https://thuviensach.vn

TUYỂN TẬP KRISHNAMURTI

Chuyển Ng : Dannyviet

Nguồn gốc:

www.thuvienhoasen.org

Biên tập lại và đăng tại:

http://groups.google.com/group/krishnamurti102

https://thuviensach.vn

M c L c

J. KRISHNAMURTI CU C Đ I và TƯ TƯỞNG

ÁNH SÁNG CHO CHÍNH MÌNH

BẢN THÂN VÀ S S HÃI

CHI N TRANH

GIÁO D C

KHÔNG THÀNH KI N

NGUYÊN NHÂN CỦA S S HÃI

S NG ĐƠN GIẢN

S NG và CH T

S S HÃI

TÂM CẢM

TẦM ĐẠO và ĐẠO SƯ

TÂM TRÍ TĨNH L NG

THẨM QUY N NGĂN TRỞ S H C H I

TÌNH CẢM CỦA ĐỨA TR

TRÍ TU

T DO

T DO TƯ TƯỞNG

V Đ P của THIÊN NHIÊN

V THẨM QUY N

YÊU

S S NG VĨNH C U

CÁI "M I" TUY T DI U

CẢM NHẬN TH C TẠI

GIẢI THOÁT KH I DÍNH M C

NI M TIN

GIAO CẢM V I THIÊN NHIÊN

T DO ÐÍCH TH C

C T TỦY NH NG L I THUY T GIẢNG

N I S KHÔNG R I

CH T LÀ TH NÀO

S THAY Ð I CẤP THI T

Ð N V I THƯ NG Ð

S HÀI HÒA GI A SINH VÀ T

S HÀI HÒA TRONG Ð I S NG

T TÌM HI U CHÍNH MÌNH

T DO ÐÍCH TH C

TẦM ÐẠO và ÐẠO SƯ

NHÀ GIÁO D C CHÂN CHÍNH

NI M AN LẠC CHÂN THẬT

CÁI Đ P và NHÀ NGH SĨ

GIẢI TR PHI N MU N

ĐƠN GIẢN và KHIÊM T N

TẠI SAO CHÚNG TA L THU C ?

TÔI S CH T

V THÓI NGỒI LÊ MÁCH L O

NI M HÃNH DI N

TÂM TĨNH L NG

https://thuviensach.vn

KHI TÂM HỒN ĐƯ C KHAI PHÓNG

TH C TẠI

N I ĐAU

GIÁO D C

THẤU HI U CHÍNH MÌNH

S LÀ GÌ ?

KHÁT V NG

TÂM AN T NH

YÊU VÀ ĐAU KH

GIAO CẢM V I MUÔN LOÀI

S NG ĐẠO

CU C CÁCH MẠNG ĐÍCH TH C

L NG NGHE

Đ I THOẠI V I CHÍNH MÌNH

Ý NGHĨA CỦA Đ I S NG

NGƯ I S NG ĐẠO

TÍN NGƯ NG

TRÍ TU

L NG NGHE N I TÂM BẠN

KHI L NG NGHE TÂM ĐƯ C BUÔNG XẢ

CẢM XÚC CÓ VAI TRÒ GÌ TRONG Đ I S NG ?

CẦU NGUY N

CHẤM DỨT S GIẬN D

M T TÂM HỒN PHONG PHÚ TRONG SÁNG

S THỨC T NH HÓA GIẢI M I VẤN Đ

QUAN SÁT COI TẬP QUÁN HÌNH THÀNH RA SAO

TÌNH YÊU

NGUYÊN NHÂN CHÍNH CỦA BẠO L C

https://thuviensach.vn

J. KRISHNAMURTI CUỘC ĐỜI và TƯ TƯỞNG

(11th May 1895 -- 17 February 1986)

Jiddu Krishnamurti chào đời trong m t gia đình Bà-la-môn trung lưu tại ngoại ô t nh Madanapalle, mi n nam Ấn Đ . M ch t s m t khi ông m i lên mười. Tu i ấu thơ, ông thường xuyên đau y u, h c hành thì lơ đãng, tâm hồn thường chìm đ m trong mơ m ng và có khuynh hư ng v tâm linh, v lòng nhân ái, tình thương người, thương vật và yêu thiên nhiên.

Cha của Krishnamurti là m t viên ch c của chính quy n. Khi v ngh hưu, ông c đ ngh v i bà Annie Besant, chủ t ch h i Thông Thiên H c (The Theosophical Society), mà ông c là m t thành viên, xin vào làm vi c cho H i. Do đó, ông c cùng bốn người con d n v Tr Sở chính của h i tại Madras, vào lúc Krishnamurti mười bốn tu i.

H i Thông Thiên H c do bà Helena P. Blavatsky người Nga và m t c u đại tá Hoa Kỳ là ông Steele Olcott thành lập vào năm 1875, là m t h i có m c tiêu tìm hi u các tôn giáo, các nguồn tư

tưởng, minh tri t, các s huy n nhi m trên th gi i c kim và các năng l c thần bí nơi con người. Khi đó, h i đang có m c tiêu s a soạn cho s hạ sanh của bồ tát Di L c, xuống th đ làm nhi m v Th Gi i Đạo Sư (World Teacher).

Cơ h i gần gũi của gia đình Krishnamurti và bà Annie Besant đã tạo nên m t s g n bó kh ng khít gi a bà và cậu bé mười bốn tu i y u t, lại có khuynh hư ng tâm linh thần bí, và đã khi n cho bà và Bishop Leadbeater phát hi n ra cậu bé Jiddu Krishnamurti chính là v hóa thân mà h đang tìm ki m, v i nh ng kinh nghi m v đ t bi n tâm linh của cậu, khi đó Krishnamurti m i mười lăm tu i.

Đ chuẩn b chu đáo cho s xuất hi n của Th Gi i Đạo Sư, h i Thông Thiên H c thành lập m t h i đoàn tôn giáo lấy tên là Ngôi Sao Phương Đông (The Order of the Star in the East) và tôn Krishnamurti làm Đạo Trưởng. Nhóm này có nhi u ch c ngàn h i viên ở kh p nơi trên th gi i, v i nhi u ti n bạc, nhà c a đất đai tại Âu Châu, Úc châu, Ấn Đ , v.v...

https://thuviensach.vn

Năm 1912, Khishnamurti đư c h i Thông Thiên H c chính th c tấn phong làm Th Gi i Đạo Sư. Nhưng đ n năm 1929, b ng nhiên ông giải tán h i Ngôi Sao Phương Đông, đ c bản tuyên ngôn " Th c Tại (Chân Lý) là nơi không có lối mòn để

vào" (Truth is a Pathless Land). Làm vi c này, ông đã đương nhiên li ng b nh ng tài sản, đất đai, ti n bạc, quy n l c và tất cả m i vinh d mà th nhân dành cho nhân vật có thẩm quy n, v Đạo Sư.

T đó cho đ n tận nh ng ngày cuối cùng của cu c đời ở tu i 91, ông đáp ng lời mời t kh p nơi trên th gi i, thân hành t i ngồi chung trên thảm c , trong nhà h i, trong phòng h p, đ n bất c nơi nào có người quan tâm đ thảo luận v i h nh ng vấn đ

v t do, v s t giải thoát khỏi nỗi sợ hãi tiềm ẩn t trong tiềm th c, về s t g bỏ gông cùm c a nh ng lề thói trói buộc con người, g bỏ s sợ hãi về các loại đ a ng c do các t ch c thần quyền tạo ra để khống chế tín đồ, về tình yêu thuần khiết, về lòng t bi thương xót, kêu g i mỗi người phải là nguồn ánh sáng c a bản thân, v.v... Nh ng lời thuy t giảng của ông không phải là nh ng ki n giải trong sách vở, nhưng là t kinh nghi m n i tâm. Ông không "thuy t lý", nhưng ôn tồn tâm tình v i thính giả v nh ng đi u mà tất cả chúng ta quan tâm trong đời sống h ng ngày, nói v nh ng trăn trở, băn khoăn của con người thời đại m i v i s suy s p tinh thần và bạo l c, nói v i t ng cá nhân đi tìm s an lạc, nói v i người đang bồn chồn tìm cách giải thoát ra kh i cái chư ng ngại của s giận d , thù hận, s hãi, đau kh đang ám ảnh trong n i tâm anh ta. Ông luôn luôn tha thi t v i vi c g con người ra kh i s s hãi, m t hành đ ng "vô úy thí" cao quý.

Đi m then chốt đ c bi t của ông là, ngay như khi đang nói v các vấn đ xã h i, chính tr , ho c kinh t đang xẩy ra, lời giải đáp của ông cũng t cái nhìn tận gốc r và vư t thời gian. Ông ch ra cái nguyên nhân tạo vấn đ nó n m phía sau như th nào, và nguồn gốc của mâu thuẫn và bạo l c đã ti m ẩn trong tâm con người ra sao. Ông không t ng chúng ta m t cách giải quy t ki u

" mì ăn liền" cho nh ng vấn đ của thời đại, mà là ông nhìn rõ đư c r ng nh ng vấn đ này ch là triệu ch ng của m t ch ng b nh thâm căn cố đ , n m sâu trong tâm não của m i người https://thuviensach.vn

trong chúng ta. Luôn luôn, ông nh c m i người v s c mạnh tinh thần của chính bản thân h , luôn nh c m i người nhìn vào n i tâm, t giải thoát ra khỏi nh ng xiềng xích tư tưởng rập khuôn c a người khác. Ông nh c nhở m i người đ ng t làm nô lệ cho bất c loại tư tưởng nào c a bất c ai, dù đó là nh ng "thẩm quyền (authority), không nh ng th , nên t thanh l c nh ng ô nhi m do b nh ng loại "thẩm quy n" nhồi nhét vào tâm não t vô thủy. Ngay cả đ n nh ng lời nói của ông, ông cũng yêu cầu m i người hãy ch coi đó là nh ng lời trò chuy n tâm tình gi a nh ng người bạn v i nhau, đ ng coi như là nh ng lời của bậc thầy, vì ch riêng s coi ai là bậc thầy thì chính cái hào quang ti m ẩn trong cái ý nghĩ v bậc thầy đã gián ti p tư c đoạt t do của chính mình, đã làm cho chính mình nh m b t m t trên con đường đi tìm chân lý rồi.

Đối v i ông, m i người không cần đạo sư, mà cần t th c t nh. Bởi vì m i người đ u có khả năng vô biên v s t th c t nh này, n u h không b nh ng xi ng xích của truy n thống v s s hãi, không b nh ng "đạo sư" che mất ánh sáng c a chính h t chiếu. (This Light in Oneself). Ánh sáng này không ai có thể "cho" người khác, không thể nhận được t người khác truyền qua như truyền l a t ng n nến này qua ng n nến khác. N u ánh sáng mà có đư c nhờ s t người khác truy n qua thì ch là ánh sáng của ng n n n, nó s t t.

Chính s tĩnh lặng, quán chiếu thâm sâu nội tâm, người ta s th c t nh, s xuất hi n ánh sáng của chính bản thân.

Dù đư c cả Đông Phương và Tây Phương nhìn nhận như là m t trong nh ng đạo sư uy tín nhất, bản thân ông không tùy thu c vào tôn giáo, môn phái hay quốc gia nào, đồng thời, cũng không tham d vào bất c m t trường phái chính tr ho c ý th c h nào. Ngư c lại, ông cho r ng chính nh ng hình th c t ch c ấy đã chia r con người, đã là nguồn gốc của chi n tranh.

Ông luôn luôn nh c nhở s tĩnh tâm, t thanh l c nh ng ki n chấp đã tích lũy trong tâm trí qua thời gian, đ t giải thoát.

Trải dài khoảng sáu ch c năm đi kh p đó đây, ông đư c coi như là người nói nhi u nhất trong thời đại thâu âm. Phần l n các bu i thuy t giảng, thính chúng lên t i hàng ngàn người, thường ngồi ngoài trời, nhất là tại các thành phố l n.

https://thuviensach.vn

Ông cũng thường có nh ng bu i thảo luận riêng v i các nhân vật danh ti ng th gi i như ba v thủ tư ng Ấn Đ là Jawaharlal Nehru, Indira Gandhi và Rajiv Gandhi, nhà tôn giáo h c Huston Smith, Walpola Rahula, Chogyam Trungpa Rinpoche, nhà vật lý h c Dr David Bohm, nhà văn Aldous Huxley, v.v...

Hầu h t các bu i thảo luận này đ u có ghi âm, thâu hình, và sau đó đư c in ra thành sách.

Thật là sai lầm đáng ti c n u cho r ng nh ng lời thuy t giảng của Krishnamurti ch dành cho người l n tu i ho c gi i trí th c uyên bác. Trái lại, đó là nh ng đi u rất d thẩm thấu vào gi i tr mà ta có th cảm nhận đư c s sống đ ng nơi thính chúng trong video và trong các cu c thảo luận v i h c sinh còn đư c lưu gi trong nhi u trường h c. Là m t bậc thầy cao cả, ông tìm cách tạo nên tại nh ng trường này m t bầu không khí thoải mái, không s hãi và kèn c a lẫn nhau, khuy n khích các em t tìm v n i tâm, tìm hi u chính bản thân mình, th c t nh cảm quan của h v cái đ p của thiên nhiên, v s cảm thông , bi mẫn v i n i thống kh của ki p người, khuy n khích h đi vào nh ng đ

tài sinh đ ng, ngay cả đ n vấn đ ph c tạp nhất như là hoạt đ ng của tâm não con người. Ông kiên trì, tận t y v i lý tưởng

" để cho m i người được t do, giải thoát vô điều kiện".

Cho đ n cuối đời ông, vào lúc th h m i của thời đại k thuật tân ti n nở r , nhi u người tr đã tìm v ông như là t i ngồi dư i m t tàng c th rủ bóng đ ươm tẩm phần tâm hồn.

M c dầu Krishnamurti nói và vi t b ng Anh ng , các tác phẩm của ông đã đư c d ch sang gần năm ch c th ti ng và ấn hành tại nhi u nư c. Trên ba tri u ấn bản đã lưu hành kh p th gi i.

Các tuy n tập của ông bao gồm trên m t trăm ngàn trang vi t tay, 2.500 audiotapes và 600 videotapes.

Đó là nói v di sản nhìn thấy đư c. Nhưng đáng k phải là phần di sản sống đ ng ti m ẩn trong trái tim và khối óc của bi t bao nhiêu con người đã có d p thấm nhuần tư tưởng uyên áo và tấm lòng tr c ẩn của ông đối v i muôn loài

Xin ghi lại m t vài cảm nhận v ông:

* Đ c Đạt Lai Lạt Ma:

--Krishnamurti là một trong nh ng tư tưởng gia vĩ đại nhất c a thời đại.

https://thuviensach.vn

* Deepak Chopra:

-- Krishnamurti đã ảnh hưởng sâu sắc vào chính cuộc đời tôi, đã giúp tôi vượt qua được s t trói buộc đã kiềm chế

tôi trên con đường tới t do, giải thoát.

* Anne Morrow Lindbergh :

-- Nghe và đ c sách c a ông (Krishnamurti) là t quán chiếu chính mình và thế giới trong một s tươi mát chan hòa.

https://thuviensach.vn

ÁNH SÁNG CHO CHÍNH MÌNH

M i người phải đư c t do đ trở thành ánh sáng cho chính mình. "Ánh sáng cho chính mình". Ánh sáng này không th nhận đư c t người khác, cũng không th th p lên b ng ng n n n của người khác. N u bạn th p b ng ng n n n của người khác, nó ch là ng n n n, nó có th b th i t t. S nghiên c u ráo ri t đ tìm ra th nào là ánh sáng cho chính mình là m t phần của thi n quán.

Chúng ta s cùng nhau tìm hi u xem th nào là ánh sáng cho chính mình và s có ánh sáng này nó đ c bi t quan tr ng đ n m c nào. Thân phận của chúng ta là chấp nhận thẩm quy n, thẩm quy n của v tu sĩ, thẩm quy n của cuốn sách, thẩm quy n của v đạo sư, thẩm quy n của người nào đó tuyên bố r ng h bi t. Đối v i tất cả nh ng vấn đ thu c v tâm linh, n u có th dùng t "tâm linh", thì không có bất c loại thẩm quy n nào cả.

N u không như vậy, bạn s không có t do đ mà nghiên c u, trầm tư, đ t tìm ra ý nghĩa mà thi n quán mang lại. Đ đi vào thi n quán, bạn phải hoàn toàn thả n i bản thân, giải phóng n i tâm kh i tất cả m i loại thẩm quy n, so sánh, k cả thẩm quy n của người phát ngôn, nhất là khi người phát ngôn lại là chính t ngã, là "cái tôi", bởi vì n u bạn nghe theo lời của "h n" thì..., th là h t, là tiêu rồi!

Bạn phải nhận th c đư c s quan tr ng v thẩm quy n của ông thầy thuốc, của nhà khoa h c; đồng thời hi u r ng hoàn toàn không có s quan tr ng v thẩm quy n đối v i n i tâm, dù r ng đó là thẩm quy n của người khác, hay của kinh nghi m, ki n th c, quy t đ nh, thành ki n của chính bạn. Kinh nghi m của ai đó, hi u bi t của ai đó rồi cũng s trở thành thẩm quy n của chính h :"Tôi hi u, cho nên tôi đúng". Nên t nh giác trư c nh ng loại thẩm quy n đó, n u không, bạn s không bao giờ có th trở

thành ánh sáng cho chính bạn đư c.....

.....Trong thi n quán, s không có ai ch dẫn bạn, không có ai nói cho bạn bi t r ng bạn đang ti n b , không có ai khuy n khích bạn, bạn phải hoàn toàn đơn đ c. Và cái ánh sáng cho chính bạn ch có th b ng lên khi chính bạn t tìm hi u n i tâm m t cách https://thuviensach.vn

sâu xa, coi xem mình là cái gì. Đó là s t th c t nh, bi t mình là cái gì. Cái bi t ấy không d a theo các tâm lý gia, không d a theo các tri t gia, không d a theo các di n giả, các nhà hùng bi n, nhưng là bạn "bi t", bạn "t nh th c" v cái bản th của bạn, s suy nghĩ của bạn, cảm xúc của bạn, tìm ra toàn b cấu trúc của cái toàn th . Bi t rõ chính mình là đi u tối quan tr ng. Đó không phải là do người khác mô tả v mình, mà là "đích th c là cái gì?", bạn là cái gì; Đó cũng không phải "cái mà bạn tưởng r ng bạn là...", ho c " cái mà bạn nghĩ r ng bạn nên là...", nhưng là cái đang hi n h u th c t là cái gì.

(Trích This Light in Oneself'-True Meditation) https://thuviensach.vn

BẢN THÂN VÀ S SỢ HÃI

N u bạn nghĩ r ng s hi u bi t v chính bản thân là đi u quan tr ng bởi vì có tôi ho c người nào đó đã nói v i bạn r ng đó là đi u quan tr ng thì tôi e r ng chúng ta nên ngưng cu c đối thoại.

Nhưng n u chúng ta đồng ý v i nhau r ng s tìm hi u thấu đáo bản thân là đi u cần thi t sinh t , thì đó lại là đi u khác h n, và chúng ta s cùng nhau khảo sát vấn đ m t cách c n k trong s vui v , thoải mái và thông suốt.

Tôi không đòi h i ở bạn ni m tin; tôi không t coi như tôi là m t k có thẩm quy n v vấn đ nào đó. Tôi ch ng có gì đ dậy bạn, thí d như v m t tri t thuy t m i, ho c m t h thống tư

tưởng m i, hay là m t con đường m i đ tìm v th c tại, v.v...

Không có con đường nào có th t i đư c th c tại ngoài chính s th c. Tất cả m i loại thẩm quy n, nhất là trong lãnh v c tư tưởng và thâm hi u, đ u ch tàn phá, làm hại mà thôi. Thầy hại trò và trò hại lại thầy. Bạn phải là thầy và đồng thời là h c trò của chính bạn. Bạn phải t đ t câu h i cho chính mình v tất cả nh ng đi u mà người ta đã công nhận là có giá tr và cần thi t.

Khi không có ai đ cho bạn theo đuôi, b t chư c, bạn s cảm thấy rất cô đơn. Hãy nên cô đơn đi! Tại sao bạn phải s hãi s sống đơn đ c? Bởi vì bạn đã phải đối di n v i chính mình m t cách trần tr i, r ng n i tâm bạn r ng tu ch, trì tr , đần đ n, xấu xa, t i l i, lo âu, kh c khoải �- bạn ch là m t th c th tầm thường, xấu xí, kém giá tr mà thôi.

Hãy đối di n v i s th c; hãy nhìn cho rõ, đ ng có trốn chạy kh i th c t . Giây phút bạn trốn chạy chính là giây phút mà n i s hãi khởi s ám ảnh bạn.

( Trích Freedom from the Known)

https://thuviensach.vn

CHIẾN TRANH

Hỏi:

---Chúng ta có cách nào đ giải quy t nh ng l n x n v chính tr và s khủng hoảng đang xẩy ra trên th gi i chăng? M t cá nhân có th làm gì đ chấm d t cu c chi n đang đe d a không?

Krishnamurti đáp:

--- ...Nh ng lý do nào đã tạo ra chi n tranh --tôn giáo, chính tr hay kinh t ? Hi n nhiên nguyên nhân của chi n tranh chính là tín ngư ng; tín ngư ng đối v i chủ nghĩa ái quốc, ho c đối v i m t ý th c h , ho c đối v i m t giáo đi u đ c bi t nào đó. N u chúng ta không có tín ngư ng mà ch có lòng tốt, tình thương yêu và s quan tâm đ n nhau, như th chi n tranh s không th xẩy ra.

Nhưng chúng ta đã đư c nuôi dư ng b ng đủ loại tín ngư ng, đủ loại ý th c h , đủ loại tín đi u, do đó, chúng ta ch tạo ra s bất hòa. Chúng ta ch có th , ho c là theo đu i con đường mâu thuẫn, chi n tranh liên t c, mà đó chính là k t quả t hành đ ng thường nhật của chúng ta, ho c là nhìn th ng vào nguyên nhân của chi n tranh rồi quay lưng lại, không ti p t c tạo ra nguyên nhân n a....

(Trích The First & Last Freedom)

https://thuviensach.vn

GIÁO D C

Hỏi:

---N u chúng ta làm đi u sai trái, có người đã ch bảo cho chúng ta bi t, tại sao chúng ta lại còn tái phạm?

Krishnamurti đáp:

---Bạn nghĩ sao? Lý do nào khi n cho bạn b hoa, nh cây, phá hoại đồ đạc, li ng giấy b a bãi, m c dầu tôi tin ch c là bạn đã t ng nghe lời khuyên không nên làm nh ng vi c đó cả ch c lần? Hãy nghe cho k rồi bạn s thấy. Khi bạn làm nh ng chuy n đó, óc bạn đang ở trong tình trạng trống v ng, phải vậy không?

Bạn không nhận th c đư c, bạn không suy nghĩ, tâm trí bạn đã ngủ quên, thành ra bạn đã làm nh ng vi c rõ ràng là ng ngẩn, ngu ngốc. Bao lâu mà bạn sống trong trạng thái không hoàn toàn có ý th c, không hoàn toàn t nh giác, thì s ki n ch c khuyên bạn không nên làm đi u này, đi u n , s ch ng có k t quả gì.

Nhưng n u nhà giáo d c mà giúp cho bạn trở nên có óc suy nghĩ, quan tâm hơn, trở nên thật là t nh th c, quan sát v i ni m vui thích t cây cối, chim chóc, sông ngòi, s phong phú tuy t vời của trái đất v.v..., khi n cho tâm hồn bạn trở nên tinh t , sống đ ng, đối v i ngoại cảnh và cả n i tâm của bạn, thì khi đó ch m t g i ý nh nhàng đ n v i bạn đã đủ cho bạn cảm nhận đư c vấn đ .

Buồn thay, s nhậy cảm của bạn đã b tàn phá mất rồi, bởi vì ngay t lúc bạn m i l t lòng cho đ n ngày vĩnh bi t th gi i này, bạn chưa bao giờ đư c ngưng cái kh nạn b bảo cho bi t r ng phải làm cái này, không đư c làm cái kia v.v...Cha m , bậc thầy, xã h i, tôn giáo, v linh hư ng, và ngay cả cái khát v ng của chính bạn, lòng tham lam, tính ghen t v.v..., tất cả nh ng cái đó đã bảo cho bạn bi t "nên làm cái này" và "không nên làm cái kia".

Muốn thoát kh i tất cả nh ng cái "nên" và "không nên" đó, và đ bạn có đư c ni m cảm thông sâu xa, có đư c tính tốt lành t nhiên, không làm đau lòng người khác, không xé giấy ho c ném đá ra đường mà không lư m lên---đi u này cần đ n m t s suy nghĩ thâm trầm, sâu s c.

https://thuviensach.vn

M c đích của giáo d c ch c ch n không phải là ch dậy cho bạn mấy ch cái đủ đ bạn bi t vi t cái tên của bạn, mà là đánh th c cái tinh thần trầm tư sâu s c này, khi n cho bạn trở nên tinh t , t nh giác, quan tâm và ân cần đối v i cu c đời. (Trích Think on These Things)

https://thuviensach.vn

KHÔNG THÀNH KIẾN

Hỏi:

- Chúng ta có nên hình thành cái khái ni m v người nào đó hay chăng?

Krishnamurti đáp:

B chúng ta nên có khái ni m v người khác chăng? B chúng ta nên hình thành m t quan đi m, đánh giá, xét nét v người khác chăng? Khi bạn có khái ni m v thầy của bạn, thì có cái gì là quan tr ng đối v i bạn? Tôi không nói v bản thân v thầy, nhưng nói v cái khái ni m của bạn v v thầy. Và đó là chuy n xẩy ra trong cu c đời, đúng không? Chúng ta đ u có ý ki n v người này, người khác, đúng không? Chúng ta nói: " H n thì tốt",

"H n thì phù phi m", H n thì mê tín", "H n làm cái này, cái kia"...Chúng ta thi t lập m t b c màn ngăn cách chúng ta v i người khác, cho nên chúng ta không bao giờ có th thật s ti p xúc đư c v i người đó. Nhìn thấy ai làm vi c gì, chúng ta nói: "

Ông ta đã làm vi c đó", như vậy, nó ch quan tr ng ở cái thời gian chuy n đó xẩy ra. Bạn hi u chăng? N u bạn thấy ai đó làm vi c gì mà bạn có ý ki n như là người đó làm vi c tốt, ho c xấu, th là bạn bèn có ý ki n cố đ nh v người đó, đ rồi mươi ngày hay cả năm sau, khi bạn g p lại h , bạn vẫn còn gi cái ý ki n của bạn v h . Nhưng mà trong khoảng thời gian đó, có th là h đã thay đ i rồi. Cho nên đi u rất quan tr ng là đ ng bao giờ nói:

"H n là th đó", mà nói: "H n đã như th vào tháng Hai", bởi vì t i cuối năm thì h n đã đ i khác hoàn toàn mất rồi.

N u bạn nói v ai đó: "Tôi bi t người này", có th là bạn s sai hoàn toàn, bởi vì bạn ch bi t v h n vào khoảng thời gian nào đó, ho c bởi m t s ki n xẩy ra vào m t thời đi m nào đó, ngoài ra, bạn ch ng bi t gì v h n cả.

Cho nên đi u quan tr ng là m i khi g p người nào, bạn hãy ti p xúc v i h b ng m t tâm hồn hoàn toàn trong sáng, không v i nh ng thành ki n, không v i nh ng đ nh ki n và không v i nh ng quan đi m của riêng mình.

(Trích Think On These Things)

https://thuviensach.vn

NGUYÊN NHÂN C A S SỢ HÃI Đ hi u s hãi, ta phải nói v s so sánh trư c. Tại sao ta so sánh? V m t k thuật, so sánh phát hi n s ti n tri n, tương quan v i nhau. Năm ch c năm trư c chưa có bom nguyên t , chưa có máy bay siêu âm, bây giờ chúng ta co nh ng cái đó, và trong tương lai năm ch c năm n a, chúng ta s có nh ng cái mà hi n nay chúng ta không có. Cái đó đư c g i là s ti n b , luôn luôn so sánh, tương quan, và tâm trí chúng ta b vư ng m c vào cái lối suy nghĩ ki u đó. Không phải ch t ngoại cảnh, mà ngay t trong n i tâm, trong cái cấu trúc v tâm lý của chúng ta, chúng ta suy nghĩ theo ki u so sánh. Chúng ta nói :" Tôi th này, trư c kia tôi th này, và tôi s khá hơn trong tương lai". Cái lối suy nghĩ

ki u so sánh như vậy, chúng ta g i là s ti n b , s phát tri n, và cu c đời chúng ta, t phẩm hạnh, đạo đ c, tôn giáo cho d n làm ăn buôn bán, giao d ch trong xã h i, chúng ta đ u d a trên n n tảng đó. Chúng ta quan sát bản thân chúng ta m t cách so sánh v i cái xã h i vốn dĩ cũng thoát thai t m t s phấn đấu trong so sánh như chính chúng ta.

So sánh sản sinh ra s hãi, bạn hãy t quan sát s thấy. Tôi muốn trở thành nhà văn vi t hay hơn, ho c trở thành người đ p và thông minh hơn. Tôi muốn có nhi u ki n th c hơn m i người.

Tôi muốn thành công, muốn trở thành nhân vật quan tr ng, muốn có danh ti ng trên th gi i. Thành công và danh ti ng là nh ng đi u so sánh rất căn bản v m t tâm lý, mà do đó, chúng ta liên t c sản sinh ra s lo s . Và s so sánh cũng làm tăng thêm nh ng mâu thuẫn, phấn đấu vốn đư c coi như nh ng đi u quan tr ng.

Bạn nói r ng bạn phải cạnh tranh đ sinh tồn trong cái th gi i này, do đó bạn so sánh và thi đua trong công vi c làm ăn, trong gia đình và cái-g i-là n i dung có tính cách tôn giáo . Bạn phải vào đư c thiên đường và ngồi ngay bên cạnh Chúa, ho c m t đấng c u đ đ c bi t nào đó của bạn. S so sánh v tâm linh phản ảnh trong s v linh m c muốn trở thành giám m c, ho c hồng y, hay cuối cùng ti n lên t i giáo hoàng. Suốt đời, chúng ta mài mi t trau giồi cái loại tâm linh đó m t cách siêng năng, cần https://thuviensach.vn

mẫn, phấn đấu đ khá hơn, ho c đạt đư c v trí cao hơn người khác. Cấu trúc của đời sống xã h i và đạo đ c của chúng ta đ t n n tảng trên nh ng cái đó.

Cho nên trong cu c đời chúng ta, cái tình trạng so sánh, cạnh tranh và s phấn đấu không ng ng ngh đ trở thành m t nhân vật hay trở thành người vô danh, thì cũng vậy. Tôi cảm thấy r ng chính cái đó là c i r của toàn b s s hãi, bởi vì chính nó đã sản sinh ra lòng thèm muốn, tật đố kî, thói ghen t , căm thù.

Ở đâu có s căm thù thì ở đó ch c ch n là không có tình thương yêu và s càng ngày càng tăng thêm s s hãi.

(Trích On Fear)

https://thuviensach.vn

SỐNG ĐƠN GIẢN

Sống đơn giản không có nghĩa là ch vi c đi u ch nh theo m t khuôn mẫu. Phải rất thông minh m i có th sống đơn giản, ch không phải ch hùa theo m t ki u mẫu đ c bi t, dù nó có cái v b ngoài giá tr . Bất hạnh thay, phần l n chúng ta lại ch bư c vào s đơn giản b ng cái v ngoài. Thật là d dàng đ ch sở

h u có chút ít đồ vật và th a mãn, an lạc v i s sở h u ít i đó, hơn th , chia x chút ít đó v i người khác.

Nhưng mà, n u ch bi u l đư c s đơn giản qua nh ng s vật, nh ng sở h u b ngoài thì ch c ch n không bao hàm s đơn giản t trong n i tâm. V i cái th gi i ngày nay, càng ngày càng có nhi u s vi c t phía ngoài đ lên đầu chúng ta. Đời sống càng lúc càng trở nên ph c tạp. Đ thoát kh i tình trạng đó, chúng ta cố g ng t b ho c lìa kh i s dính m c bởi vật chất, bởi xe c , nhà c a, h i đoàn, rạp chi u bóng, lìa kh i vô số

nh ng tình huống t phía bên ngoài ào ạt phóng vào chúng ta.

Chúng ta tưởng r ng chúng ta s sống đơn giản b ng s rút lui.

Đã có bi t bao nhiêu bậc thánh, bi t bao nhiêu bậc đạo sư đã t b đời sống th t c. Theo ý tôi thì dường như nh ng loại t b như th đối v i chúng ta s ch ng giải quy t đư c vấn đ .

S đơn thuần giản d là n n tảng, là s chân thật, ch đ n t n i tâm, và t đó, nó t a ra ngoài. Làm sao đ sống đơn giản, đó m i là vấn đ , bởi vì s đơn giản đó s khi n cho chúng ta trở

nên càng ngày càng nhậy cảm hơn.

Có m t n i tâm tinh t , m t trái tim nhậy cảm, đó là căn bản, bởi vì có như th chúng ta m i có th mau l tr c nhận, d dàng đón nhận m i s .

(Trích The First & Last Freedom)

https://thuviensach.vn

SỐNG và CHẾT

Đối v i chúng ta, ch t là h t, là bạn hoàn toàn chấm d t v i nh ng ràng bu c, chấm d t v i tất cả moi th mà bạn đã gom góp trong cu c đời. Bạn không th đem chúng đi theo v i bạn.

Có th là bạn muốn gi chúng cho đ n tận giây phút cuối cùng của cu c đời, nhưng bạn không th đem chúng đi theo v i bạn.

Chúng ta đã chia cu c đời ra thành hai mảng: s sống và cái ch t. S chia ch này đã mang lại cho chúng ta n i s hãi ghê g m. T s s hãi đó, chúng ta sáng tác ra đủ loại h c thuy t, lý luận, đ mà t an ủi. Có th chúng ch là nh ng đi u vi n vông, hão huy n thôi, nhưng chúng đã làm cho chúng ta đư c an tâm bi t bao! Ảo tưởng có th đem lại s thoải mái cho thần kinh.

Nhưng mà, li u có th nào, đang khi chúng ta sống đây, chúng ta đ cho nh ng th mà chúng ta b dính m c vào ch t quách đi không? N u tôi g n bó vào v i ti ng tăm, danh v ng của tôi, và s ch t thì luôn luôn đi theo k ngay bên cạnh, m i ngày tôi m i già và tôi phát hoảng vì tôi đang s p s a mất tất cả. Vậy thì, li u tôi có th hoàn toàn giải thoát ra kh i nh ng ý ni m, danh v ng, mà người đời đã gán cho tôi chăng? Như th , dù cho s ch t t i, nó cũng vẫn như s sống đang ti p di n. Và vì vậy, s chia cách gi a sống và ch t không còn xa th m, chúng nó ch là m t dòng liên t c, k cận, nối li n v i nhau.

Bạn có nhận th c đư c cái ý nghĩa v s tuy t đ p của m t ngày, ho c ch m t giây, nhưng trong đó không có s gom góp, chất ch a, không có cái tâm lý gom góp, chất ch a không?

Bạn phải gom góp, chất ch a quần áo, ti n bạc, v.v..., đó là chuy n khác. Nhưng trong tâm tưởng, bạn không chất ch a nh ng loại như s hi u bi t, s dính m c, s ràng bu c, r ng nh ng cái này là "của Tôi".

Bạn muốn th không? Bạn có thật s muốn làm cái vi c nó s khi n cho cái mâu thuẫn gi a sống và ch t cùng v i nh ng n i ni m đau kh , s hãi, kh c khoải, tất cả đ u đư c chấm d t chăng?

(Trích Total Freedom - The Essential Krishnamurti) https://thuviensach.vn

S SỢ HÃI

Tại sao chúng ta làm tất cả nh ng vi c này: tuân l nh, theo sau, b t chư c?

Tại sao?

Tại vì t sâu th m trong n i tâm, chúng ta s hãi, không t tin.

Chúng ta muốn đư c n đ nh, n đ nh v tài chính, n đ nh v đạo đ c, chúng ta muốn đư c chấp nhận, chúng ta muốn có m t đ a v n đ nh, chúng ta muốn s không bao giờ phải giáp m t v i chuy n phi n ph c, v i đau đ n, v i kh sở, chúng ta muốn đư c che chở. Cho nên, s s hãi, m t cách có ý th c ho c không, đã làm cho chúng ta vâng lời bậc Thầy, người lãnh đạo, v đạo sư, nhà cầm quy n. S s hãi cũng khi n cho chúng ta tránh làm nh ng vi c có hại cho người khác, vì s b tr ng phạt.

Vì th , đ ng sau nh ng hành đ ng này, có ẩn ch a lòng ham muốn s an toàn, lòng ham muốn đư c bảo đảm.

Bởi vậy, n u không xóa tan đư c s s hãi, n u không t giải thoát ra kh i s s hãi, ch vâng lời ho c đư c vâng lời, thì chả

có ý nghĩa là bao. Đi u có ý nghĩa là làm sao đ hi u đư c s s hãi này m t cách sâu s c, thấy đư c s s hãi bi u l t ngày này qua ngày khác, v i nh ng ki u cách khác nhau. Ch khi nào chúng ta thoát ly đư c kh i s s hãi, chúng ta m i có đư c cái phẩm chất cao quý của s thâm hi u, cảm thông, không b chi phối bởi nh ng kinh nghi m và s hi u bi t chồng chất.

Chính đó là phẩm chất trong sạch ngoại hạng trong công cu c tìm v th c tại.

(Trích The Book of Life)

https://thuviensach.vn

TÂM CẢM

M t cách rất đơn giản, khi bạn muốn hi u m t đi u gì đó, thì tâm trạng của bạn lúc ấy như th nào? Khi bạn muốn tìm hi u con bạn, khi bạn muốn hi u người nào đó, khi bạn muốn hi u đi u mà ai đó đang nói, lúc đó, tâm bạn đang ở trạng thái nào?

Bạn không phân tích, phê bình, xét đoán nh ng lời người kia đang nói, mà bạn l ng nghe, phải vậy không? Tâm trí bạn đang ở trạng thái mà ti n trình suy nghĩ không hoạt đ ng nhưng rất t nh th c. S t nh th c đó không thu c v thời gian, phải không?

Bạn ch l ng tâm trí trong s th c t nh, l ng l ti p thu và hoàn toàn t nh giác; Ch trong trạng thái tâm tư này, chúng ta m i có tâm cảm. Khi tâm tư bối rối, th c m c, lo l ng, m x , phân tích, lúc đó không th có tâm cảm. Khi lòng mong m i cảm thông thật là mãnh li t, hi n nhiên khi đó tâm tư bạn s thật là tĩnh l ng.

Đi u đó, dĩ nhiên rồi, bạn phải th c nghi m, đ ng nghe theo lời tôi, nhưng rồi bạn s thấy r ng càng phân tích, bạn càng ít tâm cảm.

( Trích The First & Last Freedom )

https://thuviensach.vn

TẦM ĐẠO và ĐẠO SƯ

Trong công cu c tầm đạo, làm sao tôi có th bi t r ng đây là đạo, là th c tại, là chân lý tuy t đối ? Làm sao tôi có th bi t đư c ? Tôi có th nói r ng :" Đây là th c tại", đư c chăng? Cho nên, tại sao tôi phải đi ki m tìm ? Vậy thì, cái gì khi n cho tôi đi tìm ? Cái gì khi n cho người ta đi tìm đạo là câu h i còn chủ y u hơn là chính s ki m tìm và tuyên bố :"Đây là th c tại, là chân lý, là đạo". N u tôi nói: "Đây là chân lý, đây là đạo", thì tôi đã phải bi t v nó t trư c rồi. N u tôi đã bi t nó t trư c rồi, thì nó lại ch ng phải là chân lý tuy t đối, là đạo, mà ch là m t m lý thuy t đã ch t c ng, t trong quá kh xuất hi n đ mà nói r ng đó là chân lý, là đạo, là th c tại. Cái vật đã ch t c ng đó không th nói v i tôi v chân lý, v đạo, v th c tại.

Như vậy, tại sao tôi tầm đạo? Bởi vì, t trong n i tâm sâu th m, tôi không an vui, t trong n i tâm sâu th m, tôi thấy băn khoăn, bối rối, có m t n i buồn mênh mông t đáy lòng và tôi muốn tìm lối đ thoát ra.

Ngài t i như m t v đạo sư, m t người giác ng , hay là như

m t giáo sư, và nói: " Coi này, đây là con đường đ giải thoát."

Lý do căn bản của s tầm đạo của tôi là đ giải thoát kh i nh ng n i thống kh k trên này và tôi th a nhận r ng tôi có th đạt đư c đi u đó, và s giác ng ở ngay đó, ho c ngay trong n i tâm tôi. Vậy thì, tôi có th thoát đư c nh ng n i ni m buồn kh k trên chăng?

Tôi s không th thoát đư c n u như tôi ch tìm cách tránh né nó, đè nén nó xuống, ho c b chạy. Nó vẫn còn đó! Dù tôi có đi t i đâu, nó vẫn còn đó. Cho nên, đi u tôi phải làm là hãy tìm hi u coi tại sao nh ng n i buồn k trên có th hi n h u, tại sao tôi lại cảm thấy đau kh . Chuy n đó có phải là s tìm ki m không?

Không! Khi tôi muốn tìm lý do tại sao tôi đau kh , đó không phải là s tầm đạo, cũng không đư c g i là "m t s tìm ki m" n a, mà nó ch như khi tôi đ n g p v y sĩ và nói r ng tôi b đau b ng, ông ta bảo r ng tôi đã ăn uống bậy bạ. Như vậy, tôi phải chấm d t s ăn đồ bậy bạ.

https://thuviensach.vn

N u nguyên nhân của nh ng bất hạnh đ n v i tôi là do t tôi, không phải t môi trường sống của tôi, thì chính tôi phải t tìm lấy lối thoát.

Ngài có th , trên cương v đạo sư, ch cho tôi r ng đó là cái c a đ đi ra. Nhưng ngay sau khi ngài ch rồi thì công vi c của ngài đã xong. T đó, chính tôi phải hành đ ng, chính tôi phải t tìm ra r ng tôi s phải làm gì, tôi s sống ra sao, s suy nghĩ như

th nào, s cảm nhận cu c đời như th nào đ có th không còn thấy đau kh n a.

(Trích The Awakening of Intelligence)

https://thuviensach.vn

TÂM TRÍ TĨNH LẶNG

Muốn tìm hi u bất c s ki n gì, t lãnh v c con người cho t i lãnh v c khoa h c, bạn thấõy đi u gì là quan tr ng, là cốt tủy? -

M t tâm trí trầm tĩnh, m t khối óc l ng đ ng trong ni m giao cảm, đúng không? Đó không phải là cái loại tâm trí đ c bi t cố g ng đ tập trung -vì đó cũng lại là m t loại đối kháng. N u th c s tôi muốn thâm hi u đi u gì, lập t c tâm trí tôi có ngay trạng thái trầm l ng. Khi bạn muốn thưởng th c m t đi u nhạc, ho c chiêm ngư ng m t b c tranh mà bạn ưa thích, g i cho bạn ni m cảm xúc, thì tâm trí bạn s ở vào trạng thái nào? Phải chăng ngay lập t c, tâm tư bạn trở v trạng thái l ng đ ng? Khi nghe nhạc, tâm hồn bạn không lang thang đây đó, mà bạn l ng nghe. Cũng vậy, khi bạn muốn tìm hi u s mâu thuẫn, bạn không còn b tùy thu c vào thời gian, bạn ch đơn giản tr c di n v i s vi c đang xẩy ra, đó là chính cái s mâu thuẫn. Th là ngay lập t c, tâm trí bạn trở

v trạng thái trầm t ch, l ng đ ng. Khi mà bạn không còn l thu c vào thời gian v i ý hư ng muốn chuy n hóa s ki n vì bạn đã thấy s sai lầm của cái ti n trình đó, th là bạn hồn nhiên đối di n v i cái "đang là", t nhiên tâm trí bạn trở nên tĩnh l ng.

Trong tình trạng t nh th c trầm l ng đó, bạn thâm hi u. Khi mà tâm trí bạn còn đang đầy dẫy mâu thuẫn, trách móc, chống c , lên án, bạn không th có s thâm hi u. N u tôi muốn hi u bạn, rõ ràng là tôi phải không lên án bạn trư c đã. Chính cái tâm trí an tĩnh l ng đ ng đó s đem lại s chuy n hóa. Khi tâm trí không còn chống đối, không còn lẩn tránh, không còn xua đu i ho c lên án cái "đang là", mà ch nhận th c nó m t cách tĩnh l ng, thì chính t cái tâm trí tĩnh l ng mà t nh th c đó, bạn s có đư c s chuy n bi n n u quả thật bạn muốn. (Trích The First & Last Freedom)

Tâm trí tĩnh l ng khi nó thấy đư c s th c r ng tâm cảm ch đ n khi nó tĩnh l ng; r ng n u tôi muốn hi u bạn thì đầu óc tôi phải tĩnh l ng, tôi không th có nh ng phản ng chống đối bạn, tôi không đư c có saün thành ki n v i bạn, tôi phải loại b tất cả

nh ng k t luận của tôi, kinh nghi m của tôi v bạn đ mà đối di n v i bạn. Ch khi đó, khi mà tâm trí đã thoát kh i s quy đ nh https://thuviensach.vn

của tôi, thì tôi m i có đư c s tâm cảm. Khi tôi thấy đư c cái chân lý đó, thì tâm trí tôi m i tĩnh l ng đư c. Cho nên, không có câu h i làm th nào đ cho tâm trí tĩnh l ng. Ch có chân lý m i có th giải phóng tâm trí ra kh i s vận hành liên t c của chính nó. Muốn thấy chân lý, tâm trí phải ý th c đư c cái th c t là n u nó còn dao d ng thì nó không th có s tâm cảm đư c.

S l ng l của tâm, s an tĩnh của tâm, không phải là chuy n có th đư c tạo ra bởi s c mạnh của ý chí, ho c bởi nh ng hành đ ng do lòng ham muốn. N u nh ng đi u ấy xẩy ra, thì cái loại tâm trí đó ch là đang b bao vây, cô lập, đó là cái loại tâm trí ch t c ng. Loại tâm trí ch t c ng đó không có khả năng thích ng, m m d o, l làng. Đó là loại tâm trí không sáng tạo .

(Trích The First & Last Freedom)

https://thuviensach.vn

THẨM QUYỀN NGĂN TRỞ S H C H I Thông thường, chúng ta tìm hi u, h c h i qua s nghiên c u, qua sách báo, qua kinh nghi m ho c là đư c người khác dậy bảo. Đó là nh ng lối mòn t bao nhiêu đời nay, chúng ta đã dùng đ thâu thập ki n th c. Chúng ta giao cho ký c nh ng d ki n v nh ng đi u gì nên làm, đi u gì không đư c làm, đi u gì nên nghĩ, đi u gì không đư c nghĩ t i, nên cảm nhận m i vi c như

th nào và nên phản ng trư c m i s ra sao.

Qua kinh nghi m, qua nghiên c u, qua phân tích, qua phát hi n, qua quan sát n i tâm, chúng ta chất ch a s hi u bi t thành ra ký c, và rồi thì chính cái ký c ấy s đòi h i chúng ta phải tìm hi u thêm, h c h i thêm, thêm n a... Nh ng đi u hi u bi t s đư c g n vào trí não như là kho tàng tri th c, và cái kho tri th c đó s th c hi n ch c năng của nó khi t i thời cơ, khi chúng ta g p chuy n phải dùng đ n nó. Giờ đây, tôi nghĩ r ng chúng ta có cách h c h i theo lối khác, tôi s xin nói qua v đi u này. Nhưng, đ hi u đư c, và đ có th tìm tòi, h c h i theo lối khác này, chúng ta phải hoàn toàn quên đi cái khái ni m v thẩm quy n, n u không, chúng ta cũng s lại ch là nh ng con người b ch bảo, và rồi chúng ta cũng s ch nh c lại, làm lại nh ng đi u chúng ta đã đư c nghe, đư c dậy mà thôi. Đó là lý do tại sao s tìm hi u bản chất của thẩm quy n lại vô cùng quan tr ng.

Thẩm quy n cản trở s h c h i, �- h c h i không phải là tích lũy nh ng đi u hi u bi t như là m t kho tàng ký c. Ký c luôn luôn đáp ng theo nh ng khuôn kh , nh ng mẫu m c đã có san, không có t do.

M t người mà trong tâm não chất đầy nhóc nh ng ki n th c, nh ng đi u ch dẫn, b cái gánh n ng của nh ng đi u h n đã bi t, đã h c đư c đè trĩu xuống thì s không bao giờ còn có t do đư c n a. H n có th là m t nhà thông thái ngoại hạng, nhưng nh ng ki n th c mà h n đã tích lũy cản trở h n, không cho h n đư c t do, phóng khoáng trư c nh ng đi u gì khác v i kho tàng ki n th c mà h n đã có, và vì th , h n mất luôn cái khả

năng h c h i thêm nh ng đi u m i lạ.

https://thuviensach.vn

(Trích The Book of Life)

https://thuviensach.vn

TÌNH CẢM C A Đ A TRẺ

Tính tò mò thiên nhiên của đ a tr , s ham tìm hi u vốn saün có ngay t thủa sơ sinh, ch c ch n r ng cần đư c liên t c khuy n khích m t cách thông minh, đ duy trì cho nó luôn luôn sống đ ng và không b méo mó, đồng thời s t t hư ng dẫn đ a tr tìm hi u v nhi u đ tài khác nhau. N u s say mê h c h i của đ a tr mà đư c khuy n khích liên t c, thì đối v i nh ng môn h c như toán h c, đ a dư, l ch s , khoa h c, ho c đối v i bất c b môn nào, s không còn có vấn đ gì có th gây r c rối cho đ a tr ho c cho nhà giáo d c đư c n a. N u đ a tr đư c sống trong m t bầu không khí vui v , hạnh phúc, cảm nhận đư c s âu y m, săn sóc của m i người, s h c đối v i nó s càng trở

nên d dàng bi t bao!

S cởi mở và bén nhậy v cảm xúc ch có th phát tri n tốt đ p khi đ a tr có đư c s tin cậy trong giao ti p v i các bậc thầy. Cảm giác an toàn khi giao ti p là đi u cần thi t đầu tiên của đ a tr . Có m t s khác bi t rất l n lao gi a cảm giác an toàn và cảm giác l thu c. Vì h u ý hay vô tình, nhi u nhà giáo d c đã nhồi vào đầu đ a tr cái cảm giác l thu c, và do dó, ngấm ngầm tạo cho đ a tr s s hãi, đi u mà cha m chúng cũng làm trong thái đ cư x trìu m n ho c hung d . S dùng quy n l c và cách cư x đ c đoán đối v i đ a tr của cha m và các bậc thầy đã tạo áp l c lên đ a tr v nh ng gì nó phải trở thành, phải làm. V i s l thu c, luôn luôn kèm theo bóng tối của s hãi và s s hãi thúc ép đ a tr vâng lời, rập khuôn, nh m m t tuân hành nh ng m nh l nh và nhận lãnh không suy nghĩ nh ng tr ng phạt của người l n. Trong bầu không khí của l thu c này, s nhậy cảm b tan rã. Nhưng khi đ a nh bi t, ho c cảm thấy, đư c sống trong bầu không khí an toàn, s b ng nở cảm xúc của nó s không còn b ngăn trở bởi s s hãi.

(Trích Life Ahead)

https://thuviensach.vn

TRÍ TUỆ

Hỏi:

Trí tu là gì, n u không phải là ki n th c? Tại sao ông nói r ng phải d p b ki n th c? B ki n th c không cần thi t sao? Không có ki n th c, chúng ta s t i đâu? Chúng ta s vẫn là nh ng con người thời thái c , ch ng bi t tí gì v cái th gi i ngoại hạng mà chúng ta đang sống. Không có ki n th c, chúng ta khó có th tồn tại n i, dù sống ở m c sống nào. Tại sao ông c khăng khăng r ng ki n th c làm trở ngại cho trí tu ?

Krishnamurti trả lời:

Ki n th c là tùy thu c. Ki n th c không đem lại cho chúng ta t do. Người ta có th bi t cách ráp cái máy bay đ bay qua phía bên kia trái đất trong vòng vài giờ, nhưng đó không phải là t do.

Ki n th c không phải là nhân tố sáng tạo, mà là s liên t c, mà đã là cái liên t c thì không th dẫn đ n tuy t đối, đ n cái không th cân lư ng, cái th c tại ngoài tri th c. Ki n th c cản trở s b ng t nh, cản trở cái th c tại ngoài tri th c. Th c tại không th b ki n th c che phủ; ki n th c luôn luôn trôi v quá kh ; quá kh luôn luôn che mờ hi n tại, che mờ cái th c tại. Không có t do, không có tâm trí khai phóng, không th có trí tu . Trí tu không đi kèm ki n th c. T khoảng cách gi a nh ng lời nói, nh ng tư tưởng, trí tu b ng lên. Khoảng cách này là s tĩnh l ng không b khuấy đ ng bởi ki n th c, đó là s b ng t nh, là cái không th cân lư ng, là cái hoàn hảo, là tuy t đối. ( Trích Commentaries on Living)

https://thuviensach.vn

T DO

Phần đông chúng ta thường b ngoại cảnh chi phối, đi u ki n hóa, vì nh ng h c thuy t tôn giáo, tín ngư ng, và bởi chính t đáy lòng mình đòi h i đ ti n t i m t cái gì, đạt đư c m t đi u gì, vì th , rất khó cho chúng ta có cách nào m i m hơn đ mà nghĩ

v vấn đ này mà không dính đ n chuy n k luật. Trư c nhất, chúng ta hãy nhìn cho rõ ràng nh ng cái gì có liên quan đ n chuy n rèn luy n, k luật. K luật t bản thân, nó đã làm cho đầu óc h p hòi đi, đã hạn ch tư tưởng, thúc ép s suy nghĩ chạy theo lòng ham muốn, vì b ảnh hưởng và tất cả nh ng th đại loại như vậy. M t cái đầu óc đã b đi u ki n hóa, đã rập khuôn, dù có đư c g i là có lương tri, cũng không th có đư c t do, và như th , không th h i nhập đư c v i th c tại. Thư ng đ , th c tại, hay tùy ý bạn muốn g i là gì thì g i, t ng không phải là chuy n quan tr ng, ch có th hi n l khi có t do, và s không th có t do khi mà chúng ta còn b cư ng bách, dù là tích c c hay tiêu c c, do s s hãi. Không th có t do n u bạn còn muốn đạt m t m c tiêu cho bạn và bạn t c t mình vào cái m c tiêu đó. Bạn có th đã thoát kh i quá khư, nhưng tương lai s c t bạn lại, th là h t t do rồi. Ch có trong t do người ta m i có th khám phá ra m i th m i m , t ý nghĩ, cảm giác, nhận th c.

Bất c m t loại gò bó nào đ t căn bản trên n n tảng của cư ng bách đ u chối b t do, dù là chính tr hay tôn giáo, khi mà đã b gò ép, b tuân theo m t hành đ ng có m c tiêu đ t ở đ ng trư c, đó là trói bu c, đầu óc h t t do.

Khi đó, đời sống tinh thần s ch hoạt đ ng trên con đường mòn như m t cái máy hát mà thôi.

(Trích The First & Last Freedom)

https://thuviensach.vn

T DO TƯ TƯỞNG

Tâm trí không th t do khi mà nó còn b rập khuôn ho c đi u ki n hóa. Người ta nghĩ r ng không th đ cho bạn đư c t do suy nghĩ, không b rèn luy n vào khuôn kh , mà phải b t tâm trí bạn vào m t khuôn kh nào đó. Ngoài ra, đối v i m t n n văn minh càng lâu đời, thì s c n ng của truy n thống, của thẩm quy n, của nh ng quy t c càng đè n ng trĩu lên tâm trí con người.

Lấy thí d nh ng chủng t c c xưa như Ấn Đ b sống gò ép vào khuôn kh hơn nh ng người sống tại M , nơi có nhi u t do v đời sống xã h i và kinh t , vì đó là m t dân t c gồm nh ng nhà ti n phong mở đường lập quốc m i gần đây.

M t tâm trí b rèn vào khuôn mẫu thì không th t do, vì nó không th vư t qua đư c cái biên gi i của chính nó, vư t qua đư c cái hàng rào mà chính nó đã tạo d ng chung quanh nó, đó là đi u hi n nhiên. Và thật là vô cùng khó khăn cho cái loại tâm trí này, đ nó có th t giải thoát kh i cái khuôn kh và vư t đư c ra ngoài, bởi vì cái khuôn mẫu đè n ng lên nó không nh ng t xã h i, mà tại luôn cả t nó ràng bu c chính nó. Bạn thích cái cung cách sống của bạn vì bạn ngại, không dám vư t qua nó. Bạn s nh ng đi u cha m bạn, thầy linh hư ng của bạn, và xã h i s bình phẩm, nên bạn giúp h tạo d ng cái hàng rào nó s cầm gi bạn lại.

Chính đây là cái nhà tù tư tưởng mà số đông chúng ta b giam cầm, và đó là lý do cha m chúng ta � và m t ngày kia s t i phiên chúng ta s bảo con cái chúng ta � phải làm cái này ho c không làm cái kia.

Trong khi còn tr , t do là đi u vô cùng quan tr ng, không phải ch trên bình di n ý th c, mà tận đáy lòng. Có nghĩa là bạn phải quan sát chính bạn, t nh giác trư c nh ng nguồn ảnh hưởng tìm cách xâm lấn vào tâm hồn bạn đ chi phối bạn. Có nghĩa là đ ng bao giờ chấp nhận đi u gì m t cách không thận tr ng, mà phải luôn luôn tìm hi u, nghiên c u k lư ng và phản đối, n u cần.

( Trích Life Ahead)

https://thuviensach.vn

VẺ ĐẸP c a THIÊN NHIÊN

Tại sao người ta đi săn c p?

Krishnamurti đáp:

H đi săn c p vì h có cái khoái cảm của s gi t chóc.

Chúng ta đã làm bi t bao nhiêu vi c vô ý th c, thí d b t cánh của con ruồi, con vật bi t bay, đ xem chuy n gì s xẩy ra.

Chúng ta ngồi lê đôi mách, nói xấu người khác, chúng ta gi t đ

ăn, chúng ta gi t vì "cái g i là" hòa bình, chúng ta gi t vì quê hương, vì lý tưởng của chúng ta. Cho nên, s tàn bạo đã là m t v t h n trong tâm khảm chúng ta, có phải vậy không?

Nhưng n u chúng ta hi u rõ và loại b cái thú tính đó qua m t bên, chúng ta s có đư c ni m vui l n khi ng m nhìn con c p đi ngang qua, như m t b n chúng tôi đã đư c hưởng vào m t bu i chi u gần thành phố Bombay. M t người bạn đã chở chúng tôi trên xe của anh ta đ vào r ng coi con c p mà đã có người trông thấy nó lảng vảng gần đó. Trên đường v , ngay tại m t khúc quanh, chúng tôi b ng thấy con c p đ ng ngay gi a đường l .

Con c p v n hai mầu vàng đen, mư t mà, r n r i, v i cái đuôi dài, v uy n chuy n, thanh nhã và đầy n i l c, trông thật tuy t di u!

Chúng tôi t t đèn xe. Con c p gầm g ti n v phía chúng tôi, thật là gần, tưởng ch ng như nó s p qu t vào cái xe. Thật là m t cảnh tư ng kỳ di u!

N u người ta có th chiêm ngư ng cảnh tư ng đó mà không dùng đ n súng thì s thích thú hơn bi t là bao trư c m t v đ p tuy t vời.

(Trích Think on These Things)

https://thuviensach.vn

VỀ THẨM QUYỀN

Hỏi :

- Thưa ông Krishnamurti, ông nói r ng tất cả nh ng vấn đ

của chúng ta đ u nẩy sinh ra t m t vấn đ , đó là chúng ta sống cu c đời do người khác ch cho cách sống. Chúng ta thu c loại người bàn nhì, và trải dài t bao nhiêu th k t i nay, chúng ta đã có đủ loại thẩm quy n. Nay đã đ n lúc gi i tr n i dậy đ phản kháng lại các loại thẩm quy n. Xin ông cho bi t riêng cá nhân ông, cái gì đã khi n cho ông chống lại thẩm quy n?

Krishnamurti đáp:

- Tôi không nghĩ r ng cá nhân tôi có đi u gì đ chống lại thẩm quy n, nhưng bản thân thẩm quy n, đối v i toàn th gi i, nó đã làm thui ch t bi t bao tâm hồn, không riêng v m t tôn giáo mà ngay chính t n i tâm, bởi vì thẩm quy n v ni m tin tôn giáo gây nên ấn tư ng ch c ch n đã phá tan khả năng khám phá th c tại. Người ta d a dẫm vào thẩm quy n vì người ta s phải đ ng đơn đ c.

Hỏi:

- Tôi hơi thấy bối rối v đi u này, bởi vì s tích lũy bi t bao trí tu của loài người ch c ch n r ng không phải tất cả đ u là đồ

b .

Krishnamurti đáp:

- Không, nhưng cái gì là trí tu ? S tích lũy hi u bi t là trí tu chăng? Hay là trí tu ch đ n khi s đau kh chấm d t? Tóm lại, trí tu không ở trong sách, cũng không ở trong s tích lũy hi u bi t v kinh nghi m của người khác. Ch c ch n r ng trí tu phải đ n t s t tri, t n i tâm của m i người, t s khám phá toàn b cấu trúc v tinh thần của chính h Khi người ta đã thâm hi u v chính bản thân thì đó là lúc chấm d t đau kh và khởi đầu của trí tu .

Làm sao mà m t tâm hồn có th sáng suốt khi còn b k t vào v i s hãi và buồn phi n. Ch khi nào s sầu não, s s t chấm d t, khi đó người ta m i có khả năng trở thành sáng suốt.

(Trích Meeting Life)

https://thuviensach.vn

YÊU

Krishnamurti:

V i tất cả nh ng kinh nghi m, v i tất cả ki n th c, v i tất cả

n n văn minh mà quí v đã có, đã đào tạo nên con người của quí v , vậy tại sao quí v lại không có tấm lòng thương xót, tr c ẩn, trong đời sống h ng ngày của quí v . Đ tìm hi u coi tại sao quí v lại không có cái tấm lòng thương xót đó, tại sao nó không tồn tại trong trái tim và tâm hồn của con người, có l quí v cũng nên h i:" Mình có yêu ai không?"

Hỏi:

Thưa ông, tôi muốn bi t th c ra th nào là yêu.

Krishnamurti:

Thưa ông, xin cho tôi trân tr ng h i ông r ng ông có h yêu ai không? Có th là ông yêu con chó của ông, nhưng con chó là nô l của ông. Đ riêng súc vật, nhà c a, sách báo, thơ văn, tình yêu quê hương v. v... ra m t bên, ông có yêu người nào không?

Có nghĩa là khi yêu người nào đó, ông không đòi h i m t s đáp ng, không đòi h i bất c cái gì t người mà ông yêu, ông không phải là k l thu c vào người đó. Bởi vì, n u ông là k l thu c, ông s s hãi, ghen tuông, bồn chồn kh c khoải, ghét b , giận d . N u ông b dính m c vào người nào, đó có phải là tình yêu không? Ông th tìm hi u coi! Và n u tất cả nh ng đi u k trên không phải là yêu �tôi ch h i thôi, tôi không nói r ng đó là yêu ho c không phải là yêu�như th thì làm sao mà ông có đư c lòng thương xót, tr c ẩn. Chúng ta đòi h i m t đi u còn to l n hơn cả tình yêu, trong khi ngay cả đ n cái tình yêu bình thường dành cho con người, chúng ta cũng còn không có!

Hỏi:

Làm sao ông có th tìm ra đư c cái tình yêu đó?

Krishnamurti:

Tôi không muốn đi tìm cái tình yêu đó. Tất cả nh ng đi u tôi muốn làm ch là li ng b tất cả nh ng cái gì không phải là yêu, giải thoát kh i s ghen tuông, ràng bu c.

(Trích On Love and Loneliness)

https://thuviensach.vn

S SỐNG VĨNH C U

Đó là m t trong nh ng bu i sáng tuy t di u chưa t ng thấy .

V ng dương v a m i nhô lên, le lói gi a nh ng hàng cây thông và cây khuynh di p. Ánh dương chan hòa trên m t nư c m t mầu vàng r c r , sáng ngời - th ánh sáng ch xuất hi n trong khoảng không gian gi a núi và bi n. Đó là m t bu i sáng đ p ngây ngất, bầu trời trong v t v i làn ánh sáng kỳ di u khi n cho ta không th ch chiêm ngư ng b ng m t mà b ng cả tấm lòng r ng mở. Và khi bạn nhìn thấy cảnh tư ng ấy, bạn s thấy đất và trời xích lại gần nhau và bạn s cảm thấy dường như bản thân mình đã hòa tan vào v i cái đ p.

Bạn ơi, đ ng bao giờ t a thi n gi a công chúng, ho c v i người nào, ho c đám đông nào khác. Bạn ch nên t a thi n nơi v ng v , trong s t ch m ch của trời đêm, ho c trong s tĩnh l ng của bu i sáng s m. Khi bạn t a thi n nơi v ng v , phải là nơi v ng v . Bạn phải hoàn toàn cô đơn, không theo m t h thống nào, m t phương pháp nào, không lập đi lập lại lời nói, không theo đu i m t ý tưởng, không uốn n n tư tưởng theo ý muốn của bạn.

S tĩnh l ng này s t i khi tâm trí bạn đã đư c giải thoát kh i s suy nghĩ. Khi b ảnh hưởng bởi lòng ham muốn, ho c nh ng đi u mà trí não bạn theo đu i, dù là trong tương lai ho c quá kh , bạn s không có đư c s tĩnh l ng. Ch trong s mênh mông của hi n tại, trạng thái đơn đ c này s t i. Và rồi, trong s tĩnh l ng, tất cả m i giao ti p đ u chấm d t, s không còn có cái người luôn theo dõi v i nh ng bồn chồn, v i lòng khát khao ngu ngốc cùng v i nh ng r c rối cu c đời của h n. Ch khi đó, trong cái tĩnh l ng của s đơn đ c, thi n đ nh m i trở nên m t đi u gì đó mà chúng ta ch ng th dùng lời nói đ mô tả. Thi n đ nh là s sống vĩnh c u.

(Trích Freedom, Love, and Action)

https://thuviensach.vn

CÁI "M I" TUYỆT DIỆU

Hỏi:

Chúng ta có th hi u bi t đư c t nh ng kinh nghi m của quá kh không?

Krishnamurti trả lời:

Ch c ch n là không rồi đó! Hi u bi t bao hàm s t do, óc tò mò và ý hư ng muốn tìm tòi đi u m i lạ. Khi đ a tr tìm hi u đi u gì, nó có s tò mò, ý chí muốn bi t, đó là cái đ ng l c t t do, m i m , không phải là cái đ ng l c của s di chuy n trong cái kho tàng ki n th c nó đã có.

Kinh nghi m thì chúng ta đã có nhi u không k si t! Chúng ta có năm ngàn năm kinh nghi m v chi n tranh. Nhưng chúng ta ch ng hi u bi t đư c gì ngoại tr chuy n sáng ch ra đư c nhi u loại máy móc gi t người hi u nghi m đ mà tàn sát lẫn nhau cho l . Chúng ta đã có quá nhi u kinh nghi m sống v i bè bạn, v i người hôn phối, v i đất nư c của chúng ta. Nhưng chúng ta ch ng hi u bi t đư c gì t nh ng kinh nghi m ấy cả .

Hi u bi t, trên th c t , ch có th có khi chúng ta thoát ra kh i đư c nh ng kinh nghi m của quá kh . Khi bạn phát hi n đư c đi u gì m i m , ch c ch n r ng tâm trí bạn phải không b vư ng víu v i nh ng ki n th c cũ k . Vì lý do này, thi n đ nh là làm cho tâm trí rũ b đư c cái cảnh đầy nhóc nh ng ki n th c, nh ng kinh nghi m, bởi vì chân lý không phải là cái mà bạn sáng ch ra, mà là cái gì đó hoàn toàn m i lạ, không phải là s hi u bi t đ n t quá kh .

Cái m i m này không phải là cái đối lập v i s cũ k . Đó là m t cái m i m lạ thường, tuy t di u, mà cái tâm trí đầy nhóc nh ng kinh nghi m không th nào "cảm" đư c. (Trích The Impossible Question)

https://thuviensach.vn

CẢM NHẬN TH C TẠI

Chúng ta đ ng khởi đầu b ng t bất c s k t luận nào, t bất c ni m tin nào, t bất c giáo đi u nào đã nhồi n n tâm trí của chúng ta, mà phải t cái tâm trí hoàn toàn t do, m i m , đ

mà quan sát, mà h c h i, mà chuy n đ ng, hành x . Đó là cái tâm t bi, thương xót không vì m t lý do, ý đồ nào, không t m t lý luận nào dẫn đ n. Lòng t bi, n i ni m tr c ẩn xuất hi n khi tâm trí đư c hoàn toàn t do, không b đi u ki n hóa, đó là n n tảng của m t cu c đ i m i v tâm lý. Cu c đ i m i tâm lý này là đi u chúng ta cần quan tâm t đầu t i cuối.

Chúng ta hãy t h i: "Trong cu c đời, chúng ta tìm tòi cái gí?

Phải là m t thân th cường tráng không? Phải là m t đời sống an toàn không?" T đáy lòng sâu th m, chúng ta có cái khát v ng r ng tất cả m i hoạt đ ng của chúng ta đ u đư c bảo đảm, an toàn; tất cả m i liên h của chúng ta đ u đư c n đ nh, ch c ch n, vĩnh vi n. Chúng ta vư ng m c vào cái kinh nghi m đã cho chúng ta m t số phẩm chất nào đó v s ồn đ nh, ho c m t s xác nhận nào đó nó cho chúng ta cái cảm giác v m t s trường c u, mãn nguy n. Trong ni m tin, có s an toàn; trong s xác nhận m t giáo đi u nào đó, chính tr , ho c tôn giáo, có s an toàn. N u đã l n tu i, chúng ta có s an toàn, hạnh phúc, khi nh lại quá kh , nơi nh ng đi u chúng ta đã bi t, nơi tình yêu chúng ta đã có, và chúng ta dính m c vào quá kh . Khi còn tr , chúng ta tưng b ng, th a mãn v i t ng giây phút hi n tại, không th c m c v quá kh hay tương lai. Nhưng t t , tu i tr s bi n đi dần dần cùng v i nh ng khát v ng v m t s n đ nh, v i tấm lòng kh c khoải v s bất an, v s không có cái gì, ho c người nào, đ mà nương d a, v i ni m mong m i thi t tha sao cho có đư c m t s an toàn nào đó đ mà bám lấy.

Cu c đời m i người đ u b ràng bu c v i tư tưởng. Mà tư

tưởng thì luôn luôn t quá kh . V i m t cái tâm ch sống v i quá kh , dính vào quá kh , thì nó h t khả năng đ "sống", đ cảm nhận đư c th c tại.

(Trích The Wholeness of Life)

https://thuviensach.vn

GIẢI THOÁT KH I DÍNH MẮC

Trong trạng thái say mê không vì m t nguyên nhân, có m t nguồn cảm xúc mãnh li t giải thoát người ta ra kh i m i ràng bu c, dính m c.

Nhưng khi s say mê lại vì có m t lý do nào đó, thì hi n nhiên là s có dính m c, ràng bu c, và rồi cái dính m c, ràng bu c đó nó s đem đ n buồn phi n.

Phần đông chúng ta đ u b dính m c, chúng ta g n bó v i m t người, m t quốc gia dân t c, m t ni m tin, m t lý tưởng, và khi mà m c tiêu của cái mà chúng ta g n bó b mất đi, ho c mất cái ý nghĩa của nó, thì chúng ta cảm thấy trống r ng, thi u thốn.

T cái trống r ng này, chúng ta cố g ng bù đ p b ng cách lại bám víu vào m t cái gì khác, và rồi nó lại s trở nên đối tư ng cho s say mê của chúng ta.

(Trích The Book of Life)

https://thuviensach.vn

NIỀM TIN

Hỏi :

—- Làm sao chúng ta có đư c ni m tin nơi di n giả, đ tin đư c r ng nh ng lời ông ta nói là s thật? Và làm sao chúng ta có ni m tin vào ông ta, r ng ông ta s dẫn d t chúng ta m t cách đúng đ n?áá

Krishnamurti trả lời:

—- Chúng ta đang nói v s lãnh đạo và tín nhi m. Bạn bi t r ng chúng ta đã có đủ loại lãnh t , t chính tr cho t i tôn giáo.

Bạn chưa chán ngấy v i lãnh t sao? Bạn chưa li ng quách h qua mạn tầu, văng xuống sông, đ ch ng bao giờ còn phải có lãnh t n a hay sao? Hay là bạn vẫn còn, dù đã sau hai tri u năm như th này, đi tìm cho mình m t lãnh t ?

Bởi vì lãnh t tàn phá đ t và đ t tàn phá lãnh t .

Sao bạn còn có lòng tin nơi bất c ai?

Di n giả không đòi h i bạn ni m tin, ông ta cũng không đ t ông ta vào v trí của k có thẩm quy n đ nói v vấn đ gì đó, bởi vì bất c loại thẩm quy n nào, — nhất là trong nh ng lãnh v c thu c v tư tưởng, v s cảm thông, — thẩm quy n tàn phá nhi u nhất, t hại nhất.. Cho nên chúng ta không đ cập đ n s lãnh đạo, hay là có ni m tin nơi lãnh t ho c nơi di n giả. Chúng ta nói r ng m i người chúng ta, xin nh c lại, m i người chúng ta, như là m t con người, phải t mình là người lãnh đạo, là thầy, là đ t , tất cả đ u trong chính mình. M i đi u khác đ u đã thất bại, t các cơ sở tôn giáo, lãnh t chính tr , lãnh t chi n tranh, nh ng người này muốn có m t xã h i tuy t di u, đ u không thành công. Cho nên, nay nó tùy thu c vào chính bản thân bạn, vào chính bạn như là m t con người, m t con người toàn v n, bình thường, đó là trách nhi m của bạn.

Vậy thì, bạn phải rất thận tr ng, t nh giác v chính bản thân bạn, v bạn nói đi u gì, nói ra như th nào, v s suy nghĩ của bạn và đ ng cơ nào đã thúc đẩy bạn theo đu i nh ng lạc thú của bạn.

(Trích Talks and Dialogues)

https://thuviensach.vn

GIAO CẢM V I THIÊN NHIÊN

Nay thì s nhìn, hay là s nghe cũng th , giống nhau, là m t trong nh ng đi u khó khăn nhất của đời sống. N u c p m t bạn đã b mù đi vì nh ng n i lo âu của bạn, thì bạn không th thấy đư c v đ p của lúc hoàng hôn. Phần l n chúng ta đã mất đi s giao ti p v i thiên nhiên. N n văn minh đã hư ng con người v phía nh ng thành phố l n. Càng ngày chúng ta càng trở thành nh ng người thành th , sống trong nh ng chúng cư đông đúc đ n n i ch còn lại m t khoảng trống quá bé nh đ mà có th ngư c nhìn lên không trung vào nh ng lúc sáng s m ho c chi u tà, cho nên, quả là chúng ta đã mất d p thưởng th c bi t bao nhiêu là v đ p. Tôi không bi t bạn có nhận ra r ng thật là quá ít i người trong số chúng ta đư c ng m cảnh rạng đông, cảnh hoàng hôn, cảnh đêm trăng, ho c cảnh ánh trăng lấp lánh trên m t nư c.

Mất s giao cảm v i thiên nhiên, chúng ta t nhiên ngả v s phát tri n khả năng tri th c. Chúng ta đ c hàng lố sách, chiêm ngư ng vô số bảo tàng vi n, thưởng th c nhi u bu i hòa nhạc, say sưa coi bi t bao nhiêu chương trình truy n hình và tham d quá nhi u nh ng cu c giải trí. Chúng ta trích dẫn nhi u vô tận nh ng tư tưởng của các danh nhân và thảo luận không ng ng v ngh thuật. Tại sao chúng ta phải nương t a vào ngh thuật nhi u đ n th ? Phải chăng đó là m t hình th c của s trốn tránh, của s kích thích? N u bạn ti p cận đư c v i thiên nhiên, n u bạn đư c ng m nhìn s chuy n đ ng nơi cánh con chim, nhìn v đ p của bầu trời t ng giây phút trôi qua, chiêm ngư ng cảnh đồi r p bóng, ho c v đ p trên gương m t người nào đó, bạn có nghĩ r ng bạn còn muốn đ n vi n bảo tàng đ mà ng m tấm hình nào n a hay chăng?

Có câu chuy n v m t v đạo sư kia, thường giảng đạo cho các đ t vào m i bu i sáng. M t bu i sáng, khi ông ta v a m i ngồi xuống n m, s a soạn thuy t pháp, thì có m t con chim nh sà xuống, đậu ngay ở ngư ng c a s , vươn c lên hót líu lo b ng tất cả nhi t tình. Sau khi say sưa hót, nó tung cánh bay lên trời cao trong khi v đạo sư tuyên bố: "Bài thuy t pháp của bu i sáng nay đã hoàn mãn".

Tôi thấy dường như nh ng đi u khó khăn nhất của chúng ta chính là s nhìn thật rõ chính chúng ta, không nh ng v ngoại cảnh, mà còn v cu c sống n i tâm n a. Khi chúng ta nói r ng chúng ta ng m cái cây ho c bông hoa, có thật s là chúng ta nhìn chúng không? Hay là chúng ta ch thấy cái hình ảnh v nó https://thuviensach.vn

do t ng tạo nên? Có nghĩa là, khi bạn nhìn cái cây ho c vầng mây trong ánh n ng chi u r c r , li u bạn có thật s "thấy" ?

Thấy đây không ch là thấy b ng c p m t và tri th c, nhưng là cái thấy m t cách hoàn toàn, m t cách tr n v n.

(Trích Freedom from the Known)

https://thuviensach.vn

T DO ÐÍCH TH C

Hỏi :

--- Th nào là t do đích th c và làm sao đ giành đư c?

Krishnamurti đáp :

--- T do đích th c không phải là cái gì đó đ mà giành đư c, mà là k t quả của s thông tu . Bạn không th mua quy n t do ở ngoài ch . Bạn không th ki m đư c nó b ng cách đ c m t cuốn sách, ho c nghe người nào đó di n thuy t. T do t i b ng s thông tu .

Nhưng th nào là thông tu ? Có th có s thông tu khi còn s s t, ho c khi tâm trí đã b đi u ki n hóa ? Khi tâm bạn đã có s n thành ki n, hay là khi bạn nghĩ r ng bạn là m t người phi thường, ho c khi mà bạn có quá nhi u tham v ng, muốn leo lên bậc thang thành công trong đời sống th t c ho c tâm linh, vậy có phải là thông tu chăng? Khi bạn ch quan tâm đ n chính bạn, khi bạn h c theo ho c tôn thờ ai đó, vậy có th là thông tu không?

Hi n nhiên, khi bạn thấu hi u và thoát kh i toàn b s ngu xuẩn này, thì đó là thông tu . Cho nên bạn phải khởi s ; và vi c đầu tiên là hãy t nh giác đ bi t r ng tâm trí bạn không đư c t do. Bạn phải quan sát đ thấy tâm trí bạn đã b nh ng cái linh tinh này o ép như th nào, đây là bư c đầu của s thông tu , dẫn đ n t do.

Bạn phải t tìm lời giải đáp. Có l i ích gì khi người khác t do còn bạn thì không, ho c là khi người khác có đồ ăn còn bạn thì đói ?

Sáng tạo là phải có s khai mở đích th c, như th phải có t do; và muốn có t do, phải thông tu .

Bạn hãy tìm hi u coi cái gì đã cản trở s thông tu . Bạn phải nghiên tầm t chính cu c đời, tìm hi u v nh ng giá tr xã h i, m i th , và không chấp nhận bất c đi u gì n u ch vì bạn b khi p s .

(Trích Life Ahead)

https://thuviensach.vn

CỐT T Y NH NG LỜI THUYẾT GIẢNG

Vào ngày 21 tháng 10 năm 1980, Krishnamurti vi t m t bản tuyên ngôn như sau:

--- "Cốt tủy nh ng lời rao giảng của Krishnamurti đã đư c gói ghém trong lời phát bi u của ông ta vào năm 1929 khi ông tuyên bố :"Th c tại là mảnh đất không có lối vào".Người ta không th t i đó b ng t ch c h i đoàn, b ng tín đi u, b ng giáo lý, b ng người linh hư ng ho c b ng nghi th c l lạy, không t ki n th c tri t h c ho c k thuật tâm lý . Người ta phải tìm nó t s quán chi u mối liên h trong đời sống, t s thấu hi u n i dung nh ng đi u n m trong chính tâm trí của anh ta, t s quan sát ch không phải là lý luận, phân tích b ng ki n th c ho c nghi n ngẫm chia ch n i tâm.

Người ta đã t xây d ng lên nh ng hình ảnh như là hàng rào an toàn qua tôn giáo, chính tr , bản thân. Ðó là nh ng bi u tư ng, nh ng ý th c h và tín ngư ng. S c mạnh của nh ng hình ảnh này đè trĩu lên tâm tư con người, chi phối s suy nghĩ

của h , chi phối mối liên h của h và ngay chính bản thân h trong đời sống h ng ngày . Nh ng hình ảnh này chính là nguồn gốc m i vấn đ của chúng ta, vì nó gây nên s chia r gi a chúng ta v i nhau . Nhận th c v cu c đời của m i người b o ép bởi nh ng khái ni m đã đư c thi t lập b n v ng trong tâm trí h

. N i dung tri th c của h là nh ng đi u h góp nh t đư c trong suốt cu c đời .

Cả loài người thì cái n i dung này cũng đại khái giống nhau .

Cá nhân ch là cái tên, cái hình th và cái n n văn hóa hời h t mà h n thu lư m đư c t truy n thống và môi trường sống chung quanh. Nhưng mà cái đ c đi m, cái đ c đáo của con người không n m tại cái b m t hời h t, nông cạn, mà nó hoàn toàn vư t thoát ra kh i cái m tri ki n mà kh p cả loài người đ u cũng có đại khái giống nhau kia . Cho nên h n ta không là m t cá th .

T do không phải là m t phản ng; T do không phải là s ch n l a . Ðó là người ta t dối mình, tưởng r ng người ta có quy n ch n l a, là người ta t do . T do là thuần túy quan sát, https://thuviensach.vn

không m c tiêu, không s hãi b tr ng phạt và không mong cầu s ban thưởng. T do không có đ ng cơ; T do không phải là k t thúc của m t ti n trình thay đ i của con người, nhưng n m ngay tại lúc khởi s hi n h u . Trong s quan sát, người ta b t đầu tìm ra s không có t do . T do đư c tìm thấy khi không ch n l a, t nh th c trong các hoạt đ ng của đời sống h ng ngày .

Tư tưởng là thời gian. Kinh nghi m và ki n th c sinh ra tư

tưởng, do đó, nó không th tách rời ra kh i thời gian và quá kh .

Thời gian là k thù tâm lý của con người .

Hành đ ng của chúng ta đ t n n tảng trên ki n th c và do đó, trên thời gian, cho nên con người luôn luôn b l thu c vào quá kh . Tư tưởng thì luôn luôn có gi i hạn, cho nên chúng ta sống trong s mâu thuẫn và vùng vẫy liên t c. Không có cái chuy n phát tri n tâm lý. Khi nào con người trở nên t nh th c trư c nh ng hoạt đ ng v tư tưởng của chính h n, h n s thấy đư c s phân chia gi a th c th suy nghĩ và tư tưởng, th c th quan sát và cái b quan sát, th c th kinh nghi m và s ki n đư c kinh nghi m. Khi đó người ta s thấy đư c r ng s chia cách này ch là ảo giác.

Ch có t s quan sát thuần túy này người ta m i b ng t nh, không b bóng tối của quá kh và thời gian che khuất. S b ng t nh phi thời gian này là s giác ng sâu s c, tri t đ , đ t bi n, của cái tâm. S hoàn toàn phủ đ nh là căn bản của kh ng đ nh.

Khi có s phủ đ nh tất cả nh ng cái mà tư tưởng đã tạo ra v m t tâm lý, lúc đó s ch còn có lòng yêu thương, đó là t bi và trí tu ."

(Trích " The Core of the Teachings" ) https://thuviensach.vn

N I SỢ KHÔNG RỜI

Phần đông chúng ta khao khát có đư c m t đ a v cao trong xã h i bởi vì chúng ta s phải là m t k vô danh ti u tốt. Xã h i đã hun đúc nh ng con người sống trong đó có thói quá tôn tr ng người ở đ a v cao trong xã h i và n u là k vô danh ti u tốt thì lại b đá lên đá xuống! Cho nên, m i người trên th gi i đ u muốn có đ a v , ở ngoài xã h i, ở trong gia đình, hay là ở trong lòng bàn tay của Thư ng Ð , và cái đ a v đó phải đư c m i người th a nhận, n u không thì s ch ng còn có nghĩa gì n a .

Chúng ta phải luôn luôn đư c ngồi trên m t cái b ! Nhưng thầm kín trong đáy lòng, chúng ta luôn luôn b xáo tr n v i nh ng n i phi n mu n, kh tâm, vì th , n u ra ngoài xã h i mà đư c tr ng v ng, đối v i chúng ta đã là m t khích l l n lao rồi . S thèm khát đ a v , danh v ng, uy quy n, đư c xã h i suy tôn, v m t khía cạnh nào đó, là cái khát v ng muốn chi phối người khác.

Cái khát v ng muốn chi phối người khác này chính là m t hình th c xâm lấn. Bậc thánh mà muốn đư c tôn sùng vì cái v trí thánh của mình thì cũng ch ng khác gì con gà năng n ki m ăn ở ngoài sân c mà thôi .

Vậy thì, lý do nào đã khi n cho người ta phải năng n , ham hố

như vậy ? Phải chăng là vì s hãi ?

S hãi là m t trong nh ng vấn đ l n nhất trong đời sống. M t tâm hồn đã b ám ảnh vì s hãi luôn luôn sống trong n i bất an, mâu thuẫn, d b khích đ ng và gây hấn. S s hãi làm cho con người không dám thay đ i lối suy nghĩ, và sinh ra thói đạo đ c giả.

Ch cho t i khi nào chúng ta thoát ly ra kh i n i s hãi, n u không, dù chúng ta vư t qua đư c ng n núi cao nhất, sáng tạo ra đủ loại Thần Thánh, chúng ta vẫn ch lầm lũi đi trong bóng tối mà thôi .

( Trích "Freedom from the Known" ) https://thuviensach.vn

CHẾT LÀ THẾ NÀO

Hỏi :

--- Tại sao chúng ta s ch t ?

Krishnamurti đáp :

--- Bạn h i :" Tại sao chúng ta s ch t? Bạn đã bi t ch t là th nào chưa? Bạn hãy nhìn cái lá xanh tươi kia, nó đã sống mơn mởn suốt mùa hạ, uốn lư n trong gió, vươn mình uống ánh m t trời, t m g i dư i làn nư c mưa, và khi mùa đông t i, chi c lá héo hon rồi ch t. Con chim cũng vậy, hào hùng v i đôi cánh tung bay trên trời cao, nhưng rồi m t ngày kia, cũng m i mòn xác xơ, rồi ch t. Bạn thấy nh ng xác người đư c khiêng ra bờ sông đ

h a táng. Vậy thì bạn ơi, bạn đã thấy ch t là như th nào rồi.

Nhưng tại sao bạn lại s nó nh ? Bởi vì bạn đang sống như là chi c lá xanh kia, như là con chim trên trời cao n , rồi b ng nhiên b nh hoạn ho c tai nạn ập đ n, và rồi thôi th là thôi, thôi th là đời bạn tàn rồi.

Cho nên bạn la lên :'Tôi muốn sống, tôi muốn hưởng th , tôi muốn cu c đời c ti p t c mãi mãi v i tôi".

Vậy thì, s ch t chính là s s k t thúc, phải không? Chơi banh, t m n ng, ng m lại dòng sông trôi chảy l ng lờ, khoác lại nh ng b đồ ưa thích, đ m mình trong thú đ c sách, rong chơi v i b ng h u, tất cả đ u s k t thúc.

Vì th , nghĩ đ n s ch t là bạn đã khi p đảm. S ch t, mà lại bi t r ng rồi m t ngày kia mình cũng s không thoát kh i cái ch t, cho nên chúng ta nghĩ đ n chuy n vư t qua nó, và rồi chúng ta có cả lố lý thuy t khác nhau. Nhưng n u chúng ta bi t cách đ k t thúc, thì chúng ta h t s . N u chúng ta bi t cách ch t m i ngày, thì ch ng còn gì đ mà phải s n a. Bạn có b t đư c ý này không? Nó hơi vư t ra ngoài l thói m t chút. Chúng ta không bi t cách ch t vì chúng ta luôn luôn gom góp, gom góp, gom góp. Chúng ta luôn luôn nghĩ v ngày mai :" Tôi đang th này và tôi s thành th kia". Chúng ta không bao giờ ch u hoàn tất s vi c trong m t ngày. Chúng ta không sống như là chúng ta ch có m t ngày đ sống. Bạn có thấu hi u đư c nh ng đi u tôi đang nói không?

https://thuviensach.vn

Chúng ta luôn luôn đang sống trong quá kh và tương lai. Giả

th n u như có ai đó nói cho bạn bi t r ng bạn s ch t vào cuối ngày, bạn s làm gì? Li u bạn có b phí mà không sống cho đáng sống cái ngày hôm đó chăng? Chúng ta đã không sống m t cách thật tr n v n cho m i ngày. Chúng ta không tận hi n cho m i ngày. Chúng ta luôn luôn nghĩ đ n chuy n ngày mai chúng ta s trở thành như th nào, nghĩ đ n trò chơi đánh banh chúng ta s k t thúc ngày mai ra sao, nghĩ đ n kỳ thi sáu tháng n a chúng ta phải hoàn tất, nghĩ đ n cách chúng ta s thưởng th c nh ng món ăn khoái khẩu, ho c chúng ta s mua loại quần áo nào, vân vân và vân vân, luôn luôn là tương lai ho c quá kh .

N u chúng ta sống tr n v n m t ngày, chấm d t nó, rồi bư c sang m t ngày m i v i đầy đủ s m i m , tươi mát, thì chúng ta s không s ch t. Chúng ta chấm d t m i ngày cùng v i tất cả

nh ng gì chúng ta thâu thập đư c, v i tất cả ki n th c, v i tất cả

nh ng k ni m, v i tất cả nh ng đấu tranh, không đem nó qua ngày hôm sau làm gì ---như th thật là đ p; dù cho có s chấm d t chăng n a, thì rồi lại có s hồi ph c, thăng hoa.

(Krishnamurti -- On Living and Dying)

https://thuviensach.vn

S THAY Ð I CẤP THIẾT

Hỏi:

Tôi có chân trong nhi u t ch c gồm có tôn giáo, làm ăn buôn bán và chính tr . Rõ ràng là sống trong xã h i, chúng ta phải có chân trong nh ng t ch c, h i đoàn, nhóm bạn nào đó. Nay sau khi nghe ông nói, tôi t h i, vậy thì có s quan h nào gi a t do và các t ch c tập h p chăng? T do b t đầu t đâu và t ch c chấm d t tại đâu? Mối quan h gi a các t ch c tôn giáo và s giải phóng là cái gì?

Krishnamurti trả lời:

Con người ta khi sống trong m t xã h i ph c tạp, nh ng t ch c, h i đoàn là cần thi t đ có th truy n thông, di chuy n, vận tải th c phẩm, quần áo, x p đ t nơi ăn chốn ở, hoạt đ ng m i loại c ng vi c ph c v cho đời sống của tập đoàn xã h i, dù là tại t nh thành hay nơi thôn quê. Ði u này phải đư c t ch c cho có hi u quả và nhân đạo, không phải ch vì s l i ích của m t nhóm nh , mà là vì s l i ích cuûa tất cả m i người, không phân bi t quốc t ch, chủng t c ho c đ ng cấp trong xã h i. Trái đất này là của chúng ta, không phải là của bạn ho c của tôi. Ð đư c sống hạnh phúc và kh e mạnh, phải có nh ng t ch c lành mạnh, h u hi u và hoạt đ ng v i tinh thần tôn tr ng l phải. Có nh ng s h n loạn xẩy ra ngày nay là vì đã có s chia r . Hàng tri u người đói là vì có nh ng nơi khác quá giầu có. Có chi n tranh, xung đ t và đủ loại hành đ ng tàn bạo xẩy ra. Rồi thì lại có nh ng t ch c của tín ngư ng—t ch c của tôn giáo, mà t chính nó lại sinh ra tình trạng gây chia r và chi n tranh. N n đạo đ c mà con người đã theo đu i nay lại dẫn đ n s mất trật t và rối loạn. Ðó là tình trạng th c t của th gi i ngày nay. Và khi mà bạn h i r ng có s quan h nào gi a các s tập h p, t ch c đối v i s t do, phải chăng bạn đã không tách rời đư c s t do ra kh i cái th c th hi n h u? Chúng ta không nhận ra r ng chính chúng ta đã tạo d ng nên cái xã h i này, s h n loạn này và b c tường ngăn cách này, cho nên m i người trong chúng ta đ u phải lãnh trách nhi m. Chúng ta th nào thì xã h i như th . Xã h i không khác chúng ta. N u chúng ta mâu thuẫn, tham lam, https://thuviensach.vn

ganh ghét, s hãi, chúng ta s xây d ng nên cái xã h i giống như th .

Hỏi:

• Có s khác bi t gi a cá nhân và xã h i. Tôi là người ăn chay, xã h i gi t súc vật. Tôi không thích chi n tranh, xã h i b t tôi ra m t trận. B ông cho r ng trận chi n này do tôi tạo ra chăng?

Krishnamurti đáp:

• Ðúng, đó là trách nhi m của bạn. Bạn đã gây ra đi u đó t quan đi m v quốc t ch, v lòng tham, v s ganh t , v lòng thù ghét của bạn. N u trong tâm bạn mang nh ng tư tưởng đó thì bạn phải ch u trách nhi m v chi n tranh, khi mà bạn còn thu c v m t quốc gia, m t tín ngư ng,á m t chủng t c nào đó. Ch có nh ng người đã thoát ra kh i nh ng đi u k trên, h m i có th nói r ng h đã không tạo ra cái th gi i h n loạn này. Cho nên, trách nhi m của chúng ta là nhìn thấy s thay đ i nơi chúng ta, và giúp nh ng người khác thay đ i mà không phải dùng đ n bạo đ ng và đ máu.

(Trích The Urgency of Change)

https://thuviensach.vn

ÐẾN V I THƯỢNG ÐẾ

Hỏi :

--- Cách nào d dàng nhất đ tìm thấy Thư ng Ð ?

Krishnamurti đáp :

--- Tôi e r ng không có cách d dàng nào đ thấy đư c Thư ng Ð đâu, bởi vì vi c tìm Thư ng Ð là vi c khó khăn, gian kh nhất. Thư ng Ð có phải là cái mà tâm trí chúng ta tạo ra chăng? Bạn bi t tâm trí chúng ta là cái gì rồi .

Nó ch ng qua cũng ch là k t quả của thời gian, và nó có th tạo ra bất c loại ảo giác nào . Nó có khả năng tạo ra tư tưởng, phóng chi u đủ loại tưởng tư ng, sáng tác đủ loại hư cấu . Nó luôn luôn bận b u chuy n gom góp, li ng b , chon l ạ Ôm trong lòng nh ng thành ki n, h p hòi, nông cạn, cái tâm v ng đ ng d a theo ý mình mà v ra hình ảnh Thư ng Ð . Nó tưởng tư ng v Thư ng Ð tùy theo v i s h p hòi, gi i hạn, nông cạn của nó.

Vì đã có nh ng bậc thầy, nh ng nhà linh hư ng, nh ng “cái-g i-là” nh ng bậc c u th đ nhân đã tuyên bố r ng có Thư ng Ð , và đã mô tả Thư ng Ð theo ý h , cho nên cái v ng tâm có th tưởng tư ng v Thư ng Ð trong tình trạng đó.

Nhưng hình ảnh tưởng tư ng đó không phải là Thư ng Ð .

Thư ng Ð là cái mà chúng ta không th tìm thấy b ng loại tâm v ng đ ng này .Muốn t i đư c, thâm cảm đư c Thư ng Ð , trư c nhất, bạn hãy tìm hi u chính cái tâm của bạn đi đã .

Ðó là đi u rất khó khăn. Cái tâm rất là ph c tạp, cho nên không phải d mà hi u đư c nó. Nhưng lại quá d cho cái chuy n ngồi xuống đ mơ m ng, v ra nhi u hình ảnh, ảo giác trong trí, rồi cho là bạn đang rất gần gũi Thư ng Ð .

Chính cái v ng tâm hoạt đ ng liên t c đó có khả năng l a dối vô tận. Cho nên, n u muốn thật s kinh nghi m đư c đi u có th g i là Thư ng Ð , bạn phải hoàn toàn tĩnh l ng.

Bạn có thấy đó là đi u c c kỳ khó khăn chăng? Bạn có nhận thấy ngay đ n các bậc già cả, cũng không th nào ngồi yên l ng cho n i, h bồn chồn, h t ng nguậy ngón chân lại đ n đ ng đậy bàn tay, ra sa Ngay đ n cái thân xác mà đã khó lòng ngồi yên https://thuviensach.vn

l ng đư c như vậy, h i r ng còn khó khăn t i m c nào đ mà có đư c cái tâm l ng l , thanh t nh? Bạn có th h c theo vài bậc đạo sư đ bi t cách ép cho cái tâm v ng đ ng phải yên l ng, nhưng th c t là nó không yên l ng. Nó vẫn hoạt đ ng không ng ng, y như đ a nh b b t bu c phải đ ng trong góc nhà.

Thật là m t đại ngh thuật đ bạn có th khi n cho cái tâm trí bạn tĩnh l ng hoàn toàn mà không cần phải áp đ t nó. Và cũng ch đ n khi đó, trong tình trạng đó, hoạ chăng bạn m i có đư c cái kinh nghi m đư c g i là hi p thông v i Thư ng Ð .

Krishnamurti—On God.

https://thuviensach.vn

S HÀI HÒA GI A SINH VÀ T

Hỏi :

-- Ông nói r ng v bản chất thì tình yêu, sinh và t cũng ch là m t. Làm sao ông có th duy trì đư c cái ý tưởng là không có phân bi t nào gi a s khích đ ng và đau buồn v cái ch t và ni m hạnh phúc của tình yêu?

Krishnamurti đáp :

-- Theo ý bạn thì th nào là ch t? Mất thân người, mất ký c, và bạn hy v ng, bạn nghĩ r ng, tin r ng sau đó s có m t s ti p nối. Nơi đây có m t cái gì đó mất đi, đó là đi u mà bạn g i là ch t.

Ðối v i tôi, s ch t đã có ngay khi ký c đang hoạt đ ng, mà ký c thì cũng ch là k t quả của lòng khao khát, s níu gi , thi u thốn, thèm thuồng mà thôi. Bởi vậy, n u m t người đã t giải thoát kh i lòng khao khát, thèm thuồng, thì không có s ch t, không có khởi đầu, k t thúc, không có lối mòn của yêu đương ho c đau kh . Xin hi u cho là tôi đang cố g ng giải thích, r ng vì c đu i theo đi u đối ngh ch, chúng ta tạo nên s cản trở.

N u tôi s hãi, tôi ki m cách tạo cho mình lòng dũng cảm, nhưng mà s s hãi vẫn đu i theo tôi, vì tôi ch lẩn trốn t cái này qua cái khác mà thôi. Ngư c lại, n u tôi t giải thoát tôi kh i s s hãi, không bi t t i can đảm ho c s s t gì cả, đó là thái đ

t nh táo, thận tr ng, không cố níu lấy s dũng cảm, nhưng mà giải thoát ra kh i nh ng s thúc đẩy đưa t i hành đ ng. Có nghĩa là, n u bạn s hãi, đ ng tạo thành đ ng cơ thúc đẩy phải có m t hành đ ng can đảm, mà hãy t giải thoát ra kh i s s hãi. Ðó là hành đ ng không tác ý.

Bạn s thấy, n u bạn thấu tri t đi u này, cái ch t là truy n tương lai, s ngưng ám ảnh bạn. Nghĩ v s ch t ch là nhận th c m t cách mãnh li t v cô đơn, do đó, vì b c t ch t v i cảm giác cô đơn, hiu quạnh, chúng ta v i bám vào cái gì đó, muốn đư c k t h p, ho c tìm coi có cái gì tồn tại ở phía bên kia chăng.

Ði u đó đối v i tôi lại là s theo đu i nh ng đi u trái ngư c, chúng càng gi lại mãi mãi cái cảm giác cô đơn, hiu quạnh.

Ngư c lại, n u chúng ta tr c di n v i n i cô đơn, hoan h ti p https://thuviensach.vn

nhận nó m t cách sáng suốt, bạn s tiêu di t s cô đơn, hiu quạnh, ngay khi nó v a m i xuất hi n. Như th là hóa giải chuy n ch t !

M i s vi c ở đời đ u s có lúc phải tàn tạ. M i s gồm thân th người ta, phẩm chất, khả năng, s chống c , trở l c, tất cả

rồi cũng s tàn tạ, cũng phải tàn tạ. Nhưng người nào mà tư

tưởng đã t giải thoát ra kh i nh ng xúc cảm, thoát kh i s đối kháng, cản trở, h n s đư c bi t t i s bất t . Bất t ở đây không phải là kéo dài cái gi i hạn của chính h n, cái gi i hạn của chính con người h n, vốn ch ng là cái gì khác ngoài nh ng tầng l p của khát v ng, níu gi , thi u thốn, thèm muốn. Bạn có th không đồng ý, nhưng n u bạn có th giải thoát ra kh i s suy nghĩ, n u bạn có th thấu suốt vào s t giác, thấu suốt th ng vào s t nh th c, bạn s thấy đư c s bất t , vốn hài hòa m t cách tuy t hảo, không phải là "lối mòn của tình yêu", hay là "lối mòn của đau buồn", mà trong đó, tất cả m i chia cách đ u chấm d t.

Krishnamurti -- On Living and Dying

https://thuviensach.vn

S HÀI HÒA TRONG ÐỜI SỐNG

Ðời sống không th thi u s quan h gi a m i người v i nhau, nhưng mà chúng ta đã làm cho nh ng mối liên h ấy trở

nên đau kh , đáng chán, vì chúng ta đã đ t n n tảng trên căn bản cá nhân và tình yêu chi m h u . Người ta có th yêu mà không chi m h u chăng? Bạn s tìm đư c câu trả lời đích th c, không phải là trong s lẩn trốn, không phải b ng nh ng lý thuy t cao siêu, ho c b ng ni m tin, nhưng là xuyên qua s thấu hi u v căn nguyên của s l thu c và s chi m h u . N u người ta thấu hi u sâu xa cái vấn đ liên h gi a h v i người khác thì h a may chúng ta có th giải quy t đư c nh ng vấn đ r c rối trong s liên h gi a chúng ta v i xã h i, vì xã h i cũng ch là s mở r ng t chính chúng ta mà thôi .

Cái môi trường sống mà chúng ta g i là xã h i đó đư c tạo d ng bởi nh ng th h quá kh ; chúng ta chấp nhận nó, vì nó đã giúp chúng ta duy trì lòng tham, thói chi m h u và ảo tưởng.

Trong cái ảo tưởng này, không có s h p nhất và an bình. Khi mà người ta còn không thấu hi u n i mối liên h gi a t ng cá nhân đối v i nhau thì người ta chưa th có m t xã h i an bình.

Vì mối liên h gi a chúng ta v i nhau đ t n n tảng trên tình yêu chi m h u cho nên chúng ta c phải t nh giác, v phần chúng ta, đối v i s phát sinh, nguyên nhân và hoạt đ ng của cái mối liên h đó. Khi chúng ta đã thấu hi u sâu xa cái ti n trình chi m h u cùng v i tính cách hung bạo, s s hãi và phản ng của nó, chúng ta s thấu tri t m t s tr n v n, toàn hảo . Ch riêng s thấu tri t này đủ đ giải thoát tư tưởng con người ra kh i s l thu c và chi m h u .

Chính là t n i tâm mà con người tìm ra đư c s hài hòa trong mối liên h gi a m i người, ch không phải là t người khác ho c t môi trường sống mà người ta đạt đư c đi u đó.

Krishnamurti -- On Relationship.

https://thuviensach.vn

T TÌM HIỂU CHÍNH MÌNH

Hỏi :

-- Theo ý ông, đi u gì đư c coi như quan tr ng nhất trong cu c đời? Tôi thường suy ngẫm v đi u này, và thấy dường như

có quá nhi u đi u trong cu c đời đáng đư c coi là quan tr ng.

Tôi xin h i ông đi u này b ng tất cả tấm lòng thành khẩn của tôi.

Krishnamurti đáp :

-- Có th đó là ngh thuật sống. Chúng ta dùng ch "ngh thuật" v i cái nghĩa r ng nhất của nó. Cu c đời thì quá ư là ph c tạp, rối r m, cho nên rất là khó khăn và bối rối khi chúng ta coi m t m t nào đó là quan tr ng nhất. Ngay chính s ch n l a, s phân bi t, đánh giá phẩm chất, đã dẫn t i s bối rối hơn rồi. N u bạn nói r ng đây là đi u quan tr ng nhất, th là bạn đã đẩy nh ng s ki n th c t khác trong cu c đời xuống v trí th y u rồi. Ho c là bạn coi toàn b hoạt đ ng của cu c đời như là m t t ng th , đi u rất khó làm đối v i nhi u người, ho c là bạn đ t tr ng tâm vào m t vấn đ căn bản trong đó có bao gồm cả

nh ng đi u khác. Như vậy, chúng ta có th ti p t c thảo luận.

Hỏi :

-- Ý ông muốn nói r ng m t khía cạnh có th bao gồm toàn b cu c đời? Có th như vậy đư c chăng?

Krishnamurti đáp:

-- Có th l m. Chúng ta hãy cùng nhau đi vào đ tài m t cách thật là chậm rãi và thận tr ng. Ðầu tiên là hai chúng ta hãy nghiên c u, nhưng không v i vã ti n t i k t luận, vì như vậy là nông cạn. Chúng ta cùng nhau thăm dò m t khía cạnh của đời sống, và n u chúng ta thấu hi u đư c đi u đó thì chúng ta có th hi u đư c toàn b đời sống. Muốn nghiên c u, chúng ta phải hoàn toàn rũ b đư c nh ng th như thành ki n, kinh nghi m bản thân, và cái s ki n "đã có s n k t luận". Như là m t khoa h c gia gi i, chúng ta phải có cái tâm trí không b che mờ bởi nh ng ki n th c mà chúng ta đã huân tập trong cu c đời. Chúng ta phải b t đầu v i m t tâm trí hoàn toàn cởi mở, tươi mát, đó là m t trong nh ng đi u ki n cần thi t của s khám phá, tìm hi u.

Ở đây, s khám phá, tìm hi u không phải ch v quan đi m, ho c https://thuviensach.vn

m t chu i nh ng khái ni m tri t h c, mà là tìm hi u, khám phá chính tâm hồn mình, cho nên, chúng ta không th đ cho các phản ng t các lối mòn xâm lấn vào cái đang đư c quan sát.

Ðó là đi u tuy t đối cần thi t, n u không s tìm hi u của bạn v chính bạn lại b nh ng n i lo s , ni m hy v ng và s khoái lạc của chính bạn làm cho bi n th .

Krishnamurti -- Letters to the Schools

https://thuviensach.vn

T DO ÐÍCH TH C

Có nhi u loại t do, ch c ch n là như vậy. Có loại t do v chính tr . Có loại t do t ki n th c mang lại, nhờ đó, bạn bi t cách làm vi c này, vi c kia, "bi t cách làm th nào ... ". Có cái t do của người nhi u ti n của đư c đi du l ch vòng quanh th gi i.

Nào là t do vì có khả năng, có th vi t lách, có th bày t tư

tưởng của mình, có th suy nghĩ m t cách minh mẫn. Lại có loại t do vì thoát kh i s vư ng m c vào cái gì đó, thí d thoát kh i s đàn áp, s thèm khát, truy n thống, lòng tham lam, v . v . . .

Có loại t do là k t quả của s phấn đấu mà giành đư c, chúng ta hy v ng r ng khi k t thúc m t quá trình hành trì, k t thúc m t quá trình rèn luy n phẩm hạnh, k t thúc m t quá trình cố g ng, s t do tối thư ng mà chúng ta ư c ao này s giúp chúng ta làm đư c m t số công vi c. Nói v nh ng s t do như s t do nhờ khả năng mang lại, s t do t m t cái gì đó, s t do mà chúng ta cho r ng s đạt đư c sau m t thời gian rèn luy n phẩm hạnh, thì tất cả các loại t do đó chúng ta đ u đã bi t rồi. Vậy câu h i là, phải chăng tất cả nh ng loại t do đó đ u ch là nh ng phản ng? Khi bạn nói :" Tôi muốn giải thoát kh i s giận d ", đó ch là m t phản ng của lòng mong muốn, không phải là s t do, giải thoát kh i s giận d . Và ngay chính s t do mà bạn tưởng r ng bạn s đạt đư c sau m t đời rèn luy n phẩm hạnh, do phấn đấu, do ép mình, đó cũng ch là nh ng phản ng của các vi c mà bạn đã làm.

Xin hãy theo dõi cẩn thận, bởi vì đi u mà tôi s nói ra có th khi n cho bạn thấy khó hi u vì có m t cái gì đó có v như không quen thu c v i dòng suy nghĩ của bạn. Có m t loại t do vốn không t đi u gì mang lại, không có nguyên nhân, nhưng là m t trạng thái giải thoát.

Bạn thấy đó, s t do mà chúng ta đã bi t thì đ u luôn luôn đạt đư c nhờ ý chí, đúng không? Tôi s đư c t do. Tôi s h c m t khoa k thuật. Tôi s trở thành m t chuyên viên. Tôi s h c h i. Và cái ý chí đó mang đ n cho tôi t do. Cho nên chúng ta dùng cái ý chí đ đạt s t do. Chúng ta không muốn trở nên nghèo, do đó, chúng ta dùng khả năng, dùng tất cả quy t tâm https://thuviensach.vn

của chúng ta đ đạt đư c s giầu có. Ho c, tôi là k vô d ng, cho nên tôi quy t tâm h c tập đ h t vô d ng. Và chúng ta tưởng r ng chúng ta s tìm đư c t do khi chúng ta hành đ ng v i s quy t tâm, v i ý chí. Nhưng mà, ý chí không đem đ n t do, mà ngư c lại, như tôi s trình bày dư i đây. Ý chí là gì? Tôi s là ..., tôi s không đư c là ..., tôi s phấn đấu đ trở nên cái gì đó ..., tôi s h c h i ...v . v ...

Tất cả nh ng chuy n k trên đ u là nh ng dạng hành đ ng của ý chí. Vậy thì cái ý chí này là gì, nó hình thành ra sao? Hi n nhiên là t khát v ng. Bi t bao nhiêu là n i ni m khát v ng của chúng ta, v i nh ng s thất v ng, nh ng s bó bu c, nh ng s hoàn tất, k t lại như s i dây ràng bu c. Ðó là ý chí, phải vậy không? Quá nhi u n i khát v ng của bạn k t h p lại v i nhau, tạo thành m t s i dây chão và nhờ nó mà bạn cố g ng leo lên bậc thang thành công, muốn ti n đ n t do. Vậy thì, xin h i r ng khát v ng có đem lại t do đư c không, hay là chính cái khát v ng đ đạt đư c t do đó lại làm cho người ta mất t do? Xin các bạn hãy nhìn vào bản thân, t xét cái lòng khao khát của chính bạn, cái tham v ng của chính bạn, cái ý chí của chính bạn.

Tôi lại xin h i r ng cái ý chí của bạn có phải là nhân tố của t do không? Ý chí có mang lại t do không? Hay là t do, giải thoát là m t cái gì hoàn toàn khác h n, nó không liên h gì v i phản ng, không th đạt đư c nhờ khả năng, nhờ suy nghĩ, nhờ

kinh nghi m, nhờ k luật.

. . . T do, giải thoát, là m t phẩm chất của tâm hồn. Cái phẩm chất này không đ n t s thận tr ng tìm tòi, nghiên c u, phân tích, s p x p tư tưởng lại v i nhau. Tư tưởng và t do, giải thoát, là hai đi u đối ngh ch. Tư tưởng không đem t i t do, giải thoát, vì tư tưởng đã b đi u ki n hóa. Cái phẩm chất của tâm hồn này là s t nh giác, ch ghi nhận thuần túy, không phân tách, không so sánh t kinh nghi m của quá kh , v.v ... Ðó chính là khởi đầu của s t do đích th c. S chuy n hóa này trong tâm hồn là m t cu c cách mạng đích th c. Ngoài ra, tất cả các cu c cách mạng khác đ u ch là nh ng phản ng, dù cho người ta có dùng t ng như t do, giải thoát, nh ng h a h n thiên đường, v . v ... , https://thuviensach.vn

m i loại. Ch có m t s t do, giải thoát đích th c. Ðó là cái phẩm chất trong tâm hồn.

Krishnamurti -- To Be Human.

https://thuviensach.vn

TẦM ÐẠO và ÐẠO SƯ

Hỏi :

-- Thưa ông, trong ch guru (đạo sư ), thì ch gu có nghĩa là bóng tối của s ngu dốt và ch ru có nghĩa là người g b , người xua đu i. Do đó, guru là ánh sáng xua tan bóng tối của s ngu dốt, và ông chính là cái ánh sáng đó đối v i tôi bây giờ. Vậy thì theo ý ông, vai trò của v đạo sư (guru) là gì, m t v thầy hay là m t người t nh th c?

Krishnamurti đáp :

-- Thưa ông, n u ông dùng t guru theo nghĩa c đi n, nghĩa là "xua tan bóng tối của s ngu dốt", vậy thì li u r ng có th có m t người nào đó, bất k là sáng suốt hay ngu xuẩn, có th th c s giúp xua tan cái bóng tối này cho ai không? Giả t như anh A là k ngu tối, và ông là đạo sư của h n -- đạo sư v i cái nghĩa là người xua tan bóng tối, người mang gánh n ng giúp cho người khác, người ch đường -- li u r ng v đạo sư như th có th th c s giúp cho k khác đư c không? Ho c là hơn th n a, v đạo sư có th xua tan bóng tối cho k khác, -- không phải là lý thuy t suông, mà là trên th c t không? Có th nào ông, n u ông là m t v đạo sư của ai đó, ông có th xua tan bóng tối cho h n không?

Bi t r ng h n đau kh , bối rối, thi u sáng suốt, thi u tình yêu, buồn bã, li u ông có th giúp h n xua tan đư c cái bóng tối đó không? Hay là chính bản thân h n phải cật l c ra mà t giải thoát? Ông có th ch cho h n, ông có th nói: " Nhìn, hãy bư c qua cái c a kia đi", nhưng mà bản thân h n phải làm tr n công vi c t đầu cho đ n cuối. Cho nên, n u ông công nhận r ng người này không th làm giúp người khác cái công vi c đó, thì quả thật ông không phải là đạo sư theo cái nghĩa k trên.

Hỏi :

-- Này nhé, đây là chuy n "n u" ... "nhưng mà" ... , vậy thì

"n u" như có cái c a ở đó, tôi phải bư c qua. "Nhưng mà" cái s ngu tối này nó khi n cho tôi không nhìn thấy cái c a ở ch nào. Vậy thì ông, do s ch ra cái c a, đã g b đư c s ngu tối.

Ðáp :

https://thuviensach.vn

-- Nhưng mà chính đương s phải bư c. Ông là đạo sư và ông ch ra cái c a. Công vi c của ông đ n đây là chấm d t.

Hỏi :

-- Tuy nhiên, bóng tối của s ngu mu i đã đư c g b .

Ðáp :

-- Không, công vi c của ông đã chấm d t, nay là lúc chính tôi phải đ ng lên, bư c, và làm tất cả m i chuy n ti p theo.

Hỏi :

-- Vậy là tuy t rồi!

Ðáp :

-- Cho nên không phải là ông đã xua tan cái bóng tối của tôi.

Hỏi ;

-- Xin l i, vậy ch tôi không bi t làm sao mà thoát ra kh i đư c cái phòng này. Tôi hoàn toàn mù t t v s có m t cái c a đang hi n h u ở đâu đó, và v đạo sư đã cởi b s ngu tối ấy cho tôi. Nhờ vậy, tôi m i làm đư c nh ng vi c cần thi t đ thoát ra kh i căn phòng.

Ðáp :

-- Thưa ông, xin nói cho rõ. Ngu tối là s thi u hi u bi t, hay là thi u hi u bi t v bản thân, không phải là đại ngã ho c ti u ngã. Cái c a là cái "tôi" mà qua nó, tôi phải ti n. Cái đó không phải ở ngoài "tôi". Ðó không phải là cái c a th c s như cái c a sơn kia. Ðó là cái c a trong tôi mà tôi phải đi qua. Ông ch nói: "

Làm đi".

Hỏi :

-- Ðúng th .

Ðáp :

-- Nhi m v đạo sư của ông đ n đây là đã chấm d t. Ông không còn quan tr ng n a. Tôi không choàng vòng hoa quanh đầu ông. Tôi phải làm m i vi c. Ông không xua tan đư c bóng tối của s ngu dốt. Ông đã, đúng hơn, ch ra cho tôi r ng: "Anh là cái c a, và anh, chính bản thân anh phải t bư c qua.

Hỏi :

-- Nhưng mà thưa ông, ông có công nhận r ng s ch ra cái c a đó là cần thi t không?

Ðáp :

https://thuviensach.vn

-- Có ch ! Tôi ch ra, tôi làm đi u đó. Tất cả chúng ta đ u làm đi u đó. Tôi h i m t người b hành trên đường: " Xin ch cho tôi đường nào đi t i Saanen" và h n ta ch cho tôi. Nhưng tôi không b thì giờ ra đ mà cung kính: " Trời ơi! Ông là nhân vật vĩ đại nhất th gi i". Thật là quá con nít!

(Trích The Awakening of Intelligence)

https://thuviensach.vn

NHÀ GIÁO D C CHÂN CHÍNH

Đ là m t nhà giáo d c đúng nghĩa, v thầy phải luôn luôn t thoát ra kh i tình trạng l thu c vào sách vở, phòng thí nghi m; phải luôn luôn coi ch ng sao cho đ t của mình đ ng coi mình là người đi n hình, là mẫu người lý tưởng, là người có thẩm quy n đối v i h n. N u v thầy lại muốn t th a mãn qua đám h c trò, coi thành quả của h là của mình, thì khi đó s dậy d của v thầy ch còn là m t ki u của thói "ti p nối bản ngã", đi u đó ch làm hại cho s t tìm hi u và tinh thần khai phóng của người h c trò mà thôi . Nhà giáo d c chân chính phải nhận th c đư c tất cả nh ng chư ng ngại này đ giúp cho h c trò của mình đư c giải thoát, không ch giải thoát kh i s khống ch của v thầy, mà còn giải thoát kh i s gò bó ti m ẩn t trong n i tâm của chính đương s .

Đáng ti c thay, khi phải tìm hi u m t vấn đ r c rối, phần l n các nhà giáo đã không coi h c trò như người c ng s bình đ ng.

T v th thư ng phong, v thầy hạ l nh xuống cho k đ t đ ng mãi tít phía dư i thấp. Tương quan thầy trò ki u này ch làm tăng s s hãi cho cả hai phía . Cái gì đã tạo nên s tương quan bất bình đ ng này ? Phải chăng v thầy ngại tìm ra câu trả

lời ? Phải chăng ông ta muốn gi cái khoảng cách tôn nghiêm ấy đ bảo v nh ng đi m nhậy cảm, là s quan tr ng của ông ta

? V i cái thói lạnh lùng tr ch thư ng này, không có cách nào người ta có th phá v b c tường ngăn cách gi a các cá nhân.

Toàn b mối tương quan phải là m t n n giáo d c h tương.

N u nhờ vào ki n th c, thành quả và tham v ng mà nhà giáo t cách ly thì s ch sản sinh ra lòng đố k và thù đ ch. Nhà giáo d c chân chính phải vư t qua đư c b c tường bao vây này .

Do s dâng hi n cu c đời cho t do và hòa h p, nhà giáo d c chân chính đồng thời cũng là m t nhà tôn giáo chân chính và sâu s c. Ông ta không thu c v m t giáo phái nào, không đ ng trong m t "t ch c tôn giáo" nào . Ông ta thoát ra kh i tín ngư ng và nghi th c l lạc, vì ông ta bi t r ng đó ch là nh ng sáng tác do https://thuviensach.vn

ảo tưởng của nh ng con người mang cái tâm mong cầu mà thôi

.

Nhà giáo d c chân chính bi t r ng Th c Tại, ho c Thư ng Đ

ch th hi n qua s t cảm nhận của m t n i tâm hoàn toàn t do và giải thoát.

Krishnamurti -- Education & the Significance of Life https://thuviensach.vn

NIỀM AN LẠC CHÂN THẬT

Dùng nhãn quan máy móc mà nhìn cu c đời thì con người ta ch là sản phẩm của môi trường sống v i nh ng phản ng khác nhau, ch có th có nh ng nhận th c b ng giác quan. Cu c sống và nh ng phản ng phải đư c ki m ch bởi m t h thống quản tr h p lý hóa khi n cho hoạt đ ng của cá nhân ch còn trong phạm vi khuôn kh mà thôi.

Xin hãy hi u thấu đáo toàn b đ c đi m của cái nhãn quan này. Nó không ý th c v m t th c th tối thư ng, không có s cao siêu huy n bí, không có chuy n nối ti p đời này, đời sau.

Đích cuối của ki p sống ng n ngủi là cái ch t, là h t. Khi mà con người ta nghĩ r ng h ch là k t quả của phản ng trong môi trường sống, thì h s ch còn đu i theo m c tiêu ích k , tìm s an toàn cho bản thận, h s đóng góp vào vi c thi t lập m t h thống bóc l t tàn bạo và chi n tranh.

Rồi thì lại có nh ng người cho r ng con người vốn bản chất là thiêng liêng, vận m nh đã đư c an bài và hư ng dẫn bởi ơn trên. Nh ng người này kh ng đ nh là h đang đi tìm Thư ng Đ , s hoàn hảo, t do, hạnh phúc, tình trạng hi n h u mà khi đó m i mâu thuẫn chấm d t. Ni m tin của h đ t vào m t th c th tối thư ng, đấng s ch đạo vận m nh của h qua đ c tin. H s nói r ng cái th c th huy n bí, ho c trí tu tối cao này đã sáng tạo ra th gi i và cái "Tôi", -- cái bãn ngã, cá nhân -- , là th c th t thân trường tồn, vĩnh c u.

Đôi khi, bạn dùng nhãn quan máy móc nhìn cu c đời. Lúc khác, khi bạn buồn rầu, bối rối,bạn quay v tín ngư ng, đi tìm m t đấng tối cao đ đư c hư ng dẫn và giúp đ . Bạn lư ng l gi a hai thái c c, trong khi ch qua s hi u bi t thấu đáo đư c cái ảo giác v cả hai quan đi m đối ngh ch, bạn m i có th t giải thoát ra kh i s hạn ch và cản trở. Bạn thường tưởng là bạn thoát kh i s ràng bu c của chúng, th c t , bạn ch có th thoát kh i chúng m t cách tri t đ khi bạn hoàn toàn hi u thấu cái quá trình tạo d ng nh ng s hạn ch và tri t tiêu chúng.

https://thuviensach.vn

Bạn không th có đư c s thâm hi u th c th chân thật, th c tại, trong khi mà cái quá trình vô minh t vô thủy còn tồn tại. Ch khi nào cái quá trình này, s hăm hở tìm tòi do lòng khát v ng, ngưng lại, lúc đó người ta m i có th cảm nhận đư c cái g i là ni m an lạc, hạnh phúc chân thật.

Krishnamurti -- On God

https://thuviensach.vn

CÁI ĐẸP và NHÀ NGHỆ SĨ

Hỏi :

-- Tôi thường t h i: " Nhà ngh sĩ là cái gì?" . Đó đây, bên bờ

sông H ng, trong không gian tối mờ của căn buồng nh , có chàng kia ngồi d t tấm áo khoác b ng l a dát vàng đ p tuy t vời, và tại kinh đô Paris, m t anh khác đang c m c i trong xưởng đ

v b c tranh mà anh ta hy v ng s đem cho anh ta danh ti ng.

Đâu đó, m t nhà văn đang n n óc trau chuốt t ng câu đ mô tả

nh ng mẩu tâm tình r c rối cũ hơn trái đất gi a nh ng chàng và nàng; rồi nào là nh ng khoa h c gia trong phòng thí nghi m và người chuyên viên ráp nối lại hàng tri u mảnh v n đ chi c h a ti n có th bay lên m t trăng. Và tại nư c Ấn Đ kia, có chàng nhạc sĩ sống m t cu c đời quá ư kh c kh , đ tận t y truy n đạt v đ p thanh khi t của nhạc trong s say mê. Rồi nào là bà n i tr s a soạn b a cơm gia đình, chàng thi sĩ m t mình l ng th ng trong r ng tìm thi h ng. Phải chăng h đ u là nh ng nhà ngh sĩ theo cung cách riêng? Tôi nghĩ r ng cái đ p n m trong tầm tay của tất cả m i người, nhưng h không bi t. Người ch tạo nh ng b quần áo đ p l ng lẫy hay nh ng đôi giầy xuất s c, ho c người đàn bà chưng bày bình hoa trên bàn của ông, dường như tất cả đ u làm vi c vì cái đ p. Tôi thường t h i tại sao nh ng h a sĩ, nhà điêu kh c, soạn nhạc gia, văn sĩ --nh ng người đư c g i là ngh sĩ sáng tạo -- lại đư c đánh giá quan tr ng vư t b c trong cái th gi i này, mà nh ng th giầy, nh ng đầu b p lại không đư c như vậy? H ch ng cũng sáng tạo sao?

N u ông coi tất cả nh ng cung cách di n đạt khác nhau đó đ u là ph c v cái đ p, vậy thì ch nào có th dành riêng cho người ngh sĩ chân chính và ai là nhà ngh sĩ chân chính? Người ta thường nói cái đ p là phần rất thi t y u của cu c đời . Vậy thì cái tòa nhà cao t ng kia, vốn đư c coi như là rất đ p, xin h i s phô di n của nó có thi t y u không? Tôi s rất cảm kích n u ông có th nói v toàn b vấn đ cái đ p và nhà ngh sĩ này.

Krishnamurti đáp:

Ch c ch n r ng nhà ngh sĩ là người tinh t , nhuần nhuy n trong hành đ ng. Hành đ ng này là t đời sống n i tâm t a ra https://thuviensach.vn

ch không phải ch hời h t bên ngoài. Vì th , sống m t cách hài hòa hi n nhiên làm cho con người thành ngh sĩ. S hài hòa ngh thuật này có th ch bi u l vài giờ trong m t ngày, khi anh ta chơi nhạc, làm thơ, ho c v tranh, hay anh ta có th làm nhi u hơn, n u như anh ta gi i v nhi u m t, như nh ng đại danh tài thời Ph c Hưng đã hoạt đ ng trong nhi u môi trường khác nhau.

Nhưng vài giờ chơi nhạc ho c vi t văn có khi lại mâu thuẫn v i chu i thời gian còn lại của anh ta vốn đầy dẫy nh ng chuy n l n x n và rối beng. Vậy thì người như th có th coi như là ngh sĩ

không? Người chơi vĩ cầm m t cách ngh thuật nhưng lại chú tâm vào danh ti ng của anh ta thì không phải là người say mê vĩ

cầm, anh ta ch s d ng ngón đàn v i m c tiêu n i danh, cái

"TÔI" của anh ta còn quan tr ng hơn nhi u so v i âm nhạc, và đi u này thì ngay cả đối v i văn sĩ hay h a sĩ cũng như vậy mà thôi, n u h ch quan tâm đ n danh ti ng. Người nhạc sĩ đồng hóa cái "TÔI" của anh ta v i cái mà anh ta coi là v đ p của âm nhạc, nhà tôn giáo đồng hóa cái “TÔI” của anh ta v i cái mà anh ta cho là hùng vĩ, tôn nghiêm. Tất cả đ u hành s có ngh thuật trong khu v c cá bi t, nh bé, nhưng lại b quên cả cái mảng l n của cu c đời. Vậy chúng ta hãy tìm coi th nào là có ngh thuật trong hành đ ng, trong đời sống, không phải ch trong lúc v , trong lúc vi t ho c trong ngành k thuật. Nhưng làm sao người ta có th sống cả m t cu c đời trong s hài hòa và đ p đ . S hài hòa và cái đ p có giống nhau không? Có th nào m t người --bất k h là ngh sĩ hay không --, sống cả m t cu c đời trong s hài hòa và đ p?

Sống là hành đ ng và khi mà cái hành đ ng đó tạo ra n i phi n mu n thì th là đã h t ngh thuật rồi. Vậy thì người ta có th sống không buồn phi n, không kèn c a, không ghen ghét và tham lam, không xung đ t v m i m t chăng? Vấn đ không phải ai là ngh sĩ, ai không là ngh sĩ, nhưng làm sao cho m i người, bạn ho c bất c ai, có th có cu c sống không b hành hạ và bi n dạng. Ch c ch n s làphàm t c n u chúng ta nhạo báng ho c hạ thấp giá tr của âm nhạc, điêu kh c, thi ca ho c khiêu vũ, đó là hành vi thi u t nh . Nhưng ngh thuật và v đ p trong hành đ ng phải đư c duy trì suốt ngày ch không phải ch có vài giờ trong m t ngày. Đó chính là s phấn đấu đích th c, không https://thuviensach.vn

phải ch đơn giản trong vi c chơi đàn cho hay. Dĩ nhiên đã sờ

vào cái đàn thì bạn phải chơi cho hay, nhưng như th chưa đủ.

Đó m i ch như bạn vun x i m t góc nh mà b rơi cả cánh đồng mênh mông. Chúng ta quan tâm t i cả cánh đồng, và cánh đồng đó tư ng trưng cho đời sống của chúng ta . Chúng ta thường b bê cả cánh đồng mà ch chú tâm vào m t mẩu nh , của chúng ta ho c của tha nhân. Sống có ngh thuật là luôn luôn t nh th c, sáng suốt, có như th m i hành s m t cách thi n xảo trong suốt m t đời, đó chính là cái đ p.

Hỏi :

-- Th trường h p nhân viên xưởng máy hay văn phòng thì sao? Anh ta có là ngh sĩ chăng? Phải chăng vi c làm của anh ta đã ngăn trở s hài hòa trong hành đ ng do đó làm giảm ho c làm mất đi tính cách ngh thuật của h trong cả nh ng vi c khác n a. B anh ta không b vi c làm đi u ki n hóa mất rồi sao?

Krishnamurti đáp:

-- Ch c ch n là anh ta b rồi. Nhưng n u anh ta t nh ng , anh ta s ho c là b vi c ho c chuy n hóa cho nó thành có ngh thuật. Đi u quan tr ng không phải là công vi c, nhưng là s t nh th c trong công vi c. Đi u quan tr ng không phải là s đi u ki n hóa của công vi c, nhưng là s th c t nh.

Hỏi :

-- Ông nói “th c t nh” có nghĩa là gì?

Krishnamurti đáp :

-- Vậy bạn ch th c t nh tùy theo trường h p, vì phải phấn đấu, ho c vì tai h a hoạc vui m ng chăng? Hay là có m t trạng thái t nh th c không cần có lý do. N u bạn t nh th c do m t s ki n, m t lý do nào đó, thì rồi bạn s b l thu c vào nó, và khi mà bạn đã l thu c vào cái gì – dù là thuốc kích thích, tình d c, h i h a ho c âm nhạc – là bạn đã đ cho bản thân bạn b mê đi. Vậy thì, bất c loại l thu c nào cũng s dẫn người ta đ n ch chấm d t s hài hòa, chấm d t tính chất ngh thuật.

Hỏi :

-- Th còn trạngï thái t nh th c không có lý do là cái gì? Ông đang nói đ n cái trạng thái trong đó không có nguyên nhân và hậu quả. Có th có m t trạng thái tâm không là k t quả của lý do nào đó chăng? Tôi không hi u đi u này vì ch c ch n r ng m i https://thuviensach.vn

đi u chúng ta nghĩ , ho c chúng ta là như th nào, thì đ u là k t quả của m t nguyên nhân nào đó, phải không ạ? Lại còn cái chu i dây nguyên nhân và hậu quả vô tận này.

Krishnamurti đáp :

-- Chu i dây nguyên nhân và hậu quả này vô tận vì cái k t quả

lại s trở thành nguyên nhân m i và nguyên nhân lại sinh ra k t quả n a, c th mà vận hành.

Hỏi :

-- Vậy thì hành đ ng nào có th ra ngoài chu i dây này?

Krishnamurti đáp :

-- Chúng ta bi t r ng hành đ ng v i lý do, có đ ng cơ thúc đẩy, thì hành đ ng đó đã là k t quả. Ch có lòng nhi t thành, thương yêu, là không có nguyên nhân, đó là t do, đó là cái đ p, đó là s t nh , và đó là ngh thuật. Khi người ngh sĩ say sưa trình di n, lúc đó không có cái “TÔI” ng tr , ch có tình cảm và cái đ p, đó là ngh thuật. Đó là s hài hòa trong hành đ ng. Hài hòa trong hành đ ng là s v ng m t của cái “TÔI”.

Nhưng khi bạn b ph cả cánh đồng mênh mông của cu c đời, ch chú tr ng vào m t mẩu nh – m c dù lúc đó cái “TÔI” có th v ng m t, thì bạn cũng vẫn đang sống không hài hòa và do đó, bạn không là nhà ngh sĩ của cu c đời.

Krishnamurti -- The Urgency of Change

https://thuviensach.vn

GIẢI TR PHIỀN MUỘN

Các bạn ạ, n u các bạn đã l ng nghe ti ng nói của n i tâm, thì di n giả ch còn là cái gương đ các bạn thấy rõ con người thật s của các bạn, thấy chính các bạn, không có gì che mờ.

N u các bạn đã t thấy mình m t cách rõ ràng, như th c t các bạn là như th , thì các bạn có th li ng b cái gương, đập b nó đi. Cái gương không quan tr ng. Nó không có giá tr gì cả. Cái có giá tr là, qua tấm gương đó, các bạn nhìn thấy chính các bạn, rõ ràng minh bạch, như th c t các bạn là như th , v s nh m n, s h p hòi, s tàn bạo, v nh ng n i lo l ng bồn chồn, nh ng đi u s hãi. Khi các bạn đã b t đầu hi u thấu v mình, t đó, các bạn s ti n sâu vào nh ng vấn đ vư t quá m i s suy lường.

Nhưng các bạn phải t nhấc bư c chân đầu tiên. Và s không có ai nhấc lên giùm các bạn cái bư c ấy đư c.

Cùng nhau chúng ta trầm tư, cùng nhau chúng ta nh bư c trên con đường nh t ch m ch, tĩnh l ng và đầy v đ p. Có người th c m c r ng đ p là cái gì. Có th là khi bạn nhìn pho tư ng, b c tranh ho c cái đầu đ p hi n t của đ c Phật trong vi n bảo tàng, ho c trong nhà, và bạn ca ng i sao kỳ di u th . Nhưng đ ng sau nh ng lời ca ng i, đ ng sau nh ng đường nét, cấu trúc của b c tranh, nh ng cái bóng, s hài hòa, v đ p là cái gì?

Phải chăng là t cách mà bạn nhìn nó? Phải chăng nó ở trong b c tranh? Phải chăng nó ở nơi gương m t của m t người?

Khi bạn thấy phong cảnh kỳ di u của dẫy núi hi n lên trên n n trời xanh, v i chi u sâu thăm th m của thung lũng và v i đ nh nh n vút lên đầy tuy t phủ, khi bạn chiêm ngư ng toàn cảnh tuy t di u đó, thì, trong m t thoáng, bạn quên luôn cả chính bạn.

Cảnh núi non mênh mông vĩ đại bi t bao, ngời sáng m t cách d thường bi t bao dư i ánh n ng ban mai r c r chi u trên chóp đ nh cao nhất, khi n cho cả tâm hồn bạn như l ng đi trư c v đ p hùng vĩ. Và trong m t thoáng, bạn quên ngay cả chính mình, quên h t nh ng n i phi n mu n; quên luôn v bạn, chồng bạn, các con bạn, quê hương bản quán của bạn. Bạn b cuốn hút vào toàn cảnh b ng cả thân và tâm, hoà nhập không chút mâu thuẫn, phân ly nào. Cảnh tư ng r c r xuất hi n trư c m t v i v đ p https://thuviensach.vn

hùng vĩ, nguy nga, khi n cho ý tưởng v bản ngã, v cái "tôi", trong phút giây đã b gạt lùi qua bên.

Nhìn vầng trăng non kia, mong manh, m i vươn lên, đơn giản lạ thường. Th rồi người ta nẩy ra cảm nghĩ, r ng m c đích của ngôn luận là gì nh ? M cđích của đ c sách, h i h p, m c đích của tất cả m i chuy n xẩy ra này là gì khi mà người ta không th ng m nhìn m t vật đơn giản cho rõ ràng, v i tình cảm trìu m n say sưa, hồn nhiên, m t chuy n đơn giản thôi, đ bư c vào cu c đời vốn đầy ph c tạp b ng tấm lòng đơn sơ, thuần khi t, không đem theo m tri ki n đã tích lũy t quá kh cùng v i nh ng tập quán của chúng ta?

Hãy sống tr n v n v i cái giây phút mênh mông của cu c đời ấy, vào chính cái lúc mà đầu óc hoàn toàn trống v ng, giản đơn, không chút vư ng bận, v i cái tâm linh hoạt, sống đ ng, đầy năng l c cùng v i s trong sáng và m c mạc.

Krishnamurti -- Total Freedom

Danny Vi t d ch

https://thuviensach.vn

ĐƠN GIẢN và KHIÊM TỐN

Khi chúng ta đ nh lên án ho c bào ch a chuy n gì, ho c khi tâm trí chúng ta c lao xao tính toán, suy nghĩ liên miên không ng ng, thì chúng ta không th nhận xét s vi c m t cách sáng suốt đư c n a; do đó, chúng ta không còn nhìn rõ đư c cái đang là, -- cái th c t đang hi n h u --; chúng ta ch nhìn thấy nh ng s ki n do chính ý muốn của chúng ta đã tạo nên đư c phóng chi u mà thôi.

M i chúng ta đ u mang trong lòng cái hình ảnh mà chúng ta "

tưởng r ng chúng ta là như th " ho c " chúng ta nên là như th

", chính cái hình ảnh trong tâm tưởng đó đã ngăn cản không cho chúng ta nhìn thấy đư c "con người thật" của chúng ta.

Nhìn m i s m t cách đơn giản là m t trong nh ng đi u khó khăn nhất trần đời. Chính vì đầu óc chúng ta quá ph c tạp mà chúng ta đã mất đi cái giá tr của s đơn giản trong đời sống. Tôi không có ý nói v s đơn giản trong y ph c ho c th c phẩm, thí d như ch đóng m t cái khố , ho c phá v k l c v nh n ăn, hay là bất c loại trò tr vô nghĩa nào mà các bậc "thánh sống" dày công tu dư ng, mà là cái đơn sơ khi n cho chúng ta có th nhìn tr c ti p vào các s vi c mà không có n i s hãi -- có th nhìn vào chính bản thân đ thấy "s thật chúng ta là như th " mà không có bất c méo mó, bi n dạng nào --, khi chúng ta dối trá, dám công nhận s thật là chúng ta đã dối trá, không bao che ho c trốn chạy s th c.

Lại n a, đ có th hi u thấu đư c chính bản thân, chúng ta còn cần phải rất khiêm tốn. N u chúng ta khởi đầu b ng câu:

"Tôi đã bi t rõ tôi", th là bạn đã t chấm d t công cu c t tìm hi u v bản thân bạn, ho c n u bạn cho là: "Ch ng có nhi u nh n gì đáng đ phải tìm hi u v "tôi", ch ng qua "tôi" đây ch là m t m ký c, tư tưởng, kinh nghi m và truy n thống, tập quán", như th thì bạn cũng đã không còn t nghiên c u bản thân bạn n a rồi. Ngay cái giây phút mà bạn thấy mình đã thành t u đư c đi u gì đó, là bạn đã mất đi cái phẩm chất của s hồn nhiên và khiêm tốn; cái giây phút mà bạn có đư c m t k t luận ho c b t đầu dùng ki n th c đ khảo sát vấn đ thì, th là h t, bạn đã https://thuviensach.vn

đem s sống tươi mát chuy n d ch sang thành dạng cũ k già nua.

N u bạn không có chỗ để bám tr , không tin chắc vào đâu, không có thành quả đã đạt được, như thế là bạn có t do, đ quan sát, đ g t hái. Và khi mà bạn nhìn m i s b ng cái nhìn t do, khai phóng, bạn s thấy chúng luôn luôn linh hoạt, m i m trong dòng sống. M t người mà c tin ch c vào nh ng hi u bi t đã có của mình, cho đó là chân lý tuy t đối, là m t người không còn sống n a.

Nhưng làm sao đ chúng ta có đư c t do đ quan sát, tìm hi u, trong khi ngay t giây phút l t lòng m đ n giây phút nh m m t lìa đời, đầu óc chúng ta đã b hun đúc b ng m t n n văn hóa cá bi t trong khuôn kh hạn h p của cái "tôi"? Hàng bi t bao nhiêu th k , chúng ta đã b nhồi ép b ng nh ng tư tưởng v quốc gia dân t c, tầng l p, giai cấp, truy n thống, tôn giáo, ngôn ng , giáo d c, văn chương, ngh thuật, phong t c, tập quán, đư c truy n bá b ng m i cách, gây áp l c b ng kinh t , b ng th c phẩm chúng ta ăn, b ng bầu không khí chúng ta sống, b ng tình gia đình, bạn bè, b ng kinh nghi m -- tất cả m i nguồn ảnh hưởng mà bạn có th nghĩ t i -- và vì th các phản ng của chúng ta đối v i m i vấn đ đ u đã b qui đ nh theo nh ng đi u ki n trong môi trường sống của chúng ta.

Krishnamurti -- Freedom from the Known

https://thuviensach.vn

TẠI SAO CHÚNG TA LỆ THUỘC ?

- Tại sao chúng ta l thu c? V tinh thần, t trong n i tâm, chúng ta l thu c vào m t ni m tin, vào m t h thống, vào m t tri t thuy t. Chúng ta xin người khác ch cho cách hành x .

Chúng ta đi tìm thầy dạy chúng ta đường lối sống đ đạt đư c chút hy v ng, hạnh phúc. Cho nên luôn luôn chúng ta, không phải sao, tìm m i cách đ b l thu c, đ đư c che chở. Li u tâm trí có th nào t giải thoát ra kh i cái tinh thần l thu c này chăng? Đi u đó không có nghĩa là đầu óc phải giành đ c lập --

làm vậy thì cũng ch là m t phản ng đối v i s l thu c. Chúng ta không nói v đ c lập, v t do, v giải thoát kh i m t tình trạng cá bi t. N u chúng ta có th tìm hi u mà không đ tâm trí rơi vào tình trạng lẩn quẩn v i phản ng trư c nh ng chuy n l thu c cá bi t, thì chúng ta có th khai tri n vấn đ sâu xa hơn.

Chúng ta chấp nhận s cần thi t của l thu c, cho r ng không th tránh đư c đi u đó. Chúng ta chưa h bao giờ đ cập t i toàn b vấn đ , r ng tại sao m i người chúng ta lại c phải đi tìm m t loại l thu c nào đó đ chui vào. Phải chăng thật ra t đáy lòng, chúng ta mong m i m t s che chở, vĩnh vi n? Trong tình trạng bối rối, chúng ta mong có ai đó giúp chúng ta thoát ra kh i đư c hoàn cảnh bối rối đó. Thành ra chúng ta luôn luôn quan tâm đ n chuy n làm th nào đ trốn thoát, ho c tránh kh i cái tình trạng đang hi n h u của mình. Trong quá trình tìm cách lảng tránh cái tình trạng đó, chúng ta bu c lòng phải ch ra m t vài loại l thu c nào đó, rồi ra s trở thành có uy quy n đối v i chúng ta. N u chúng ta nương d a vào người khác đ đư c đư c che chở, đ n i tâm đư c an lạc, thì rồi ra cái s l thu c đó s đưa t i cho chúng ta vô số vấn đ phi n ph c, rồi thì chúng ta s phải giải quy t nh ng vấn đ đó -- vấn đ của s dính m c. Nhưng chúng ta không bao giờ đ t câu h i, chúng ta không bao giờ th c m c v chính cái vấn đ của s l thu c. Có th n u chúng ta thật là thông minh, và rất t nh táo, nghiên c u th ng vào vấn đ này, chúng ta s thấy s l thu c ch ng phải là vấn đ -- đó ch ng qua ch là cách trốn tránh m t vấn đ sâu xa hơn mà thôi. . . . .

https://thuviensach.vn

Chúng ta bi t là chúng ta l thu c -- vào mối liên h của chúng ta v i m i người, ho c vào quan ni m sống, ho c vào m t h tư tưởng. Tại sao vậy?

Thật ra, tôi không nghĩ r ng bản thân s l thu c là vấn đ .

Tôi nghĩ r ng có nhân tố sâu s c hơn đã khi n cho chúng ta l thu c. Và n u như chúng ta có th đưa vấn đ ra ánh sáng, thì cả s l thu c và s phấn đấu đ giải thoát, đ u s ch còn là chuy n nh . Như th , m i vấn đ phát sinh t chuy n l thu c s tiêu tan.

Vậy thì, vấn đ sâu xa hơn là gì? Phải chăng là trong tâm có s chán ghét, s hãi cái ý nghĩ là đang phải sống đơn đ c? Th li u cái tâm có bi t rõ đư c tình trạng mà nó lẩn tránh đó chăng?

Cho nên, khi nào mà cái cảm giác đơn đ c chưa đư c thâm hi u, cảm nhận, xuyên thấu, hóa giải -- tùy ý bạn muốn dùng t ng nào -- khi mà cái cảm giác cô đơn còn tồn tại, thì s l thu c là đi u không th tránh kh i, người ta s không th đư c t do, giải thoát, người ta s không th t tìm ra cái gì là s th c, là chân lý, là tôn giáo, là Đạo.

Krishnamurti -- The Book of Life

https://thuviensach.vn

TÔI SỢ CHẾT

Hỏi :

- Tôi s ch t. Ch t là gì, tôi phải làm sao đ h t s ch t?

Krishnamurti đáp:

- Đ t câu h i thì rất d . Nhưng v cu c đời, không có câu trả

lời đơn giản "có" ho c "không". Tuy nhiên, b óc của chúng ta đòi h i phải có lời giải đáp "có" ho c "không", bởi vì nó đã đư c đào tạo trong cung cách là nên nghĩ v cái gì ch không phải là nên hi u và nhìn s vi c như th nào. Khi chúng ta nói: " Ch t là gì, và làm th nào đ cho tôi có th không s ch t?", là chúng ta muốn tìm ra nh ng cách th c, chúng ta muốn có nh ng s xác đ nh rõ ràng, nhưng chúng ta chưa bao giờ bi t cách suy nghĩ

như th nào v vấn đ đã đư c đ t ra.

Hãy th coi li u chúng ta có th cùng nhau tìm ra giải đáp cho vấn đ này chăng.

Vậy ch t là gì? Ch t là ngưng sống, là chấm d t cu c đời, phải vậy không? Chúng ta bi t r ng m i s đ u có k t thúc, h ng ngày chúng ta nhìn thấy đi u đó chung quanh chúng ta. Nhưng mà tôi không muốn ch t, th là có cái "tôi" vào cu c: "Tôi đang suy nghĩ, tôi đang cảm nhận, ki n th c của tôi", v nh ng cái mà

"tôi" đã th c hi n, v nh ng đi u mà "tôi" đã chống đối, v tính chất, v kinh nghi m, v ki n th c, v s chính xác, v năng l c, v thẩm m . Tôi không muốn tất cả nh ng đi u này chấm d t.

Tôi muốn ti p t c. Tôi chưa hoàn tất m i s . Tôi không muốn đi đ n k t thúc. H n là phải có s k t thúc. Hi n nhiên là tất cả các b phận có ch c năng vận hành đ u s đ n lúc phải ngưng làm vi c. Nhưng trí não của tôi không chấp nhận chuy n đó. Cho nên tôi b t đầu tạo ra m t ni m tin, m t s vi c có tính cách ti p nối, liên t c. Tôi muốn chấp nhận đi u này bởi vì tôi đã có đầy đủ

nh ng lập luận, đã thấm nhuần cái quan ni m v m t s ti p nối, r ng có s tái sinh.

Chúng ta không thảo luận v chuy n "có hay không có s ti p nối", ho c "có hay không có s tái sinh". Đó không phải là vấn đ . Vấn đ là ngay như bạn có nh ng ni m tin đó, bạn vẫn s hãi. Bởi vì, xét cho cùng thì cũng ch ng có cái gì là ch c ch n https://thuviensach.vn

cả, chuy n đời luôn luôn bấp bênh. Luôn luôn có n i ni m băn khoăn âm thầm này đi theo sau s tin tưởng.

Vì th cái tâm, vốn bi t có s chấm d t, nên b t đầu cảm nhận n i s hãi, mong m i càng đư c sống lâu bao nhiêu càng tốt, tìm tòi nh ng cách đ giải t a b t n i ám ảnh n ng trĩu trong lòng. Rồi thì tâm trí cũng tin v m t s ti p nối sau khi ch t.

S ti p nối, s liên t c, là gì? Phải chăng s ti p nối, s liên t c, hàm ý thời gian, không phải ch là cái thời gian trôi chảy theo th t trên đồng hồ, mà là quy trình thời gian tâm lý, trong n i tâm. Tôi muốn sống. Vì tôi nghĩ r ng dây là m t quy trình ti p nối, liên t c, không có chuy n chấm d t nào h t, cho nên tâm trí tôi luôn luôn tìm cách t thâu thập thêm trong ni m hy v ng v m t s ti p nối, liên t c. Mà cái tâm suy nghĩ thì ch u s chi phối của thời gian, cho nên n u nó cảm nhận đư c s liên t c của thời gian, thì nó không thấy s hãi.

Bất t , bất di t là gì? S ti p nối, liên t c của cái "tôi", -- cái

"tôi" trên m t bình di n cao hơn -- là cái mà chúng ta g i là bất t , bất di t. Bạn hy v ng cái "tôi" s ti p t c. Cái "tôi" vẫn còn n m trong lãnh v c của s suy nghĩ, không phải sao? Bạn đã nghĩ v nó. Cái "tôi", dù có th bạn nghĩ r ng nó thu c hàng thư ng đ ng c nào, thì cũng vẫn là sản phẩm của tư tưởng, vì th , đã b đi u ki n hóa, nẩy sinh t thời gian.

Xin đ ng ch đơn giản đu i theo s lý giải qua lời nói của tôi mà phải nhìn thấu đáo toàn th ý nghĩa của vấn đ . Thật ra thì bất t , bất di t, không phải là sản phẩm của thời gian, do đó, nó không thoát thai t tâm tưởng, không phải là món đồ có đư c t nh ng ni m mơ ư c, t nh ng s đòi h i, t nh ng n i s hãi và t lòng khao khát của tôi.

Người ta thấy rõ là cu c đời phải có s k t thúc, bất thình lình k t thúc. Cái gì đã sống ngày hôm qua, chưa ch c hôm nay còn sống, và cái đang sống hôm nay chưa ch c ngày mai còn sống.

Đời sống tất nhiên là phải có lúc k t thúc. Đó là s th c, nhưng chúng ta không chấp nhận nó. Bạn cũng khác v i chính bạn ngày hôm qua. Khác v m i s , khác v nh ng s ti p xúc, phản ng, cư ng bách, chống c , ảnh hưởng, thay "cái đã là", ho c chấm d t nó.

https://thuviensach.vn

M t con người th c s sáng tạo thì phải có k t thúc, và anh ta chấp nhận đi u đó. Nhưng chúng ta không chấp nhận s k t thúc bởi vì tâm trí chúng ta đã quá quen v i cái quy trình của s tích lũy. Chúng ta nói: "Tôi đã h c đư c đi u đó hôm nay", "Tôi đã bi t đư c đi u đó hôm qua". Chúng ta suy nghĩ ch trong dạng thời gian, trong s ti p nối, liên t c. N u chúng ta không suy nghĩ

trong dạng liên t c, ti p nối, thì s có chấm d t, s có ch t, và chúng ta s nhìn rõ m i s , "đơn giản như chính chúng là như

th ", tr c ti p.

Chúng ta không ch u chấp nhận cái th c t hi n nhiên của s chấm d t vì đầu óc chúng ta luôn tìm ki m, trong tính cách liên t c, ti p nối, s an toàn trong gia đình, tài sản, ngh nghi p và công vi c chúng ta th c hi n. Cho nên chúng ta lo s .

Ch có cái tâm đư c giải thoát kh i thói hăm hở tìm cầu s bảo đảm an toàn, giải thoát kh i khát v ng có đư c s liên t c, kh i cái qui trình của s ti p nối, khi đó nó s bi t th nào là bất di t, bất t .

Nhưng v i cái đầu óc c mải mi t tìm tòi s bất t cho bản thân, cái "tôi" c tìm cầu s ti p t c, s không bao giờ bi t ch t là gì; cái loại đầu óc ấy s không bao giờ bi t n i ý nghĩa của s hãi và ch t, đ vư t qua đư c.

Krishnamurti -- On Living and Dying

https://thuviensach.vn

VỀ THÓI NGỒI LÊ MÁCH LẺO

Hỏi

- Ngồi lê mách l o có cái giá tr trong s phát hi n bản thân, nhất là trong s phát giác v người khác. M t cách nghiêm túc, tại sao lại không dùng s ngồi lê mách l o đ khám phá "cái đang là", th c tại. Dù t ng "ngồi lê mách l o" đã b nhi u th h ch trích, nhưng đi u đó không làm cho tôi phải n lạnh, s hãi nó.

Krishnamurti đáp :

- Tôi th c m c tại sao chúng ta lại có thói ngồi lê mách l o?

Không phải vì lý do nó phơi bày chuy n của nh ng người khác cho chúng ta thấy. Và tại sao chúng ta lại muốn chuy n của nh ng người khác b phơi bày ra? Tại sao bạn lại muốn bi t chuy n của nh ng người khác? Tại sao lại có vấn đ đ c bi t quan tâm đ n người khác này?

Trư c h t, tại sao chúng ta ngồi lê mách l o? Đây là m t dạng của n i tâm không an lạc, phải vậy không? Cũng giống như lo lắng, ngồi lê mách lẻo biểu th một tâm trí bồn chồn, không yên t nh. Tại sao lại khát khao xen vào chuyện người khác, muốn biết người khác làm gì, nói gì? Một tâm trí quá nông cạn, hời hợt, thì mới ngồi lê đôi mách, phải vậy không? --

m t đầu óc tò mò xoi mói đư c hư ng dẫn sai lầm. Người h i dường như nghĩ r ng vì thấy anh ta quan tâm t i h , nh ng người khác s bày t v i anh ta v nh ng công vi c, tư tưởng và ý ki n của h . Nhưng li u chúng ta có hi u đư c người khác khi mà chúng ta không t hi u n i chính mình chăng? N u chúng ta không bi t cung cách suy nghĩ, hành đ ng và cư x của chính mình thì li u chúng ta có th phê phán người khác đư c chăng?

Tại sao lại có cái s ki n đ c bi t xen vào chuy n của người khác này? Phải chăng s thèm muốn moi móc coi th nhân nghĩ

gì, cảm tưởng ra sao, ngồi lê mách l o th nào chính là m t cách lẩn tránh? Phải chăng đi u đó cho chúng ta cơ h i lẩn tránh chính bản thân chúng ta? Phải chăng đồng thời nó cũng ti m ẩn s khao khát xâm lấn vào đời sống của nh ng người khác?

Không dính dáng, xen lấn vào chuy n người khác thì phải chăng https://thuviensach.vn

cu c đời của chính chúng ta không đủ khó khăn, không đủ r c rối, không đủ đau kh hay sao? Chúng ta lại còn có thì giờ đ mà nghĩ v nh ng người khác v i cung cách xấu xa, tàn nhẫn, ngồi lê mách l o như vậy hay sao? Tại sao chúng ta làm vậy? Bạn bi t đó, m i người đ u làm th . Trên th c t , hầu như m i người đ u ngồi lê mách l o v chuy n người khác. Tại sao vậy?

Tôi nghĩ r ng, trư c nhất, chúng ta ngồi lê mách l o v người khác vì chúng ta không quan tâm m t cách thích đáng đ n ti n trình tư tưởng và hành đ ng của chính bản thân. Chúng ta muốn coi người khác hành x ra sao đ -- nói m t cách d nghe --

chúng ta b t chư c h . Thông thường, khi chúng ta ngồi lê mách l o là chúng ta ch trích người khác, nhưng mà thôi thì chúng ta c di n giải m t cách đ lư ng, có th là chúng ta muốn b t chư c người khác. Nhưng sao chúng ta lại muốn b t chư c người khác? Phải chăng đi u đó nói lên s quá nông cạn của chúng ta? Đó là t cái đầu óc quá s c ù lì muốn có đi u h ng thú nên phải v ng ra kh i n i tâm đ mong đạt đư c. Nói cách khác, phải chăng ngồi lê đôi mách là m t hình th c của cảm giác, ở đó, chúng ta đ m chìm trong s th a mãn? Có th đó là m t loại cảm giác khác bi t, nhưng luôn luôn vẫn là t ni m khao khát tìm ki m s thích thú, s giải trí.

N u th c s đi sâu vào vấn đ này, rồi trở v n i tâm, người ta s nhận ra r ng bản thân thật là quá hời h t, nông cạn, cho nên m i tìm ki m s thích thú t bên ngoài qua hành đ ng bàn tán chuy n th phi v người khác.

Lần t i, khi bạn đang ngồi lê mách l o chuy n người, n u ch t t nh, nhận ra đư c, hãy quay vào n i tâm, nó s ch cho bạn rất nhi u v chính bản thân bạn. Đ ng che dấu b ng cách nói r ng bạn ch muốn tìm hi u v người khác. Bàn tán chuy n th phi, ngồi lê mách l o bi u th n i bất an, m t cảm giác khích đ ng, m t s nông cạn, m t s thi u chân thành quan tâm sâu s c đ n ki p nhân sinh, vốn không liên quan gì t i thói ngồi lê đôi mách.

Vấn đ ti p theo là làm sao đ chấm d t thói ngồi lê mách l o? Đây là vấn đ k ti p, phải vậy không?Khi bạn tr c nhận ra r ng bạn đang ngồi lê mách l o, làm th nào bạn ngưng lại đư c? N u nó đã trở thành m t thói quen, m t tật xấu xẩy ra liên https://thuviensach.vn

t c, ngày này qua ngày khác, làm th nào bạn có th ngưng lại đư c?

Câu hỏi đó đã nảy ra trong tâm bạn chưa?

Khi bạn bi t là bạn đang ngồi lê mách l o, khi bạn ý th c đư c là bạn đang ngồi lê đôi mách, nhận ra đư c tất cả nh ng ẩn ý của s bép xép chuy n th phi, lúc đó bạn có t nhủ: "Làm th nào mình ngưng lại đư c nh ?" chăng? Không phải là thói xấu đó t ngưng lại ngay khi bạn tr c nhận ra đư c là bạn đang ngồi lê đôi mách đó sao? Ch "làm th nào" không h xuất hi n. Ch "làm th nào" ch xuất hi n khi bạn không t nh th c, và thói ngồi lê mách l o là bi u hi u của s thi u t nh th c. Bạn hãy t th nghi m thì s bi t, lần t i, khi bạn đang bàn chuy n th phi v người khác, ngay khi bạn tr c nhận ra là bạn đang ngồi lê mách l o, thì cái mi ng lư i b o l o s chấm d t ngay lập t c.

S chấm d t này không đòi h i phải có hành đ ng của ý chí. Tất cả đi u cần thi t là phải t nh giác, ý th c đư c đi u mình đang nói và nhìn rõ ẩn ý của nó. Bạn không phải k t án ho c bào ch a cho thói ngồi lê mách l o. Ch cần t nh giác nhận ra nó rồi bạn s thấy nó bi n đi nhanh t i c nào; bởi vì nó hé mở cho ta thấy cung cách hành x , phẩm hạnh, chi u hư ng suy tư của chính ta; trong s b c l này, ta nhận ra đư c bản thân, đi u đó còn quan tr ng hơn nhi u so v i s ngồi lê mách l o v chuy n người khác đang làm gì, đang nghĩ gì, h đang cư x ra sao.

Phần đông chúng ta, nh ng đ c giả nhật báo, trong tâm trí thường là đầy nhóc nh ng chuy n th phi trên th gi i. Tất cả

đ u là m t cách trốn tránh s phải đối di n v i bản thân, v i s nh nhen, s xấu xa của chính mình. Chúng ta nghĩ r ng v i s quan tâm m t cách hời h t đ n nh ng s ki n xẩy ra trên th gi i, chúng ta ngày càng trở nên thông thái, tăng thêm khả năng x th trong đời sống của chính chúng ta. Thật ra thì tất cả

nh ng chuy n này cũng ch là nh ng cách cho chúng ta lẩn tránh kh i phải tr c di n v i bản thân, phải vậy không? T đáy lòng, chúng ta thật là r ng tu ch, nông cạn, chúng ta s hãi phải nhìn th ng vào s thật của chính chúng ta. N i tâm chúng ta quá thấp th i cho nên s ngồi lê mách l o đã đóng vai trò của m t hình th c tiêu khi n phong phú, khoái trá, m t cách thoát ly th c t của bản thân. Chúng ta cố g ng lấp đầy khoảng trống đó https://thuviensach.vn

b ng ki n th c, b ng nh ng nghi l , b ng thói ngồi lê mách l o, b ng nh ng bu i h i h p đông đảo -- b ng vô số cách trốn tránh, khi n cho s thoát ly bản thân trở thành đi u tối quan tr ng ch không phải là s thâm nhập đư c cái đang "là", th c tại. Thâm nhập cái đang "là" đòi h i m t s tập trung tâm ý; bi t r ng mình trống r ng, mình đau kh , phải cần đ n s quan tâm sâu xa ch không phải là s lẩn tránh, nhưng phần l n chúng ta lại thích các hình th c lẩn tránh này, bởi vì nó d ch u, khoan khoái hơn. Ngoài ra, khi chúng ta bi t rõ v mình, cũng khó cho chúng ta khi phải đối phó v i bản thân, đó là m t trong nh ng vấn đ

mà chúng ta phải tr c di n. Chúng ta không bi t phải làm gì. Khi tôi bi t r ng n i tâm tôi trống r ng, r ng tôi đang kh sở, r ng tôi đang đau đ n, tôi không bi t phải làm gì, phải hành x cách nào.

Cho nên c c ch ng đã, người ta phải ng d ng m i cách đ

thoát ly.

Câu hỏi là, phải làm gì?

Hi n nhiên, ch c ch n là người ta không th b chạy; vì đó là cung cách v vẩn và tr con nhất. Nhưng khi bạn tr c di n v i con người thật của bạn, bạn phải làm gì? Trư c nhất, bạn có th nào không phủ nhận ho c bi n h mà ch gi nguyên tình trạng, bạn vốn th nào thì c đ y vậy? -- đi u này vô cùng khó khăn vì cái tâm luôn luôn tìm tòi s giải thích, s bu c t i, s nhận dạng. N u nó lại không làm đi u gì trong nh ng chuy n này, mà ch gi nguyên trạng thái, thì nó lại có v như là đã chấp nhận cái gì đó. N u tôi chấp nhận r ng da tôi màu nâu, th là m i s chấm d t; nhưng n u tôi lại khao khát đ i màu da cho sáng hơn, th là có chuy n lôi thôi phi n toái xẩy ra. Chấp nhận m i s như

là nó đang "là", là đi u khó khăn nhất; người ta ch có th làm đi u đó khi không có s trốn tránh, và lên án ho c bi n minh là m t hình th c trốn tránh.

Vì th , khi người ta hi u đư c toàn b quá trình dẫn đ n thói ngồi lê mách l o và khi người ra nhận ra đư c s ngu xuẩn, đ c ác và tất cả nh ng đi u bao gồm trong chuy n ngồi lê mách l o, người ta s còn lại đư c t th , như nó vốn là như th . Và chúng ta thường giải quy t chuy n ngồi lê mách l o này b ng cách ho c là tiêu di t nó ho c là thay đ i nó b ng đi u khác. N u chúng ta không làm nh ng đi u đó, nhưng ch ti p cận nó v i s https://thuviensach.vn

thấu hi u, sống tr n v n v i nó, rồi chúng ta s thấy nó không còn là đi u khi n cho chúng ta phải kinh hãi n a.

Khi đó m i có khả năng chuy n hóa đư c vấn đ .

Krishnamurti -- The First and Last Freedom

https://thuviensach.vn

NIỀM HÃNH DIỆN

Hỏi :

-- Tại sao chúng ta cảm thấy kiêu hãnh khi thành công?

Krishnamurti đáp:

-- Trong s thành công, quả là có ni m kiêu hãnh sao? Mà thành công là gì? Có bao giờ bạn nghĩ t i chuy n thành công như là m t văn sĩ, thi sĩ, h a sĩ, thương gia ho c chính tr gia thì th nào không? T n i tâm, bạn cảm thấy đã đạt đư c phần nào s t ch , trong khi nh ng người khác không có khả năng đó, ho c là bạn thành công trong khi nh ng người khác thất bại; bạn cảm thấy mình hay hơn người khác, bạn thấy mình là người thành đạt, đư c kính tr ng, đư c m i người chiêm ngư ng, coi bạn như m t mẫu m c đ h noi theo -- tất cả nh ng cái đó ch ra đi u gì? L tất nhiên, khi bạn có cảm giác này là có ngay ni m kiêu hãnh: "Tôi đã làm đư c vi c này vi c n , tôi là nhân vật quan tr ng". T bản chất, ý nghĩ v "cái tôi" là m t ni m t hào.

Rồi ni m t hào đó phát tri n theo v i m c đ thành công, người ta cảm thấy hãnh di n r ng mình rất quan tr ng so v i người khác. S t so sánh bạn v i người khác này cũng hi n h u khi bạn muốn sống theo khuôn mẫu, theo tiêu chuẩn lý tưởng, nó cho bạn ni m hy v ng, s c mạnh, m c tiêu, ngh l c, tất cả ch tăng cường thêm cho "cái tôi", cái cảm giác thú v r ng bạn là người quan tr ng hơn k khác rất nhi u; và cái cảm giác đó, cái s thú v đó, chính là khởi đầu của s hãnh di n.

Hãnh di n đưa t i thói kiêu căng, t ph , s bành trư ng của

"cái Tôi", cái "bản ngã". Bạn hãy quan sát đi u này nơi nh ng người nhi u tu i hơn và nơi chính bạn. Khi bạn vư t qua đư c m t kỳ thi và có cảm tưởng là bạn hơi thông minh hơn người khác, thì bạn có ngay m t cảm giác vui thích. Cũng như khi bạn vư t tr i trong cu c tranh luận, ho c khi bạn cảm thấy bạn có thân th cường tráng, đ p đ hơn, là ngay t c kh c, bạn cảm thấy th thư ng phong của bạn.

Cái cảm giác v s quan tr ng của "cái Tôi", cái "bản ngã"

này, tất nhiên là s nẩy sinh ra s xung đ t, bất an, nh c nhối https://thuviensach.vn

khó ch u trong lòng, bởi vì bạn c phải luôn luôn cố g ng duy trì cái s quan tr ng, hơn người của bạn.

Hỏi :

-- Làm th nào đ chúng ta thoát kh i đư c cái thói kiêu hãnh?

Krishnamurti đáp :

-- N u nãy giờ bạn theo dõi sát lời giải đáp cho câu h i trư c thì bạn đã hi u đư c cách làm th nào đ thoát kh i đư c thói kiêu hãnh, và bạn s giải thoát ra kh i nó đư c. Nhưng bạn lại ch quan tâm t i chuy n làm sao đ đ t m t câu h i ti p theo, phải vậy không? Cho nên bạn đã không "nghe". N u bạn l ng nghe nh ng đi u đang đư c phát bi u, bạn s t tìm ra đư c chân lý.

Thí d như tôi cảm thấy hãnh di n vì tôi đã hoàn thành đư c đi u gì đó, tôi đã đư c làm Hi u Trưởng, tôi đã đư c sang nư c Anh ho c nư c M , tôi đã làm đư c nh ng vi c l n, hình tôi đư c đăng trên các báo, vân vân và vân vân. Trong ni m hãnh di n rất m c như th , tôi t h i :" Làm th nào đ mình có th giải thoát ra kh i cái ni m kiêu hãnh này nh ?"

Vậy thì, tại sao tôi lại muốn giải thoát kh i s kiêu hãnh? Đó là câu h i quan tr ng, không phải là làm th nào đ đư c giải thoát

. Nguyên nhân muốn giải thoát kh i s kiêu hãnh là gì, vì lý do gì, cái gì đã thúc đẩy khi n cho tôi muốn thoát kh i s kiêu hãnh.

Có phải vì tôi thấy s kiêu hãnh làm hại tôi, làm cho tôi khó ch u, tinh thần mất an lạc không? N u đó là nguyên nhân thì s cố

g ng giải thoát kh i ni m kiêu hãnh lại là m t dạng khác của kiêu hãnh, không phải sao? Như th là tôi vẫn quan tâm đ n chuy n đạt đư c m t cái gì đó. Vì thấy thói kiêu hãnh rất khó ch u, không tốt đ p gì cho đời sống tinh thần, nên tôi t nhủ tôi phải thoát kh i tật kiêu hãnh. Th nhưng, s ki n "Tôi phải thoát kh i" thì cũng mang đầy đủ nh ng đ ng l c thúc đẩy của "Tôi phải thành công". Cái "Tôi" vẫn là quan tr ng, nó là trung tâm đi m của s cố g ng giải thoát của tôi.

Cho nên, vấn đ không phải là làm sao đ thoát kh i thói kiêu hãnh, mà là làm sao đ hi u đư c cái bản ngã của chính mình, mà cái bản ngã này thì lại rất vi t . Năm nay "cái Tôi" muốn đi u này, sang năm nó lại muốn đi u kia; rồi đ n khi nó thấy khó ch u, nó lại muốn đi u khác. Cho nên, bao lâu "cái Tôi" này còn tồn tại, https://thuviensach.vn

thì dù nó kiêu ngạo hay làm như khiêm tốn thì cũng ch ng có ý nghĩa là bao. Ch ng qua cũng ch là khác có cái áo khoác. Khi tôi thích cái áo khoác này, tôi m c vào. Rồi qua sang năm, tùy theo ý thích, theo lòng ham muốn của tôi, tôi khoác cái áo khác.

Đi u mà bạn phải thấu hi u chính là chuy n "cái Tôi" đã đư c hình thành cách nào. "Cái Tôi" đư c hình thành qua cảm giác v s thành công v i nhi u dạng khác nhau. Nói th không có nghĩa là bạn không đư c hành đ ng, nhưng chính cái cảm tưởng v s ki n bạn đang hành đ ng, bạn đang thành đạt, bạn phải không kiêu hãnh, phải đư c thấu tri t. Bạn phải thấu tri t cấu trúc của "cái Tôi", cái bản ngã. Bạn phải t nh giác trư c nh ng suy nghĩ của chính bạn. Bạn phải quan sát cung cách cư x của bạn đối v i người làm công cho bạn, đối v i cha, m , thầy giáo.

Bạn phải sáng suốt nhận th c đư c cung cách bạn đối x v i các bậc b trên của bạn và v i nh ng k thấp kém hơn bạn, đối v i nh ng người bạn kính tr ng và v i nh ng k bạn coi thường thì như th nào.

Tất cả nh ng đi u đó s b c l cho bạn bi t cách th c "cái Tôi" của bạn hình thành ra sao. Thấu hi u "cái Tôi", cái bản ngã, bạn s giải thoát ra đư c kh i "cái Tôi".

Vấn đ là ở đó, không phải ch đơn giản môt câu h i "làm sao đ thoát kh i s kiêu hãnh?"

https://thuviensach.vn

TÂM TĨNH LẶNG

Trong suốt cu c đời, chúng ta hi m khi có đư c nh ng giây phút cô liêu, t ch m ch. Ngay cả nh ng khi sống m t mình, cu c đời chúng ta cũng tràn ngập v i quá nhi u nguồn tác đ ng, quá nhi u ki n th c, quá nhi u k ni m của nh ng kinh nghi m chúng ta đã trải qua, quá nhi u lo âu, đau kh và mâu thuẫn khi n cho tâm trí chúng ta ngày càng trì tr , ngày càng chai lì, hoạt đ ng m t cách t nhạt, chán chường.

Có bao giờ chúng ta đư c sống đơn đ c thanh thoát chăng?

Hay chúng ta luôn luôn mang theo bên mình cả cái đống bùi nhùi của quá kh ?

Có câu chuy n v hai v sư , m t hôm, trong lúc đi trên con đường t làng này qua làng khác, hai người g p m t cô gái ngồi bên bờ sông s t sùi khóc. M t v bèn bư c t i bên cô, h i:

- Tại sao cô khóc?

Cô gái đáp:

- Thầy có thấy căn nhà bên kia sông không? Sáng nay con t nhà l i sang bên này, không có trở ngại gì, nhưng bây giờ nư c sông dâng lên, con không l i v đư c mà lại không có ghe thuy n gì cả.

V sư nói:

- Ồ, cô kh i lo, không thành vấn đ !

V a nói, ông v a b xốc cô ta lên, l i phăng phăng qua sông, b cô xuống bờ bên kia, rồi cùng người bạn đồng tu ti p t c l ng l bư c.

Vài giờ sau, nhà sư kia lên ti ng:

- Sư huynh, chúng ta đã nguy n không đ ng vào ph n . Vi c sư huynh m i làm là m t tr ng t i. B chuy n sờ vào đàn bà làm cho sư huynh vui thú, khoái lạc l m hay sao?

Thì v sư đã giúp cô gái qua sông trả lời:

- Tôi b cô ta lại phía sau đã hai giờ đồng hồ rồi. Còn sư đ , chú vẫn mang cô ta theo đấy à?

Chúng ta đ u th cả. Suốt đời, chúng ta mang theo đủ loại linh tinh, không b chúng lại phía sau. Ch khi nào chúng ta chú tâm vào m t vấn đ , giải quy t ngay lập t c, tr n v n, không đ dây https://thuviensach.vn

dưa đ n ngày s p t i, đ n phút giây s p t i, khi đó chúng ta s có thời gian thanh t nh, cô t ch. Trong trường h p đó thì dù chúng ta đang ở trong căn nhà đông người ho c trên xe buýt, chúng ta vẫn đang sống trong s t ch m ch, trống v ng. Tâm trí trong trạng thái trống v ng đó là tâm trong sáng, hồn nhiên.

M t n i tâm trong sáng, trống v ng, là đi u vô cùng quan tr ng đ có th t do thoải mái trong m i hành đ ng, t do đi lại, bay nhẩy. Tóm lại, lòng tốt ch nẩy nở t m t n i tâm khoáng đạt, không b gò bó, cũng như trí tu ch phát tri n khi có t do.

Chúng ta có th có t do v vấn đ chính tr , nhưng n i tâm chúng ta không khai phóng cho nên chúng ta không có khoảng trống cho tâm hồn. Thi u khoảng trống mênh mông, thi u s phóng khoáng này trong n i tâm thì không có trí tu , không có phẩm chất giá tr nào có th hoạt đ ng và phát tri n. Khoảng trống mênh mông và s tĩnh l ng của tâm hồn thật là cần thi t vì ch khi nào tâm trí ở trong trạng thái cô liêu, t ch m ch, không b ảnh hưởng, không b gò ép, không b tràn ngập v i đầy dẫy nh ng kinh nghi m linh tinh, thì tâm hồn m i s n sàng ti p thu đư c nh ng đi u hoàn toàn m i m .

Người ta ch có th nhận chân s thật "như là chính nó" khi tâm trí tĩnh l ng và trong sáng. M c đích của thi n đ nh ở Đông phương là đ đưa tâm trí đ n tình trạng ki m soát đư c tư

tưởng, cũng như liên t c nh c lại m t lời cầu nguy n đ cho tâm đư c an t nh v i hy v ng trong tình trạng đó, người ta có th thấu suốt, giải quy t đư c nh ng n i đau kh của ki p người.

Nhưng tr phi người ta đ t đư c n n móng, đó là giải thoát kh i s s hãi, kh i s đau buồn, lo l ng và tất cả nh ng vư ng m c mà h t quàng vào, tôi không thấy cách nào có th làm cho tâm trí thật s tĩnh l ng.

Krishnamurti -- Freedom from the Known

https://thuviensach.vn

KHI TÂM HỒN ĐƯỢC KHAI PHÓNG

Hỏi :

-- Sao ông không giúp đời bằng cách thực tế mà lại phí

thời giờ đi thuyết giảng như vậy?

Krishnamurti đáp :

-- Th bạn muốn nói gì khi dùng ch th c t ? Bạn muốn nói v chuy n mang đ n m t s đ i thay trên th gi i, m t s đi u ch nh hài hòa hơn trong n n kinh t , m t s phân phối tài nguyên tốt đ p hơn, m t mối quan h thân tình hơn, hay nói m t cách l mãng, là giúp bạn ki m đư c vi c làm tốt hơn. Bạn muốn thấy có s đ i thay trên th gi i, - m i người thông minh đ u muốn, - và bạn muốn có m t phương pháp đ làm chuy n đ i thay đó, và vì th , bạn h i tôi tại sao lại phí thời giờ đi thuy t giảng thay vì làm vi c gì đó cho chuy n thay đ i. Vậy xin h i r ng có thật tôi đang làm chuy n phí thời giờ vô ích chăng? S là chuy n phí thời giờ

thật đấy, n u tôi gi i thi u m t h tư tưởng m i đ thay đ i h tư

tưởng cũ, mẫu m c cũ. Có th đó là đi u bạn muốn tôi làm.

Nhưng thay vì ch ra m t "cái g i là đường lối th c t " đ hành đ ng, đ sống, đ ki m vi c làm tốt hơn, đ tạo ra m t th gi i đ p đ hơn, thì vi c tìm cho ra cái gì là chư ng ngại vật đã th c s ngăn cản m t cu c cách mạng toàn di n, không phải là cu c cách mạng n a vời , mà là t n n tảng, m t s thay đ i quy t li t, t gốc r , không ch trên quan ni m, lý thuy t suông, đó không phải là đi u quan tr ng chăng? Bởi vì nh ng lý tưởng, nh ng ni m tin, nh ng ý th c h , nh ng giáo đi u, đ u ngăn cản hành đ ng. Th gi i không th chuy n bi n toàn di n, không th là m t s đ i thay tri t đ , khi mà hành đ ng còn đư c đ t căn bản trên quan ni m, bởi vì khi đó hành đ ng ch là phản ng và quan ni m, lý thuy t, đư c coi là quan tr ng hơn hành đ ng rất nhi u. M t cách chính xác, đây có phải là chuy n đang xảy ra trên th gi i chăng? Muốn hành đ ng, chúng ta phải tìm ra đi u chư ng ngại nó đã cản trở hành đ ng. Nhưng thật ra thì phần l n chúng ta không thích hành đ ng, đó là đi u gay go của chúng ta. Chúng ta thích bàn cãi, chúng ta thích thay đ i ý th c h này sang ý th c h khác, và vì th , chúng ta c lảng tránh https://thuviensach.vn

chuy n hành đ ng b ng nh ng lý thuy t suông. Ch c ch n là như th thì quá đơn giản rồi, phải vậy không?

Th gi i ngày nay phải đối di n v i rất nhi u vấn đ : nạn nhân mãn, nạn thi u th c phẩm, s phân chia loài người thành nhi u chủng t c, giai cấp, vân vân. Tại sao không có m t nhóm người ngồi xuống đ cùng nhau giải quy t vấn đ chủ nghĩa quốc gia, dân t c? Nhưng mà n u chúng ta muốn trở thành quốc t hòa đồng trong khi còn bám ch t lấy tinh thần quốc gia của chúng ta, thì chúng ta lại tạo ra m t vấn đ khác. Và đó là đi u phần đông chúng ta đang làm.

Vậy thì bạn thấy đó, rõ ràng là nh ng đi u lý tưởng, nh ng tiêu chuẩn, đã ngăn cản hành đ ng. M t chính khách, nhà thẩm quy n đầy uy tín, đã nói r ng th gi i có th s p x p lại đ m i người đ u đư c cung cấp th c phẩm. Vậy tại sao lại không làm đư c chuy n đó? Bởi vì có s mâu thuẫn gi a nh ng quan đi m, nh ng ni m tin và chủ nghĩa dân t c. Cho nên, chính nh ng quan ni m đã ngăn cản s cung cấp đồ ăn cho con người. Và phần đông chúng ta hi n đang đùa gi n v i nh ng quan ni m mà vẫn c tưởng r ng chúng ta đang tích c c làm cách mạng, t mê ho c mình v i nh ng t ng như là th c t .

Đi u quan tr ng là chúng ta hãy t giải thoát ra khỏi nh ng quan niệm, khỏi s phân biệt ch ng tộc, khỏi nh ng niềm tin và giáo điều, t đó, chúng ta có th hành đ ng, không phải nương theo m t mẫu m c ho c m t h tư tưởng, mà ch tùy theo nhu cầu đòi h i mà thôi.

Ch c ch n là vi c đi tìm nh ng s cản trở, nh ng chư ng ngại đã ngăn cản công cu c này thì không phải là phí thời giờ, không phải là nh ng chuy n huênh hoang, r ng tu ch. Đi u bạn nói hi n nhiên là vô nghĩa. Nh ng tư tưởng, niềm tin, quan điểm chính tr và kinh tế c a bạn thật ra đã làm phân hóa gi a con người với nhau và đưa tới chiến tranh. Ch khi nào tâm trí được giải thoát khỏi nh ng quan niệm và niềm tin thì nó mới có thể hành động một cách công chính được.

M t nhà ái quốc n ng lòng v i dân t c, có th s không bao giờ bi t bốn b đ u là anh em (t hải giai huynh đ ) là th nào, dù anh ta có th cũng nói v đi u đó đấy, nhưng ngư c lại, trong hành đ ng của anh

https://thuviensach.vn

TH C TẠI

Thân phận con người chúng ta đã phải ch u đ ng quá nhi u đau kh . Chi n tranh xẩy ra liên miên không d t. Hãy k t năm ngàn năm trở lại đây, trung bình c m i năm lại có m t cu c chi n. Người ta gi t hại lẫn nhau, tàn phá nh ng công trình h đã xây d ng, nh ng di tích l ch s vĩ đại b hủy hoại trong m t s m m t chi u. Đó là l ch s loài người, xung đ t và chi n tranh xẩy ra tri n miên. Rồi cũng vì nh ng cu c chi n mà người ta phải ch u đ ng nh ng n i thống kh m t cách quá n ng n . Bi t bao nhiêu nư c m t của nh ng người m , người v , đã đ

xuống khi nhìn thấy con, thấy chồng của h t chi n trường trở

v trong nh ng tấm thân tàn ph , mất tay, mất chân, mù lòa.

Nư c m t của loài người đã đ xuống không ng ng.

Ngay cả chúng ta n a, chúng ta cũng rơi nư c m t vì cu c đời trống v ng, cô đơn của chúng ta. Và cũng cả chúng ta n a, tất cả chúng ta, không phải ch quan sát s ch u đ ng của người khác, mà cũng còn phải ch u đ ng n i buồn, s đau đ n, lo l ng của chính cu c đời chúng ta, buồn vì s nghèo nàn của con người, không phải ch là s nghèo nàn ti n bạc của người thi u trư c h t sau mà là s c n c i, héo hon trong tâm hồn và trái tim của chính chúng ta. Cho đ n khi chúng ta b t đầu phát hi n ra s c n c i héo hon t hại này thì, m c dầu v i vốn li ng hi u bi t r ng rãi và ki n th c uyên thâm, đi u đó cũng ch làm cho n i buồn thêm sâu đậm mà thôi.

Có n i buồn của s cô đơn, có n i buồn vì thấy người ta đối x v i nhau tàn t , bất nhân, có n i buồn vì mất bạn bè, con cái, anh ch em, cha m , v. v. . . Chúng ta đã mang theo n i buồn này qua bi t bao nhiêu cu c đời của chúng ta t h t th k này t i th k khác. Vậy mà chúng ta cũng ch ng h th c m c r ng li u n i phi n mu n này có bao giờ chấm d t đư c không.

Vậy thì bây giờ chúng ta cùng nhau tìm hi u, cùng nhau nhìn vào n i đau buồn của th nhân và n i đau buồn riêng của chính mình, t trái tim, t n i tâm, t trí óc. Chúng ta hãy h i coi n i đau buồn đó có th nào k t thúc đư c chăng, hay là tất cả chúng https://thuviensach.vn

ta s c phải mang nó trong lòng, xuyên qua chi u dài thời gian, t quá kh cho t i v lai.

Có khi nào n i đau buồn đó có th chấm d t chăng?

Đau buồn cũng còn do t thương thân, cảm thấy cô đơn, hiu quạnh, cũng có n i đau buồn vì b thất bại n ng n , qua s thua kém khi so sánh, qua nh ng bi n chuy n trong tâm xoay quanh cái cảm giác v s thi u v ng tình cảm, không có mối liên h nào v i bất c ai. Nhưng chúng ta chưa h bao giờ tìm hi u cho t i tận cùng của vấn đ . Chúng ta ch muốn trốn tránh nó, tìm m i cách đ t an ủi, như m t ki u thuốc an thần đ ru ngủ, cho tâm hồn đư c khuây kh a, qua ngày.

Đau buồn có nghĩa là kh sở, đau đ n, lo l ng, vô cùng cô đơn, cảm thấy s tồn tại của cu c đời không còn có ý nghĩa n a.

Tất cả các trạng thái k trên, và còn n a, đ u ti m ẩn trong t ng đau buồn. Có th nào bạn thấy đư c toàn b m t cách bao quát, như bạn cầm m t viên ng c quíù, ho c m t tác phẩm điêu kh c tuy t m trên tay chăng? Hãy gi lấy, hãy âm thầm, âm thầm, âm thầm hòa nhập v i nó, đ ng đ cho s suy nghĩ, tư

tưởng, b ng bất c cách nào có d p n i lên chen vào cái th c tại chân thật đó. N u bạn có th l ng l , l ng l õ thẩm thấu đư c cái th c tại chân thật đó thì toàn b n i dung ti m ẩn trong t ng "đau buồn" s tan bi n.

Nhưng chúng ta ch ng đ cho tâm trí chúng ta d ng lại v i bất c cái gì. Chúng ta luôn luôn muốn tìm ra cách đ đạt đ n s k t thúc, cho nên chúng ta năng đ ng, vì th mà luôn luôn tách rời ra kh i viên ng c vô cùng quí giá đó, s quí giá có th mang đ n cho chúng ta s c sống nồng nàn, mạnh m và đầy nhi t tình.

Krishnamurti -- Total Freedom

Danny Vi t d ch

https://thuviensach.vn

N I ĐAU

N i đau là gì? Đ ng ch nghĩ đ n t ng mà hãy nhìn th ng vào n i tâm, nhìn thật sâu vào đáy lòng mình. V m t tâm lý, ngay t khi bạn còn là đ a tr , cha m , bạn bè của bạn đã t ng làm cho bạn đau lòng. L n lên m t chút, khi đi h c, thì nhà trường lại làm cho bạn đau lòng b ng nh ng câu nói như: "Trò phải thông minh lanh l i như anh của trò", ho c chú bác, ho c ông hi u trưởng của bạn, ho c bất c là ai đó. Tại trường đại h c, bạn phải vư t qua các kỳ khảo thí, n u làm bài không đư c, bạn s mất tinh thần, thất v ng. Bư c ra trường đời, không ki m đư c vi c làm, bạn cảm thấy buồn tủi, đau lòng. M i s xẩy ra trên th gi i đ u làm đau lòng bạn. N n giáo d c vốn không hoàn ch nh của chúng ta làm đau lòng bạn.

Như th , rõ ràng là bạn b đau buồn trong tâm hồn. Bạn có th c s nhận ra r ng bạn b đau lòng không? Th rồi do gậm nhấm nh ng n i đau của mình, ôm mối hận lòng, bạn muốn làm đau lòng người khác. T đó, bạn trở thành d n i giận, s n sàng phản đối m i chuy n, bạn co mình lại, chui vào ốc đảo tinh thần của riêng mình, trở thành càng lúc càng t cô lập, xa lánh m i người. Và khi mà bạn càng xa lánh m i người, thì bạn càng cảm thấy buồn tủi hơn. Th là bạn t xây m t b c tường vô hình chung quanh, tâm hồn chìm đ m trong n i cô đơn v i ảo v ng, nhưng luôn luôn vẫn ch n m g n trong vòng tường do chính mình tạo ra.

Đó là tất cả nh ng dấu hi u của n i đau.

Vậy là bạn b đau buồn trong tâm hồn. Th n u đang lúc bạn thấy mình b đau đ n trong lòng đó, n u lúc đó bạn thật s , m t cách sâu s c, nhận th c r ng bạn có n i đau, không ch hời h t ở m t nhận th c thông thường, mà n i đau ghi kh c sâu tận đáy lòng, thì bạn s làm gì đây? Bây giờ chúng ta th tìm coi n i đau này xẩy ra như th nào?

Có n i đau lòng vì lý do là chúng ta đã t xây d ng trong tâm m t ý ni m, m t hình ảnh v chính mình. Lấy thí d như bản thân tôi đây, n u tôi đã xây d ng trong lòng m t hình ảnh của chính tôi luôn luôn ngồi ch m ch trên di n đàn đ thuy t giảng -

https://thuviensach.vn

- cám ơn Trời, tôi không có cái v này -- rồi thính giả lại phản đối ho c không thèm t i, th là hình ảnh tôi -- đư c xây d ng trong lòng tôi -- b xúc phạm. Th c t là khi nào mà tôi còn xây d ng m t ý ni m, m t hình ảnh đ p v chính tôi trong lòng, thì hình ảnh đó s có lúc b xúc phạm. Thật là rõ ràng, phải vậy không?

Vậy thì bây giờ chúng ta t h i coi chúng ta có th sống đơn giản, không xây đ p m t hình ảnh, m t ý ni m nào chăng? Nghĩa là không có nh ng k t luận, nh ng thành ki n -- tất cả nh ng cái này đ u là hình ảnh, ý ni m cả. Như vậy, vào cái lúc mà bạn lăng mạ tôi đó -- nghĩa là bạn nói đi u trái ngư c v i hình ảnh "cái tôi"

mà tôi đã xây đ p v tôi -- như vậy là bạn làm đau lòng tôi. Bây giờ, n u ngay cái giây phút mà bạn nói lên nh ng đi u có hại cho tôi, làm đau lòng tôi đó, tôi t nh giác, nhận th c đư c và dồn tất cả s chú tâm vào nh ng lời bạn đang nói, ch làm m t vi c là chú tâm vào vi c đang xẩy ra mà thôi, không phân tích, không suy di n, không ghi nh , như th nh ng đi u đó s không có cơ

h i len l i vào tâm hồn tôi. Ch khi nào chúng ta lơ đãng, không chú ý, thì nh ng lời nói làm đau lòng ho c nh ng lời n nh b m i tìm đư c ch đ ng trong tâm hồn chúng ta.

Vậy xin h i, n u có người nói r ng bạn là th ng ngốc, thì ngay lúc đó, bạn có th dồn tất cả s chú tâm, ch chú tâm thôi, vào s ki n đang xẩy ra mà không tìm hi u, không suy di n, đư c không? N u làm đư c, bạn s không thấy có n i đau lòng. Trong s chú tâm, tập trung tư tưởng đó, nh ng n i đau buồn trong quá kh đã tiêu tan.

Tập trung tư tưởng cũng giống như ng n l a, nó đốt cháy tiêu m i n i đau đã và đang xẩy ra. Bạn b t đư c ý này chăng?

Krishnamurti -- To Be Human

Danny Vi t d ch

https://thuviensach.vn

GIÁO D C

N u nhà giáo d c quan tâm đ n s t do cá nhân, và không có s n nh ng thành ki n, thì ông ta s giúp cho đ a tr t khám phá ra cái t do đó b ng cách khuy n khích nó hi u đư c môi trường sống, cá tính, tôn giáo và hoàn cảnh xuất thân của gia đình nó, v i tất cả nh ng ảnh hưởng đã có th thâm nhập vào nó.

N u trong trái tim của các bậc thầy đầy p tình thương yêu và lòng ham chu ng t do thì, b ng s sáng suốt, t nh táo, h s giúp t ng đ a h c trò đi u nó cần và giúp nó giải quy t nh ng khó khăn; như th có nghĩa là h s không ch hành đ ng như

đi u khi n nh ng cái máy theo phương pháp và công th c, màø tạo cơ h i cho h c sinh của h , là nh ng con người, đư c t phát tri n khả năng, v i s cảnh giác và giám sát.

N n giáo d c chân chính cũng phải giúp cho người h c sinh phát hi n đư c đi u mà h n thấy h ng thú muốn h c h i nhất.

N u h n không tìm ra đư c đúng ngành ngh mà h n có năng khi u thì s u ng phí cu c đời; h n s cảm thấy thất v ng vì phải mi n cư ng làm công vi c mà h n không thích suốt cu c đời h n. N u nguy n ư c của h n là trở thành nhà ngh sĩ mà lại phải vùi đầu làm m t thư ký văn phòng thì đời sống của h n s ch còn là chu i ngày buồn t trong s phàn nàn bất mãn. Cho nên, đi u quan tr ng là m i người phải t tìm coi mình muốn làm gì, sau đó hãy cân nh c k coi có x ng đáng dùng cu c đời vào công vi c đó không. Cậu thi u niên có th muốn trở thành m t người lính; nhưng trư c khi bư c vào binh nghi p, cậu ta nên đư c giúp đ đ tìm hi u coi ngh lính có đem lại phúc l i cho toàn th loài người chăng.

N n giáo d c chân chính phải giúp cho h c sinh, không nh ng ch phát tri n khả năng của h n, mà còn khi n cho h n hi u rõ đư c đi u h n quan tâm, h ng thú nhất. Trong m t th gi i b tan nát vì chi n tranh, tàn phá và khốn cùng, người ta phải có khả năng xây d ng m t trật t xã h i m i và m t cung cách sống khác trư c.

https://thuviensach.vn

Trách nhi m xây d ng m t xã h i an bình và sáng suốt n m chủ y u trong tay nhà giáo d c, đi u đó thật rõ ràng, không phải vì cao h ng mà đ cao quá, nhưng quả thật là nhà giáo có cơ

h i tuy t vời đ có th giúp thành đạt s chuy n hóa xã h i đó.

N n giáo d c chân chính không l thu c vào qui t c cai tr của t ng chính quy n ho c cung cách đi u hành của t ng h thống chính tr , mà nó n m trong tay của chính chúng ta, trong tay các bậc cha m và các bậc thầy, cô giáo.

N u các bậc cha m mà chăm sóc đời sống tinh thần của con cái m t cách chu đáo thì h đã xây d ng m t xã h i đ i m i.

Nhưng căn bản là phần đông ch ng quan tâm, cho nên h ch ng dành thời giờ cho chuy n tối quan tr ng này. H có thời giờ đ lo chuy n ki m ti n, đ giải trí, đ tham d l lạc, cúng ki ng, nhưng không có thời giờ đ suy tính, cân nh c coi th nào là m t n n giáo d c đúng đ n cho con cái h . Th c t là phần l n dân chúng không muốn đối di n v i vấn nạn này. Đối di n v i vấn nạn này có nghĩa là h phải d p b t nh ng thú vui, nh ng trò tiêu khi n, và ch c ch n là h ch ng muốn làm nh ng chuy n đó. Cho nên h g i con đ n trường, nơi mà nhà giáo cũng ch ng quan tâm đ n chúng nhi u hơn cha m chúng. Tại sao nhà giáo phải quan tâm nh ? Đối v i h , dậy h c ch là m t ngh , m t cách ki m ti n!

Th gi i mà chúng ta tạo ra đây sao mà hời h t, giả tạo, xấu xí, n u nhìn vào phía sau b c màn. Chúng ta trang hoàng b c màn, hy v ng m i s rồi cũng s coi đư c, rồi cũng s đâu vào đấy thôi!

Krishnamurti -- Education and the Significance of Life Danny Vi t d ch

https://thuviensach.vn

THẤU HIỂU CHÍNH MÌNH

Hỏi :

- Thông minh có tạo nên cá tính của con người không?

Krishnamurti đáp :

- Chúng ta đ nh nghĩa th nào là "cá tính"? Và th nào là

"thông minh"? Tất cả các chính tr gia -- dù ngay đ n nh ng nhà chính tr chuyên nghi p đa dạng ở nơi đô th Delhi hay ch là nh ng chính tr gia tay mơ huênh hoang khoác lác ở đ a phương kh ho cò gáy -- cũng luôn luôn vi n dẫn đ n nh ng t ng nào là "cá tính", "lý tưởng", "thông minh", "tôn giáo", "Thư ng Đ ".

Chúng ta l ng nghe nh ng t ng này m t cách say mê, sùng m , bởi vì chúng có v như là rất quan tr ng. Phần l n chúng ta sống v i ch nghĩa; và ch nghĩa càng đư c trau chuốt công phu, g t giũa cho thật là s c sảo bao nhiêu thì chúng ta càng thấy thích thú, th a mãn bấy nhiêu.

Vậy thì chúng ta hãy cùng nhau tìm hi u coi chúng ta đ nh nghĩa "thông minh" và "cá tính" như th nào. Đ ng nói là tôi đã không trả lời các bạn m t cách rõ ràng, xác đ nh. Moi ra ngay nh ng đ nh nghĩa, nh ng k t luận, là m t trong nh ng trò k xảo của b óc, có nghĩa là bạn không muốn tìm tòi, nghiên c u, đ

hi u cho thấu đáo, mà ch muốn đu i theo lời nói mà thôi.

Thông minh là gì? N u m t người có thói s s t, lo l ng, ghen t , tham lam; ho c là đầu óc ch bi t rập khuôn, b t chư c, trong tâm ch ch a đầy nhóc kinh nghi m và ki n th c của người khác; n u tư tưởng của h n b hạn ch , b xã h i, môi trường sống nhồi ép vào khuôn kh -- người như th có thông minh không? H n không thông minh, phải vậy không? Và có th nào m t người s s t, không thông minh, lại có đư c cá tính -- cá tính là cái gì thu c v sáng tạo, không phải ch như nh ng cái máy nh c lại đi p khúc của truy n thống v nh ng đi u phải làm ho c không làm. Cá tính có đáng kính tr ng không?

Bạn có hi u câu "đáng kính tr ng" nghĩa là gì không?

Bạn là người đáng kính n u bạn đư c nhi u người chung quanh ngư ng m , kính tr ng. Và cái gì làm cho số đông kính tr ng -- người trong gia đình và quần chúng? H kính tr ng https://thuviensach.vn

nh ng đi u mà chính h thèm muốn và đã ấp ủ trong tâm như là m c tiêu ho c lý tưởng của h . H kính tr ng cái s ki n cao vời tương phản v i cảnh đời thấp th i của chính bản thân h . N u bạn giầu và có quy n th , hay bạn là chính tr gia tên tu i, ho c đã vi t nhi u cuốn sách n i ti ng, như th bạn s đư c đám đông kính tr ng. Khi đó thì dù đi u bạn nói ra có th hoàn toàn vô nghĩa, ấy th mà c h bạn phát bi u là thiên hạ l ng nghe, bởi vì h đã coi bạn như là m t vĩ nhân. Và khi mà bạn đã chi m đư c lòng kính tr ng của nhi u người, đư c đám đông ủng h , t nhiên bạn thấy mình là người đáng kính, có cảm giác mình đã thành đạt. Nhưng cái "k đư c-g i-là có t i" nhi u khi lại gần Thư ng Đ hơn "người đáng kính", bởi vì người đáng kính nhi u khi lại mang thói đạo đ c giả.

Cá tính có phải là k t quả của s b t chư c, có phải là b chi phối bởi s s s t v nh ng đi u người ta s nói ho c s không nói chăng? Cá tính có phải ch là s làm tăng trưởng thói thiên v , thành ki n của chính bản thân chăng? Cá tính có phải là m t hình th c duy trì truy n thống, dù là ở Ấn Đ , Âu Châu hay là Hoa Kỳ chăng? Đó là nh ng trường h p mà thông thường người ta g i là "có cá tính" -- là m t người mạnh m , nhi t thành ủng h nh ng truy n thống của đ a phương và đư c nhi u người kính tr ng.

Nhưng khi bạn đã có thói thành ki n, b t chư c, b các tập t c truy n thống cản trở, ho c s s t, thì bạn có thông minh, có cá tính không? S b t chư c, s hùa theo, s l lạy xin x , có lý tưởng -- đó là cung cách dẫn đ n s đáng đư c kính tr ng, nhưng không đưa t i s cảm thông. M t người có lý tưởng là người đáng kính, nhưng anh ta s không th gần Thư ng Đ , vì anh ta s không bao giờ bi t thương yêu là gì, bởi vì lý tưởng của anh ta là m t cách che giấu s s hãi, s b t chư c, s cô đơn của anh ta.

Cho nên, n u không t hi u thấu đáo v mình, không nhận th c rõ tất cả nh ng vận hành của b óc -- bạn suy nghĩ ra sao, bạn đang rập khuôn, đang b t chư c, hay đang s hãi, đang tìm cầu th l c --, như th không th là thông minh. Và chính s thông minh tạo nên cá tính con người, không phải là s tôn thờ

thần tư ng hay đu i theo m t lý tưởng.

https://thuviensach.vn

Thấu hi u chính mình, chính cái con người ph c tạp đ c bi t của mình, là khởi đầu của s thông minh, nó s b c l cá tính.

Krishnamurti -- Life Ahead

Danny Vi t d ch

https://thuviensach.vn

SỢ LÀ GÌ ?

Đầu tiên chúng ta hãy t h i "s là gì" và "n i s hãi n i lên như th nào"?

Đối v i chúng ta, bản thân t ng "s " nghĩa là gì? Tôi đang t h i "s là cái gì", ch không phải là "tôi s cái gì".

Tôi sống theo m t mẫu m c nào đó; tôi suy nghĩ theo m t khuôn kh nào đó; tôi có trong lòng nh ng ni m tin và nh ng giáo đi u nào đó và tôi không muốn nh ng l lối sống đó b xáo tr n, vì cu c đời tôi đã g n bó ch ng ch t v i chúng rồi. Tôi không muốn chúng b xáo tr n, bởi l s xáo tr n s nẩy sinh ra trạng thái mù m t mơ hồ mà tôi không thích. N u tôi b b t ra kh i nh ng gì tôi đã bi t và đã tin thì tôi cũng muốn có s ch c ch n m t cách tương đối v tình trạng tương lai của tôi. Nhưng khi b não đã tạo ra nh ng khuôn mẫu rồi thì nó t chối s sản sinh nh ng khuôn mẫu m i khác, mà có th là bấp bênh. "S di chuy n t trạng thái ch c ch n sang trạng thái bấp bênh là cái mà tôi g i là s ".

Hi n tại, ngay lúc tôi đang ngồi đây, tôi không s . Lúc này tôi không s , ch ng có chuy n gì xẩy ra cho tôi, ch ng ai đe d a ho c lấy cái gì của tôi. Nhưng ngoài cái thời gian đang hi n h u này, trong tâm th c tôi còn có m t l p sâu hơn, đó là vùng ý th c ho c vô th c, đâu đó, manh nha t i đi u gì đó có th xảy ra cho tôi trong tương lai, ho c e ngại v m t cái gì đó t thời quá kh đ t nhiên p xuống đầu tôi. Cho nên tôi s cả quá kh lẫn tương lai. Th là tôi đã chia thời gian ra thành quá kh và tương lai. Đ n đây thì s suy nghĩ nhẩy vào lên gi ng: "Coi ch ng, s không g p đư c đi u đó m t lần n a đâu", ho c "S a soạn s n cho tương lai đi. Tương lai anh có th s nguy khốn. Bây giờ tuy là anh đã có chút đ nh, nhưng rồi ra có th là anh s b mất h t.

Bi t đâu ch ng ngày mai anh s ch t, v anh có th b anh, có th anh s mất công ăn vi c làm. Anh có th ch ng bao giờ trở

thành người có danh v ng. Có th anh s cô đơn... "

Bây giờ chúng ta hãy th xét t i cái dạng s hãi của chính bạn. Nhìn coi. Quan sát k phản ng của bạn đi. Bạn có th nhìn n i s hãi đó mà không nhấp nh m muốn b chạy, không nẩy ra https://thuviensach.vn

chút ý muốn bào ch a, k t án ho c ki m ch chăng? Bạn có th tr c di n n i s đó mà không có trong tâm cái t ng đã làm th c dậy n i s chăng? Bạn có th tr c di n s ch t, thí d th , mà không có t ng đã đánh th c n i s ch t chăng? Bản thân t ng đã đem t i s chấn đ ng, cũng như t ng "yêu" có s rung đ ng của chính nó, có ấn tư ng của chính nó, phải vậy không?

Bây giờ hãy coi có phải là nh ng hình ảnh trong tâm trí bạn v s ch t, ký c v bi t bao nhiêu cái ch t mà bạn đã nhìn thấy, cùng v i s bạn t liên tưởng chính bản thân v i nh ng chuy n đã xẩy ra còn gi trong ti m th c đó, -- phải chăng đó chính là hình ảnh đã tạo ra s s hãi trong lòng bạn? Hay là quả thật bạn s s ch t s đ n ch không phải là bạn s nh ng hình tư ng trong tâm đã tạo ra s ch t. Có phải là t ng "ch t" làm cho bạn s hay là s ch t thật? N u ch là t ng ho c ký c là lý do đ

bạn s thì ch ng có gì đáng s h t ráo.

Giả d như hai năm trư c bạn b b nh, ký c v s đau đ n, v cơn b nh vẫn còn tồn tại trong trí nh , nay nó tr i dậy nh c nhở "Coi ch ng, đ ng đ b b nh lại như lần trư c n a đấy nhé". Th rồi ký c cùng v i bè đảng của nó là guồng máy suy tư

bèn tạo nên s s hãi, mà thật ra thì ch ng có cái gì đáng đ mà s h t ráo, vì l lúc đó bạn đang rất là kho mạnh.

Tư tưởng, vốn là cái luôn luôn cũ mèm, bởi vì tư tưởng thoát thai t ký c, mà ký c thì dĩ nhiên là luôn luôn cũ mèm -- tư

tưởng, vào lúc đó, tạo ra cái cảm giác là bạn đang s hãi, nhưng đó ch là cảm giác, không có trong th c t . Th c t là bạn đang kh e mạnh. Nhưng cái kinh nghi m v s đau ốm, vốn đã kh c ghi trong tâm trí, tr i lên n i s "Cẩn thận, đ ng đ b b nh lại n a đấy nhé!" Như th chúng ta thấy r ng chính suy nghĩ gây ra m t loại s hãi.

Krishnamurti -- On Fear

Danny Vi t d ch

https://thuviensach.vn

KHÁT V NG

Hỏi :

- Làm thế nào để thoát khỏi niềm khát vọng được tin chắc,

không nghi ngờ?

Krishnamurti đáp :

- T ng làm th nào ng ý m t phương pháp, phải không?

N u bạn là m t nhà xây d ng và tôi h i bạn cách xây m t căn nhà, thì bạn có th ch cho tôi phải làm cái gì, vì vi c ấy có m t phương pháp, m t h thống, m t cách th c đ khởi s . Nhưng đi theo con đường phương pháp, h thống, là tâm trí đã b đi u ki n hóa, cho nên hãy thấy s khó khăn trong vi cï dùng t ng làm th nào.

Rồi thì chúng ta cũng phải hi u th nào là khát v ng.

- Khát v ng là gì?

Đó là nhìn thấy ho c nhận th c, rồi đ n ti p xúc ho c va chạm, rồi có cảm giác, cuối cùng đi t i ch mà chúng ta g i là khát v ng. Ch c ch n đây là trình t xẩy ra. Xin hãy theo sát vấn đ .

Này nhé, thí d chúng ta đang ng m chi c xe hơi đ p. Ch m i ngay cái chuy n ng m thôi, dù là không h đ ng chạm đ n nó, là đã nẩy ra cảm giác, cái cảm giác này tạo cho chúng ta cái khát v ng đư c leo lên lái, đư c làm chủ cái xe.

Chúng ta không bàn đ n chuy n làm sao đ chống c lại ho c giải thoát ra kh i ni m khát v ng, bởi vì cái con người chống c lại và tưởng r ng anh ta đã thoát kh i đư c ni m khát v ng, th c t là anh ta đã tê li t, như xác ch t. Đi u quan tr ng là phải hi u thấu đáo toàn b quá trình của khát v ng, nghĩa là phải bi t rõ cả

m t quan tr ng lẫn m t hoàn toàn không đáng k của nó. Người ta phải tìm ra, không phải là làm th nào đ chấm d t khát v ng, mà là cái gì đã ti p tay cho khát v ng.

Th bây giờ chúng ta tìm coi cái gì đã ti p tay cho khát v ng?

Đó là s suy tưởng, không phải sao?

Đầu tiên là nhìn thấy cái xe, rồi đ n cảm giác, rồi đ n lòng ham muốn, khát v ng, ti p li n theo cảm giác. N u tư tưởng không xen vào và ti p tay cho khát v ng b ng cách hô hoán lên https://thuviensach.vn

"Tôi phải có chi c xe đó, làm th nào đ tôi có nó?", thì lòng ham muốn, khát v ng, đã tàn l i, bạn có thấy ch này không? Tôi không đòi h i r ng phải giải thoát kh i khát v ng, mà ngư c lại.

Nhưng bạn phải hi u rõ toàn b cấu trúc của ni m khát v ng, rồi thì bạn s thấy không còn có s ti p nối của khát v ng n a, mà toàn b s chuy n qua m t hư ng khác.

Cho nên, đi u quan tr ng không phải là khát v ng, mà th c t là chúng ta ti p s c cho khát v ng đư c duy trì. Thí d như

chúng ta nuôi dư ng tình d c qua tư tưởng, qua nh ng ý ni m, qua nh ng hình ảnh, qua nh ng cảm giác, qua k ni m. Chúng ta nuôi sống ký c b ng s suy nghĩ v nó, và toàn b nh ng chuy n đó ti p s c duy trì lòng ham muốn tình d c và s quan tr ng của nh ng giác quan. Tôi không nói r ng nh ng giác quan không quan tr ng, có ch . Nhưng chúng ta đã cho ni m hoan lạc của nh ng giác quan m t s ti p di n liên t c khi n cho nó trở

thành quan tr ng m t cách quá đáng trong cu c đời chúng ta.

Vậy thì vấn đ không phải là giải thoát kh i khát v ng, mà là hi u thấu đáo cấu trúc của khát v ng và cung cách mà tư tưởng làm cho khát v ng duy trì liên t c, ch có vậy thôi. Đư c như th thì tâm trí bạn s khai phóng, và bạn s không còn phải tìm cách đ thoát kh i lòng ham muốn, khát v ng.

Ngay giây phút mà bạn tìm cách thoát ly kh i khát v ng là bạn đã b l t vào mâu thuẫn rồi. M i khi bạn nhìn cái xe, người đàn bà, ngôi nhà, hay bất c cái gì có th hấp dẫn, lôi cuốn bạn, là tư

tưởng s nhẩy ngay vào đ tạo cho khát v ng m t s ti p di n, liên t c, và rồi thì chúng trở thành vấn đ r c rối kéo dài t i vô tận.

Đi u quan tr ng là sống m t cu c đời thanh thản, không mảy may phi n não. Bạn có th sống không phi n não n u bạn hi u rõ bản chất của s cố g ng và nhìn cho thật rõ toàn b cấu trúc của khát v ng.

Phần đông chúng ta vốn đã có hàng ngàn vấn đ r c rối, và đ

thoát kh i nh ng chuy n đó, chúng ta phải có khả năng giải quy t t ng vấn đ ngay lập t c, khi nó v a m i xuất hi n.

Dĩ nhiên đi u thật cần thi t là đ ng đ cho tâm trí chúng ta phải ch u đ ng m t đi u phi n nhi u nào, và như th , chúng ta s đư c sống m t cu c đời thanh thản. Ch c ch n ch cóm t tinh https://thuviensach.vn

thần như th m i x ng đáng g i là tinh thần Sống Đạo, bởi vì nó đã thấu hi u đư c n i đau kh và s chấm d t đau kh .

Tinh thần sống ấy không còn s hãi, và do đó, t chi u sáng n i tâm.

Krishnamurti -- On God

DannyVi t d ch

https://thuviensach.vn

TÂM AN T NH

Hỏi :

- Xin nói cho chúng tôi nghe v Thư ng Đ .

Krishnamurti :

- Thay vì nghe tôi nói Thư ng Đ là gì, chúng ta hãy cùng nhau tìm hi u coi các bạn có th nhận ra đư c cái trạng thái đ c bi t đó, không phải là hãy đ đ n mai ho c m t thời gian nào đó trong tương lai, nhưng mà ngay lúc này, trong khi chúng ta đang cùng ngồi v i nhau trong bầu không khí an t nh này. Ch c ch n là đi u đó quan tr ng hơn nhi u. Nhưng n u muốn tìm hi u coi Thư ng Đ là gì thì phải li ng b hoàn toàn ni m tin vốn có.

Muốn phát hi n ra cái gì là chân thật thì tâm trí không th mang s n ni m tin v m t cái gì đó đã đư c coi là chân lý, không th có s n nh ng lý thuy t ho c giả thuy t v Thư ng Đ . Xin các bạn hãy đ ý, l ng nghe. N u các bạn đã có nh ng giả thuy t, đã có nh ng ni m tin, đã có nh ng giáo đi u,như th thì đầu óc các bạn đã đầy p nh ng suy đoán. Vì đã đ c cuốn sách này ho c cuốn sách kia vi t v s th nào là th c tại ho c Thư ng Đ cho nên tâm trí các bạn rất phấn khích. M t cái đầu ch a đầy p ki n th c thì luôn hoạt đ ng, không an t nh, ch làm cho tâm hồn thêm vư ng m c n ng n và hi n nhiên là cái s vư ng m c n ng n ấy không th bi u hi n m t n i tâm bình thản. Khi tâm trí ch a đầy p nh ng s tin ch c, dù là tin r ng có Thư ng Đ , hay là tin r ng không có Thư ng Đ , thì cũng là vư ng vào ki n chấp, mà cái tâm đã vư ng vào ki n chấp thì không th nhận ra đư c cái gì là chân lý.

Đ phát hi n chân lý, tâm hồn con người phải đư c khai phóng, cởi mở, thoát kh i nh ng l lạc, nh ng ni m tin, nh ng giáo đi u, ki n th c và kinh nghi m sống mà h đã trải qua. Ch khi đó thì tâm trí m i nhận th c đư c th c tại, chân lý. Tâm hồn trong trạng thái an t nh như th thì nh ng hoạt đ ng do lòng ham muốn, do khát v ng t ngoại cảnh cho t i n i tâm không còn n i lên n a. Đó không phải là đè nén lòng ham muốn, đè nén khát v ng, vì đè nén phải tốn s c. Ngư c lại, khi tâm trí ở trong trạng thái an t nh thì người ta có tràn đầy s c sống, tràn đầy ngh l c.

https://thuviensach.vn

Nhưng s c sống, ngh l c không th sung mãn n u đầu óc còn lăng xăng dòm ngó chuy n thiên ha,ï khi n cho n i tâm lại phải bận r n đối phó. Khi tất cả nh ng chuy n th phi này đã l ng xuống thì tâm hồn s ở trong trạng thái an bình, tĩnh l ng.

Tôi không mê ho c các bạn, không thuy t ph c, d d các bạn r ng phải tĩnh l ng. Chính các bạn, t bản thân, các bạn phải thấy đư c tầm quan tr ng của vi c t b , vi c v t đi tất cả

nh ng đi u mê tín d đoan, nh ng ni m tin vô căn c , nh ng ki n chấp đã tích lũy hàng bao nhiêu th k , hãy xả b m t cách thoải mái, không chút cố g ng, không chút ngần ng . Các bạn phải thấy đư c s thật là bất c hình th c tích lũy nào cũng đ u làm cho tâm trí b a b n lên, khi n cho năng l c b tiêu hao phung phí.

Muốn cho tâm đư c tĩnh l ng thì phải có m t s c sống sung mãn và s c sống đó phải an t nh. Và n u như các bạn đã th c s có đư c trạng thái sống an bình, không lăng xăng, các bạn s thấm thía đư c hương v của s c sống đó, m t s c sống an lạc, m t s c sống mà t nó có nh ng hoạt đ ng n i tâm khai phóng, không phải là cái loại hoạt đ ng vì b s c ép của ngoại cảnh, của xã h i thôi thúc. Bởi vì khi trong lòng đã tràn ngập s c sống bình yên t tại, thì tâm trí t nó s trở thành an lạc thanh cao . . .

. . . Và cái s c sống bình yên t tại đã nâng tâm hồn lên trạng thái an lạc thanh cao đó chính là lòng thương yêu, ni m tr c ẩn, vốn không phân ly v i chính bản thân s c sống này.

Krishnamurti -- On God

https://thuviensach.vn

YÊU VÀ ĐAU KH

Chúng ta nói r ng tình yêu cũng góp m t phần vào s đau kh , ch u đ ng. R ng khi bạn yêu ai thì tình yêu đó rồi cũng s đem đ n cho bạn n i đau kh .

Bây giờ chúng ta tìm hi u xem có th nào thoát kh i m i n i đau kh chăng.

Khi vùng ý th c của con người không t vư ng m c v i cảm giác đau kh , thì s giải thoát, s dung thông ấy s chuy n hóa ý th c và s chuy n hóa đó s t a r ng ra, cảm ng v i n i đau kh của toàn th nhân loại. Đó là tình thương, là lòng tr c ẩn.

N u trong lòng cảm thấy đang đau buồn, đang phải ch u đ ng n i thống kh , thì bạn không th yêu đư c. Đó là s thật, là quy luật. Khi bạn yêu người nào đó mà h lại làm vi c gì khi n cho bạn không đồng ý, mà bạn lại còn cảm thấy đau buồn, cảm thấy phải ch u đ ng, thì đi u đó nói lên là bạn chưa yêu. Xin hãy nhìn s th c này. Làm sao bạn có th ch u đ ng n i đau buồn khi v bạn b rơi bạn đ chạy theo người khác? Quả thật là chúng ta s rất đau buồn vì chuy n đó.

Chúng ta n i giận, lên cơn ghen, tràn ngập s uất hận, ghét b ; ấy th mà đồng thời, chúng ta lại nói r ng "Tôi yêu v tôi"!

Yêu như th thì không phải là yêu.

Cho nên, có th nào không phải ch u đ ng đau kh mà đồng thời vẫn có đư c tình yêu nồng nàn nở r mênh mông không nh ?

Vậy thì bản chất và cốt tủy của đau kh là gì -- đây là nói v cái cốt tủy của nó, không phải là nh ng hình th c khác nhau của nó? Cốt tủy của s đau kh là gì? Không phải đấy chính là s bi u l rõ r t nhất, vào thời đi m s ki n xẩy ra, của m t con người t cho mình là trung tâm đi m, m t cái rốn của vũ tr sao?

Đó chính là bản chất của cái tôi -- cốt tủy của bản ngã, của con người, của s gi i hạn, của s thu h p, của s ngăn cách, đư c g i là cái "tôi". Khi có đ t bi n trong tâm, đòi h i m t s th c t nh của trí tu , thì ngay đó cái "tôi" này, cái nhân tố tạo nên n i thống kh này, tr i dậy đ ngăn cản.

https://thuviensach.vn

Vậy n u không có cái "tôi", cái bản ngã, thì li u r ng còn có n i đau buồn, thống kh chăng? Hay là khi đó con người ta s tha hồ mà làm nh ng chuy n giúp đời, làm đủ m i chuy n không v k mà không còn cảm thấy đau kh n a.

Đau kh là s bi u l v cái "tôi", v bản thân, v k ; nó bao gồm cả s than thân trách phận, cả n i buồn của s cô quạnh, cố tìm cách thoát ra kh i tình huống kh tâm, cố tìm cách nối lại mối liên lạc v i người đã b đi -- và tất cả nh ng đi u khác bao hàm trong cái ý nghĩ v "tôi" đó. Buồn bã, than thân trách phận là hành đ ng rất v k , chủ y u là quan tâm v cái "tôi",-- v nh ng hình ảnh, ý ni m, ki n th c, nh ng hồi c, nh nhung v quá kh .

Vậy thì, có s liên h nào gi a s đau buồn, bản chất của cái

"tôi", của thói v k , v i tình yêu không?

Có s liên h nào gi a tình yêu và s đau kh không?

Cái "tôi" đư c hình thành qua tư tưởng, suy nghĩ; nhưng có phải nhờ suy nghĩ mà tình yêu hình thành không?

Tình yêu có đư c hình thành qua s suy nghĩ không? -- ký c v nh ng n i đau, nh ng ni m vui, v s theo đu i khoái lạc, tình d c linh tinh, s vui thích đư c chi m h u người khác và người khác lại thích b chi m h u; tất cả nh ng đi u đó đ u là cấu trúc của tư tưởng. Cái "tôi" v i danh xưng, v i hình dáng, v i ký c của nó đư c hình thành qua tư tưởng -- hi n nhiên là như vậy.

Nhưng n u tình yêu không đư c hình thành b ng tư tưởng, b ng s suy nghĩ, như vậy thì s đau kh không liên h gì v i tình yêu. Do đó, hành đ ng thoát thai t tình yêu thì khác h n v i hành đ ng thoát thai t s đau kh .

Ta thấy r ng hành đ ng thoát thai t s đau kh chính là hành đ ng thoát thai t cái "tôi", t bản ngã, v k , và vì th luôn luôn có mâu thuẫn, xung đ t. Ta có th thấy cái trình t h p lý của toàn b đi u đó. Ch khi nào nhìn rõ như vậy, chúng ta m i có th có đư c tình thương yêu tinh khi t, không có bóng mờ của đau buồn, kh ải.

Đ n đo suy nghĩ không phải là tình yêu. Đ n đo suy nghĩ

không phải là lòng tr c ẩn, bi mẫn. Lòng tr c ẩn, bi mẫn là trí tu , https://thuviensach.vn

là tr c giác, -- vốn không phải là k t quả của s suy nghĩ, đ n đo.

Krishnamurti -- The Wholeness of Life

https://thuviensach.vn

GIAO CẢM V I MUÔN LOÀI Đã nhi u tuần rồi, m i bu i sáng khi trời v a bình minh là chúng tôi lại cùng nhau ra ng m cái cây ở bên bờ sông. Xa xa, lúc v ng dương v a nhú ở mãi tận cuối chân trời, t t vươn lên kh i lùm cây, thì nơi đây, cái cây đ c bi t kia b ng b ng lên m t mầu vàng ánh. Toàn th lá trên cây đ u sáng r c đầy sinh khí và khi mà bạn l ng l say sưa ng m đ n quên cả thời gian, thì cái cây, mà tên nó ch ng thành vấn đ -- vấn đ là cái cây tuy t đ p ấy -- v i cái phẩm chất đ c bi t của nó dường như t a ra kh p trên m t đất, lan tràn trên dòng sông. Rồi thì khi v ng thái dương nhô cao lên chút n a là lúc mà lá cây b t đầu rung rinh uốn éo.

Thời gian m i lúc trôi qua dường như lại giúp cho cái cây thay đ i phẩm chất. Trư c khi m t trời ló dạng, dáng v của nó còn thật là ảm đạm, l ng l , xa xôi, đầy phẩm cách. Ấy th mà ngay khi m i b t đầu ngày thì nh ng cánh lá sáng lóng lánh uốn lư n đã tạo nên m t cảm quan đ c bi t v v đ p tuy t vời của nóù rồi.

V bu i trưa, tàn cây t a bóng mát rư i, bạn có th ngồi ngh dư i gốc cây đ tránh n ng, không bao giờ cảm thấy cô đơn vì đã có nó làm bạn. Ngồi đó, bạn cảm thấy m t mối dây liên h g n bó sâu s c, b n v ng và thoải mái mà ch cây cối m i có th bi t đư c.

Chi u xuống, khi phương tây r c sáng ánh m t trời đang l n, thì cái cây cũng t t chuy n dần sang mầu sẫm, rồi tối, rồi t bi n mình, mờ dần. Bầu trời chuy n qua đ , rồi vàng, rồi xanh, nhưng cái cây vẫn l ng l ng ẩn mình và yên ngh qua đêm.

N u bạn thi t lập đư c mối giao hảo v i cây cối thì bạn cũng s có mối giao hảo v i loài người. Bạn có trách nhi m v i cây đó và v i tất cả cây cối trên th gi i. Nhưng n u bạn không có mối giao hảo v i muôn loài sinh vật trên th gi i này thì bạn cũng có th mất đi nh ng mối giao hảo v i con người, v i nhân loại.

Chúng ta không bao giờ nhìn m t cách sâu s c vào đ c tính của m t cái cây; chúng ta không bao giờ thật s sờ vào nó, cảm nhận đư c s r n ch c của nó, l p v xù xì của nó và nghe cái âm thanh vốn là m t phần của cái cây. Âm thanh này không phải https://thuviensach.vn

là ti ng gió th i qua lùm cây, không phải là ti ng rì rào của lá vào nh ng bu i s m mai, nhưng là ti ng của chính cái cây, ti ng âm thầm của thân và r cây. Bạn phải thật là tinh t , mẫn cảm, thì m i có th nhận ra. Cái âm thanh này không phải là ti ng ồn ào của th gian, không phải là ti ng lao xao liên t c trong tâm trí, không phải là nh ng lời l thô t c của tranh cãi, đánh l n, mà là âm thanh như m t phần của vũ tr , của không gian và thời gian.

Đáng buồn là chúng ta có quá ít mối giao hảo v i thiên nhiên, v i các loài côn trùng, v i con ch nhẩy, v i con cú kêu tìm bạn tình trên đồi cao. Dường như ch ng bao giờ chúng ta có chút cảm xúc nào hư ng v muôn loài trên trái đất. N u như chúng ta thi t lập đư c mối giao hảo sâu xa b n ch c v i thiên nhiên thì chúng ta đã ch ng bao giờ gi t con vật đ đư c ngon mi ng, ch ng bao giờ làm t n thương, m x con kh , con chó, nh ng con vật trong phòng thí nghi m, đang khi nó còn sống, vì l i ích của chúng ta. Chúng ta s tìm nh ng cách khác đ đi u tr v t thương, đ c u mạng chúng ta. Nhưng đi u tr tâm hồn thì lại hoàn toàn khác. S hồi ph c s t i t t n u chúng ta sống hài hòa v i thiên nhiên, v i trái cam trên cành cây, v i nhánh c nhú lên t k n t xi măng, và v i nh ng ng n đồi n m ẩn dư i nh ng tầng mây bao phủ.

Đây không phải nói theo tình cảm tầm phào ho c tưởng tư ng lãng mạn mà là chuy n th c t của mối giao hảo v i muôn loài đang sống, đang chuy n đ ng trên trái đất. Người ta đã gi t hàng tri u con cá voi và s còn gi t n a. Tất cả nh ng gì chúng ta lấy đư c t s tàn sát chúng thì chúng ta cũng có th có đư c b ng nh ng cách khác. Nhưng rõ ràng là chúng ta thích gi t m i loài, như con nai phóng vút qua, con linh dương kỳ di u và con voi to k nh. Chúng ta thích gi t hại lẫn nhau. Trong l ch s loài người trên trái đất, s gi t chóc này chưa bao giờ ngưng. N u chúng ta có th , và chúng ta phải, thi t lập m t mối tương quan giao hảo b n ch t thâm sâu v i thiên nhiên, v i cây c , lùm b i, hoa trái, v i đám mây bay trên trời, t đó, chúng ta s không bao giờ còn gi t người vì bất c lý do nào n a.

Gi t người có t ch c, đư c h thống hóa, chính là chi n tranh, và m c dầu chúng ta bi u tình đ phản đối m t cu c chi n đ c bi t, thí d chi n tranh nguyên t , ho c bất c loại chi n https://thuviensach.vn

tranh nào đó, nhưng chúng ta chưa h bi u tình chống chi n tranh.

Chúng ta chưa h bao giờ nói lên r ng gi t người là t i ác l n nhất trên đời.

https://thuviensach.vn

SỐNG ĐẠO

Hỏi :

- Chúng ta có cách nào đ có th sống đạo trong x th ti p vật v i đời chăng?

Krishnamurti :

- Khi dùng t ng sống đạo, ý chúng ta muốn nói gì? Phải chăng bạn muốn nói đ n m t cách sống mà trong đó không có s phân chia -- phân chia gi a đời thường và đời sống tôn giáo, gi a đi u nên và đi u không nên, gi a tôi và bạn, gi a thích và không thích? Chính s phân chia này đem lại mâu thuẫn, xung đ t. M t đời sống đầy mâu thuẫn, xung đ t thì không phải là sống đạo. Ch có th sống đạo khi chúng ta thấu hi u nguyên nhân của m i tranh chấp, mâu thuẫn. S thấu hi u đó chính là trí tu . V i trí tu này, chúng ta s hành đ ng m t cách công chính.

Đi u mà nhi u người g i là "trí tu ", th c ra ch là s khéo léo trong công tác k thuật, ho c lanh l i trong giao d ch nơi thương trường, ho c mánh l i, xảo thuật, trong lãnh v c chính tr .

Hỏi :

- Vậy thì câu h i của tôi có nghĩa là, làm th nào người ta có th sống trong s hài hòa, th m đư m tình cảm thiêng liêng, không phải ch đơn giản là chút tình thương t trên cao ban bố

trong cái khuôn tôn giáo -- bất k là cái khuôn đáng kính c nào và đã tồn tại bao lâu?

Krishnamurti :

- M t người sống an bình chốn làng quê, ho c mơ màng trong m t hang đ ng trên sườn đồi "thiêng", rõ ràng không phải là sống đạo theo ki u mà chúng ta đang bàn thảo. Chấm d t s xung đ t, đối ngh ch, là m t trong nh ng đi u ph c tạp nhất. Nó cần đ n s t quan sát bản thân đồng thời mẫn cảm trong t nh giác đối v i ngoại cảnh cũng như n i tâm. Mâu thuẫn, đối kháng ch chấm d t khi có s thấu tri t nh ng mầm mống mâu thuẫn ngay t chính bản thân. Mâu thuẫn này s luôn luôn tồn tại n u t thân không thoát ra kh i tri ki n, vốn là sản phẩm t quá kh .

Giải thoát kh i quá kh có nghĩa là sống trong hi n tại, không b https://thuviensach.vn

ràng bu c bởi thời gian, thoải mái, khai phóng, không vư ng m c v i quá kh , v i tri ki n t quá kh .

Hỏi :

- Trong câu giải thoát kh i quá kh , ý ông muốn nói gì?

Krishnamurti :

- Quá kh là toàn b nh ng k ni m tích lũy của chúng ta.

Trong phút giây hi n tại, t nh ng k ni m này, b óc của chúng ta tạo ra nh ng ni m hy v ng và nh ng n i s hãi v tương lai.

Nh ng ni m hy v ng và n i s hãi này chính là tương lai v m t tâm lý; không có chúng, không có chuy n tương lai. Cho nên, hi n tại là ti n hành của quá kh , và s suy nghĩ chính là chuy n đ ng của quá kh này. Quá kh hoạt đ ng trong hi n tại tạo nên cái mà chúng ta g i là tương lai. S đáp ng này của quá kh là hồn nhiên t đ ng, hi n nhiên xuất hi n trư c khi chúng ta bi t t i nóù.

Hỏi :

- Trong trường h p đó, làm sao chúng ta thoát đư c?

Krishnamurti :

- Phải t nh giác trư c hoạt đ ng này mà không l a ch n -- vì l a ch n thì cũng lại còn quá là m t hành đ ng b t nguồn t quá kh --, nghĩa là ch quan sát quá kh : s quan sát này không phải là m t chuy n đ ng của quá kh . Quan sát mà không khởi lên m t hình ảnh, ý ni m v tư tưởng nào thì đó là hành đ ng v m t quá kh đã ch t. Quan sát cái cây mà không có m t ý nghĩ

nào chính là hoạt đ ng không b t nguồn t quá kh . Ch thuần túy quan sát hành đ ng của quá kh thì cũng chính là hoạt đ ng không t quá kh . S ki n nhìn quan tr ng hơn là cái b nhìn.

T nh giác v quá kh trong s quan sát không l a ch n ấy không ch là hành đ ng theo cách khác, mà là m t s thay đ i hoàn toàn khác. Trong s t nh giác này, ký c hoạt đ ng không b cản ngăn, phơi ph i và h u hi u. . . . . . Cho nên, giải thoát kh i tri ki n là thật s sống đạo. Đó không có nghĩa là xóa b tri ki n, mà là bư c sang m t chi u hư ng, m t cách sống khác, cách sống này không xuyên qua tri ki n đ ng x v i đời, mà ch quan sát tri ki n thôi.

Hành đ ng thấy mà không l a ch n này là hành đ ng của thương yêu. Sống đạo chính là sống như th này, tất cả s sống https://thuviensach.vn

đ u trong tình thương yêu này, trái tim thanh khi t cao thư ng cũng chính là tình thương yêu này.

Cho nên tôn giáo thuần túy, tâm hồn, cu c đời, tình yêu và lòng tr c ẩn, tất cả đ u là m t th .

https://thuviensach.vn

CUỘC CÁCH MẠNG ĐÍCH TH C

Bây giờ th h i có th nào t i cái trạng thái đ t bi n mà chính quí v tr c nhận đư c chân lý và do đó, chấm d t đư c s hoang mang, h n loạn chăng? Tôi nói r ng có, và r ng đó là cách đ c nhất có th xảy ra. Tôi nói có th làm đư c đi u đó và phải làm đư c, không phải căn c theo giả thuy t ho c ni m tin.

Đ gây nên cu c cách mạng phi thường này, -- không phải là cu c cách mạng loại tr chủ nghĩa tư bản đ rồi thi t lập m t nhóm khác --, đ gây nên cu c chuy n hóa tuy t di u này, cu c cách mạng chân chính đ c nhất này, là m t vấn đ .

Cái thường đư c g i là cách mạng thật ra ch là s đi u ch nh ho c cải bi n liên t c của phái h u tùy thu c theo quan đi m của phái tả mà thôi. Mà phái tả thì cũng lại ch là s ti p nối phái h u nhưng v i m t s đi u ch nh, cải cách. N u phái h u đ t n n tảng trên giá tr của khoái cảm thì phái tả cũng ch là s ti p nối của giá tr khoái cảm, có khác nhau là khác ở m c đ ho c ho c cách bi u l thôi.

Do đó, cu c cách mạng chân chính ch có th xẩy ra khi quí v , chính t th cá nhân quí v , trở nên t nh giác trư c cung cách cư

x trong s liên h đối v i m i người. Thật s là t chính quí v , chính cung cách cư x của quí v trong giao ti p v i m i người, v i v , con, cấp trên, hàng xóm của quí v , là xã h i. Vốn không có cái gì là bản thân xã h i. Xã h i là quí v và tôi, là cung cách đối x gi a chúng ta tạo nên; đó chính là nh ng trạng thái tâm th c của chúng ta phóng chi u ra ngoài.

Cho nên n u chúng ta không hi u đư c nhau, mà ch thay đ i ngoại cảnh, vốn là t n i tâm phóng chi u, thì s ch ng có giá tr gì; nghĩa là, khi mà bản thân tôi còn không hi u tôi trong s giao ti p v i quí v thì s ch ng th nào có s thay th ho c cải ti n trong xã h i. V i s bối rối trong giao ti p, tôi tạo nên m t xã h i theo v i mô hình, v i s bi u l ra ngoài của chính n i tâm tôi.

Đó là m t th c t mà chúng ta có th thảo luận. Chúng ta có th thảo luận xem xã h i, s bi u l ra ngoài, đã tạo ra tôi, hay chính tôi đã tạo ra xã h i.

https://thuviensach.vn

Vì th cho nên, phải chăng có m t s hi n nhiên là bản thân tôi như th nào trong s giao ti p v i m i người đã tạo thành xã h i, và n u không có s thay đ i tri t đ chính bản thân tôi thì cũng không th có m t s thay đ i t n n tảng căn bản của xã h i?

Khi chúng ta hy v ng vào m t h thống đ thay đ i xã h i, có nghĩa là chúng ta đang lảng tránh vấn đ , bởi vì m t h thống không th hoán chuy n con người, con người luôn luôn hoán chuy n h thống, như l ch s đã cho chúng ta thấy. Ngay chính tôi trong giao ti p v i quí v , t hi u chính mình, r ng chính tôi là nguyên nhân của nh ng h n loạn, bất hạnh, suy s p, s hãi, tàn nhẫn. T thấu hi u chính mình không phải là vấn đ của thời gian, mà là s b ng t nh, s thấu suốt, tôi có th thấu suốt bản thân ngay trong phút giây này. N u tôi nói :" Ngày mai tôi s thấu suốt bản thân", t c là tôi vẫn đang đem lại s l n x n và bất hạnh, hành đ ng của tôi vẫn là s phá hoại.

Phút giây tôi nói là "Tôi s hi u", t c là tôi đem t i y u tố thời gian và như th là tôi đã hoàn toàn b dính m c vào cơn sóng của hoang mang, h n loạn và tàn phá.

S thấu tri t là ngay bây giờ, không phải là "đ đ n mai". "Đ

đ n mai" dành cho nh ng tâm trí lười bi ng, lờ đờ, nh ng b óc chán chường. Khi quí v thấy thích thú đi u gì, quí v làm vi c đó ngay lập t c, s thấu tri t xuất hi n t c thì, s chuy n hóa b ng lên t c thì. N u quí v không thay đ i ngay lúc này, quí v s không bao giờ thay đ i, bởi vì s thay đ i xẩy ra ngày mai s ch là s đi u ch nh, không phải là s chuy n hóa toàn b . Chuy n hóa tâm th c ch có th xuất hi n ngay lập t c, cách mạng là ngay lúc này, không chờ đ n ngày mai.

Khi cu c chuy n hóa tâm th c xẩy ra, các vấn đ của quí v s đư c giải quy t tr n v n, hoàn hảo, bản ngã đã đư c hóa giải, không còn lo l ng cho chính nó n a; th là quí v đã vư t qua đư c làn sóng của s phá hoại.

Krishnamurti -- Total Freedom

https://thuviensach.vn

LẮNG NGHE

Tại sao quí v ngồi đây nghe tôi nói?

Tóm lại, đã có bao giờ quí v t h i tại sao mình lại l ng nghe lời người khác nói không vậy?

Và l ng nghe người khác có nghĩa là gì?

Tất cả quí v đang ngồi trư c m t m t người đang nói. Vậy quí v đang l ng nghe nh ng đi u phù h p v i ý nghĩ trong đầu óc quí v đ tăng thêm s tin ch c hay là quí v muốn nghe đ phát hi n ra nh ng đi u m i lạ? Quí v có thấy s khác bi t chăng?

Nghe đ mà tìm hi u thì đ c bi t khác h n v i nghe ch đ mà xác nhận nh ng đi u mình đã nghĩ. N u quí v ngồi đây ch đ có đư c s th a nhận, đ đư c khuy n khích cho s suy nghĩ đã có của quí v , thì s l ng nghe này s ch có chút xíu ý nghĩa mà thôi. Nhưng n u quí v l ng nghe đ phát hi n nh ng đi u m i lạ

thì tâm trí quí v s đư c thoải mái, không g n bó v i bất c cái gì; trong trường h p đó, nó s rất tinh tường, s c bén, sống đ ng, tìm tòi, hi u kỳ, và vì th , nó có khả năng khám phá. Cho nên, như vậy thì s xem xét coi tại sao quí v l ng nghe và quí v l ng nghe cái gì không phải là rất quan tr ng sao?

Có bao giờ quí v ngồi rất l ng l , không đ ý vào bất c đi u gì, không cố g ng tập trung tư tưởng, nhưng v i m t tâm hồn rất an t nh, rất t ch m ch. Th rồi quí v nghe thấy tất cả m i th ti ng đ ng, phải vậy không? Quí v nghe thấy nh ng ti ng ồn ào t rất xa xôi mơ hồ v ng lại cũng như nh ng ti ng đ ng gần hơn, rồi t i nh ng ti ng rất gần, nh ng âm thanh k cận quí v --

có nghĩa là thật s quí v đang nghe tất cả m i th ti ng. Đư c vậy bởi vì tâm trí quí v không b gò ép vào m t con đường nh h p. N u quí v có th l ng nghe theo cách này, nghe m t cách thoải mái, không chút căng th ng, quí v s cảm nhận m t s chuy n bi n đ c bi t, m t s chuy n bi n không do ý muốn, không do đòi h i; và cùng v i s chuy n bi n là m t n i tâm sâu s c, đ p tuy t vời.

Quí v hãy th coi, hãy th ngay đi. Trong khi nghe tôi nói, quí v đ ng ch nghe ti ng nói của m t mình tôi, nhưng đồng thời, quí v nghe luôn cả nh ng ti ng đ ng chung quanh quí v . Hãy nghe https://thuviensach.vn

thanh âm t nh ng cái chuông, t nh ng cái l c lạc ở c bò và nh ng ti ng chuông ngân t đ n thờ, chùa chi n; hãy nghe ti ng đ ng xa xôi của đoàn tầu và ti ng xe lăn trên đường; và n u quí v l ng l hơn, cũng nghe cả tôi n a, quí v s thấy cái chi u sâu th m trong s l ng nghe.

Nhưng muốn vậy, quí v phải có m t tâm trí h t s c an t nh.

N u thật s quí v muốn l ng nghe thì tâm quí v t nhiên s yên l ng, phải vậy không? Quí v s không b nh ng chuy n xảy ra ngay bên cạnh quí v làm xao lãng; tâm quí v l ng l vì đang trầm l ng nghe m i âm thanh. N u quí v có th l ng nghe theo cách này m t cách thoải mái, nhuần nhuy n, quí v s nhận thấy m t s chuy n hóa tuy t vời xẩy ra trong trái tim quí v , trong n i tâm quí v -- s chuy n hóa mà quí v không bao giờ nghĩ t i, ho c không có cách nào tạo ra đư c.

Krishnamurti -- Think on these Things

https://thuviensach.vn

ĐỐI THOẠI V I CHÍNH MÌNH

Tôi nhận thấy r ng tình yêu không th tồn tại khi có s ghen tuông xuất hi n, cũng không tồn tại khi có s ràng bu c. Vậy thì, li u tôi có th thoát ra kh i s ghen tuông và ràng bu c chăng?

Tôi nhận ra r ng tôi chưa h yêu, đó là s thật. Tôi s không t dối mình, tôi s không nói giả b v i v tôi là tôi yêu nàng. Tôi chưa bi t yêu là cái gì. Nhưng tôi bi t rõ là tôi ghen và tôi bi t rõ là tôi mê say nàng kinh khủng. Do s mê say đó, tôi đâm ra s mất nàng, đâm ra ghen tuông, bồn chồn. Đó là m t hình th c l thu c. Tôi không muốn l thu c, nhưng tôi l thu c vì tôi cô đơn.

Tôi lang thang trong văn phòng, trong xưởng máy, rồi v nhà, mong có đư c cảm giác thoải mái và tình thân h u đ lẩn trốn, kh i phải đối di n v i chính mình.

Nay thì tôi t h i "Tôi phải làm th nào đ có th t giải thoát ra kh i cái cảnh ràng bu c này?"

Tôi đang dùng câu chuy n này làm m t thí d .

Thoạt kỳ thủy, tôi muốn lẩn tránh câu h i. Tôi không bi t s giải quy t th nào v i v tôi. Khi tôi đã th c s thoát ra kh i s ràng bu c v i nàng thì mối liên h gi a tôi và nàng có th thay đ i. Nàng có th ràng bu c vào tôi và tôi có th s không còn ràng bu c vào nàng hay bất c m t người đàn bà khác nào. Tôi s tìm hi u đi u này. Cho nên tôi s không b chạy kh i đi u tôi tưởng tư ng v cái hậu quả của s hoàn toàn giải thoát kh i m i ràng bu c. Tôi không bi t yêu là gì, nhưng tôi nhìn rất rõ, ch c ch n, không nghi ngờ, r ng ràng bu c vào v i v tôi có nghĩa là ghen tuông, chi m h u, lo s , bồn chồn, và tôi muốn giải thoát ra kh i tất cả nh ng đi u này.

Cho nên tôi b t đầu tìm hi u. Tôi đi tìm m t phương pháp và tôi b m c míu vào m t h thống. Có v đạo sư dậy r ng:"Tôi s giúp anh g b ràng bu c, làm đi u này, đi u này, th c hành th này, th này". Tôi vâng lời ông ta vì tôi thấy đư c tầm quan tr ng của t do, giải thoát, và ông ta đã h a v i tôi r ng n u tôi làm theo lời ông thì tôi s nhận đư c phần thưởng. Nhưng rồi tôi nhìn ra r ng tôi đang đi tìm phần thưởng. Tôi thấy tôi m i ngu https://thuviensach.vn

ngốc làm sao, muốn đư c t do giải thoát lại m c vào cái phần thưởng!

Tôi không muốn b dính m c, nhưng rõ ràng là tôi đang b dính m c vào m t ý ki n của ai đó, ho c trong cuốn sách nào đó, ho c phương pháp nào đó, đ hy v ng s đư c cái phần thưởng là s "giải thoát kh i dính m c". Th là phần thưởng trở thành m t cái dính m c m i. Vì vậy, tôi t nhủ: "Coi đi u tôi đã làm, hãy cẩn thận, đ ng đ b xập vào cái bẫy". Dù đó là m t người đàn bà, m t phương pháp, m t ý ki n, thì cũng vẫn là m t s dính m c, ràng bu c. Bây giờ thì tôi canh ch ng k vì tôi đã đư c bài h c là "Ch có đ i s ràng bu c này v i m t cái khác mà cũng lại là m t s ràng bu c".

Tôi t h i: "Làm sao đ mình có th thoát kh i m i ràng bu c?" Đ ng l c nào đã khi n cho tôi muốn thoát ly kh i m i ràng bu c. Phải chăng vì tôi muốn đạt đư c cái trạng thái sống mà không b ràng bu c, không s hãi, v. v . . .? Và b ng nhiên tôi nhận ra r ng cái đ ng l c đó ch đạo hư ng đi, và cái hư ng đi đó s đòi h i t do của tôi. Tại sao lại có đ ng l c? Đ ng l c là gì? Đ ng l c là m t s mong m i, hay là m t khát v ng đ đạt đư c đi u gì đó. Tôi thấy tôi b ràng bu c vào m t đ ng l c.

Không phải ch có v tôi, không phải ch có ý nghĩ của tôi, ho c phương pháp, nhưng đ ng l c của tôi đã trở thành s ràng bu c! Hóa ra suốt đời tôi làm vi c trong s ràng bu c -- v , phương pháp, và cái đ ng l c đ chi m đư c m t cái gì đó trong tương lai. Tôi đã b dính m c v i tất cả nh ng cái đó. Tôi thấy thật là quá s c ph c tạp. Tôi không ngờ là muốn giải thoát kh i s ràng bu c lại bao hàm tất cả nh ng đi u đó. Bây giờ thì tôi nhìn thấy rõ như là tôi nhìn trên tấm bản đồ, đâu là đường chính, đường ph và đường làng. Tôi nhìn rất rõ. Rồi tôi t nhủ: "Vậy thì, có th nào tôi thoát kh i đư c s ràng bu c l n mà tôi có v i v tôi, và cả cái phần thưởng mà tôi nghĩ là tôi s đư c cùng v i luôn cả cái đ ng l c?" Tôi đã b dính m c v i tất cả nh ng cái đó. Tại sao vậy? Phải chăng chính t bản thân tôi đã thi u thốn.

Phải chăng vì tôi quá cô đơn nên đã muốn trốn thoát kh i cái cảm giác b bi t lập b ng cách tìm t i m t người đàn bà, m t ý tưởng, m t đ ng l c, như là tôi cần có m t cái gì đó đ mà bám víu.

https://thuviensach.vn

Tôi thấy là như vậy, tôi cô đơn và đành lẩn tránh b ng cách bám víu vào m t cái gì đó đ thoát đư c cái cảm giác b bi t lập m t cách quá m c.

Bây giờ thì tôi lại muốn bi t tại sao tôi cô đơn, đ thấy đư c đi u đã làm cho tôi b dính m c. Ni m cô đơn đó đã khi n cho tôi phải lẩn trốn b ng s ràng bu c, dính m c vào cái này, cái n , và tôi thấy r ng ngày nào mà tôi còn cô đơn thì cái trình t này s c di n ra. Cô đơn nghĩa là gì? Nó đ n cách nào? Vốn là bản năng, do th a k , hay do nh ng hoạt đ ng h ng ngày của tôi mà sinh ra? N u là t bản năng, n u là do th a k , thì đó là đ nh m nh đã an bài, không phải l i tại tôi. Nhưng vì tôi không chấp nhận chuy n đó, tôi th c m c, tìm hi u, và gi s th c m c đó trong lòng. Tôi quan sát, nhưng tôi không cố tìm lấy m t câu trả

lời b ng suy tư, tri th c. Tôi không bảo s cô đơn nên làm gì. Tôi đang xăm xoi coi nó s bảo tôi làm gì. Có m t s quan sát đ

cho n i cô quạnh t phơi bày. Nó s không t phơi bày n u tôi b chạy, n u tôi s , n u tôi chống đối nó. Vì th , tôi l ng l quan sát nó. Vì tôi chăm chú quan sát nó cho nên tư tưởng không xen vào đư c. S quan sát quan tr ng hơn là đ cho s suy nghĩ

dấy lên rất nhi u. Và bởi vì toàn b năng l c của tôi đ u dồn vào s quan sát n i cô quạnh, tư tưởng không nẩy ra đư c. Tâm trí b thách đố và phải trả lời. B thách đố, tâm trí lâm vào cơn khủng hoảng, căng th ng. Trong cơn khủng hoảng, bạn có tràn ngập năng l c và cái năng l c đó s tồn tại mà không b s suy nghĩ

chia trí.

Đó là s thách đố cần đư c trả lời.

Tôi khởi s b ng cách đối thoại v i chính mình. Tôi t h i: "

Vậy ch cái chuy n lạ ho c mà ta g i là "yêu" này, là cái gì, mà ai cũng nói t i nó, vi t v nó, -- tất cả nh ng bài thơ tình cảm lãng mạn, tranh ảnh, tình d c, và tất cả nh ng lãnh v c khác n a, liên quan đ n nó. Tôi h i: Thật ra thì có cái g i là "yêu"

chăng? Tôi thấy nó không tồn tại khi có m t của ghen tuông, thù ghét và s hãi. Cho nên tôi không còn quan tâm đ n "yêu" n a Bây giờ thì tôi quan tâm đ n s s hãi của tôi, s ràng bu c, dính m c của tôi, nó "là cái gì"? Tại sao tôi b ràng bu c, dính m c? Tôi thấy r ng m t trong nh ng lý do -- tôi không nói đây là toàn b lý do -- là vì tôi đã quá cô đơn, hiu quạnh, m t cách thê https://thuviensach.vn

thảm. Càng l n, tôi càng thấy cô quạnh. Tôi quan sát nó. Đây là m t thách đố đ tìm cho ra giải đáp, và vì là cu c thách đố nên tất cả ngh l c của tôi đ u s n sàng đ đáp ng. Thật là đơn giản. N u có m t thảm h a, ho c m t tai nạn, ho c bất k là cái gì cần đ n s chống ch i, th là tôi có s n ngay năng l c đ giải quy t. Tôi ch ng cần h i tại sao tôi có đư c cái năng l c đó. Khi nhà cháy, tôi có ngay năng l c đ hành đ ng, năng l c xung mãn n a ấy ch . Tôi không ngồi đó mà nói: "Ý da! Tôi phải có cái năng l c này", rồi c ngồi đó mà chờ năng l c, cả cái nhà s cháy tiêu.

Th là đã có cái năng l c vĩ đại này đ mà trả lời cho câu h i tại sao lại có s cô đơn kia. Tôi loại b nh ng tư tưởng, nh ng giả đ nh, nh ng lý thuy t r ng đó là do th a k , ho c là do bản năng. Tất cả vô nghĩa đối v i tôi. S cô đơn chính là cái "đang là". Tại sao lại có s cô đơn này mà tất cả m i người, n u nhận ra, có th trải qua m t cách nông cạn ho c sâu xa. Tại sao lại có nó? Tâm trí có làm gì khi n cho nó nẩy sinh không? Tôi đã loại b cái lý thuy t v bản năng ho c th a k , và rồi tôi t h i: Cái tâm trí, bản thân b óc, đã đem n i cô đơn này, s hiu quạnh mênh mông này t i chăng? Phải chăng s chuy n đ ng của suy tư đã làm chuy n đó? Phải chăng chính ý nghĩ trong đời sống h ng ngày của tôi đã sáng tạo ra cái cảm giác cô đơn. Trong văn phòng, tôi t cô lập vì tôi muốn là nhân vật đi u hành l n nhất, cho nên suốt ngày, m i ý nghĩ đ u tập trung vào s t cô lập hóa. Tôi thấy rõ suốt ngày tư tưởng của tôi hoạt đ ng đ làm cho nó trở thành thư ng hạng, tâm trí t nó đang làm vi c theo chi u hư ng ti n t i s cô đơn này.

Vậy thì vấn đ là: Tại sao s suy nghĩ làm chuy n đó? Vậy thì bản chất của s suy nghĩ là làm vi c cho chính nó chăng? Vậy thì bản chất của s suy nghĩ là tạo ra cái s cô đơn, hiu quạnh này chăng? N n giáo d c mang lại s cô đơn này, nó cho tôi m t ngh nghi p, m t ngành chuyên môn, và luôn cả . . . s hiu quạnh! Tư tưởng, vốn là nh ng mẩu ch p vá, vốn b gi i hạn, và k t trong thời gian, đã tạo ra s hiu quạnh này. Trong cái gi i hạn đó, nó tìm ra s an toàn khi nói lên: "Tôi có m t ngh cao quý cho cu c đời, tôi là giáo sư, s an bình của tôi thật là hoàn hảo".

https://thuviensach.vn

Cho nên s quan tâm của tôi là "Tại sao s suy tư lại phải làm vậy?" Phải chăng bản chất của tư tưởng là như th ? Dù gì đi n a, bất c đi u gì do suy nghĩ mà ra thì đ u b gi i hạn.

Bây giờ vấn đ là: Li u s suy tư có nhận ra đư c r ng bất c đi u gì do nó tạo ra cũng đ u có gi i hạn, ch p vá, manh mún, và vì th , cô lập, tất cả đ u như th .

Đây là đi m rất quan tr ng: Có th nào bản thân s suy tư

nhận ra đư c cái gi i hạn của chính nó không? Hay là tôi phải bảo cho nó bi t là nó b gi i hạn?

Hi u đư c đi u này tôi thấy là vô cùng quan tr ng, đó là cốt tủy của vấn đ .

N u s suy tư nhận ra đư c cái gi i hạn của bản thân nó, nó s không cản trở, không xung đ t, nó s nói:" Tôi là vậy đó"

Nhưng n u tôi nói cho nó bi t r ng nó b gi i hạn, rồi tôi trở

thành tách ra kh i cái s hạn ch này, rồi tôi phấn đấu đ vư t qua nó, như th là s có xung đ t và bạo l c, không phải là yêu thương.

Vậy thì, li u bản thân s suy tưởng có t bi t r ng nó vốn b gi i hạn chăng? Tôi phải tìm ra đi u này. Tôi đang b thách đố. Vì tôi đang b thách đố cho nên tôi có đầy ngh l c đ làm vi c. Nói cách khác, li u ý th c có nhận ra r ng cái tri ki n mà nó chất ch a chính là bản thân nó chăng? Ho c như tôi đã t ng nghe có người nói: "Ý th c chính là cái n i dung mà nó có, cái n i dung đó đã tạo thành ý th c". Vì th , tôi nói: "Phải, đúng vậy". Bạn có thấy s khác nhau gi a hai cái chăng? Cái sau, đư c tạo ra b ng s suy tư, b áp đ t bởi cái "tôi". N u tôi áp đ ït đi u gì vào tư tưởng, th là có xung đ t. Cũng như m t chính th đ c tài áp ch người dân, ở đây, chính th đ c tài chính là cái mà tôi đã tạo ra.

Bởi vậy, tôi t h i: Tư tưởng có nhận th c đư c s gi i hạn của chính nó chăng? Hay nó c giả b như nó là cái gì phi thường, cao quý, thiêng liêng? Rõ là vô nghĩa, bởi vì tư tưởng thoát thai t ký c. Tôi nghĩ r ng phải làm sáng t đi m này, đó là không có ảnh hưởng nào t phía ngoài áp đ ït vào tư tưởng nói r ng nó b gi i hạn. Vì không có s áp đ t, nên không có va chạm, xung đ t, nó t nhận ra r ng nó b gi i hạn, nó nhận ra r ng dù nó có làm gì, -- thí d như sùng bái đấng Tối Cao vân https://thuviensach.vn

vân -- cũng là trong gi i hạn của tư tưởng, kém c i, hời h t, dù tư tưởng đã tạo ra đư c nh ng giáo đường đ p phi thường kh p Âu Châu đ mà t i chiêm bái.

Trong khi đối thoại v i chính bản thân, tôi đã phát hi n r ng s cô đ c đó là do tư tưởng tạo ra. Nay thì tư tưởng lại t nhận ra r ng nó b gi i hạn và do đó không th giải quy t đư c vấn đ

cô đơn. Vì nó không th giải quy t đư c vấn đ cô đơn, th thì s cô đơn có th c s hi n h u chăng? Tư tưởng đã tạo ra cái

"cảm giác" v s cô quạnh, s trống v ng, bởi vì nó b gi i hạn, manh mún, rời rạc, chia ch , và khi mà nó nhận ra r ng s cô đơn là không có thật, th là s dính m c tan rã. Tôi ch ng làm gì cả. Tôi đã quan sát s ràng bu c, cái gì đã b áp đ t vào đó, tham lam, s hãi, cô đơn, tất cả, và vì theo dõi nó, quan sát nó, không phân tách nhưng ch chú ý nhìn, nhìn, và nhìn, tôi phát hi n ra là chính cái tư tưởng này đã tạo ra tất cả. Suy tưởng do tính chất ch p vá, manh mún của nó, đã tạo nên s ràng bu c này. Khi tư tưởng nhận ra đư c đi u đó, s ràng bu c chấm d t.

Kh i cần n l c gì h t cả. Ngay khi có s n l c, xung đ t li n xuất hi n trở lại.

Trong tình yêu, không có s ràng bu c. N u có ràng bu c, thì không có tình yêu. Loại b cái không phải là yêu, loại b s ràng bu c là loại b cái nhân tố chính. Tôi hi u nó có nghĩa là gì trong cu c sống h ng ngày của tôi: Không hồi tưởng lại nh ng đi u v tôi, bạn gái tôi, láng gi ng tôi đã làm cho tôi đau kh như th nào; đồng thời cũng không dính m c vào bất c hình ảnh nào do tư

tưởng tạo ra v nàng, v s khen ng i mà nàng dành cho tôi, v s nàng đã cho tôi bi t bao ni m an ủi, v s tôi đã đư c hưởng khoái lạc trong tình chăn gối m n nồng như th nào, không hồi tưởng lại tất cả m i đi u khác nhau do s suy tưởng chuy n đ ng tạo nên hình ảnh. Như th , m i dính m c vào hình ảnh s b tri t tiêu.

Ngoài ra, còn nh ng y u tố khác: Tôi có phải trải qua tất cả, t ng bư c m t, t ng chuy n m t chăng? Hay như th ølà xong vi c rồi? Tôi có phải thẩm xét, phải tra c u -- như tôi đã tra c u s dính m c -- s s hãi, ni m hoan lạc, và ư c v ng đư c thoải mái chăng? Tôi thấy r ng tôi không cần phải trải qua m t cu c https://thuviensach.vn

đi u tra v các y u tố linh tinh này n a. Tôi đã "thấy" nó. Tôi đã

"b t đư c" nó.

Vậy thì, qua s d t b cái "không phải là yêu", thấy đư c th nào là "yêu". Tôi ch ng cần phải h i "yêu là cái gì". Tôi ch ng cần phải theo đu i nó. N u phải theo đu i nó đ đạt đư c, thì không phải là yêu, mà là phần thưởng.

Cho nên tôi đã buông xả ra, tôi đã chấm d t s tìm tòi đó m t cách t tốn, thận tr ng, không méo mó, không ảo giác, không tất cả nh ng cái không phải là yêu, cái còn lại, chính là yêu.

Krishnamurti -- Freedom, Love, and Action

https://thuviensach.vn

Ý NGHĨA C A ĐỜI SỐNG

Hỏi :

- Chúng ta sống nhưng không bi t vì lý do gì mà chúng ta sống. Đối v i phần đông chúng ta, đời sống có v như là vô nghĩa. Ông có th nói cho chúng tôi bi t v ý nghĩa và m c đích của cu c đời chăng?

Krishnamurti :

- Th thì tại sao bạn h i câu này? Tại sao bạn lại yêu cầu tôi nói cho bạn bi t v ý nghĩa và m c đích của cu c đời? Chúng ta hi u như th nào khi nói "cu c đời"? Vậy cu c đời có ý nghĩa, có m c đích chăng? Th bản thân s sống này không t nó có m c đích, có ý nghĩa chăng? Tại sao chúng ta còn muốn hơn th n a?

Bởi vì chúng ta quá bất mãn v i đời sống của chúng ta, cu c đời chúng ta quá vô v , quá lòe lo t hào nhoáng thùng r ng kêu to, quá t nhạt, làm hoài cùng m t vi c, cho nên chúng ta muốn cái gì hơn th , cái gì vư t qua nh ng đi u chúng ta đang làm. Vì cu c sống h ng ngày của chúng ta quá trống r ng, quá trì tr , quá vô nghĩa, quá nhàm chán, u mê đ n m c không còn ch u n i, nên chúng ta nói r ng cu c đời phải có ý nghĩa hơn và do đó bạn h i tôi câu này. Ch c ch n người có m t đời sống n i tâm phong phú, người nhìn s vật đúng theo th c t và an lạc v i nh ng gì mình có, thì không b bối rối; anh ta sáng suốt, cho nên anh ta không cần h i v m c đích của cu c đời. Đối v i anh ta thì ngay chính bản thân s sống đã là toàn b cu c hành trình t khởi đầu t i k t thúc. Đi u khó khăn cho chúng ta là, bởi vì cu c sống của chúng ta quá trống r ng, nên chúng ta muốn tìm cho nó m t m c đích và n l c đ làm chuy n đó. Cái loại m c đích này ch có th có trong tư tưởng, không có chút th c t nào cả; và khi m c đích đư c theo đu i b ng m t đầu óc khờ ngốc, ù lì, bởi m t trái tim r ng tu ch, thì cái m c đích đó cũng s vô nghĩa mà thôi. Cho nên chúng ta phải có quy t tâm làm th nào đ cho cu c sống đư c phong phú, không phải b ng ti n tài vật chất ho c m i s liên quan đ n nó, mà là n i tâm phong phú -- đi u này không có gì là khó hi u. . . .

https://thuviensach.vn

Đời sống là tương quan giao hảo. Đời sống là hành đ ng trong s liên h ; khi tôi không cảm thông đư c trong mối tương quan giao hảo, ho c khi mối tương quan b l n x n thì tôi đi tìm m t m c đích cao xa hơn. Tại sao cu c sống của chúng ta lại trống r ng, vô nghĩa như vậy? Tại sao chúng ta lại cô đơn, chán nản như vậy? Bởi vì chúng ta ch ng bao giờ nhìn vào n i tâm chúng ta và t hi u chính mình. Chúng ta không bao giờ ch u t mình chấp nhận r ng cu c đời này là tất cả nh ng đi u chúng ta bi t, do đó, nó đáng đư c thâm hi u đầy đủ, tr n v n. Chúng ta thích tránh né chuy n t phán xét mình hơn cho nên chúng ta muốn đi tìm m c đích của cu c đời bên ngoài mối tương quan liên h . N u chúng ta b t đầu hi u thấu nh ng hành đ ng trong mối li n h của chúng ta đối v i m i người, v i tài sản, v i nh ng ni m tin và tư tưởng, thì chúng ta s thấy đư c r ng bản thân mối tương quan liên h trong cu c đời s mang đ n phần thưởng của chính nó.

Bạn không cần phải đi tìm. Nó cũng giống như đi tìm lòng thương yêu. Có th nào nhờ tìm ki m mà thấy đư c lòng thương yêu chăng? Lòng thương yêu không th có đư c do s n l c gầy d ng. Bạn s tìm ra lòng thương yêu trong mối dây giao hảo, không ở bên ngoài s giao hảo, và cũng vì chúng ta không có lòng thương yêu nên chúng ta muốn có m t m c đích cho đời sống.

Khi có lòng thương yêu, đi u bản chất vốn là vĩnh c u, thì s không còn chuy n đi tìm Thư ng Đ , bởi vì lòng thương yêu vốn là Thư ng Đ . . .

Krishnamurti -- The First & Last Freedom https://thuviensach.vn

NGƯỜI SỐNG ĐẠO

Bây giờ thì chúng ta ai cũng bi t r ng th gi i đang g p cơn khủng hoảng l n v i m t dân số nghèo đói thi u ăn thi u m c kh ng lồ cùng v i nguy cơ chi n tranh luôn luôn rình rập. Đó là m t vấn đ nan giải và vi c của chúng ta là phải tìm ra giải pháp đ đáp ng m t cách đầy đủ, tr n v n và toàn hảo cho cái vấn đ nan giải này, m t đi u không th làm n i n u chúng ta không thấu hi u đư c cái qui trình suy nghĩ của chính chúng ta. S suy nghĩ của chúng ta thì rõ ràng là đã b thuần hóa theo đi u ki n; trư c m i vấn đ , chúng ta luôn luôn ng x trên cương v nh ng người theo đạo Ấn Đ , nh ng người theo đạo Hồi, nh ng người theo chủ nghĩa c ng sản, nh ng người theo chủ nghĩa xã h i, nh ng người theo đạo Cơ Đốc, vân vân, và cái cách ng x như th trên căn bản là không thích đáng; t đó nẩy sinh ra nh ng mâu thuẫn, va chạm, xung đ t, không ch trong t ng cá nhân mà là gi a các nhóm người, gi a các chủng t c và gi a các quốc gia. Ch khi nào chúng ta hi u thấu đư c cái qui trình suy tư của chúng ta và hoàn toàn khai phóng nó ra kh i tình trạng đã b thuần hóa theo đi u ki n, đó là, khi chúng ta không còn phản ng trên cương v người theo Ấn Đ giáo, c ng sản --

ho c bất c cái gì bạn thích -- có nghĩa là đáp ng của chúng ta cho công vi c khó khăn này không còn d a vào nh ng suy nghĩ

b t nguồn t nh ng tư tưởng đã b thuần hóa bởi nh ng đi u đã xảy ra trong quá kh mà chúng ta đã ch u ảnh hưởng khi trư c, có th chúng ta m i th c s giải quy t đư c vấn đ m t cách toàn tri t và hoàn hảo. Khi chúng ta không còn tùy thu c vào bất c m t chủng t c ho c tôn giáo nào, khi m i chúng ta thấu tri t đư c bối cảnh xuất thân của mình, t thoát ra kh i đ mà tìm coi cái gì là chân lý, thì khi đó chúng ta m i có th ng x đư c m t cách đầy đủ, tr n v n, và cách ng x này chính là m t cu c cách mạng.

Ch có con người sống đạo m i có th làm n i m t cu c cách mạng chủ y u, ngoài ra, người mà đã có m t tín ngư ng, m t giáo đi u, đ ng trong m t t ch c tôn giáo nào đó thì không phải là người sống đạo. Người sống đạo là người hi u thấu toàn b https://thuviensach.vn

qui trình của cái-g i-là tôn giáo và các ki u giáo đi u khác nhau cùng v i s thèm khát đư c cảm thấy an lạc xuyên qua m t số

cách th c l nghi và tín ngư ng nào đó. Muốn đư c vậy, người đó phải tách ra kh i cái khung của tôn giáo có t ch c, kh i tất cả giáo đi u và tín ngư ng đ tìm ki m cái tối thư ng; và chính người đó m i thật s là làm cách mạng tri t đ , bởi vì tất cả các ki u cách mạng khác ch là ch p vá, manh mún và do đó không th tránh đư c chuy n s đem t i nh ng vấn nạn khác tồi t hơn. Nhưng cái con người n l c tìm ki m cái gì là chân lý, cái gì là Thư ngĐ , thì chính là anh ta đang làm cách mạng đích th c bởi vì s phát hi n đư c cái gì là chân lý s là m t giải đáp tr n v n ch không phải là nh ng giải đáp tạm b , ch p vá.

Vậy thì, li u cái tâm có th nhận bi t đư c tình trạng b đi u ki n hóa của nó và t đó t giải thoát ra kh i tình trạng đó chăng?

Cái tâm b thuần hóa do s áp đ t của xã h i, bởi nhi u dạng th c văn hóa, tôn giáo, giáo d c khác nhau, đồng thời cũng bởi toàn b qui trình của khát v ng, của s phấn đấu đ trở nên cái gì đó mà xã h i dùng nó làm khuôn mẫu cho m i chúng ta, và đồng thời cũng có khuôn mẫu do t ng cá nhân tạo ra cho h n đ

đáp ng v i xã h i.

Như th li u chúng ta, t ng cá nhân, có nhận ra đư c tình trạng b đi u ki n hóa của mình, đ mà phá v tất cả nh ng gi i hạn, có th tâm trí m i đư c t do đ mà phát hi n cái gì là chân lý? Bởi vì đối v i tôi thì tr phi cái tâm của chúng ta t giải thoát kh i tình trạng b đi u ki n hóa, n u không, tất cả nh ng vấn đ

của xã h i, nh ng mâu thuẫn trong s giao ti p của chúng ta, chi n tranh và nh ng n i thống kh , ch c ch n là s ch có tăng v i cấp số nhân, y h t chuy n hi n nay đang xẩy ra trên th gi i, không ch trong đời sống riêng tư của chúng ta, mà còn trong cả

nh ng giao ti p gi a nh ng cá nhân, gi a nh ng nhóm nh ng cá nhân mà chúng ta g i tên là xã h i n a.

Krishnamurti -- Total Freedom

Danny Vi t d ch

https://thuviensach.vn

TÍN NGƯ NG

Tín ngư ng và ki n th c đ u có liên h thi t thân v i lòng ham muốn, khát v ng; và có th nói, n u chúng ta thấu tri t hai vấn đ này thì chúng ta s hi u đường đi nư c bư c của lòng ham muốn, khát v ng, v i nh ng r c rối, ph c tạp của nó.

Tôi thấy r ng dường như vấn đ tín ngư ng là m t trong nh ng đi u mà phần đông chúng ta d dàng chấp nhận m t cách nhi t thành, hăm hở, coi như là chuy n đương nhiên. Tôi không ch trích chuy n tín ngư ng. Đi u mà chúng ta đang làm là cố

g ng tìm ra lý do tại sao chúng ta lại chấp nhận tín ngư ng; và n u như chúng ta hi u đư c nh ng đ ng cơ thúc đẩy, nh ng nguyên nhân của s chấp nhận, thì có l chúng ta không nh ng ch có th hi u tại sao chúng ta lại làm như vậy mà hơn th , còn vư t thoát đư c ra kh i nó n a.

Người ta có th thấy r ng nh ng ni m tin v chính tr , ni m tin v tôn giáo, ni m tin v quốc gia dân t c và nhi u loại ni m tin khác nhau đã gây ra s chia r gi a loài người, đã tạo ra mâu thuẫn, rối loạn và thù ngh ch lẫn nhau -- đó là m t s th c hi n nhiên; ấy vậy mà chúng ta lại không muốn t b chúng. Nào là ni m tin Ấn Đ giáo, ni m tin Thiên Chúa giáo, Phật giáo -- và vô số ni m tin môn phái và ni m tin quốc gia dân t c, cùng v i vô số

ý th c h chính tr khác nhau, tất cả đ u tranh giành ảnh hưởng lẫn nhau, đ u đang cố g ng cải hóa phía khác đ h đ i ni m tin mà chuy n qua phía mình. Người ta có th thấy m t cách rõ ràng r ng tín ngư ng chia r con người, tạo ra s cố chấp, không khoan như ng.

Vậy thì có th sống mà không có tín ngư ng đư c chăng?

Ch khi nào người ta có th t tìm hi u bản thân trong mối liên h v i tín ngư ng thì người ta m i có th tìm ra đư c giải đáp cho vấn đ . Li u có th sống trong cái th gi i này mà không cần t i tín ngư ng -- không đ i tín ngư ng, không thay th tín ngư ng này b ng tín ngư ng khác, nhưng mà thoát ra kh i đư c tất cả m i loại tín ngư ng m t cách hoàn toàn d t khoát, đ cho con người ti p cận đư c v i đời sống m t cách m i m trong t ng phút giây chăng? Xét cho cùng, đây m i chính là chân https://thuviensach.vn

lý: có đư c cái khả năng ti p cận v i s m i m t ng phút giây, không b ràng bu c v i nh ng phản ng theo qui đ nh của quá kh , nhờ th , s không còn nh ng ảnh hưởng tích lũy làm thành m t b c ch n ngăn cách gi a bản thân và th c tại.

N u bạn đ ý, bạn s thấy r ng m t trong nh ng lý do khi n người ta nẩy ra lòng ham muốn chấp nhận m t tín ngư ng là s s hãi. N u chúng ta không có tín ngư ng thì chuy n gì s xảy ra cho chúng ta? Không phải là chúng ta rất s chuy n có th xảy ra sao? N u chúng ta không có m t khuôn mẫu hành đ ng d a trên ni m tin -- dù là tin Thư ng Đ , ho c tin vào chủ nghĩa c ng sản, ho c tin vào chủ nghĩa xã h i, hay là tin vào chủ nghĩa đ quốc, ho c tin vào bất c m t th th c tôn giáo nào đó, giáo đi u nào đó mà chúng ta đã đư c thuần hóa -- thì chúng ta s cảm thấy hoàn toàn bơ vơ, mất hư ng, không phải sao? Và phải chăng s "chấp nhận m t ni m tin" này chính là đ che đậy n i s hãi đó -- n i s hãi r ng bản thân thật s ch ng là cái gì cả, r ng tu ch?

Nói tóm lại, cái chén tách ch h u d ng khi nó có khoảng trống bên trong lòng chén, cũng th , n u như m t tâm hồn đã ch a đầy p nh ng tín ngư ng, nh ng giáo đi u, nh ng đi u kh ng đ nh, nh ng công th c trích dẫn thì thật là m t đầu óc trì tr , không sáng tạo; nó ch còn là m t b óc lập đi lập lại như cái máy mà thôi.

Krishnamurti -- The First & Last Freedom https://thuviensach.vn

TRÍ TUỆ

Phần l n chúng ta nghe đ mà đư c bảo cho bi t phải làm gì, ho c đ thích h p v i m t khuôn kh m i, ho c chúng ta nghe ch đ thu thập thêm tin t c, d ki n. N u chúng ta ngồi đây v i thói quen đó thì ti n trình của s nghe ch đem lại rất ít ý nghĩa đối v i s cố g ng của chúng ta trong nh ng bu i thảo luận này.

Và tôi e ngại r ng phần đông chúng ta cũng ch quan tâm đ n m c đó thôi, nghĩa là chúng ta muốn đư c bảo cho bi t, chúng ta nghe vì muốn đư c dạy d ; và v i cái đầu óc ch muốn đư c sai bảo thì ch c ch n là không có khả năng tìm tòi h c h i.

Tôi nghĩ r ng có m t ti n trình của h c h i không liên quan gì đ n s muốn đư c dạy m t cách th đ ng. Vì băn khoăn, bối rối, phần đông chúng ta đi tìm người nào đó có th giúp chúng ta vư t qua đư c cơn bối rối, cho nên chúng ta ch h c h i ho c thu thập ki n th c đ thích h p v i m t mô hình riêng bi t; và đối v i tôi thì dường như tất cả nh ng ki u h c h i này đ u giống nhau ở đi m là không nh ng càng gây thêm bối rối mà còn làm t n hại cho tâm hồn n a.

Tôi nghĩ r ng có m t đường lối h c h i khác, h c h i, tìm tòi ngay t chính bản thân mình, ở đó không có thầy, không có s dạy bảo, không có môn sinh, không có đạo sư, linh hư ng. Khi bạn b t đầu tìm tòi t trong chính s đi u đ ng của tâm bạn, quan sát s suy nghĩ của chính bạn, s hoạt đ ng và rung cảm h ng ngày của bạn, thì bạn không th đư c dạy vì s ch ng có ai ở đó mà dạy bạn. Bạn s không th căn c s tìm tòi của bạn vào bất c loại thẩm quy n, giả thuy t, ho c ki n th c đã tích lũy nào. N u bạn làm như v a k thì có nghĩa là bạn s ch làm sao cho thích h p v i cái mô th c mà bạn đã dư bi t, do đó, s không còn có chuy n bạn tìm hi u v chính bạn n a đâu.

Người ta chấp nhận m t cách d dàng con đường mòn mà nó đem lại s th a mãn nhất, ti n nghi nhất và lạc thú nhất. Rất d dàng khi đi vào v t xe cũ v i nh ng m nh l nh, nh ng qui đ nh của người có thẩm quy n v m t tôn giáo ho c v m t h tâm lý, m t phương pháp mà t nó ho c qua nó, bạn đư c bảo cho bi t r ng bạn s tìm thấy s an toàn. Nhưng n u người ta nhận thấy https://thuviensach.vn

r ng không có bảo đảm t bất c loại thẩm quy n nào như vậy thì t đó người ta s tìm coi li u có th sống không cần bất c s ch đạo, ki m soát ho c bất c s cố g ng nào v m t tâm lý chăng. Vì vậy, người ta b t đầu nghiên tầm coi cái tâm có th hoàn toàn khai phóng đ tìm ra s thật v vi c này, nhờ th người ta s không còn bao giờ, trong bất c trường h p nào, phải ch u tuân theo bất kỳ dạng th c nào của thẩm quy n, m t cách tâm lý.

Đây là m t đòi h i quá l n, vì chúng ta đã đư c giáo d c, đư c thuần th c hóa v i s chấp nhận thẩm quy n bởi l đó là cách sống thoải mái và d dãi nhất. Đ t đ tất cả ni m tin và s trông cậy của chúng ta vào người nào đó, tư tưởng nào đó, cách giải quy t nào đó, ho c cách giáo d c nào đó, và rồi dồn h t tâm trí vào, hy v ng s tìm đư c s th a mãn sâu xa và ni m an lạc v ng b n -- đã có đạo sư và nh ng lời thuy t giảng đó chu toàn m i s và bạn ch có vi c tuân theo.

Bây giờ m t người thông minh, sáng suốt, có trình đ nhận th c m t cách tương đối, phản kháng lại tất cả nh ng chuy n đó. Sống trong m t x t do như th này, nơi có t do ngôn luận, vân vân, bạn phản kháng mạnh m đối v i m t th ch đ c tài; nhưng lại s n sàng chấp nhận thẩm quy n của các nhà tâm lý h c, các linh hư ng, đạo sư, nh ng lời thuy t giảng h a h n v m t tương lai huy hoàng, nhưng không phải là hi n tại; bạn chấp nhận tất cả nh ng đi u đó vì thấy rất th a mãn.

Vậy thì chúng ta s d p sạch tất cả, -- n u bạn muốn -- bởi vì n u không thì bạn s không th đánh th c đư c cái trí tu mà chúng ta đang bàn t i.

Krishnamurti -- Reflections on the Self

https://thuviensach.vn

LẮNG NGHE NỘI TÂM BẠN

Hỏi :

Trong lúc ngồi tại đây nghe ông nói thì có vẻ như là tôi

hiểu, nhưng khi ra khỏi đây, tôi lại chẳng còn hiểu gì cả, dù

rằng tôi đã cố áp dụng theo những lời ông nói.

Krishnamurti :

. . . Bạn hãy l ng nghe t tâm bạn, ch đ ng nghe theo lời di n giả. N u bạn nghe theo di n giả thì h n ta s trở thành k lãnh đạo của bạn, s trở thành đường lối đ bạn hi u bi t -- đi u đó quả là khi p hãi, ghê tởm, bởi vì như vậy là bạn đã thi t lập m t đ ng cấp của thẩm quy n. Cho nên công vi c của bạn tại đây là hãy l ng nghe t chính tâm bạn. Bạn đang nhìn vào hình ảnh mà di n giả v lên, đó là hình ảnh của chính bạn ch không phải là hình ảnh của di n giả. N u bạn đã hi u rõ r ng bạn đang nhìn vào chính bạn, vậy thì bạn có th nói, " À há, tôi thấy rõ chính tôi, tôi không cần làm gì khác v "cái tôi" đó n a" -- th thì k như là xong chuy n. Nhưng n u bạn nói, "Tôi thấy rõ chính tôi, và phải có s thay đ i," và bạn b t đầu giải quy t theo v i s hi u bi t của chính bạn -- đi u đó hoàn toàn khác h n v is áp d ng nh ng đi u di n giả nói. . . N u trong khi di n giả nói mà bạn cũng nghe cả ti ng n i tâm bạn thì ngoài s nghe đó ra còn có s trong sáng, còn có s nhậy cảm; ngoài s nghe đó tâm trí trở nên lành mạnh, v ng vàng.

Không nh m m t tuân theo, không chống đối, tâm hồn trở nên sống đ ng, mẫn cảm -- và ch có l p người như th m i có th tạo d ng m t th h m i, m t th gi i m i.

Collected Works of J. Krishnamurti, Vol. XV, p. 239

Danny Việt dịch

https://thuviensach.vn

KHI LẮNG NGHE TÂM ĐƯỢC BUÔNG XẢ

Có người đang nói và bạn l ng nghe. Chính cái hành đ ng l ng nghe đó làm cho tâm bạn đư c buông xả. Khi bạn thấy m t s vật, ngay chính nhận th c của nhìn giải t a bạn kh i s vật.

Chính s nghe, chính s nhìn vào th c th t nó có hi u quả phi thường không cần đ n s cố g ng của suy nghĩ .

. . . Chúng ta th xét m t chuy n -- thí d tham v ng. Chúng ta đã bi t quá rõ v tham v ng, nó làm chuy n gì, hậu quả ra sao rồi. M t lòng dạ đầy tham v ng thì không bao giờ bi t đ n cái gì là cảm thông, thương xót, yêu đương. M t tâm hồn đầy tham v ng là m t tâm hồn tàn nhẫn -- ho c thu c v tinh thần, hay là đối v i ngoại cảnh, ho c trong n i tâm. Chúng ta đã nghe nói như vậy. Nghe như vậy, cho nên ngày nay, khi nghe nói v tham v ng, chúng ta di n d ch thành: "Làm sao mà tôi có th sống trong cái th gi i này, cái th gi i đã đư c xây d ng bởi tham v ng." Như th là bạn đã không nghe. Bạn đã trả lời ngay, bạn đã phản ng v i lời phát bi u, v i s ki n, cho nên bạn đã không nhìn rõ đư c chính s ki n. Bạn ch di n d ch s ki n ho c đ ra m t ý ki n v s ki n, ho c đáp ng s ki n; cho nên bạn đã không thấy rõ s ki n. . . .

N u người ta ch u l ng nghe -- ch l ng nghe trong cung cách không có bất c s đánh giá, nhận xét, phản ng, ý ki n nào --

khi đó ch c ch n là th c t s nẩy sinh ra năng l c đ xua tan, xóa b , quét sạch cái ý nghĩ v tham v ng vốn gây nên mâu thuẫn . . .

Chú ý mà không chống đối

Bạn h n đã bi t khoảng không là gì. Trong phòng này có khoảng không. Khoảng cách t đây t i quán tr của bạn, t cây cầu t i nhà bạn, t bờ sông bên này t i bờ bên kia -- tất cả đ u là khoảng không. Bây giờ tôi xin h i r ng có khoảng không nào trong tâm bạn không? Hay là nó quá chật c ng đ n n i không còn lấy m t khe hở? N u tâm bạn có khoảng trống, thì trong khoảng trống đó có s an t nh -- và vì có s an t nh đó mà m i th khác có th xen vào đư c, nhờ th bạn có th l ng nghe, bạn có th chú ý mà không có s phản kháng. Do đó, s có https://thuviensach.vn

khoảng trống trong tâm là rất cần thi t. N u tâm bạn không quá đầy p, không b bận r n suy nghĩ liên l c, thì nó có th l ng nghe ti ng chó sủa, ti ng đoàn xe l a chạy qua cầu t xa, đồng thời cũng nhận th c đư c rõ ràng đi u m t người đang nói tại đây. Tâm trí khi đó hoàn toàn sống đ ng, nên không b mất tác d ng.

Chú ý mà không cố g ng

Có s chú ý mà tâm không b cuốn hút vào chăng?

Có s chú ý mà không tập trung vào m t đối tư ng chăng?

Có s chú ý mà không có bất c loại đ ng l c, ảnh hưởng, ho c ép bu c nào chăng?

Cái tâm có th hoàn toàn chú ý mà không có m t cảm giác b ngăn cản nào chăng?

Ch c ch n là nó làm đư c, và đó chính là tình trạng chú tâm đ c nhất, ngoài ra ch là s nuông chi u ho c mánh l i của cái tâm. N u bạn có th hoàn toàn chú tâm mà không b lôi cuốn vào cái gì, không có cảm giác b ngăn cản nào, bạn s bi t th nào là thi n đ nh, bởi vì trong s chú tâm đó, không có cố g ng, không có phân chia, không có n l c, không có tìm tòi k t quả.

Tóm lại, thi n đ nh là m t quá trình khai phóng tâm linh ra kh i s ràng bu c của m i loại h thống, và là s chú tâm mà không b lôi cuốn ho c cố g ng đ tập trung tư tưởng.

Krishnamurti -- The Book of Life

https://thuviensach.vn

CẢM XÚC CÓ VAI TRÒ GÌ TRONG ĐỜI SỐNG ?

Nh ng cảm xúc hình thành b ng cách nào? Rất đơn giản.

Chúng hình thành qua s kích thích, qua b thần kinh. Bạn châm kim vào tôi, tôi nhẩy d ng lên. Bạn khen ng i tôi, tôi thấy thú v .

Bạn s nh c tôi, tôi không thích. Qua các giác quan của chúng ta, cảm xúc hình thành. Và phần đông chúng ta, hi n nhiên là chúng ta hành đ ng d a theo cảm xúc của khoái lạc, bạn ạ.

Bạn muốn đư c th a nhận như là m t người Ấn giáo. Th là bạn đã thu c v m t nhóm, m t c ng đồng, m t truy n thống, dù là truy n thống c xưa; và bạn thích th , v i Áo Nghĩa Thư, và v i cả núi truy n thống c đi n. Người Hồi giáo thì cũng vậy, h thích cái của h , vân vân. Cảm xúc của chúng ta hình thành t s kích thích, t môi trường sống, vân vân, thật là quá rõ.

Vậy thì, trong đời sống, cảm xúc có vai trò gì?

Cảm xúc là đời sống chăng? Bạn nhận ra không? Tình yêu là lạc thú chăng? Tình yêu là thèm muốn chăng? N u cảm xúc là tình yêu thì s có s thay đ i liên t c, phải vậy không? Bạn thấy rồi ch ?

Vậy thì người ta cần phải nhận th c đư c r ng xúc đ ng, tình cảm, nhi t tình, cảm tưởng tốt đ p, vân vân, tất cả nh ng đi u đó đ u ch ng dính dáng gì v i tình yêu thương và lòng tr c ẩn chân thật.

Tất cả nh ng tình cảm, xúc đ ng mà phải qua s suy nghĩ tính toán thì rồi ra cũng s đưa t i khoái lạc và đau kh . Tình yêu thuần túy thì không có đau kh và phi n mu n hối ti c, bởi vì nó không phải là k t quả của lạc thú ho c khát v ng.

Hỏi :

- Tại sao chúng ta cảm thấy thấp kém khi đối di n nh ng người b trên của chúng ta?

Krishnamurti đáp :

- Bạn coi ai là nh ng b trên của bạn? Nh ng người hi u bi t chăng? Nh ng người có ch c tư c ho c b ng cấp chăng?

Nh ng người mà bạn muốn xin x h đi u gì đó, đại khái như

phần thưởng ho c đ a v chăng? Ngay khi mà bạn coi ai đó là b https://thuviensach.vn

trên, thì đồng thời phải chăng bạn đã coi người khác nào đó là thấp kém?

Tại sao chúng ta lại có cái chuy n phân chia người trên k dư i này? Nó ch tồn tại khi chúng ta muốn đi u gì đó, phải vậy không? Tôi cảm thấy không thông minh b ng bạn, không có nhi u ti n bạc ho c khả năng như bạn, không có hạnh phúc như

là cái v hạnh phúc của bạn, ho c là tôi muốn xin bạn cái gì, th là tôi cảm thấy mình thấp kém hơn bạn. Khi tôi khởi tâm ganh t v i bạn, ho c cố g ng b t chư c bạn, ho c muốn xin bạn cái gì, th là lập t c tôi trở thành thấp kém hơn bạn, bởi vì tôi đã nâng bạn lên b , tôi đã dâng bạn cái th thư ng phong. Cho nên, v m t tâm lý, t đáy lòng, tôi tạo ra cả hai v trí, người b trên và k thấp kém; tôi tạo ra tình trạng bất bình đ ng gi a người có và k không có.

Gi a con người v i nhau, đã có m t s bất bình đ ng l n lao v khả năng, phải vậy không? Có người thì thi t k máy bay, có k thì l n l i cầy b a. Nh ng s khác bi t l n lao này v khả

năng tri th c, ngôn t , th chất là chuy n không th tránh.

Nhưng như bạn thấy, chúng ta đã coi m t số ch c v nào đó là có ý nghĩa l n lao, phi thường. Chúng ta đánh giá các ch c v thống đốc, thủ tư ng, nhà phát minh, khoa h c gia, là nh ng nhân vật quá s c quan tr ng so v i người làm công; rồi thì ch c v thành ra đ a v trong xã h i. Khi mà chúng ta còn cho m t số

ch c v nh ng đ a v thì ch c ch n vẫn còn có quan ni m v s bất bình đ ng, và khoảng cách gi a nh ng người có khả năng v i nh ng người không có s ch ng th nào nối li n đư c. N u chúng ta có th tư c b đ a v của ch c v thì cái cảm tưởng v bình đ ng th c s m i có cơ h i xuất hi n. Muốn th , phải có tình yêu thương, bởi vì chính tình thương yêu này s phá tan cái quan ni m v k hạ đ ng và người thư ng cấp.

Trên th gi i, người ta phân bi t ra thành m t phía là nh ng người có -- có của cải, có quy n l c, có khả năng, nh ng người có đủ m i th -- và m t phía là nh ng người không có gì cả. Vậy thì chúng ta có th nào xây d ng đư c m t th gi i trong đó không tồn tại s phân chia gi a "nh ng người có" và "nh ng người không có" chăng?

https://thuviensach.vn

Thật s thì chuy n đang xảy ra là, nhìn thấy cái l h ng, cái hố sâu ngăn cách gi a người giầu và k nghèo, gi a người đầy khả năng và k có ít, ho c không có chút khả năng nào, các nhà chính tr và kinh t đang cố g ng giải quy t vấn đ qua s cải t kinh t và xã h i. Đi u đó cũng có th là tốt đấy. Tuy nhiên, m t s chuy n bi n tri t đ s không th xảy ra khi mà chúng ta còn chưa hi u thấu toàn b quá trình thù ngh ch, ganh t , ác tâm; đ

mà thấy r ng ch khi nào cái quá trình này đư c cảm thông và chấm d t, thì tình thương yêu m i có th nẩy nở trong lòng chúng ta.

Krishnamurti – Life Ahead

https://thuviensach.vn

CẦU NGUYỆN

Hỏi :

- Cầu nguyện là gì? Cầu nguyện có quan trong trong đời

sống thường nhật không?

Krishnamurti đáp :

- Tại sao bạn cầu nguy n? Và cầu nguy n là gì?

Phần l n n i dung s cầu nguy n ch là xin x , nài n . Khi bạn đau kh , bạn thả mình vào cái loại cầu nguy n này đ t an ủi.

Khi bạn cảm thấy quá cô đơn, xuống tinh thần, phi n mu n , bạn cầu Thư ng Đ giúp; cho nên bạn coi cầu nguy n như m t cu c van xin.

Hình th c cầu nguy n có th khác nhau, nhưng m c đích ti m ẩn phía sau thì thường là giống nhau. Cầu nguy n, đối v i đa số

quần chúng, là xin x , van lơn, nài n . Bạn có cầu nguy n theo ki u như vậy không? Tại sao bạn cầu nguy n? Tôi không nói r ng bạn "nên" hay "không nên" cầu nguy n. Nhưng tại sao bạn cầu nguy n? Bạn cầu nguy n đ đư c tăng thêm ki n th c, thêm bình an chăng? Bạn cầu nguy n đ cho th gi i có th thoát kh i đau kh chăng?

Có còn cách cầu nguy n nào khác chăng?

Có cách cầu nguy n, đúng ra thì không phải là cầu nguy n, mà là t a r ng thi n chí, lòng thương yêu, quảng bá tư tưởng đ p. Vậy thì bạn cầu nguy n ra sao?

Phải chăng khi cầu nguy n, thường là bạn xin Thư ng Đ , ho c các v Thần Thánh, hãy cho bạn đư c đầy bát cơm? Bạn không th a mãn v i cái bạn đã đư c, bạn muốn cái bát của bạn đư c đầy theo ý bạn muốn. Cho nên s cầu nguy n ch v n v n là m t cu c xin x , m t đòi h i phải đư c th a mãn, vậy thì hi n nhiên nó không còn là cầu nguy n n a. Bạn n non v i Thư ng Đ : "Con đau kh quá, xin hãy vì con, trả em con, con trai con lại cho con. Xin cho con đư c giầu có". Bạn nài n dai d ng, ch c ch n đó không phải là cầu nguy n rồi.

Chính ra bạn phải t tìm hi u đ coi tại sao bạn c n n nì van v đ đư c cái gì đó, tại sao t trong n i tâm của bạn lại có cái s thôi thúc nó b t bạn phải đi khẩn cầu xin x này.

https://thuviensach.vn

Càng hi u rõ mình qua s t nh th c v nh ng đi u mình suy tư, v cảm giác của mình, bạn càng phát hi n ra th c tại, cái chân lý này s giúp bạn hoàn toàn giải thoát.

Krishnamurti -- Life Ahead

https://thuviensach.vn

CHẤM D T S GIẬN D

Tôi tin ch c r ng tất cả chúng ta đ u cố g ng ch ng s giận d nhưng dường như khó mà xóa tan cơn giận cho n i.

Vậy thì còn có cách nào làm tan bi n đư c cơn giận không?

Thân và tâm đ u có th là lý do đ cơn giận bùng lên. Người ta n i giận có th vì b cản trở, vì phản ng t v b thất bại, ho c s an toàn mà người ta đã dầy công xây d ng nay b đe d a, vân vân.

Chúng ta đ u rất quen thu c v i s giận d . Làm sao đ cho người ta thấu hi u và xua tan đư c cơn giận. N u bạn cho r ng nh ng s tin tưởng, quan đi m, ý ki n của bạn là đi u quan tr ng nhất thì bạn s phản ng d d i khi b người khác t ý th c m c. Thay vì bám ch t vào nh ng s tin tưởng và ý ki n, n u bạn b t đầu t h i coi chúng có là đi u thi t y u cho s hi u bi t v cu c đời chăng, t đó, qua s thấu tri t nguyên nhân gây ra mâu thuẫn, s giận d s tan bi n.

Vì lý do xã h i và tôn giáo, ho c vì ti n nghi, chúng ta có thói quen t ki m ch , nhưng muốn tr tận gốc thói giận d , chúng ta cần phải rất t nh th c.

Bạn nói r ng bạn n i giận khi bạn nghe nói v m t câu chuy n bất công. Bạn làm vậy là vì bạn thương người, vì bạn có lòng t bi bác ái chăng? Li u lòng thương xót và s giận d có th đi đôi v i nhau chăng? Li u có th có công lý khi mà người ta đem lòng căm giận, ghét b chăng?

Bạn có th n i giận trư c nh ng s bất công, tàn nhẫn, nhưng s giận d của bạn không thay đ i đư c tình th , mà ch đem lại s tai hại. Đ có đư c nh ng đi u bạn muốn, thì bạn, chính bạn, phải có t tâm, phải có nh ng suy tư sâu s c.

Hành đ ng thoát thai t s thù ghét ch có th làm tăng thêm thù ghét.

Nơi nào có s căm giận thì không có công chính. Công chính và căm giận không th đi đôi v i nhau.

Collected Works of J. Krishnamurti, Vol.III

https://thuviensach.vn

MỘT TÂM HỒN PHONG PHÚ TRONG SÁNG

Th c Tại, Thư ng Đ đích th c -- Thư ng Đ đích th c, không phải là v Thư ng Đ do loài người tạo ra -- không hài hòa v i m t tâm hồn đã b tàn phá, nh nhen, nông cạn, thi n cận, h p hòi. Phải là m t tâm hồn lành mạnh m i thẩm thấu n i. Nhu cầu đ hòa nhập v i Th c Tại phải là m t tâm hồn phong phú --

phong phú ở đây không phải là giầu ki n th c mà là m t tâm hồn an nhiên, vô tư ; m t tâm hồn chưa h b trầy tr a vì kinh nghi m, m t tâm hồn không b ràng bu c bởi thời gian. Nh ng thần thánh do quý v sáng ch ra đ t an ủi thì ch u đ ng đư c s giày vò; loại thần thánh đó chấp nhận đư c m t tâm hồn đã b làm cho u mê trì tr . Nhưng "th thật" thì không phù h p v i đi u đó. Th c Tại hài hòa v i cái toàn hảo, v i con người tr n v n có trái tim trong sáng, đầy ăm p ni m cảm xúc nồng nàn, có khả năng thấu suốt cái đ p của thiên nhiên, cây c , n cười của em bé, và n i đau của người đàn bà chưa bao giờ có đư c b a cơm no.

Bạn phải có đư c ni m cảm xúc đ c bi t này, có s nhậy cảm này đối v i tất cả -- đối v i loài vật, t con mèo bư c qua b c tường kia, t s bê bối, b rạc, dơ dáy, bẩn th u, thô l của nh ng người nghèo kh , tuy t v ng. Bạn phải có m t tâm hồn bén nhậy, m t trái tim nồng nàn cảm thông, không v i đường lối riêng bi t nào, không phải là s xúc đ ng t i lui bất ch t, mà là s nhậy cảm sâu xa t trong tâm hồn, b ng m t, b ng tai, b ng gi ng nói ti ng cười, b ng toàn th con người của bạn. Bạn phải là người luôn luôn nhậy cảm, bất c lúc nào.

Tr phi bạn thật là nhậy cảm, n u không, s không th có trí tu . Trí tu ch t i v i s nhậy cảm và quan sát.

Krishnamurti -- The Book of Life

https://thuviensach.vn

S TH C T NH HÓA GIẢI M I VẤN ĐỀ

S suy nghĩ hi n nhiên là đã b đi u ki n hóa; không có cái g i là suy nghĩ t do. Suy nghĩ không bao giờ có th đư c t do, mà nó thoát thai t m t quá trình đư c tôi luy n lâu dài v i nh ng quan đi m v văn hóa, đời sống, xã h i, kinh t , chính tr của chúng ta. M i đi u suy nghĩ của bạn đ u phải là k t quả

đư c rút ra t chính nh ng cuốn sách mà bạn đã đ c, t chính nh ng đi u mà bạn đã lãnh h i, đã th c hi n. Cho nên n u chúng ta có th nhận ra -- và ngay bây giờ đây n u chúng ta có th thấy đi u đó đư c bi u th , thấy ý nghĩa của nó, thấy rõ --

may ra chúng ta có khả năng cởi b đư c s th ng thúc tư

tưởng mà không cần phải tận l c, không cần phải dùng đ n ý chí quy t tâm. Bởi vì ngay khi bạn quy t tâm, thì lập t c có ngay m t th c th xuất hi n đ đòi h i, m t th c th phát bi u ý ki n: "Tôi phải làm cho tâm trí tôi thoát đư c hoàn cảnh b đi u ki n hóa".

Cái th c th phát bi u đó chính là hi n thân của ni m khao khát g t hái thành quả nào đó của chúng ta, như th , s xung đ t vẫn còn y nguyên đó. Vậy thì, li u có th có s nhận th c, ch thuần túy nhận th c, v tình trạng b đi u ki n hóa của chúng ta chăng? -- đư c vậy thì s không có s xung đ t, va chạm trong n i tâm.

Chính s th c t nh thuần túy đó, n u đư c, s có th hóa giải m i vấn đ .

Collected Works of J. Krishnamurti, vol. IX, p. 35

https://thuviensach.vn

QUAN SÁT COI TẬP QUÁN HÌNH THÀNH RA SAO

Không thoát ra kh i đư c s ám ảnh của quá kh , s ch ng th nào có t do, bởi vì tâm hồn s không th m i m , tươi mát, hồn nhiên. Ch có cái tâm hồn tươi mát, hồn nhiên là đư c t do thôi. T do ch ng liên h gì v i tu i tác, ch ng liên h gì đ n v i kinh nghi m, và theo ý tôi thì dường như đi u cốt tủy đ có t do n m ngay trong s thấu hi u guồng máy tập quán, thói quen, t ý th c t i vô th c. Đây không phải là câu h i làm th nào đ

chấm d t đư c thói quen, nhưng là nhìn rõ cấu trúc của nó. Bạn phải quan sát coi thói quen hình thành ra sao và s ki n chối b ho c chống lại thói quen thì lại tạo ra m t thói quen khác như th nào. Cần phải rất sáng suốt đ ý th c đư c tập quán, nhờ vậy, bạn s nhận ra r ng tập quán s không còn hình thành đư c n a. Chống đối thói quen, ti u tr nó, chối b nó, ch là s ti p nối của thói quen. Khi bạn chống lại m t thói quen là bạn đã cho phép m t thói quen m i hình thành, và chính s chống đối đó bây giờ lại trở thành m t thói quen m i. Nhưng n u bạn ch đơn thuần nhận th c đư c toàn b cấu trúc của tập quán mà không khởi tâm chống đối, bạn s thấy đư c s giải thoát kh i tập quán, và trong cảnh gi i t do, khai phóng ấy, đi u m i m xuất hi n.

Ch có nh ng đầu óc trì tr , mơ mơ màng màng m i tạo ra và bám ch t vào thói quen. M t tâm hồn t nh th c t ng giây, t ng phút -- chăm chú nghe t ng lời, chăm chú vào hoạt đ ng của đôi tay, của s suy nghĩ, của nh ng cảm giác -- s phát hi n đư c r ng s hình thành m t thói quen m i đã chấm d t.

Đây là s ki n rất quan tr ng cần thấu tri t, bởi vì khi tâm trí phá v m t thói quen, thì ngay chính trong quá trình đó, nó tạo nên m t thói quen khác, như th , ch ng bao giờ nó đư c giải thoát kh i thói quen cảû. Nhưng mà, ch có m t tâm trí đã giải thoát, hoàn toàn t do, không b thói quen choán ch , thì m i có khả năng lãnh h i đi u vư t quá gi i hạn của nó đư c.

Collected Works of J. Krishnamurti, vol. XIII, p. 240

https://thuviensach.vn

TÌNH YÊU

Chúng ta không th nói ngay lập t c tình yêu là cái gì, bởi vì tình yêu không phải là loại có th s n sàng cho ta giải thích b ng ngôn t . Không d dàng th đâu. Ấy vậy mà không có tình yêu thì đời sống s rất khô khan, hiu quạnh, không có tình yêu thì cây cối, chim chóc, n cười, cây cầu b c ngang sông, người lái đò, loài vật, v . v ., s ch ng có nghĩa gì cả. Không có tình yêu, cu c đời là cái hồ cạn nư c. S phong phú dư i lòng sông sâu đã nuôi sống bi t bao nhiêu loài thủy t c; nhưng cái hồ cạn thì ch ng bao lâu s khô khốc dư i ánh n ng m t trời, ch ng còn lại gì ngoài bùn và rác.

Đối v i phần đông chúng ta, tình yêu là cái gì quá m c khó hi u, bởi vì đời sống của chúng ta rất là nông cạn. Chúng ta muốn đư c yêu, đồng thời chúng ta cũng muốn yêu, và phía sau t ng "yêu", thấp thoáng có n i ni m e s ẩn hi n. Vậy thì, li u không phải là đi u rất quan tr ng đủ khi n cho m i người trong chúng ta phải tìm hi u coi cái s ki n đ c bi t này th c t là cái gì chăng?

Chúng ta ch có th tìm ra lời giải đáp n u chúng ta nhận th c rõ đư c cách chúng ta quan tâm t i m i người, cách chúng ta đ

ý t i cây cối, sinh vật, k xa lạ, k đói khát ra sao. Chúng ta phải nhận th c rõ đư c cách chúng ta quan tâm t i bè bạn, t i bậc thầy, n u chúng ta có, ho c là cung cách chúng ta quan tâm t i cha m của chúng ta như th nào.

Jiddu Krishnamurti -- On Love and Loneliness -- With young people in India -- Harper San Francisco

https://thuviensach.vn

NGUYÊN NHÂN CHÍNH C A BẠO L C

… " … Tôi nghĩ r ng nguyên nhân chính của bạo l c là vì t trong thâm tâm, m i người chúng ta đ u tìm ki m đi u bảo đảm an ninh cho mình. Trong m i chúng ta, ni m khao khát an ninh --

cái cảm giác an n -- đã phóng ra s đòi h i đ đạt cho b ng đư c.

Ch c ch n là t đáy lòng, m i người trong chúng ta đ u mong m i đư c an toàn, nhất đ nh là như vậy. Đó là lý do chúng ta có các loại luật hôn nhân này, đ chúng ta có th chi m h u m t người đàn bà, ho c m t người đàn ông, và đư c an toàn trong mối quan h v chồng của chúng ta. N u mối quan h đó b xâm phạm, chúng ta trở nên thô bạo, đó là nhu cầu tâm lý, là s đòi h i t n i tâm, đ cho mối quan h này đư c b n ch t trư c m i s .

Khốn n i, ch ng có cái gì trên đời này đư c coi là ch c ch n, b n v ng trong bất c mối quan h nào. T đáy lòng, v m t tâm lý, chúng ta muốn đư c an toàn, b n v ng, nhưng ch ng có cái gì đư c coi là an toàn, b n v ng mãi mãi ...

Vì vậy, tất cả nh ng n i bất an đó chính là nh ng nguyên nhân gây ra s tàn bạo hi n đang lan tràn, hoành hành trên kh p th gi i .

Tôi nghĩ r ng bất c ai đã quan sát, dù ch sơ sơ, nh ng chuy n đang xẩy ra kh p hoàn cầu, và nhất là trên đất nư c bất hạnh này, thì ch ng cần phải có m t s hi u bi t sâu xa, uyên bác, c tìm ki m nh ng đi u này nơi bản thân, mà khi phóng chi u ra, nó chính là nh ng nguyên nhân của s tàn bạo, chai đá, thờ ơ lãnh đạm và hung d vư t m c này …

Collected Works of J. Krishnamurti, 17 Vols. Dubuque, IA: Kendall/Hunt publishing, 1991,1992

https://thuviensach.vn

Document Outline

- J. KRISHNAMURTI CUỘC ĐỜI và TƯ TƯỞNG

- ÁNH SÁNG CHO CHÍNH MÌNH

- BẢN THÂN VÀ SỰ SỢ HÃI

- CHIẾN TRANH

- GIÁO DỤC

- KHÔNG THÀNH KIẾN

- NGUYÊN NHÂN CỦA SỰ SỢ HÃI

- SỐNG ĐƠN GIẢN

- SỐNG và CHẾT

- SỰ SỢ HÃI

- TÂM CẢM

- TẦM ĐẠO và ĐẠO SƯ

- TÂM TRÍ TĨNH LẶNG

- THẨM QUYỀN NGĂN TRỞ SỰ HỌC HỎI

- TÌNH CẢM CỦA ĐỨA TRẺ

- TRÍ TUỆ

- TỰ DO

- TỰ DO TƯ TƯỞNG

- VẺ ĐẸP của THIÊN NHIÊN

- VỀ THẨM QUYỀN

- YÊU

- SỰ SỐNG VĨNH CỬU

- CÁI "MỚI" TUYỆT DIỆU

- CẢM NHẬN THỰC TẠI

- GIẢI THOÁT KHỎI DÍNH MẮC

- NIỀM TIN

- GIAO CẢM VỚI THIÊN NHIÊN

- TỰ DO ÐÍCH THỰC

- CỐT TỦY NHỮNG LỜI THUYẾT GIẢNG

- NỖI SỢ KHÔNG RỜI

- CHẾT LÀ THẾ NÀO

- SỰ THAY ÐỔI CẤP THIẾT

- ÐẾN VỚI THƯỢNG ÐẾ

- SỰ HÀI HÒA GIỮA SINH VÀ TỬ

- SỰ HÀI HÒA TRONG ÐỜI SỐNG

- TỰ TÌM HIỂU CHÍNH MÌNH

- TẦM ÐẠO và ÐẠO SƯ

- NHÀ GIÁO DỤC CHÂN CHÍNH

- NIỀM AN LẠC CHÂN THẬT

- CÁI ĐẸP và NHÀ NGHỆ SĨ

- GIẢI TRỪ PHIỀN MUỘN

- ĐƠN GIẢN và KHIÊM TỐN

- TẠI SAO CHÚNG TA LỆ THUỘC ?

- TÔI SỢ CHẾT

- VỀ THÓI NGỒI LÊ MÁCH LẺO

- NIỀM HÃNH DIỆN

- TÂM TĨNH LẶNG

- KHI TÂM HỒN ĐƯỢC KHAI PHÓNG

- THỰC TẠI

- NỖI ĐAU

Table of Contents

J. KRISHNAMURTI CUỘC ĐỜI và TƯ TƯỞNG

ÁNH SÁNG CHO CHÍNH MÌNH

BẢN THÂN VÀ SỰ SỢ HÃI

CHIẾN TRANH

GIÁO DỤC

KHÔNG THÀNH KIẾN

NGUYÊN NHÂN CỦA SỰ SỢ HÃI

SỐNG ĐƠN GIẢN

SỐNG và CHẾT

SỰ SỢ HÃI

TÂM CẢM

TẦM ĐẠO và ĐẠO SƯ

TÂM TRÍ TĨNH LẶNG

THẨM QUYỀN NGĂN TRỞ SỰ HỌC HỎI

TÌNH CẢM CỦA ĐỨA TRẺ

TRÍ TUỆ

TỰ DO

TỰ DO TƯ TƯỞNG

VẺ ĐẸP của THIÊN NHIÊN

VỀ THẨM QUYỀN

YÊU

SỰ SỐNG VĨNH CỬU

CÁI "MỚI" TUYỆT DIỆU

CẢM NHẬN THỰC TẠI

GIẢI THOÁT KHỎI DÍNH MẮC

NIỀM TIN

GIAO CẢM VỚI THIÊN NHIÊN

TỰ DO ÐÍCH THỰC

CỐT TỦY NHỮNG LỜI THUYẾT GIẢNG

NỖI SỢ KHÔNG RỜI

CHẾT LÀ THẾ NÀO

SỰ THAY ÐỔI CẤP THIẾT

ÐẾN VỚI THƯỢNG ÐẾ

SỰ HÀI HÒA GIỮA SINH VÀ TỬ

SỰ HÀI HÒA TRONG ÐỜI SỐNG

TỰ TÌM HIỂU CHÍNH MÌNH

TẦM ÐẠO và ÐẠO SƯ

NHÀ GIÁO DỤC CHÂN CHÍNH

NIỀM AN LẠC CHÂN THẬT

CÁI ĐẸP và NHÀ NGHỆ SĨ

GIẢI TRỪ PHIỀN MUỘN

ĐƠN GIẢN và KHIÊM TỐN

TẠI SAO CHÚNG TA LỆ THUỘC ?

TÔI SỢ CHẾT

VỀ THÓI NGỒI LÊ MÁCH LẺO

NIỀM HÃNH DIỆN

TÂM TĨNH LẶNG

KHI TÂM HỒN ĐƯỢC KHAI PHÓNG

THỰC TẠI

NỖI ĐAU