https://thuviensach.vn

423 LกI VÀNG CกA PHกT

(KINH PHÁP CÚ, DHAMMAPADA)

https://thuviensach.vn

TỦ SÁCH ĐẠO PHẬT NGÀY NAY

Chủ nhiệm & biên tập:

TT. Thích Nhật Từ

(ĐT: 0908.153.160; email: thichnhattu@gmail.com) Tủ Sách Đạo Phật Ngày Nay do Thầy Nhật Từ chủ

biên bao gồm các Nghi thức tụng niệm thuần Việt và trên 200 đầu sách nghiên cứu và ứng dụng về Phật học, thuộc loại sách gối đầu giường cần thiết cho mọi đối tượng độc giả.

Quý tác giả, dịch giả muốn xuất bản sách nghiên cứu và ứng dụng Phật học, quý Phật tử muốn ấn tống kinh sách Phật giáo, các đại lý cần nhận sách phát hành, xin vui lòng liên hệ:

NHÀ SÁCH ĐẠO PHẬT NGÀY NAY

Chùa Giác Ngộ

92 Nguyễn Chí Thanh, P.3, Q.10, TP. HCM

ĐT: (028) 3839-4121

www.daophatngaynay.com I www.chuagiacngo.com https://thuviensach.vn

Tก SÁCH ĐẠO PHกT NGÀY NAY

Sa-môn THÍCH NHกT TỪ

- dịch -

423 LกI VÀNG CกA PHกT

(KINH PHÁP CÚ, DHAMMAPADA)

(Tái bản lần 4)

NHÀ XUẤT BẢN HỒNG ĐỨC

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

MỤC LỤC

Lời giới thiệu ..............................................vii

PHẦN DẪN NHกP

1. Nguyện hương ......................................... 3

2. Đảnh lễ Tam bảo ..................................... 4

3. Tán hương ................................................ 6

4. Tán dương giáo pháp .............................. 7

PHẦN CHÁNH KINH

I. Phẩm Song Đối ......................................11

II. Không Phóng Dật .............................17

III. Phẩm Tâm ...........................................21

IV. Phẩm Hoa .............................................25

V. Phẩm Ngu .............................................31

VI. Phẩm Hiền Trí .....................................37

VII. Phẩm A La Hán .................................42

VIII. Phẩm Ngàn .......................................46

IX. Phẩm Ác ...............................................51

X. Phẩm Hình Phạt ...................................56

XI. Phẩm Già ..............................................61

XII. Phẩm Tự Ngã .....................................65

XIII. Phẩm Thế Gian .................................69

https://thuviensach.vn

vi • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ)

XIV. Phẩm Phật Đà ...................................73

XV. Phẩm An Lạc ......................................79

XVI. Phẩm Hỷ Ái ......................................83

XVII. Phẩm Sân Hận.................................87

XVIII. Phẩm Cấu Uế .................................92

XIX.Phẩm Pháp Trụ ..................................98

XX. Phẩm Đạo .........................................104

XXI. Phẩm Tạp Lục .................................110

XXII. Phẩm Địa Ngục .............................117

XXIII. Phẩm Voi ......................................122

XXIV. Phẩm Tham Ái .............................127

XXV. Phẩm Tỳ-kheo ...............................136

XXVI. Phẩm Bà-la-môn .........................144

PHẦN SÁM NGUYỆN

1. Bát-nhã tâm kinh ................................159

2. Niệm Phật .............................................162

3. Năm điều quán tưởng ........................163

4. Quán chiếu thực tại ............................164

5. Sám quy nguyện .................................165

6. Hồi hướng công đức ...........................168

7. Lời nguyện cuối ...................................169

8. Đảnh lễ Ba ngôi báu ............................171

https://thuviensach.vn

LỜI GIỚI THIỆU

Là một trong 15 quyển thuộc Tiểu Bộ

Kinh ( Khuddaka Nikaya), Kinh Pháp Cú ( Dhammapada/ Dharmapada) là quyển kinh Phật được dịch ra nhiều ngôn ngữ nhất trên thế giới và là Kinh phổ biến nhất trong cộng đồng Phật giáo, đặc biệt tại các nước Phật giáo Nam tông bao gồm Tích-lan, Miến-điện, Thái-lan, Lào và Campuchia.

Kinh Pháp Cú được xem là quyển kinh Phật bỏ túi, kinh gối đầu giường của người học Phật, tu Phật và trải nghiệm chân lý Phật. Dù không phải là bài kinh theo dạng pháp hội được thuyết giảng từ đầu chí cuối như phần lớn các bài Kinh khác, Kinh Pháp https://thuviensach.vn

viii • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Cú là một tuyển tập 423(1) bài thơ thiền của đức Phật, vốn có xuất xứ và được trích lại từ trong bốn bộ Kinh như Trường Bộ Kinh, Trung Bộ Kinh, Tương Ưng Bộ Kinh và Tăng Chi Bộ Kinh. Do vì có xuất xứ từ bốn bộ Kinh quan trọng nhất của Kinh tạng Pāḷi, Kinh Pháp Cú được xem là Kinh giới thiệu bao quát về triết lý cao siêu của đức Phật bằng ngôn ngữ thi ca giàu chất văn chương.

Có thể nói, toàn bộ các lời dạy cao quý về chân lý ( dhamma) và đạo đức ( vinaya) được đức Phật khám phá và truyền bá trong 45 năm đều được chọn lọc cô đọng trong 423 câu lời vàng này, được phân thành 26

chủ đề (phẩm/ chương) khác nhau. Mỗi chủ

1. Bản dịch này dựa vào ấn bản Pāḷi Dhammapada, ấn bản thông dụng nhất với 26 chương và 423 câu.

Ấn bản Patna Dharmapada chỉ có 22 chương với 414

câu. Ấn bản Gāndhāri Dharmapada có 26 chương và 540 câu. Ấn bản Udānavarga có 33 chương và 1.050

câu, được xem là ấn bản có số câu nhiều nhất.

https://thuviensach.vn

LỜI GIỚI THIỆU • ix đề gồm nhiều bài thơ có cùng tư tưởng và nội dung, đề cập đến các khía cạnh chân lý và các giá trị cao quý, mà người đọc có thể

học và ứng dụng trong cuộc sống, mang lại hạnh phúc và bình an cho bản thân, gia đình, xã hội, bây giờ và tại đây.

Về từ nguyên, “Pháp cú” ( Dhammapada) là tổ hợp gồm 2 từ “pháp” ( dhamma) và “cú” ( pada), vốn đều là các từ đa nghĩa trong các ngữ cảnh khác nhau. Khái niệm “pháp” trong Kinh Pháp Cú có nghĩa là “chánh pháp” ( Buddhadhamma), “học thuyết của Phật” ( Buddha’s doctrine) hay

“chân lý” ( truth), trong khi, “cú” ( pada) có nghĩa là “chân” ( foot), “con đường” ( path),

“thi kệ” ( verse) hay danh ngôn. “Pháp cú” có thể được dịch bằng nhiều cụm từ khác nhau như: “Con đường chân lý” ( path of truth),

“con đường chánh pháp” ( Path of Buddha’s Teaching), “danh ngôn chánh pháp”, “lời Phật https://thuviensach.vn

x • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) dạy” ( Buddha’s Teachings) hay “lời vàng của Phật” ( Buddha’s Golden Sayings).

Về phương diện văn học, Kinh Pháp Cú là tập hợp hơn 400 bài thơ của đức Phật, rất chuẩn về niêm luật Pāḷi cổ, sử dụng loại ngôn ngữ quần chúng, giản dị, gần gũi với đời thường, với nhiều hình ảnh, ẩn dụ sâu sắc, chứa đựng nhiều giá trị nhân văn và đạo đức. Nhặt lấy các hình ảnh và sự kiện từ

cuộc sống thật trong thời đại của ngài, đức Phật đã làm cho từng “bài thơ danh ngôn”

của Ngài trở nên sinh động, sâu huyền, người đọc cảm nhận các giá trị nội tĩnh, mà mỗi lần đọc và chiêm nghiệm, người đọc sẽ

cảm nhận được sự bình an đích thực.

Về nội dung, Kinh Pháp Cú đề cập đến thế giới quan, nhân sinh quan, xã hội quan, đạo đức quan và giải thoát quan của đức Phật. Về thế giới quan, đức Phật chủ trương không có nguyên nhân khởi thủy của sự sống https://thuviensach.vn

LỜI GIỚI THIỆU • xi và mọi sự vật hiện tượng, dù đó là duy thần, duy vật hay duy tâm. Thế giới là một tương quan đa chiều, tương tác và tương thuộc.

Về nhân sinh quan, đức Phật cho rằng con người là trung tâm của vũ trụ, con người là gốc của các hoạt động nhân văn, đạo đức và xã hội. Con người quan trọng hơn Thượng đế và thần linh. Về xã hội quan, đức Phật chủ trương công bằng xã hội, dân chủ, nhân quyền, bình đẳng giới, nhằm góp phần thiết lập một xã hội hòa bình, thịnh vượng và phát triển. Đạo đức quan Phật giáo gồm ba phương diện: Không làm điều phi pháp, làm tất cả việc thiện, giữ tâm trong sáng và cao thượng. Về giải thoát quan, đức Phật chủ trương giải phóng tất cả nỗi khổ niềm đau của kiếp người bằng cách thừa nhận bế

tắc, truy tìm nguyên nhân (tham ái, sân hận, si mê, chấp thủ), trải nghiệm hạnh phúc niết-bàn và thực hiện chánh đạo (chánh kiến, chánh tư

duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định).

https://thuviensach.vn

xii • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Mỗi một bài thơ thiền trong Kinh Pháp Cú là một triết lý sống vị nhân sinh, bây giờ và tại đây. Mỗi ngày, dành 10-15 phút đọc các bài thơ thiền của đức Phật trong Kinh Pháp Cú, đọc thật chậm rãi, suy nghĩ nghĩa lý, chiêm nghiệm những điều minh triết của Phật, ta sẽ học được nhiều bài học cao quý, trong việc làm chủ cảm xúc và hành vi, nhờ

đó, làm chủ được vận mệnh.

Mỗi khi có nỗi buồn, lo lắng, căng thẳng, sầu bi, bất hạnh, thất bại khổ đau, thử thách và trở ngại, hãy đọc Kinh Pháp Cú, người đọc như được truyền thêm nghị lực để vượt qua, sống lạc quan, tích cực và thăng hoa các giá trị cao quý. Những lúc gặp thuận duyên, thành công, hạnh phúc, đọc Kinh Pháp Cú sẽ nuôi lớn các đức tính cao quý như từ bi, hoan hỷ, buông xả, vô ngã, vị tha, nhờ đó, ta có thêm lý do để tinh tấn vươn đến nhiều thành công to lớn hơn, góp phần làm cho cuộc sống có ý nghĩa hơn.

https://thuviensach.vn

LỜI GIỚI THIỆU • xiii Vì những giá trị thực tiễn vừa nêu, vào năm 2011, tôi phát tâm dịch Kinh Pháp Cú ra tiếng Việt, bằng thể thơ song thất lục bát, đăng trên nguyệt san Đạo Phật Ngày Nay, do tôi làm Chủ biên, nhằm giới thiệu những lời dạy nguyên chất của đức Phật, đượm nhuần chất liệu an lạc và giải thoát. Mong sao, mỗi nhà Phật tử đều có Kinh Pháp Cú trên bàn thờ Phật, mỗi Phật tử đều có Kinh Pháp Cú trên bàn làm việc của mình. Hãy cùng phát tâm truyền bá Kinh Pháp Cú đến tất cả mọi người, để ngọn đèn chánh pháp có thể soi sáng tất cả chúng ta.

Rằm Phật đản 2637 (PL.2557, DL.2013) Sa-môn Thích Nhật Từ

Tổng biên tập Tủ sách Đạo Phật Ngày Nay https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

PHẦN DẪN NHẬP

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

PHẦN DẪN NHẬP • 3

1. NGUYỆN HƯƠNG

(Chủ lễ quì ngay thẳng, xướng bài Nguyện hương. Gia chủ đồng mặc niệm và quán tưởng theo lời Nguyện)

Nam-mô Bổn Sư Thích-ca Mâu-ni Phật O

Trên sen báu, hào quang rạng rỡ

Đức Năng Nhơn tướng hảo

huy hoàng,

Hóa thân cứu độ mười phương,

Cúi đầu đảnh lễ, đạo tràng quy y.

Đèn chánh pháp rạng ngời khắp chốn, Đạo từ bi phổ biến muôn nơi.

Tăng Ni đạo lực sáng ngời,

Tại gia tu học, thảnh thơi, an nhàn.

Cầu thế giới hòa bình, phát triển

Mong nước nhà hưng hiển, tự do,

Mọi người hạnh phúc, ấm no,

Khắp nơi yên ổn, không lo lắng gì.

Chúng con nguyện, đời đời kiếp kiếp, https://thuviensach.vn

4 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Được thân người, học Phật tu nhân,

Xa lìa biển khổ trầm luân,

Tấn tu đạo nghiệp, viên thành

quả cao.

Nam-mô Hương Cúng Dường Bồ-tát

( 3 lần) O

2. ĐẢNH LỄ TAM BẢO

Phật là đấng giác ngộ mình, Độ người thoát khỏi tử sinh bao đời, Từ bi, trí tuệ rạng ngời,

Là thầy ba cõi trời người xưa nay.

Chí tâm đảnh lễ tất cả Đức Phật ba đời thường trú trong mười phương.

( 1 lạy) O

Pháp là phương thuốc diệu thay, Chữa lành bệnh khổ bao loài

chúng sanh,

https://thuviensach.vn

PHẦN DẪN NHẬP • 5

Như vầng trăng sáng lung linh,

Soi đường ra khỏi u minh mê mờ.

Chí tâm đảnh lễ tất cả Tôn Pháp ba đời thường trú trong mười phương.

( 1 lạy) O

Tăng là những bậc chân tu, Biết đời huyễn mộng, giã từ ra đi,

Thấm nhuần trí tuệ, từ bi,

Độ đời thoát khỏi tham ... si khổ sầu.

Chí tâm đảnh lễ tất cả Hiền Thánh Tăng ba đời thường trú trong mười

phương. ( 1 lạy) OOO

***

https://thuviensach.vn

6 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 3. TÁN HƯƠNG

(Đại chúng đứng thẳng và chấp tay trước ngực. Duy-na và Duyệt Chúng khai chuông mõ. Từ đây trở đi, chủ lễ xướng và gia chủ cùng tụng theo).

Lò hương vừa bén chiên đàn

Tỏa xông pháp giới đạo tràng

mười phương

Hiện thành mây báu cát tường

Xin Phật chứng giám tâm hương

chí thành

Pháp thân các Phật tịnh thanh

Chứng minh hương nguyện, phước

lành rưới ban.

Nam mô Hương Vân Cái Bồ-tát.

( 3 lần) OOO

https://thuviensach.vn

PHẦN DẪN NHẬP • 7

4. TÁN DƯƠNG GIÁO PHÁP

Pháp Phật cao siêu, lý rộng sâu

Trăm ngàn muôn kiếp khó tìm cầu

Nay con gặp được xin trì tụng

Nguyện hiểu chân Kinh nghĩa

nhiệm mầu

Nam-mô Khai Pháp Tạng Bồ-tát

( 3 lần) OOO

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 11

I. PHẨM SONG ĐỐI

( Yamaka-vagga)

1-2. Ý làm chủ hành vi tạo tác Ý dẫn đầu, thiện ác tạo ra

Nếu dùng tâm ý ác tà

Nói năng, hành động khổ sa vào mình.

Như xe chở lăn nhanh theo bánh;

Bánh đi đâu, xe đến liền theo

Mỗi khi tâm thiện đã gieo

Quả lành trổ, giống bóng đeo

theo hình.

3. Ai ôm hận bị người hãm hại

“Nó đánh tôi và chửi mắng tôi”

“Thắng tôi, cướp đoạt của tôi”

Nhớ hoài bất hạnh, khó nguôi

hận thù.

https://thuviensach.vn

12 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 4. Ai bỏ được hận thù bị hại:

“Nó đánh tôi và chửi mắng tôi”

“Thắng tôi, cướp đoạt của tôi”

Hận thù tan biến, nguôi ngoai

cõi lòng.

5. Trả thù hận bằng tâm oán giận Muôn kiếp dài khó đặng thành công

Từ bi chuyển hóa thù chung

Đây là định luật công bằng xưa nay.

6. Trong kiếp sống ai ngờ cái chết Rình rập ta chẳng sót mảy may

Người nào giác ngộ điều này

Hơn thua, tranh chấp... dứt ngay

tức thì.

7. Ai đắm nhiễm năm điều dục lạc Chẳng giữ tâm, làm chủ giác quan

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 13

Uống ăn thái quá hại thân

Tánh hay lười biếng, nhọc nhằn

qua loa.

Người như thế bị ma đánh bại

Cũng giống như gió thổi ngã cây.

Khổ đau, bất lực nào hay

Đều do buông thả, đắm say sắc trần.

8. Không nhiễm đắm, quán thân nhơ uế

Giữ gìn tâm, làm chủ giác quan

Uống ăn tiết độ, siêng năng

Vững vàng như núi trước ngàn

bão giông.

9. Dù khoát áo cà-sa đĩnh đạc Mà tâm còn uế trược tham, sân

Sống không chân thật, buông lung

Làm sao xứng hạnh sa-môn sáng ngời?

https://thuviensach.vn

14 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 10. Ai giải phóng tham, sân, trược uế

Sống thanh cao, giữ giới

nghiêm minh

Chánh chân, làm chủ được mình

Người tu như thế thật tình đáng khen.

11. “Không chân thật lại cho chân thật Chân thật thì lầm tưởng dối gian”

Tà tư, tà hạnh làm nhân

Do vậy khó đạt chánh chân trong đời.

12. “Cái chân thật thì cho chân thật Không chân thì khẳng định

không chân”

Chánh tư, chánh hạnh làm nhân

Nhờ vậy đạt được chánh chân

trong đời.

13. Nhà vụng lợp có nhiều lỗ dột Một trận mưa làm ướt tả tơi.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 15

Người không tu tập, mãi chơi

Dục tham xâm nhập, cả đời khổ đau.

14. Nhà lợp khéo, chỗ nào cũng kín Nhiều mưa to chẳng ảnh hưởng chi.

Với người tinh tấn tu trì

Dục tham dứt sạch, có gì phải lo?

15. Kiếp này khổ, kiếp sau càng khổ

Kẻ ác gian chịu khổ hai đời

Quả sầu đeo bám khôn nguôi,

Nhớ ác, day dứt khó rời khỏi ta.

16. Kiếp này sướng, kiếp sau càng sướng

Người đức cao được hưởng

phước vui

Thiện nhân trổ quả còn hoài

Nhớ thiện, an lạc tràn đầy trong tâm.

https://thuviensach.vn

16 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 17. Kiếp này khổ, kiếp sau than khổ

Gieo ác nhân phải khổ hai đời

Lương tâm dằn vặt tơi bời

Rơi vào cõi dữ, than hoài chẳng xong.

18. Kiếp này sướng, kiếp sau càng sướng

Làm phúc thì sung sướng hai đời

Phúc do làm thiện tuyệt vời

Sanh về cõi thiện, thảnh thơi lâu dài.

19. Làu thông cả kho kinh sâu sắc Không thực hành, phóng dật ích chi?

Khác gì như kẻ làm thuê

Chăn bò cho chủ, có gì của ta?

20. Người nói ít nhưng hành miên mật Bỏ tham, sân; tỉnh giác, thong dong Hai đời dính mắc không còn

Người này xứng hạnh sa-môn sáng ngời.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 17

II. KHÔNG PHÓNG DẬT

( Appamāda-vagga)

21. Không phóng dật là con

đường sống

Kẻ buông lung làm hỏng cuộc đời.

Không còn phóng dật, sáng ngời

Buông lung như kẻ chết rồi, ích chi.

22. Sống bất tử với đường tỉnh thức Thói buông lung là vực tử sanh.

Định thiền, giới hạnh, tinh cần

Ung dung đạo giác, an nhàn

thân tâm.

23. Người có trí siêng tu thiền định Luôn tinh cần thức tỉnh ngày đêm

https://thuviensach.vn

18 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Niết-bàn vô thượng xứng tên

Khổ đau, trói buộc không còn

đeo mang.

24. Luôn tinh tấn, tự điều, chính niệm Nương pháp màu, đức hạnh

sáng trong,

Giữ mình, dứt bỏ buông lung

Tiếng lành, phước tốt gia tăng

mỗi ngày.

25. Luôn nỗ lực vượt qua phóng dật Tự điều thân, làm chủ giác quan

Trí nhân như đảo vững vàng

Bão giông không thể ngập tràn

được đâu.

26. Kẻ thiếu trí đam mê phóng dật Bám nghiệp duyên, rồi gặt quả sầu

Trí nhân tinh tấn trước sau

Như gìn của báu làm giàu bản thân.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 19

27. Cảnh hưởng thụ không thèm màng tới

Dục lạc đời chẳng luyến ái tham.

Siêng tu thiền định, chánh tâm,

Niềm vui sâu lắng đạt thành khó chi.

28. Người có trí dẹp tan phóng dật Trên lầu cao tuệ giác nhìn trông

Không sầu khổ, hết buồn vương

Thương người ngu dưới kiếp hồng

trần kia.

29. Sống tinh tấn giữa người phóng đãng

Tỉnh thức luôn bên cạnh kẻ say

Trí nhân như ngựa khéo nài

Bỏ xa ngựa yếu cả bầy sau lưng.

30. Như Đế Thích do tu tinh tấn Khi tái sanh làm chủ cõi thiên

https://thuviensach.vn

20 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Không còn phóng dật được khen.

Đời hay chỉ trích kẻ ghiền buông lung.

31. Tâm luôn thích niềm vui tinh tấn Sợ buông lung phá hạnh thanh cao

Tu theo pháp Phật nhiệm mầu

Đốt tiêu trói buộc, sầu đau bao đời.

32. Tâm luôn thích niềm vui tinh tấn Sợ buông lung phá hạnh thanh cao

Tu theo pháp Phật nhiệm mầu

Niết-bàn sẽ chứng, khổ sầu lánh xa.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 21

III. PHẨM TÂM

( Citta-vagga)

33. Tâm dao động, sầu lo, sợ hãi Khó giữ gìn, vùng vẫy theo duyên.

Trí nhân làm thẳng tâm này

Như người thợ khéo uốn tên

thẳng hàng.

34. Như tôm cá vất ngoài thủy giới Luôn vẫy vùng hướng tới nước nguồn

Tâm tu vẫy mạnh thoát trần

Quyết lòng dẹp sạch ma quân

não phiền.

35. Tâm phàm tục chuyền cành như khỉ

Theo thú vui thành thị, xóm làng.

https://thuviensach.vn

22 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Lành thay, làm chủ được tâm

Giữ tâm định tĩnh, bình an lâu dài.

36. Tâm vi tế, khó nhìn, khó thấy Theo dục tham, thoải mái quay cuồng Trí nhân làm chủ được tâm

Niềm vui nội tại phủ trùm khắp nơi.

37. Đâu cần phải chạy xa, sống ẩn Vào hang sâu, hóa hiện không thân.

Chi bằng điều phục được tâm

Vượt qua trói buộc của ngàn

ma quân.

38. Đối với kẻ tâm không an trụ

Pháp nhiệm mầu khó tỏ nguồn khơi

Niềm tin rúng động ,chơi vơi

Còn nguồn trí tuệ rạng ngời

khó thông.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 23

39. Khi tâm thoát dục tham, vướng mắc

Buông hận thù, ganh ghét, hờn ghen

Vượt trên thiện ác nhị nguyên

Xứng hàng tỉnh thức, không còn

sầu lo.

40. Thân năm uẩn như sành dễ bể

Giữ gìn tâm như thể thành trì

Vung gươm trí tuệ diệt si

Thắng ma quân xấu, chớ vì

vinh quang.

41. Thân vô thường, chẳng bao lâu nữa

Nằm vô tri trong cỗ quan tài

Khi tâm thoát khỏi thân này

Thân như khúc gỗ chẳng xài

vào đâu.

https://thuviensach.vn

24 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 42. Người ác độc diệt trừ đối thủ

Kẻ oan gia trả đũa oan gia

Không bằng tâm ác hại ta

Trầm luân muôn kiếp, đường tà

lún sâu.

43. Cha mẹ muốn cho con

hưởng phước

Thương cỡ nào, chẳng được dài lâu

Tâm lành, nhân tốt gieo sâu

Tự mình tạo dựng, quả mau lớn dần.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 25

IV. PHẨM HOA

( Puppha-vagga)

44. Ai chinh phục địa cầu, thiên giới Vượt lên trên cả cõi Diêm-ma(1)?

Sao bằng ngộ pháp Phật-đà(2)

Như người khéo kết tràng hoa

đẹp màu.

45. Bậc hữu học(3) vượt qua trời đất(4) Vượt lên trên cả cõi Diêm-ma

1. Cõi chết.

2. Đức Phật, bậc giác ngộ tuyệt đối.

3. Hữu học ( Sekha): Người hiểu thông Phật pháp, đang trên đường tu tập giải thoát khỏi phiền não chướng và sở tri chướng, để nhập vào dòng thánh, đạt được tâm giải thoát và tuệ giải thoát.

4. Ám chỉ cõi người và cõi trời, tức con người ngoài hành tinh.

https://thuviensach.vn

26 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Lại thông chánh pháp Phật-đà

Như người khéo kết tràng hoa

đẹp màu.

46. Khi tỏ ngộ thân như bọt nước Ảo ảnh như điện chớp trên không

Bẻ tan tên của ma quân

Vượt tầm thần chết hàng ngàn

dặm xa.

47. Kẻ say nhặt các hoa dục lạc Bị tử thần vây bắt, kéo lôi

Như cơn lũ dữ cuốn trôi

Cả làng trong lúc ngủ vùi đêm thâu.

48. Kẻ say nhặt các hoa dục lạc Nhiễm đắm rồi dính chặt khó buông

Ham vui chưa thỏa nguồn cơn

Tử thần đến bắt khó thương lượng gì.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 27

49. Như ong biết bám hoa

thưởng thức

Không hại gì đến sắc và hương

Giữ gìn hoa, hút nhụy xong

Cũng như bậc thánh vào làng

hóa duyên.

50. Không bươi móc lỗi lầm

người khác

Chuyện đã làm có đạt hay không?

Nhìn mình hành động đục, trong

Vô tình, cố ý, đừng mong phạm vào.

51. Như hoa đẹp bên ngoài hấp dẫn Mà bên trong chẳng đậm mùi hương

Lời hay, ý tưởng lạ lùng

Không làm vô ích, đáng thương

vô cùng.

https://thuviensach.vn

28 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 52. Như hoa đẹp to tròn, hấp dẫn Dạng hình thù, lại đượm mùi hương

Lời hay, ý tưởng lạ lùng

Có làm ắt được quả tròn mười mươi.

53. Như một đống hoa tươi các loại Nhiều tràng hoa được kết xâu nên

Cũng vầy trong chốn hồng trần

Thân làm bao việc quý lành

đáng khen.

54. Hương mạt-lỵ(5), chiên-đàn(6) thơm phức

Cả nước hoa chẳng ngược gió bay.

Hương người đạo đức thẳng ngay,

Bay xa ngược gió, tháng ngày

còn thơm.

5. Hoa Mallika, giống như hoa lài của Việt Nam.

6. Gỗ Gandha, tức loại gỗ trầm hương Ấn Độ.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 29

55. Hoa vũ quý(7), chiên-đàn thơm ngát

Hương già-la(8), sen sắc hồng tươi

Giới hương số một trên đời

Hương hoa... chỉ sánh một mười

mà thôi.

56. Hương hoa đẹp không nhiều giá trị

Cả chiên-đàn gỗ quý vậy thôi.

Hương người đức hạnh sáng ngời

Hòa cùng mây gió khắp trời

ngát hương.

57. Người giới hạnh thanh cao đúng mực

Gìn thân tâm, chẳng chút buông lung 7. Hoa Vassiki có mùi thơm phức.

8. Gỗ Tagara, một loại gỗ thơm Ấn Độ.

https://thuviensach.vn

30 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Đạt chơn giải thoát, trí thần

Quân ma không thể thấy đường

tới lui.

58. Giữa bãi rác bên đường dơ bẩn Có hoa sen thoang thoảng mùi hương.

Giữa đời phàm tục nhiễu nhương,

Có người trí tuệ, tình thương

sáng ngời.

59. Giữa phàm tục, bao người đau khổ

Bởi nhiễm tham, không tỏ lý chân

Có người Phật tử thực hành

Sáng ngời trí tuệ, tỏ nguồn tâm linh.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 31

V. PHẨM NGU

( Bāla-vagga)

60. Người trằn trọc, đêm buồn thăm thẳm

Kẻ mỏi chân ngao ngán đường dài

Người ngu, chánh pháp ngoài tai

Luân hồi mất hút, biết ngày nào ra?

61. Trong cuộc sống, tìm mà chưa gặp

Bạn đồng hành tâm đắc, hơn mình,

Chớ nên gần kẻ vô minh

Khổ đau, lận đận, bám rình

khó buông.

62. Bệnh chấp ngã vào con, tài sản Nào con ta, tài sản của ta...

https://thuviensach.vn

32 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Khổ sầu đeo bám chẳng tha

Người ngu nên hiểu: Tôi là chẳng-tôi.

63. Ai ngu dốt biết mình ngu dốt Nhờ vậy mà chậm lụt hết dần

Kẻ “đần” lại tưởng mình “khôn”

“Chí ngu” như vậy không còn

người hơn!

64. Người ngu tối có gần người trí Không học theo chánh pháp

chánh chân

Khác gì muỗng với vị canh

Trọn đời cũng chẳng thấm nhuần

vị hương!

65. Người ngu dốt khéo gần

người trí

Học Phật ngôn, đạo lý hiểu rành

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 33

Cũng như lưỡi nếm vị canh

Vị hương ngon ngọt thấm nhuần

trong thân.

66. Người thiếu trí không màng thực tập

Bản ngã thành kẻ ác hại thân

Bỏ rơi việc thiện, đức nhân

Đắng cay quả xấu đeo mang trọn đời.

67. Không hối hận việc làm bất chánh Không vượt qua quán tính thói quen

Có ngày đẫm lệ, sầu than

Một khi quả xấu chín vàng mới hay.

68. Với việc thiện làm rồi không tiếc Dù cho người chẳng biết đền ơn

Hân hoan, vui vẻ, đẹp lòng

Phước lành trổ quả đón mừng

thiện nhân.

https://thuviensach.vn

34 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 69. Hành vi ác khi chưa trổ quả

Nhiều người ngu nghĩ nó ngọt ngon

Đến khi quả xấu chín hồng

Khổ đau, bất hạnh, khóc ròng

ngày đêm.

70. Tu khổ hạnh năm này tháng nọ

Đứng một chân, ít ngủ, ít ăn

Một phần mười sáu chẳng bằng

Phước người thấu hiểu rõ ràng

duyên sinh.

71. Nghiệp ác dữ chưa liền trổ quả

Như sữa tươi đâu đã đong ngay

Thầm theo đốt cháy người sai

Như than hồng núp dưới hơi tro tàn.

72. Kẻ ngu muội tham danh hư ảo Thường sống trong khổ não

đêm ngày

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 35

Vận may tổn hại lâu dài

Nhức đầu, căng thẳng nhớ hoài

nỗi đau.

73. Ham danh ảo chút nào

tương xứng

Ngồi trước trên các hạng Tỳ-kheo

Lấn quyền ngay cả trụ trì

Muốn người nể sợ quyền uy

của mình.

74. Gây ngộ nhận cả Tăng lẫn Tục(9) Chứng minh rằng ta tác tạo nên

Việc làm lớn nhỏ chuyên quyền…

Cống cao, tham vọng bám chuyền

người ngu.

9. Người tại gia.

https://thuviensach.vn

36 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 75. Đường tục lụy dẫn về phàm tục Đường niết-bàn nẻo giác hướng về

Hiểu thông hai ngõ hết mê

Chẳng màng danh lợi, hành trì

viễn ly.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 37

VI. PHẨM HIỀN TRÍ

( Paṇḍita-vagga)

76. Gặp người trí chỉ điều non kém Lòng biết ơn, cố gắng sửa sai

Kết thân người trí thật hay

Dẫn đường kho báu tại ngay đời này.

77. Bậc hiền trí giúp người sửa lỗi Bỏ đường tà, dẫn lối đường ngay

Người lành quý trọng, chắp tay

Còn phường xấu ác ghét cay vô cùng.

78. Chớ kết bạn với phường xấu ác Kẻ dối gian, cay độc, tiểu nhân.

Hãy thân với bạn hiền lành

Học theo gương hạnh chánh chân,

sửa mình.

https://thuviensach.vn

38 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 79. Người có trí thấm nhuần Phật pháp

Tâm say niềm hạnh phúc cao sâu

Cõi tâm thanh tịnh, tỏ làu

Ngày đêm an lạc pháp mầu

thánh nhân.

80. Người làm ruộng làm mương dẫn nước

Thợ cung tên trau chuốt mũi tên

Thợ cây uốn ván thẳng liền

Người khôn làm chủ cái tâm

của mình.

81. Như tảng đá vững vàng trước bão Người trí hiền làm chủ cái tâm

Điềm nhiên trước cảnh phũ phàng

Khen chê chẳng động, không màng

thị phi.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 39

82. Người có trí thích nghe Phật pháp Gìn an vui, hạnh phúc, thong dong

Như hồ sâu thẳm, nước trong

Không gì khuấy đục cõi lòng

tịnh thanh.

83. Bậc hiền trí không còn chấp mắc Người tịnh thanh bỏ được dục tham

Sống trong nghịch cảnh, thuận duyên Tâm không dao động, vui buồn

chẳng xao.

84. Chẳng vì ngã hay người nào khác Mà tạo điều độc ác, gian tham

Chẳng vì con cái, giàu sang…

Chẳng vì ngôi vị trên ngàn

muôn dân…

Người có trí công bằng, ngay thật

Giới hạnh tròn, đạo đức thanh cao

https://thuviensach.vn

40 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Noi theo chánh pháp cao sâu

Phát huy tuệ giác, làm giàu

lương tâm.

85. Đại đa số quẩn quanh ba cõi Ít có người vượt khỏi bờ mê

Đa phần chẳng chịu trở về

Con đường giác ngộ đề huề

chánh chân.

86. Với những kẻ thực hành pháp Phật Khéo giảng tuyên, tỉnh thức cõi tâm Đến bờ giác ngộ, niết-bàn

Vẫy chào đau khổ, tử sinh bao đời.

87. Bậc hiền trí bỏ buông ái dục Hướng tâm về tỉnh giác, niết-bàn

Không còn ngu dốt, sân, tham

Trên đường hướng thượng, căn

lành trồng sâu.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 41

88. Hãy vui hướng niết-bàn tịnh lạc Không sở hữu, bỏ dục, ái, tham

Trí nhân rửa sạch nội tâm

Không còn cấu uế, đầy tràn niềm an.

89. Không chấp thủ với tâm

chân chánh

Bỏ ái tham, tu bảy giác chi

Không còn lậu hoặc, vướng gì

Sống trong an tịnh, sáng ngời

nhân gian.

https://thuviensach.vn

42 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) VII. PHẨM A LA HÁN

( Arahanta-vagga)

90. Người đã thoát đường vào sống chết

Chặt gông cùm, xiềng xích đập tan

Ưu phiền đã thoát khỏi tâm

Không còn phiền não, an nhàn

đến đi.

91. Người chính niệm, tinh cần, tỉnh giác

Lìa não phiền, ái dục chẳng màng

Đó đây, vui sống độc thân

Bỏ ao, con ngỗng ngút ngàn

trời cao.

92. Không màng đến tiền tài, danh vọng

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 43

Làm chủ tâm, ăn uống vừa chừng

Lòng không, vô tướng, thong dong

Xả buông chấp mắc, thoát vòng

trần gian

Trời cao, chim giữa mây ngàn

Không gian mất hút, dấu chân

khó tìm.

93. Ai lậu hoặc, ái tham dứt sạch Nhiễm đắm không, tự tại luôn luôn

“Lòng không, vô tướng, thong dong”

Như chim giữa chốn hư không

khó tìm.

94. Người điều phục sáu căn, cảm giác

Như ngựa thuần tuân phục chủ nhân

Dứt trừ lậu hoặc, mạn, tham

Xứng A-la-hán giữa hàng nhân thiên.

https://thuviensach.vn

44 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 95. Rộng như đất, tâm không oán hận Như cột kia trước cảnh thịnh suy

Hồ tâm lắng sạch tham, si

Bậc A-la-hán sáng ngời nhân gian.

96. Người đạt được tâm an, ý tốt Lời lẽ lành, hạnh nghiệp đáng khen

Thong dong, trí tuệ, chánh chân

Sống trong tịnh lạc, ngập tràn an vui.

97. Không mê tín, cắt buông hệ lụy(10) Rèn thức tâm, tỏ ngộ vô vi(11)

Thực hành vô chấp, xả ly…

Là người tối thượng sánh vì núi cao.

98. Dù sống tại thôn quê, làng nhỏ

Hay rừng sâu, núi cả, đồi cao

10. Cơ hội tái sinh trong luân hồi.

11. Niết-bàn tại trần gian.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 45

A-la-hán sống chỗ nào

Thời dân nơi đó thấm sâu đạo vàng.

99. Thật thú vị, núi rừng xanh thẳm Chỗ người phàm chẳng dám bén chân

Những người bỏ dục, lìa tham

Chọn nơi trú ngụ, chẳng màng

lợi danh.

https://thuviensach.vn

46 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) VIII. PHẨM NGÀN

( Sahassa-vagga)

100. Dẫu có nói ngàn lời vô ích Chẳng dính gì hạnh phúc cho đời

Chi bằng chỉ thốt ít lời

Thấm nhuần đạo lý, giúp người

bình an.

101. Dẫu có đọc trăm ngàn câu kệ

Chẳng có gì liên hệ niết-bàn

Chi bằng nói pháp ngàn vàng

Nghe xong lợi lạc, bình an cõi lòng.

102. Dẫu có giảng rất nhiều bài pháp Không giúp người bỏ chấp, hết sầu

Sao bằng lời pháp nhiệm mầu

Nghe xong hạnh phúc thật lâu

trong người.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 47

103. Người thắng trận trước ngàn quân giặc

Đem khải hoàn, hạnh phúc

nước nhà

Chẳng bằng người thắng được “ta”

Chiến công oanh liệt, sâu xa

tuyệt vời.

104. Tự chiến thắng vượt trên tất cả

Hơn kẻ thù, giặc giã biên cương

Lành thay, điều phục bản thân

Sống trong hạnh phúc, không còn

sầu đau.

105. Dù quyền lực như trời, thần, quỷ

Hay ma vương, kẻ dữ ngang tàng

Không người có thể sánh bằng

Một người tự thắng, không còn

vọng tâm.

https://thuviensach.vn

48 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 106. Dù cúng tế hàng ngàn vàng thẻ

Cho thần linh, Thượng đế trăm năm

Sao bằng ủng hộ thánh nhân

Xóa mê, khai ngộ, dẫn đàng an vui.

107. Dù thờ lửa trăm năm rừng thẳm Cũng không bằng cúng hạng

chân nhân

Cúng dường người trí tốt hơn

Trăm năm tế tự mơ màng

phước duyên.

108. Dù hiến tế trăm năm

Thượng đế

Cầu phước lành, tuổi thọ dài lâu

Chẳng bằng được một phần tư

Lễ người chánh trực, tâm từ

thường gieo.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 49

109. Ai cung kính chân tu đạo lực Thực hành theo; phước đức sanh sôi: Dồi dào sức khỏe, đẹp tươi,

Sống lâu, hạnh phúc, thảnh thơi

tháng ngày.

110-11. Nếu phải sống trăm năm phóng đãng

Sao bằng ngày thiền quán tinh chuyên.

Trăm năm mê muội triền miên,

Một ngày tuệ giác, hành thiền:

Bình an.

112. Dù có sống trăm năm lười biếng Sao bằng ngày tinh tấn hết lòng

Vượt qua gian khó, đục trong,

Quyết tâm đạt được thành công

mới dừng.

https://thuviensach.vn

50 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 113. Trăm năm sống mê thân ngũ uẩn Vướng luân hồi lẩn quẩn vần xoay

Chi bằng ngày một ngộ ngay:

Vô thường, sinh diệt tại đây, bây giờ.

114-15. Trăm năm sống không rành bất diệt

Sao bằng ngày ngộ biết vô sanh.

Trăm năm mù pháp thượng nhân

Không bằng ngày ngộ pháp môn

cao vời.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 51

IX. PHẨM ÁC

( Pāpa-vagga)

116. Người có trí gấp làm việc thiện Tránh ác gian như tránh vực sâu.

Việc lành, lần lữa, không mau,

Tâm tà giành chỗ, khổ đau tới liền.

117. Ai đã lỡ gieo trồng nghiệp ác Đừng làm liều, tiếp tục gây thêm.

Chớ mà biện hộ, tìm quên,

Quả sầu phải gặt, xích xiềng

bủa giăng.

118. Có cơ hội gieo trồng giống tốt Nhớ siêng năng chăm sóc, làm hoài

Căn lành tăng trưởng mỗi ngày

Những ai tích phước, nay mai

an lành.

https://thuviensach.vn

52 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 119. Kẻ làm ác quả sầu chưa trổ

Chẳng phải do nhân quả không thiêng Đến khi quả xấu kề bên

“Ác thời gặp ác”, khổ phiền

ngày đêm.

120. Người gieo thiện, quả lành chưa có Chính là do giờ trổ còn xa

Đủ duyên, cây thiện trổ hoa

“Ở hiền gặt phúc” hẳn là lý chân.

121. Đừng xem nhẹ những điều ác nhỏ

Vì cho rằng chẳng có hại chi

Hãy xem nước nhỏ vào ly

Mỗi giây một giọt, li ti đầy tràn.

Người ngu tối tham, gian, ác đạo

Ngày qua ngày, gây tạo nghiệp duyên Tâm tà, nhân xấu tăng thêm

Đến khi quả trổ, triền miên muộn sầu.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 53

122. Chớ xem thường điều lành nho nhỏ

Mà cho rằng chẳng có nghĩa gì.

Bình tràn do nước nhỏ rì

Siêng năng làm thiện sánh vì

trăng sao.

123. Người sống thọ tránh xa độc dược,

Doanh nhân khôn tránh lối

hiểm nguy.

Người khôn làm chủ hành vi,

Lánh xa điều ác, hướng đi an toàn.

124. Bàn tay tốt có cầm thuốc độc Không hại ai thương tật, héo sầu.

Cũng vầy, người thiện trước sau

Không gây nghiệp ác, khổ đau

cho người.

https://thuviensach.vn

54 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 125. Kẻ xấu ác hại người đạo đức Như bụi mù đang ngược gió bay

Khổ đau “xử” kẻ ác ngay

Quả sầu hành hạ, khó tài trốn đâu.

126. Người thiện vừa sinh từ

bụng mẹ

Kẻ ác gian sa đọa cõi sầu

Thiện sinh thiên giới rất mau

Cực thiện chứng đạo thâm sâu,

niết-bàn.

127. Dầu bay lượn trên trời cao vút Hay lặn bơi mất hút biển sâu

Chui vào hang đá, đi đâu…

Cũng không trốn được quả sầu

đã gieo.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 55

128. Dầu bay lượn trên trời cao vút Hay lặn bơi mất hút biển sâu

Chui vào hang đá, đi đâu…

Tử thần đeo bám, không sao xa lìa.

https://thuviensach.vn

56 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) X. PHẨM HÌNH PHẠT

( Daṇḍa-vagga)

129. Như quy luật, mọi người sợ chết Sợ chiến tranh, bạo lực, tổn thương…

Đặt mình vào cảnh vô thường

Không sai người giết, cũng không

tự làm.

130. Như quy luật, mọi người sợ chết Mong bình an, hạnh phúc, sống còn

Đặt mình vào cảnh tồn vong

Không gây sát nghiệp, tổn thương

mạng người.

131. Như quy luật, ai người cầu phước Dùng gậy dao giết chết sinh linh

Không sao hạnh phúc an bình

Đời này, đời tới tự mình khổ đau.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 57

132. Như quy luật, những người cầu phúc

Không dùng dao hại giết một ai

Giữ tâm thương quý mọi loài

Đời này, đời tới an vui trong lòng.

133. Người thô lỗ buông lời ác độc Người trả đòn, hằn học chua cay

Khổ đau đến với cả hai

Lời qua tiếng lại, chẳng ai được gì.

134. Gìn chính niệm, vô thinh, tĩnh lặng

Như chuông hư, tiếng chẳng

ngân vang.

Với người hướng đến niết-bàn

Nội tâm thư thái, không mang

hận thù.

https://thuviensach.vn

58 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 135. Mục đồng khéo dắt bò ăn cỏ

Chiều dẫn về nhà chủ nghỉ ngơi.

Cũng vầy, già chết xưa nay

Lùa vào sinh tử bao đời chẳng tha.

136. Người ngu tối tạo ra lầm lỗi Do chẳng rành gốc tội đã gây

Khổ đau nghiền nát đời này

Giày vò, phiền muộn, sánh tày

lửa thiêu.

137-40. Dùng vũ khí, gậy dao đánh đập

Hành hạ người, trù dập tơi bời

Quả sầu mười loại sau đây:

Một là đau nhức đêm ngày rên la;

Hai, tai biến; ba là thương tật;

Bốn, độn căn, ngu ngốc, hay quên;

Năm thường lận đận luật quan;

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 59

Sáu vương trọng tội bị oan, hiểu lầm.

Bảy, thân quyến, họ hàng ly tán

Tám, chẳng may tài sản tiêu tan

Chín là hỏa hoạn, nghèo nàn

Mười sau khi chết đọa làm súc sinh.

141. Dù lõa thể, ngồi lì, tuyệt thực; Không gội đầu, bện tóc rối tung…

Đừng hòng chuyển hóa tâm hồn

Nếu tâm nghi hoặc vẫn còn y nguyên.

142. Sống trang sức bằng nguồn an tịnh

Điều phục tâm, giới hạnh, kiên trì

Thương người, mến vật, từ bi

Sa-môn, phạm chí sánh vì trời cao.

143. Trong trời đất hiếm người chính niệm,

Biết giữ mình, hổ thẹn, lương tâm

https://thuviensach.vn

60 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Tránh lời chỉ trích, chửi thầm

Cũng như ngựa giỏi chẳng cần

phạt roi.

144. Như ngựa quý chẳng cần roi chạm

Sống nhiệt tâm, dũng cảm,

chuyên cần

Vững tin, giới đức, thiền hành

Chọn tìm giáo pháp, thấm nhuần

lý chân.

Gìn chính niệm, cùng Minh Hạnh túc

Nêu quyết tâm tam độc loại trừ,

Khổ đau kết thúc, thản thư

Người này xứng bậc chân tu trên đời.

145. Như thủy lợi làm kênh dẫn nước Kẻ làm tên nắn vuốt cung tên

Thợ cây bào ván hai bên

Người khôn làm chủ bản thân đêm ngày.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 61

XI. PHẨM GIÀ

( Jarā-vagga)

146. Cười sao được, sướng vui sao nổi

Khi lửa tham cháy rụi thế gian

Tối tăm giăng phủ trời đêm

Sao không nỗ lực tìm đèn sáng soi?

147. Thân bề ngoài, đẹp đầy nhựa sống

Ở bên trong, một đống vết thương

Gây sầu, sao lại vấn vương?

Thân là giả tạm, vô thường,

mong manh.

148. Thân mấy chốc đã già, tàn tạ

Nơi chứa đầy bệnh khổ, hôi tanh

https://thuviensach.vn

62 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Vô thường tổ hợp mong manh

Chết là kết thúc, tái sanh hồng trần.

149. Thân thể này màu bồ câu trắng Như trái bầu, thu đến vứt đi.

Chết rồi thi thể gớm ghê

Có gì vui thích, mải mê thân này?

150. Ôi, thân thể như thành trì cổ

Dựng bằng xương, máu đỏ, thịt, gân

Chứa già, chết, bệnh từng phần

Cống cao, lừa dối; dáng duyên

nỗi gì!

151. Xe vua đẹp có ngày cũng cũ

Thân thể rồi ủ rũ, tàn phai

Pháp lành trẻ mãi, còn hoài

Hãy nên khắc cốt những lời

thánh nhân.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 63

152. Trẻ ít học, già không hiểu biết Chẳng khác gì bò đực lớn đầu

Thân to, cơ bắp, khỏe, mau

Nhưng không trí tuệ, khác nào

bóng đêm?

153-4. Lang thang suốt luân hồi bao kiếp

Quyết đi tìm “ông xếp” xây nhà

Tìm hoài, tìm mãi, không ra

Tái sanh, khổ lụy, đọa sa ba đường.

-Nay ta cấm ngươi không xây nữa Phá cột kèo, ván cửa, rui mè…

Nay ta đã chứng niết-bàn

Ái tham, chấp thủ tiêu tan hết rồi.

155. Lúc còn trẻ chẳng màng đạo đức Không học nghề, tự lập lo thân

Đến già gặp phải khó khăn

Như cò ủ rũ, không còn cá tôm.

https://thuviensach.vn

64 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 156. Có người trẻ chẳng rèn đức hạnh Không luyện nghề, không lãnh

tiền lương

Khi già, buồn tủi, sầu vương

Nhớ về dĩ vãng, thở than vắn dài.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 65

XII. PHẨM TỰ NGÃ

( Atta-vagga)

157. Người đánh giá bản thân là quý Phải chính tâm bảo vệ lấy mình

Ngày đêm người trí giữ gìn

Luôn trong tỉnh thức, tịnh minh

cõi lòng.

158. Người trí tuệ bản thân vững chải Tự chủ mình, hoàn thiện, chánh chân Xong rồi, giáo hóa tha nhân

Sống trong gương mẫu, thế gian

nể vì.

159. Người gương mẫu thực hành hoàn tất

Mới đem ra giáo dục thế nhân

https://thuviensach.vn

66 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Tự mình làm chủ thân tâm

Soi gương nhân cách, hạnh lành

truyền trao.

160. Người sáng suốt tự nương mình vững

Không tìm cầu, dựa dẫm vào ai

Lành thay, điều phục tâm này

Biết tự điều phục, không hai trên đời.

161. Các điều ác do mình tạo tác Ác do tâm, ai khác ngoài ta

Ác nhân nghiền nát người tà

Như kim cương cứng nghiền qua

đá thường.

162. Như tầm gửi bám cây Phật pháp Người buông lung giới đức chẳng gìn Hạnh tà chuốc họa vào thân,

Kẻ thù sung sướng thấy mình tiêu tan.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 67

163. Làm điều ác không cần trình độ

Hãm hại ta đau khổ dễ hơn

Khó thay, làm thiện chánh chơn

Mình người lợi lạc, bình an cõi đời.

164. Kẻ ác kiến ngu si, phỉ báng Giáo pháp hàng La-hán nhiệm mầu

Hại mình như ngọn trúc lau

Ngay khi trổ quả nhuốm màu

diệt vong.

165. Các điều ác do mình tự tạo Rồi vướng vào khổ não, họa tai.

Điều lành ta tạo hôm nay

Quả an vui đến sớm mai là thường.

Nên hiểu rõ sạch trong, nhơ uế

Hành động do gốc rễ từ tâm

Cậy nhờ tha lực khó thành

Đỗ lỗi “tại, bởi” sao đành, không nên.

https://thuviensach.vn

68 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 166. Dù phụng sự, vị tha thiết thực Xin chớ quên thực tập lợi mình

Chuyên tâm học pháp cao minh

Hướng về giải thoát, đạt thành

mới thôi.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 69

XIII. PHẨM THẾ GIAN

( Loka-vagga)

167. Người sáng suốt chớ ôm tà kiến Sống buông lung, ti tiện qua ngày.

Nghiệp tà vạy, chớ kéo dài

Được vầy, sinh tử luân hồi sớm ra.

168-9. Luôn tinh tấn không mê lạc thú

Hạnh thanh cao, tu sĩ thường ghi

Trang nghiêm giới đức, hành trì

Hai đời hưởng phúc chỉ vì tu tâm.

170. Hãy quán tưởng trong đời trần tục

Mọi thứ như bọt nước, huyễn vong.

https://thuviensach.vn

70 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Đến khi ngộ lẽ vô thường

Tử thần không thể lần đường

chân nhân.

171. Cõi hồng trần đẹp tuồng ảo mộng

Như xe vua hoành tráng gấm thêu

Kẻ ngu tham đắm, chắt chiêu

Người khôn tỉnh thức, chẳng yêu

nhiễm đời.

172. Dù quá khứ buông lung, dục lạc Nhưng về sau tỉnh thức, chuyển tâm

Làm lành, tỏa sáng trần gian

Như trăng rằm chiếu, không còn

mây che.

173. Dù ngày trước gây bao tội lỗi Nhưng hôm nay sám hối, hồi tâm

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 71

Làm lành, tỏa sáng trần gian

Như trăng rằm chiếu, không còn

mây che.

174. Kẻ mù tối, thế gian đầy dẫy Người sáng trong có mấy trên đời!

Như chim khôn chẳng vướng mồi

Người tu đạo đức an vui cõi trời.

175. Như trời thẳm, thiên nga uốn lượn

Có thần thông ẩn hiện không gian

Trí nhân thoát chốn hồng trần

Vượt qua ma chướng, vững vàng

đường tu.

176. Với những kẻ chẳng tôn trọng Pháp

Dùng vọng ngôn lừa lọc, rêu rao

https://thuviensach.vn

72 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Ghét thiện, bác bỏ đời sau...

Lún sâu đường ác, ngày nào vượt ra!

177. Kẻ keo kiệt không sanh thiên giới

Người dại ngu chẳng đoái

tình thương

Người hiền thích sống thiện lương

Đời sau hưởng phúc khác thường

thế nhân.

178. Chứng sơ quả thánh nhân rạng rỡ

Hơn cõi trời Thiên chủ uy quyền

Hơn Trời trong chốn càn khôn

Khó tìm trong cõi bụi hồng

người hơn.

***

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 73

XIV. PHẨM PHẬT ĐÀ

( Buddha-vagga)

179. Phật chiến thắng hoàn toàn cõi trược

Tham ái trừ, tuệ giác sâu ngần

Không lưu dấu vết trần gian

Đố ai vẽ được bước chân vượt đời.

180. Bậc giải thoát lưới tham, ái dục Hết tái sanh, tuệ giác sâu ngần

Không lưu dấu vết trần gian

Đố ai vẽ được bước chân vượt đời.

181. Người có trí thiền hành, tinh tấn Tìm niềm vui trong hạnh viễn ly

Đêm ngày tỉnh thức luôn khi

Trời người kính trọng, sánh vì

trăng sao.

https://thuviensach.vn

74 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 182. Thật hạnh phúc, làm người nhân đức

Quả khó thay, sống thật tịnh thanh

Khó thay, nghe pháp, thực hành

Khó thay, gặp Phật chứng thành

quả cao.

183. Mọi hoàn cảnh không làm bất thiện

Dù khó khăn, phát triển nhân lành

Luyện tâm, rèn ý tịnh thanh

Là lời Phật dạy đành rành xưa nay.

184. Tu nhẫn nhục: Khổ hành đáng quý

Đạt niết-bàn: Quả vị tối cao

Chúng sinh: Chẳng hại tơ hào

Hạnh sa-môn ấy cao sâu khó bàn.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 75

185. Không phỉ báng, không làm thương tổn

Làm chủ mình, giới bổn vẹn toàn

Điều hòa ăn uống, định thiền

Sống đời an tịnh, không phiền một ai.

186-7. Dù mưa rãi bạc vàng

chưa thỏa

Lòng dục tham không đáy xưa nay

Trí nhân hiểu rõ điều này

Khổ nhiều, vui ít, không sai bao giờ.

- Ngộ lẽ ấy, người tu học Phật Chẳng đam mê dục lạc người, trời

Quyết lòng chuyển hóa, thảnh thơi

Không còn tham ái, rạng ngời

nhân gian.

188-9. Trong nguy khổ, người tìm nương tựa

Hoặc thần linh, rừng rú, non cao,

https://thuviensach.vn

76 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Miếu, đình, cây, vật, hang sâu,

Vái van, hiến tế, mong sao an lành.

- Nương tựa ấy hoàn toàn vô bổ

Tìm loanh quanh, nhiều chỗ bất an

Khổ đau còn đó, chưa tan

Chỉ do mê tín, chẳng thành tựu chi.

190. Người có phước, tìm về

Tam bảo

Phật, Pháp, Tăng quý báu khó hơn

Khó khăn, bất hạnh tựa nương

Dùng Bốn chân lý làm phương

thoát nàn.

191. Thấy đau khổ, nguyên nhân gây khổ

Thấy Niết-bàn, thánh lộ tám ngành

Đưa người đến chốn bình an

Không còn bất hạnh, trần gian

muộn phiền.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 77

192. Nương tựa ấy tạo nên quả phước Nguồn tâm linh, thể đạt an vui

Người khôn nương tựa đời đời

Vẫy chào đau khổ, thảnh thơi

cuộc đời.

193. Bậc trí tuệ vun bồi giới đức Tìm khắp nơi hiếm được một người

Chỗ nào có bậc trí tài

Xóm làng hạnh phúc, cuộc đời

bình an.

194. Ôi hạnh phúc, Như Lai thị hiện Pháp cao siêu lăn chuyển khắp nơi

Tăng đoàn hòa hợp đạo đời

Bốn hàng đệ tử cùng vui tu hành.

195. Biết lễ kính những người đáng kính

Phật, thánh hiền đức hạnh thanh cao https://thuviensach.vn

78 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Những người chướng ngại sạch làu

Não phiền dứt sạch, khổ đau giã từ.

196. Nhờ cung kính chân tu

quảng đại

Bậc tịnh an, tự tại thấy nghe,

Không còn sợ hãi, sầu, mê,

Phước lành mỹ mãn đề huề bên ta.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 79

XV. PHẨM AN LẠC

( Sukha-vagga)

197. Phúc thay sống giữa người thù hận

Lòng thảnh thơi, chẳng giận hờn ai

Lành thay, sống giữa chua cay

Không hề oán hận, nguôi ngoai cõi lòng.

198. Phúc thay sống giữa người đau bệnh

Chẳng hề chi, khỏe mạnh tấm thân,

Lành thay, sống giữa nguy nan

Bình an, vô sự, an toàn trước sau.

199. Phúc thay sống giữa người khát dục

Lòng dửng dưng, gạn đục khơi trong.

https://thuviensach.vn

80 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Lành thay, sống giữa vô thường

Lòng không ham muốn, không vương

khổ sầu.

200. Phúc thay sống giữa người chấp hữu

Gìn vô tham, vô ngã, không sầu.

Cõi lòng an lạc vô cầu

Vui như thiên giới đứng đầu Quan Âm.

201. Người chiến thắng thường gây thù oán

Kẻ bại thua uất hận khổ đau.

Vui thay, hòa hợp trước sau,

Bỏ qua thắng bại, dâng trào

niềm vui.

202. Trong các lửa, dục tham số một Còn tâm sân vượt trội quân ma,

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 81

Khổ nào sánh kịp chấp “ta”

Niết-bàn tối thượng thật là lạc an.

203. Cơn đói khát chính là bệnh dữ

Chấp cái ta, bệnh khổ nhiều hơn.

Vượt qua bỉ thử, ngã nhơn

Niết-bàn chứng đắc, cát tường

an vui.

204. Có sức khỏe còn hơn tặng phẩm Biết đủ là tài sản tối cao

Chân tình là bạn tâm giao

Niết-bàn số một, phúc nào sánh hơn!

205. Người nếm vị thanh cao ẩn dật Vui niết-bàn, an lạc khó hơn.

Nhiễm ô, sợ hãi đâu còn

Thấm nhuần pháp hỷ, tâm không

vướng gì.

https://thuviensach.vn

82 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 206. Thật may mắn, thánh nhân gặp mặt

Được gần bên hạnh phúc nào hơn!

Phúc thay, chẳng gặp ngu nhân

Càng xa khỏi họ, càng an lành nhiều.

207. Cùng chung sống với người ngu tối

Khổ khác gì sống với kẻ thù.

Sống chung người trí vô ưu

Như cùng thân quyến chẳng lo sợ gì.

208. Với những bậc tinh thông, sáng suốt

Người giữ gìn, giới đức, thánh nhân Quyết lòng gần gũi, kết thân

Như trăng soi sáng con đường

đang đi.

***

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 83

XVI. PHẨM HỶ ÁI

( Piya-vagga)

209. Cố đeo đuổi điều nên xa lánh Việc đáng theo lại tránh không làm.

Bỏ mục tiêu, vướng ái tham

Nỡ nào ganh ghét người ham

tu hành?!

210. Chớ gần gũi người thương quá đỗi

Đừng gần người bực bội, ghét mình

Thương không gặp, khổ muôn phần

Tiếp duyên kẻ ghét ngút ngàn

khổ đau.

211. Hiểu được thế, chớ yêu chớ nhớ

Yêu xa nhau, đau khổ biệt ly

https://thuviensach.vn

84 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Vẫy chào yêu ghét, sầu bi

Cắt dây trói buộc, còn gì sướng hơn!

212. Gốc tham ái sanh ra đau khổ

Tạo sầu bi, lo sợ ngã nhân

Ai trừ tham ái khỏi tâm

Xa lìa sợ hãi, không còn sầu bi.

213. Gốc luyến ái sanh ra đau khổ

Tạo sầu bi, lo sợ ngã nhân

Ai trừ luyến ái khỏi tâm

Xa lìa sợ hãi, không còn sầu bi.

214. Gốc hỷ ái sanh ra đau khổ

Tạo sầu bi, lo sợ ngã nhân

Ai trừ hỷ ái khỏi tâm

Xa lìa sợ hãi, không còn sầu bi.

215. Gốc dục ái sanh ra đau khổ

Tạo sầu bi, lo sợ ngã nhân

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 85

Ai trừ dục ái khỏi tâm

Xa lìa sợ hãi, không còn sầu bi.

216. Gốc khát ái sanh ra đau khổ

Tạo sầu bi, lo sợ ngã nhân

Ai trừ khát ái khỏi tâm

Xa lìa sợ hãi, không còn sầu bi.

217. Người giới đức, tuệ tri đầy đủ

Nương pháp lành, chứng ngộ

lý chân

Làm xong những việc phải làm

Mọi người kính nể mười phân

vẹn mười.

218. Niết-bàn chứng ly ngôn tông chỉ

Quả tam hiền, tuệ trí viên thông

Lìa dục lạc, tịnh cõi lòng

Bậc chân nhân đó ngược dòng

thế gian.

https://thuviensach.vn

86 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 219. Như lữ khách biệt tăm, xa vắng Nay trở về lành lặn, bình an

Bạn bè, thân quyến hân hoan

Chúc mừng sum họp, xóm làng

chia vui.

220. Cũng như thế, với người làm thiện

Bao đời qua cho đến đời nay,

Quả lành chào đón hai tay

Chúc mừng hạnh phúc, khó ai

được bằng!

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 87

XVII. PHẨM SÂN HẬN

( Kodha-vagga)

221. Tu chuyển hóa không còn giận tức

Đã lìa xa danh sắc, mạn, tham

Không còn kiết sử buộc ràng

Người “vô sản” ấy xua tan khổ sầu.

222. Dừng phẫn nộ khi tâm tức giận Như đạp phanh, xe thắng lại ngay.

Xứng danh người lái xe tài.

Còn những người khác là nài

cầm cương.

223. Dùng “không hận” vượt qua cơn giận

Bố thí nhiều chiến thắng san tham

https://thuviensach.vn

88 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Nhân từ chinh phục ác gian

Dùng tâm chân thật thắng ngàn

ngụy trang.

224. Dù nghèo khó, thực hành ban tặng

Chuyển hóa tâm, sân hận không còn

Nói lời ái ngữ, thực lòng:

Đây là điều kiện sanh lên cõi trời.

225. Người gieo rắc tình thương, bất hại

Khắp mọi nơi, tự tại thân, tâm

Lìa phiền não, hướng niết-bàn

Khổ đau kết thúc, bình an giữa đời.

226. Người tỉnh thức ngày đêm tinh tấn, Học và tu cố gắng song hành

Một lòng hướng đến niết-bàn

Vượt qua lậu hoặc, dễ dàng

thành công.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 89

227. Người im lặng bị chê

không biết

Kẻ phát ngôn mang tiếng lắm lời

Có ai không bị chê cười?

Thị phi là thói miệng đời xưa nay.

228. Như quy luật điều này kim cổ

Chẳng ai từng toàn bị chê thôi

Cũng không mãi được khen hoài

Khen chê là thói miệng đời, bận chi!

229. “Người có trí sống không tỳ vết Giới hạnh và định, tuệ tròn đầy.”

Ai thường thẩm sát vị này

Công tâm tán thán, nể người chân tu.

230. Người giữ giới như vàng óng ánh Một lòng tu, đức hạnh cao vời

Xứng danh khen ngợi của đời

Phạm thiên cũng phải ngỏ lời tán dương.

https://thuviensach.vn

90 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 231. Thân làm chủ thì đừng

cáu giận

Phòng hộ thân sẽ đặng an lành

Các điều xấu ác chớ làm

Những điều đạo đức tinh cần

không quên.

232. Làm chủ miệng thì đừng cáu giận

Phòng hộ lời sẽ đặng an lành

Không lời thô ác, cộc cằn

Những lời từ ái tinh cần không quên.

233. Làm chủ ý thì không cáu giận Phòng hộ tâm sẽ đặng an lành

Tâm không tà kiến, dữ dằn

Tư duy chân chánh tinh cần

không quên.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 91

234. Bậc hiền trí điều thân, miệng, ý

Gìn cả ba tỉ mỉ không quên

Thân lành, lời đẹp, ý chơn

Hoàn thành điều phục, không còn

bợn nhơ.

https://thuviensach.vn

92 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) XVIII. PHẨM CẤU UẾ

( Mala-vagga)

235. Thân thể sẽ tàn như lá úa Thần chết luôn chầu chực kề bên

Ở đời, mạng sống vô thường

“Hành trang” chưa đủ, đường trường

mệt hơi.

236. Hãy xây dựng cho mình hòn đảo Gấp tinh cần, vì đạo tu hành

Dứt phiền não, ý tịnh thanh

Lên miền đất thánh, tái sanh trời lành.

237. Nay thân thể tàn suy, sắp hết Gặp Diêm Vương, thần chết kề bên

Giữa đường không thể nghỉ chân

“Hành trang” chưa đủ, dặm đàng

mệt hơi.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 93

238. Hãy xây dựng cho mình hòn đảo Gấp tinh cần, vì đạo tu hành

Dứt phiền não, ý tịnh thanh

Không còn già, chết, tử sanh đèo bồng.

239. Bậc hiền trí tự mình nỗ lực Chuyển uế tâm, gạn đục khơi trong

Cũng như thợ giỏi luyện vàng

Không còn tạp chất, tinh ròng

hoàng kim.

240. Chất rỉ sét sanh ra từ sắt Lại ăn mòn thanh sắt dần dần

Ác nhân gieo nghiệp chẳng lành

Tạo thành quả ác, tự mình

vương mang.

241. Không tụng niệm làm nhơ

kinh điển

Không quét lau làm bẩn cửa nhà

https://thuviensach.vn

94 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Biếng lười nhan sắc mau già

Kẻ buông lung mãi lơ là phòng canh.

242. Thiếu tiết hạnh tan tành phụ nữ

Keo kiệt thường thích giữ, không cho Ác tà là một vết nhơ

Đời này, đời tới lờ mờ, khổ đau.

243. Trong tất cả bẩn nhơ vừa kể

Vô minh là cấu uế đứng đầu

Người tu siêng học pháp mầu

Xứng hàng vô nhiễm, vượt cầu

tử sinh.

244. Không hổ thẹn thói này dễ quá Lỗ mãng như chim quạ cắn lưng

Chê bai, ngã mạn, ngông cuồng

Nhiễm ô, liều lĩnh, trăm đường

trái ngang.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 95

245. Đẹp biết mấy, người thường hổ thẹn

Sống vô tư, khiêm tốn, hài hòa

Buộc ràng nhất quyết lìa xa

Giữ tâm sáng suốt, thật thà, tịnh thanh.

246-8. Có những kẻ sát sanh, hại vật Của không cho cướp đoạt về mình

Dối gian, nghiện ngập, ngoại tình

Tự đào mộ huyệt, tự chôn cuộc đời.

Chính vì thế người khôn nên biết

Chế ngự tâm thì ác diệt vong

Tham lam tội lỗi cùng đường

Khổ đau, lận đận, đoạn trường

khó ngưng.

249. Do tâm đạo hoặc lòng hoan hỷ

Mà có người bố thí, cúng dường.

Ai người bất mãn, ganh, hờn

Ngày đêm khó được định tâm an lành.

https://thuviensach.vn

96 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 250. Ai bỏ được hờn căm, ganh ghét Biết vui theo hạnh phúc của người

Ngày đêm tùy hỷ, tươi cười

Định tâm đạt được giữa đời

trái ngang.

251. Lửa dữ nhất là tham ái nặng Chấp nào hơn thù hận tái tê

Lưới nào hơn lưới si mê

Sông tình bể dục kéo lê bao người.

252. Bươi móc lỗi của người quá dễ

Như quạt quay, thổi trấu ra ngoài

Lỗi mình che giấu đêm ngày

Khác gì gian lận chơi bài quen tay.

253. Kẻ nhếch mắt truy tìm lầm lỗi Thường cống cao, chỉ trích, chê bai Não phiền theo đó tăng hoài

Cõi lòng an tịnh biết ngày nào đây?

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 97

254. Hư không vốn không lưu dấu vết

Ngoài Phật môn khó kiếm sa-môn

Đời ham tranh luận vui mồm

Như Lai an tịnh, không còn hơn thua.

255. Hư không vốn không lưu dấu vết

Ngoài Phật môn khó kiếm sa-môn

Hữu vi biến đổi, vô thường

Như Lai an tịnh, không còn

động tâm.

https://thuviensach.vn

98 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) XIX.PHẨM PHÁP TRỤ

( Dhammaṭṭha-vagga) 256. Bậc pháp trụ(12) là người chuẩn mực

Không sống theo chuyên chế,

cực đoan

Trí nhân cư xử cân phân

Chánh tà, đen trắng rõ ràng không sai.

257. Bậc pháp trụ là người trí giác Sống công bằng, dẫn dắt mọi người

Không còn chuyên chế, lộng quyền

Sống theo luật pháp cho đời

thăng hoa.

12. An trụ pháp gồm hai nghĩa: Tuân thủ luật pháp xã hội và tuân thủ chân lý và luật Phật.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 99

258. Bậc hiền trí chẳng do hiểu rộng Hay nói nhiều những chuyện

trên đời

Không thù, không oán sợ người

An hòa, đức độ, rạng ngời

chánh chân.

259. Người trì pháp chẳng do lắm miệng

Biết noi theo chuẩn mực pháp mầu

Thực hành chẳng chút lãng xao

Không còn phóng túng, thẩm sâu

đạo vàng.

260. Gọi trưởng lão chẳng vì tóc bạc Hoặc sống lâu, tuổi tác đã cao

Những ai đức, trí không sâu

Già đầu mê muội khác nào

“lão ngu.”

https://thuviensach.vn

100 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 261. Người thông đạt bốn điều chân lý(13)

Chủ giác quan, tuệ trí, chánh chân

Không còn lậu hoặc, tịnh thanh

Trưởng lão như vậy xứng danh

đạo đời.

262. Đâu phải đẹp, hoặc tài hùng biện

Mà trở thành người thiện chánh chân.

Ai không ích kỷ, hờn ganh

Không còn cao ngạo xứng danh

bậc hiền.

263. Bậc hiền thiện là người dứt được Tham, sân, si – nguồn gốc khổ đau

13. Tứ diệu đế: a) Thừa nhận khổ đau, b) Xác định nguyên nhân, c) Đạt được hạnh phúc niết-bàn, d) Thực tập bát chánh đạo.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 101

Tỏ thông trí tuệ làu làu

Đức tài ngời sáng, đạo mầu tràn dâng.

264. Là tu sĩ đâu do đầu trọc.

Phải thực hành, dứt sạch dục tham

Không còn phóng túng, dối gian

Hạng sa-môn ấy chánh chân trọn đời.

265. Ai chuyển hóa ác nhân lớn nhỏ

Dứt tham, sân, sáng tỏ nguồn tâm

Không còn ác pháp, tịnh thanh

Hạng sa-môn ấy xứng danh trên đời.

266. Người tu sĩ phải đâu hành khất Chỉ biết ôm bình bát xin ăn

Người tu chánh pháp hiểu rành

Giới hạnh đầy đủ, trí nhân sáng ngời.

267. Người tu sĩ vượt qua thiện, ác Sống giữ gìn giới đức thanh cao

https://thuviensach.vn

102 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Dùng nguồn trí tuệ cao sâu

Xét soi vạn pháp, đạo mầu tràn dâng.

268. Chỉ im lặng mà tâm vô trí Đâu gọi là ẩn sĩ đạo cao?

Trí nhân chọn thiện rất mau

Cán cân hạnh phúc đi đầu mọi duyên.

269. Bậc ẩn sĩ trong ngoài thấu hiểu Đời bây giờ và kiếp tương lai

Dứt trừ ác pháp hôm nay

Xứng danh Thích tử mâu-ni

nhiệm mầu.

270. Bậc hiền thánh không gieo nghiệp sát

Hại con người, động vật, sinh linh.

Tâm từ thương khắp chúng sinh

Loài vô tình lẫn hữu tình như nhau.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 103

271-2. Chẳng vì cớ giữ gìn giới luật Hay dựa vào học đủ hiểu nhiều

Chẳng vì thiền định cao siêu

Sống nơi thanh vắng sớm chiều

độc cư...

Mà có thể tự cho chứng đắc

Tự mãn lòng được phước viễn ly

Chớ nên xao lãng hành trì

Đến khi lậu hoặc hết thì mới xong.

https://thuviensach.vn

104 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) XX. PHẨM ĐẠO

( Magga-vagga)

273. Bát chánh đạo là đường độc lộ

Chân lý thì Tứ đế cao sâu

Lìa tham ái – quả nhiệm mầu

Chứng nên pháp nhãn dẫn đầu

hai chân.(14)

274. Bát chánh đạo không đường nào khác

Tuệ cao siêu, giải thoát, tịnh thanh Noi theo đường ấy thực hành

Não phiền dứt sạch, ma quân

quy hàng.

14. Loài hai chân chỉ cho loài người.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 105

275. Theo chánh đạo khổ đau

chấm dứt

Các chướng duyên kết thúc dễ dàng

Như Lai chỉ rõ con đường

Trí tuệ tăng trưởng, không còn

tái sinh.

276. Hãy thực tập nhiệt tình, miên mật

Đức Như Lai là bậc chỉ đường

Siêng tu thiền định chuyên ròng

Vượt qua lưới ái ma vương nhiều đời.

277. Bằng tuệ quán chiếu soi thế giới Các hành(15) kia dính với vô thường Không còn đau khổ sầu vương

Thênh thang cất bước con đường an vui.

15. Mọi sự vật mang tính điều kiện và hình thành bởi nhiều yếu tố.

https://thuviensach.vn

106 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 278. Bằng tuệ quán chiếu soi thế giới Các hành kia dính với khổ đau

Không còn bất hạnh, muộn sầu

Con đường thanh tịnh, đạo mầu

an vui.

279. Bằng tuệ quán chiếu soi tất cả

Các hành kia vô ngã xưa nay

Không còn đau khổ ngay đây

Đạo vàng an lạc phút giây hiện tiền.

280. Khi cần thiết thì không nỗ lực Lúc trẻ trung biếng nhác, buông lung Cầu an, nhu nhược, thủ thường

Làm sao tìm được con đường

cao siêu?

281. Gìn tâm thức, thân không làm ác

Giữ ngữ ngôn rất mực chánh chân

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 107

Hộ phòng ba nghiệp, thân tâm

Chứng nên đạo giác thánh nhân

chỉ bày.

282. Tu thiền định tăng nhanh trí tuệ

Hiểu con đường hai ngã diệt sanh(16) Tự mình nỗ lực thực hành

Trau dồi tuệ giác, đạt thành quả cao.

283. Trong rừng núi, dục là số một Rừng dục làm sợ hãi, sầu vương

Đốn rừng ái dục sạch trơn

Người tu tịch tịnh con đường

thanh cao.

284. Dây tình ái gái trai chưa bỏ

Thì khó mong làm chủ được tâm

16. Con đường đưa đến tái sanh và đường chấm dứt sinh tử.

https://thuviensach.vn

108 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Rơi vào tình trạng buộc ràng

“Bò con vú mẹ” dặm đàng

chẳng buông.

285. Tự vứt bỏ sợi dây ái dục Như dùng tay bẻ đứt sen thu

Đạo tịch tịnh, hãy tiến tu

Niết-bàn an lạc từ từ chứng nên.

286. Mùa đông, hạ, nơi đây ta ở

Rồi mùa mưa cũng trụ chỗ này

Người ngu ỷ lại như vầy

Đâu ngờ hiểm “chết” bủa vây,

ngóng chờ.

287. Người vướng kẹt chấp nê sở hữu

Con cái tôi, tài sản của tôi

Tử thần theo bắt, kéo lôi

Như cơn lũ lớn cuốn trôi cả làng.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 109

288. Khi thần chết kề bên kiếp số

Cha mẹ nào bảo hộ được đâu

Người thân, con cái sầu đau

Nghiệp ai nấy chịu, làm sao cứu nàn?

289. Vô thường đến không ai giúp được

Hiểu được rồi, giới luật trang nghiêm Mau tu chuyển hóa tinh chuyên

Niết-bàn chứng đắc trọn nên

đạo vàng.

https://thuviensach.vn

110 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) XXI. PHẨM TẠP LỤC

( Pakiṇṇaka-vagga) 290. Nhờ từ bỏ niềm vui nhỏ nhặt Mà đạt thành hạnh phúc lớn hơn

Thú vui ngũ dục chẳng màng

Trí nhân hưởng đạt niết-bàn an vui.

291. Gieo đau khổ cho người bị hại Lại cầu mong gặt hái bình an

Những ai thù hận buộc ràng

Không sao thoát khỏi trái ngang

trong đời.

292. Việc xứng đáng lại không làm tốt

Việc chẳng gì lại trút vào thân.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 111

Người ngu ngạo mạn, buông lung

Não phiền, lậu hoặc gia tăng

đêm ngày.

293. Quán thân thể do duyên, bất tịnh

Siêng năng làm những việc đáng làm

Giữ gìn chánh niệm thân tâm

Não phiền, lậu hoặc tiêu tan hết liền.

294. Giết mẹ ái, cha già ngã mạn Trừ hai vua tà kiến: đoạn, thường.(17) 17. Đoạn kiến là quan niệm cho rằng chết là hết, không có kiếp sau, không có nhân quả, luân hồi. Thường kiến là quan niệm cho rằng có một linh hồn thường hằng chịu định mệnh lâu dài trong những kiếp sống.

https://thuviensach.vn

112 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Dẹp mười hai xứ,(18) ái tham(19)

Vị Phạm chí(20) ấy xứng hàng vô ưu.

294. Giết mẹ ái, cha già ngã mạn Trừ hai vua tà kiến: đoạn, thường.

Diệt luôn hỗ tướng nghi nan(21)

Vị Phạm chí ấy xứng hàng vô ưu.

296. Đệ tử Phật đêm ngày tỉnh thức Niệm Như Lai mười đức(22) vẹn toàn

18. Sáu giác quan (mắt, tai, mũi, lưởi, thân, ý) tiếp xúc với sáu đối tượng trần cảnh (hình thái, âm thanh, mùi, vị, vật xúc chạm, đối tượng hình dung).

19. Tổng đài của sinh tử và luân hồi.

20. Vị tu sĩ theo đạo Bà-la-môn. Phật mượn từ này chỉ cho người tu có đời sống thánh hạnh thanh cao.

21. Hoài nghi (Phật, pháp, Tăng, đạo đức, chân lý, nhân quả, đời sau) là hỗ tướng thứ năm (bốn hỗ tướng trước là: Tham, sân, si, mạn) có tác hại lớn đối với đạo đức.

22. Mười đức của các Phật là Như Lai, ứng cúng, chánh biến tri, minh hạnh túc, thiện thệ, thế

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 113

Công phu, làm chủ thân tâm

Oai nghi, chính niệm chuyên cần

thường xuyên.

297. Đệ tử Phật đêm ngày tỉnh thức Niệm Pháp mầu năm đức(23) vẹn toàn

Công phu, làm chủ thân tâm

Oai nghi, chính niệm chuyên cần

thường xuyên.

298. Đệ tử Phật đêm ngày tỉnh thức Niệm Tăng đoàn giới đức vẹn toàn

Công phu, làm chủ thân tâm

Oai nghi, chính niệm chuyên cần

thường xuyên.

gian giải, điều ngự trượng phu, thiên nhân sư, Phật, Thế Tôn.

23. Năm đức của chánh pháp là: Đến để mà thấy, thiết thực hiện tại, siêu việt thời gian, được người trí khen, đạt mục đích thánh.

https://thuviensach.vn

114 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 299. Đệ tử Phật đêm ngày tỉnh thức Quán thân này cấu uế, do duyên

Công phu, làm chủ thân tâm

Oai nghi, chính niệm chuyên cần

thường xuyên.

300. Đệ tử Phật đêm ngày tỉnh thức Hành từ bi, không giết chúng sinh

Công phu, làm chủ thân tâm

Vui niềm bất hại, chuyên cần

thường xuyên.

301. Đệ tử Phật đêm ngày tỉnh thức Thực hành thiền, chuyển hóa

tham, sân

Công phu, làm chủ thân tâm

Oai nghi, chính niệm chuyên cần

thường xuyên.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 115

302. Thật đáng quý xuất gia chân chính

Đời tại gia lắm chuyện khổ đau

Buồn thay, bạn chẳng hiểu nhau

Luân hồi chìm đắm muộn sầu,

chớ theo.

303. Có chính tín, vẹn toàn đức hạnh Danh dự tăng, thánh sản(24) cũng tăng Nơi nào vị ấy đến thăm

Mọi người kính nể, xa gần tôn vinh.

304. Bậc hiền thiện ở xa vẫn sáng Như núi cao tuyết trắng chói ngời

Ác nhân gần, chẳng đoái hoài

Như tên mất hút đêm dài, vô minh.

24. Tài sản thánh gồm có bảy loại: Chánh tín, tinh tấn, hổ thẹn, lương tâm, học rộng, tặng biếu và buông xả.

https://thuviensach.vn

116 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 305. Đường độc lộ dứt duyên, thanh vắng

Không cô đơn, buồn chán một mình

Ngồi, nằm, đi, đứng lặng thinh

Rừng sâu thoải mái, tịnh thanh

cõi lòng.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 117

XXII. PHẨM ĐỊA NGỤC

( Niraya-vagga)

306. Kẻ vọng ngữ nói sai sự thật Có nói không, thêu dệt, ba hoa

Kẻ ác chối “chẳng phải ta”

Sống làm người xấu, chết sa

ngục hình.

307. Kẻ khoác áo cà-sa giả dạng Sống buông lung, giới hạnh

chẳng gìn

Ác do nghiệp ác hoành hành

Chết sa cõi dữ, ngục hình

phải vương.

308. Thà nuốt sắt đỏ hừng nóng bức Hơn buông lung, giới đức chẳng gìn

https://thuviensach.vn

118 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Ăn đồ tín thí cúng dâng

Làm sao tiêu nổi nghiệp nhân

nhận về.

309. Bốn tai nạn chờ người

dâm đãng

Thích ngoại tình, sống chẳng

thủy chung:

Ngủ không ngon giấc, tai ương

Bị đời chế giễu, lầm đường ngục sa.

310. Không chung thủy họa tai chờ đón

Sống lo âu, thấp thỏm, ít vui,

Vướng vòng luật pháp tiêu đời

Một chồng một vợ, rạng ngời

phước duyên.

311. Cỏ lau nắm mà sai tư thế

Khó bình an khỏi họa sướt tay.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 119

Sa-môn giới hạnh chẳng ngay

Đọa sa tù ngục biết ngày nào ra.

312. Sống phóng đãng, sáu căn chẳng giữ

Giới đức thì ô uế, đáng ngờ

Không theo hạnh thánh, bỏ tà

Quả cao khó chứng, quả là không sai.

313. Điều chân chánh cần làm dứt khoát

Làm say mê, trút hết khả năng

Xuất gia phóng đãng: phá Tăng

Làm người tổn tín, hoang mang

bụi mù.

314. Điều xấu ác không nên dính tới Làm xong rồi, tù tội khổ đau.

Nhân lành nỗ lực trồng sâu

Tâm không tiếc nuối, chẳng bao

giờ phiền.

https://thuviensach.vn

120 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 315. Như thành lũy trong ngoài canh giữ

Phòng hộ thân, chớ có buông lung.

Đời không tu tập: Trầm luân

Đọa sa vì nỗi lầm đường trần duyên.

316. Việc không thẹn thì luôn ray rứt Đúng lương tâm lại bực là sao?

Sống theo tà kiến: Khổ đau

Đọa sa cõi xấu, ngụp đầu trầm luân.

317. Không đáng sợ thì luôn lo lắng Đáng sợ thì chẳng hoảng là sao?

Sống theo tà kiến: Khổ đau

Đọa sa cõi xấu, ngụp đầu trầm luân.

318. Không có lỗi thì luôn buộc tội Có tội mà thoát khỏi là sao?

Sống theo tà kiến: Khổ đau

Đọa sa cõi xấu, ngụp đầu trầm luân.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 121

319. Người có lỗi thì cho có lỗi Không tội thì phải nói là không

Noi theo chánh kiến, thong dong

Chết sanh thiên giới, con đường

an vui.

https://thuviensach.vn

122 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) XXIII. PHẨM VOI

( Nāga-vagga)

320. Như voi chiến xông pha giữa trận

Hứng tên rơi, đạn bắn, tấn công

Chịu lời phỉ báng không buồn

Người tu tập biết xả buông nhẹ nhàng.

321. Voi, ngựa quý được đưa dự hội Được vua quan chọn cưỡi trên lưng

Người hiền số một hồng trần

Chịu bao phỉ báng của phường

ác gian.

322. Như “ngựa” giống và “la”

thuần chủng

Hay voi to, ngà trắng, đẹp ngần

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 123

Những ai điều phục bản thân

Trang nghiêm giới hạnh, xứng hàng

tối cao.

323. Chẳng do cỡi ngựa voi quý đắt Mà giúp người chứng đạt niết-bàn

Những người chiến thắng bản thân

Mục tiêu cứu cánh đắc thành dễ thôi.

324. Voi Tài Hộ hung hăng, khó phục Tiết mồ hôi, phát dục mỗi khi

Nhốt giam, chẳng uống ăn gì

Ngày đêm canh cánh hướng về

rừng voi.

325. Người biếng nhác thường ham hưởng thụ

Ăn uống nhiều, nằm ngủ cả ngày

Khác gì như lợn mập thây

Kẻ ngu sinh tử, khó ngày thoát ra.

https://thuviensach.vn

124 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 326. Bao ngày trước, tâm thường lêu lổng

Theo thú vui, dục vọng quay cuồng.

Hôm nay, chế ngự được lòng

Như người quản tượng cương thường

điều voi.

327. Hãy vui thích với không phóng dật

Giữ gìn tâm, tỉnh thức, lạc an

Vượt ngoài kiết sử buộc ràng

Như voi nỗ lực thoát vòng lầy sa.

328. Khi gặp được những người hiền trí

Nên sống chung, thỏa chí đồng hành

Vượt qua tất cả hiểm nàn

Sống trong chánh niệm, an lành

niềm vui.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 125

329. Nếu không gặp bạn hiền tuệ đức

Đáng sống chung, hạnh phúc

đồng hành

Thà vua bỏ lại nước, thành

Như voi cất bước quẩn quanh

rừng già.

330. Thà đơn độc, sống trong hạnh phúc

Giới trang nghiêm, không bạn kẻ ngu Không còn buồn khổ, vô tư

Như voi trong chốn rừng sâu

một mình.

331. Thật hạnh phúc, bạn khi cần thiết Biết đủ là hạnh phúc nào hơn.

Vui thay, chết để đức nhân

Khổ đau chấm dứt, trần gian niết-bàn.

https://thuviensach.vn

126 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 332. Thật hạnh phúc, dưỡng nuôi cha mẹ

Phúc nào hơn kính lễ sa-môn

Vui thay, kính bậc thánh hiền

Phúc thay, chánh niệm hiện tiền

ngay đây.

333. Thật hạnh phúc tuổi già có đức Phúc nào hơn tuệ giác cao siêu

Vui thay, chánh tín, hiểu nhiều

Phúc thay, từ bỏ bao nhiêu ác tà.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 127

XXIV. PHẨM THAM ÁI

( Taṇhā-vagga)

334. Người dễ dãi sống đời

phóng dật

Như dây leo, ái dục tăng nhanh

Đời này kiếp khác chuyền cành

Như vượn luyến thoắn tham ăn

quả rừng.

335. Người nào sống trong vòng ba cõi(25)

Bị lòng tham khát ái buộc ràng

Khổ sầu, bất hạnh gia tăng

Như trời mưa, cỏ tràn lan

ruộng vườn.

25. Dục giới, sắc giới và vô sắc giới.

https://thuviensach.vn

128 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 336. Người nào sống trong vòng ba cõi

Chuyển hóa xong tham ái buộc ràng

Khổ đau, sầu não tiêu tan

Cũng như giọt nước lá sen, lo gì.

337. Này đệ tử, Như Lai chỉ dạy Nhổ cội căn tham ái buộc ràng

Phá tan uy lực ma quân

Như dòng nước lũ ngập tràn bụi lau.

338. Như cây đốn, gốc còn lại sống Sẽ đâm chồi mọc vững như xưa

Ái tùy miên(26) khó giã từ

Khổ đau già chết dây dưa nhiều đời.

26. Năng lực ái dục ẩn tàng trong vô thức, đồng hiện hữu với chúng sanh như một bản năng, có sức thôi thúc và bám cảnh dục lạc khi có điều kiện.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 129

339. Ba sáu ái(27) như dòng thác chảy Cuốn người theo khả ái, vấn vương

Các nguồn tư tưởng ái thương

Cuốn người tà kiến vào đường

trầm luân.

340. Dòng ái dục chảy quanh khắp chốn

Như dây leo đeo bám thân cây

Dùng gươm trí tuệ diệt ngay

Dây leo tham ái tại đây, bây giờ.

341. Bị ám ảnh niềm vui ái dục Mong bình an chẳng được vào đâu

27. 36 thứ ham muốn, phát sanh từ sáu dòng giác quan (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và ý) tiếp xúc với sáu dòng đối tưởng (sắc, thanh, hương, vị, xúc và pháp). Mười sáu dòng căn trần này khởi lên trong ba thời quá khứ, hiện tại và vị lai tạo thành 36

dòng ái dục.

https://thuviensach.vn

130 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Không còn tham ái đuôi đầu

Sanh già kết thúc, khổ đau

không còn.

342. Người bị vướng niềm vui ái dục Sống vẫy vùng, hoảng hốt, buộc ràng Cũng như thỏ bị lưới giăng

Chúng sanh đau khổ trầm luân

lâu dài.

342. Người bị vướng niềm vui tham ái

Như thỏ sa lưới bẫy vẫy vùng.

Người tu rũ bỏ sầu vương

Vượt qua tham ái, thoát đường

tử sanh.

344. Lìa rừng dục, vướng vào rừng ái

Thoát được rừng lại chạy theo rừng

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 131

Những người như vậy sầu vương

Cởi dây trói lại buộc ràng khó buông.

345. Xiềng bằng sắt, dây, mây cũng đứt

Người dính vào tham dục khó buông.

Của tiền, con cái, vợ chồng...

Như xiềng xích chặt, khó lòng

thoát ra.

346. Xích tham ái thật bền, khó chặt Ghì lún người sắc dục trầm luân

Trí nhân cắt bỏ buộc ràng

Giã từ dục lạc, không màng,

thong dong.

347. Người đắm dục tự lao dòng khổ

Như nhện giăng bắt bớ con mồi.

Trí nhân bỏ ái, an vui

Không còn đau khổ giữa đời

trầm luân.

https://thuviensach.vn

132 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 348. Buông quá khứ, tương lai, hiện tại

Trí cao siêu, chẳng ngại, thong dong Đến bờ kia, sống ngược dòng

Không còn vướng kẹt trong vòng

tử sanh.

349. Người bị ý tà sai kích thích Ái tham tăng, mê tít dục trần

Trói mình trong chốn trầm luân

Vẫy vùng khó thoát khỏi vòng

khổ đau.

350. Thường tỉnh giác, quán thân bất tịnh

Dẹp ý tà, an định thân tâm

Diệt tan ma ái buộc ràng

Sống trong tự tại, tinh thần lạc an.

351. Đích cứu cánh đạt rồi hết sợ

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 133

Lìa ái tham, ô uế, não phiền

Nhổ tên sanh tử hiểm nàn

Đây là thân chót, trầm luân

không còn.

352. Lìa ái, thủ, đây là thân chót Khéo biện tài, từ, nghĩa, trước, sau Giảng rành chánh pháp nhiệm mầu

Xứng danh bậc trí rộng sâu trên đời.

353. Ta điều phục, làu thông các pháp Không nhiễm ô, ái diệt, xả buông

Lậu hoặc tan, trí tỏ tường

Không thầy, ta ngộ con đường

cao siêu!

354. Tặng Phật pháp vượt xa bố thí Lý chánh chân hơn vị ngọt ngon.

Niềm vui pháp hỷ tuyệt trần

Dứt tham ái, khổ trầm luân tạ từ.

https://thuviensach.vn

134 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 355. Vật sở hữu hại người vô trí Không tìm về hương vị bờ kia(28)

Kẻ ngu đắm của vì si

Mình, người bị hại, khó lìa khổ đau.

356. Cỏ phủ kín làm vườn hư hại Tánh tham lam phá hoại tấm thân

Cúng dường cho bậc vô tham

Thiện nhân sẽ trổ quả lành lớn hơn.

357. Cỏ phủ kín làm vườn hư hại Tâm hận sân phá hoại tấm thân

Cúng dường cho bậc vô sân

Thiện nhân sẽ trổ quả lành lớn hơn.

358. Cỏ phủ kín làm vườn hư hại Tâm si mê phá hoại tấm thân

28. Bờ bên kia tượng trưng cho sự giác ngộ và giải thoát.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 135

Cúng dường cho bậc tuệ quang

Thiện nhân sẽ trổ quả lành lớn hơn.

359. Cỏ phủ kín làm vườn hư hại Tâm dục tham phá hoại tấm thân

Cúng dường cho bậc lìa tham

Thiện nhân sẽ trổ quả lành lớn hơn.

https://thuviensach.vn

136 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) XXV. PHẨM TỲ-KHEO

( Bhikkhu-vagga)

360. Thật hạnh phúc, giữ gìn hai mắt

Thật lành thay, giữ tốt hai tai

Giữ gìn lỗ mũi, lưỡi này

Sống trong điều phục ngay đây

an lành.

361. Thật hạnh phúc, giữ gìn thân thể

Thật lành thay, phòng hộ ngữ ngôn

Lành thay, phòng ý ngoài, trong

Người tu phòng hộ, không còn

khổ đau.

362. Người làm chủ tay, chân, bộ óc Làm chủ lời, vui thích định thiền

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 137

Độc thân, biết đủ, hạnh nghiêm

Xứng danh tu sĩ, trọn nên quả lành.

363. Người tu sĩ giữ gìn cửa miệng Không cống cao, giảng thiện cho đời Trình bày pháp nghĩa vừa lời

Ngữ ngôn dịu ngọt, giúp người

bình an.

364. Là hành giả mến yêu Phật pháp Tư duy sâu câu pháp vừa nghe

Để tâm theo pháp, lìa mê

Thực hành chánh pháp dẫn về an vui.

365. Điều mình được không chê lớn nhỏ

Không hờn ganh với kẻ được hơn

Tâm không tùy hỷ: Sầu vương

Vọng tâm trỗi dậy khó mong

định thiền.

https://thuviensach.vn

138 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 366. Dù được ít không chê nhỏ ít Hạnh siêng năng, giới đức

nghiêm trang

Giữ gìn trọn vẹn thân tâm

Chư thiên tán thưởng xứng danh

tu hành.

367. Tu vô ngã không còn chấp mắc Thân là ta, danh-sắc(29) của ta.

Dứt trừ chấp, hết sầu lo

Người tu như thế xứng là Tỳ-kheo.

368. Bậc hành giã từ bi thực tập Tâm tín thành Phật pháp cao sâu

Chứng nên tịch tĩnh nhiệm mầu

Các hành an tịnh trước sau

trong ngoài.

29. Tinh thần và thân thể vốn là hai yếu tố tạo thành con người.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 139

369. Bậc hành giả tát thuyền cạn nước

Thuyền rỗng không, nhẹ lướt

thật nhanh

Diệt trừ si, hận và tham

Ắt rằng chứng đắc niết-bàn

thong dong.

370. Năm độn sử(30) quyết tâm cắt đứt

Năm buộc ràng(31) trừ diệt hoàn toàn 30. Năm trói buộc thấp: (1) chấp thân, (2) hoài nghi, (3) giới cấm thủ, chấp khổ hạnh là con đường giải thoát (4) tham, (5) sân.

31. Tức ngũ lợi sử tức năm trói buộc cao: (1) sắc ái, (2) vô sắc ái, (3) kiêu mạn, (4) trạo cử, giao động, (5) vô minh.

https://thuviensach.vn

140 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Bỏ năm phược,(32) học năm năng(33)

Xứng danh là bậc vượt dòng(34)

xưa nay.

371. Làm hành giả hãy tu thiền quán Không buông lung, say đắm dục trần.

Buông lung như ngọn lửa hồng

Đốt thiêu, gây khổ, khó mong an lành.

372. Thiếu trí tuệ khó mong thiền quán

Không định thiền khó đặng trí mầu

Ai người định, tuệ thâm sâu

Niết-bàn chứng đắc trước sau rõ ràng.

32. Tức tham, sân, si, mạn và tà kiến.

33. Năm sức mạnh tinh-thần: (1) niềm tin vững; (2) tinh tấn, (3) chánh niệm, (4) thiền định, (5) trí huệ.

34. Bậc vượt dòng là người đã hết sạch mười kết sử nêu trên, đạt được giác ngộ và giải thoát.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 141

373. Bậc hành giả ẩn tu nơi vắng Gìn tâm tư, yên lặng hiện tiền

Quán theo chánh pháp, hành thiền

Hưởng nguồn hạnh phúc siêu nhiên

lạ thường.

374. Người chính niệm thấu nguồn sanh diệt

Thọ, tưởng, hành, nhận thức,

xác thân

Hưởng niềm an lạc, hân hoan

Các hàng bất tử hiểu rành trước sau.

375. Người có trí, sống luôn tri túc Gìn giác quan, tu tập pháp môn

Tinh cần, giới hạnh vẹn tròn

Thân gần thiện hữu, không còn

sầu đau.

https://thuviensach.vn

142 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 376. Khi ứng xử chánh chân, thân thiện

Hạnh đoan trang thể hiện trong ngoài Thấm nhuần hỷ lạc hiện đời

Khổ đau kết thúc, thảnh thơi niết-bàn.

377. Như cây lài bỏ cành tàn úa Mau hồi sinh cho lá thêm xanh

Cũng vầy, tu sĩ chánh chân

Thực hành tinh tấn, tham sân dứt trừ.

378. Bậc tịch tịnh chuyên tâm tu tập Thân tịnh thanh, lời nói an lành

Thực hành thiền định chuyên cần

Bỏ thế sự, hướng niết-bàn an vui.

379. Người tu học tự mình dò xét Đánh giá mình nhân cách đục trong

Giữ gìn chánh niệm, tự phòng

Trụ an lạc, để tâm không muộn phiền.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 143

380. Người tu Phật tự mình

nương tựa

Tìm được nguồn ẩn trú bản thân

Tự mình điều phục nguồn tâm

Như người buôn có ngựa thuần

đường xa.

381. Người tu sĩ tâm thường hoan hỷ

Đặt niềm tin pháp vị cao siêu

An lành tịch tịnh trọn nên

Các hành hữu lậu lặng yên, nhẹ nhàng.

382. Bậc hành giả tuổi đời tuy nhỏ

Tu pháp môn sáng tỏ nguồn tâm

Trí mầu soi sáng thế gian

Như vầng trăng thoát mây ngàn

bủa giăng.

***

https://thuviensach.vn

144 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) XXVI. PHẨM BÀ-LA-MÔN

( Brāhmaṇa-vagga)

383. Hãy tinh tấn dứt dòng ái dục Bỏ thú vui vật chất bao đời

Các hành đoạn diệt, thảnh thơi

Bà-la-môn ấy rạng ngời vô vi.

384. Nhờ an trụ pháp tu chỉ, quán Mà tiến về bỉ ngạn an vui

Bà-la-môn trí sáng ngời

Diệt trừ kiết sử, thảnh thơi đạo vàng.

385. Người không chấp bờ này, bờ nọ

Tâm chẳng màng chấp có, chấp không

Khổ đau dứt, trói buộc buông

Người tu ấy Bà-la-môn tuyệt vời.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 145

386. Tu thiền định, ẩn cư,

không nhiễm

Lậu hoặc lìa, bổn phận đã xong.

Hoàn thành mục đích tối tôn

Người tu ấy Bà-la-môn sáng ngời.

387. Trời, trăng sáng ngày, đêm tùy lúc

Các vua quan sáng rực kiếm cung

Tu thiền chói sáng ngoài trong

Trí tuệ Phật sáng soi chung đất trời.

388. Người dứt ác xứng hàng Phạm chí

Hạnh thanh cao xứng vị Sa-môn

Xuất gia hết cấu uế tâm

Xứng danh thượng sĩ xuất trần

xưa nay.

https://thuviensach.vn

146 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 389. Đừng hãm hại Sa-môn, Phạm chí Gặp nghịch duyên xin chớ trả thù.

Khổ thay, hại bậc chân tu

Chớ nên trả đũa oán cừu mà chi.

390. Bậc Phạm chí tâm không tham ái

Không trả thù, sân, hại một ai

Khổ đau dứt sạch trong ngoài

Niềm vui to lớn, nạn tai không còn.

391. Người không tạo nghiệp nhân ác độc

Miệng, ý, thân trau chuốt, giữ gìn

Hành vi, lối sống tịnh thanh

Xứng danh Phạm chí hiền minh,

đức từ.

392. Biết đền đáp ân sâu của bậc Hướng dẫn ta hiểu Phật, Pháp, Tăng

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 147

Thành tâm lễ tạ, cúng dàng

Như người Phạm chí thờ thần

lửa kia.

393. Gọi Phạm chí đâu vì bện tóc Giai cấp hay chủng tộc bảy đời

Chân thành, chánh niệm,

thảnh thơi

Bà-la-môn ấy sáng ngời đức tu.

394. Phạm chí “ngố” chỉ lo bện tóc Lợi ích gì áo mặc da dê

Tâm còn phiền não, u mê

Tu toàn hình thức, đường về còn xa.

395. Phạm chí “ngố” mặc y vá nhớp Da lộ gân, thân hốc hác gầy.

Người tu thiền định đêm ngày

Bà-la-môn ấy sánh tày núi cao.

https://thuviensach.vn

148 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 396. Phạm chí thật đâu do

huyết thống

Giai cấp cao, nguồn gốc thọ sanh.

Ai không phiền não, tịnh thanh

Phạm chí không chấp, cõi tâm

an lành.

397. Người dứt sạch cả mười trói buộc

Không sầu lo được, mất, thua, hơn

Bao điều chấp trước xả buông

Người tu ấy Bà-la-môn tuyệt vời.

398. Bậc Phạm chí bỏ đai “sân hận”

Cắt cương “tham”, tà kiến, tùy miên Vô minh hết, trí trọn nên

Hướng về giác ngộ, thoát miền

trầm luân.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 149

399. Lấy đức nhẫn làm quân

xông trận

Không ác tâm, phỉ báng, phạt hình

Từ bi, từ bỏ hận, sân

Bà-la-môn ấy sáng danh đạo đời.

400. Không tức giận, làm tròn bổn phận,

Giới thanh cao, ái, hận không còn

Giác quan làm chủ luôn luôn

Thân này cuối, Bà-la-môn sáng ngời.

401. Người đã dứt dục tâm hoen ố

Có khác gì “nước đổ lá sen”

Cũng như “hạt cải đầu kim”

Bà-la-môn ấy xứng hàng chân tu.

402. Phạm chí học trên đời hiểu rõ Nào khổ đau, gốc khổ, niết-bàn

https://thuviensach.vn

150 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Nương theo chánh đạo tu hành

Ái sạch, giải thoát, rạng danh

trên đời.

403. Người có trí thực hành hiểu rõ Nguồn gốc từ hai nẻo chánh tà.

Chứng đạo giải thoát sâu xa

Bà-la-môn ấy thật là xứng danh.

404. Không thân thiết cả Tăng lẫn Tục

Hạnh độc cư, thiểu dục, hài lòng

Như mây đây đó thong dong

An vui, tự tại, không còn sầu đau.

405. Ngừng nghiệp sát, tổn thương sinh mạng

Yếu hơn ta hay mạnh khỏe hơn

Không ưa sai bảo, tán đồng

Đây là Phạm chí xứng hàng chân tu.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 151

406. Sống thân thiện giữa bao thù nghịch

Giữ ôn hòa với địch hung hăng

Tịnh thanh giữa chốn hồng trần

Bà-la-môn ấy xứng hàng chân tu.

407. Người tu tập không còn dính dáng

Tham, sân, si, kiêu mạn, tị hiềm

Cũng như hạt cải đầu kim

Bà-la-môn ấy trọn nên đạo vàng.

408. Người tu tập nói lời từ ái Chân thật và ích lợi cho đời

Không hề làm mất lòng người

Bà-la-môn ấy sáng ngời tấm gương.

409. Người tu tập tránh xa trộm cắp Vật không cho không lấy, chỉa chôm

https://thuviensach.vn

152 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Cho dù lớn, nhỏ, quý, thường.

Bà-la-môn ấy tấm gương sáng ngời.

410. Không tham vọng đời này, đời tới

Không dính gì ba cõi trầm luân

Buông tất cả, giải thoát tâm

Bà-la-môn ấy rạng danh đạo đời.

411. Người tu tập không vương ái dục Trí tuệ nhiều, nghi hoặc không còn

Chứng vào cảnh giới niết-bàn

Bà-la-môn ấy xứng hàng chân tu.

412. Ai không vướng chuyện đời thiện ác,

Tu xả ly, giải thoát buộc ràng

Không sầu, thanh tịnh, lạc an

Bà-la-môn ấy xứng hàng chân tu.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 153

413. Như trăng sáng thoát mây che khuất

An tịnh lòng, hết trược, sáng trong Đam mê hiện hữu dứt xong

Bà-la-môn ấy vào dòng thánh nhân.

414. Hết tham ái, không nghi, không chấp

Vượt hiểm nguy sống chết, luân hồi

Thực hành thiền định, đến nơi(35)

Phạm chí tịch tịnh, thảnh thơi

vượt dòng.

415. Vì lý tưởng xuất gia, học đạo Lìa gia đình, dục lạc chẳng màng Dứt trừ hiện hữu, ái tham

Bà-la-môn ấy xứng hàng chân tu.

35. Đến bờ bên kia, đạt được giải thoát.

https://thuviensach.vn

154 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 416. Vì lý tưởng xuất gia, học đạo Lìa gia đình, khát ái chẳng màng Dứt trừ hiện hữu, ái tham

Bà-la-môn ấy xứng hàng chân tu.

417. Tu thoát khỏi buộc ràng hai cõi Thế giới người, cảnh giới chư thiên Buộc ràng, giải thoát không còn

Bà-la-môn ấy vào dòng thánh nhân.

418. Không vướng bận những

điều ưa ghét

Hết sanh y(36), năm uẩn(37) vượt qua Anh hùng chiến thắng nhiễm ô

Bà-la-môn ấy thật là chân tu.

36. Cơ sở và điều kiện tái sinh gồm tham ái và chấp thủ.

37. Gồm thân thể, cảm giác, tri giác, tâm tư và nhận thức.

https://thuviensach.vn

PHẦN CHÁNH KINH • 155

419. Ai hiểu rõ đường đi sống chết Không nhiễm ô, sáng suốt vượt lên

Học Tứ đế,(38) ngộ lý chân

Bà-la-môn ấy xứng danh tu hành.

420. Với hành giả mà trời, thần, quỷ

Không một ai biết chỗ tái sanh

Lậu hoặc hết, chứng thánh nhân

Bà-la-môn ấy xứng hàng chân tu.

421. Người không dính vị lai, quá khứ

Hiện tại thì chẳng sở hữu gì

Xả buông, chẳng kẹt thứ chi

Bà-la-môn ấy sánh vì trăng sao.

38. Khổ, nguyên nhân khổ, hạnh phúc – niết bàn và con đường thoát khổ.

https://thuviensach.vn

156 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 422. Như trâu chúa sức thần uy dũng Bậc anh hùng, chiến thắng

nhiễm tham

Trí mầu giác ngộ, tịnh thanh

Bà-la-môn ấy xứng danh tu hành.

423. Rõ quá khứ, vị lai, hiện tại Cõi trời, người, cảnh giới tái sanh Mâu ni,(39) thắng trí, viên thành

Tử sanh kết thúc, sáng danh đạo đời.

***

39. Người tu tập đã chuyển hóa được tham, sân, si và thanh tịnh thân, khẩu, ý.

https://thuviensach.vn

PHẦN SÁM NGUYỆN

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

PHẦN SÁM NGUYỆN • 159

1. BÁT-NHÃ TÂM KINH

Quán Tự Tại thực hành trí tuệ,

Bát-nhã ba-la-mật sáng ngời,

Bấy giờ Bồ-tát quán soi,

Thấy rằng năm uẩn ba đời đều không.O

Vượt tất cả các vòng khổ ách,

Hãy nghe này, Xá-lợi-phất ông!

Sắc nào có khác gì không,

Không nào khác sắc, sắc không

vốn đồng. O

Cả thọ, tưởng, thức, hành cũng thế, Tánh chân không các pháp viên thành Thảy đều chẳng diệt, chẳng sanh,

Chẳng nhơ, chẳng sạch, chẳng tăng

giảm gì. O

Trong chân không chẳng hề có sắc,

Chẳng thọ, tưởng, hành, thức

trong không.

https://thuviensach.vn

160 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Mắt, tai, mũi, lưỡi, ý, thân,

Sắc, thanh, vị, xúc, pháp, hương

không còn. O

Không nhãn thức đến không ý thức,

Không vô minh hoặc hết-vô-minh,

Không điều già chết chúng sanh,

Hết già, hết chết thực tình cũng không.

Không trí huệ cũng không chứng đắc, Bởi có gì là chỗ đắc đâu.

Bấy lâu Bồ-tát dựa vào,

Trí ba-la-mật, thẳm sâu thực hành,

Mọi chướng ngại quanh mình tan biến, Mọi việc đều chẳng khiến hoảng kinh, Xa lìa mộng tưởng đảo điên,

Niết-bàn rốt ráo an nhiên thanh nhàn. O

Bát-nhã ấy rõ ràng trí tuệ,

Mà ba đời chư Phật nương vào,

Chứng thành quả giác tối cao,

Nên xem Bát-nhã thâm sâu đó là: O

https://thuviensach.vn

PHẦN SÁM NGUYỆN • 161

Lời thần chú sâu xa bậc nhứt,

Lời chú thần rất mực quang minh,

Chú thần cao cả anh linh,

Là lời thần chú thật tình cao siêu, Trừ dứt được mọi điều đau khổ,

Đúng như vầy muôn thuở không sai.

Ngài liền tuyên nói chú này,

Để người trì niệm sáng bày chơn tâm:O

Ga-tê Ga-tê Pa-ra-ga-tê Pa-ra-san-

ga-tê Bô-dhi Sva-ha. ( 3 lần) OOO

https://thuviensach.vn

162 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 2. NIỆM PHẬT

Nam-mô Ta-bà giáo chủ, tam giới

Đạo sư, tứ sinh Từ phụ, nhân thiên

Giáo chủ, thiên bá ức hóa thân, Bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật.

Nam-mô Thích-ca Mâu-ni Phật ( 18 lần) O

Nam-mô Đại trí Văn-thù-sư-lợi Bồ-tát O

Nam-mô Đại hạnh Phổ-hiền Bồ-tát O

Nam-mô Hộ pháp chư Tôn Bồ-tát O

Nam-mô Đạo tràng Hội thượng Phật

Bồ-tát ( 3 lần) OOO

https://thuviensach.vn

PHẦN SÁM NGUYỆN • 163

3. NĂM ĐIỀU QUÁN TƯỞNG

(Hoặc đọc bài Quán Chiếu Thực tại)

Thế Tôn lời dạy tỏ tường

Năm điều quán tưởng phải thường

xét ra:

Chúng sanh phải có sự già,

Không ai tránh khỏi lúc qua canh tàn. O

Chúng sanh bệnh tật phải mang,

Không ai sống mãi bình an, mạnh lành.

Chúng sanh sự chết sẵn dành,

Không ai tránh khỏi tử sanh đến kỳ.

Chúng sanh phải chịu chia ly,

Giã từ tất cả ra đi một mình.

Mang theo gánh nghiệp ba sinh,

Theo ta như bóng theo hình

không buông,

Nay con nương đấng pháp vương,

Niết bàn chứng đắc cát tường an vui. O

https://thuviensach.vn

164 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) 4. QUÁN CHIẾU THỰC TẠI

Không truy tìm quá khứ,

Không ước vọng tương lai.

Quá khứ đã qua rồi,

Tương lai lại chưa đến.

Chỉ có pháp hiện tại,

Tuệ quán chính là đây.

Không động, không lung lay.

Hãy thực hành như thế!

O

Không một ai biết trước

Cái chết đến lúc nào;

Tử thần có đợi đâu,

Làm sao điều đình được.

Vì thế nên nỗ lực,

Tinh tấn suốt đêm ngày,

Tỉnh thức từng phút giây,

An trụ bằng chánh niệm.

https://thuviensach.vn

PHẦN SÁM NGUYỆN • 165

Như vậy mới xứng đáng

Người biết sống một mình,

Người ấy đã tôn vinh

Đạo nhiệm mầu vô thượng. O

5. SÁM QUY NGUYỆN

Trầm hương xông ngát điện,

Sen nở Phật hiện thân,

Pháp giới thành thanh tịnh,

Chúng sanh lắng nghiệp trần.

Đệ tử tâm thành

Hướng về Tam Bảo: O

Phật là thầy chỉ đạo,

Bậc tỉnh thức vẹn toàn,

Tướng tốt đoan trang,

Trí và bi viên mãn.

Pháp là con đường sáng,

https://thuviensach.vn

166 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Dẫn người thoát cõi mê,

Đưa con trở về

Sống cuộc đời tỉnh thức.

Tăng là đoàn thể đẹp

Cùng đi trên đường vui,

Tu tập giải thoát,

Làm an lạc cuộc đời. O

Đệ tử nương nhờ Tam Bảo,

Trên con đường học đạo,

Biết Tam Bảo của tự tâm.

Nguyện xin chuyên cần,

Làm sáng lòng ba viên ngọc quý.

Nguyện theo hơi thở,

Nở nụ cười tươi.

Nguyện học nhìn cuộc đời,

Bằng con mắt quán chiếu.

Nguyện xin tìm hiểu

Nỗi khổ của mọi loài.

https://thuviensach.vn

PHẦN SÁM NGUYỆN • 167

Tập từ bi, hành hỷ xả,

Sáng cho người thêm niềm vui,

Chiều giúp người bớt khổ. O

Đệ tử nguyện sống đời thiểu dục,

Nếp sống lành mạnh an hòa,

Cho thân thể kiện khương.

Nguyện rủ bỏ âu lo,

Học tha thứ bao dung,

Cho tâm tư nhẹ nhõm.

Đệ tử xin nguyện ơn sâu đền báo: O

Ơn cha mẹ, ơn thầy,

Ơn bè bạn, chúng sanh,

Nguyện tu học tinh chuyên

Cho cây bi trí nở hoa.

Mong một ngày kia,

Có khả năng cứu độ mọi loài,

Vượt ra ngoài cõi khổ,

https://thuviensach.vn

168 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Xin nguyện Phật Pháp Tăng

chứng minh,

Gia hộ cho đệ tử chúng con

Viên thành đại nguyện. OOO

6. HỒI HƯỚNG CÔNG ĐỨC

Tụng kinh tu tập, phước tăng,

Xin đem hồi hướng xa gần, khắp nơi.

Nguyện cho tất cả trời người,

Đều vào cõi Phật, sáng ngời chân tâm. O

Nguyện trừ ba chướng trầm luân,

Sống trong trí tuệ, tịnh thanh cõi lòng.

Nguyện cho tội nghiệp tiêu mòn,

Noi theo Bồ-tát làm tròn tấm gương. O

Nguyện sanh cõi tịnh Tây phương,

Mẹ cha: Chín phẩm sen vàng nêu danh, Hoa cười, chứng ngộ vô sanh,

Cùng hàng Bồ-tát đồng hành tâm linh. O

https://thuviensach.vn

PHẦN SÁM NGUYỆN • 169

Nguyện đem công đức tạo thành,

Hướng về tất cả chúng sanh mọi loài, Rải ban hạnh phúc muôn nơi,

Giúp người giác ngộ, an vui đạo mầu.

( 3 xá) OOO

7. LỜI NGUYỆN CUỐI

(Chủ lễ quỳ chắp tay, tha thiết nguyện; đại chúng mặc niệm)

Nam-mô Bổn Sư Thích-ca Mâu-ni Phật O

Trời giác ngộ muôn nơi sáng tỏ,

Bánh xe pháp vận chuyển

không dừng.

Tăng ni, đạo lực thậm thâm,

Phật tử, tín tâm kiên cố.

Nguyện nhà nhà hạnh phúc, an khang, Cầu thế giới hòa bình, hưng thịnh.

Đời đời làm bà con Phật pháp,

Kiếp kiếp làm quyến thuộc từ bi.

https://thuviensach.vn

170 • 423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT (KINH PHÁP CÚ) Mọi người biết tu học điều lành,

Bốn biển được mưa hòa, gió thuận. O

Chúng con phát nguyện:

Tạo thêm công đức, dứt hết lỗi lầm, Phủi sạch não phiền, trau dồi tuệ giác.

Học theo Trung đạo, tu hạnh

nhất thừa,

Tinh tấn sớm trưa, cầu thành

Phật đạo. O

Nam-mô Thường Trụ Tam Bảo.

( 3xá) OOO

https://thuviensach.vn

PHẦN SÁM NGUYỆN • 171

8. ĐẢNH LỄ BA NGÔI BÁU

Con xin nương tựa Phật,

Bậc Phước Trí Viên Thành,

Cầu tất cả chúng sanh

Giác ngộ, phát tâm lành. ( 1 lạy) O

Con xin nương tựa Pháp,

Nguồn tuệ giác, từ bi,

Cầu tất cả chúng sanh

Hiểu đạo, tỏ nguồn tâm. ( 1 lạy) O

Con xin nương tựa Tăng,

Đoàn thể sống an vui,

Cầu tất cả chúng sanh

Hòa hợp, thương mến nhau.

( 1 lạy) O

***

https://thuviensach.vn

423 LỜI VÀNG CỦA PHẬT

(KINH PHÁP CÚ, DHAMMAPADA)

Sa-môn Thích Nhật Từ

dịch

HỘI LUẬT GIA VIỆT NAM

NHÀ XUẤT BẢN HỒNG ĐỨC

65 Tràng Thi, Quận Hoàn Kiếm, Hà Nội Tel: 04.39260024 - Fax: 04.39260031

Email: nhaxuatbanhongduc@yahoo.com

Chịu trách nhiệm xuất bản: GĐ. BÙI VIỆT BẮC

Chịu trách nhiệm nội dung: TBT. Lý Bá Toàn Biên tập: Nguyễn Khắc Oánh Sửa bản in: Quảng Tâm

Trình bày: Ngọc Ánh

Đối tác liên kết:

CHÙA GIÁC NGỘ

92 Nguyễn Chí Thanh, P.3, Q.10, Tp.HCM

In lần thứ tư 1.000 cuốn, khổ 10.5x14.5 cm tại Công ty CP In Người Lao Động, 195 Lê Quang Sung, P.6, Q.6, TP.HCM. Số ĐKKHXB: 246-2016/

CXBIPH/137-03/HĐ. Số QĐXB của NXB: 161/QĐ-NXBHĐ cấp ngày 13-01-2016. In xong và nộp lưu chiểu năm 2016.

https://thuviensach.vn

Document Outline

- LỜI GIỚI THIỆU

- PHẦN DẪN NHẬP

- 1. NGUYỆN HƯƠNG

- 2. ĐẢNH LỄ TAM BẢO

- 3. TÁN HƯƠNG

- 4. TÁN DƯƠNG GIÁO PHÁP

- PHẦN CHÁNH KINH

- I. PHẨM SONG ĐỐI

- II. KHÔNG PHÓNG DẬT

- III. PHẨM TÂM

- IV. PHẨM HOA

- V. PHẨM NGU

- VI. PHẨM HIỀN TRÍ

- VII. PHẨM A LA HÁN

- VIII. PHẨM NGÀN

- IX. PHẨM ÁC

- X. PHẨM HÌNH PHẠT

- XI. PHẨM GIÀ

- XII. PHẨM TỰ NGÃ

- XIII. PHẨM THẾ GIAN

- XIV. PHẨM PHẬT ĐÀ

- XV. PHẨM AN LẠC

- XVI. PHẨM HỶ ÁI

- XVII. PHẨM SÂN HẬN

- XVIII. PHẨM CẤU UẾ

- XIX.PHẨM PHÁP TRỤ

- XX. PHẨM ĐẠO

- XXI. PHẨM TẠP LỤC

- XXII. PHẨM ĐỊA NGỤC

- XXIII. PHẨM VOI

- XXIV. PHẨM THAM ÁI

- XXV. PHẨM TỲ-KHEO

- XXVI. PHẨM BÀ-LA-MÔN

- PHẦN SÁM NGUYỆN

- 1. BÁT-NHÃ TÂM KINH

- 2. NIỆM PHẬT

- 3. NĂM ĐIỀU QUÁN TƯỞNG

- 4. QUÁN CHIẾU THỰC TẠI

- 5. SÁM QUY NGUYỆN

- 6. HỒI HƯỚNG CÔNG ĐỨC

- 7. LỜI NGUYỆN CUỐI

- 8. ĐẢNH LỄ BA NGÔI BÁU

Table of Contents

LỜI GIỚI THIỆU

PHẦN DẪN NHẬP

1. NGUYỆN HƯƠNG

2. ĐẢNH LỄ TAM BẢO

3. TÁN HƯƠNG

4. TÁN DƯƠNG GIÁO PHÁP

PHẦN CHÁNH KINH

I. PHẨM SONG ĐỐI

II. KHÔNG PHÓNG DẬT

III. PHẨM TÂM

IV. PHẨM HOA

V. PHẨM NGU

VI. PHẨM HIỀN TRÍ

VII. PHẨM A LA HÁN

VIII. PHẨM NGÀN

IX. PHẨM ÁC

X. PHẨM HÌNH PHẠT

XI. PHẨM GIÀ

XII. PHẨM TỰ NGÃ

XIII. PHẨM THẾ GIAN

XIV. PHẨM PHẬT ĐÀ

XV. PHẨM AN LẠC

XVI. PHẨM HỶ ÁI

XVII. PHẨM SÂN HẬN

XVIII. PHẨM CẤU UẾ

XIX.PHẨM PHÁP TRỤ

XX. PHẨM ĐẠO

XXI. PHẨM TẠP LỤC

XXII. PHẨM ĐỊA NGỤC

XXIII. PHẨM VOI

XXIV. PHẨM THAM ÁI

XXV. PHẨM TỲ-KHEO

XXVI. PHẨM BÀ-LA-MÔN

PHẦN SÁM NGUYỆN

1. BÁT-NHÃ TÂM KINH

2. NIỆM PHẬT

3. NĂM ĐIỀU QUÁN TƯỞNG

4. QUÁN CHIẾU THỰC TẠI

5. SÁM QUY NGUYỆN

6. HỒI HƯỚNG CÔNG ĐỨC

7. LỜI NGUYỆN CUỐI

8. ĐẢNH LỄ BA NGÔI BÁU