh trang. Nhtrng chtra den 12

thang, toi da nhin thay tren facebook qua nhieu anh b�m be to chl'.rc sinh nh?t cho con v&i nhfrng qua bong bay du hinh thu mau sac, nhfrng cl.ii ruy bang treo ngang nha, nhfrng chfr "Happy 1st birthday" mau xanh, mau hong d� thtrO'Ilg, nhfrng dua be di�n dam xl'mg xinh va nhfrng chiec banh kem bi pha bet nhe ....

V?y la sang sau horn sinh nh?t Xoai m{>t tuoi, toi ding post hO'n chl,lc tam hinh chl,1p buoi sinh nh?t cua con len trang face book ca nhan.

Con trtr&c sinh nh?t Xoai m{>t ngay ....

"Ch9n chu de nao day em?"

Toi va chong dang 6' Party City - m{>t ctra hang chuyen ban do to chl'.rc cac buoi l� nhtr sinh nh?t, Halloween, St.

Patrick's Day, Thanksgiving ... Do trang tri cho buoi sinh nh?t dtrQ'C thiet ke theo nhieu chu de de h,ra chQn. V&i be gcii thi co cac chu de cong chua, Mickey, Elmo, Dora, Hello Kitty ... Toi va chong di d9c di ngang Party City ngam nghia, ban b�c. Sau hO'Il nll'a tieng dong ho, chung toi quyet dinh ch9n chu de Elmo vi Xoai rat thich nghe Elmo hat va day la nhan v?t con se d� nh?n ra ... Chung toi mua m{>t cl.ii bang, bong bang giay, m{>t qua bong bay, m{>t vai hinh clan ttr&ng, m{>t chiec mii giay, tat ca deu theo theme Elmo, them vai qua bong bay ghi chfr "Happy birthday" nfra.

NGu'OI MJ;: HOAN HAO >

https://thuviensach.vn

Sinh nh�t con phai co m<)t cai banh de no pha bet nhe chl:r? V�y la tren dtremg ve, chung toi re vao sieu thi Jewel, tim mua m9t chiec banh co chfr Happy birthday. Nhtrng h9

khong co san.

"The minh mua cai banh trang roi bao hQ viet chfr Happy birthday ding dtrQ'C anh (}.."

"Chi O'i, loc,li banh nao it ng9t? Banh nao ding ng9t a? The cho em cai banh ca rot nay v�y. Chi viet cho em ch fr Happy birthday:'

"Em O'i, ha nay viet xau qua. Ai lf}.i ch9n viet mau vang tren nen trang, chang noi gi ca."

"The lam the nao bay gier? Hay bao ha ay Cf}.O di, viet mau do thay vao day:'

"Chi O'i, cai mau vang nay nhf}.t qua. Chi thay cho em bang mau do cho noi:'

"Oi, sao lf}.i the nay! Em O'i, ha nay hieu nham, ba ay lf}.i viet chen mau do len tren mau vang, trong kinh qua."

"Thoi, biet lam the nao bay gier. Thoi, the ding dtrQ'c."

Ve den nha, toi loi tat ca do ra trang tri phong. Nhfrng hinh dan ttremg thi rat d�, chi vi�c dan len de lam phong nen. Cac qua bong gap bang giay dung de treo len tran nha.

Toi von chang gioi man thu cong, trang tri nen nha chang co ti bang dinh nao co the gifr noi nhfrng qua bong do. V�y la thoi, ho XO.

Toi m�c cho Xoai m9t chiec vay mau do va cai cho con chiec c�p nO' mau do. Trong con be th�t xinh. Roi toi va chong dtra con ra khu da trang tri de ch9p anh.

"GiCri O'i, phai hoc nhfrng hinh da dan ra va dan lf}.i thap xuong, dan nhtr bay gier cao qua, ch9p anh chi thay nt:ra hinh thoi:'

https://thuviensach.vn

Toi hi hvc clan l\li.

"Anh cri, sao anh chvp toi the!"

''Anh phai tranh cai 0 cam di�n kia ra!"

"D<)i mu cho Xoai chvp anh di em."

"GiCri O'i d<)i roi nhung no thay kho chiu cu g?t ra."

"Thi gifr mu cho no m9t chut de chvp roi bo ra."

D<?i mu.

"Mu be qua cu bi tu<;>t ra dang sau. Kho than con be bi day chun mu thit lay co."

"Xoai, cm'.Yi di con."

"Xoai v6 tay nao. Chin mui nao. Trang cai rang be ti yeu the."

"Sao m?t no cu bi xi ra the nhi. Hay de chieu no ngu d�y roi chvp?"

"Xoai O'i, nghe nh\lc nay. Xoai nhay nao."

"Sao khoc the con? A, cai mu lam con kho chiu a?"

"Xoai cam bong nay con. Elmo nay:'

"Qi giCri O'i bong che mat m?t Xoai roi. G?t ra!"

"Trang con be cu nhu Sumo ay nhi."

"Xoai co ve chan roi."

M� d& dau cua Xoai t?ng Xoai m9t em gau bong hinh Elmo va mc)t chiec ao co hinh Elmo, the la Xoai di�n luon d� ch1,1p anh.

"Nao Xoai O'i, den man pha banh nao con. Anh chuan bi s�n sang chvp chua?"

"Xoai D'i, banh nay."

"Qi con be no lao vao cai banh kia. Ha ha ha ... No khong biet day la cai gi... Qi gi&i O'i no an tay vao cai banh kia. No ep hai tay vao cai banh:'

"No boc len mom an kia. Trang m?t no nhan kia."

NGu'OI Ml;'. HOA1'J' fl�O > >

https://thuviensach.vn

"Chae ngQt qua. De em thu. Oi giCri oi sao ma ngQt the nay. NgQt den t�n 6c. Thoi, cho n6 nghich pha thoi, dirng cho n6 an nfra."

"Ch9p dugc chtra anh? Ch9p dtrgc bao nhieu kieu

"N6 c6 ve chan roi. Anh ch9p dtrgc kieu nao trng y chtra?"

"Thoi, the nhe. Xoai O'i, ra day m� lau mi�ng, lau ngtrCri cho:'

"Qi, cai kem banh nay n6 m& qua, ch.le phai di tam cho con be:'

Cuoi buoi, chong toi da ch9p dtrQ'C 300 kieu anh.

"Trang anh toi qua, may xin roi ma con the:'

"O', em thu lay photoshop xem sao."

"Nhung em c6 biet dung photoshop dau?"

"Em cl:r dung nhfrng cong Cl,l dO'Il gian thoi, nhtr la chinh sang, cat anh . :

.

·

Toi horn d6, tOi loay hoay mat 3 tieng dong ho de ch9n anh, dung phan mem picasa ma toi da c6 s�n trong may tinh de sua anh. Loay hoay mai, c6 anh toi lam hong, hi sang qua, ap dl,lng nhieu l&p chinh sua qua ... , l�i phai lam l�i tir dau.

M(>t gia sang horn d6, toi post hO'Il ch9c tam anh da sua, them hi�u {mg anh d�ng "postcard" nfra cho them phan ngh� thu�t. M(>t dem ngu mu(>n!

Va bay gi<'r b;;m m&i biet nhfrng SlJ vi�c th�t SlJ xay ra dang sau nhfrng tam anh d6.

Nghi l�i, toi chi thay h;;mh phuc vi VQ' chong toi va con thl,l'C Sl,l'yeu thtrO'ng nhau nen m&i trai qua hang tieng dong ho xoay x& cai SlJ "to chl:rc sinh nh�t cho con" d6 ma khong noi cau v&i nhau. Toi h�nh phuc vi Xoai c6 m(>t toi v&i m�

....... < ..... < ..... . c:()� LA KHAClf �x

.

https://thuviensach.vn

d& dau va b?n be toi. Nhtrng toi khong thich hang tieng dong ho mua sam, ban cai, bo trtran ch9p anh. Khong thich hang tieng dong ho sua anh. Khong thich Sl,l' phi ph?m m()t dong giay in Slr d9ng m()t Ian de roi bo di. Neu dtrQ'C lam l?i, toi se ch9n m()t qua bong bay hinh Elmo, m()t chiec banh ngon va m()t cay nen, de ngoi chO'i vui v&i chong con va nhfrng ngm'ri b�n. The thoi. Sl! cau Icy theo duoi m()t b() anh de d&i cho con nhan ngay sinh nh�t khong phu hQ'P

v&i con ngtr&i, loi song cua toi. N6 c6 the hoan toan phu hQ'P va mang l?i niem vui cho nhieu ngm'ri khac. Nhtrng n6

khong phu hQ'P v&i toi. Sau nay toi luon nh& ve Sl,l' vi�c nay, du rat nh6, de nhac nh& rang minh nen lang nghe chinh tieng n6i cua minh, can lam dieu gi minh thay phu hQ'P v&i minh nhat.

2. B�n da cung cap cho con rat nhieu, dU'Q'C an Uong, dU'Q'C CO IDQt mai am, dU'Q'C hQC hanh Nhieu ngtr&i nghI ngtr&i My nuoi con nhan lam, khong mat th&i gian. Nhtrng lam gi c6 chuy�n nuoi d?y ca m<)t con ngtr&i ma khong nh9c cong. Khi toi (y thlf vi�n, toi thay nhfrng ba m� ngoi om con trong long ho�c ngoi qnh con, tay cam nhfrng quyen truy�n l&n, l�t tirng trang va d9c cho con. R<'>i sau d6, h9 ng<'>i c�mh xem con ve tranh, xep hinh, nhac nh6' con chia se do chO'i v&i b�n khac. Roi hQ quy chan xuong nhfrng tu sach thap de cling con ch9n sach mtrQ'Il mang ve d9c. Toi con g�p nhfrng ong bo ba m�

dtra con den l&p nh�c, l&p ve. L&p h9c 45 phut thoi nhtrng hay tinh ca th&i gian di b9 ho�c lai xe den l&p roi dtra con ve. Khi h9 6' trong nhfrng l&p nh�c, l&p ve d6, h9 cfing hat

"Wheels on the bus", lac ltr, nhun nhay, v6 tay, dem ng6n https://thuviensach.vn

chan, xoe tay lam hinh con nh�n ... HQ khong he cam thay minh dang mat theri gian vao vi�c tre con hay quay qua lay di�n tho.;i.i kiem tra thu, facebook. Toi biet nhfrng c�p VQ'

chong, chong di lam mu9n hem de sang d�y danh thi.'.rc con, danh rang rtra m�t, an Sang, dua con di h9c; con VQ' di lam ttr 5 gier sang de chieu dU'Q'C Ve ScYffi luc 3h dua con di Cheri tennis, h9c bcri, h9c piano ... M6i buoi h9c nhu the, h9 cat cong cher con di, ngoi dgi roi dua con ve.

0 My, chi er nhfrng thanh pho l&n thi phuO'ng ti�n Cong CQng m&i phat trien du de CO the di tir nO'i nay den ncri khac de dang bang xe bu}'t hay tau di�n ngam. Ngueri My phl;l thUQC rat nhieu vao 0 to de di ttr diem nay den diem kia.

Ben c.;i.nh do la van de an toan. Ngueri My it khi de con nho tl! di dau m9t minh ma khong co nguCri l&n di kem. Chinh vi v�y. m6i khi di.'.ra tre di h9c er tru(rng hay di t�p the thao, dan hat, la ho m� phai cher di ho�c thue ngueri cher di, ca hai ll,l'a ch9n nay deu ton theri gian ho�c ton tien.

Nhfrng buoi chieu khi toi di d.;i.o qua cong vien, toi thay nhfrng ong ho dang di.'.rng nem bong cho con t�p danh bong chay. Roi sau do, ong di lU'Q'ID vai Chl;lC qua bong da nam khap san co, roi l.;i.i nem tirng qua de con danh l.;i.i.

Bo m� con phai di lam, nau an, di chg, gi�t quan ao, quet d9n, sira chfra nha dra ... Chi rieng nau an dau co dcm thuan la chi la nau nu&ng ma con la suy tinh len ke ho.;i.ch horn nay tuan nay an nhfrng gi, can doi che dQ dinh du&ng cua tirng thanh vien ... Bo m� con phai giup con h9c t�p, trao doi v&i thay CO giao de bi et dU'Q'C tinh hinh h9c t�p Cua con ...

Cham soc si.'.rc khoe cho ca nha ... L�p ke ho.;i.ch di chcri, nghi ngO'i, nghi le ...

Co Ian toi hoi m9t ba m� xem khi con l&n len, tam 3

https://thuviensach.vn

tuoi tr& len thi cac chi phi li�u c6 giam b6t di khong hay tang them. Co ay bao con co ay tir nam 3 tuoi di hQC m()t tnrc'Yng cong mat 12.000$/nam. Tir 5 tuoi tr& len ding di hQC trtrc'Yng cong thi khong mat tien hQC, nhung V�n phai dong l� phi bat bu()c 120$/nam, do dung hQc t�p bat bu()c 100$/nam, truc'Yng hQc 6' My chi d9y den 3 gic'Y chieu, 6 gic'Y

co m6i di lam ve nen phai dong them tien de nha truc'Yng trong be tir 3 gic'Y den 6 gic'Y chieu nfra, mat khoang 225-325$, neu be di hQC them cac khoa dan hat thi mat them 100 -500$/thang, mua he tham d\l' tr9i he thi mat 1700$ cho m()t tr9i he, neu muon di tr9i he hay hOTI thi CO the mat t6i 4000$. Do la chua ke truc'Yng to chuc cac ho9t d()ng gay quy, phai dong them nfra. Day la be di hQC truc'Yng cong thi t\r 5 tuoi trer len khong mat tien, nhung neu di hQC truc'Yng tu nhu Lycee Francais thi 17.000$/nam, hay Latin School of Chicago 22.000$/nam, chua ke cac khoan phi va tien gay quy. Be nha co tuy la di hQC truc'Yng cong khong mat tien, nhung de vao dl.l'Q'C truc'Yng cong do, CO da phai mua nha Cr khu V\fC CUa truc'Yng, gia dat hOTI nhieu SO v6i nha Cr khu V\fC

truc'Yng hQc khong t6t bang. Ngoai nhfrng chi phi de di h9c tren, thi con cac chi phi an u6ng (b9n tre cang l&n cang an nhieu), di l9i (ch& di hQc, ch& di chO'i, den tuoi phai mua xe d�p)' quan ao, giay dep (b9n tre cang l&n thi di giay cang pha, be nha co m()t nam phai mua 8 doi giay), di du l!ch, tien gtri tiet ki�m de be di hQC d9i hQC sau nay (3000$/nam), roi to chuc ti�c sinh nh�t m6i nam ... Co ket thuc ban tuc'Yng trinh tai chinh nuoi dua tre v6i lc'Yi th& dai: "Qi, u&c gi quay tr& l9i thc'Yi dua tre chi can sfra va him:'

Tru&c khi noi chuy�n v6i Laura, toi khong ngc'Y rang b6 m� er My phai chi nhieu tien de nuoi con nhu the. Neu NGu'OI Mi;'. HOAN HAO

. . . . . · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · . . . . . . . . . . . . . • . • . . • • . • • • . • • • . . . . . . >

. . . · · · · · · · • · • • • • • · ·

https://thuviensach.vn

can phai cung cap cho tre mQi thtr tot nhat de tr& thanh m(>t ngm'ri m� tot thi tren the gi&i nay qua thl,l'C khong thieu ch6 de cac ong bo ba m� tieu tien. Toi b9c b9ch v&i Laura rang toi khong hieu vi sao bo m� 19i c6 the binh tinh va than nhien chi nhieu tien cho con den nhu v�y. Laura tra lCYi rang "Khi nuoi con, bo m� bi m(>t cam db rat l&n la neu hQ c6 kha nang chi tra, thi h9 khong the khong chi tra cho m9t thu ma h9 cho rang se tot cho con cua hQ. Chinh vi the nhfrng nguCYi kiem hO'n 150 nghin do/nam muon gtri con vao trtremg tu, b&i hQ c6 kha nang chi tra, roi hQ l9i co gang lam vi�c de c6 nhieu tien hD'Il de tiep t1,1c chi tieu cho con ... "

a Vi�t Nam ding v�y. Bo m� ton rat nhieu tien vao con: Thuc an, him, sfra, quan ao, hQc phi... Bo m� dtra con di hQc chinh, dua con di hQc them, dua con di chO'i, nau cO'ffi, dQn d�p nha cua, d9y con hQc bai ... Bo m� nghien cl'.ru trU'emg l&p cho con, dQc sach ve each nuoi d9y con ... ThCYi gian, tien b9c, cong sue bo m� danh de nuoi d9y con da la m9t con so dang ke.

3. Dl.Pa tre khong can qua nhieu

Tir ngay c6 bau, cac ap life hen ngoai da "gieo rac"

rang "tre ngay tir trong bt,mg m� can nghe nh9c Mozart hay Beethoven 15 phut m6i ngay de thong minh hD'Il". Hay th& nham tinh xem, neu de lam m9t ngu&i m� tot, tir khi c6 bau can hang ngay cho con nghe nh9c Mozart hay Beethoven 15 phut m6i ngay, hay trir di quy thCYi gian cua b9n 30 phut vi b9n con can ch9y di lay dia nh9c, lay tai nghe nfra chu!

Nhtrng c6 chac rang nhfrng phut giay b9n co gang d6, du cho vi�c mang bau da lam b9n kh6 ngli, m�t moi, non nao .. ., se giup gi cho dua tre, so v&i vi�c ngu&i m� dtrQ'C nghi ngO'i https://thuviensach.vn

khong can lo lang ve "trach nhi�m" m&i nay sinh d6.

MQt dt'.ra tre m&i sinh khong can qua nhieu. N6 chi can dm;rc an, dtrQ'C ngu, dlfQ'C thay ta, Va dtrQ'C yeu thtrang.

Quay tr& l9i tan toi t&i nha dong nghi�p va tham phong dt'.ra tre m&i sinh. Ve chiec ciii, ly tri da mach bao tOi rang "Chiec ciii nao ban & My ciing d<;it tieu chuan an toan''. Chiec quay ciii th�m chi con khong an toan cho tre em. Con cai che o cira so? Toi nghi dt'.ra tre th�m chi con chang ngoai dtrQ'C ra cira so ma nhin !

Thay vi m9t chiec ghe du dua (gia it nhat 200$) de ngoi cho con bu, toi thmmg be con ra ghe salon ngoai phong khach de cho con an.

Thay vi m9t chiec tu thay ta kiem tu d\fng quan ao cho tre 250$, toi mua m<}t chiec changing pad 7$ & IKEA + 2 tam b9c changing pad d6 nfra 14$. Toi sap xep l9i tu quan ao

=

cua minh va cho do cua con vao m9t g6c chung v&i minh.

Ve cai wipe warmer, toi da dt'.rt khoat khong mua.

Khong hieu vi sao cai wipe warmer nay nhu m9t ranh gi&i.

Neu toi mua chiec wipe warmer nay, toi nghi, roi tiep theo, con toi se can cai gi? Roi toi se mua tiep theo cai may ham sfra? Roi hang lo9t nhfrng tht'.r ham ba lang nfra, de bao dam m9i trai nghi�m cua em be deu em ai, tuy�t vCri? Ct'.r nho nh�t nho nh�t nhu v�y, de toi lo9i dan dtrQ'c ccii cam giac kh6 chiu trong nguCri, d<;it dtrQ'C cai s& nguy�n dtrQ'C lam

"ngu&i m� tot"?

To tien cua minh ngheo nen chung ta von c6 truyen thong gioi "xoay sa': gioi bien lfcYC muon thanh hi�n th\fC

tir ph9m vi nhfrng gi minh da san c6. Quay tr& l9i cai wipe warmer, toi tr& ve nha, va m6i khi thay ta cho con, tru&c d6, toi nam cai khan lfcYt trong tayvai giay, v�y la n6 du am de con https://thuviensach.vn

tOi thoai mai. Khi con toi l&n len them vai thang, no du<mg nhtr khong ne ha gi khan trc'rt co am hay khong. Va toi da chtra bao gi& phai nhin thay cai wipe warmer b� v� trong nha.

Khi toi viet nhfrng dong nay, Chicago da trc:Y dong, bat dau co tuyet. Ngay mai la ngay L� T? OTI Toi dQc dtrQ'C m('>t

.

bai bao phong van m('>t nhom tre em, hoi chung xem chung cam thay biet OTI vi dieu gi. Va day la nhfrng gi bQn tre noi.

Abby (2 tuoi) : "Ng9n thong kho va nho kho ?.''

Alex (3 tuoi): "Kem ?.''

Evie (6 tuoi): "Bo m� co du tien de co nha va thuc an ...

va xuc xich nfra .. .''

Leela (7 tuoi): "Chau biet OTI vi co gia dinh va b?n be ?."

Isaac (2 tuoi) : "Bao tang t\f nhien Peggy Notebaert ?.''

Jett (7 tuoi): "L&p hQc boi ?.''

Shiven (4 tuoi): "Chau biet OTI vi mQi ngu&i da t�ng chau chiec vong deo tay the hi�n tinh b?n ?·"

Kai (s tuoi): "L&p hQc boi, va chau dtrQ'C g�p b?n hQC

l&p bong da cfmg theo hQC l&p hQC bO'i, Va chau la be ngoan tieu bieu (y l&p m�u giao day ?·"

Lucas (2 tuoi): "Do choi tau hoa va pizza ?·"

Nathan (4 tu6i) : "Nhfrng hinh trai tim ma chau lam cho m� chau va nhfrng ngu&i yeu thtrO'ng chau ?·"

Riley (5 tuoi) : "Gia dinh va tat ca mQi thu ?·"

Rio (2 tuoi): "B?n chau va do chO'i ?·"

RJ (s tuoi): "B?n chau, do choi ... a, va ca gia dinh chau ?·"

Sonia (14 tuoi): "L&p the dl,lc, b?n be, gia dinh, va phim Catching Fire ?·"

Timothy (n tuoi): "Gia dinh, b?n be, do choi xep hinh Lego, the thao, va tuyet ?!"

Clara (4 tuoi): "Co giao, b?n be, gia dinh, hang xom ...

https://thuviensach.vn

tat ca mQi ngmYi trir b9n ngtrbi xau ?:'

Jack ( 6 tuoi): "Bo m�, m9i mon the thao, nhfrng ngtrbi linh bao v� dat mr&c ta ... va tat ca nhfrng gi ch! chau n6i ?·"

Hai ngubi b?n (6 tuoi): "Chau biet on vi chung ta c6

the giup nhfrng ngmJ-i ngheo d6i, va vi hai chung chau cimg duQ'c di h9c mc;'>t trmmg tot ? "

C6 the thay rang, trong tam tri b9n tre, chinh nhfrng dieu binh di nhat, chinh tinh cam va Sl,l' yeu thuong la dieu chung can nhat.

4. Vi�c khong co nhieu thw th�m chi con rat tot cho dwa tre

Rat nhieu chuyen gia chi ra rang: Chinh Sl,l' thieu thon

& ml:rc d('> nao d6, l?i thuc day S\f sang t?O & tre. Con cua b?n khong c6 bup be va be;'> binh sfra, bat, dia, ghe, ban cho bup be nhu nhfrng dt:ra tre khac? Hay nhin l?i con b?n xem. C6

phai nhfrng ngay qua n6 van lay con gau bong ra roi gia v& lay binh nu&c cua n6 cho gau bong uong, lay lll'Q'C cua b?n chai dau cho gau, lay thia b6n cho gau an? B?n khong can phai mua bup be va be;'> do linh kinh kia nfra dau, vi con b?n da sang t?O ra het tat Ca nhfrng th tr do roi !

Muffy Mead-Ferro (tac gia Lai thu t{)i cua m{)t ba m�

hrai) co ke con gai co khong c6 nhieu do choi, nhung ngay khi dU'Q'C cam cai loi bia cac tong tru&c dgng giay lau, con be da dung cai loi d6 lam ong nhom, roi luc sau lam ca loa phat thanh nfra. Tri tu&ng tU'Q'Ilg cua tre cang c6 CO' phat trien khi duQ'c giao nhfrng do v�t het sl:rc binh thu&ng nhu cai loi bia d6, hay cai XO, hay cai hc;'>p nhga ... C6 m('>t Sl,l' th�t Ia nhieu dl:ra tre con thich cai hc;'>p bia cac tong dgng do chO'i, con hO'n ca m6n do choi d6 nfra.

https://thuviensach.vn

Co m9t chuy�n trai nguQ'c nfra, hie dau toi khong ly giai dU'Q'C t9i sao. Khi t&i My, vao m9t sieu thi hay l(yp hQC, hay bat CU dau, ho�c dung bat CU San pham gl, ngoai vi�c nhln thay nhfrng U'U diem, toi luon nhln thay nhfrng thieu sot, nhfrng gl co the cai tien. Trong khi do, nhfrng c?u bc;i.n My ma toi noi chuy�n ve cung m9t chu de do, 19i to ra kha hai long v&i nhfrng gl da co. Vi d\l, hQ noi: "O, sieu thi Target, rat tot, rat tot. Toi ngc;i.c nhien la c?u l9i thay sieu thi do co khiem khuyet." Dang le ra, v&i toi, m9t dua den tlr m9t dat nu&c chang the so sanh v&i My ve v?t chat, toi phai cam thay hai long m&i phai chu. Nhung co le, chinh vl da ttrng "chang CO gl'', chinh VI S\l' thieu thon nen toi lc;i,i rat hay mO', rat hay tu&ng tU'Q'Ilg Ve tat ca cac kha nang CO the di�n ra, mO' ve S\l' hoan hao, tuy�t doi. Va chang phai S\l' tu&ng tU'Q'Ilg do fa bat dau cho S\l' Cai tien?

Vl sao toi lc;i.i co gang chung minh v&i b9n rang b9n da la m9t ngmYi. m� hoan hao. BCri:

I. Nhwng nb lire qua da t90 nen m«)t dtra tre va m«)t gia dinh ding thang

Khi bc;i.n nhln thay nhfrng nguCri ho nguai ml;' danh rat nhieu thCri gian dc;i.y con, roi khoe cac em be biet dQc s&rn hO'Il, biet viet, hay co ki nang gl VU'Q't tr(>i, b9n gi?t mlnh va nghi "Thoi chet roi, the nay thl con mlnh th\lt lui roi."

Bc;i.n muon danh 100% thCri gian vao con hay b9n chi muon danh vai tieng th\l'C S\l' ngoi lc;i,i v&i con? Cach nao cling dU'Q'C ca. B9n se hoi lam sao ma the dU'Q'C? Ro rang dua tre co m� danh 100% thCri gian cho se tot hO'Il chu?

Th?t ra, m(>t dua tre khong can hie nao cling phai dang lam mQt hoc;i.t d9ng gl ma m� da l?p ke ho9ch cho s�n: https://thuviensach.vn

Cho con chcri hoi;lt d(mg nay de kich thich tri tmmg ttrQ'Ilg.

Cho con lam cai kia de tang S\f t�p trung ... Doi v&i rn9t d-Lra tre, the gi&i ban than da ch-Lra rat nhieu dieu thu vj de n6

kharn pha. Xern mt; nau CO'ITI, gap quan ao, xern ho keo ban, lap tu ... Nhfrng hoi;lt d9ng binh thtremg di�n ra trong nha, roi nhfrng luc dtrQ'C mt; om vao long, ca nha chcri tro tron tirn ... The la da qua du de dau 6c rn{>t d-Lra tre phat trien binh thm'rng. DtrQ'C cung cap rn9t so ltrvng do chcri nhat djnh, d-Lra tre c6 the t\l' nghi ra du tro de n6 vui roi.

Cung 6' khu vui chcri, rn9t ngm'ri ph\l nfr di theo chO'i cling con va rn9t ngtrCri ph\l nfr de con chcri, con rninh thi ngoi d9c sach. Dirng cho rang ngtrCri ph\l nfr dau tien la yeu con, ngtrCri ph\l nfr th-Lr hai thi khong. Dirng nghi rang ngtrCri ph\l nfr dau tien thi qua charn b�rn con, con ngtr(ri ph\l nfr th-Lr hai thi biet di;ly con t\l' l�p. Moi quan h� cua ho mt; v&i con khong nen ph\l thu9c vao danh gia cua ngtrCri ngoai. Bi;ln lam dieu gi ma bi;ln thay tot nhat cho con va cho chinh bi;ln, the thoi!

Ngtr(ri ph\l nfr it cam thay minh phai hy sinh cho con cai, thi cang tot cho chinh ngtr()'i ph\l nfr d6 va d-Lra tre. M(>t ngtrCri ph\l nfr bi rcri vao Ci;lrn b.iy "hy sinh het minh vi con"

se c6 luc cam thay that v9ng neu con khong phat trien VlfQ't tn)i, roi cang co thuc day dtra con phai "gi6i hO'Il con ngtrm khac" de Xtrng dang v&i nhfrng n6 l\fC cua CO ay, ho�c doi hoi d-Lra tre phai biet "bao hieu" nhieu hO'Il nhfrng dtra tre khac.

Dirng thay c6 l6i v&i con neu bi;ln khong to cht'.rc m(>t bfra ti�c sinh nh�t hoanh trang cho con, khong ch\lp nhfrng tarn anh ngh� thu�t tuy�t vCri, khong rnua cho con m(>t cai banh th�t to, hay khong t�ng m(>t m6n qua dat tien! D-Lra tre https://thuviensach.vn

khong hiet gi ca! Hay cu lam dieu gi b<;m thay phu hQ'P cho b?n. B?n muon meri Iii b?n than t&i nha de "danh chen" linh dinh ... Ho�c dO'n gian la mua m<)t chiec hanh nho va m<)t cay nen, c6 hai bo m� va con thoi. Cach nao thi con cua h?n cflng thay dU'Q'C tinh thU'O'ng CUa h?n danh cho no.

Neu b?n c6 hie thay t<)i 16i va nghi minh chua quan tam du den con, thi han chi la cam giac danh lll'a b?n, h<'ri h?n dang dQC den nhfrng trang CUOi CUa CUOn sach khong he mong nay. B?n yeu con, va cac con cling yeu h?n, ca nha thay vui ve h?nh phuc khi & hen nhau, the la du!

2. DU>a tre can m(>t ngll'eri ho ngll'O-i m� t\1' tin Nhfrng ap Ive tll' hen ngoai thu&ng khien cho cac ong ho ha m� rat mat t11 tin. Trong khi d6, dang le ra, ke ca nhfrng ong ho ha m� nuoi con Ian dau deu nen tin vao ban nang cua minh, va quyet dinh dieu gi la tot nhat cho hQ va cho con cua h9.

NguCri m� di lam c6 the n6i la minh thich duQ'c ra ngoai lam vi�c va t?m rm xa con 8 tieng m<)t ngay khong?

Hay cu phai n6i la minh di lam ma rat nh& con?

NguCri mE;> & nha c6 the n6i minh phat chan len vi cu bi dinh con suot ngay khong? Hay phai n6i rang minh yeu thich m9i phut giay & hen con?

B<;i.n da g�p nhfrng nguCri n6i v&i b<;i.n: "Tll' khi c6 con CUQC song dao l<)n het", "Dua con lam thay doi het tat ca day nhi" v&i gi9ng c6 chut t11 hao, dll'ng cam thay h<;i.n c6 gi sai khi b<;i.n khong cam thay CUQC deri b?n da thay doi nhuerng v�y.

C6 ngueri m� c6 the chO'i v&i con suot ngay, nghi ra du thu ho?t d<)ng de lam v&i con. Nhung cling c6 nhfrng

< < CON LA KHACH �y

https://thuviensach.vn

ngu<ri m� m(>t ngay chi co the danh m(>t phan theri gian

"chat lm;mg" cho con, con l9i muon can bang d<ri song cua minh. Chinh b9n la ngu<ri se biet ti l� nhu the nao la can bang cho b9n.

Neu b9n khong du can dam de tin vao nhfrng gi minh cam nh�n, nhfrng gi minh lam thi lam sao b9n giup con tr& nen t\f tin, t\f l�p?

3. Tot cho ho m� Ia tot cho dwa tre

M(>t co b9n toi con d(>c than noi rang co ay phat chan khi nhin anh nhfrng ngu<ri b9n da co con vi tren facebook cua ngu<ri b9n do suot ngay chi noi ve con, "Con om. Con biet di. Con lam tro nay, con lam tro n9'', roi toan la anh cua dl'.ra tre. Khong con thay hinh anh ngu<ri bo, ngu<ri m� dau nfra. Duerng nhu d6 la face book cua dl'.ra tre ay v�y.

Toi nh& trong b9 phim truyen hinh Last man standing c6 m(>t co gai, co ay va chong hi�n dang ly than, ke tir giay phut to am tan v& co ay khong quan tam gi den ban than nfra. Trong suot b{> phim, luc nao co ay cfmg dang b�n r{>n, luc dl'.ra tre an lam do coc sfra xuong san nha, co ay guy xuong lau cho s9ch het, tru&c luc dl'.ra tre di ngu, co ay dem cai chan cua con cho vao may say 5 phut de chan am vi

"Boyd khong the ngu duqc neu chan khong am". Den m(>t horn khi dl'.ra be t&i nha ong ba ngu thi co ay qua ng9c nhien rang con khong can cai chan am ay cfmg c6 the ngu duqc.

Hoa ra tir bay lau nay co ay v�n Clr co gang lap het th<ri gian cua minh bang toan b('> ccic vi�c lien quan den con ma co nghi la can thiet, chi b&i vi co ay khong muon minh co theri gian de nghi den cai khac. D6 Ia cai c& de co ay bau viu "toi rat b�n", "con rat b�n'', de khong phai nghi den vi�c tan trang NGu'OI MJ;: HOAN H.AO > >

https://thuviensach.vn

nhan sac cho kh6i dau bu toe roi hay dau tu h9c hanh nham co m(>t cong vi�c tot hon cong vi�c hi�n tc;i.i.

De cham soc tre tot, tru&c het bc;i.n phai t\l' cham soc minh tot. Lam vi�c cu<rng d(> vira phai, nghi ng<Yi, an du, ngu du, vui ve, hc;tnh phuc, t�n huemg CUQC song v&i ngu&i bc;i.n d<'ri, v&i bc;i.n be, co th<'ri gian theo duoi s6' thich rieng ...

chinh la each chuan bi ban than de nuoi con tot nhat. Thu nhat, Vi cham SOC m(>t dua tre ton rat nhieu SUC l\fC, nen bc;tn se khong muon CO' the minh m�t moi khi 6' v&i con.

Thu hai, dua tre duc;rc 6' gan bo m� biet t\l' cham soc minh se h9c duc;rc each song do tir bo me:.

Dirng quen mat tuong lai. Dua con khong nen luon luon la trung tam CUQC song cua bo me:. Hay nh& rang bc;i.n Cung CO CUQC song CUa bc;tn, Va cang l&n thi con cang muon co CUQC song cua rieng no. Hay danh th<'ri gian cho chinh mlnh. Hay danh th<'ri gian lam nhfrng vi�c bc;i.n thich ma khong lien quan gi den con: Di h9c nhay, yoga, di spa, son sl:ra mong tay mong chan ... Hay danh th<'ri gian cho chong, v&i chong. Hay lam vi�c, phan dau thang tien trong S\f nghi�p neu do la dieu bc;i.n v�n lam tru&c khi co con. Hay d9c sach, xem phim, nghien Clru, lam m(>t dieu gi do khong lien quan den con cua bc;i.n. M(>t dieu gi do hoan toan thu(>c ve bc;i.n. M(>t ngu<'ri me: ma d�t het tat ca nang lucrng, tu tuemg, SUC l\fC vao dua tre thl th�t dang buon cho Ca ngu&i me: va dua tre. L&n len, con bc;i.n se can duc;rc nghe bc;i.n noi chuy�n ve nhfrng chu de khong lien quan gl den no.

Dieu tot dc:p nhat la m(>t moi tru<rng khong ap l\fC, dap ung nhu cau phat trien cua ca bo me: va dua tre. Boo lam cha me: khong phai m(>t cu(>c chc;i.y dua, ma la m(>t hanh trlnh cho ca gia dinh. Hay chien dau vi m9c tieu lau dai thay https://thuviensach.vn

vi cac dich C\l the tnr&c mat... C6 Ian, m('>t co b?n ch& toi tren dmmg, va chung toi di ngang qua m('>t khu m('>. Toi bao "Toi lay l?i dm;rc sue m?nh va suy nghi chin chan nhat khi dung tru&c nhfrng ngoi m('>. Nhfrng hia mQ ghi ro ten ngu&i, nam sinh, nam mat. Chung ta ai roi ding se chet.

Hay theo duoi nhfrng gi minh muon lam. Vi minh chi song m<)t lan:' Co h?n toi hao: "N6i nhu co thi ai muon lam gi thi lam, ngay mai ra ngoai kia cu&p nha bang, tong tien .. :' "Toi khong c6 y day. Toi khong hiet h9n tr<)m nha bang thi nghi gi. y toi la, toi se dam theo duoi nhieu thu ma toi muon lam trong CUQC d&i nay han. Vi toi biet quang th&i gian cua chung ta tren d&i la h?n h�p. Bo, m� c6 niem vui quy gia la c6 con tren d&i va dm;rc yeu thuang, che ch& con, nhung ho, m�, va ca con sau nay khi l&n len, deu c6 nhfrng dam me cua CUQC d&i minh. Con cai khong nen la S\f chu tam va m\lC

dich song duy nhat cua bo m�. Va chang phai dieu tot d�p nhat la khi trong gia dinh, chung ta dtrQ'C song ctmg nhau, dmg & hen nhau, va gia dinh giup chung ta theo duoi dam me cua CUQC d&i minh ?"

M¥ KHONG co LOI

0 trong hep nha ngu&i My, tren canh cira tu l?nh, luc nao hQ ding dinh rat nhieu thtr, khi la anh Ch1,lp khi di chO'i, khi la v�t kY ni�m nhfrng nu&c da di qua, khi la ccii m& hia, la danh sach do can di chQ' mua, va doi khi la nhfrng khau hi�u ngQ nghinh.

M<)t Ian toi d�n con gai tuoi ru&i t&i nha Michelle chO'i. Co c6 2 co con gai sinh doi 2 tuoi ten la Matilda va Hazel, ten hai nhan bia cua hang Goose Island. (Chae anh chong d�t ten con theo dung khai ni�m con gai "bia", con

.. ... .. .. .. .... ............. .. .. .. .. .... .. .. .. �c;�?1 .. ��

}{�() . �

.

https://thuviensach.vn

gai "rm;ru" cua bo). Tren canh ci.'ra tu l�mh nha Michelle co 2

cai m& bia, m()t cai co logo Matilda, m()t cai logo Hazel. Ben qnh do con co hinh m9t bt'.rc tranh cua Roy Lichtenstein co dong chfr "Thai chet, tOi quen khong cam thay co l6i roi".

Anh : Guilty gi rl comic

Toi da tung xem trien lam cua Roy Lichtenstein nhung chua thay bt'.rc tranh nay bao gi&. Khong hieu sao toi cam giac cau noi nay rat cham biem va pha len cu&i.

- Haha, Michelle, co lay cai bt'.rc tranh nay & dau the?

- Haha, rat hay phai khong? Toi clan & do de t\l' nhac minh, khi can ...

- Vi sao?

- Trm'rc day toi tung thu&ng xuyen cam thay rat co l6i, cam giac minh khong phai ngu&i m� gi6i, khong biet each nuoi con. Nhung tOi may man co hang xom la m()t chuyen gia tam ly gia dinh. Ba ay da cho toi nhfrng l&i khuyen ma m&i ngay qua di, toi khong biet minh se ra sao neu khong co https://thuviensach.vn

nhfrng ICYi khuyen ay.

- Toi to mo roi day. Co co the chia se nhfrng gi co hQc dU'Q'C tir ha ay dU'Q'C khong?

- Tat nhien. LOi khuyen dau tien cua ha ay la cong th ire 2K: Kien thirc va Kiem soat.

- Haha, co cong th ire nfra CO' a?

- Dung v�y. Kien thirc, thong qua d9c sach, web ... giup toi t\f tin ill ly van de. Kiem soat la kiem soat cac cam xuc nhll' that h9i, xau ho, tire gi�n ..

Vi dl,l nhe, hoi Matilda va Hazel 2 3 thang tuoi, nhieu

-

luc chung no khoc inh tai. Toi da tirng cam thay xi tret t&i mire suy-t nfra khong lam chu dU'Q'C minh Va chi muon lac chung th�t m9nh de chung ngirng khoc. Nguy hiem qua phai khong? Nher lOi khuyen cua ha chuyen gia kia, toi dung kien thirc de kiem tra xem con co doi khong, om sot khong, co can thay ta khong ... Neu cau tra lCri la con vira an, khong om, ta s9ch ma v�n khoc thi toi san sang de con 6' m<?t nO'i an toan nhU' nam cui con minh thi bit tai di lam vi�c khac. TrU'cYC day toi rat hay nghI tieu C\fC "Sao minh kem the, khong di) dU'Q'C con, khong biet con muon gi ?"

nhll'ng bay gier thi toi co the t\f tin bao minh "Con khong van de gi. Tre con khoc la chuy�n binh thll'erng. Minh khong co 16i gi & day ca."

- Hay th�t, ha ay con lCri khuyen gi nfra khong?

- LOi khuyen thir hai toi thay C\fC kY thu vi. Ba ay bao toi can thao lu�n v&i chong va viet ra "phll'O'Ilg cham nuoi con': tire la nhfrng dieu quan tr9ng nhat dinh hU'&ng cho vi�c David va toi nuoi Matilda va Hazel.

Dieu dau tien ma toi va David deu dong y la chung toi se co gang de hieu cac diem m9nh, diem yeu, s& thich cua NGu'OI MJ;: HOAN HAO > >

https://thuviensach.vn

con, chtr khong ap d�t. Ben qnh do, ca toi va David deu la ngu&i thich kham pha, thich trai nghi�m. Th�t may Matilda va Hazel ciing to ra rat to mo va thich quan sat. Chinh vi v�y ma chung toi viet them rang chung toi se co gang de con dtrQ'c di nhieu, nhin nhieu, trai nghi�m nhieu.

Sau khi da xac dinh tinh than nhtr the thi David va toi se khong buon vi minh khong the mua cho con m<)t chiec xe day xin hay nhieu vay ao dat tien. Ma chung toi se qrc k}'

vui m6i Ian dua con di d<;to pho, d<;to ho, di cong vien, di thu vi�n ... -6 bay gi& thi toi nghi toi da hieu vi sao co trong m<)t luc 2 be sinh doi ma luc nao ciing binh tinh, vui ve.

- Vang, tir sau khi ap d\lng 2 l&i khuyen cua ba chuyen gia thi toi thay luc nao minh ding lam chu dtrQ'C tinh huong.

Matilda va Hazel hi�n nay khong m�p nhtr m<)t vai be khac.

Nhtrng chung no an tot va C\fC kY khoe m<;tnh. The la toi thay on roi. Mi.ta dong, hai be di choi nha b<;tn, lay b�nh, om.

David va toi ding khong phien long hay quay sang do 16i cho nhau. Rira tay cho con thu&ng xuyen, tranh cac nguon lay nhi�m. Khi da ap d\lng cac bi�n phap ma con v�n om thi coi do la chuy�n thu&ng thoi. T�p trung cham con om thoi.

Chung toi cil.ng nhat quan chuy�n 2 be Matilda va Hazel ngu ciii du chung no hJ.c nao ciing thich nam v&i bo m�

hem. Dt'.ra tre nao h<;tnh phuc hem khi co bo m� chung co th&i gian rieng cho nhau? Toi s�n sang d9c sach hay lam vi�c cua minh, chtr khong phai luc nao ciing danh th&i gian cho con, vi toi tin rang bo m� song co dam me cua minh thi se co IQ'i cho dtra tre. Tom l<;ti la, gi& day toi thay C\fC kY

t\f do va h<;tnh phuc, ngay ca khi v�t l<)n v&i 2 nhoc ti nay. -

Michelle ctr&i sang khoai.

-( -( -( CON LA KHACH

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . .

... . .

https://thuviensach.vn

Chieu horn d6, bu&c ra khoi nha Michelle, t\f nhien toi lc;ti nh& den cau hu&ng clan an toan tren may bay "Trong truerng hQ'P khan cap, hay deo binh du&ng khi cho bc;tn tru&c khi giup d& dt'.ra tre". M� khong c6 loi, la the!

https://thuviensach.vn

CHVdNG X

HOC TU cA.c BA ME

..t

�

J!

�

TREN KHAP THE GIOI

Moi n€n van h6a IQ.i c6 nhf.tng each khcic nhau c:ti nuoi dQY nen m(jt c:ttJa tre kh6e m<;1.nh, h<;1.nh phtic va ti/ /(Ip. Chlnh vi v(iy ma chting ta cdn hQc h6i Ian nhau.

Amy Chua

NHIN SANG NU'&C PuAP

M(>t horn tOi dua con di choi & m(>t buoi h9p nh6m thi nghe cac ba IDE;' khac dang ban tan soi noi Ve ffiQt CUOn sach c6 ten French kids don't throw food (Tre con Phap khong nem thl'.rc an). TOi hoi: "Cuon sach d6 c6 gi hay lam a?" HQ tra l&i: "D6 la cuon sach cua m(>t co ngu&i My sang Paris song va h9c dU'Q'C & d6 each nuoi con kieu Phap. Tre con Phap rat chiu ngoi yen khi an & nha hang. Va chung rat biet nghe l&i, khong leo nheo, chl'.r khong bi 'nuong chieu' nhu tre con Mf'

"Bi nuong chieu a?" Toi hoi. "Toi thay tre con My rat ngoan va t11 l�p day chtr."

Cac ba IDE;' kia nhin nhau, "Chae la & the h¢ tru&c thoi, chtr bay gi(r thi khong COn dU'Q'C ngoan nhU' tru&c:'

The la toi 16c c6c di kiem cuon French kids don't throw food kia Ve dQC.

https://thuviensach.vn

Co tac gia cua cuon sach nay da tirng la mc'.)t phong vien cho The Wall Street journal va da viet cho cac t9P chi noi tieng nhl.l' The New York Times, The Washington Post nen cuon sach cua co ay vira nhl.l' la "nh�t kY" vira nhl.l' la mc'.)t nghien ct'.ru v&i nhieu dfr li�u va cac bai phong van cac trU'CYng hQC cimg cac chuyen gia giao dl,lC.

Nhfrng quan sat cua Pamela ve cac diem khac nhau gifra each nuoi con cua ngU'CYi Phap va ngl.l'Cri My cho thay yeu to van hoa Va loi song thl,l'C S\f CO anh hl.l'C".mg rat nhieu.

Ngl.l'Cri Phap dl.l'emg nhu khong co gang nuoi con bang sfra m�. Mc'.)t dl:ra tre chi bu m� t&i tam 6 thang, sau do chuyen sang dung sfra bc'.)t. Cac nguyen nhan la ngueri m� Phap nghi rang nuoi con bang sfra m� thi se kho chong

"ve eo'', hQ coi hinh anh mc'.)t ha m� cho mc'.)t dl:ra con hO'n 6

thang tuoi bu la nhu mc'.)t "con ho sfra" va chang d�p de gi.

Ngoai ra, phan l&n ha m� Phap quay tr& 19i di lam sau vai thang (y nha v&i con nen hQ cang khong co dc'.)ng hrc theo duoi vi�c cho con bu m� each rach.

Toi rat thkh each Pamela ng9c nhien tc'.)t de'.) khi co hoi "Cha nhe nhfrng ha m� Phap va My d9c nhfrng tai li�u khoa hQC khac nhau ?" a My thi di dau cling nghe noi

"Sfra m� la tot nhat cho tre nho" va vi�c cho con bu sfra m� chinh la li�u phap "t�p th� dvc" hi�u qua nh�t. Ba m�

My khi m&i sinh da co cac lactation consultant ( chuyen vien tl.l' van ve sfra m�) t&i tham t9i b�nh vi�n de giup d&. HQ d9y tu the cho con bu dung each, phuO'ng phap duy tri luQ'ng sfra ngay tir khi m&i sinh. B�nh vi�n san cua My trang bi hospital grade pump tl:rc la may hut sfra chuyen dvng, gia tam 1000 - 2000 do/chiec, de cac ha m�

sli' dvng. Nhfrng chiec may nay hut em va hi�u qua hO'n HQC TU CAC BA M� TREN KHAP THf GICiI

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . >

. . . . . . . >

. . . . . . . . . . . .

https://thuviensach.vn

cac may thong thm:mg ban tren thi tn.rerng va dtrQ'C coi la lo9i may tot nhat trong vi�c xay d\fng m<?t nguon sfra ban dau nhieu va on dinh. Khap nO'i tren ntr&c My, to chuc La leche league c6 m9ng ltr&i sau r(>ng de h6 trg cac ba m�

nao g�p kh6 khan trong vi�c cho con bu. a cac sieu thi hay Amazon ban day cac 109i ao ng\l'C, khan che, ao ngu ... danh rieng cho ph1,1 nfr cho con bu. Di cong vien, bao tang ...

6' My, d� dang g�p nhfrng ba m� dang deo nhfrng chiec nursing cover, trong d6 c6 dua be dang bu m� ngon lanh, va d6 dtrQ'C coi la hinh anh rat d�p (y nhieu khia c9nh: Ba m� Va dtra tre dtrQ'C ra ngoai hit th(y khong. khi trong lanh va hoa nh?p v&i CUQC song ben ngoai, trong khi v�n CO the bao dam cong vi�c rat "rieng ttr" la cho con bu.

Ngtreri Phap kha nghiem khac v&i dua tre, the hi�n 6' gi9ng n6i "danh thep" hO'n, thai d<? "I am the chief" (Bo m� la ngtreri lam chu tinh hinh) . Pamela giai thich chinh vi v?y ma nhfrng dua tre Phap "ngoan" hO'n. M(>t vi d1,1 ve

"ngoan" la chiu ngoi an nghiem tuc (y nha hang, khong rac 19 h9t tieu, do h<?p xi dau, go dia Ieng keng hay nhi nheo doi treo ra khoi ghe. Theo Pamela, ke ca khi c6 tre con an cling, ngtrCri Phap v�n c6 the nhan nha, thanh thO'i ngoi an Uong hai, ha tieng dong ho (y nha hang Va th\fC S\f t�n hu&ng theri gian d6.

Trong khi d6 6' My, m�c du toi ding g�p ngoai nha hang nhfrng dua tre ngoi yen t\l' an m6n cua minh nhtr ngtreri l&n, nhtrng qua th\fC tam ly cua ngtrCri My khac ngtrCri Phap. NgtrCri My cho rang tre em c6 kha nang ngoi yen it hO'Il ngtrCri l&n, chung ham v�n d(>ng, thich thay doi, nen ke ho9ch di an nha hang cua ngtrCri My v�n la gifr thCri gian an t9i nha hang (y muc h<;rp ly, khong den n6i an nhanh https://thuviensach.vn

nhanh roi ve nhtrng cfing khong phai thanh thoi nhtr chi c6

ngm'ri l&n v&i nhau. Chinh vi v�y. chinh sach cua cac ha m�

My la mQt, ch9n quan an "kid-friendly" tuc la khong trjnh tr9ng qua, hai, khi t&i noi thi nhanh ch6ng gQi m6n ngay de thuc an se ra s&rn (m9t dua tre vira d6i vira buon chan thi se thanh tham h9a!), ba, hQ thuemg mang theo m9t cu6n sach de trong h'.tc d<;ri thuc an thi dua tre c6 tro tieu khien.

N6i them ve thai d9 "I am the chief", ba m� Phap chi can nghiem gi9ng, lir mat, va nhu Pamela ke, c6 ca

"spanking" (danh vao mong tre), khien dua tre SQ', Va nhtr v�y chung tl,l' biet "minh phai biet each Clf xl:r''. Chu ba m�

Phap khong can phai giai thich hay thtrO'ng ltr<;rng gi v&i b9n tre. Trong khi d6, each lam cua ngmJ-i My thien ve giai quyet van de va thtrO'ng ltr<;rng. Catherine Crawford, tac gia cu6n French twist, cho rang, m9t ly do ngu<ri My khong nghiem khac v&i con nhu ngu<ri Phap la vi hQ SQ'

con bj cam giac b6 bUQC, tu do mat kha nang sang t�O Va vtrO'n len trai nghi�m sau nay.

Pamela n6i co nh�n thay cac ong b6 ba m� Phap hay dung "the pause" - tuc la dQ'i m9t chut tru&c khi dap l�i phan @g cua tre. Con kh6c, con nga, con doi hoi gi... H9

khong ngay l�p tuc nhay den om con, d& con, hay dua cho con cai con muon ma dQ'i m<)t chut. Lam nhu v�y, nguo-i l&n se khong nuong chieu tre, tre khong du<;rc coi la mong manh, la trung tam cua vii tf1=1 . . Va ban than dua tre tr&

.

nen d�n di hO'Il, hQC each tl,l' giai quyet van de cua minh thay vi chi can phan ung tieu Cl,fC hay doi hoi la dtrQ'C dap ung. Ngu<ri Phap khong nghI rang each lam nhtr v�y khien tre cam thay "no khong quan tr9ng" hay "khong dtrQ'C quan tam" ... vi thl,l'c chat b6 m� v6n dap t'.rng day du nhCrng nhu Hoc Tu cAc BA ME TREN KHAP THE G101

· · · · · · · ·

·. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. > >

. .............. �........

https://thuviensach.vn

. .. .......... ... "

... .

cau can ban cua con, va bo m� muon con c6 dieu ki�n de hqc each biet dQ'i, biet kiem che mong muon cua ban than, biet ton tr9ng ngu&i khac ... HQ nghi rang khong phai dtra tre Ctr CO tat ca la no se h�nh phuc, khong phai Ctr muon gi deu dU'Q'C dap trng ngay la n6 se thoa man. Trai l�i, dtra tre

"luon c6 tat ca" se khong ngi.mg doi hoi hO'n nfra va khong bao gier biet hai tong v&i nhfrng gi n6 da c6.

Cac ph1,1 huynh Phap d�c bi�t nghiem khi d�y con ve cac quy tac trng xi'r. Ngu&i Phap luon bu<')c con phai biet n6i

"Bonjour", "Merci", "Sil YOUS plais" va biet don chao khach chtr khong the thay khach den nha l�i lang di. Khi bo m�

dang n6i chuy�n v&i khach thi con cfing khong duQ'c t\f y xen vao cau chuy�n ma phai nho nh� xin phep.

NHIN SANG TRUNG Quoc

Khong chi nhin sang each ngu&i Phap nuoi con, ngu&i My ding c6 theri gian bi "chan d<')ng" vi each nuoi con cua cac "m� ho" Trung Quoc. Khi co Amy Chua tung ra cu on The battle hymn of a Tiger mother (Khuc tndmg ca cua m�

Ho), cac y kien khen che t&i tap. Cac nha phan ti ch, cac ong bo ba m� ngueri thi co gang "g�n d1,1c khO'i trong", ngu&i thi n6i h9 khong du tir de mo ta het S\f sai lam cua ba m� nay.

Khi toi d9c cuon sach nay, l&i dau tien phai n6i la ba m� nay gioi, viet C\fC k-y thu hut, toi dQC m<')t leo ba dem la het. Tuy nhien, nhieu h'.tc d9c chi muon g�p sach l�i khong d9c nfra, nhieu luc phai thot len: "Sao ma c6 ngu&i suy nghI h�p the ha treri ?"

T�i sao?

Tru&c het, t\f Amy ding thira nh�n rang co la ngueri c6 "lu&i ran d<)c", co c6 trai tim tot nhung nhfrng l&i n6i ra https://thuviensach.vn

thi qrc k)' de lam ngm'ri khac tl,l' ai. Co hie co noi "thu cong la tro khong di den dau ca", "tre con khong co nha hay sao ma phai di ngu nha b?n ?"

D9c xong cuon sach, ng�m nghI l?i, toi thay cam kich nhfrng chia se cua Amy Chua, tnr&c het, vi co ay rat th�t long. Amy tam Sl,l' "Trung Quoc co cau 'Khong ai giau ba h9'. Dieu co SQ' nhat la Sl,l' htl' hong cua m<?t the h� l&n len trong day du. Co la con m<?t nguCri nh�p CU' vao My, l&n len trong tung thieu, vi the ma luon co gang h9c hanh lam vi�c de thanh cong. Ban than co da di h9c lu�t a Harvard va d.;i.y lu�t t?i trm'rng Yale noi tieng. Chinh vi v�y, co SQ' hai dli'a con gai l&n len trong day du, trong Sl! giau co se khong co duQ'c d(>ng ll,l'c de Vll'OTI len, de thanh cong:'

Theo Amy, m(>t ba m� Trung Quoc tin rang: i) h9c hanh la quan tr9ng nhat; 2) diem A da la diem kem roi; 3} con minh luc nao ding phai gioi toan, co the h9c Vll'Q't 2 l&p; 4) khong dtl'Q'C khen con tru&c dam dong; 5) neu con khong nghe lCri CO giao, bo m� phai d@g Ve phfa CO giao; 6) con chi dtl'Q'C

tham gia ho.;i.t d(>ng nao ma no co kha nang d.;i.t huy chuOTig; 7) huy chuOTig do phai la huy chuOTig vang.

Qua thl,l'C v&i 12 nam h9c tl:r tieu h9c den l&p 12 a Vi�t Nam, toi thay ph\l huynh a Vi�t Nam ding suy nghI y h�t nhu nhfrng ba m� Trung Quoc & tren. H9c hanh h'.tc nao ding la quan tr9ng nhat. Bo IDE; h'.tc nao ding bao "Con phai h9c, con phai h9c", "Khong chcri nfra, den gic'r h9c roi". D�c bi�t la h9c toan. Th�m chi neu co 3 b.;i.n, m(>t b.;i.n h9c rat gioi toan, m(>t b.;i.n h9c rat gioi van, m<?t b.;i.n h9c rat gioi tieng Anh, thi b,;i.n gioi toan Se dU'Q'C coi la "gioi nhat'', dU'Q'C cac b�c ph\l huynh nhin v&i con mat U'U ai nhat. Toi chQ't nh& anh John Maeda, chu tich truc'rng thiet ke Rhode Island, Hoc

.

Tu cAc BA ME TREN KHAP THt GIGI > >

·

. . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . .

https://thuviensach.vn

. . . . . . . . . . . .

tnremg thiet ke danh tieng nhat nu&c My. Anh n6i hoi be, khi h9p ph\l huynh, thay giao n6i v&i ho anh rang "Chau John rat gi6i toan va ngh� thu�t". Khi ho anh g�p b<:tn, ong chi khoe "Thay giao n6i John rat gi6i toan" ma thoi.

Amy ding chju nhfrng ap h,rc CUa mQt ngueri nh�p CU', luon co gang muon cht'.rng to minh. Co viet co ch9n piano Va violin cho hai dtra con gai hQC vi day la hai mon the hi�n dang cap, the hi�n S\l' quy cu, n6 se giup ngu<ri My "kham phl,lc" con cua co.

Mau chot trong cuon sach cua Amy la cai co gQi la

"virtuous circle" ("vong tron hi�u 11,l'c"). Co n6i co khong can hai dt'.ra con gai thich nhfrng gi chung h9c vi co tin rang dau tien Chung Ctr phai luy�n t�p, hQC cai d6 th�t cham chi da, roi den khi chung thanh th(;lo va d<;lt thanh cong thi chung se tr& nen yeu thich, roi tir d6 l<:ti cham chi luy�n t�p de gi6i hO'Il nfra.

Chinh vi v�y, sau khi da ch9n mon piano cho con gai dau va violin cho con gai tht'.r, Amy bat dau chuO'Ilg trinh kho luy�n. Hai dt'.ra be hang ngay t�p dan 90 phut, ngay nao di h9c dan thi t�p gap doi. Khong ngay nao khong t�p dan, ke ca sinh nh�t, om hay dau rang. Amy cat th<ri gian con di choi YOO b(;ln hay tham gia cac cac ho(;lt d9ng ngh� thu�t thu cong ho�c the chat de c6 theri gian t�p dan. Ngay ke ca khi gia dinh di choi & nu&c ngoai, too m6i thanh pho, Amy deu lien h� de c6 the c6 dan piano cho con t�p. Dinh diem la khi gia dinh di choi 6' Hy L<;lp, khi d6 ca nha vira too noi, deu d6i m�t, nhung Amy nhat dinh con phai di t�p dan tru&c roi m&i dU'Q'C di an.

TuO'Ilg t\l', Amy muon con phai gi6i toan, phai dung dau mon toan, chinh vi v�y khi con co c6 Ian dung tht'.r hai https://thuviensach.vn

& l&p, co bat con phai ngoi lam hO'n 100 cau toan de tr& l9i vi tri nhat l&p.

Tat nhien cu on sach cua Amy lam noi len m<?t Ian song bat binh & My. M9t ong ho viet "Amy tu&ng rang cho con di ngli nha b9n la tro nho nhang con vi�c h9c dan, h9c toan m&i la 'kh6 khan', 'mang tinh giao dl,lc'. Toi thi cho rang vi�c m9t dt'.ra tre di ngli nha b9n v&i nhfrng dt'.ra be khac la m9t dieu qrc kh6, d6 chinh la ki nang giao tiep xa h9i, lam sao de nh�n biet b9n tot, b9n xau, lam sao de ket b9n, d6 chinh la nhfrng ki nang 'mem' de khi dt'.ra tre l&n len, n6 se c6 kha nang giao tiep tot, c6 thai d9 song dung dan, va d6 chinh la chia kh6a de thanh cong:'

Trong cuon sach, Amy ding ghi l9i nhfrng kri co n6i v&i con, nhu g9i con la "rac ru&i", "May phai lam the nao de gioi nhtr chi may". Co ding cho biet ngm'ri Trung Quoc c6 the mang con "Do beo i - Lo ma giam can di" hay " Do ltreri bieng. H9c dot nhat l&p." Va ngm'ri My thi khong chiu noi dieu ay, h9 coi d6 la S\f lang m9. Amy thi giai thich: "Toi khong nghi toi khien dua con c6 gi bi mat t\l' tin khi toi la mang con, ma th\fC ra chinh VI toi tin ttr&ng 6' kha nang cua con nen m&i la mang chung nhtr v�y.'' Co chi trich cac ong bo ha m<;> My qua mem yeu, luc nao ding n6i nang nh<;> nhang, ng9t ngao v&i con, hie nao ding khen ngQ'i con va theo co, chinh dieu d6 lam dt'.ra tre mat t\l' tin, khi chung khong dm;rc khen ngQ'i nfra.

Sinh ra trong m9t moi trm'mg A dong, nen toi c6 the

"cam" nhfrng suy nghi va hanh d9ng cua Amy hO'Il ngm'ri My. Toi da tirng nghe nhieu cha m<;> la mang con cai nhtr Amy. Va con cai phan ung l9i khac nhau. Co b9n toi khi bi m<;> mang "Sao may de phong may nhu chuong lQ'Il the ha?"

HQC TU CAC BA MJ;: TRE!'l KHAP THE G1(11 :>"

https://thuviensach.vn

thi chi cu&i khi vi "quen roi". Nhung dm anh biitn toi, khi de nghi m� go cl:ra tru&c khi vao phong thay vi du&ng d(>t vao thi m� anh bao: "Nha tao, tao muon lam gi thi lam." Anh tam Sl,Y rang anh cam thay lrC che Va chi dc;ri khi du dieu ki�n thi se ra & rieng.

Cuon sach cua Amy di tren ranh gi&i mong manh nhu v�y, c6 the thay nhieu ch6 "trong" du nhieu ch6 "d\lc" v�n hi�n ngay tru&c mat.

Ve cai "vong tron hi�u ll,Yc" ma Amy n6i, toi rat hieu.

Ban than toi da c6 nhieu trcii nghi�m tam ly theo cai "vong tron'' d6. Toi rat SQ' man toan nen rat ngii}i hQC, vi cang hQC

cang chi thay minh dot. Nhung toi may man c6 ngu&i biitn luon sat sao & ben, dii}y d6, chi bao, d(>ng vien de toi khong bo CUQC, va dan dan CO h.lc toi da "hieu" dtr<;>'C toan, Va cam thay Cl,YC k)' thich chi khi minh tl,l' giai toan dtr<;>'C, khong con SQ' nfra, the roi nhen nh6m niem yeu thich v&i toan.

Amy ding da & hen con nhu v�y. Ml>i buoi con di hQc dan, CO deu cha di Va ngoi trong l&p hQC, mat nhin cham chu, tay ghi chep lia lia, th�m chi ve ra tu the danh dan. Co lam v�y de khi ve nha c6 the on dan cung con, nhac nh& nhfrng gi thay n6i ma con quen. Nhieu Ian dt'ra con chan khong con muon hQC dan nfra, Amy lii}i la mang va hai m�

con cai nhau. Nhung Amy luon co gang bao dam rang con khong bo hQc dan.

Amy ding chinh la ngu&i ve ra cac dich de con phan dau: tu vi�C thi de dtr<;>'C ch9n vao hQC thay nay CO kia, hay dtr<;>'C bieu di�n a san khau, deu do Amy "dii}O di�n" het.

Du&ng nhu tat ca deu chii}y theo niem khao khat "chien thang" cua Amy cht'r khong phai cua cac con. Amy da dang ky-va luy�n t�p cho con gai l&n Sophia thi de dtrQ'C ch9n bieu https://thuviensach.vn

dien & Carnegie Hall noi tieng t<;ti New York City. NhU'ng sau khi buoi bieu dien ket thuc, Amy chQ1: nh�n ra rang

"Cai thinh phong nay sao nho hon nhieu so v&i hinh anh Carnegie Hall hoanh trang, d�p de ma Amy nhin thay tren tivi" va sau khi di tham quan Carnegie Hall thi Amy m&i v& le ra rang c6 m('>t thinh phong l&n hon nhieu, va d6 m&i la thinh phong ma Amy bay lau nay mO' tmmg. Va dieu gi di en ra sap t&i, chac b9n ding doan dU'Q'C, Amy l9i ngam ngam hU'&ng "mfii sung" la Sophia vao cai mvc tieu m&i nay.

Toi nh�n thay "vong tron hi�u h.rc" cua Amy chi ap dvng tot v&i nhfrng gi "den tir hen ngoai". Vi dv nhU' mon toan, toi da trai qua vong tron d6 ma nher the VU'Q1: qua cac kY thi. NhU'ng m('>t khi cac I<y thi - "cai tac d('>ng hen ngoai"

- da di qua, thi toi se khong tl,l' gi& nhfrng sach d6 ra d9c nfra. B&i vi toi von di da khong co cai ma ngueri My gQi la

"intrinsic motivation" - d('>ng 11,l'c thoi thuc tir hen trong -

v&i cac mon d6.

Dinh diem xung d('>t trong moi quan h� cua Amy v&i con gai thl'.r Lulu Ia nam Lulu 18 tuoi va khi nay Amy da phai chap nh�n rang Lulu se khong h9c dan violin nfra. Va d6

ding chinh la luc Lulu thu thi: "M� O'i, con muon h9c tennis."

Roi sau d6 Amy da phai chl'.rng kien sl,l' khac bi�t hoan toan khi Lulu t�p tennis, co khong can m� nhac nher m{>t cau nao, hang tuan co di t�p den toat mo hOi, Ian nao chO'i xong ding thay sang khoai, va Lulu tl,l' sap xep cho minh nhfrng

"dinh cao'' can d<;lt dU'Q'C Va lay do lam niem vui.

NHIN RA cl THE GI<YI

Trong cuon NgU'&i Eskimos giif cho tre am nhU' the niw Va C(lc each nuoi dgy con cY Argentina, Tanzania va

-

Hoc Tu c.Ac BA ME TREN KHAP THE G101 > >

. . . . . . . . . . ... :.. . . . . . . . . . . . . . ............................... �. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . .. . . . .

..

https://thuviensach.vn

khap nO'i tren the gi&i, Mei-Ling Hopgood la m<)t ngtrOi m�

tre den tir bang Michigan, My. Sau khi gia dinh chuyen t&i song a Nam My, co da di tir ng�c nhien nay t&i ng�c nhien khac ve nhfrng each nuoi d9y tre hoan toan khac My. Tir do, co bat dau ch�ng dtremg tim toi, quan sat, ph6ng van cac nha nhan 109i hQC, cac nha giao dl,lC hQC de giai thich t�i Sao l9i CO S\l' khac bi�t nhtr the.

0 Peru, rat hiem khi co thay xe day tre em. Trong khi do, a My, chiec xe day tre em dtrQ'C coi Ia h�ng ffi\}C thiet yeu va tren thi truemg co hang nghin lo�i xe day khac nhau ve nhan hi�u, chat li�u, gia ca ttr vai ch\}C do den hO'Il nghin do, khac nhau ve cong dl,lng (CO nga dtrQ'C khong, CO dung de day ch�y bQ dtrQ'C khong, dung ffiQt tay de g�p dtrQ'C khong), va hang lo�t chi tiet di kem (b9t phu che mtra, che gio, khay an, ch6 d\l'Ilg coc ca phe ... ) . Khong chi t9i Peru ma ca a Kenya, Lesotho, Thai Lan, Brazil, ho m� khong dung xe day ma dung diu. Nguyen nhan khong chi nam a gia thanh ciia chiec xe day so v&i mtrc thu nh�p trung binh cua ngtrOi dan ma con a nhfrng chi tiet rat th\}'C te. 0 CaC ntrcYC nay, rat ft dtremg bang phang, mtra ll,lt nhieu nen dtremg lOi lorn, nhieu soi da. Nhfrng ngay mtra thi dtremg xa lay l()i do h� thong thoat ntr&c kem. Nhfrng ngay khong mua thi dtremg xa dong due, 0 to, xe buft:, xe may ch9y ram r�p l9i it tuan thu lu�t l� giao thong, tieng coi xe am i, nen day xe di l�i ding khong phai trai nghi�m d� chiu gi. Ngay ca a nhfrng nO'i nhtr sieu thi, cac loi di ding rat h�p va nhieu ctra hang yeu cau phai glri xe day a ngoai tru&c khi vao. Chinh vi v�y, a nhfrng nO'i nay, chiec diu vai chtrng minh dugc tinh linh ho9t va ngtrCri clan a day rat kh6e, nhieu ngtrCri thuemg phai khuan vac rat nhieu nen hQ

chang ng9i gi vi�c diu tren lung m()t dll'a tre.

https://thuviensach.vn

Mei-Ling ciing to mo vi sao tre em chau A h9c rat gioi.

Theo so li�u, h9c sinh chau A chiem 15-20% so h9c sinh tot nghi�p cac truemg hang dau nu&c My nhu Harvard, Yale, Princeton. Mei-Ling tim duQ'c cau tra lCri & yeu to van hoa

- m<)t moi truemg trong do m9i ngmYi, ho m�, gia dinh, xa h<)i d�t n�ng giao dl,lC ham thl,l. a An d<), ho m� th�m chi khoa cl:ra phong den khi con lam bai t�p xong thi m&i cho ra. Cu<)c song cua m<)t dtra tre rat quy cu. Den truemg, h9c, ve nha, lam bai t�p, va lam th�t tot. Bo m� giup di'Y lam bai t�p, thue gia SU' neu can thiet. Co tre co gia SU' t&i d�y hang ngay. MC)t co be, khi h9c l&p ha, ho dua cho quyen tir dien va bao con neu khong biet tir nao thi hQC. MC)t co be khac, m6i Ian ong co t&i ch<Yi, ong l�i mang sach ngfr phap ra d�y co. Neu hQC sinh nao dU'Q'C toan diem A thi dU'Q'C ton vinh.

Tre yeu cam giac khien ho m� t\l' hao nen khong co 11,l'a ch9n nao khac ngoai vi�c phai hQC gioi. Trong khi hQC sinh My coi giao dl,lc ham thl,l la m<)t phan trong con duemg de phat trien toan di�n va thanh cong thi tre em Trung Quoc va An DC) l�i dU'Q'C t�o d<)ng 11,l'C manh li�t b&i 51,f qnh tranh trong truemg hQc.

a My, tre em dU'Q'C coi la "vo ich ve m�t kinh te va VO

gia ve m�t tinh than". Trong khi do, tre em ngmYi Maya, Peru, l;;i.i dong gop lao d(mg nhtr ngm'ri l&n. Tre 5 tu6i da biet cham em, cho em tam, cho em an, cho ga an, gi�t quan ao (bang tay) ... Tre Um hO'Il biet giup m� d9n d�p nha cl:ra, g�p quan ao, giup m� nau an ... Kh&i nguon dO'n gian vi CUQC

song gia dinh can S\l' giup di'Y cua dl'.ra tre. Bo m� khong can phai "hoi l<)" de con giup vi�c nha. Tre khong thay phien long ma vui thich VI dU'Q'C lam, dU'Q'C giup di'Y bo m�, cam thay minh gioi giang, co ich. Tre th�m chi con bao bo m�

Hoc Tu c.Ac BA ME TREN KHAP THE G1<J1 > >

.

.

.

. . ..

. . . . . . . . . . . . .

·.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

· . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. .

https://thuviensach.vn

. .. ........

giao vi�c cho. Nhfmg cong vi�c nay khien tre tr& nen kheo leo, linh ho?t, biet lam va c6 tinh than trach nhi�m cao.

Nam 2013, tac gia Christine Gross-Loh da cho ra mat cuon Dgy con xuyen quoc gia - Nhfrng bcli h<;>c thu vi tir CClc ong bo bc1 m� tren khcip the gi&i. Trong sach, Christine mo ta nhfrng gi CO quan sat dU'Q'C ve each nuoi d?y con Cr cac nU'&c Bae Au, chau Phi, Trung Quoc, Nh�t va Han Quoc.

V&i co, nhin ra the gi&i la each de b<)c 19 het diem m?nh, diem yeu tU'O'ng doi cua each nuoi con kieu My.

Christine cho rang ngm'ri My can h9c t�p Nh�t Ban each nuoi con tiet ki�m va d?y con phai tiet ki�m. Ngm'ri Nh�t khong mua qua nhieu do chO'i cho con, khong to chl'.rc nhfrng buoi sinh nh�t hoanh trang va ton kem. Trai l?i, h9 d?y con each 3R (Reduce, Reuse, Recycle - Cat giam, Tai SU dt,mg, Tai che). HQ d?y con khi an phai an het thtrc an trong bat, khong de l?i thira m<)t h?t CO'm nao. Theo Christine, each d?y nay cua Nh�t giup dl'.ra tre phat trien kha nang sang t?O va no Se l&n len tr& thanh ngmYi biet chia se, biet quan tam den moi trm'rng, c<)ng dong, biet O'n v&i m9i thtr n6 c6 va khong doi hoi, nh<'r d6 ma song h?nh phuc hO'n.

Ve an uong, ngU'c'ri Nh�t cfmg c6 each che bien va hya ch9n thtrc an tot cho SlrC khoe hO'Il. NgU'c'ri Nh�t an nhieu rau, ca, h?n che do che bien s�n. Khau phan nho nhU'ng moi bfra an rat can bang va day du chat dinh dU'&ng. Han Quoc ding la nU'&c ngll'<'ri clan an rat nhieu rau. Han Quoc va Nh�t la hai nU'&C c6 tY l� ngU'&i beo phi thap nhat the gi&i. (J Han Quoc, m6i hfra an deu rat nhieu m6n, d�c biet la cac ma thl'.rc an nho an kem. De duy tri nhfrng bfra an thinh SO?n nhU' v�y khong phai d� dang nen ngU'&i Han https://thuviensach.vn

Quoc thm:mg c6 h<;> hang hay hC;In be nau m(>t noi l&n roi dem trao d6i v&i nhau. Christine n6i co la ngmYi goc Han Quoc va ml>i Ian co ve tham ho m�. IC;Ii c6 ngu&i hC;In cua gia dinh mang qua cho m6n nay m6n kia. Va theo co, doi v&i ngu&i Han Quoc, thuc an la each the hi�n tinh yeu va S\f quan tam nfra.

Theo Christine quan sat, bo m� Nh�t nghiem khac v&i con. Cung nhu l&i co Amy Chua trong cuon Khuc trtdmg ca cua m� Ho, ngu&i Nh�t tin rang bo m� k}' v9ng vao con chinh la the hi�n S\f quan tam Va niem tin vao con Cung nhu giup con xay d\fng S\f t\l' tin. Neu bo m� khong nghiem khac thi dua tre se nghI la "Bo m� khong con tin tu&ng gi vao minh roi." Thay vi bi ap l\fC tru&c kY v9ng cua bo m�. dua tre lC;Ii thay d6 la d9ng l\fc thuc day.

Tre con Phap thi lC;Ii dm;rc dC;Iy de c6 the thtr nem mQi loC;Ii m6n an. Dieu d6 giup chung c6 gu am th\fc tinh te. MQt dua tre Phap di h<;>c 6' tru<'mg c6 the dm;rc an nhfrng m6n rat dang cap nhu "ga Guinea quay", "rau xao kieu Provence",

"pho mat Saint-Paulin", "banh caramel vi vani" ... M�c du m6n an Phap nhieu thit, nhieu bO', m& ... nhung nguc:'ri Phap lC;Ii c6 ngoC;Ii hinh can doi vi hQ coi an uong la thu&ng thuc nen chi an khau phan nho, an vira du thoi.

0 Th\ly Di�n, d�t nU'6'c qua yen binh va an toan nen tre nho dU'Q'C thoa SUC vui chO'i Va song gifra thien nhien.

B9n tre thuemg chO'i, treo cay, b&i dat, di xe dC;Ip trong rirng.

Ngoi truemg (y gifra rirng cay, va b9n tre dU'Q'C thoai mai kham pha thien nhien. D�c bi�t, khong c6 m(>t hang rao nao ca. Co giao chi hu&ng d�n tre dU'Q'C phep di bao xa, gi&i hC;In la gi, chtr nha truemg khong xay mQt hang rao th\l'C S\f nao. D6 la b&i b9n tre dU'Q'C t\l' xay d\fng kha nang kiem soat HQc Tu c.Ac BA Ml;: TREN KHAP THE GrCir > > https://thuviensach.vn

hanh d(mg cua mlnh, chung khong can m9t hang rao kien co de ngan ban than. Christine gQi day la "hang rao VO hlnh"

cua van h6a Thvy Dien. (y Dire ding v�y, nhieu truemg hQc

& gifra rirng, va bQn tre nghich dat, cat, hai dau, bat bQ ...

L&p hQC gifra thien nhien nen khong bi b6 bu('>c vi khong gian, gia hQC cung khong bi chia nho thanh cac ho9t d(mg, ma Ca ngay, bQn tre Ctr t\l' di ChCYi, kham pha, va chCYi dmg nhau. Dan M9ch, m(>t nu&c c6 khi h�u l9nh vi gan Bae C\fc, b9n tre v�n kham pha thien nhien nhu thuerng. Co giao dua b9n tre nhung chan vao nu&c du&i m�t bang de chung cam nh�n dU'Q'C nhi�t d(> du&i bang vao mua dong CO the l9nh nhu the nao. Co giao n6i "Khong c6 th&i tiet xau, chi c6

quan ao khong phu hQ'P."

Khi Christine Gross-Loh m&i sinh dtra con dau, m�

co, khi d6 vira tr& ve tir chuyen du lich Vi�t Nam, ke v&i co ve each ngueri Vi�t Nam cho tre con "thoat" ta tir s&m.

Co bat dau tim toi, hQC hoi, kham pha ve each lam thu vi nay va viet cuon sach The Diaper-free baby. Trong cuon sach 240 trang nay, c6 the tim thay nhfrng chi tiet rat quen thu(>c & Vi�t Nam, va tat nhien, rat "19 tai" v&i cac ba m� phuCYng Tay, nhu nh�n biet dau hi�u con muon "di", xi cho con, cho con m�c quan "thung dung" de "di" cho d� ... Christine nhan m9nh trong m(>t bai bao cua co: "Tre em Vi�t Nam khong phai luy�n 'potty training' nhu each chung ta V�n lam, dCYn gian la Vi Chung gan nhu Chang can dung ta." M(>t nghien cll'u do H9c vi�n Sahlgrenska, Thvy Dien th\l'c hi�n da quan sat 47 ba m� Vi�t Nam de xem hQ

luy�n con thoat bim ta tir khi m&i sinh va t&i khi tre 9

thang tuoi la da khong can dung bim ta nfra. M(>t 109t cac bai bao khong biet mo ta hanh d(>ng "xi" & Vi�t Nam nhu https://thuviensach.vn

the nao, danh viet rang cac pht.i huynh Vi�t Nam "t?o m(>t tieng huft sao d�c bi�t".

Tren day chi la m(>t phan rat nho trong VO so tai li�u ctia ngm'ri My de tim hieu each nuoi d?y con & nhfrng nen van h6a khac. Tac gia cuon Tre em viz Chung ta: Sinh h9c viz Van hoa eta c1jnh hinh each chung ta nuoi dgy tre nhll' the nizo CO Viet rang Sl)' tim hieu nay giup nhfmg ngtrm nuoi d?y tre va cac nha giao dvc nhin nh�n van de nhieu chieu, de lam day d�n hon g6c nhin cua minh, de m& r(>ng khai ni�m

"the nao la binh thm'mg", nghi ve "sl)' doi l�p" va bo sung rat nhieu "ll)'a ch9n" ding nhu "cong cv" de phu hQ'P v&i nhu cau, hoan canh va mong muon cua minh.

Nhin m(>t each vi mo, S\f tim toi de nuoi d?y tre phat trien chinh la each nu&c My chuan bi cho tuO'ng lai. Cach nuoi d?y tre khong chi la van de cua m6i gia dinh ma c6 y nghia v&i ca xa h(>i va nen kinh te. M(>t vi dv C\l the. B?n da thay each nuoi d?y con & My rat nhieu la lang nghe con n6i va thong cam v&i nhfrng cam nh�n cua con. Trang dO-i song My, tang nghe va thong cam khong chi ton t?i trong vi�c nuoi d?y con ma n6 ton t?i trong rat nhieu m�t trong dm song xa h(>i, kinh te. N6 t?O nen m(>t nen kinh te My rat t�p trung vao lang nghe khach hang, t?O ra san pham thoa man nhu cau Cua khach hang Va ffiQt dich V\l khach hang tuy�t v&i, th�m chi c6 the n6i la tot nhat the gi&i. Vi�c lang nghe va thong cam nay la nhan to quan tr9ng trong vong tron phat trien cua nen kinh te My: Nhfrng ngu<'>'i bo, ngtrm fit;' song trong m(>t moi trtrO-ng c6 dich V\l khach hang tuy�t hao, nuoi d?y con ding bang each lang nghe Va thong cam, dua tre dtrQ'C truyen cho ki nang tuy�t VCYi nay, l&n len Va di lam, tiep t\lC gop phan t?O nen nhfrng

.. .. . ...... l-f ?� 'J'lf (:�C BA Ml;: TREN KHAP THE GIOI )- )-

https://thuviensach.vn

san pham, d!ch Vl,l thoa man nhfrng nhu cau tinh te CUa con ngm'ri. Chinh vi v�y, dung tru&c nhfrng thach thuc m&i va de gifr vfrng sue m�nh cua minh, nu&c My khong ngimg h9c h6i tir nhfrng nen van h6a khac de chuan bi tre em cho tuang lai.

https://thuviensach.vn

LOI BQC B�CH

Cho den luc nay khi bc;in aa OQC aen nhQng aoc;in cuoi cung cua cuon sach, c6 m9t so aieu toi can phai thua nh�n.

Thu nh§t, r§t nhieu phuong phap a tren khong th€ gQi la

"ki€u My" , nuoc My qua r(?ng lon a€ c6 th@ n6i nhu ainh a6ng c(?t rang each nay, phuong phap nay, la ki€u My, la "ngubi My lam the'' . R§t nhieu ngubi My v§n ru con ngu hang aem va ngu chung voi con. R§t nhieu ngubi My bao bQc l§y con, chu khong a@ con tl,I l�p. R§t nhieu ngubi My nuong chieu con, chu khong ap dt,mg ki lu�t. Ben cc;inh a6, r§t nhieu nuoc tren the gioi c6 each nuoi con nhu toi aa mo ta, chu chang phai chi nuoc My . Tre con Phap, Ha Lan, Anh ... cOng au9c luy�n a€ ngu rieng va ngu xuyen aem. Tre con Phap, Ha Lan, Due, Y aeu an d�m theo each "ki@u MY". Dc;iy con a9c l�p. tlj tin, lang nghe va ky lu�t mem deo ma hi�u qua ... la each dc;iy cua t§t ca cac nuoc phat tri€n tren.

Thu ha i , each nguoi My nuoi con, nhQng phuong phap auoc mo ta trong cuon sach nay, khong hoan toan mau h5ng. V§n c6

nhQng g6c nhln chi trfch, vi dl,l nhu trong chu de dc;iy con, ngubi My b! aanh gia la danh qua nhieu thbi gian vao vi�c choi voi con, dc;iy con. Trang chu de ki lu�t. nhieu ong bo ba m� My aa qua pht,J

thu9c vao vi�c luon aua cho con ll,la ch9n, luon cho con thuong lLiQng voi mlnh, aen n6i tUng v§n de "nh6 nhli cai k�o" con cai cOng c6 q uyen aoi h6i bo m� thuong lLiQng.

Lor Boc BACH > > >! 299

. . . . • . .

..

. •

t,,."*'�'"'-""�---�···

https://thuviensach.vn

Tuy nhien, nhOng g1 dUQc viet trong cuon sach nay la nhOng g1 dE;!p nhat, dang hQC hoi nhat ma toi da nhln thay 0 nuck My.

Va toi da hQC dUQC rat nhieu tU nhung dieu d6 d€ nuoi con tlJ tin, bTn h tTn h va nhE;! nhang hon rat nhieu. ft n hat n6 cOng giup toi mi_H

hu6ng di, mi_H each lam, ma truoc het, tl,l ban than toi cam thay la dung, tl,l ban than tOi cam thay phu hQp v6i ca tfnh cua toi, thbi gian va dieu ki�n ma toi c6 va ca nhOng mong u6c toi danh cho con va gia dlnh cua mlnh.

Chf nh vi the ma neu bc;in thay m(>t so dieu trong cuon sach nay phu hQp v6i suy nghT cua b�m ve each nuoi con, hay ap d1,mg n6. Khong phai vi n6 la each My, each Tay ... ma don gian vi n6 la cau tra lbi ma bi;in van tlJ tim trong trai tim minh.

Trong gia dinh toi van luon nhac ve chuy�n cua Chip, ten gQi o nha cua em hQ toi. Chf p rat lubi an, luc nao cOng ng�m. khong nhai, khong nuot. C�u toi van hay k€ nhOng nam 80, hoi Chfp m6i m(>t, hai t u ili, ngay nao cOng phai d§y xe ra bb Ho, di may tieng dong ho m6i het bat chao. TOi khong biet hoi day th1 be Chf p thay kh6 so vi�c an uong the nao, chi biet bay gib n6 la dua rat hieu thao, vi n6 cu nghT, ngay xua n6 oai oam v�y ma bo mE;! n6 van het tong het sue lo cho n6, mong n6 an duQc tUng thia chao. TOi k€

cau chuy�n nay khong phai hy v9ng bi;!n quay tro li;!i b6n tling thia chao cho con; gib day bi;in da c6 du thong tin hon nhieu, d€ vlia vui mE;!, vlia vui con. Toi chi muon n6i rang du lam bang each nao, con bi;in cOng se biet rang bi;in yeu n6. Va ll,la ch9n la cua bi;in.

. .<.

. . . .

<. .<.

. . . . . . . . LC11

. . . . . . . . . . . . . BOC

. .

. ... . . . . . . .BACH

. . . ! . . . . . . . . . . . . .

https://thuviensach.vn

TAI Ll�U THAM KHAO

Babycenter.com

What to expect when you are expecting - Heidi Murkoff What to expect the first year - Heidi Murkoff Kellymom.com

Child of mine, feeding with love and good sense - Ellyn Satter

The No-Cry Sleep Solution - Elizabeth Pantley How to talk so kids will listen and listen so kids will talk -

Adele Faber va Elaine Mazlish

Parenting without borders: surprising lessons parents a round the world can teach us - Christine Gross-Loh Beyond bedtime stories: A Parent's Guide to Promoting Reading, Writing, and Other Literacy Skills from Birth to 5 -

Susan Bennett-Armistead, Nell K. Duke va Annie M . M oses Battle hymn of the Tiger mother - Amy Chua

French twist: an American mom·s experiment in Parisian parenting - Catherine Crawford

Bringing up bebe: one American mother discovers the wisdom of French parenting - Pamela Druckerman Mean moms rule: why doing the hard stuff now creates good kids later - Denise Schipani

Positive discipline for preschoolers - Jane Nelsen

............... ....... T�1.L1ttJ.'fJli\1'f.l(}{,\() .)> ..

.

https://thuviensach.vn

Parenting with love and logic: teaching children responsibility - Foster C line and Jim Fay

Child ren are from heaven - John Gray

How Eskimos Keep Their Babies Warm: And Other Adventures in Parenting [from Argentina to Tanzania and everywhere in between) - Mei - Ling Hopgood

The Diaper-Free Baby - Christine Gross-Loh

Our Babies, Ourselves: H ow Biology and Culture Shape the Way We Parent - Small, Meredith

Confessions of a Slacker Mom - Muffy Mead-Ferro Happiest baby on the block - Harvery Karp

-<-<-< TA.1 LI�U THAM KHAO

https://thuviensach.vn

·- •:"

. � -

· . . .. . ·

.:·-

. ;-.....

: ......

·-�·.

")\ · ·· ·

·· ... ..,· - ·.

https://thuviensach.vn

CON LA KHACH

Chiu trach nhiem xu§'t ban

0TRAN DOAN LAM

Bien t�p Dong VInh

Bien t�p vien Nha Nam H�ng Nga

Thi�t k� bia Bao Anh

Trinh bay Kim Lien

Sua ban in Ph9.m Thuy

CONG TY TNHH MOT THANH VIEN

NHA XUAT BAN THE GIOI

46 TrAn Hrmg D(lo, Hoan Ki�m, Ha N(>i

Di¢n tho(li: 04. 38253841 I Fax: 04. 38269578

Chi nhanh t(li thanh phi\ Hll Chi Minh

56 7 Nguy�n Thi Minh Khai, Qu(\n I, TP H6 Chi Minh Di('n tho(li: 08. 38220102

Email: marketing@thegioipublishers.vn

Website: www.thegioipublishers.com.vn

LIEN KET XUii.T BAN VA PHAT HANH

CONG TY VAN HOA & TRUYEN THONG NHA NAM

59 Db Quang, Trung Hoa, CAu GiSy, Ha n(>i Di¢n tho<:1i: 04 35146875 I Fax: 04 35146965

Website: www.nhanam.vn

Email: nhanambook@vnn.vn

http:/ /www.facebook.com/nhanampublishing

Chi nhanh l\li TP Hi! Chi Minh

Nha 015 Lo B chung cu 43 H6 Van Hue,

Phuang 9, Qu(\n PM Nhu(\n, TP H6 Chi Minh

Di('n tho<:1i: 08 38479853 I Fax: 08 38443034

Email: nhanarnhcm@hcm.fpt.vn

In 3.000 cuon, kh6 1 4x20.5cm l(li Cong ty CP In Vi�n Dong. Can ell tren so dang ky ke ho<).ch xuat ban: 81 2-201 4/CXB/03-54/ThG va quyet djnh xuat ban so 1 51/QD-ThG cua Nha xuat ban The Gioi ngay 04.08.2014. In xong va nQp ILtu chieu nam 2014.

Hien nay, trim !hi trliong da xuat hien hang loat cuon sach lam gia sach cua Nha Nam voi chat llidng in !hap va nh1eu sai loi. Mong quy doc gia hay can than kh1 chon mua sach MOI hanh vi in va buon ban sach lau deu vi pham phap luat va lam ton ha1 den quyiin ldi cua tac gia va nha xuat ban.

https://thuviensach.vn

" N h ung dan dan t6i nhan ra

r�ng, each nguoi My d;;iy con

kh6ng chi n�m a chuyen luyen

con ngu ngoan hay d;;iy con biet

yeu thich viec an uong. Ma nhu

mot thu huong hoa phang philt

trong kh6ng khi, n6 t;;io nen mot

bau kh6ng khi, mot m6i truong

nu6i tre ma trong d6, d uong nhu

moi 6ng bo ba me t6i g�p l;;ii la

mot phap SU, dang doi dai VOi

dua tre theo mot each "tu luyen"

dua tre thanh mot ca th� Ion len

tv tin, tv lap, day cam thong, c6

du Cong Cl,J d� hoa nhap VOi

cuoc song. Va kh6ng chi dua tre,

ma ca nhCrng 6ng bo ba me d6

cung c6 thoi gian d� tan huong

CUQC song CUa chinh mlnh."

K a m N h u n g

BECOME A FAN

::.6' 1

II nhanamouU1 h r

https://thuviensach.vn

"Day za mot·cuan sach hlip d&n va b6 ich, nhtit za nhWig tMng tin vi chiim soc ;Jc khoe hay iin uang cho bi. Toi nghi day se la m9t cuan sach c6 {ch cho cac ong ba ba m?, va nh!it la cho cac ong ba nqi ngo(Ji cua cac em be. Tren Mt, cuan sach se r&t c&n cho cac btic sy nhi khoa (va cd sdn khoa) a Vi?t Nam d(Jc di thay d6i each suy nghf va tu v&n cho cac ong M ba m? a V�t Nam. ,,

- Bae sy Nguyen Tri Doan,

Truong khoa Nh1 Benh vien quoc te Victoria, TP Ho Chi Minh

"Yeu con chi la bdn niing ma muon loai diu c6, nhung gitio d?Jc con cai thanh 'con nguiii dung nghfa' vita la khoa h(Jc, vita la ngh? thu�t, cdn phdi h(JC t�p, trao d6i, chia Se kinh nghi?m m<Ji CO dU!JC. Tinh yeu thucmg khOng dung each, S!l hy sinh khOng dung n<!i, dung cM, nh!it la trong giao d¥c con cai c6 khi l(Ji la s1:1 h(Ji con!"

- Th.S Tam ly hoc Dinh Doan,

Hieu truong truong PTCS Xa Dan, Ha N¢1

"Du!Jc vih b&ng S!l quan sat, suy nghi va cd trai tim cua mqt ba m?

tre Vi?t Nam dang sang, sinh con va nuoi con tren nullc My, Con la kh:ich quy aem ain nhiiu cai nhin mm me vai nhUrig v&n a€ khong mai, van r&t acm gidn hdng ngay aai vai mqt gia ainh - tit vi?c cho con iin, cho con ngu, ain vi?c thi hi?n yeu thumzg, d(Jy con each t¥ l�p va ca nhWig v&n di tam zy ma co ze Mu h€t cac ba m? a9c adu giJp th&y minh phdn nao trong a6. ,,

- Chi G§m Huang,

Me be Dua, Ha Noi

"La m9t cuan sach r&t aang tham khdo danh cho cac ong M ba m?

Vi?t cua thi'Ji hi?n a(Ji. Guan sach aii tom tilt ngiin g(Jn tinh thdn nuoi dfly th€ h? tucmg Lai khOng chi cua nguai My ma la cua nguai phucmg Tay n6i chung, mqt each trung 'th1:1c va r&t tinh tuy. Stich dU!JC vih duai g6c nhin cua mqt nguiii m? Vi?t sang, gijp g{J, quan sat, h(JC t�p va trdi nghi?m vai cac gia ainh phucmg Tay nen each vdt rdt gdn gui; thOng tin rdt th!lC t€ va chi tih. Minh r&t thfch. ,,

- Chi Hachun Lyonnet,

Me be Emily va Alexis

Gia: 70.000d

'nr:R

ha- n11a0mr

8l1lsli1

9 i

3 1ii

5 f1

2 3 f

5l11iii1

2 0 iil

2 ff

4 1 1ii2 l1I

https://thuviensach.vn